Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải

Tập 72

Các vị đồng tu, xin chào mọi người, xin mời xem đoạn thứ 59 trong Cảm Ứng Thiên.

“San báng Thánh Hiền” (Chê bai hủy báng Thánh Hiền)

Trong chú giải có giảng rất rõ ràng cho chúng ta, “san” tức là trêu chọc, nhục mạ; “báng” nghĩa là hủy báng. Ở đây nêu ra hai loại người chê bai hủy báng Thánh Hiền: một là người ngu si nên mới tạo ác nghiệp này; ngoài ra còn một loại người khác, dùng lời hiện tại mà nói là người thích thể hiện mình là nhất, thích làm chuyện khác người, trong xã hội đại chúng tác oai tác quái. Giống như trong Liễu Phàm Tứ Huấn có nói, tiên sinh Liễu Phàm khi còn trẻ chưa từng tiếp xúc Phật pháp cũng có thói quen xấu này. Ác nghiệp mà hai loại người này tạo ra vô cùng nặng nề, chân thật là ngu muội vô tri.

Thế nào gọi là “Thánh”, thế nào gọi là “Hiền”? Hai chữ này chúng ta phải nhận thức rõ ràng. “Thánh” nghĩa là người này rất thông suốt, minh bạch đối với chân tướng vũ trụ nhân sanh, sự lý nhân quả, người xưa gọi người như vậy là “Thánh”. Ở phương Tây thì gọi là Thần, trong Phật giáo gọi là Phật. Mặc dù tên gọi không như nhau nhưng ý nghĩa thì khá tương đồng.

Nếu người hiểu nhưng chưa đủ triệt để thì gọi là “Hiền”, người hoàn toàn thấu triệt thì gọi là “Thánh”. Những người này là thầy dẫn dắt trong xã hội, là tấm gương của hết thảy chúng sanh. Nếu trêu chọc, nhục mạ, hủy báng các Ngài sẽ tạo nên ảnh hưởng vô cùng to lớn, vô cùng sâu xa, nhà Phật kết tội [nặng nhẹ] chính là từ chỗ này.

Đồng tu học Phật đều biết tội đoạn thân mạng người còn nhẹ, tội đoạn pháp thân huệ mạng của chúng sanh thì rất nặng. Đạo lý này trong kinh điển nói rất nhiều, chúng ta ngàn vạn lần không được xem nhẹ coi thường, cho rằng nhục mạ, hủy báng Thánh Hiền, Phật Bồ tát, thiện tri thức là chuyện nhỏ. Đặc biệt là thiện tri thức, thiện tri thức ở thế gian này, tầm ảnh hưởng của họ vô cùng lớn.

Ai là thiện tri thức? Chính mình là thiện tri thức, phải hiểu điều này. Tư tưởng, lời nói, việc làm của chính chúng ta, nếu như có thể tùy thuận theo lời của Phật dạy thì các vị là thiện tri thức của đại chúng xã hội. Các vị hoằng pháp lợi sanh, hoằng dương Phật pháp, không cần nói, làm ra cho mọi người xem [là được]. Nếu như tư tưởng, lời nói, việc làm của chúng ta hoàn toàn trái ngược với lời dạy bảo trong kinh Phật thì chúng ta đã phỉ báng Thánh Hiền rồi. Người đời nghe nói chúng ta là đệ tử nhà Phật mà khởi tâm động niệm vẫn còn tạo ác nghiệp, vẫn còn tự tư tự lợi, vẫn còn tham sân si mạn, tâm lượng nhỏ hẹp, không thể khoan dung người, người này sẽ khiến xã hội đại chúng khinh thường Phật giáo. Tại sao lại khinh thường? Là vì chính chúng ta hủy báng Thánh Hiền, khiến người ta khinh thường Phật giáo. Các vị nghĩ xem ác nghiệp mà mình đã tạo, tỉ mỉ suy ngẫm thì thấy không xong rồi! Tội nghiệp này chính là ngũ nghịch thập ác. Về quả báo thì những gì trong kinh điển nói không sai một chút nào.

Các vị đồng tu học Phật chúng ta khi chịu sự nhục mạ của người khác, bị người khác hủy báng, hãm hại nhưng thể hiện ra là tâm bình khí hòa, tuyệt đối không có chút ác niệm nào, xã hội đại chúng nhìn vào thấy vị đệ tử Phật này rất giỏi, người này có tu dưỡng, họ sẽ tán thán Phật giáo. Từ biểu hiện của các vị mà khiến rất nhiều người sanh khởi tín tâm đối với lời dạy bảo của Đức Phật, công đức của các vị vô lượng. Cho nên thiện tri thức là ai? Thiện tri thức là chính chúng ta.

Chúng ta tùy thuận theo lời dạy bảo của Đức Phật thì chúng ta chính là thiện tri thức; làm trái với lời dạy bảo của Đức Phật thì là ác tri thức. Tùy thuận lời dạy bảo của Đức Phật thì tiền đồ là một mảng quang minh xán lạn, tương lai sanh về cõi Phật Tịnh độ. Nếu làm trái với lời dạy bảo của Đức Phật thì tương lai khổ nạn vô biên, quả báo ở A tỳ địa ngục. Cho nên các vị nhất định phải hiểu, quả báo cực thiện và quả báo cực ác đều cách nhau chỉ trong một niệm mà thôi. Một niệm của chúng ta vì sao phải tạo ác? Vì sao tâm này không khởi thiện niệm?

Phật pháp thù thắng, hết thảy tôn giáo không có tôn giáo nào không thù thắng, chỉ là đối tượng giáo hóa không giống nhau mà thôi. Chúng ta là sơ học, sơ học thì nhất định phải một môn thâm nhập, trường kỳ huân tu, xây dựng căn cơ cho chính mình. Trong Phật pháp nói căn cơ là giới định huệ. Thế nào là học giới? Tùy thuận theo lời dạy bảo của Đức Phật là trì giới. Phật trong kinh điển dạy chúng ta làm thế nào thì chúng ta phải thành thật mà làm như thế đó, nhất định không được tùy thuận theo tư tưởng của chính mình. Nếu tùy thuận theo tư tưởng của chính mình thì không ai mà không tạo tội nghiệp, các vị phải biết điều này.

Không những Phật, Tổ dạy chúng ta như vậy, trong kinh điển của Cơ Đốc giáo, cha xứ, mục sư cũng dạy tín đồ của họ như vậy. Vậy nếu hỏi Phật giáo khác những tôn giáo khác ở chỗ nào? Chúng ta có thể nói, tu học các tôn giáo khác chưa lìa bốn tướng. Nói cách khác là không lìa khỏi phân biệt, chấp trước. Phật giáo khác họ ở chỗ là Phật giáo lìa hết thảy vọng tưởng, phân biệt, chấp trước.

Vậy chúng ta phải hỏi chính mình chúng ta đã rời khỏi phân biệt chấp trước chưa? Nếu vẫn chưa lìa khỏi phân biệt, chấp trước thì chúng ta hoàn toàn giống như họ. Họ có thể tùy thuận theo tư tưởng của Thượng Đế, tùy thuận theo lời dạy trong kinh Tân Cựu Ước; còn chúng ta học Phật đọc kinh Phật mà vẫn tùy thuận theo vọng tưởng, tập khí của chính mình thì chúng ta không bằng họ rồi, điều này nhất định phải biết. Không rời khỏi phân biệt, chấp trước thì nhất định không rời khỏi Dục giới, không rời khỏi lục đạo luân hồi. Tín đồ tôn giáo khác nhất định lên Thiên đàng còn hành vi của chúng ta là đọa địa ngục, đây là nói sự thật, nói lời thành thật.

Câu tiếp theo là:

“Xâm lăng đạo đức” (Xâm phạm, hủy nhục người đạo đức)

Chúng ta mỗi ngày đều phạm phải lỗi này, vậy phải làm sao? Tiền đồ sẽ bi thương. May mà hơi thở của chúng ta vẫn chưa dứt, nói cách khác, tức là chúng ta vẫn còn cơ hội quay đầu. Trong kinh Phật nói rất hay, người tạo tội nghiệp cực nặng, chỉ cần họ có thể sám hối, có thể sửa đổi lỗi lầm, có thể quay đầu vậy là Bồ tát rồi. Trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ, vua A xà thế phạm tội ngũ nghịch thập ác, lâm chung sám hối, niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, Thế Tôn nói với chúng ta ông đắc thượng phẩm trung sanh. Thế nên đối với người tạo tội cực ác chúng ta đều không dám khinh thường, khinh thường họ cũng là hủy báng rồi.

Tại sao không dám khinh thường? Một khi họ quay đầu, dũng mãnh tinh tấn thì không chừng phẩm vị của họ còn cao hơn chúng ta, chúng ta còn thua xa họ ở phía sau, làm sao còn dám khinh thường họ? Cho nên Phổ Hiền Bồ tát dạy chúng ta dùng tâm chân thành cung kính đối đãi với hết thảy chúng sanh, lời dạy bảo này là chân thực. Người khác khinh mạn tôi, người khác nhục mạ tôi, tôi nhất định không dám khinh mạn họ, nhất định không dám nhục mạ họ. Trong mắt họ không xem tôi là người, nhưng trong mắt tôi họ đều là Phật Bồ tát, chúng ta phải tu hành như vậy. Mỗi người đều có nhân quả của riêng mình, mỗi người đều có báo ứng của riêng mình. Nếu chúng ta từ bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước của chính mình, hết thảy đều tùy thuận theo lời dạy bảo của Phật Bồ tát thì người này có phước, người này có trí huệ. Nếu nói theo lời của các tôn giáo khác thì người này được cứu rồi.

Vậy ai là Thánh Hiền? Trong tâm những người chân thật tu đạo thì hết thảy chúng sanh đều là Thánh Hiền. Thiện Tài đồng tử chính là như vậy mà thành tựu, Ngài tuyệt đối không dám khinh mạn bất kỳ ai. Đại sư Lục Tổ Huệ Năng nói rất hay “người chân thật tu đạo không nhìn thấy lỗi lầm của thế gian”. Ngài nói với Thần Hội, Ngài chỉ nhìn thấy lỗi của chính mình, không nhìn thấy lỗi của người thế gian. Đại sư Huệ Năng có thể trở thành tổ sư một đời, đạo lý là ở chỗ này.

Chúng ta ngày nay tu học, công phu không có thành quả cũng là bởi chỗ này. Chúng ta đã phạm phải điều gì? Chỉ toàn thấy lỗi của người khác, không thấy lỗi của chính mình, không nên xem thường việc này, đây là lỗi lầm rất nghiêm trọng. Công phu niệm Phật không đắc lực, tu cả một đời vẫn là tu vào tam đồ, nguyên nhân là gì? Chỉ nhìn thấy lỗi lầm của người khác, không nhìn thấy lỗi lầm của chính mình. Phương pháp tu hành của các vị chính là tu tam ác đạo. Tuy cũng là tu đạo mà tu tam ác đạo, cũng vãng sanh nhưng vãng sanh vào tam ác đạo.

Thế nên chúng ta không những phải tôn sư trọng đạo đối với Phật Bồ tát, đối với Tổ sư Đại đức mà còn phải tôn trọng bình đẳng đối với các tôn giáo khác, đối với hết thảy chúng sanh, phải xem họ như cha mẹ của chính mình, như là chư Phật Bồ tát. Trong kinh Phật dạy chúng ta như vậy.

Cha mẹ có lỗi lầm, các vị dám nói không? Người trước đây không dám nói, người hiện tại thì lại dám nói, các vị xem, thật hết cách! Trước đây cha mẹ có lỗi lầm, chuyện xấu trong nhà không truyền ra ngoài, nhất định không dám nói, cả đời cũng không dám nói, không những không dám nói mà nghĩ cũng không dám nghĩ, đây là hiếu thuận.

Xã hội ngày nay, giáo dục của Thánh Hiền xưa đã hoàn toàn bị phế bỏ rồi. Giáo dục Thánh Hiền xưa dạy con người điều gì? Dạy con người cách làm người. Hiện nay giáo dục luân lý đạo đức đã bị phế bỏ, con người không giống con người nữa rồi. Không giống người thì giống cái gì? Đại sư Thiên Thai nói với chúng ta “bách giới thiên như” (trăm cảnh giới, ngàn như thị).

Thông thường trong kinh điển nói thập pháp giới. Đại sư Thiên Thai nói với chúng ta, bên trong mỗi một pháp giới đều có mười pháp giới, ý này vô cùng sâu xa. Ở trong pháp giới người có Phật trong cõi người, có Bồ tát trong cõi người, có trời trong cõi người, có súc sanh trong cõi người, có ngạ quỷ trong cõi người, có địa ngục trong cõi người. Chúng ta ở trong pháp giới người, bên trong pháp giới người có mười pháp giới, chúng ta ở pháp giới nào? Chính mình rất rõ ràng. Chúng ta làm thế nào chọn lựa, phân biệt mình tương ưng với pháp giới nào? Chúng ta phải lấy kinh điển làm tiêu chuẩn.

Phật nói nghiệp nhân của thập pháp giới cho chúng ta, tâm bình đẳng là pháp giới Phật, chúng ta đối với hết thảy người, hết thảy việc, hết thảy vật có dùng tâm bình đẳng hay không? Nếu là tâm bình đẳng thì các vị là Phật ở trong cõi người, là tương ưng với Phật. Nếu là tâm Lục độ, niệm niệm lợi ích hết thảy chúng sanh, niệm niệm lợi ích hết thảy xã hội đại chúng, vậy thì các vị là Bồ tát trong cõi người.

Tối hôm qua chúng ta có nói về Lục độ. Chúng tôi dùng thời gian hai giờ đồng hồ giảng giải tường tận làm thế nào thực hành sáu Ba la mật trong cuộc sống, công việc và làm ăn của chúng ta. Nếu các vị có thể làm được, có thể thực hành thì các vị là Bồ tát trong cõi người. Phải biết rằng tâm nhân duyên là Duyên Giác trong cõi người; tâm Tứ Đế là Thanh Văn trong cõi người; tâm từ bi hỉ xả, thập thiện nghiệp là trời người ở trong cõi người; nghiêm trì ngũ giới là người ở trong cõi người.

Tiếp đó, tâm tham là ngạ quỷ ở trong cõi người, sân si là địa ngục trong cõi người, ngu si là súc sanh trong cõi người. Cho nên chúng ta phải thường xuyên phản tỉnh, thường xuyên tư duy kiểm điểm, chúng ta hiện đang ở đường nào? Khởi tâm động niệm, lời nói, việc làm của chúng ta tương ưng với cõi nào? Tương ứng với cõi nào thì tương lai nhất định phải đi vào cõi đó. Đây không phải là trò trẻ con, đây là lời dạy bảo chân thật của chư Phật Bồ tát, của Tổ sư Đại đức.

Phật Bồ tát dạy chúng ta sám hối, tiêu trừ nghiệp chướng. Cái gì là nghiệp chướng? Vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, tự tư tự lợi, tham sân si mạn là nghiệp chướng. Dạy chúng ta quay đầu là bờ, quay đầu lại y theo giới định huệ, y theo lời dạy bảo của Phật Bồ tát. Không chịu quay đầu thì những gì chúng ta tạo tác là ba đường ác trong lục đạo luân hồi, quay đầu lại thì ít nhất là ba đường thiện. Chân thật hiểu rõ giác ngộ thì nhất định phải trân trọng cơ duyên hiếm có khó gặp trong đời này. Siêu vượt lục đạo, siêu vượt thập pháp giới, đó mới thực sự là người thông minh, thực sự có trí huệ, không còn mê luyến lục đạo luân hồi.

Thế nên chúng ta đọc hai câu này: “San báng thánh hiền. Xâm lăng đạo đức” (khinh chê hủy báng Thánh Hiền. Xâm hại hủy nhục người đạo đức) nhìn thấy rất buồn lòng, chúng ta làm không tốt, làm không tốt chính là phạm phải hai câu này rồi. Cho nên phải nghiêm túc nỗ lực sửa chữa lỗi lầm trước đây, ngày ngày phải sửa lỗi. Không nên cho rằng mình không có lỗi lầm, cho rằng mình không có lỗi lầm là lỗi lầm lớn nhất của chúng ta. Đẳng Giác Bồ tát vẫn còn phải ngày ngày sửa lỗi, huống hồ là chúng ta? Cho nên ngày ngày tìm ra lỗi lầm của chính mình.

Làm thế nào để tìm ra? Thứ nhất là đọc kinh, dùng kinh điển để kiểm điểm; thứ hai là nhìn người khác, nhìn thấy lỗi lầm của người khác thì quay đầu nghĩ xem chúng ta có lỗi lầm này hay không. Không nên hủy báng người khác, không nên phê bình họ, quay đầu suy nghĩ lại chính mình, nếu mình có thì nhanh chóng sửa đổi; không có thì khích lệ bản thân không để phạm phải, gọi là “hữu tắc cải chi, vô tắc gia miễn” (có lỗi thì sửa, không thì gắng tránh).

Người tạo ra lỗi lầm chính là thiện tri trức của chúng ta. Nếu không có họ thì chúng ta không thể phát hiện ra lỗi lầm của chính mình, cho nên họ đang biểu diễn cho chúng ta xem. Đối với chúng ta mà nói họ là bạn tốt, họ là thiện tri thức, chúng ta nhờ họ mà có thể sửa đổi làm mới chính mình, mới có thể quay đầu là bờ, chúng ta làm sao có thể phê bình họ, làm sao dám khinh thường họ? Cho nên phải nghĩ một chút, Thiện Tài đồng tử vì sao một đời thành tựu viên mãn, chúng ta vì sao cả đời ngày ngày lại tạo tội nghiệp, phải suy nghĩ nhiều một chút. Nghĩ rõ ràng minh bạch rồi, quay đầu lại thì công phu mới có thể đắc lực.

Các vị đồng học. Đoạn thứ 59 và 60 trong Cảm Ứng Thiên là:

“San báng Thánh Hiền, xâm lăng đạo đức” (Khinh chê hủy báng thánh hiền. Xâm hại hủy nhục người đạo đức.)

Hai câu tám chữ này, chúng ta phải xem trọng, nhất định không thể lơ là bỏ qua. Đây là mấu chốt thành bại trong việc lập thân tu hành của chúng ta. Mọi người đều biết, thế giới trước mắt tai nạn vô cùng nghiêm trọng. Trong Phật pháp nói, tai nạn có lớn hơn đi nữa cũng thuộc về hoa báo, quả báo vẫn ở đời sau, quả báo nhất định còn nghiêm trọng hơn hoa báo.

Tai nạn phát sinh như thế nào? Trong chú giải Kinh Hoa Nghiêm Đại sư Thanh Lương có nói: “Tất cả các pháp từ tâm tưởng sanh”. Chúng ta tỉ mỉ quan sát người thế gian, phản tỉnh chính mình, cách nghĩ cách nhìn của chúng ta bất thiện, chư Phật Bồ tát hết lòng dạy bảo chúng ta, chúng ta cũng nghe quen tai rồi, thế nhưng vẫn không làm được. Trong lời dạy của Đức Phật, quan trọng nhất là khái niệm cơ bản, là căn nguyên của kiết hung họa phước, cũng là căn nguyên của phàm thánh, mê ngộ.

Phật nói hết thảy chúng sanh trong tận hư không khắp pháp giới là cùng một thể với chúng ta. Chúng ta có cái nhận thức này hay không? Trong Lục Hòa Kính có “kiến hòa đồng giải”, chính là kiến lập trên nền tảng này. Cho nên chư Phật Bồ tát thị hiện cho chúng ta xem đó là “vô duyên đại từ, đồng thể đại bi”, đặc biệt xem trọng “đồng thể”. Thể là gì? Thể là tánh thể, đồng một chân như bổn tánh. Cho nên trong kinh luận mới thường nói, “thập phương tam thế Phật, cộng đồng nhất pháp thân” (ba đời mười phương Phật, cùng chung một pháp thân). Thập phương tam thế Phật chính là chỉ hết thảy chúng sanh, bao gồm hữu tình, vô tình. Trong Kinh Hoa Nghiêm có nói: “Tình dữ vô tình, đồng viên chủng trí” ([Chúng sinh] hữu tình và vô tình đều cùng một trí tuệ hiểu biết tất cả.)

Tâm chân thành, tâm từ bi, tâm yêu thương tận hư không khắp pháp giới, đây là khái niệm cơ bản trong Phật giáo Đại thừa. Thanh tịnh thì nhất định không ô nhiễm, bình đẳng thì nhất định không phân biệt, “kiến hòa đồng giải” là xây dựng trên nền tảng này. Hết thảy lỗi lầm của chúng ta ngày nay đều khác xa với lý niệm căn bản này, thậm chí là điên đảo; điên đảo tức là hoàn toàn đi ngược lại.

Suy nghĩ của chư Phật Bồ tát gọi là chánh niệm. Chánh niệm là niệm niệm vì hết thảy chúng sanh tận hư không khắp pháp giới, nghĩ đến tổng thể. Chúng ta ngày nay khởi tâm động niệm là vì bản thân, vì đoàn thể nhỏ, hơn nữa luôn vì quan niệm sai lầm tự tư tự lợi mà không có năng lực phân biệt đúng sai, lợi hại. Cho nên chúng ta học Phật, thực lòng mà nói, chưa học được, chưa thực hành được cái căn bản. Chúng ta đem tinh túy của Phật pháp quy nạp vào mười câu này: Chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi. Thường ghi nhớ câu này ở trong tâm, khởi tâm động niệm, lời nói, việc làm của chính mình, dùng tiêu chuẩn này mà đối chiếu, mà sửa chữa.

Chúng ta đối với người, với việc, với vật có dùng tâm chân thành hay không? Nếu thực sự là tâm chân thành thì tâm này là tâm đạo, là bản thể của tâm Bồ đề. Chí thành là thể của tâm Bồ đề, thâm tâm là tự mình thọ dụng tâm Bồ đề, tâm đại bi là người khác thọ dụng tâm Bồ đề. Thâm tâm là gì? Thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác là thâm tâm. Cho nên mười chữ này chính là tâm Bồ đề, khởi tâm động niệm của chúng ta, đối nhân xử thế tiếp vật, lúc nào cũng dùng mười chữ này để đối chiếu xem có tương ưng hay không? Không tương ưng là tâm luân hồi, tương ưng thì là đại Bồ đề tâm.

Tại sao biết mà vẫn làm không được? Ngạn ngữ có câu “khán đắc phá, nhẫn bất quá” (nhìn thấu rồi mà không nhẫn nổi), “khán đắc phá” là hiểu rõ ràng, biết rõ ràng mà vẫn còn cố tình phạm phải, do “nhẫn bất quá” (không thể nhẫn nhịn nổi). Cho nên Phật trong Kinh Kim Cang dạy rằng: “Nhất thiết pháp đắc thành ư nhẫn”. Hết thảy pháp thế gian xuất thế gian nếu muốn thành tựu, mấu chốt là ở nhẫn nhục Ba la mật. Nhẫn nhỏ thì thành tựu nhỏ, nhẫn lớn thì thành tựu lớn, không thể nhẫn thì không thể thành tựu, phải nhẫn nhịn.

Người với người nếu không thể khoan dung nhẫn nhịn lẫn nhau thì không những chính mình không thể thành tựu mà còn gây hại cho xã hội, hại người khác, lầm lỡ cho chúng sanh. Cho nên Thế Tôn ở trong Sáu ba la mật đã nói rất nhiều về nhẫn nhục ba la mật, đặc biệt chú trọng, đặc biệt khuyên bảo nên nhẫn nhục ba la mật, khiến chúng ta tâm bình khí hòa, như vậy đối với hết thảy pháp mới có năng lực dung hợp quán thông. Nhẫn nại là phương tiện tiền đề để tu định, cũng là công phu chuẩn bị cho tu định. Định mới có thể sanh huệ, huệ mới có thể giải quyết vấn đề, mới có thể tự độ độ người, điều này quan trọng.

Đời người trên thế gian này vô cùng ngắn ngủi. Phật ở trong kinh thường xuyên nhắc nhở chúng ta “mạng sống chỉ cách nhau một hơi thở”, ngàn vạn lần không được nghĩ sai rằng chúng ta vẫn còn có mấy mươi năm, vẫn còn mấy trăm năm, đó là vọng tưởng, là giả. Người thông minh có trí huệ chân thật, họ chỉ nắm chắc sát na trước mắt, đó mới là trí huệ chân thật, tuyệt đối không vì bất kỳ chướng nạn nào mà từ bỏ tu hành, từ bỏ tích lũy công đức, đó là người ngu si nhất trên thế gian, không có trí huệ. Người có trí huệ nhất định nắm chắc cơ hội. Cho nên nhẫn nhục quan trọng hơn bất cứ thứ gì.

Hôm qua có một em sinh viên đến thăm tôi, sang năm em ấy tốt nghiệp đại học, hỏi tôi tốt nghiệp xong phải làm thế nào? Cha mẹ có ý kiến, người lớn có ý kiến, em ấy không biết đi theo con đường nào thì tốt. Tôi nói với em, con người sống một đời, con xem xem từ xưa đến nay, trong và ngoài nước, thế gian xuất thế gian, phàm là người có thành tựu thì họ nhất định chỉ có một phương hướng, một mục tiêu. Một đời đi theo phương hướng này, nỗ lực tinh tấn theo mục tiêu này thì họ sẽ thành công. Nếu như không có phương hướng, không có mục tiêu, ngày ngày tìm kiếm, tìm kiếm cả một đời cũng không được thành tựu gì. Lại nghĩ đến năng lực của chính mình có hạn, tinh lực có hạn, thời gian có hạn, thế nên mục tiêu không thể quá nhiều, quá nhiều thì làm không được, Hơn nữa phải hiểu được tùy duyên, miễn cưỡng cũng làm không được.

Tôi hỏi em: “Mục đích con học đại học là gì?” Em ấy nói: “Con muốn kiếm nhiều tiền”. Tôi nói: “Kiếm nhiều tiền sao mà dễ dàng vậy?”, chúng tôi ở nước Mỹ nhìn thấy rất nhiều người có bằng tiến sĩ mà cuộc sống vô cùng khó khăn. Vương Vĩnh Khánh ở Đài Loan chỉ tốt nghiệp tiểu học mà trở thành đại phú ông! Có thể thấy, kiếm được nhiều tiền không phải do đi học ở trường. Tiền từ đâu mà có vậy? Đời trước tu nhân, nói cách khác, trong mạng có thì các vị nhất định có, trong mạng không có thì kiếm thế nào cũng không có. Quan niệm sai lầm thì đối với đạo lý, chân tướng sự thật đều không hiểu được.

Tài phú là quả báo của bố thí tài, chúng ta nhìn xem những tỷ phú tiền tài vạn ức trong xã hội này, chúng ta rất rõ ràng. Trong nhà Phật nói đó là họ đã trồng phước ở đời trước nên họ mới có phước báo lớn như vậy. Thông minh trí huệ là do bố thí pháp mà có, khỏe mạnh trường thọ là do bố thí vô úy mà có. Các vị không biết tu nhân mà đi tham lam quả báo, Phật pháp nói “vô hữu thị xứ”, không có đạo lý này.

Người thế gian mê đắm trong những quả báo này, sau khi hưởng thụ hết quả báo rồi, đời này lại không tu phước nên đời sau không bằng đời trước, đời về sau càng kém hơn đời trước. Nếu như tạo tác tội nghiệp, tội nghiệp vô cùng dễ tạo, bất tri bất giác tạo vô lượng vô biên tội nghiệp. Đặc biệt là người có tiền tài, có địa vị trong xã hội, họ có sức ảnh hưởng với xã hội, một sai lầm của họ sẽ có sức ảnh hưởng rất nghiêm trọng. Chỉ riêng sức ảnh hưởng của những người phát tài giàu có đã hại vô lượng vô biên chúng sanh, đó không phải là cứu người mà là hại người. Nếu có thể chuyển đổi ý niệm thành phục vụ hết thảy chúng sanh, tạo phước cho xã hội đại chúng thì công đức này rất lớn, phước báo cũng lớn. Người hiện tại rất ít người hiểu được điều này, lỗi là do không đọc sách Thánh Hiền. Không đọc sách và không [có người] giảng dạy nữa.

Thế nào gọi là tu thân? Sám hối, phản tỉnh, sửa lỗi, đây là thực sự tu hành, thật sự hạ công phu. Nhất định phải biết chúng ta chưa thành Phật, chưa thành Phật thì đến Đẳng Giác Bồ tát vẫn có lỗi lầm. Điểm tốt của các Ngài là ngày ngày tự kiểm điểm lỗi lầm của chính mình, ngày ngày sửa đổi lỗi lầm của chính mình, cho nên các Ngài có thể thành Phật, địa vị Bồ tát càng được nâng cao lên. Chúng ta thì lại không biết, chúng ta rất đáng thương, chỉ thấy lỗi của người, không thấy lỗi của mình, cho nên tiền đồ của chúng ta càng ngày càng tệ.

Nhìn thấy lỗi lầm của người khác thì không được “san báng” (khinh chê hủy báng), cống cao tự mãn, đó là tạo nghiệp. Không thấy lỗi của mình thì lỗi lầm của mình vĩnh viễn không sửa được, không những không sửa được mà ngày ngày còn tăng trưởng, vậy thì xong rồi! Người biết tu hành, nhìn thấy lỗi lầm của người khác là lỗi lầm của mình. Chính mình không nhìn thấy lỗi của mình, nhìn thấy lỗi của người khác thì xem như lỗi của chính mình. Tự mình suy ngẫm, tôi có lỗi này không? Nếu mình có lỗi này thì nhanh chóng sửa đổi, không có lỗi thì khích lệ mình cố gắng không phạm phải lỗi lầm này. Cho nên chúng ta thấy trong Kinh Hoa Nghiêm, người chân thật tu hành chỉ có một người, trừ chính mình ra thì đều là chư Phật Bồ tát, đều là Thiện tri thức, Ngài Thiện Tài chính như vậy mà thành tựu. Thiện Tài có quan niệm như vậy có sai không? Có phải là “tinh thần AQ” (tự huyễn hoặc bản thân) không? Nhất định không phải. Vì sao nói không phải? Hết thảy chúng sanh trong tận hư không khắp pháp giới là “duy tâm sở hiện” (do tâm hiển hiện), tâm là Phật thì Phật sẽ hiển hiện; “duy thức sở biến” (do thức biến hóa), thức là Bồ tát, thế nên hết thảy chúng sanh trong tận hư không khắp pháp giới chân thật là chư Phật Bồ tát. Các Ngài vì chúng ta thị hiện đủ mọi cách, giúp đỡ chúng ta đoạn trừ các loại phiền não, thành tựu đức hạnh của chúng ta, thực đáng tiếc chúng ta đọc Kinh Hoa Nghiêm mà không học được.

Nếu học được thì các vị chính là Thiện Tài, học được rồi thì đời này các vị sẽ thành tựu viên mãn giống như Thiện Tài vậy, không cần phải ba đại a tăng kỳ kiếp. Nếu các vị nói tôi là người, họ cũng là người, tôi thấy cũng chẳng có gì giỏi giang, như vậy thì các vị học Phật phải mất ba đại a tăng kỳ kiếp.

Người thành tựu trong một đời thì nhất định thấy chính mình là phàm phu, ngoài một mình mình ra thì hết thảy đều là chư Phật Bồ tát đại từ đại bi thị hiện. Lời nói này thực sự vô cùng chính xác, nhất định không phải vọng ngữ. Cho dù là nam nữ già trẻ, các ngành các nghề, thậm chí cây cỏ hoa lá, sơn hà đại địa, hết thảy hiện tướng toàn bộ đều là chư Phật Như Lai đại từ đại bi thị hiện để độ hóa chúng ta. Chúng ta có thể dùng tâm thái như vậy mà học tập thì chân thật là người học Đại thừa, thành tựu chính mình là thành tựu chúng sanh. Vì sao vậy? Mình và người không khác, mình và người là một thể. Cho nên Phật trong kinh thường nói: “Muốn độ chúng sanh, phải độ mình trước”. Thành thực mà nói, độ mình chính là đang độ chúng sanh, chính mình thực sự làm được, đó là làm ra một tấm gương tốt cho người khác noi theo. Chúng ta nhìn thấy chúng sanh giác ngộ, liền nghĩ mình đã giác ngộ chưa? Nhìn thấy chúng sanh mê mờ thì nghĩ mình có đang mê mờ hay không, liền nhanh chóng quay đầu, gọi là hồi quang phản chiếu thì chúng ta mới có được thọ dụng chân thật.

Được rồi, hôm nay đã hết thời gian, chúng ta giảng đến đây thôi. A Di Đà Phật!

Tập 73

Các vị đồng tu, xin chào mọi người! Buổi giảng sáng nay của chúng ta đã dời từ lầu ba lên lầu tám, do nơi này thiết bị đầy đủ hơn lầu ba, hiệu quả đương nhiên sẽ tốt hơn. Đối với vấn đề của hai bên, chúng tôi gần đây đã cải thiện rồi, nghe nói lầu tám lại lắp thêm một đường dây điện thoại, vậy hai bên của chúng ta có thể khôi phục rồi. Các vị đồng tu ở Mỹ rất hi vọng có thể khôi phục lại liên lạc giữa hai bên, chúng tôi sẽ tận lực xử lý sớm vấn đề này.

Nội dung của chú giải trong Cảm Ứng Thiên Vựng Biên vô cùng phong phú, bởi vì vấn đề thời gian nên chúng tôi không thể chia sẻ với mọi người từng chỗ đặc sắc ở trong chú giải được. Tuy nhiên quyển sách này được lưu thông rất rộng rãi, hi vọng mọi người có thể tự mình nghiêm túc nỗ lực học tập. Đặc biệt là phải thường xuyên làm theo lời dạy bảo của cổ Thánh tiên Hiền, nghiêm túc phản tỉnh, sửa đổi làm mới chính mình thì chúng ta mới có thể giúp đỡ chính mình thoát ly khổ nạn. Không những là khổ nạn hiện tiền, người thông thường thường xem trọng việc trước mắt, sao biết được khổ nạn về sau còn nghiêm trọng hơn việc trước mắt biết bao nhiêu lần, điều này đáng để chúng ta cảnh giác.

Đoạn sau kết luận là “Sùng tín Thánh Hiền giả, vị hữu bất hoạch Thánh Hiền chi báo giả” (Những người kính trọng tin tưởng bậc Thánh Hiền, chưa từng có ai lại không được quả báo làm Thánh làm Hiền), câu kết này rất hay, khích lệ chúng ta phải sùng kính lời dạy bảo của Thánh Hiền. Thế nào là sùng kính? Thế nào là tín ngưỡng? Đều ở y giáo phụng hành thì chúng ta mới có thể được quả báo chân thật mà Thánh Hiền đã nói.

Trong đoạn thứ 60:

“Xâm lăng đạo đức” (Xâm hại hủy nhục người đạo đức.) Mở đầu chú giải đã nói với chúng ta về “người đạo đức trên thế gian”, ai mới là người đạo đức? “Như bậc Nho sĩ đọc sách hiểu đạo lý” là nói nhà Nho, và “Tăng đạo khắc khổ tu hành”, đây là những người có đạo đức. Nói cách khác, đạo là hiểu đạo lý, đức là có thể thực hành những đạo lý đã hiểu vào trong cuộc sống thì gọi là đức hạnh.

Phía dưới có nói “lời nói là pháp tắc, hành vi là tấm gương”, chính là câu mà chúng ta nói “học vi nhân sư, hành vi thế phạm” (học để làm thầy người khác, hành động để nêu gương cho đời), người như vậy là người có đạo đức. Khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác của họ là vì xã hội, vì chúng sanh, không phải vì bản thân. Cho nên nói “siêu đẳng xuất luân” (siêu việt hơn tất cả), họ đã siêu việt người thông thường, siêu việt ở điểm nào? Người thông thường khởi tâm động niệm không cái nào không vì chính mình, tâm lượng nhỏ hẹp. Người có đạo đức, tâm lượng rộng lớn, trong Phật pháp nói là “phát Bồ đề tâm, hành Bồ tát đạo”. Cho dù hiện tại chúng ta có thân phận gì, làm ngành nghề nào, đều phải hiểu được đạo lý này, đều nên tu học. Cho nên tâm phải lớn, ngạn ngữ thường nói “lượng lớn phước lớn”. Người người đều mong cầu đại phước báo, đại phước báo từ đâu mà có? Không biết! Lời dạy bảo của người xưa rất nhiều mà chúng ta lại lơ là bỏ qua. Tuy cũng thường nghe thấy, thậm chí là chính mình cũng thường nói nhưng nói rồi nghe rồi đều không để ý. Không để ý là không thực sự đặt ở trong tâm, không thực sự đặt ở trên hành vi, cho nên chính mình không đạt được quả báo thù thắng.

Hôm qua tôi gặp phải hai sự việc, việc thứ nhất là Lý hội trưởng nói với tôi công việc ở Đường Thành đang được tiến hành, đây là một chuyện tốt. Tối qua họ đến thảo luận với chúng tôi, hai bên gặp mặt thảo luận. Chúng tôi đã bày tỏ thái độ của mình một cách rõ ràng minh bạch, chúng tôi không vì chính mình mà vì xã hội, vì đất nước này, vì cả thế giới, làm một tấm gương tốt, chung sống hòa bình, tôn trọng lẫn nhau, kính yêu lẫn nhau, hợp tác lẫn nhau. Cho nên công việc ở Đường Thành chúng tôi có thể tranh thủ được, chúng tôi sẽ rất vất vả, thế nhưng vất vả này rất xứng đáng, không phải vì chính mình mà là vì xã hội an định, thế giới hòa bình. Dân tộc khác nhau, tôn giáo khác nhau nhưng có thể tôn trọng lẫn nhau, chung sống hòa bình, chúng tôi là vì điều này. Nếu như không tranh thủ được thì cũng cảm ơn trời đất. Vì sao vậy? Chính chúng tôi vui vẻ vì không có nhiều chuyện phiền não như vậy. Cho nên đối phương nhất định phải hiểu được thái độ của chúng tôi, chúng tôi không phải là nhất định phải làm. Việc này đối với chúng tôi không có chút lợi ích gì mà là lợi ích của xã hội đại chúng, là lợi ích của hết thảy chúng sanh. Cho nên yêu cầu [của họ] đối với chúng tôi không thể quá đáng, quá đáng thì chúng tôi sẽ không đồng ý, chúng tôi không vì bản thân mà là vì chúng sanh. Nếu như chẳng may không có cơ hội, tôi nói với Lý Mộc Nguyên và mọi người, công đức của chúng ta đã viên mãn rồi. Vì sao vậy? Tâm chúng ta phát ra là chân tâm, chân tâm phục vụ cho chúng sanh, cho xã hội nhưng không có cơ hội! Mặc dù không có cơ hội nhưng công đức của chúng ta vẫn viên mãn, không làm được cũng là viên mãn. Nếu như có thể lấy được thì phải làm được mới viên mãn; thế nên cho dù không lấy được nhưng hễ chúng ta phát tâm thì không làm cũng viên mãn rồi. Tôi nói thái độ của chúng tôi rất rõ ràng, rất minh bạch, để đối phương nghĩ xem làm cách nào để xử lý.

Chuyện thứ hai là cư sĩ Thôi Ngọc Tinh ở đông bắc gọi điện thoại cho tôi. Bên chỗ bà ấy có xây một nhà máy sản xuất xe hơi, nhân viên có hơn 4000 người, hiện tại gặp phải một chút khó khăn, bà rất chán nản, không muốn làm nữa. Nhưng phía chính phủ, một số cán bộ cấp tỉnh yêu cầu bà, hi vọng bà có thể làm tiếp. Bà nói không làm, nhưng nhìn thấy cuộc sống của hơn 4000 người không được ổn định, bà vẫn còn chút tâm từ bi nhưng nếu làm tiếp thì bà gặp khó khăn rất nhiều, trong tình huống khó khăn này bà đã điện thoại cho tôi. Tôi nói: “Bà phải phát đại tâm, tuyệt đối không vì chính mình mà phải phát cái tâm này.” Bà ấy nói: “Con phát tâm không đủ.” Tôi nói: “Đúng vậy, bà cuối cùng cũng giác ngộ rồi, bà phát tâm không đủ, bà vì mọi người nhưng trong đó vẫn còn có chính mình, phần chính mình bà vẫn chưa gạt bỏ được, nhất định phải trừ bỏ suy nghĩ vì lợi ích chính mình, hết thảy vì chúng sanh thì việc làm của bà sẽ vô cùng hoan hỷ. Làm việc viên mãn, thành công là chúng sanh có phước, xã hội có phước, đất nước có phước; làm không thành công, vậy thì chúng sanh không có phước báo, công đức của chính bà đã viên mãn rồi.” Trong Kinh Lăng Nghiêm nói rất hay, con người phải phát chân tâm, chân tâm vừa phát thì công đức viên mãn.

Việc có thể làm được hay không đó là do duyên phận, dùng lời ngày nay mà nói duyên phận chính là rất nhiều điều kiện. Tất cả điều kiện đầy đủ rồi thì nguyện vọng của các vị thành hiện thực; điều kiện không đầy đủ thì nguyện vọng của các vị không thể thực hiện. Nguyện vọng mặc dù không thành hiện thực, nhưng nguyện vọng của các vị là thật, không phải là giả, cho nên công đức vẫn viên mãn. Nếu có người chướng ngại duyên phận của các vị, phá hoại duyên phận của các vị, nhân quả đó họ phải nhận, chúng ta không nhận, họ phải nhận. Chính là đoạn kinh văn phía trước mà chúng ta vừa đọc qua, “Ung tắc phương thuật”, ý này mở rộng ra chính là ngăn trở hết thảy những việc lợi ích xã hội, lợi ích chúng sanh. Vậy thì phải xem việc thiện đó của họ có tầm ảnh hưởng lớn bao nhiêu, thời gian bao lâu, phải từ chỗ này mà kết tội. Tầm ảnh hưởng càng lớn, thời gian ảnh hưởng càng dài thì tội chướng ngại này càng nặng, kết tội lớn nhỏ khác nhau là từ chỗ này mà nói.

Thánh Hiền thế xuất thế gian, không chỉ Thánh Hiền ở Trung Quốc mà các tôn giáo khác của nước ngoài, đại Thánh đại Hiền hầu như đều khác miệng đồng lời dạy chúng ta phải thành tựu việc tốt đẹp của người, không thành tựu việc xấu của người. Những việc mà người khác làm nếu bất lợi đối với xã hội chúng sanh thì chúng ta không nên giúp họ; nếu có lợi ích đối với xã hội chúng sanh thì chúng ta phải tận tâm tận lực mà giúp họ, tùy hỷ công đức. Công đức này cùng với việc họ làm, công đức tùy hỷ với công đức làm việc không có gì khác nhau. Vì sao vậy? Tâm của mọi người đều tương đồng. Họ có thể tự mình đi làm là do duyên phận đầy đủ; chúng ta không thể làm là vì duyên phận của chúng ta không đủ, nhưng tâm lượng của họ và chúng ta giống nhau, là bình đẳng, cho nên phước báo có được cũng giống nhau. Nếu nhìn thấy việc tốt của người khác, việc thù thắng của người khác mà đố kỵ chướng ngại, nói lời hủy báng, dùng các thủ đoạn không chính đáng để phá hoại thì tội này rất nặng.

Đồng tu học Phật đều biết, trong tội ngũ nghịch có tội phá hòa hợp tăng. Ý nghĩa này rất rộng, nhưng rất ít người hiểu được, cho rằng phá hòa hợp tăng là phá hoại tăng đoàn, đây chỉ là một ý rất hẹp. Ý nghĩa ban đầu của “hòa hợp tăng” là gì? “Tăng” là danh từ đại biểu cho đoàn thể, đoàn thể này hòa hợp, nên mới gọi là tăng đoàn. Không nhất định là chỉ đoàn thể của người xuất gia mà bất kỳ đoàn thể nào trên thế gian, chỉ cần lãnh đạo và các thành phần bị lãnh đạo một lòng hòa hợp thì đoàn thể này được gọi là tăng đoàn. Không nhất định là chỉ người xuất gia. Nếu người xuất gia ở cùng nhau không hòa hợp thì không gọi là tăng đoàn. Phật nói ý này, chúng ta nhất định phải hiểu.

Nhà Phật nói sáu điều kiện hòa hợp, được gọi là “lục hòa kính”. Chúng ta cũng nhìn thấy trong các tôn giáo khác như đạo Thiên Chúa, đạo Hồi, họ đích thực là đầy đủ lục hòa kính. Đoàn thể này có cống hiến đối với xã hội, đối với chúng sanh, họ làm rất nhiều sự nghiệp phúc lợi. Nếu như chúng ta ác ý phê bình, ác ý hủy báng thì tội nghiệp này [là tội] đọa địa ngục. Tầng ý nghĩa này ít người biết được.

Trong Nho giáo, Đạo giáo, những người thực sự tu hành đều là tăng đoàn hòa hợp. Chúng ta nhìn xem các tôn giáo khác, chỉ cần họ chân thật tin tưởng tôn giáo [của mình], hiểu được giáo nghĩa, y giáo phụng hành, lợi mình lợi người thì không đâu không là tăng đoàn. Trong các tăng đoàn, tăng đoàn nhà Phật thù thắng hơn những tôn giáo khác, vì trong Phật giáo không có tự tư tự lợi. Lời dạy bảo của Phật là “vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng”, điều này siêu việt hơn hết thảy tăng đoàn.

Thế nhưng chúng ta nghĩ xem, chúng ta học Phật, gia nhập tăng đoàn Phật giáo, chúng ta vẫn còn “ngã tướng, nhân tướng, chúng sanh tướng, thọ giả tướng” thì chúng ta nhất định không có gì hơn các tôn giáo khác, thậm chí là không bằng các tôn giáo khác. Chúng ta phải dựa vào lương tâm mà nói, không thể tự khen mình mà hủy báng người, điểm tốt của người chính là điểm tốt, ưu điểm là ưu điểm, chúng ta nhìn thấy phải xưng tán, phải tán dương. Chỗ nào chúng ta không bằng người thì phải thừa nhận, phải sám hối, [thấy] Phật pháp là cao minh, là thù thắng mà chúng ta vẫn chưa làm được.

Đối với những người có đạo đức, nếu như xâm phạm họ thì tội này càng nặng. Các vị không những không tôn trọng họ, mà còn khinh thường, vô tình hữu ý nhục mạ họ, bắt nạt họ, chướng ngại họ. Thực tình mà nói, trong nhà Phật không phải định tội này của các vị là tội chướng ngại một người, vì các vị bắt nạt một người, nhục mạ một người, [mà cho rằng] đây là tội nhỏ. Nếu như học vấn, đạo đức, đức hạnh của người đó đối với xã hội có ảnh hưởng rất lớn, các vị phá hoại nhục mạ người đó là phá hoại tín tâm của xã hội đại chúng. Trong kinh điển Phật nói rằng, những thiện tri thức này là đôi mắt của chúng sanh, là ngọn đèn trong bóng tối. Những người này giáo hóa chúng sanh, là thiện nhân của xã hội, là tấm gương tốt của xã hội đại chúng. Các vị hủy báng họ, không phải là đối với họ, mà là nhục mạ hết thảy chúng sanh trong xã hội, hủy hoại tấm gương thiện lương của hết thảy chúng sanh, khiến cho xã hội đại chúng đánh mất đi tiêu chuẩn thiện ác, tội này rất lớn. Do sự định tội như vậy, họ mới đọa địa ngục A tỳ.

Ngược lại, nếu các vị xưng tán, bảo hộ, giúp đỡ những người đạo đức thì công đức vô lượng vô biên. Kiết hung họa phước chỉ trong một niệm, cho nên người giác ngộ nhất định toàn tâm toàn lực tán thán hỗ trợ [những người đạo đức]. Sức lực của chúng ta tuy không đủ, duyên phận không đủ nhưng cái tâm hướng về [họ] của chúng ta là viên mãn, tâm tán thán là viên mãn thì vẫn được công đức viên mãn, vì sao lại không vui vẻ mà làm, vì sao phải tạo tội nghiệp?

Các vị đồng học! Kinh văn Cảm Ứng Thiên phía trên từ “tri quá bất cải” (biết lỗi không sửa) cho đến “xâm lăng đạo đức” (hãm hại người đạo đức) là nói về ác nghiệp bất thiện mà người đọc sách và người dân bình thường phạm phải. Đoạn tiếp theo là nói về “sát sanh chi ác” (tội ác của sát sanh).

Con người nhất định phải giác ngộ, thời gian con người sống trên thế gian này vô cùng ngắn, cho dù là sống đến 100 tuổi thì cũng chẳng qua là 36. ngày mà thôi, thực tình mà nói là vô cùng ngắn ngủi. Trong 36. ngày, trên thực tế thời gian thực sự mà chúng ta sử dụng lại vô cùng có hạn. Mỗi một ngày chúng ta ngủ tám giờ đồng hồ, thì đã mất một phần ba thời gian rồi, mất đi 12. ngày rồi. Lại trừ tiếp thời gian lúc tuổi nhỏ và tuổi già, các vị tỉ mỉ tính xem, thời gian con người thực sự sống trên thế gian này là vô cùng ngắn ngủi! Thọ mạng 100 năm, nhiều lắm chỉ có thể sử dụng 10 năm mà thôi, là một phần mười thời gian. Thời gian ngắn ngủi như vậy, chúng ta hà tất phải tạo nghiệp?

Phật trong kinh điển thường dạy chúng ta, “thân người khó được, Phật pháp khó được nghe”, cơ hội hiếm có khó gặp mà chúng ta đã gặp rồi, gặp rồi thì nhất định phải trân trọng, lợi dụng cơ hội này mà tu phước. Không tạo nghiệp chính là tu phước. Thọ mạng của cõi người ngắn ngủi, thử nhìn xem, những cõi khác trong lục đạo đều sống lâu hơn cõi người. Các vị có thể cho rằng lời nói này chưa đúng lắm, chúng ta nhìn thấy rất nhiều động vật nhỏ trong cõi súc sanh sáng sanh chiều đã chết rồi. Không sai! Những động vật nhỏ này ngu si, chấp trước kiên cố vào thân hình, tập tính của chúng, cho nên không dễ gì thoát ly thân súc sanh. Thích ca Mâu ni Phật trong kinh điển có kể một câu chuyện cho chúng ta, Phật nhìn thấy một tổ kiến trong vườn Kỳ Thọ Cấp Cô Độc thì mỉm cười? Đệ tử thấy Phật nhìn tổ kiến rồi cười thì hỏi vì sao Ngài cười? Phật nói: “Tổ kiến này, bảy vị Phật xuất thế rồi mà chúng vẫn chưa thoát khỏi thân kiến”. Không phải nói thọ mạng của kiến dài, mà nói chúng chết đi rồi vẫn ở trong tổ kiến đó đầu thai lại làm kiến. Nguyên nhân là gì? Chấp trước. “Tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”, chúng không giác ngộ, cho rằng thân đó là thân của mình, cho rằng hoàn cảnh cuộc sống đó là hoàn cảnh sống của chính mình, đời đời kiếp kiếp đều làm kiến, đời đời kiếp kiếp không rời khỏi được cái tổ của mình, thật đáng sợ!

Thế nên cổ Thánh tiên Hiền từ bi đến cùng cực, các Ngài đều là lợi ích chúng sanh, không vì lợi ích chính mình, lợi ích chính mình thì hà tất phải nói nhiều như vậy, viết nhiều chữ như vậy làm gì, mệt chết được. Các Ngài vì sao không chọn thanh nhàn tự tại, vì sao phải tận tâm tận lực dạy người, chỉ chuyên làm lợi ích cho người? Ân đức này quá lớn, đáng tiếc chúng sanh thế gian ngu muội, không nhận ra được ân đức.

Các vị xem chư Phật Bồ tát, Thánh Hiền thế gian xuất thế gian, các Ngài mong cầu chúng ta điều gì? Chúng ta ngày ngày kỷ niệm, tế bái, cung kính các Ngài, đó không phải là điều các Ngài cần, không phải vì cái này. Các Ngài cái gì cũng chẳng cần, chỉ hi vọng chúng sanh được tốt, học tốt hướng thiện, không đọa lạc vào trong ác đạo chịu khổ. Chân thật những gì mà nhà Phật nói là “vô duyên đại từ, đồng thể đại bi” là không có điều kiện. Các Ngài đối với chúng ta không mong cầu bất cứ thứ gì, chúng ta phải nhận thức rõ ràng [điều này]. Chúng ta cung kính Thánh Hiền, thực tế mà nói là tôn kính tánh đức của chính mình, là tôn trọng sự hiếu học của chính mình. Ý nghĩa trong đó rất sâu xa, hiện tại ngày càng ít người trên thế gian hiểu được điều này. Vì sao vậy? Không có ai nói, cũng không ai chịu làm.

Chúng ta may mắn có thể gặp được Phật pháp, có thể gặp được Phật pháp Đại thừa. Những năm 1970, ông Thang Ân Tỷ (Joseph Toynbee) người Anh nói rằng: “Thế kỷ 21, chỉ có Phật pháp Đại thừa và học thuyết Khổng Mạnh mới có thể cứu chúng sanh khổ nạn”, người phương Tây nghe được câu nói này có tính cảnh giác tương đối cao, chúng ta cũng nhìn ra được. Trường học ở Anh, từ mẫu giáo cho đến đại học đều có học kinh Phật, đó là họ đã cảnh giác. Úc châu cũng đang làm theo, lần trước chúng tôi tới Úc, lãnh đạo chính phủ Úc còn nhờ chúng tôi, mong muốn chúng tôi biên soạn sách giáo khoa cho mẫu giáo vào tiểu học. Thiên Chúa giáo thì yêu cầu Linh Mục của họ đối thoại với Phật giáo, đều là bị ảnh hưởng của ông Thang Ân Tỷ. Chúng ta là người Trung Quốc, chúng ta kế thừa Phật pháp Đại thừa và văn hóa Nho gia, việc tu học của chúng ta so với họ mà nói nhân duyên thù thắng hơn nhiều. Ngôn ngữ, văn tự, hình thái ý thức dễ dàng hơn họ, họ phải vượt qua những khó khăn này mới có thể nhìn thấy được giáo học của Đại thừa và Nho gia. Chúng ta ngày nay sống trong đó, nên biết được phải nghiêm túc nỗ lực, nhất định phải biết được chính mình. Người xưa thường nói phải có “tự tri chi minh”, biết được căn tánh của chính mình, điều này quan trọng hơn bất cứ thứ gì, biết được năng lực của chính mình, biết được hoàn cảnh sống của chính mình, ta phải nên làm những gì, nên học những gì. Quyết định mục tiêu và phương hướng mà đời này chính mình phải nỗ lực, như vậy mới có thể có thành tựu. Nếu như trong đời này không có mục tiêu, không có phương hướng thì các vị sống đến già vẫn không có chút thành tựu, điều này thật đáng tiếc biết bao!

Hoàn cảnh sống của chúng ta rất khổ, pháp thế gian đều không phải là thành tựu chân thật. Nhà Nho và nhà Phật đều dạy chúng ta như vậy. Pháp thế gian dù có huy hoàng thế nào đi nữa cũng chỉ là phù dung sớm nở tối tàn, không có ý nghĩa, không có giá trị. Người thế gian truy cầu những hư vinh này mà không biết thực tế. Chỉ có đại Thánh đại Hiền, các Ngài mới rõ ràng, mới hiểu được, cái mà các Ngài truy cầu là chân thật. Chân thật là đạo đức, đạo đức nhân nghĩa mới là chân thật. Chúng ta phải lấy cái này làm mục tiêu, tỉ mỉ mà tư duy căn tánh của chính mình.

Lên bục giảng kinh không phải ai cũng có thể làm được, nhất định phải biết căn tánh của chính mình, phải hội tụ đầy đủ vài điều kiện cơ bản. Điều kiện thứ nhất là phải “xả mình vì người”, phải có tâm từ bi! Các vị không có tâm này thì học vấn của các vị không thể thâm nhập, không thể thấu triệt. Tự tư tự lợi là chướng ngại lớn nhất, nhà Phật thường nói “từ bi vi bổn, phương tiện vi môn” (từ bi là gốc, phương tiện là cửa), tâm từ bi là căn bản, căn bản dạy học là đại từ đại bi. Chúng ta tỉ mỉ quan sát, từ Thích ca Mâu ni Phật cho đến lịch đại Tổ sư Đại đức hoằng pháp, nếu không có tâm từ bi thì hiệu quả hoằng pháp lợi sanh có hạn, tầm ảnh hưởng không lớn, chân thật có thành tựu to lớn đều là đại từ đại bi. Đó là điều kiện cần có đầu tiên.

Điều kiện thứ hai nhất định là “sư thừa”, điều này khó! Sư thừa là tuyệt đối tôn kính phục tùng đối với lão sư. Lão sư là người từng trải, lão sư đem kinh nghiệm tâm đắc truyền thụ cho chúng ta, chúng ta không kính trọng lão sư, không tu học theo phương pháp của lão sư thì làm sao có thể thành công? Chỉ đành tự mình tìm tòi, điều này khó! Cho nên người khéo học, nhất định sẽ trân trọng kinh nghiệm thành tựu của Thầy mình, lấy đó làm nền tảng, hoàn toàn kế thừa điểm tốt của lão sư, lại sửa đổi khuyết điểm của chính mình thì học trò sẽ vượt qua thầy của mình. Nhà Phật, nhà Nho đời đời tương truyền đều là dùng phương pháp này dạy bảo. Thời đại mới tiến bộ, trình độ văn hóa mới không ngừng nâng cao, nếu không có điều kiện tôn sư trọng đạo này thì chúng ta sẽ không hoằng pháp lợi sanh được ở trên bục giảng.

Điều kiện thứ ba là phải hiểu được “một môn thâm nhập, trường kỳ huân tu”. Một môn thâm nhập, phải thâm nhập đến mức độ nào? Thâm nhập đến kiến tánh, dùng điều này làm tiêu chuẩn. Trong Giáo hạ nói chính là thâm nhập đến viên giải, đại khai viên giải. Hiện tượng này tức là thông một bộ kinh rồi, thông tức là thấu đạt được tánh, kiến tánh thì đều thông hết thảy kinh. Mở bất kỳ bộ kinh nào ra, ý nghĩa trong đó các vị đều rõ ràng, minh bạch. Không những Phật pháp thông rồi mà hết thảy pháp thế gian cũng đều thông, đây là điều mà nhà Phật thường nói: “Một bộ kinh thông, hết thảy kinh đều thông”.

Chúng ta nếu không tuân theo nguyên lý nguyên tắc này, chính mình muốn sáng tạo thì sẽ tương đối không dễ dàng. Nguyên lý nguyên tắc này được dùng trong nhà Phật hai ba ngàn năm rồi. Trong ba ngàn năm này, bất luận là tại gia hay xuất gia tu học thành tựu đều không đi ngược lại nguyên tắc này, đều là đi theo con đường này. Chúng ta muốn từ bỏ con đường của người xưa, chính mình mở một con đường mới thì chuyện này không phải là chuyện dễ dàng. Cho nên chúng ta nhất định phải biết, phải chăm chỉ đoạn ác tu thiện, đoạn những tập khí ác của chính mình. Nếu đối với Phật pháp, thiện pháp, thiện hữu, chúng ta không tin tưởng, không khẳng định, còn do dự không quyết thì đây đều là ác. Chúng ta phải chân thật sửa đổi lại, phải bồi dưỡng điều kiện thành công của chính mình.

Thành công còn phải nhận được sự giúp đỡ của ngoại duyên, bên trong có thân nhân duyên, bên ngoài có ngoại duyên, quan trọng nhất là ngoại duyên, ngạn ngữ xưa có câu “thiên thời không bằng địa lợi, địa lợi không bằng nhân hòa”. Thế nên chúng ta mới biết “nhân hòa” quan trọng hơn bất cứ điều gì. Giữa người với người nhất định không được kết oán, một ý niệm cũng không được có. Chúng ta hành Bồ tát đạo, chúng ta học Phật, người khác đối với chúng ta có oán hận nhưng chúng ta đối với họ nhất định không được có ý niệm oán hận nào, đến suy nghĩ cũng không được có, vì chúng ta học Phật còn họ không học Phật.

Nhà Phật gọi người tu hành, gọi Bồ tát là “nhân giả”, “nhân giả” là cách xưng hô tôn quý nhất trong nhà Phật. Thích ca Mâu ni Phật đều gọi các vị Bồ tát là nhân giả. Nhân giả là gì? Người nhân từ, người đầy đủ tâm Bồ đề, tâm từ bi, người như vậy được xưng là nhân giả. Nhà Nho nói “nhân giả vô địch” (người nhân không có kẻ đối địch), nhà Nho định nghĩa như vậy cho từ “nhân giả”. “Địch” là gì? Là đối lập với người, nếu các vị đối lập với bất kỳ chúng sanh nào thì các vị là bất nhân. Nhân giả đích thực dùng tâm chân thành, nhân từ mà đối đãi với hết thảy người, hết thảy việc, hết thảy vật.

Vì sao lại sanh ra đối lập? Vì quan niệm chủ quan quá mạnh, không chịu nhường người khác thì đối lập với người, đôi bên không nhường nhịn lẫn nhau. Hai bên chỉ cần có một bên nhường nhịn thì vấn đề sẽ được giải quyết. Ai chịu nhường nhịn? Phật Bồ tát chịu nhường nhịn. Phật Bồ tát tùy thuận tánh đức, phàm phu tùy thuận phiền não, phiền não thì sẽ không nhường nhịn, tánh đức mới nhường nhịn. Phiền não là ác, tánh đức là thiện. Tùy thuận lời dạy bảo của Đức Phật, tùy thuận lời dạy bảo của cổ Thánh tiên Hiền thì đều là tùy thuận tánh đức, chúng ta phải hiểu được điều này, phải chăm chỉ học tập.

Phương pháp tích lũy công đức vô lượng vô biên, sự nghiệp giáo hóa chúng sanh thì mọi người phải đồng tâm hiệp lực, một người đơn độc không thể làm được. Mọi người hiểu được việc hoằng pháp rất quan trọng, nếu như không có hộ pháp, không có điều kiện hộ trì bên ngoài thì người hoằng pháp cũng không có chút tác dụng gì.

Các vị nhìn cuộc đời tôi sẽ thấy rất rõ ràng. Cuộc đời của tôi gặp được ba người thầy tốt, thầy là người chỉ đường, đường phải tự mình đi, đi con đường này cần người giúp đỡ, chính là hộ pháp. Nếu tôi không có được sự hộ trì của Hàn Quán Trưởng thì rõ ràng tôi chỉ có hai con đường để đi, một là kinh sám Phật sự, hai là hoàn tục, không có con đường khác để đi. Các vị muốn phát tâm giảng kinh nhưng ai mời các vị đi giảng kinh? Ai sẽ để cho các vị giảng kinh? Nên người hộ trì thật quá quan trọng.

Tôi ở Đài Loan có được sự hộ trì của Hàn Quán Trưởng, 30 năm giảng kinh không gián đoạn. Trước đây tôi ở Hồng Kông giảng kinh, mỗi năm đi một lần giảng một tháng. Nhờ có sự hộ trì của Lôi cư sĩ, tôi ở Hồng Kông giảng kinh bảy tám năm. Sau khi Lôi cư sĩ vãng sanh, không có ai mời thì đành gián đoạn việc giảng kinh. Sau khi Hồng Kông trả về Trung Quốc tôi đi tham dự, gặp lại các đồng tu xưa, họ nói: “Pháp sư, Ngài đã nhiều năm rồi không đến đây”. Tôi nói: “Không phải tôi không đến mà không có ai mời tôi”. Ở Singapore, các vị nghĩ xem nếu không có cư sỹ Lý Mộc Nguyên thì tôi không có chỗ đứng ở Singapore này. Cho nên hộ pháp không phải ở chỗ nhiều mà thực sự phải có được một đại hộ pháp đắc lực, hoằng pháp hộ pháp phải phối hợp thì Phật pháp mới có thể trường tồn trên thế gian.

Cho nên chúng ta tự mình nghĩ xem, nếu chúng ta chân thật tự mình phát tâm hoằng pháp lợi sanh, nếu chưa đủ điều kiện lên bục giảng thì làm công việc hộ trì, chân thật phát tâm hộ trì, phối hợp chặt chẽ như vậy thì Phật pháp sẽ hưng thịnh, chúng sanh có phước báo, công đức nhất định là tương đương. Nhất định không nên hiểu lầm, công đức của Pháp sư trên bục giảng lớn, công đức của chúng ta hộ trì thì nhỏ, không có chuyện này, đều lớn như nhau. Cũng giống như một chiếc đồng hồ, lên bục giảng kinh cũng giống như kim đồng hồ vậy, bên trong thiếu một con ốc thì nó không chạy được. Thế nên công đức là bình đẳng, không có lớn nhỏ. Chúng ta hiểu được đạo lý này thì phải hợp tác lẫn nhau, phát dương quang đại Phật pháp, lợi ích chúng sanh.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta chỉ học đến đây. A Di Đà Phật!