Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 36/59

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Tịnh Không

Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Tập 82

Các vị đồng tu, xin chào mọi người!

Mời mọi người xem Cảm Ứng Thiên đoạn thứ 76 và đoạn thứ 77: “Vô cố tiễn tài, phi lễ phanh tể” (Không duyên cớ mà may quần áo mới. Không đúng lễ mà giết mổ súc vật). Câu này ý nói là không biết trân quý vật lực.

Hai câu tiếp theo nói: “Tán khí ngũ cốc, lao nhiễu chúng sanh” (Vung vãi hoang phí ngũ cốc. Làm nhọc sức chúng sanh). Đây là bốn câu trong kinh văn.

Hết thảy chúng sanh sanh đến thế gian này đều có nghiệp nhân. Nhà Phật nói rõ cho chúng ta chân tướng sự thật này. Phàm phu trong lục đạo đều chịu sự chi phối của nghiệp lực, những cơ hội ở trong một đời này như vinh hoa phú quý, thọ mạng ngắn hay dài, tất cả đều có định số. Do đó, những người xem tướng đoán mệnh giỏi đều tiên đoán tương đối chuẩn xác. Giống như đoạn mở đầu của Liễu Phàm Tứ Huấn, tiên sinh Viên Liễu Phàm đã thuật lại cho chúng ta: Thời trẻ ông được Khổng tiên sinh đoán mạng, tiên đoán vận mạng lành dữ của cả cuộc đời ông hầu như không mảy may sai chạy, đích thực chứng minh là không sai sót một chút nào. Đây không phải là những thầy bói toán thông thường trong xã hội, lời nói của những thầy bói này không đáng tin và không có trách nhiệm. Khổng tiên sinh đích thực có học vấn, ông có kiến thức cũng có tu dưỡng, cho nên ông mới có thể tiên đoán một cách chính xác như vậy.

Từ đó chúng ta biết được: Cuộc đời của một con người quả thật là giống như người phương Tây từng nói. Tôi trước đây từng xem qua những lời tiên tri của nhà tiên tri người Pháp Nostradamus, trong đó ông rất nhiều lần nói đến: Cuộc đời của một người giống như một kịch bản đã được viết sẵn, họ sống theo kịch bản này, không có ai có thể thay đổi kịch bản này. Điều này đều là quan niệm về số mạng. Phật pháp thừa nhận vận mạng là có thật, thế nhưng vận mạng nhất định có thể thay đổi được, tuyệt đối không phải là cố định.

Trước tiên chúng ta cần hiểu vận mạng từ đâu mà có? Là do chính mình tạo ra, nghiệp nhân quả báo ở trong đó vô cùng phức tạp. Nghiệp nhân có liên quan đến vô lượng kiếp trước, do tích luỹ phiền não tập khí trong đời đời kiếp kiếp và kết ân oán nợ nần với hết thảy chúng sanh, đến những đời tiếp theo khi nhân duyên hội tụ thì phải trả nợ. Do đó nợ mạng phải trả mạng, nợ tiền phải trả tiền. Những nghiệp nhân trong quá khứ nếu như chúng ta bình lặng mà tư duy quan sát cuộc đời của chính mình thì sẽ tự chứng minh được. Trong cuộc đời này, tất cả những người mà chúng ta gặp, hết thảy việc, hết thảy vật, suy nghĩ thật tỉ mỉ sẽ thấy có người đối với mình tốt, đó là vì trước đây chúng ta có ân huệ với họ。 Nếu có người đối với mình không tốt, chung sống không tốt là do trước đây chúng ta có oán với họ. Khi chúng ta đạt được tài vật thì trong tâm nên hiểu là do người khác trả nợ cho chúng ta, khi chúng ta bị tổn thất thì biết là chúng ta trả nợ họ. Nhà Phật nói rất rõ ràng, người sống ở thế gian chẳng qua cũng chỉ là báo ân báo oán, đòi nợ trả nợ mà thôi, tất cả đều vì những điều này mà đến.

Cho nên Phật tổng kết thành một câu: Nhân sanh có ý nghĩa gì? Là “nhân sanh thù nghiệp”. Chữ “thù” nghĩa là đền đáp, chữ “nghiệp” có nghĩa là nghiệp đã tạo trước đây, nếu trước đây tạo nghiệp thiện thì đời này bạn sẽ hưởng phước, nếu kiếp trước bạn tạo ác nghiệp thì đời này cuộc sống sẽ khó khăn vất vả. Thế nhưng nghiệp thì luôn không ngừng tạo, quả cũng không ngừng nhận. Nhân quả tuần hoàn, khi bạn hưởng phước nhất định sẽ lại tạo nghiệp.

Chúng ta không nói người khác, trong lịch sử Trung Quốc có “thập toàn lão nhân”, nói về phước báo thì từ xưa đến nay không ai có thể sánh được với hoàng đế Càn Long: Phước đức, thông minh trí huệ, khoẻ mạnh trường thọ, ông đều có đầy đủ cả. Đó quả thật là phước báo do ông tu được từ vô lượng kiếp đến nay mà có. Ông làm hoàng đế sáu mươi năm, sau đó bốn năm làm thái thượng hoàng, thế nhưng trong cuộc đời mình, ông cũng đã tạo không ít ác nghiệp. Khi phước báo hưởng hết rồi thì ác báo sẽ hiện tiền. Cho nên chúng ta quan sát từ chỗ này, Phu Tử nói với chúng ta: “Nhân tâm duy nguy, đạo tâm duy vi” (Nguy thay lòng người, vi diệu thay tâm đạo), hai câu này nói rất có đạo lý, nếu như người không giác ngộ thì không thể không tạo nghiệp. Phước báo càng lớn thì càng dễ dàng tạo nghiệp, hơn nữa lại càng tạo ác nghiệp rất nghiêm trọng. Những người bình dân trên thế gian không có uy đức, không có quyền thế, cho nên tội nghiệp cả đời tạo ra tương đối ít, tương đối nhỏ, chúng ta bình lặng quan sát tỉ mỉ thì sẽ biết.

Chúng ta may mắn được thân người, được thân người rồi còn có may mắn gì nữa? Đó chính là được thân người rồi còn được nghe Phật pháp, thế thì thân người này rất may mắn. Nếu như được thân người rồi mà không được nghe Phật pháp thì được cái thân người này rất bất hạnh, làm sao có thể không tạo tội nghiệp được chứ? Đúng như trong Kinh Địa Tạng Bồ tát Bổn Nguyện nói: “Vừa mới được ra rồi lại trở vào”, lập tức lại bị đọa lạc lại rồi, là việc trong chớp mắt, thật là bi thương, thật là đáng sợ.

Người được xem là phú quý chính là người được tiếp nhận giáo dục của Thánh Hiền. Cội nguồn giáo dục của Thánh Hiền có hai loại. Thứ nhất là đại triệt đại ngộ, là từ trong tự tánh mà lưu xuất ra. Đó chính là trí huệ chân thật, triệt để hiểu rõ chân tướng vũ trụ nhân sanh. Chân tướng vũ trụ nhân sanh là gì? Trên căn bản mà nói là khởi nguồn của vũ trụ, vũ trụ được sanh ra như thế nào, khởi nguồn của sự sống, mối quan hệ giữa vũ trụ và sự sống. Điều này là đại căn bản, sau khi chúng ta hiểu rõ rồi, Thánh Hiền nhân dạy chúng ta đạo làm người, dạy chúng ta chung sống trong mối quan hệ giữa người với người, quan hệ giữa người với hoàn cảnh tự nhiên, quan hệ giữa người với thiên địa quỷ thần. Điều này chính là đại học vấn. Giáo huấn của cổ Thánh tiên Hiền thế xuất thế gian đối với hậu nhân, đối với hết thảy chúng sanh chẳng qua cũng chỉ là vậy. Sau khi hiểu rõ rồi thì người này có thể tránh hung gặp phước, tự cầu đa phước. Chúng ta vẫn chưa minh tâm kiến tánh nên chỉ có thể cung kính tin tưởng vào giáo huấn của người đã minh tâm kiến tánh, đi theo các Ngài.

Đoạn này của Thái Thượng Cảm Ứng Thiên dạy chúng ta không khác gì với giáo huấn của chư Phật Bồ tát và đại Thánh đại Hiền. Đoạn kinh văn này nói về lý luận không nhiều nhưng trên sự tướng thì nói cũng không ít, đối với chúng ta rất hữu dụng. Nếu như chúng ta không thể sửa đổi trên sự tướng thì dù có tiếp nhận giáo huấn của chư Phật Bồ tát cũng rất khó khai ngộ. Đó là vì nguyên nhân gì? Là phiền não nghiệp chướng đã chướng ngại giác ngộ nên không thể khai ngộ. Vậy điều kiện để khai ngộ là gì? Cổ Đại đức thường nói: “Phiền não nhẹ, trí huệ tăng”, chúng ta có phiền não nặng như vậy, làm sao có thể khai ngộ được chứ? Căn cứ vào giáo huấn của Thái Thượng Cảm Ứng Thiên mà tu học chính là phương pháp rất tốt để đoạn phiền não. Nhà Phật nói đến tổng cương lĩnh của việc tu học là: trì giới đắc định, nhân định khai huệ. Đây là con đường rất rõ ràng, là con đường thành Phật. Những văn tự của Thái Thượng Cảm Ứng Thiên chính là giới luật, chúng ta nếu có thể vâng theo, có thể phụng hành, tâm sẽ đắc định, khởi tâm động niệm, lời nói việc làm sẽ có một chuẩn tắc. Đạo lý này chúng ta nên hiểu rõ.

Câu: “Trân quý vật lực”, tuy rằng chỉ nói bốn chữ nhưng câu này là nguyên tắc, chúng ta nhất định cần phải thấu hiểu điều đó. Chúng ta cần biết sự khó khăn để có được vật lực, có được không dễ dàng. Tuy rằng ngày nay khoa học kỹ thuật phát triển, năng lực sản xuất được nâng cao, không phải vất vả như người xưa, ngày nay sử dụng số lượng lớn máy móc để chế tạo sản xuất dễ dàng. Nhưng chúng ta cần thường xuyên nghĩ rằng: Ngày nay ở thế gian vẫn còn biết bao nhiêu người thiếu thốn những vật dụng hằng ngày? Chúng ta có được rất dễ dàng, đó là dựa vào chút phước báo tu được từ đời quá khứ, trong đời này vẫn có thể đoạn ác tu thiện nên cảm được báo ứng. Thế nhưng chúng ta hãy nghĩ xem còn có rất nhiều người đang sống trong hoàn cảnh khó khăn thì tự nhiên chúng ta sẽ hiểu được cần phải trân quý những vật lực này. Vậy nên chỉ cần chúng ta có thể sống được qua ngày và bình an thì chính là phước rồi. Người sống tại thế gian này, ba bữa cơm có thể ăn no, có thể mặc ấm, có căn nhà nhỏ để có thể nghỉ ngơi thế là đủ rồi. Nếu như chúng ta có phước báo nhiều hơn thì phải biết bố thí cho chúng sanh, chúng ta cần phải tiếc phước, cần biết bồi phước.

Câu “Vô cố tiễn tài, phi lễ phanh tể”, Thái Thượng Cảm Ứng Thiên dạy chúng ta ở đây là: Người xưa khi giết mổ ăn thịt cũng có những quy định về thời gian, tuyệt đối không phải là ăn uống tùy tiện quá độ. Chữ “tiễn tài” ở đây ý nói là làm ra y phục. Chữ “phanh tể” là ẩm thực. Chúng ta học tiết kiệm từ cái ăn cái mặc, đây là đời sống vật chất thường ngày không thể thiếu. Thánh nhân khuyên dạy chúng ta từ chính chỗ này, chúng ta có thể tiết kiệm một phần tức là có thể giúp đỡ người khác một phần, nên thường giữ cái tâm này.

Chúng ta hãy xem xã hội ngày nay đều vi phạm hai câu này, vi phạm vô cùng nghiêm trọng, cho nên khi hưởng hết phước rồi thì tai hoạ liền hiện tiền. Thời xưa quần áo nhất định là vì nhu cầu thiết yếu của chính mình. Phật đã quy định ba y một bát cho đệ tử xuất gia. Đây là quy định của thời xưa khi sinh sống tại khu vực Ấn Độ, họ có ba chiếc y là đủ rồi. Singapore chúng ta thuộc khu vực nhiệt đới, nằm gần xích đạo, không có bốn mùa, cho nên sinh sống ở khu vực này y phục rất đơn giản. Nếu sống ở khu vực phía bắc Trung Quốc thì bạn phải có đủ quần áo của bốn mùa xuân hạ thu đông. Tuy là chúng ta sống ở khu vực này, thế nhưng nếu muốn đi đến phía bắc để du lịch thì vẫn phải cần có thêm y phục. Đây là có lý do chính đáng để thêm y phục, nếu không có lý do thì không cần phải tìm phiền phức này làm gì. Thời xưa, việc ăn uống, sát sanh, ăn thịt đều là dùng cho việc bái tế, hiến tế quỷ thần, sau đó mới hạ xuống để đại chúng cùng ăn, chứ không phải ngày ngày có thịt để ăn. Khi tôi còn nhỏ, lúc còn làm học trò, khi đó là thời kỳ đầu của kháng chiến, chúng tôi trưởng thành tại nông thôn, ở nông thôn trong một tháng chỉ được ăn thịt hai lần vào ngày mùng một và ngày rằm, mọi người mua một ít thịt để cúng thần linh và ông bà tổ tiên, lượng thịt rất ít. Cho nên trẻ nhỏ rất thích đón năm mới. Mấy ngày Tết hầu như ngày nào cũng có một ít thịt để ăn thế nhưng thời gian rất ngắn, cũng chỉ là mười đến hai mươi ngày là hết Tết. Ngày nay mỗi bữa ăn đều có thịt, bạn nói xem phải làm thế nào? Nhà Nho tuy là không cấm nhưng cũng không dạy bạn ngày ngày sát sanh ăn thịt. Nhà Phật hiểu được đạo lý này, ăn thịt chính là oan oan tương báo. Vì sao thế gian này lại có chiến tranh tàn khốc đến như vậy? Nói đến chiến tranh, chúng ta có thể nhớ đến đại thế chiến thứ nhất rất tàn khốc, đại thế chiến thứ hai so với đại thế chiến thứ nhất không biết là tàn khốc hơn bao nhiêu lần, nếu như đại thế chiến thứ ba mà xảy ra, có rất nhiều người nói: Đó là cuộc chiến tranh cuối cùng, vì khi cuộc chiến tranh này kết thúc thì thế giới này sẽ không còn chiến tranh nữa. Vì sao vậy? Vì mọi người đều chết hết rồi thì lấy ai mà đánh nhau nữa chứ? Đó là cuộc chiến tranh huỷ diệt thế giới.

Trong kinh Phật nói: “Đao binh kiếp”. Nếu như muốn thế giới này không có kiếp đao binh, Phật có dạy là: Trừ khi chúng sanh không ăn thịt nữa thì thế gian này sẽ không còn nạn kiếp đao binh nữa. Hàm ý của câu nói này vô cùng sâu sắc. Kiếp đao binh là do tích luỹ oán hận mà ra. Oán hận từ đâu mà có vậy? Là do ăn thịt chúng sanh. Chúng không phải cam tâm tình nguyện cho bạn ăn. Quả thật là cá lớn nuốt cá bé. Những oán hận trong lòng của kẻ yếu thế vĩnh viễn không bao giờ tiêu trừ. Phật nói với chúng ta: Hết thảy chúng sanh đều luân chuyển trong lục đạo, cho nên sản sinh ra báo ứng, oan oan tương báo không bao giờ ngừng dứt. Điều này chỉ có Phật nói rất thấu triệt. Chúng ta hiểu rõ đạo lý này rồi thì sẽ không dám ăn thịt chúng sanh nữa, hy vọng chúng ta cùng với hết thảy chúng sanh có thể hoá giải những oán thù này. Chúng ta chăm chỉ nỗ lực tu học để đem tất cả công đức hồi hướng cho hết thảy chúng sanh. Đó là sám hối, là chuộc tội. Cho nên trân quý vật lực là bắt đầu làm từ trong cuộc sống hằng ngày.

Các vị đồng tu! Xin mời xem Cảm Ứng Thiên đoạn thứ 77, tổng cộng có bốn câu:

“Vô cố tiễn tài, phi lễ phanh tể. Tán khí ngũ cốc, lao nhiễu chúng sanh” (Không duyên cớ mà may quần áo mới. Không có lễ tiết mà giết mổ súc vật. Vung vãi hoang phí ngũ cốc. Làm nhọc sức chúng sanh).

Người thông thường xem những điều này là chuyện nhỏ, là chuyện lặt vặt không đáng kể. Đây là điều dễ phạm phải nhất, trong cuộc sống thường nhật không biết tiết kiệm. Trong kinh giáo Phật dạy chúng ta: “Thực tồn ngũ quán” (lúc ăn làm năm phép quán), hằng ngày khi chúng ta ăn cơm đều phải quán tưởng. Nội dung quán tưởng là để chúng ta biết yêu quý vật lực và nhân lực từ đó mà sanh khởi ý niệm cảm ân, mỗi sợi chỉ sợi tơ, hạt cơm giọt nước có được đều không dễ dàng gì. Chúng ta cần phải biết nhờ sự vất vả của người nông dân và công nhân thì chúng ta mới có được sự tiện lợi trong cuộc sống hằng ngày. Tuy ngày nay khoa học kỹ thuật phát triển, tiết kiệm được rất nhiều nhân công, lợi dụng máy móc để trồng trọt, sản lượng đã được tăng lên, thế nhưng chúng ta vẫn cần phải tiết kiệm.

Tiết kiệm là mỹ đức, tiết kiệm là tánh đức. Chúng ta hãy xem chư Phật Bồ tát, xem những Thánh nhân của nhiều tôn giáo khác thì hầu như vị nào cũng an bần lạc đạo. Vì sao các Ngài lại thị hiện như vậy? Chúng ta cần suy nghĩ nhiều, cần suy nghĩ tỉ mỉ để thể hội. Các Ngài có cần thiết phải làm như vậy không? Bình lặng tư duy và quan sát, chúng ta sẽ hiểu các Ngài không vì bản thân mình mà vì chúng sanh khổ nạn. Tuy khoa học kỹ thuật phát triển cao độ nhưng chúng sanh vẫn không thắng nổi nghiệp lực. Mỗi một người, thành thật mà nói nếu như không thể chuyển mê thành ngộ thì cả đời sẽ bị vận mạng trói buộc, giống như nhà tiên tri người Pháp đã nói: Con người không thoát khỏi sự chi phối của vận mạng, cuộc đời của con người đều chịu sự an bài của vận mạng, giống như vở kịch vậy, căn cứ theo kịch bản mà diễn. Có mấy ai trong cuộc sống có thể thay đổi được vận mạng của chính mình? Nếu có thể thì người đó chính là người tu hành chân thật của tôn giáo đó. Người tu hành bất luận ở tôn giáo nào tóm lại đều dạy bạn đoạn tham sân si, đều dạy bạn mỗi ý niệm, mỗi hành vi đều vì hết thảy chúng sanh mà tạo phước thì đó là người chân thật tu hành, họ nhất định hoan hỷ làm một tấm gương tốt cho đại chúng xã hội. Điều này trong Phật pháp gọi là: “Công đức chân thật”.

Cho nên trong cuộc sống hằng ngày không thể không tiết kiệm, trong cuộc sống hằng ngày miếng ăn miếng uống phải biết tiết kiệm. Mọi người vì đại chúng xã hội phục vụ nên nhất định sẽ không lãng phí, nhất định phải biết yêu thương xã hội, yêu thương chúng sanh, giúp đỡ chúng sanh, tiếc phước, bồi phước và tạo phước. Chúng sanh có phước thì người chứng quả tu hành sẽ rất hoan hỷ. Chúng sanh chịu khổ chịu nạn thì người tu hành nhìn thấy sẽ rất đau lòng, nhưng cũng không biết làm sao. Vì sao vậy? Vì hoàn cảnh trong cả đời của hết thảy chúng sanh đều là tự làm tự chịu. Điều mà chư Phật Bồ tát và đại Thánh đại Hiền có thể giúp đỡ được chính là dạy học, là hướng đạo. Người có trí huệ, người có phước đức khi gặp được rồi, có thể y giáo phụng hành, có thể tin, có thể giải, có thể hành, vận mạng của người này sẽ được chuyển trở lại. Nếu không chịu y giáo phụng hành thì không thể chuyển đổi vận mạng được. Người biết chuyển đổi thì chuyển từ trên ý niệm, vĩnh viễn giữ gìn thiện niệm thì đây là người chân thật biết tu hành. Mắt không nhìn tà sắc, cố hết sức phòng tránh, tai không nghe âm thanh xấu. Thế Tôn trong Kinh Vô Lượng Thọ dạy chúng ta nguyên tắc tu học khẩu nghiệp là: “Khéo giữ khẩu nghiệp, không nói lỗi người”.

Chúng ta là phàm phu có nghiệp chướng sâu nặng. Nghiệp chướng sâu nặng được nhìn từ chỗ nào? Chính là ác niệm của chúng ta, người xưa thường nói là “ác ý”, từ trước đến nay không xem người khác là người tốt. Đây chính là ác ý. Những điều nhìn thấy đều là lỗi lầm của người khác, sau khi nghe thấy lại đi tuyên truyền. Tất cả đều là chuyện đúng sai hay dở của người khác, chúng ta không biết được điều đó là đại ác. Chúng ta lại quan sát tỉ mỉ những người tu hành, vì sao họ có thể làm Bồ tát, có thể làm Phật? Thành thật mà nói chính là câu mà Đại sư Lục Tổ Huệ Năng đã nói: “Người chân thật tu hành không nhìn lỗi thế gian” . Chúng ta nên lấy câu nói này làm lời răn cho chính mình, chân thật để vào trong tâm, chăm chỉ học tập không nhìn lỗi thế gian thì chúng ta liền thành tựu. Cho dù người thế gian có lỗi thì đó là lỗi của họ, đâu có can hệ gì với ta. Nếu ta đem lỗi của họ để vào trong tâm thì đó chính là lỗi của mình rồi. Tại sao lại làm việc ngu ngốc này chứ?

Tôi học Phật bốn mươi tám năm, có được một chút lợi ích trong Phật pháp cũng chính là từ điều dạy này mà được. Có người đến nói với tôi là có người huỷ báng tôi, nhục mạ tôi. Tôi không nghe và nói là: “Không cần nói nữa, tôi biết hết rồi, không cần nói thêm nữa”. Thậm chí họ còn đem văn tự đến cho tôi xem, tôi liền bỏ vào thùng rác, còn có người đem băng ghi hình đến cho tôi, tôi liền gửi trả lại băng ghi hình đó. Tôi không nghe, tôi không xem. Vì sao vậy? Vì trong tâm vĩnh viễn giữ ấn tượng tốt nhất đối với người khác. Như vậy tâm của chúng ta mới thiện được, tuyệt đối không cho phép trong tâm có tơ hào ấn tượng xấu ác nào. Tôi biết có ấn tượng ác ở trong A lại da thức thì quả báo tương lai sẽ ở trong ác đạo. Tôi vì sao phải làm như vậy chứ? Người khác hủy báng tôi, tôi quyết không hủy báng người khác mà tôi tán thán họ. Người khác nhục mạ tôi thì tôi cảm ơn họ đã thay tôi tiêu tai, thay tôi tiêu nghiệp chướng nên tôi cảm ơn còn không kịp, làm sao có tơ hào ác niệm, ác ý chứ. Tôi hiểu được mục tiêu, phương hướng tu học của chúng ta chính là tâm chân thành, tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng, tâm giác ngộ, tâm từ bi. Tôi ngày ngày tu dưỡng những điều này. Nếu như thích nghe những chuyện thị phi nhân ngã, thích thăm dò những chuyện này thì sẽ làm hỏng năm loại tâm này. Ai làm hỏng vậy? Không phải người khác có thể làm hỏng được mà chính chúng ta làm hỏng chính mình. Bạn làm sao có thể trách người khác được chứ? Tôi biết cách giữ gìn, người khác muốn phá hỏng thì tôi nhất mực từ chối.

Có người đến nói với tôi: “Pháp sư, có người nói xấu Ngài.”. Tôi có thể không nghe, tôi có thể dùng lời nói để chuyển sang đề tài khác, không cho họ nói tiếp. Đây là gì? Là bảo vệ chính mình, là bảo vệ tâm chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác của chính mình. Người không biết sẽ tự làm tổn thương chính mình. Khi nghe thấy người khác nói là có người nói xấu bạn thì lập tức yêu cầu: “Anh nói cho tôi nghe đi”, sau khi nghe xong thì sẽ nghĩ cách báo thù họ. Bạn xem, đây chính là tạo tác ác nghiệp. Lời mà người khác nói rốt cuộc là thật hay là giả, nếu không suy nghĩ tìm hiểu, không cân nhắc mà vội vàng tin tưởng, bạn nói xem người này có ngốc hay không? Chính mình làm hỏng đạo tâm của chính mình, cơ hội khó gặp được Phật pháp trăm nghìn vạn kiếp mới có được lại tùy tiện làm hỏng mất rồi.

Ma đến phá hoại, năng lực của ma cũng chỉ lớn đến như vậy mà thôi, nếu bạn không tiếp nhận thì chúng không làm gì được bạn, nếu bạn hoan hỉ tiếp nhận, bạn hợp tác với chúng thì năng lực của chúng mới biểu hiện ra ngoài. Nếu bạn không hợp tác với chúng, không nghe chúng, không để ý chúng thì pháp lực của ma có cao đến đâu đi nữa cũng không làm gì được bạn. Điều này khi Thế Tôn thị hiện tám tướng thành đạo hàng ma đã làm một tấm gương tốt cho chúng ta xem. Chúng ta vì sao không ghi nhớ, vì sao không chịu học tập?

Cho nên khi chúng ta xử sự đối người tiếp vật mà cảnh giới hiện tiền thì hãy nhớ đến Phật gặp phải cảnh giới này thì Ngài xử lý như thế nào? Chúng ta học theo cách làm của Phật, không được học theo ma. Chư Phật Như Lai vĩnh viễn sống trong sự từ bi. Nhà Phật thường nói: “Từ bi làm gốc, phương tiện làm cửa”. Từ bi là tâm yêu thương vô tư, vô điều kiện, là tâm yêu thương chân thành, là tâm yêu thương thanh tịnh bình đẳng, là tâm yêu thương hết thảy chúng sanh trong hư không pháp giới, nhất định không có một chút tơ hào phân biệt chấp trước, niệm niệm đều suy nghĩ vì lợi ích của người khác, suy nghĩ vì phước đức của người khác. Chính mình có thể nhẫn chịu, nhẫn chịu là hiển thị nhẫn nhục ba la mật. Phật chính là biểu thị đức hạnh hoàn mỹ nhất mà không có khiếm khuyết, tất cả đều ở trong kinh giáo.

Chúng ta hằng ngày đọc Kinh Vô Lượng Thọ, tôi đã nói qua rất nhiều lần rồi, nếu có thể y giáo phụng hành những giáo huấn trong Kinh Vô Lượng Thọ, làm được một trăm phần trăm thì người này chính là Vô Lượng Thọ Phật, là A Di Đà Phật. Nếu có thể làm được một nửa, tuy là không làm được viên mãn thì người này thật sự là Bồ tát ở thế giới Cực Lạc, nhất định được sanh Tịnh độ. Nếu như không sanh Tịnh độ mà nguyện quảng độ chúng sanh ở thế giới Ta bà thì nhất định cũng được oai thần của A Di Đà Phật gia trì. Đây là đạo lý đương nhiên. Phật lực gia trì là việc tốt, nếu chính mình không có đủ giới định huệ, tuy là được Phật lực gia trì nhưng vẫn bị thối chuyển. Đạo lý này chúng ta không thể không biết. Khi bạn phát tâm chân thành thì sẽ được Phật lực gia trì. Khi tâm này bị thối chuyển thì sự gia trì của Phật cũng không còn nữa. Chúng ta nhất định phải có một phần công đức thì Phật sẽ gia trì một phần công đức. Nếu chúng ta có mười phần công đức, Phật sẽ gia trì mười phần. Nếu khi nào công đức của chúng ta không còn nữa thì đồng thời sự gia trì của Phật lực cũng không còn.

Công đức tương đối không dễ giữ gìn. Trong kinh Phật nhiều lần đã cảnh báo chúng ta: “Lửa thiêu rừng công đức”. Không giống như phước đức, phước đức có thể giữ được nhưng công đức rất khó giữ gìn. Vậy công đức là gì? Công đức chính là giới định huệ. Nếu bạn phá giới thì công đức liền không còn nữa. Tâm của bạn vừa tán loạn thì định liền mất, khi vừa mê hoặc ngu si thì huệ liền không còn nữa. Do đó công đức không dễ giữ gìn. Phước đức có thể giữ được thì có thể hưởng phước ở trong ba đường thiện. Trong ba đường ác, ngoài địa ngục thì trong cõi ngã quỷ và súc sanh vẫn có thể hưởng phước, thế nhưng bạn nên nhớ phước đức không thể giúp bạn siêu vượt tam giới, không thể giúp bạn tu hành chứng quả. Cho nên người tu hành chúng ta xác định rõ mục tiêu của mình là giới định huệ tam học.

Giới học là gì? Là tuân thủ luật pháp, tuân thủ quy định chứ không phải cứng nhắc trong giới luật. Khi ta mở Kinh Vô Lượng Thọ, bắt đầu từ “Như thị ngã văn” đến “Tín thọ phụng hành”, từng câu từng chữ đều là những giáo giới của Thế Tôn đối với chúng ta. Chúng ta nếu có thể tin, có thể giải, có thể hành thì chính là trì giới. Trong tam học giới định huệ thì giới học là nghĩa rộng không phải nghĩa hẹp. Chúng ta đem giáo huấn của Phật đà áp dụng vào trong cuộc sống hằng ngày, điều này gọi là trì giới. Nếu đồng thời có thể giữ tâm mình thanh tịnh, bình đẳng, điều này chính là tu định. Nguyên tắc tu định trong Kinh Kim Cang là: “Bất thủ ư tướng, như như bất động” (không chấp vào tướng, như như bất động). Câu này nếu dùng lời của chúng ta hiện nay để nói thì là: “Ngoài không dính tướng, trong không động tâm”. Đây là tu thiền định. Khó khăn lớn nhất của chúng ta chính là nhìn sắc tướng, nghe âm thanh rất dễ bị chấp tướng, khi vừa chấp tướng thì định liền không còn nữa. Không những định không còn nữa mà phiền não trong tâm liền sanh khởi như: Hỷ nộ ai lạc (mừng, giận, buồn, vui), thất tình ngũ dục. Như vậy giới cũng không còn nữa, tất cả đều bị phá hỏng rồi. Cho nên khi giới định huệ của bạn bị cảnh giới bên ngoài quấy rối, phá hỏng thì cảnh giới bên ngoài gọi là ma, cảnh giới ma. Nếu như cảnh giới ở bên ngoài không thể phá hỏng bạn, bạn kiên trì giữ được giới định huệ tam học thì cảnh giới bên ngoài gọi là Phật. Cho nên cảnh giới Phật và cảnh giới ma là một không phải hai. Bạn dùng tâm giới định huệ đối mặt với cảnh giới bên ngoài thì là cảnh giới Phật, nếu bạn dùng tâm tham sân si đối với cảnh giới bên ngoài thì cảnh giới bên ngoài là cảnh giới ma. Do đó Phật và ma từ đâu mà ra? Là từ trong tâm bạn sanh ra, một niệm giác thì đều là cảnh giới Phật, một niệm mê thì Phật cũng là ma, cho nên cần phải hiểu được đạo lý này thì chúng ta mới chân thật làm đến được “chí thiện”, chân thật làm đến được yêu người yêu vật. Thành toàn việc tốt cho người, không thành toàn việc xấu của người, như vậy thiện tâm sẽ được sanh khởi, thiện niệm ngày ngày tăng trưởng.

Đối với người hãm hại chúng ta thì ta cảm ơn vì đã tiêu nghiệp chướng cho ta, thành tựu được nhẫn nhục ba la mật của chính mình, thành tựu được thiền định ba la mật của chính mình, thành tựu được bát nhã ba la mật của chính mình. Lục ba la mật vẹn toàn rồi, cũng thành tựu trì giới ba la mật, cũng thành tựu bố thí ba la mật. Bố thí thế nào vậy? Là bố thí vô uý. Họ sỉ nhục tôi, huỷ báng tôi, hãm hại tôi thì tôi dùng tâm cảm ơn đối đãi họ. Họ sẽ không lo sợ, không báo thù tôi nữa, nếu không họ ngày ngày lo lắng là người kia sẽ báo thù họ, tâm họ không yên ổn. Chúng ta ngược lại không báo thù mà còn cảm ơn, điều này gọi là bố thí vô uý. Lục độ viên mãn rồi. Đây là điều mà chúng tôi khi giảng kinh thường khuyên các vị đồng tu: Trong cuộc sống hằng ngày, từng ly từng tí, khởi tâm động niệm không có điều gì là không có đủ sáu ba la mật. Người có đủ tâm hạnh sáu ba la mật thì người này là Bồ tát. Bồ tát đối người tiếp vật vĩnh viễn là từ bi, vĩnh viễn không gây tổn hại, tuyệt đối không “lao nhiễu chúng sanh”. Dùng lời hiện nay mà nói là nhất quyết không gây phiền phức cho chúng sanh.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết. Chúng ta tạm dừng tại đây. A Di Đà Phật!

Tập 83

Các vị đồng tu, xin chào mọi người!

Tối hôm qua có mưa dông rất to, liêu phòng của các bạn có bị nước chảy vào không? Những đồng tu bản địa nói với tôi hiện tượng này trước đây rất hiếm có nhưng gần đây thì xảy ra rất nhiều lần, đều là những hiện tượng không bình thường. Quả thật là trời đất quỷ thần thời thời khắc khắc đang cảnh báo cho chúng ta biết. Chúng ta nhất định phải thể hội thật tỉ mỉ, bình lặng mà quan sát. Thời đại đang không ngừng thay đổi, ngạn ngữ nói là: “Trường Giang sóng sau xô sóng trước”. Các vị thiện tri thức tiền bối đã rời xa chúng ta rồi. Thế hệ thời trẻ học Phật với tôi cũng đã rời xa chúng ta rồi. Nhiệm vụ tu hành, hoằng pháp lợi sanh rơi vào chúng ta. Ngày nay chúng ta hãy để ý xem, tuổi tác của tôi đã bước vào những năm cuối đời rồi. Qua năm nay tôi đã bảy mươi tư tuổi rồi, người xưa có câu “Người bảy mươi tư, tám mươi ba tuổi Diêm Vương không mời mà tự đến”, nói cách khác độ tuổi này là tuổi nên phải chết rồi. Lời nói này khi tôi thân cận lão sư Lý, lúc đó thầy khoảng bảy mươi ba, bảy mươi bốn tuổi, lão sư Lý thường xuyên nói với chúng tôi: “Nên chết rồi”. Lời nói này là lời nói thật, nói cách khác nhiệm vụ hoằng pháp lợi sanh tôi nên giao lại cho người khác. Các bạn đồng học cần hết sức chăm chỉ nỗ lực mà làm, cũng cần thường xuyên nghĩ đến tuổi tác mỗi năm một nhiều thêm, chuẩn bị chu đáo để chúng ta có thể giao phó cho thế hệ sau.

Dạy những điều gì vậy? Ở Trung Quốc từ Khổng lão phu tử cho đến Phật pháp là Thích ca Mâu ni Phật, hai vị đại Thánh thế xuất thế gian đều nói với chúng ta: “Thuật nhi bất tác” (tường thuật chứ không sáng tác). Các Ngài cũng là kế thừa thế hệ trước, chính mình có thể chăm chỉ nỗ lực phụng hành những giáo huấn của thế hệ trước, sau đó truyền dạy lại cho thế hệ sau. Những giáo huấn của cổ Thánh tiên Hiền rất nhiều nhưng trên thực tế chúng ta có thể áp dụng được vài câu thôi thì cả đời thọ dụng cũng không hết. Cho nên chúng ta cần nhớ kỹ một câu nói là “Không được sáng tạo, không được đổi mới”.

Khoa học kỹ thuật của thế gian đang ngày ngày sáng tạo đổi mới, thế nhưng đức hạnh mà đổi mới thì hỏng rồi. Chúng ta không có cách nào đổi mới, Khổng lão phu tử cũng không thể thay đổi, Thích ca Mâu ni Phật cũng không thể thay đổi. Do vậy kinh mà Phật nói là kinh do cổ Phật thuyết giảng, đạo mà Khổng Tử truyền dạy là đạo của Tiên Vương. Thế nhưng chúng ta cần hiểu làm thế nào có thể ứng dụng đại đạo của cổ Thánh tiên Hiền vào trong cuộc sống hiện tại. Chỉ cần làm được điều này thì đã hoàn thành việc lớn rồi.

Ngày nay trong xã hội có rất nhiều tai nạn, tôi đã từng nghe người khác nói, rất nhiều nhà tôn giáo khác cũng nói đến vấn đề này, những nhà tiên tri thời xưa cũng nói đến vấn đề này. Tốc độ nhanh quá! Câu nói này rất có đạo lý, tốc độ phát triển của đời sống vật chất quá nhanh nhưng đời sống tinh thần lại không theo kịp nên phiền phức liền xuất hiện ngay. Cho nên muốn cứu vớt kiếp nạn hiện nay thì đương nhiên là nói như vậy, nhưng điều này không thể thực hiện được rồi. Cần làm chậm lại sự phát triển của đời sống vật chất và tăng tốc sự phát triển của đời sống tinh thần. Đời sống vật chất và đời sống tinh thần có thể cân bằng, có thể hài hoà thì đây là việc tốt, đây là hạnh phúc mỹ mãn chân thật. Nếu hai vấn đề này không làm đồng đều nhau thì vấn đề sẽ xuất hiện ngay. Trong tình trạng phát triển mất cân bằng như vậy thì thà rằng để đời sống tinh thần phát triển chậm và để cho đời sống vật chất có thể dừng phát triển. Ở đây có đạo lý vô cùng lớn.

Cho nên chúng ta đối với tất cả không cầu thành tích, không tranh cái lợi nhỏ. Ngày nay việc chúng ta cần làm rất nhiều, chính mình phải luôn nắm chắc phương châm làm việc. Bất luận làm việc gì chúng ta cần suy tính sức ảnh hưởng của việc đó lớn như thế nào? Thời gian ảnh hưởng là bao lâu? Nếu như là ảnh hưởng tích cực, ảnh hưởng tốt thì sức ảnh hưởng càng lớn càng tốt, thời gian ảnh hưởng càng dài càng tốt. Chỉ cần chúng ta quan sát từ phương hướng này thì đã thành công được một nửa rồi. Những công sức và tinh thần mà chúng ta bỏ ra như vậy mới có giá trị, mới có hiệu quả. Cho nên tầm nhìn nhất định phải xa, cần phải nhìn sâu, cần phải nhìn xa, không nên vì lợi ích của bản thân mình, không nên vì lợi ích của đoàn thể nhỏ, nếu không sẽ không có cách nào giải quyết vấn đề nan giải của thế kỷ tiếp theo nữa.

Vì sao người trước đây có thể suy nghĩ vì lợi ích của đoàn thể nhỏ? Người trước đây có thể như vậy vì không gian sống của họ không lớn. Không gian sống của người hiện nay là toàn cả địa cầu này, còn muốn thử phát triển vươn tới các vì sao. Suy nghĩ của chúng ta, sự tu học của chúng ta nhất định phải đồng hành cùng với tình hình thực tế. Không gian sinh sống của người hiện nay là cả địa cầu này, nên vấn đề chúng ta suy xét cần đặt trọng tâm vào cả trái đất này thì vấn đề này có thể được giải quyết. Ngày xưa giao thông bất tiện, thông tin không phát triển, thậm chí có một số người cả đời đều không đi ra khỏi huyện lị họ sinh sống. Không gian sinh sống cả đời họ chỉ lớn như vậy. Do vậy họ chỉ có thể suy nghĩ đến khu vực của họ, đến huyện lị của họ là đủ rồi. Cả cuộc đời họ có thể đạt đến hạnh phúc mỹ mãn.

Cho nên hạnh phúc chân thật mỹ mãn chính là xem không gian sinh sống của chúng ta rộng lớn đến mức nào? Không gian hoạt động của chư Phật Bồ tát trong thế giới Hoa Tạng là tận hư không khắp pháp giới. Cho nên các Ngài khởi tâm động niệm đều nghĩ đến phạm vi hư không pháp giới. Từ đây chúng ta học được một điều, khi chúng ta nghĩ đến một phạm vi nhỏ thì không những không giải quyết được vấn đề mà còn tạo ra rất nhiều phiền phức. Những tranh chấp trên thế giới ngày nay, thiên tai nhân hoạ từ đâu mà có? Không gian hoạt động của chúng ta đã là cả thế giới này rồi, nhưng suy nghĩ và tư tưởng của chúng ta vẫn bị trói buộc vào đoàn thể nhỏ bé của chúng ta. Cho nên nảy sinh ra những mâu thuẫn giữa những đoàn thể, giữa các quốc gia, giữa những chủng tộc, giữa các tôn giáo. Trước đây không có hiện tượng này, ngày nay xuất hiện rồi, có rất nhiều những nghi ngờ, hiểu lầm, mâu thuẫn. Trước đây không có những việc này là do phạm vi sinh sống nhỏ nên đôi bên không có qua lại giao lưu, không cần thiết phải suy nghĩ đến những vấn đề này. Ngày nay thì không được rồi, tiếp xúc quá nhiều nên không thể không suy nghĩ, không thể không học tập.

Cho nên thường thức cần phong phú nhưng nguyên tắc phải đơn giản. Chúng ta tổng hợp những giáo huấn của đại Thánh đại Hiền thế xuất thế gian đã dạy chúng ta, thậm chí tổng hợp những giáo huấn của các nhà tôn giáo, những giáo chủ của những tôn giáo, tổng kết những giáo huấn của các Ngài đối với chúng ta thì không ngoài tâm chân thành, tâm yêu thương. Đây là điều mà đại Thánh đại Hiền thế xuất thế gian, tất cả giáo chủ của các tôn giáo khác đều công nhận.

Sự chân thành của tâm yêu thương nhà Phật chúng ta gọi là tâm từ bi. Tâm từ bi chân thành tuyệt đối không có tự tư tự lợi, tuyệt đối không kèm theo bất cứ điều kiện gì. Không phân biệt chủng tộc, không phân biệt tín ngưỡng tôn giáo, không phân biệt nam nữ già trẻ, không phân biệt quý tiện giàu nghèo. Hết thảy đều là bình đẳng, chân thành, từ bi. Chúng ta tổng kết những giáo huấn của Phật, nắm chắc cương lĩnh. Chúng tôi đề ra hai mươi chữ: “Chân Thành, Thanh Tịnh, Bình Đẳng, Chánh Giác, Từ Bi, Nhìn Thấu, Buông Xuống, Tự Tại, Tuỳ Duyên”. Mọi người đều đồng ý công nhận. Hai chữ cuối cùng là “niệm Phật”, họ có nghi hoặc nên chúng tôi nói với họ hai chữ “niệm Phật” thì Phật có ý nghĩa là gì? Phật chính là mười tám chữ phía trước, hai chữ cuối này chính là dặn dò không được quên mười tám chữ phía trước. Đây gọi là “niệm Phật”, niệm chân thành là niệm Phật, niệm thanh tịnh là niệm Phật, niệm bình đẳng là niệm Phật, thậm chí là niệm nhìn thấu, niệm buông xuống, niệm tự tại, niệm tuỳ duyên, tất cả đều là niệm Phật. Đến đây mọi người đều hiểu rõ rồi. Phật chính là ý nghĩa như vậy. Niệm Phật không phải là niệm một người nào đó. Trong Phật pháp, mười phương ba đời hết thảy chư Phật Như Lai đều đại diện cho hai mươi chữ này. Các Ngài thực hiện viên mãn hai mươi chữ này rồi thì chúng ta gọi người này là Phật. Các Ngài biểu diễn cho chúng ta xem, làm ra tấm gương cho chúng ta xem, dạy chúng ta làm thế nào để sinh sống, làm thế nào để làm việc, làm thế nào để chung sống với hết thảy chúng sanh. Các bạn suy nghĩ kỹ sẽ thấy không xa rời hai mươi chữ này. Trong thiên kinh vạn luận thì hai mươi chữ này là hạt nhân chủ yếu, nắm chắc hạt nhân này còn lại những điều khác đều là chi tiết nhỏ mà thôi.

Phật nói chi tiết nhiều như vậy là vì đối với những hoàn cảnh khác nhau thì chúng ta làm thế nào để thực hiện nguyên tắc hạt nhân này. Điều này Phật gọi là tuỳ cơ thuyết pháp, tuỳ loại hiện thân, nên dùng thân gì để độ thì sẽ hiện thân đó. Chúng ta cần phải hiểu được nguyên lý nguyên tắc này. Nên thuyết pháp gì cho chúng sanh thì sẽ nói pháp đó. Trong kinh Phật nêu thí dụ nói cho chúng ta thấy, nên dùng thân Phật để độ thì sẽ hiện thân Phật mà thuyết pháp, nên dùng thân Bà la môn để độ thì sẽ hiện thân Bà la môn mà thuyết pháp. Bạn xem rất linh hoạt, rất tự tại, một chút gò bó cũng không có, một chút miễn cưỡng cũng không có. Điều này chân thật là Phổ Hiền Bồ tát trong Thập Nguyện Vương đã dạy chúng ta: “Hằng thuận chúng sanh, tuỳ hỷ công đức”.

Người Trung Quốc học Phật rất thích Kinh Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật, không phải là không có đạo lý. Đại đức xưa nói cho chúng ta biết bộ kinh này là đại cương của Bát nhã, Bát nhã là trí huệ chân thật. Trong đó quan trọng nhất là gì? Chẳng qua là dạy chúng ta “Nhìn thấu, buông xuống”. Kinh Kim Cang chính là nói bốn chữ này. Nhìn thấu thế gian như mộng ảo, “Nhất thiết hữu vi pháp như mộng huyễn bào ảnh ”. Thập pháp giới y chánh trang nghiêm đều là hữu vi pháp. Sau khi nhìn thấu rồi thì dạy bạn buông xuống, buông xuống điều gì vậy? Buông xuống những việc bạn cho là thật, lấy giả cho là thật. Lấy giả cho là thật chỗ nào vậy? Tự tư tự lợi cho là thật, danh văn lợi dưỡng cho là thật, tham sân si mạn cho là thật. Sai lầm rồi! Không những buông xuống tất cả mà những điều thuộc về việc hoằng pháp lợi sanh cũng phải buông xuống, không được để vào trong tâm. Thế nhưng các vị cần nghe cho rõ là việc tốt cần tích cực đi làm nhưng trong tâm không được có chút dấu vết. Điều này gọi là buông xuống. Không phải chúng ta việc tốt cũng không làm, nếu việc tốt không làm nữa thì Thích ca Mâu ni Phật đâu cần phải giảng kinh thuyết pháp bốn mươi chín năm. Ngài một ngày cũng không nghỉ, sự việc tuy đã làm nhưng trong tâm không chấp trước. Các vị không nên cho rằng Thích ca Mâu ni Phật giảng kinh thuyết pháp cho mọi người thì công đức rất lớn, vậy thì bạn chấp tướng rồi, bạn chưa buông xuống, [cho rằng] quả báo rất thù thắng, vậy bạn vẫn chưa buông xuống. Nhất định phải làm được “Làm mà không làm, không làm mà làm”. Điều này thật sự là thái độ nhìn thấu, buông xuống.

Chúng ta học Phật thì cần học ở chính chỗ này, như vậy mới thật sự được thọ dụng, phàm chuyện gì cũng tuỳ duyên khiến hết thảy chúng sanh thường sanh tâm hoan hỉ. Tại sao phải làm như vậy? Là vì chúng sanh chưa giác ngộ, chúng sanh vẫn đang mê hoặc. Khi mê hoặc thì tạo ác nghiệp, tạo ác nghiệp thì chịu ác báo sẽ vô cùng thê thảm, khổ không nói nên lời. Người giác ngộ là đại từ đại bi. Nói cho các vị biết đại từ đại bi là cách nói phương tiện. Nếu như chân thật là “Tôi muốn đại từ đại bi để cứu độ họ” thì sai rồi, lại chấp tướng rồi, bạn vẫn chưa buông xuống, buông xuống vẫn không triệt để, buông xuống vẫn không sạch sẽ. Buông xuống là ngay đến ý niệm cũng không có.

Tôi thường lấy thí dụ này để nói: Tay trái của chúng ta bị muỗi đốt, tay phải của chúng ta xoa xoa tay trái, an ủi tay trái, như vậy có phải là tôi phát tâm từ bi để giúp đỡ, cứu giúp cánh tay bị muỗi đốt hay không? Không phải như vậy, mà ngay đến ý niệm cũng không có. Câu “Pháp nhĩ như thị” có nghĩa là tự nhiên mà như vậy. Công phu của chúng ta thành thục rồi, sự tu hành chứng quả của chúng ta mới viên mãn, viên mãn tức là một chút dấu vết cũng không có. Nếu vẫn còn một chút dấu vết ở trong đó thì sẽ không viên mãn. Chúng ta cần chăm chỉ, cần nỗ lực, điều này là đại viên mãn, viên mãn cứu cánh.

Chúng ta muốn hỏi: Chúng ta nghiệp chướng sâu nặng thì đời này có thể đạt đến cảnh giới này được không? Đáp án là khẳng định được. Có khả năng đạt đến cảnh giới này được không? Thiện Đạo Đại sư nói rất hay: “Đều do gặp duyên không đồng”. Nếu duyên bạn gặp thù thắng thì cuộc đời này bạn đạt đến cảnh giới này không khó. Duyên thù thắng cực độ thì bạn hãy xem Tiểu Long Nữ trong Kinh Pháp Hoa tám tuổi đã thành Phật, cái duyên này quá thù thắng. Tám tuổi vẫn là trẻ nhỏ, vẫn chưa trưởng thành. Tiểu Long Nữ là thân súc sinh không phải thân người, do đó làm gì có đạo lý không làm được, không làm được là do chưa đủ duyên. Chúng ta ngày nay gặp được duyên tương đối thù thắng. Vấn đề là bản thân chúng ta có biết khế nhập hay không?

Điều kiện thật sự để khế nhập không có gì khác là: “Tôn sư trọng đạo, y giáo phụng hành”. Chữ “sư trưởng” ở đây, tôi không phải là lão sư của bạn, vậy ai là lão sư của chúng ta? Phật là lão sư của chúng ta. Bồ tát là huynh trưởng của chúng ta, là bạn đồng học của chúng ta. Cho nên quan hệ của chúng ta đều là bạn đồng học. Tôi chẳng qua là học sớm hơn các bạn mấy năm, học nhiều hơn mấy năm mà thôi. Tôi đem những kinh nghiệm tôi tu học được cống hiến cho các bạn làm tham khảo. Tôi có lòng tin vô cùng sâu sắc đối với giáo huấn của Phật đà, một đời này có thể khế nhập cảnh giới của Phật Bồ tát, một chút mảy may hoài nghi cũng không có. Mấy hôm nay, tôi nghĩ chúng ta tranh thủ chút ít thời gian buổi sáng sớm này để chuyên báo cáo những vấn đề này cho các vị, cung cấp cho các vị làm tham khảo, làm thế nào để khế nhập cảnh giới của Phật Bồ tát. Hay nói cách khác làm thế nào khế nhập cảnh giới Phật trong Hoa Nghiêm. Chúng ta sống cuộc sống của Phật Bồ tát chính là chuyển phàm thành Thánh, phải làm thế nào để có thể chuyển biến từ trong tâm.

Các vị đồng tu!

Gần đây khắp nơi thường xuyên truyền tin tức về tai nạn. Quả thật là tần suất tăng lên rồi, hơn nữa tình hình tai nạn cũng càng ngày càng nghiêm trọng hơn. Sau khi xảy ra động đất ở Đài Loan không ít người dần dần bắt đầu giác ngộ. Giác ngộ là một hiện tượng tốt, sau khi giác ngộ cần lập tức quay đầu. Vậy thì quay đầu từ chỗ nào vậy? Quan trọng nhất là quay đầu từ mê chấp. Phật Bồ tát dạy chúng ta: “Chuyển mê thành ngộ”. Điều này mới có thể thật sự tiêu trừ được tai nạn. Chúng ta có một người quay đầu thì có thể tiêu trừ tai nạn của chính mình, nếu đại chúng có thể quay đầu thì có thể tiêu trừ cộng nghiệp. Trong điều này có lý luận, có nhân quả. Có thể nói là cách nói, cách nghĩ, cách làm này là hợp tình hợp lý, chúng ta nên tin sâu không nghi.

Vậy rốt cục thì chuyển đổi từ đâu? Chuyển đổi từ việc mở rộng tâm lượng, đại lượng khoan hồng, tha thứ lỗi lầm của người khác. Tự hỏi bản thân mình có lỗi hay không? Chính mình có thể tha thứ cho bản thân mình, nhưng nhất định không thể tha thứ cho người khác thì tai nạn này vĩnh viễn không bao giờ tiêu trừ, vĩnh viễn không bao giờ ngừng dứt, tạo thành một cục diện rất hỗn loạn của việc oan oan tương báo. Oan oan tương báo giữa người với người, oan oan tương báo giữa người và vật, giữa người và thiên địa quỷ thần, tất cả đều là oan oan tương báo. Điều này có đáng sợ hay không chứ? Những lời này nhất định không phải là mê tín. Giáo huấn của Phật đà là trừ bỏ hết thảy tai nạn từ căn bản, trừ bỏ hết thảy tội chướng một cách rốt ráo. Đó là gì? Là dạy chúng ta nhận thức tự tánh. Nhà Thiền gọi là “Minh tâm kiến tánh”, kiến tánh liền thành Phật, thành Phật là thành tựu trí huệ viên mãn rốt ráo, thành tựu công đức viên mãn cứu cánh, thành tựu hạnh phúc viên mãn cứu cánh. Ngạn ngữ cổ xưa của Trung Quốc nói: “Lượng lớn phước lớn”, người có tâm lượng nhỏ thì không thể có phước báo.

Chúng ta xem những người đại phú đại quý của thế gian hiện nay, bạn chỉ cần để ý tâm lượng của họ. Nếu như tâm lượng nhỏ hẹp thì phú quý này sẽ không được dài lâu, sẽ không hưởng trọn vẹn được. Nếu tâm lượng rộng lớn, có thể khoan dung tha thứ người khác, có thể từ bi cứu tế người khác thì người này có phước chân thật. Chúng ta ở giai đoạn hiện nay, là giai đoạn tai biến lớn.

Trong khi tôi giảng kinh thường khuyên mọi người là: Chúng ta cần học chư Phật Như Lai “Tâm bao thái hư, lượng châu sa giới”, nhất định xem hết thảy chúng sanh như là thân bằng quyến thuộc của chính mình. Lời mà Phật nói trong kinh không phải là sự so sánh mà là nói thật. “Hết thảy người nam là cha ta, hết thảy người nữ là mẹ ta”, câu này có ý nghĩa không chỉ bao gồm nhân đạo mà hết thảy súc sanh đạo, hết thảy quỷ thần đạo, hết thảy thập pháp giới đều bao gồm hết ở trong đó. Hết thảy chúng sanh hữu tình đều là cha mẹ của chúng ta, là chư Phật Như Lai. Như vậy tâm ghen ghét đố kị của chúng ta liền đoạn dứt sạch sẽ, tâm hiếu thuận, tâm cung kính mới có thể sanh khởi. Tâm hiếu kính chính là tánh đức của chúng ta, tự tánh vốn có đủ đại đức đại năng nhưng vô cùng đáng tiếc đã bị tự tư tự lợi, thị phi nhân ngã, tham sân si mạn chướng ngại mất rồi. Tự tánh vốn có đủ đức tướng trí huệ của Như Lai nhưng lại không thể hiện tiền. Lỗi lầm này không phải do nguyên nhân bên ngoài, không liên quan đến bất kỳ ai. Lỗi lầm hoàn toàn là do chính bản thân mình, chính mình mê muội mất rồi. Sau khi mê muội rồi mới chấp trước cái thân thể này là ta, không biết được hết thảy chúng sanh trong hư không khắp pháp giới mới là chính mình.

Nhà Phật nói chứng đạo, chứng quả, vậy chữ “chứng” ở đây có ý nghĩa gì? Là chứng minh hết thảy chúng sanh trọn hư không khắp pháp giới là chính mình. Chính là nói việc này. Cho nên hết thảy pháp giới chúng sanh đều cùng chung một thể sinh mạng. Kinh Đại Thừa thường nói: “Mười phương ba đời chư Phật, cùng đồng một pháp thân”, “Nhất tâm nhất trí huệ”. Hai câu này đã nói vô cùng rõ ràng, vô cùng minh bạch. Chúng ta đọc rồi, nghe rồi, cũng gật đầu, cũng tán thán thế nhưng không chuyển được cảnh giới. Không những không thể chuyển lại được mà sự việc này suy nghĩ thế nào cũng không hiểu được. Tại sao không chuyển lại được vậy? Tại sao suy nghĩ không hiểu được? Là vì có chướng ngại, chướng ngại nghiêm trọng. Chướng ngại này chính là bốn tướng chúng ta chấp trước rất nặng mà trong Kinh Kim Cang nói đến là: “Ngã tướng, Nhân tướng, Chúng sanh tướng, Thọ giả tướng”. Cho nên không thấy được chân tướng của sự thật, chân tướng của chính bản thân chúng ta. Tôi đối lập với người khác mà không biết là chính mình và người khác là cùng một thể, cùng một chân tâm, cùng một bổn tánh biến hiện ra. Kinh Hoa Nghiêm nói “Duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”. Tâm là một, thức cũng là một. Cho nên mười phương ba đời chư Phật đều đồng một pháp thân.

Còn chúng ta thì thế nào? Mỗi một chúng sanh chúng ta là Phật tương lai trong mười phương ba đời chư Phật. Phật đã nói câu này nhiều lần rồi, nhiều lần nhắc nhở chúng ta để chúng ta giác ngộ. Phật nói rất hay: “Nhất thiết chúng sanh giai hữu Phật tánh” (tất cả chúng sanh đều có Phật tánh), chúng sanh trong tam đồ, địa ngục vẫn có Phật tánh, mà đã có Phật tánh thì đều làm Phật. Trở thành Phật thì người người bình đẳng, không phải chỉ có chư Phật các Ngài mới có thể làm được, người khác làm không được, không phải như vậy. Hết thảy mỗi một chúng sanh đều có thể làm được và cần làm được. Kinh Hoa Nghiêm nói càng thấu triệt hơn: “Tình dữ vô tình, đồng viên chủng trí”, câu này đã bao gồm cả chúng sanh vô tình ở trong đó rồi. Vô tình chúng sanh là ngày nay chúng ta gọi là thực vật, khoáng vật và hiện tượng tự nhiên. Tại sao có thể đồng viên chủng trí? Là vì vô tình chúng sanh có pháp tánh. Pháp tánh và Phật tánh là đồng một tánh. Cho nên khi chúng sanh thành Phật thì đồng thời nhìn thấy sơn hà đại địa, cỏ cây vi trần đều thành Phật đạo. Lời nói này là thật, là cảnh giới chân thật. Cho nên chư Phật Bồ tát hết lòng hết dạ, ngày ngày đều đang khuyên chúng ta, ngày ngày đều động viên chúng ta. Chúng ta nghĩ xem chúng ta có phải là học trò tốt hay không? Học trò tốt cần phải nghe lời lão sư, tin tưởng lời nói của lão sư, lý giải được lời nói của lão sư và y giáo phụng hành.

Chúng ta đọc Kinh Hoa Nghiêm, mọi người cùng nhau nghiên cứu thảo luận Kinh Hoa Nghiêm, tôn chỉ của Kinh Hoa Nghiêm là gì? Là dạy chúng ta nhanh chóng thành Phật. Thiện Tài Đồng Tử năm mươi ba lần tham học chính là làm ra một tấm gương cho chúng ta xem. Chúng ta ở thế gian này bất luận là thân phận gì, bất luận là làm ngành nghề gì, sống cuộc sống như thế nào thì đều ở ngay tại vị trí của mình mà tu hành chứng quả, viên thành Phật đạo. Cho nên không cần phải thay đổi thân phận, không cần phải thay đổi ngành nghề, cũng không cần phải thay đổi tín ngưỡng tôn giáo, tu hành chứng quả là pháp không chướng ngại. Lý sự vô ngại, sự sự vô ngại, chỉ cần bạn quay đầu liền thành tựu. Nhà Phật thường nói: “Quay đầu là bờ”, chữ “bờ” ở đây có nghĩa là gì? Là Phật đạo. Đối diện của “bờ” là chín pháp giới, chín pháp giới không phải là bờ. Chúng sanh trong chín pháp giới quay đầu lại đều thành Phật. Đây là pháp môn không thể nghĩ bàn, chúng sanh ở A tỳ địa ngục chỉ cần quay đầu cũng liền bình đẳng thành Phật.

Chúng ta thấy trong Kinh Vô Lượng Thọ, Kinh Vô Lượng Thọ là kinh điển khiến hết thảy chúng sanh đều bình đẳng thành Phật. Lý luận bình đẳng thành Phật và phương pháp bình đẳng thành Phật trong kinh nói không cần thiết phải trải qua từng giai đoạn nâng cao, như ở địa ngục nâng lên thành đường ngạ quỷ, đường ngạ quỷ nâng lên thành đường súc sanh, đường súc sanh nâng lên thành cõi người, không cần thiết phải phiền phức như vậy. Từng bước từng bước dần dần nâng lên phía trên như thế này là phương pháp vô cùng chậm chạp. Người căn tánh viên đốn không sử dụng phương pháp này mà dùng phương pháp trực tiếp một đời này liền thành công. Nói thật ra, một đời thì thời gian đã rất dài rất dài rồi, chỉ cần ý niệm chuyển đổi lại là được rồi, đâu phải cần nhiều phiền phức như vậy. Lý là như vậy, sự cũng như vậy. Ngày nay chúng ta không chuyển đổi lại được là do không ngộ được lý, không chuyển đổi được sự, thế nhưng tuyệt đối không được nản chí, không được thoái chuyển. Chúng ta cần chăm chỉ, cần nỗ lực, dũng mãnh tinh tấn. Vậy chúng ta dùng phương pháp gì? Là dùng phương pháp: “Huân văn thành chủng” (huân tập việc nghe để thành chủng tử). Đây là một bí quyết, tuyệt đối không được ngừng đọc tụng kinh Đại thừa, tuyệt đối không được ngừng nghe kinh giáo. Mỗi ngày chúng ta tự phản tỉnh, không ngừng sửa đổi lỗi lầm, ngày ngày chăm chỉ tu hành. Nếu làm như vậy người lợi căn trong hai hoặc ba năm sẽ chuyển đổi cảnh giới trở lại được. Còn người độn căn, tập khí phiền não sâu nặng thì mười hoặc hai mươi năm cũng có thể chuyển đổi trở lại được.

Bạn muốn hỏi những ai có thể chân thật chuyển đổi trở lại? Chúng ta xem thời xưa những người tu hành trong Cao Tăng Truyện, Cư Sĩ Truyện, Thiện Nữ Nhân Truyện, những thí dụ về việc họ chuyển đổi lại được rất nhiều. Hiện nay có không? Không thể nói là không có, chúng ta chưa được gặp. Thật ra mà nói người chân thật chuyển đổi được thì bạn cũng không nhìn ra. Tại sao bạn không nhìn ra được vậy? Vì tâm bạn quá thô, tâm qua loa hời hợt. Nếu bạn có thể quán chiếu tỉ mỉ thì bạn liền có thể phát hiện. Trước mắt chúng ta cũng có những người như vậy chứ không phải là không có. Tướng chuyển đổi lại được là như thế nào? Biểu hiện ra làm sao? Là ý niệm tự tư tự lợi của người này không còn nữa. Phàm phu khởi tâm động niệm là vì chính mình, vì gia đình của mình, vì đoàn thể của mình. Thế nhưng người này đã chuyển đổi lại không còn ý niệm này nữa, khởi tâm động niệm, lời nói việc làm đều vì hết thảy pháp giới chúng sanh. Người này đã chuyển đổi lại rồi, niệm niệm đều suy nghĩ vì lợi ích của hết thảy chúng sanh khổ nạn. Người không suy nghĩ đến bản thân mình thì người này đã chuyển đổi lại rồi. Họ có thể chuyển lại được thì vì sao mình lại không chuyển đổi được chứ? Họ có thể nhìn thấu thì vì sao mình không nhìn thấu được? Họ có thể buông xuống thì vì sao mình không buông xuống được? Thực sự nghĩ không thông thì vẫn cần đọc kinh, nghe pháp. Bốn chữ “Văn huân thành chủng” (Huân văn thành chủng) là mấu chốt quan trọng của cả cuộc đời tu học có được thành công hay không.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta dừng tại đây. A Di Đà Phật!

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.