Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Tịnh Không
Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Tập 05
Các vị đồng học, xin chào mọi người!
Chúng ta đã đọc qua bốn câu cương lĩnh của Cảm Ứng Thiên, cũng chính như Tư Mã Quang đã nói: “Ta để lại tiền của cho con cháu, con cháu chưa chắc giữ được. Ta để sách vở cho con cháu, con cháu chưa chắc đọc được. Tốt nhất là nên tích đức, tích công bồi đức thì con cháu của chúng ta nhất định có quả báo tốt”. Đây là chân thật hiểu được đạo của cảm ứng thì mới có thể nói ra được những lời này.
Phật nói với chúng ta, từ quan hệ cha con, quan hệ anh em cho đến quan hệ giữa người với người đều không ngoài bốn loại duyên là báo ân, báo oán, đòi nợ và trả nợ. Nếu như không phải là bốn loại duyên phận này thì dù có gặp nhau cũng không quen biết, chúng ta gọi là người xa lạ. Trong đời này hễ có phát sinh mối quan hệ với mình thì nhất định là trong đời quá khứ đã có một trong bốn loại nghiệp duyên trên.
Trong nghiệp duyên có thiện, có ác. Chúng ta hiểu được thông suốt thì nhất định phải biết đoạn ác, tu thiện. Ta thiếu nợ người thì ta nhất định phải trả. Người khác lừa gạt ta, xâm phạm ta, cướp đoạt của ta, ta phải nghĩ là đang trả nợ thì trong lòng ta sẽ thoải mái và tự tại biết bao. Họ gạt ta, trộm cắp, cướp đoạt của ta, vì sao họ không đi lừa gạt, cướp đoạt của người khác? Vì trong đời quá khứ người khác không có cái duyên này với họ. Nói cách khác, trong đời quá khứ chúng ta đã từng lấy của họ, đã từng trộm cắp của họ, đã từng cướp đoạt của họ, hôm nay có nhân duyên gặp nhau thì họ dùng phương pháp này để lấy lại, nhân dịp này chúng ta trả nợ luôn! Cho nên, chúng ta phải hoan hỉ kết thiện duyên, không kết ác duyên cùng với tất cả chúng sanh, cho dù gặp phải ác duyên, quyết cũng không để ở trong lòng.
Người xưa nói: “Nhân giả vô địch (người có lòng nhân thì không có kẻ đối đầu)”. Một người nhân từ, người có lòng yêu thương, người có lòng từ bi thì họ trọn đời trọn kiếp tuyệt đối không có oan gia đối đầu. Lời nói này phải hiểu thế nào vậy? Oan gia đối đầu đương nhiên là có, nhưng trong lòng họ xác thực là không có. Tâm địa họ thanh tịnh từ bi, cho dù gặp oan gia đối đầu, họ cũng chân thành yêu thương oan gia. Khi thấy người đó gặp khó khăn, họ nhất định nhiệt tâm giúp đỡ, vẫn không ghét bỏ. Làm người như vậy thì phước báo sau này rất lớn. Cho dù đời trước ta không có tu phước, phước rất mỏng, nếu như cả đời ta có thể tin tưởng đạo lý của cảm ứng, y giáo phụng hành, ta làm rất chăm chỉ, rất nỗ lực, thì trong đời này phước báo liền hiện tiền.
Các vị đồng tu đều thấy rất rõ cuộc đời tôi. Đời trước tôi có tu huệ, không tu phước, cho nên đời này có được một chút huệ, không có phước. Đời sống vật chất của tôi vô cùng khó khăn. Tôi đã trải qua những ngày tháng khổ cực rất dài, nếu là người khác thì sẽ không chịu nổi. Thế nhưng tuổi tác tôi càng cao thì dường như phước báo càng thêm lớn. Đây không phải là do đời trước tôi tu mà do đời này tu được, các vị đều chính mắt nhìn thấy điều này. Cuối đời bất luận là làm việc gì cũng rất thuận tâm, đều rất tự tại. Đây là tôi làm sự chứng chuyển cho mọi người, nhà Phật nói “tam chuyển pháp luân”, tôi làm chứng minh cho mọi người. Chỉ cần tôi cố gắng đoạn ác tu thiện, đem lòng thương yêu chân thành, thanh tịnh, bình đẳng đối đãi với tất cả chúng sanh, không phân người thân, kẻ oán, bình đẳng như nhau; tôi không cầu phước báo mà phước báo tự nhiên hiện tiền; không cầu thọ mạng mà thọ mạng tự nhiên kéo dài.
Những thứ này tôi có mong cầu hay không? Không có, không hề có mong cầu. Tôi không nghĩ sẽ trụ lại lâu dài ở thế gian này, tất cả đều tuân theo lời giáo huấn của Phật Bồ Tát, tùy duyên qua ngày. Ngạn ngữ trong cửa Phật gọi là “làm Hòa Thượng ngày nào, gõ chuông ngày ấy”. Sinh mạng tôi vẫn còn ở thế gian một ngày thì tôi sẽ vì Phật pháp, vì chúng sanh mà làm việc tốt một ngày. Tôi không mong cầu phước báo, tôi cũng không mong cầu danh vọng địa vị, trường thọ, không cầu bất cứ thứ gì, ngày tháng này làm sao mà không tự tại chứ? Một số người có lòng tốt rất lo lắng đối với đời sống của tôi, thường thường đến hỏi thăm, tôi cũng tùy duyên mà thôi. Cho nên phải hiểu sâu lý luận của báo ứng và chân tướng sự thật.
Sau đây là đoạn nhỏ thứ ba, thuộc về đoạn lớn thứ hai trong toàn văn. Đoạn lớn thứ hai thì nói đến việc thiên thần giám sát thế gian. Câu đầu tiên là tổng thuyết: “Thị dĩ thiên địa hữu tư quá chi thần, y nhân sở phạm khinh trọng dĩ đoạt nhân toán (Vì thế trong trời đất có các vị thần trông coi tội lỗi [của người đời]. Căn cứ con người đã phạm [tội lỗi] nặng hay nhẹ mà giảm bớt tuổi thọ của họ)”. Trong trời đất có thiên thần, có quỷ thần. Trong thiên thần, quỷ thần có một loại chuyên môn đi làm công tác điều tra. “Tư quá chi thần” chính là những người đi làm công việc giám sát. Họ thường ở thế gian để quan sát. Các vị phải nên biết, thiên thần và quỷ thần, Phật ở trong kinh nói họ đều có ngũ thông. Ngũ thông của họ là do phước báo mà có được. Họ không có lậu tận thông, còn thiên nhãn, thiên nhĩ, tha tâm, túc mạng, thần túc, họ thảy đều có đầy đủ. Sức mạnh thần thông của địa thần không bằng thiên thần, đương nhiên năng lực của thiên thần thì không thể sánh với người tu hành chứng quả. Nhưng đối với người thế gian chúng ta thì họ đều có đầy đủ năng lực đó, khởi tâm động niệm của chúng ta họ đều biết, đều có hồ sơ ghi chép. Sau khi ta chết thì phải chịu sự phán xét. Sự phán xét này, phần sau của quyển sách này nói đến rất nhiều. Tạo tác của chúng ta không chỉ là hành vi, dù hành vi thì rất là quan trọng, mà khởi tâm động niệm cũng là tạo tác.
Sau khi hiểu rõ ràng những chân tướng sự thật này, tâm lo sợ của chúng ta liền sanh khởi. Tâm lo sợ là khiếp sợ ác báo, ta khởi niệm ác, làm việc ác, tương lai nhất định không thể tránh khỏi ác báo. Cho nên gọi là “lưới trời lồng lộng, tuy thưa mà khó thoát”. Người đời nay rất ít ai biết được đạo lý và sự thật này. Người không có thiện căn, không có phước đức, ta nói với họ thì họ cho là mê tín, họ nói đây là thần thoại, họ không tin tưởng, không tiếp nhận. Khi quả báo hiện tiền thì hối hận không kịp nữa.
Họ không thể tin, đây là “nghi” trong tham sân si mạn nghi, đây là phiền não rất nặng, làm chướng ngại trí huệ của bạn, khiến cho bạn tạo tác tội nghiệp vô lượng vô biên. Phật ở trong kinh đã nói với chúng ta, như trong kinh Hoa Nghiêm có nói, một người khi sinh ra thì có hai vị quỷ thần đi theo người đó cả đời không rời. Hai vị thần này ở trên hai vai, tự chúng ta không thể phát hiện được, người khác cũng không nhìn thấy được. Một vị gọi là Đồng Sanh, một vị gọi là Đồng Danh. Hai vị thiên nhân này được xem như là thiên thần, họ cả đời giám sát chúng ta, ngày đêm đều không rời khỏi, chúng ta thì không nhìn thấy họ. Hai vị thần này trong kinh Phật cũng có tên gọi khác là Thiện Ác Đồng Tử. Một vị thần thì giám sát cả đời làm thiện của ta, một vị thần thì giám sát cả đời tạo ác của ta, bạn có thể trốn khỏi hay không? Không có cách gì trốn khỏi! Đây là Phật nói ở trong kinh Hoa Nghiêm. Trong kinh Đại Thừa gọi là hai vị Đồng Tử Thiện Ác, cũng chính là Đồng Sanh, Đồng Danh mà trong kinh Hoa Nghiêm nói.
Chúng ta học Phật nhưng rất khó tin Phật. Tôi đã từng nói qua với các vị, sau khi xuất gia hai năm tôi mới thọ giới. Sau khi thọ giới, tôi đến Đài Trung thăm lão sư Lý. Lão sư Lý khi vừa gặp mặt liền chỉ vào tôi nói: “Ông phải tin Phật!”. Tôi cũng sững sờ ra. Tôi học Phật bảy năm thì xuất gia. Sau khi xuất gia thì liền giảng kinh, dạy học ở Phật học viện, tôi bắt đầu giảng kinh dạy học từ ngày xuất gia. Đã giảng kinh được hai năm rồi. Lão sư Lý khi vừa gặp mặt, chỉ vào tôi bảo rằng phải “tin Phật”, sau đó Ngài giải thích với tôi là có rất nhiều người xuất gia đến già chết, bảy, tám mươi tuổi vẫn không tin Phật. Lúc này tôi mới vỡ lẽ ra, làm sao mới gọi là “tin Phật”. Ta có thể hiểu rõ tất cả lời dạy bảo của Phật, ta có thể y giáo phụng hành thì gọi là tin Phật. Ta không hiểu rõ đạo lý, ta không làm được là ta không tin Phật. Từ đây chúng ta mới hiểu ra, thật sự có biết bao nhiêu người cả đời mặc bộ y phục này, ở ngay trong chùa miếu mà không tin Phật, không chân thật y giáo phụng hành. Người xuất gia như vậy, người tại gia cũng như vậy.
Thế nên trong tín, nhất định phải có nguyện, có hạnh. Nếu như không có nguyện, không có hạnh thì không gọi là tín. Trong tín nhất định phải đầy đủ “Giải Hành Chứng”. “Tín Giải Hành Chứng”. “Giải” là thông đạt tường tận lý luận, phương pháp, cảnh giới mà Phật đã nói. “Hành” là phải áp dụng nó. “Chứng” chính là khế nhập. Như vậy thì ta mới được thọ dụng chân thật, trong Phật pháp gọi là được lợi ích chân thật.
Ngôn ngữ của Phật, như Thế Tôn ở trong kinh Kim Cang đã nói: “Chân ngữ giả”, “chân” là nhất định không giả. “Thật ngữ giả” là nhất định không hư dối. “Như ngữ giả” là nhất định tương ưng với sự thật. Không tăng, không giảm gọi là “như ngữ”. “Bất cuống ngữ giả” là nhất định không lừa gạt chúng sanh. “Bất dị ngữ giả” là nhất định không nói lời thêu dệt, không nói hai chiều, Phật không nói những lời nói giống như thật mà lại là giả. Lời nói của Phật là khẳng định. Phật nói với chúng ta, mỗi người chúng ta cả đời đều có hai vị thiên nhân là Thiện Ác Đồng Tử ngày đêm đi theo, một phút một giây cũng đều không rời khỏi ta. Nếu chúng ta thường nghĩ đến hai vị Thiện Ác Đồng Tử này đang ở bên cạnh ta thì khi khởi tâm động niệm, lời nói, việc làm của ta, làm sao có thể dám không cẩn trọng? Lời nói này của Phật nhất định không phải giả, nhất định không phải là lời lừa gạt chúng ta.
Chúng sanh từ vô thỉ kiếp đến nay, phiền não tập khí tích chứa rất sâu dày. Thời xưa có cha mẹ dạy bảo, có thầy dạy bảo, bè bạn khuyên bảo, hoàn cảnh tu học rất tốt, cho nên ác nghiệp của chúng ta ít, thiện nghiệp tương đối nhiều. Cảnh ngộ chúng ta hiện nay không giống như vậy. Văn hóa xưa, truyền thống xưa, người hiện nay không cần, không tin tưởng nữa, cha mẹ cũng không biết mà dạy ta, thầy cô cũng không để ý đến những việc này. Thế là trong cả đời này, chúng ta tùy thuận phiền não, tùy thuận tập khí, tạo tác tội nghiệp vô lượng vô biên, chúng ta làm sao mà không đọa lạc, làm sao mà không bị sự trừng phạt của thiên địa quỷ thần?
Cá nhân như vậy, gia đình như vậy, thế giới cũng là như vậy. Các vị xem các quyển sách nói về tiên tri ở trong các nhà sách hiện nay, có rất nhiều. Tôi rất ít đi dạo nhà sách, có nhiều vị đồng tu đã mua đem đến cho tôi xem. Tôi bây giờ cũng không cần xem nữa. Nói là năm 1999 năm 2000 là ngày tận thế. Người thế gian tạo tác tội nghiệp quá nhiều, Thượng Đế tức giận muốn trừng phạt người thế gian. Cách nói này cũng phù hợp với đạo lý của cảm ứng. Vì sao người thế gian đều tạo ác? Vì không có người dạy họ. Vì sao không có người dạy? Phật Bồ Tát đại từ đại bi, vì sao không giáng sanh ở thế gian để dạy dỗ chúng ta? Vì người thế gian không chịu tiếp nhận! Vì vậy mới có đại kiếp nạn này. Hôm qua có một vị cư sĩ đến thăm tôi, hỏi tôi kiếp nạn này có thể tránh được hay không? Tôi nói lời thật lòng, rất khó tránh khỏi. Lý luận và phương pháp để tránh nhất định là có, nhưng không có cách gì thực hiện. Ai có thể sửa lỗi đổi mới? Ai có thể chịu buông bỏ lợi ích của chính mình, vì xã hội, vì chúng sanh mà phục vụ? Nếu như không chịu buông bỏ tự tư tự lợi, vẫn cứ làm những việc tổn người lợi mình, thì kiếp nạn này không có cách gì tránh khỏi. Cho nên phải hiểu được chân tướng sự thật này.
“Thiên địa hữu tư quá chi thần”, chúng tôi chỉ giới thiệu ra hai vị Đồng Sanh, Đồng Danh mà trong kinh Hoa Nghiêm đã nói. Ngoài hai vị này ra, những thiên địa quỷ thần giám sát thế gian, ghi chép thiện ác của người, số lượng những quỷ thần này nhiều không thể tính đếm được. Trong các tôn giáo cũng nói là đều có ghi chép lại. Sự khởi tâm động niệm, lời nói việc làm của chúng ta đều không thể che giấu được ai. Nhất định phải tự mình biết, tự mình khắc phục phiền não của chính mình, khắc phục tập khí của chính mình, sửa lỗi đổi mới, nỗ lực tu hành. Chúng ta không cầu quả báo đời này mà cầu quả báo đời sau. Đời sau có đại phước báo, đời sau nhất định được lên cao hơn. Mục tiêu lên cao của chúng ta là thế giới Cực Lạc. Hãy nghĩ xem cái tâm mà ta đang có, lời nói của ta, việc đối nhân xử thế tiếp vật của ta, có đủ tư cách để đi đến Tây Phương Cực Lạc không? Sau đó liền biết được chúng ta niệm Phật cầu vãng sanh có nắm chắc hay không.
Các vị đồng học, ngày hôm qua đã nói đến “Vì thế, trong trời đất có các vị thần trông coi tội lỗi [của người đời]. Căn cứ con người đã phạm [tội lỗi] nặng hay nhẹ mà giảm bớt tuổi thọ của họ”. Đây đều là sự thật. Tuyệt đối không phải là Phật Bồ Tát, cổ Thánh tiên Hiền dùng phương thức này để khuyên dạy người đời đoạn ác, tu thiện. Nếu chúng ta dùng thái độ như vậy để nhìn những sự việc này, vậy thì sai rồi. Đó là không biết lời của các bậc Thánh Hiền nói đều là lời chân thật, nhất định không có vọng ngữ. Phương pháp, phương tiện khuyên dạy người đời rất nhiều, nhất định không thể dùng đến phương pháp hư vọng giả dối. Người thế gian chỉ cần phát hiện ra bạn có một lần vọng ngữ thì về sau có nói cái gì họ cũng không tin. Trên thế giới có rất nhiều quốc gia như là nước Mỹ, Úc cũng là như vậy, bạn làm việc với cơ quan công quyền của chính phủ, nếu có một lần lừa dối, có vọng ngữ, họ ghi chép lại trong hồ sơ, về sau bạn có nói gì họ cũng sẽ không tin. Pháp thế gian mà còn như vậy, huống hồ chư Phật Bồ Tát. Những bậc đại thánh đại hiền này, lời của các Ngài đã nói, chúng ta nên chăm chỉ phụng hành. Nhưng mà Phật Bồ Tát đã từng nói với chúng ta, trời đất tuy có những vị thần quán sát thiện ác của người thế gian, nhưng nếu ý niệm của chúng ta chuyển đổi lại thì tình trạng này liền hoàn toàn khác đi.
Thánh nhân của thế gian dạy bảo chúng ta: “Khắc niệm tác Thánh”. Niệm là vọng niệm. Khắc phục vọng niệm thì bạn chính là Thánh nhân. Mà thiên địa quỷ thần đối với Thánh Hiền nhân thì đều rất tôn kính, đều rất bảo hộ. Tình trạng liền hoàn toàn khác nhau, đến cảnh giới của Phật Bồ Tát thì càng cao hơn. Trong chú giải có trích dẫn một đoạn của kinh Hoa Nghiêm, sau đó là giải thích của tổ sư đại đức, dạy bảo chúng ta công phu khắc kỷ. Phải từ chỗ khó khắc phục nhất mà dụng công. Khắc kỷ chính là sửa lỗi đổi mới. Chúng ta tự mình phải phản tỉnh, ở trong đời sống hằng ngày, lỗi lầm nào là lớn nhất thì từ ngay chỗ lỗi lầm lớn nhất đó mà bắt tay vào. Lỗi lầm lớn là cái rất khó sửa, mà chúng ta sửa đổi được rồi thì lỗi lầm nhỏ sẽ rất dễ dàng.
Đặc biệt là trong hoàn cảnh hiện tại này, chúng ta thấy có những truyền thuyết từ xa xưa, lời đồn kiểu này rất nhiều, thường có thể xem thấy. Dường như đều tập trung ở trong ba năm 1999 2000 2001, thế gian sẽ xảy ra tai nạn rất lớn. Tai nạn từ đâu đến vậy? Do ác nghiệp của chúng sanh chiêu cảm đến. Đây là cái lý của cảm ứng. Truyền thuyết chưa hẳn là thật. Thế nhưng chúng ta tỉ mỉ quan sát xã hội này, thế đạo nhân tâm bất thường! Họ bài trừ tất cả thiện pháp; hoan hỷ tiếp nhận tất cả ác pháp; người ta nghe thập thiện nghiệp đạo rồi lắc đầu; “tạo mười ác nghiệp” thì họ lại gật đầu, vậy thì còn cách gì nữa? Tham sân si mạn, lừa dối người khác, niệm niệm đều muốn khống chế, muốn chiếm hữu hết thảy người sự và vật, luôn làm những việc tổn người, lợi mình. Kỳ thật, tôi đã nói rất nhiều. Tổn người thì nhất định không thể lợi mình. Họ đã hiểu sai rồi! Cho rằng làm tổn hại người thì có thể lợi mình. Nhưng hại người là hại chính mình. Bạn hiện tại đạt được cái lợi đó rất ít, sau khi chết chắn chắn đọa tam đồ, cái khổ đó ắt phải chịu. Thông suốt được đạo lý này, hiểu rõ sự thật này thì trước mắt chịu khổ một chút có là bao? Đời sau sẽ hưởng phước báo nhân thiên.
Càng thù thắng hơn nữa là niệm Phật vãng sanh làm Phật, làm Tổ. Đây mới là đại lợi ích chân thật. Nếu bạn muốn đạt được lợi ích chân thật thì cần phải sửa đổi lỗi lầm của chính mình, không thể không sửa, không th̉ể không thay đổi. Chỗ không giống nhau của tất cả chúng sanh và chư Phật Bồ Tát là tâm Phật là chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, từ bi, còn tâm phàm phu hoàn toàn trái nghịch lại. Tâm phàm phu là hư ngụy, là hư giả, ô nhiễm, có cao thấp, có tự tư tự lợi. Chân thật sửa đổi thì phải từ nơi tâm mà sửa. Nếu thật sự có được tâm chân thành, thanh tịnh, bình đẳng thì nghiệp chướng từ vô lượng kiếp đều được tiêu trừ.
Giống như trong kinh Đại Thừa thường nói: “Tâm bao thái hư, lượng châu sa giới (tâm lớn như hư không, bao trùm khắp pháp giới)”, mọi người đều đã từng nghe qua câu này. Phật dạy: “Lấy từ bi làm gốc, lấy phương tiện làm cửa”. Từ bi là lòng yêu thương chân thành, lòng thương yêu thanh tịnh, bình đẳng thì gọi là từ bi. Tình yêu thương này là tận hư không khắp pháp giới. Chúng ta xem thấy trong các tôn giáo khác cũng thường nói “Thượng đế ái thế nhân”. Do đây có thể biết, hư không pháp giới chỉ có một thứ chân thật, đó chính là yêu thương. Có thể yêu thương tất cả chúng sanh trong hư không pháp giới, đây mới là thật sự yêu thương chính mình. Đạo lý này là chân tướng sự thật. Nghiệp nhân quả báo trong kinh đã giảng nói rất rõ ràng, rất minh bạch.
Chúng ta tu hành như vậy, các vị nghĩ xem, những “thiên địa tư quá chi thần” này còn có thể ghi chép lỗi của ta, đoạt đi số mạng của ta nữa hay không? Không thể được! Cũng chính là ta đã vượt quá phạm vi quyền hạn và trách nhiệm của họ. Hễ bạn còn dùng vọng tâm, còn có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, vẫn còn muốn làm những việc không thể cho người ta trông thấy hoặc biết đến, thì ta còn ở trong phạm vi trách nhiệm của thiên địa quỷ thần, ta không cách gì vượt qua họ, việc này phải nên hiểu, phải nên biết. Trong chú giải có một câu chuyện nói về tiên sinh Vương Dụng Dư của triều nhà Minh. Câu chuyện này rất dài, ý nghĩa rất sâu, đáng để chúng ta cảnh giác. Câu chuyện này là thật, không phải giả, từ câu chuyện này mà chúng ta hiểu được cái mà người thế gian gọi là “một miếng ăn, một giọt nước, không gì là không định sẵn”. Ai định vậy? Là quả báo mà tự mình đoạn ác tu thiện, tích công bồi đức mà đạt được.
Vương Dụng Dư tiên sinh ba đời đều tích đức, từ ông nội, đến cha ông rồi đến ngay cả đời ông chưa từng lừa gạt một người. Dùng tâm thuần chánh đối nhân xử thế tiếp vật, có thể xả mình lợi người, hoan hỷ giúp đỡ người khác, hết lòng hiếu đễ, cho nên sự tích của cảm ứng rất rõ ràng. Thời xưa thi cử là đường công danh, tham gia kỳ thi cử của quốc gia, chúng tôi cũng đã từng nghe người ta nói qua, tham gia thi cử có thể thi được hay không, nhân tố thứ nhất là âm công, nghĩa là âm đức mà ta đã tích. Đầu tiên là âm công. Tổ tông của người này nhiều đời tích âm đức thì đến đời người này sẽ phát đạt. Cho nên, kiết hung họa phước là do tu mà có, điều này phải hiểu. Chưa được minh tâm kiến tánh thì tất cả đều là do tu đức, chúng ta phải đặc biệt lưu ý.
Hôm trước, tôi nghe nói Pháp sư Tường Vân bị bệnh rất đột ngột, nghe nói bây giờ ông đang ở trong bệnh viện, bất tỉnh nhân sự. Vì sao khi ra đi người xuất gia chúng ta không thể sánh được với người tại gia? Chúng ta ở nơi đây nhìn thấy người tại gia niệm Phật vãng sanh, thoại tướng hy hữu. Năm ngoái, Hội trưởng của Hội Quan Âm Cứu Khổ là Lâm Y Sanh vãng sanh. Tôi có đi thăm ông, cũng có rất nhiều đồng tu đến trợ niệm cho ông ấy. Khi ông ra đi thần trí rõ ràng tỉnh táo, ông nói với mọi người: “Tôi không nhìn thấy các vị nữa, chỉ nhìn thấy một vầng kim quang” và ông liền ra đi. Người thấy Phật Bồ Tát tiếp dẫn vãng sanh, chúng tôi nghe đến rất nhiều, thậm chí người đọc kinh niệm Phật có rất nhiều cảm ứng không thể nghĩ bàn. Chúng ta biết những cảm ứng này nhưng chúng ta không nên nói. Hễ dùng tâm chân thành mà tu học, đoạn ác tu thiện sửa lỗi đổi mới, lão thật niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ thì nhất định được sanh.
Ở cuối đoạn chú giải này có nêu lên một câu chuyện nhỏ. Thời nhà Tống có vị An Thiền Sư ở chùa Quang Hiếu. Trong thiền định, ông nhìn thấy có hai người xuất gia đang nói chuyện. Ban đầu hai người này nói chuyện, bên cạnh có thiên thần ủng hộ, thế nhưng trải qua không bao lâu mấy vị thiên thần này đều đi mất. Sau khi thiên thần đi rồi thì có một số ác quỷ đến vây quanh lấy họ, nhổ nước bọt và mắng chửi họ. Nguyên nhân gì vậy? Hai vị xuất gia này nói chuyện với nhau, ban đầu là bàn luận Phật pháp nên thiên thần ủng hộ. Sau khi nói Phật pháp xong, họ bàn chuyện gia đình nên thiên thần đi mất. Sau đó lại nói đến danh văn lợi dưỡng thì ác quỷ liền đến. Các vị phải nên biết, khi ta khởi tâm động niệm một niệm chân thiện thì chư Phật hộ niệm, long thiên thiện thần ủng hộ; một ác niệm vừa mới sanh thì khiến yêu ma quỷ quái liền kéo đến. Cho nên, thảo luận chuyện thế gian đều bị quỷ thần khiển trách, nếu như nghĩ đến danh văn lợi dưỡng thì đó là tạo tội nghiệp.
Chúng ta thử nghĩ xem, thân khẩu ý ba nghiệp của con người hiện nay đã tạo, so với hai người xuất gia nói trên chỉ có hơn chứ không kém. Hai người họ vẫn còn thảo luận Phật pháp, nhưng [người] hiện nay gặp mặt đều nói về danh văn lợi dưỡng, mấy ai còn thảo luận Phật pháp? Cho nên thế gian này “Pháp nhược, ma cường”, chúng ta cần phải hiểu rõ ràng, hoằng pháp lợi sanh làm gì mà không gặp chướng ngại?
Chỉ cần chúng ta có tâm chánh, hạnh chánh, có được thời gian một ngày thì làm việc tốt một ngày. Trong các việc tốt thì thù thắng nhất chính là hoằng pháp lợi sanh. Có một số người đến hỏi tôi phải nên làm thế nào để xây dựng một đạo tràng? Xây dựng đạo tràng không khó, khó là cái tràng đó có đạo hay không! Có đạo là gì? Nhất định phải có giảng kinh. Ngày nay có rất nhiều người trên thế giới đến Singapore để tham học, tán thán đạo tràng này. Đạo tràng này thù thắng hưng thịnh. Vì sao nó hưng thịnh, vì sao nó thù thắng? Đạo tràng này mỗi ngày đều có giảng kinh, một năm, ba trăm sáu mươi ngày, chưa từng gián đoạn. Niệm Phật đường niệm Phật ngày đêm hai mươi bốn giờ không gián đoạn. Mỗi ngày đều như vậy, cho nên khiến đạo tràng này hưng vượng. Trên dưới mấy ngàn người không ai có ý kiến, mọi người cùng chung sống hòa thuận. Ngày ngày đều phải giảng kinh, ngày ngày đều phải niệm Phật. Nếu ba ngày không giảng kinh, ba ngày không niệm Phật thì ý kiến liền đến, mọi người liền nghĩ ngợi lung tung, mỗi người có phân biệt, có chấp trước của mỗi người, vậy thì không phải là đạo tràng nữa. Các vị phải nên hiểu đạo lý này.
Chúng ta phải tích cực bồi dưỡng nhân tài hoằng pháp. Bồi dưỡng nhân tài hoằng pháp bằng cách nào? Huấn luyện từ trên giảng đài. Ta không thể ngày ngày lên giảng đài thì ta làm sao có thể giảng được hay? Nếu ta muốn giảng một bộ kinh cho hay, giảng cho thấu triệt thì mỗi ngày ta phải lên giảng đài luyện tập. Thành khẩn, cung kính tiếp nhận sự chỉ giáo phê bình của đại chúng; cố gắng sửa lỗi đổi mới thì tự mình mới có thể tiến bộ. Thật sự muốn giảng được tốt, không những phải biết phương pháp kỹ xảo giảng kinh, mà còn phải có đạo tâm chân thật. Mỗi chữ, mỗi câu đều từ trong tâm tánh lưu lộ ra, đó mới là thật. Đây chính là mình phải có công phu tu chân thật; không có công phu chân thật thì tuy có những kỹ xảo nhưng ta vẫn không đạt được hiệu quả. Nhất định là phải “tự hành hóa tha”, tự mình tu hành có công phu thì mới có thể thật sự giúp đỡ được người khác, mới có thể khởi tác dụng cảm ứng đạo giao. Câu này trong Cảm Ứng Thiên (“Thị dĩ thiên địa hữu tư quá chi thần…”) nhắc nhở chúng ta, cảnh tỉnh sách tấn chúng ta, khiến cho chúng ta biết được, thật đúng như người đời đã nói: “Ngẩng đầu ba thước có thần minh”. Đây nhất định không phải là vọng ngữ, nhất định không phải là lừa gạt người. Chúng ta phải nên có sự cảnh giác, chăm chỉ nỗ lực tu học, hy vọng nâng cao cảnh giới của chính mình, siêu vượt phạm vi quyền hạn của quỉ thần, vậy thì ta thật sự thành công.
Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng tôi chỉ giảng đến đây thôi.
A Di Đà Phật!
Tập 06
Các vị đồng học, xin chào mọi người!
Xin mời xem câu thứ tư phần chánh văn của Cảm Ứng Thiên: “Toán giảm tắc bần hao, đa phùng ưu hoạn” (giảm thọ thì nghèo khó hao tổn, gặp nhiều buồn lo hoạn nạn), đây là một câu, cũng là nói đến một sự việc. Từ câu này đến câu thứ chín: “Toán tận tắc tử” (tuổi thọ hết thì phải chết) đều là nói rõ một cách tỉ mỉ chân tướng sự thật này. Thế nào gọi là “toán”? “Toán” là tính toán, cũng chính là chúng ta thường nói tăng giảm cộng trừ. Vận mệnh đương nhiên là có, do nghiệp đời trước đã tạo mà cảm đến quả báo. Nếu trong đời này không làm việc đại thiện đại ác thì đại khái vận mạng của cả đời sẽ diễn ra theo số mạng đã định. Đây chính là thông thường người ta gọi là số phận, ngạn ngữ gọi là“Nhất sanh giai thị mạng, bán điểm bất do nhân (cả đời đều do số mạng, không có một chút nào do con người quyết định)”. Đây là nói không có làm những việc đại thiện đại ác.
Nhưng nếu bạn phát tâm hành thiện thì cái thiện trong số mạng của bạn sẽ tăng thêm. Nếu như bạn tạo ác thì phước báo đời trước mà bạn đã tu sẽ bị giảm đi, cho nên ngày ngày đều có tăng giảm cộng trừ. Chúng ta khởi tâm động niệm lời nói việc làm, mỗi ngày đều có tăng giảm cộng trừ. Nếu mức độ tăng giảm cộng trừ không lớn thì vận mạng của bạn vẫn sẽ bị người khác tính ra được rất chính xác. Vận mạng cá nhân như vậy, vận mạng gia đình cũng như vậy, là gia vận, đoàn thể cũng không là ngoại lệ, thậm chí đến quốc gia, thế giới. Trên thế giới có rất nhiều nhà tiên tri nói về kiết hung họa phước của thế giới. Đây là nói cái lớn, nó đều có một định số.
Định số không phải Phật Bồ tát định cho bạn, cũng không phải thần linh định cho bạn. Ai định cho bạn vậy? Vận mạng cá nhân là do chính mình tạo tác; gia vận của bạn là tạo tác của người cả nhà, là cộng nghiệp của người cả nhà; quốc vận là cộng nghiệp của người cả một nước; thế vận là cộng nghiệp của tất cả người trên thế giới. Xem bạn tạo tác như thế nào thì biết được sẽ có quả báo như thế nào. Nhân thiện nhất định được quả thiện, nhân ác nhất định cảm ác báo, đây là chân lý. Chư Phật Bồ tát xuất hiện ở thế gian thuần thiện vô ác, vẫn không rời khỏi chân lý của nhân quả.
Kinh Pháp Hoa nói: “Nhất thừa nhân quả”, kinh Hoa Nghiêm nói: “Ngũ châu nhân quả”. Đều không rời khỏi định luật của nhân quả. Cho nên, Phật pháp mới nói “vạn pháp giai không, nhân quả bất không”. Nhân quả vì sao bất không? Nhân quả chuyển biến bất không, nhân sẽ biến thành quả, quả lại biến thành cái nhân mới; nhân quả vĩnh viễn tuần hoàn, vĩnh viễn luân chuyển, đây gọi là nhân quả bất không. Những nghiệp nhân quả báo, kiết hung họa phước này vĩnh viễn tuần hoàn, đây chính là tương tục bất không. Đây là đại đạo lý, là chân tướng sự thật.
Phật dạy chúng ta lìa tướng. Không thể chấp trước tướng thế gian, cũng không thể chấp trước tướng Phật pháp. Trong kinh Kim Cang nói rất hay: “Pháp còn nên xả, huống hồ phi pháp”. Cái pháp đó là Phật pháp, “Pháp còn nên xả”, chính bởi vì Phật pháp là do duyên sanh. Pháp do duyên sanh không có tự tánh, “đương thể giai không, liễu bất khả đắc” (bản thể đều là không, không thể nào nắm lấy được). Thế pháp, Phật pháp đều không ngoại lệ, cho nên đều không thể chấp trước; phân biệt chấp trước thì sai. Quả thật có thể làm được không phân biệt, không chấp trước thì thế pháp và Phật pháp không có gì khác biệt. Những đạo lý này trong kinh điển Đại thừa nói rất nhiều. Phải tỉ mỉ mà quan sát hết thảy hiện tượng thì chúng ta mới có thể thật sự có được thọ dụng, phá mê khai ngộ lìa khổ được vui.
Chúng ta quan sát hoàn cảnh sinh hoạt hiện nay, cả thế giới đều đang động loạn. Đáng sợ nhất là chúng sanh tạo nghiệp. Nghiệp tạo tràn đầy thì quả báo sẽ hiện tiền. Người xưa nói, người làm ác mà hiện tại vẫn chưa nhận lấy ác báo, không phải là không báo, chỉ là thời giờ chưa đến. Những sự thật này, trong lịch sử có ghi chép, toàn bộ lịch sử đều là dựa theo nhân duyên quả báo mà ghi chép. Những hiện tượng ngày nay bày ra trước mắt chúng ta, chúng ta xem người hiện nay họ đang nghĩ gì, họ nói gì, họ làm gì, quả báo tương lai là thiện, là ác; là kiết, là hung; là họa, là phước, chẳng phải đã rõ ràng rồi hay sao?
Người trong đời quá khứ tu phước, đến đời này không biết tiếp tục tu phước, mà chỉ chuyên môn tạo ác thì phước của họ dần dần bị giảm đi. Đây chính là “Toán giảm”. “Bần” là tiền tài bị mất hết. “Hao” là hao tổn. Hao tổn đến mức nghiêm trọng là nhà tan người mất, thậm chí đến quốc gia diệt vong. “Đa phùng ưu hoạn”. Ngày nay chúng ta sống ở thế gian này, hai câu nói này đích thực là miêu tả đời sống hiện tại của chính chúng ta. Chúng ta trong đời quá khứ cũng xem là có tu được chút phước báo, đời này tạo ác, ác báo vẫn chưa hiện tiền, vẫn còn dư phước để hưởng, phước báo trong đời quá khứ đã tu không nhỏ. Do đây có thể biết, trong đời này của chúng ta, nếu như không làm ác mà còn nỗ lực làm thiện thì phước báo trong đời này của chúng ta chắc chắn là vượt hơn hiện nay rất nhiều.
Những đạo lý này, nếu như không phải là người thật sự hiểu thấu đáo thì dù bạn nói cho họ nghe, họ sẽ không tin tưởng. Vì sao họ không tin tưởng? Vì họ mê rồi, mê quá sâu. Loại mê hoặc này không phải là không có nguyên nhân. Hiện tại những gì họ thấy được, tiếp xúc được, dường như không giống như người xưa đã nói. Lời của người xưa dường như là một loại lý tưởng, không phải là sự thật. Những sự thật mà họ thấy được không phải là như vậy, họ tin tưởng những chân tướng sự thật mà họ thấy được. Kỳ thật, họ thấy sai rồi, chúng ta có thể khẳng định là họ thấy sai, vì sao có thể nói khẳng định như vậy? Tâm của người xưa là trạng thái tịnh, còn người hiện nay tâm khí xốc nổi, tâm là động. Giống như mặt nước, mặt nước khi bình lặng thì giống như tấm gương, mọi thứ chiếu vào đều thấy được rất rõ ràng; nếu như trên nước khởi lên sóng thì đương nhiên không thể thấy được hình ảnh rõ ràng.
Từ đạo lý này các vị hãy tỉ mỉ mà suy nghĩ, tâm người thanh tịnh thì nhìn cái gì cũng thấy được rõ ràng, tâm người lăng xăng thì nhìn cái gì cũng nhất định sẽ thấy sai. Cho nên chúng ta tin tưởng giáo huấn của Phật Bồ tát, tin tưởng giáo huấn của cổ Thánh tiên Hiền. Chúng ta dựa vào cái gì mà tin tưởng? Tâm của các Ngài thanh tịnh, các Ngài ô nhiễm ít hơn so với chúng ta. Tâm tư hiện tại của chúng ta là sóng to gió lớn, việc này chúng ta phải rõ ràng. Tâm của chúng ta bị ô nhiễm nghiêm trọng. Một ngày từ sớm đến tối, thị phi nhân ngã, tham sân si mạn ngày càng tăng trưởng, vậy thì chúng ta đối với sự lý của vũ trụ nhân sanh làm sao có thể nhìn được rõ ràng? Y theo vọng tưởng, chấp trước của chính mình mà làm việc thì có lý nào mà không tạo ác nghiệp?
Ngày nay học Phật, nếu muốn có thành tựu, nếu muốn có được một chút thọ dụng thì nhất định phải buông xả thành kiến của chính mình. Phải thừa nhận thành kiến của chính mình là sai lầm; phải mau quay đầu, quay đầu là bờ; y theo giáo huấn của Phật Bồ tát mà tu học, bắt đầu làm từ căn bản. Tam Phước của Quán Kinh dạy chúng ta, làm từ “hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng, từ tâm bất sát, tu thập thiện nghiệp”. Cái gì gọi là hiếu, cái gì gọi là dưỡng, không có ai biết. Thế nào gọi là phụng sự, cũng không có ai biết. Hiện nay mọi người xem thấy những chữ này, tự cho rằng ta đều đã làm được. Họ đều làm được, làm được rất tốt, đều làm được rất viên mãn, vậy thì họ thành Phật Bồ tát rồi! Hiện nay họ tự tuyên xưng là Phật gì đó tái lai, Bồ tát gì đó tái lai. Việc này không thể trách họ. Họ tự cho rằng mình thành Phật rồi. Trong kinh Phật nói với chúng ta, người trời Tứ Thiền, người trời Tứ Không cho rằng chính mình thành Phật, thành Bồ tát rồi. Hiện tại không cần phải đến trời Tứ Không, chính ngay hiện tiền họ đã thành Phật, thành Bồ tát rồi! Họ hiểu sai rồi! “Hiếu”, “Dưỡng”, những chữ này ý nghĩa rất sâu rộng, sâu rộng không có bờ mé. Chúng ta có thể hiểu được bao nhiêu?
Bồ tát Đẳng Giác vẫn còn một phẩm sanh tướng vô minh chưa phá, hai chữ “hiếu, dưỡng” này vẫn còn kém khuyết một phần, vẫn chưa viên mãn, đạo lý này ai hiểu? Chứng được quả vị Như Lai cứu cánh viên mãn, thì “hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng” mới làm được viên mãn. Do đây có thể biết, nếu thật sự làm được hiếu dưỡng, phụng sự đắc lực thì bạn liền vào quả vị của Thánh nhân, mức độ thấp nhất là Bồ tát Sơ Tín Vị của Viên Giáo. Lấy tiêu chuẩn này để nói, khi 88 phẩm kiến hoặc của tam giới chưa đoạn thì bạn không có phần hiếu dưỡng, phụng sự mà Phật đã nói. Cái hiếu dưỡng, phụng sự đó của bạn là pháp thế gian, là việc của sáu cõi luân hồi. Tám mươi tám phẩm kiến hoặc đoạn rồi thì hiếu dưỡng, phụng sự của bạn mới là tiêu chuẩn mà Phật đã nói. Chúng ta có thể làm được tiêu chuẩn thấp nhất hay không? Niệm Phật vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc, thật sự vãng sanh rồi thì việc hiếu dưỡng, phụng sự của bạn có thể nói là làm đến được một nửa, đây là theo tiêu chuẩn của Phật. Thế nhưng bạn niệm Phật, một lòng cầu sanh Tịnh Độ, có thể vãng sanh Tịnh Độ hay không? Phải thật vãng sanh thì mới được, niệm Phật mà không thể vãng sanh thì không được. Vì sao không thể vãng sanh? Bạn phải suy nghĩ, nhất định phải tìm ra nguyên nhân không thể vãng sanh và đem loại bỏ đi.
Đại sư Trí Giả dạy cho chúng ta phương pháp, chúng ta tỉ mỉ mà suy nghĩ, Phật Bồ tát thật là từ bi đến tột đỉnh, dùng phương pháp Ngũ Đình Tâm Quán để giúp chúng ta, làm trợ tu, giúp chúng ta phá trừ những thứ phiền não “thị phi nhân ngã”, “tham sân si mạn”. Phật thật sự có phương pháp tốt, thế nhưng chúng ta không chịu làm theo những phương pháp này. Nếu như y theo phương pháp này mà làm thì sẽ có hiệu quả, cho dù không thể đoạn được ba độc phiền não, nhưng chắc chắn có thể hàng phục được, cũng chính là làm cho phiền não giảm nhẹ đi. Phiền não nhẹ thì trí tuệ tăng trưởng. Bạn không chịu chăm chỉ nỗ lực tu học, vậy thì không còn cách nào.
Chúng ta vãng sanh phải đạt đến trình độ nào? Phẩm vị thứ năm là mức độ thấp nhất! Đại sư Trí Giả thị hiện cho chúng ta thấy, khi Ngài vãng sanh, đệ tử hỏi Ngài phẩm vị vãng sanh ra sao, Ngài nói là vãng sanh phẩm vị thứ năm. Phẩm vị thứ năm là cõi Phàm Thánh Đồng Cư. Ngũ Đình Tâm Quán hay phẩm vị thứ năm này, thành thật mà nói, tất cả chúng sanh đều có thể làm được. Đại sư Trí Giả dạy cho chúng ta phương pháp này và cũng chính Ngài làm ra tấm gương điển hình. Thật là từ bi đến cùng cực!
Chúng ta bình lặng mà quan sát thế gian này, quan sát hoàn cảnh đời sống của chính mình, ngày nay chúng ta đích thực là “đa phùng ưu hoạn”. Có mấy người ở thế gian này mà thân tâm có được cảm giác an toàn? Sống ở thế gian này không có cảm giác an toàn, bạn nói xem đáng thương biết bao, thống khổ cỡ nào! Đây là chúng ta bất hạnh sanh vào thế gian động loạn này. Thế gian đại loạn, chúng ta có thể đạt được thân tâm an ổn hay không? Có thể. Chỉ có ở trong Phật pháp, chỉ có ở trong giáo học của Thánh Hiền thì chúng ta có thể đạt được. Đó chính là nhất định phải hiểu rõ những chân tướng sự thật này. Biết được chính mình từ đâu đến, biết được chính mình sẽ đi về đâu, biết được thế gian này trùng trùng nghiệp nhân quả báo thì tâm của chúng ta mới có thể an, gọi là “lý đắc tâm an”. Hiểu tường tận đạo lý thì tâm liền an, bạn không hiểu tường tận những đạo lý này thì tâm của bạn làm sao có thể an được? Những sự việc này chúng ta không thể không biết, không thể không rõ ràng, không thể không học tập. Nếu bạn muốn biết tường tận mà không học tập thì làm sao được? Học còn phải tập; tập là phải thật làm thì bạn mới có thể thật sự lĩnh hội.
Các vị đồng học, hôm qua chúng ta đã giảng đến: “Thiên địa hữu tư quá chi thần, y nhân sở phạm khinh trọng, dĩ đoạt nhân toán”. Sau đó nói ra sáu câu. Mỗi câu là một sự việc. “Toán giảm tắc bần hao, đa phùng ưu hoạn”. Hai sự việc này đã được giới thiệu. Hôm nay chúng ta xem việc thứ ba, “nhân giai ố chi”. “Ố” chính là chán ghét, hay nói cách khác, người tạo ác thì người thiện, người quân tử nhất định sẽ xa lánh họ, sẽ không thân cận họ. Trong Ngọc Xu Kinh của Đạo giáo có câu nói là nếu như có một người không tu thiện nghiệp thì chắc chắn có những quỷ thần đến quấy phá họ, khiến cho thần hồn họ điên đảo, thần trí không rõ ràng. Bất luận họ có địa vị cao thế nào, có tiền tài nhiều đến thế nào, bạn bình lặng mà quán sát thì thấy được họ không phải là người bình thường. Vào thời xưa, những đế vương hết thời, sắp bị mất nước, chúng ta xem thấy rất nhiều trong lịch sử, những người này lòng dạ bất thiện, hành vi bất lương, thiện thần cát tinh đều rời xa họ; ác thần ác quỷ thường hay tìm đến cửa, cho nên hành vi của họ bị người thế gian ghét bỏ. Những việc này đều là sự thật, nhất định không thể xem là mê tín.
Ngày nay khoa học kỹ thuật tuy tương đối phát triển, nhưng sự hiểu biết về thiên địa quỷ thần vẫn rất là mơ hồ. Phải đợi khi khoa học kỹ thuật nâng lên cao hơn, mới phát hiện được tình huống sự thật này, lúc đó cách nhìn của chúng ta, hành vi của chúng ta sẽ thay đổi. Nhưng trước khi khoa học đạt đến trình độ này thì chúng ta phải nên tin tưởng lời của Thánh Hiền. Chư Phật Bồ tát, đại Thánh đại Hiền không lừa gạt chúng ta. Các Ngài giáo hóa chúng sanh là có trí tuệ, có phương tiện khéo léo, vì sao phải lừa gạt chúng sanh? Tất cả chúng sanh, nếu như phát hiện Thích ca Mâu ni Phật cả đời giảng kinh nói pháp, trong đó có một câu nào lừa dối chúng sanh thì những gì Ngài đã nói trong 49 năm, chúng ta có thể hoàn toàn phế bỏ, không tin tưởng Ngài. Vào thời xưa, bậc hiền nhân quân tử thế gian mà còn có thể giữ được cả đời không vọng ngữ, huống hồ là Phật Bồ tát, đại Thánh đại Hiền. Chúng ta nhất định phải ghi nhớ phải hiểu tường tận. Chúng ta có thể tin tưởng lời của Thánh hiền nhân, đây là phước báo của chúng ta; có thể y giáo phụng hành thì chúng ta chắc chắn được đại thiện, đại lợi.
Từ những đạo lý này, cổ đức dạy bảo chúng ta: “Nếu chúng ta gặp phải người ôm lòng oán hận đối với chúng ta, ức hiếp chúng ta, trong những tình huống đó thì chúng ta phải nên làm thế nào?” Người rõ lý thì biết nhẫn nhường. Chúng ta dùng tâm thiện đối đãi với họ, thiên thần chắc chắn bảo hộ chúng ta. Đạo lý này rất sâu. Không hiểu rõ đạo lý này thì chúng ta không chịu làm, còn muốn phản kháng, phản kích. Người thế gian thường nói “đồng cảm với kẻ thế cô”. Người yếu thế luôn dễ dàng có được sự đồng cảm của đại chúng, thiên đạo cũng là như vậy. Người giữ tâm lương thiện, không so đo tính toán với người khác, cho dù bị ức hiếp, bị sỉ nhục, bị bức hại, cũng đều có thể nhẫn chịu, vẫn là dùng cái tâm lương thiện để đối đãi trở lại. Vậy nếu chúng ta bị người ta hại chết thì sao? Hại chết là tốt phước, hại chết thì sanh thiên, không còn ở nhân gian để chịu tội thêm nữa. Khi chúng ta chết thì thiên thần đến đón tiếp, vậy có gì là không tốt chứ? Thế nhưng người ức hiếp người, người hại người, trời sẽ trừng phạt họ.
Người xưa thường nói “thiên tâm nhân thuật” (lòng trời đầy nhân ái), đây là nói thiên thần, thông thường ở trong tôn giáo gọi là “Thượng Đế”. Những thiên thần của cõi trời, họ đều có lòng yêu thương, tuyệt đối sẽ không trừng phạt người biết hối cải. Một người làm sai phải biết hối cải, hối cải thì được chư Phật Bồ tát hộ niệm, được thiên địa quỷ thần tha thứ, họ không tìm bạn để gây phiền phức. Ngày trước đã làm sai, không hề gì, con người không phải là Thánh Hiền thì làm gì không có lỗi? Có lỗi mà có thể sửa đổi thì không gì tốt bằng. Thế pháp, Phật pháp nói tu hành không gì khác hơn chính là sửa lỗi. Mỗi ngày chúng ta phản tỉnh kiểm điểm, biết lỗi phải sửa.
Biết được lỗi lầm, tôi thường đã nói trong rất nhiều năm, biết được lỗi lầm chính là khai ngộ, sửa đổi lỗi lầm thì gọi là tu hành, phải nỗ lực mà làm, phải thầm lặng mà làm thì bạn mới được chư Phật hộ niệm, long thiên thiện thần ủng hộ, sau đó mới thật sự đạt được điều như ngày trước Đại Sư Chương Gia dạy tôi: “Phật thị môn trung, hữu cầu tất ứng” (trong cửa Phật có cầu liền có ứng). Bạn liền chứng thực được sự cảm ứng đạo giao. Bất luận chúng ta có được thiên phú, khi sanh ra đã biết; hoặc là ngu si, phải nỗ lực cầu học mới biết, thì sự thành tựu đều là như nhau. Cho nên, chúng ta phải phấn đấu, phải nỗ lực.
Người thế gian thường nói “công đạo tự tại nhân tâm” (lẽ công bằng ở ngay trong lòng người), vậy đối với người làm ác, chúng ta hà tất phải tính toán nhiều với họ. Cho nên một niệm tâm từ bi, một niệm tâm yêu thương này không những phải vĩnh viễn gìn giữ mà còn phải làm cho nó thêm lớn. Giáo lý nền tảng trong Phật pháp dạy chúng ta phải đoạn tham sân si. Tham sân si là ba độc phiền não, ngạo mạn là đại phiền não vốn có sẵn nhiều đời, phía trước đã nói qua với các vị. Nếu chúng ta không đoạn ngã si, ngã mạn, ngã tham, ngã ái thì chắc chắn không ra khỏi ba cõi, nếu như không đoạn thì niệm Phật vãng sanh sẽ bị chướng ngại nghiêm trọng. Điều này chúng ta nhất định phải biết, nhất định phải cảnh giác. Con người ở thế gian chỉ mấy mươi năm nóng lạnh ngắn ngủi, tại vì sao không làm một người tốt?
Những năm gần đây chúng ta đề xướng “Phong trào bốn tốt” là Giữ Tâm Tốt, Làm Việc Tốt, Nói Lời Tốt, Làm Người Tốt. Làm được bốn điều này thì bạn nhất định được phước báo. Kiết hung họa phước là báo ứng do chính chúng ta tạo tác, không phải người khác mang đến cho chúng ta, chắc chắn là tự làm tự chịu. Làm ác thì có tai ương, có họa hại; làm phước thì nhất định có kiết, có thiện, có lợi. Thánh nhân thế xuất thế gian phân tích cho chúng ta rất nhiều, không nên thấy người khác tạo ác mà dường như là họ được phước, họ trải qua ngày tháng rất tốt. Chúng ta phải nên biết, đó là phước báo lớn mà đời quá khứ họ đã vun bồi. Họ làm ác thì chắc chắn tổn đi phước thọ của họ. Tuy là tổn giảm, nhưng họ vẫn còn dư phước nên họ vẫn tiếp tục hưởng phước. Nếu như họ không tạo ác thì phước của họ càng lớn, thọ mạng của họ càng dài. Chúng ta không có thiên nhãn thông, không có túc mạng thông nên không biết được quá khứ của họ. Người hành thiện tuy hiện tại đời sống rất nghèo khổ, dường như không có được quả báo tốt, đây là nguyên nhân gì? Do đời quá khứ tạo ác quá nhiều nên đời này họ chịu khổ báo. Đời này họ hành thiện, nên khổ báo của họ đã cải thiện được một ít. Loại tăng giảm cộng trừ này, mắt phàm phu chúng ta không thấy được. Thế nhưng nếu tỉ mỉ tư duy, quán sát, bạn cũng có thể thấy được.
Câu kế tiếp nói: “Hình họa tùy chi” (hình phạt và tai họa đeo bám theo kẻ ác). Câu phía trước là “nhân giai ố chi”(người đời đều chán ghét), cái báo này tương đối nhẹ một chút. Còn cái báo “hình họa tùy chi” này thì nặng. “Hình” là hình phạt. Bạn vi phạm pháp luật của quốc gia, quốc gia có hình phạt để trừng trị bạn. “Họa” là đại tai, đại hung. “Tùy” là không rời khỏi bạn. Thái Hư chân nhân nói, nếu người khác dùng tâm hạnh bất thiện để đối với ta, làm cho ta gặp phải những tai nạn thống khổ, ta không những phải tiếp nhận, hơn nữa còn phải dùng thiện tâm, thiện hạnh để đối đãi với họ thì phước đức của ta sẽ thường được sinh ra. Đây là cơ duyên tốt nhất cho mình tu phước, bồi phước.
Phải biết giữa người và người chung sống qua lại là duyên phận. Duyên phận thì có thiện duyên, có ác duyên. Năm xưa tôi giảng kinh ở giảng đường Quang Minh Hồng Kông. Tôi ở bên đó hai tháng. Giảng đường này là do lão Hòa Thượng Thọ Dã xây dựng. Hiện tại lão Hòa Thượng có lẽ đã 90 tuổi rồi, vẫn còn sống ở New York. Trên giảng đường có một đôi liễn, tôi còn nhớ được rất rõ ràng, câu trên nói: “Vợ chồng là duyên, có thiện duyên, có ác duyên, oan oan tương báo”. Câu dưới viết: “Con cái là nợ, có đòi nợ, có trả nợ, không nợ không đến”.
Câu đối này đã nói ra hết tất cả những việc của nhân sanh, thảy đều nói rõ ràng. Quan hệ giữa người và người chính là bốn chữ này: “Ân, Oán, Đòi Nợ và Trả Nợ”. Chúng ta hiểu được những đạo lý, hiểu rõ những chân tướng sự thật này thì bất luận cùng ở chung với bất cứ người nào, chúng ta đều rất rõ ràng, rất tường tận, chính là những quan hệ như vậy. Nếu như có ân thì hy vọng cái ân này thêm sâu hơn. Nếu như có oán thì oán phải hóa giải. Đây là trí huệ, là thọ dụng chân thật. Chúng ta thiếu nợ người ta thì hân hoan vui vẻ mà trả cho người. Người khác thiếu ta, ta một mực xóa sạch, không nhớ đến nữa. Bạn nói xem, thật là bớt việc. Thường hay giữ cái tâm này, chính là giữ tâm tốt; thường hay làm những việc này, chính là làm việc tốt.
Do đây có thể biết, thiện phước là do chính mình tu, chính mình được thọ dụng; họa phước là do chính mình tạo. Chính mình không chịu tiếp nhận đạo lý này, không chịu tiếp nhận sự thật này, người có ân với ta, nhìn thấy họ có việc nho nhỏ không vừa ý thì liền vong ân bội nghĩa; người có oán đối với ta thì luôn luôn nhớ nghĩ, luôn muốn báo thù; thiếu nợ người ta thì không trả; người ta thiếu nợ mình thì nghĩ hết cách để đòi lại. Đây là tạo tội nghiệp. Cái tội nghiệp này nhất định là đọa ở ba đường. Bạn cùng với những oan gia trái chủ này đời đời kiếp kiếp không hề kết thúc. Đây là ngu si, trong Phật pháp gọi là “kẻ đáng thương xót”.
Chúng ta học Phật đã học được đến đâu rồi? Ngay đến những đạo lý chân tướng sự thật này mà còn không hiểu rõ thì chúng ta làm thế nào để tự cầu đa phước đây? Phước báo không phải Phật Bồ tát cho chúng ta, không phải Thượng Đế cho chúng ta, cũng không phải thiên địa quỷ thần cho chúng ta, mà chính chúng ta phải cầu. Trồng nhân thiện, nhất định được quả thiện; bạn tạo nhân bất thiện, chắc chắn có quả báo bất thiện. Đây là Phật dạy chúng ta trong cuộc sống hằng ngày phải làm người như thế nào, làm thế nào đối nhân xử thế tiếp vật.
Trong kinh Hoa Nghiêm có nói thế gian này của chúng ta là ngũ trược ác thế. Hiện nay có thể nói là trược ác đến cùng tột. “Trược” nghĩa là ô nhiễm, không những hiện nay địa cầu bị ô nhiễm nghiêm trọng, đây là việc mà mọi người đều biết. Có rất nhiều người đang nghiên cứu thảo luận làm thế nào phòng ngừa ô nhiễm, cải thiện môi trường sinh hoạt, họ nghĩ được cũng không tệ. Thế nhưng sự việc này có thể làm được viên mãn hay không? Khẳng định là không thể! Vì sao chúng tôi khẳng định họ không thể làm được? Bởi vì trong kinh Phật nói rất rõ ràng: “Y báo tùy theo chánh báo mà chuyển”. Chánh báo là gì vậy? Chánh báo là lòng người, chánh báo đã bị ô nhiễm rồi, hiện nay rất ít người nhắc đến. Ngày nay tư tưởng chúng ta bị ô nhiễm, kiến giải bị ô nhiễm, đây là tất cả cội gốc của ô nhiễm, mê hoặc điên đảo. Tinh thần của chúng ta bị ô nhiễm đã đến giai đoạn rất nghiêm trọng mà vẫn chưa được mọi người phát hiện một cách rộng rãi, vẫn chưa được xã hội xem trọng, đây là điều rất bất hạnh.
Giáo huấn của Phật đà, giáo huấn của Thánh nhân, việc lớn thứ nhất chính là dạy chúng ta tu tâm thanh tịnh. Tâm thanh tịnh thì thân liền thanh tịnh. Thân tâm thanh tịnh thì hoàn cảnh đời sống của chúng ta liền thanh tịnh. Nhiều đồng tu nhìn thấy tôi, đều ngưỡng mộ tôi về sự khỏe mạnh, dường như không nhìn thấy sự già yếu, họ hỏi tôi do nguyên nhân gì? Không có nguyên nhân. Đời sống của tôi giống y mọi người, trải qua rất đơn giản. Thế nhưng tôi hiểu được một đạo lý là “tâm thanh tịnh thì thân liền thanh tịnh”. Làm thế nào tu tâm thanh tịnh? Đọc kinh, niệm Phật, giảng kinh. Các vị phải nên biết, đọc kinh, niệm Phật, giảng kinh là thân cận Phật Bồ tát; ngày ngày thân cận Phật Bồ tát. Một ngày không đọc kinh, một ngày không niệm Phật, một ngày không giảng kinh thì đã rời xa với Phật Bồ tát, cúng tượng Phật ở ngay trước mặt cũng không ích gì. Chúng ta phải tâm tâm tương ứng với Phật Bồ tát, tinh thần kết hợp lại với nhau thì mới được chư Phật hộ niệm. Tự nhiên liền buông xả danh vọng lợi dưỡng, năm dục sáu trần, “tham sân si mạn” của thế gian. Vấn đề là bạn mỗi ngày làm bạn với ai, cùng ở chung với những người nào? Tôi phần lớn thời gian cùng ở chung với Phật Bồ tát.
Các vị đồng tu đều biết, ngày trước khi Hàn Quán trưởng còn sống, tôi cảm cái ân của bà nên dùng một phần thời gian để lo cho bà. Bà thích đi chỗ nào thì tôi nhất định sẽ cùng bà đến nơi đó. Đưa bà đi chơi mà tôi vẫn dụng công không gián đoạn, tôi niệm Phật, trên người tôi vẫn mang theo một quyển kinh, có rất nhiều đồng tu ở chung với tôi đều biết. Hiện nay Hàn Quán Trưởng vãng sanh rồi, tôi dùng toàn bộ tinh thần vào đọc kinh, bởi vì tôi còn phải giảng kinh. Tuy giảng được rất thuần thục, nhưng vẫn phải đọc. Không đọc thì làm sao có thể thâm nhập? Nghĩa kinh thì không cùng tận, sâu rộng vô tận.
Người xưa nói “đọc trăm lần không chán”, đó là nói sách vở thế gian, còn kinh Phật thì từ sơ phát tâm đến quả địa Như Lai đều đọc không chán, đều đọc không mệt mỏi. Đọc một lần thì có chỗ ngộ của một lần, có thọ dụng của một lần, siêu phàm nhập Thánh. Đọc kinh như vậy là một pháp môn, một phương pháp. Chúng ta nên biết, người nào có phước nhất trên thế gian? Người ngày ngày đọc kinh là có phước, người ngày ngày thân cận với Phật Bồ tát là người có phước báo. Phật Bồ tát đối với mọi người là bình đẳng, vì sao chúng ta không thân cận? Phật Bồ tát trước giờ chưa từng cự tuyệt một người nào, cho dù là người tạo tác ngũ nghịch thập ác, Phật Bồ tát cũng không trách cứ họ. Hễ họ chịu thân cận Phật Bồ tát thì quay đầu là bờ. Chúng ta hiểu rõ đạo lý này, biết được chân tướng sự thật này thì phải nên phấn đấu; phải nên mau quay đầu, làm bạn với Phật Bồ tát gia nhập vào câu lạc bộ Phật Bồ tát. Bạn nói xem việc này thật là tự tại.
Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta chỉ học đến đây.
A Di Đà Phật!
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
