Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Tịnh Không
Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Tập 01
Các vị đồng học, xin chào mọi người!
Gần đây, có một số đồng tu yêu cầu tôi giảng lại Thái Thượng Cảm Ứng Thiên lần nữa, và mong muốn được đưa đến đài truyền hình để phát sóng. Đây là một việc tốt, thế nhưng thời gian giảng lại cũng tương đối dài. Gần đây, chúng tôi đã bắt đầu giảng kinh Hoa Nghiêm, kinh Vô Lượng Thọ và kinh Địa Tạng. Cùng lúc giảng ba bộ kinh này đã là nhiều rồi, nay lại thêm một loại nữa, tôi cảm giác khối lượng công việc quá nặng. Nghĩ tới nghĩ lui, tôi tranh thủ thời gian nửa giờ vào mỗi buổi sáng, chúng tôi dự định từ hai đến ba tháng sẽ giảng viên mãn khóa trình này.
Khóa trình này thực tế mà nói là rất trọng yếu. Cuối triều Thanh đầu thời Dân Quốc, Ấn Quang Đại sư đặc biệt đề xướng pháp môn này. Cuối đời nhà Thanh, Ấn Quang Đại sư đang ở núi Phổ Đà, lúc đó Tri huyện Định Hải lên núi lễ thỉnh Ấn Quang Đại sư đến huyện Định Hải giảng kinh hoằng pháp. Đại sư là người Sơn Tây, giọng nói địa phương của Ngài rất khó nghe nên có trở ngại về mặt ngôn ngữ. Ngài liền phái một vị Pháp sư khác đến huyện Định Hải để giảng kinh. Pháp sư giảng kinh gì vậy? Hình như là giảng Văn Xương Đế Quân Âm Chất Văn. Chúng tôi từ trong tài liệu lịch sử xem thấy thông tin này thì rất kinh ngạc. Trưởng quan địa phương thỉnh Pháp sư đến giảng kinh, nhưng Pháp sư không giảng kinh Phật mà giảng kinh điển của Đạo giáo. Đặc biệt là cả đời Ấn Tổ cực lực đề xướng những loại sách như Liễu Phàm Tứ Huấn, Cảm Ứng Thiên, cho nên người đời sau phê bình Ấn Tổ rất nhiều. Đây đều là tri kiến của phàm phu. Trong Phật pháp, tôi nghĩ rất nhiều đồng tu đều biết một câu nói như thế này: “Viên nhân thuyết pháp, vô pháp bất viên (người viên mãn thuyết pháp, không pháp nào chẳng viên mãn)”, và có lẽ mọi người cũng nghe qua câu: “Pháp nào không phải là Phật pháp?”. Chúng ta thử nghĩ, hai câu nói này là ý gì? Thực tế cái gọi là thế pháp cùng Phật pháp là từ đâu mà phân biệt vậy? Từ nơi tâm của bạn mà phân biệt. Còn ở nơi pháp thì không có cái gì là thế gian pháp và xuất thế gian pháp cả, không có phân hai. Là từ nơi tâm của bạn mà phân chia. Nếu như tâm của bạn có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì đó gọi là thế gian pháp, cho dù bạn học Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh thì đó cũng là thế gian pháp. Tại sao vậy? Vì không ra khỏi tam giới. Nếu lìa khỏi phân biệt chấp trước thì hết thảy pháp đều có thể liễu sanh tử, xuất tam giới. Cho nên, có pháp nào không phải là Phật pháp chứ? Chúng ta cần phải hiểu rõ đạo lý này.
Hôm qua, chúng tôi đi thăm Thiên Chúa giáo, có một vị tiên sinh hỏi tôi một vấn đề: “Trong Thiên Chúa giáo gọi là linh hồn, nếu so với pháp tánh mà Phật giáo nói thì sự khác biệt ở chỗ nào?”. Tôi nói với ông ấy một cách đơn giản là có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì gọi là linh hồn; không có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước thì gọi là pháp tánh. Ông ấy liền lĩnh hội được. Có phải là cùng một sự việc hay không? Chỉ là một, nhưng một cái là có phân biệt chấp trước, còn cái kia là lìa khỏi phân biệt chấp trước. Có phân biệt chấp trước thì mọi pháp đều có chướng ngại, rời phân biệt chấp trước thì vạn pháp viên dung. Cho nên, chúng ta phải biết, tất cả chúng sanh trong hư không pháp giới là đồng một pháp tánh, kinh Hoa Nghiêm nói là một pháp thân, “mười phương ba đời chư Phật cùng đồng một pháp thân”. Câu nói này các vị nghe cũng đã thuộc lòng. Đã cùng đồng một pháp thân, bạn thử nghĩ xem, có pháp nào không phải là Phật pháp? Vậy Cảm Ứng Thiên sao có thể là ngoại lệ? Cũng là Phật pháp, huống hồ Cảm Ứng Thiên và Âm Chất Văn, từ đầu đến cuối, mỗi câu mỗi chữ đều là sự trình bày của Ngũ Giới, Thập Thiện. Ngũ Giới, Thập Thiện trong nhà Phật là pháp căn bản. Rời khỏi Ngũ Giới, Thập Thiện thì người này đang hành tà đạo. Bất luận là bạn tu học pháp môn nào, bất luận là sơ học, là A la hán hay là Đẳng Giác Bồ tát, nếu bạn lìa khỏi Ngũ Giới, Thập Thiện thì pháp bạn đang hành là tà đạo, vậy thì sao gọi là Phật pháp được chứ? Muốn giảng Ngũ Giới, Thập Thiện được viên mãn, giảng được thực tế thì Cảm Ứng Thiên và Âm Chất Văn là giáo trình tốt, nhất là ở giai đoạn hiện nay của chúng ta.
Ấn Quang Đại sư đã thấy rất rõ ràng, thế gian này có động loạn, có tai nạn, nếu muốn cứu vãn tai nạn chỉ có một phương pháp, đó là làm cho tất cả chúng sanh tỉnh ngộ. Chân thật giác ngộ, đoạn ác, tu thiện, cho dù không thể hoàn toàn hóa giải được tai nạn nhưng cũng làm cho tai nạn giảm nhẹ, thời gian của tai nạn được rút ngắn. Việc này chúng ta khẳng định có thể làm được.
Các vị đồng tu ở Đài Loan đến hỏi tôi, ở trong đại kiếp nạn, Đài Loan có thể tránh được không? Tôi nói với họ, nhất định là được. Người Đài Loan tạo tội nghiệp rất nặng, thế nhưng bạn nghĩ xem, người Đài Loan bắt đầu tạo tội nghiệp từ lúc nào vậy? Chẳng qua là hai mươi năm gần đây mà thôi. Các vị nhớ lại xem, hai mươi năm trước ở Đài Loan, người Đài Loan rất giữ gìn phép tắc. Nếu nói đến ba mươi năm trước thì phong khí của Đài Loan có thể nói là tốt nhất Đông Nam Á, nhân tâm thuần hậu hiền lương. Người Đài Loan tạo tội nghiệp là trong vòng hai mươi năm gần đây, phong khí xã hội đã hoàn toàn thay đổi. Cho dù là tạo tội nghiệp, nhưng người tạo tội nghiệp không nhiều lắm, thời gian cũng không quá dài, huống hồ người Đài Loan niệm Phật rất nhiều, người thiện tâm cũng rất nhiều, cho nên dù có kiếp nạn cũng sẽ không lớn lắm. Người Nhật Bản tạo tội nghiệp rất nặng, có thể nói là vô cùng nặng. Họ tương lai khi gặp đại nạn thì quả báo mà họ nhận lấy phải nặng hơn Đài Loan gấp mười lần. Đây là chúng ta từ trong đạo lý của Cảm Ứng mà nói, trồng nhân thiện được quả thiện; tạo nhân ác nhất định bị ác báo, đây là chân lý của Cảm Ứng. Cho nên, Ấn Tổ cực lực đề xướng ba quyển sách này, đây là trí huệ chân thật, cứu vãn kiếp nạn của thế giới. Đại sư Ngài cả đời cực lực đề xướng, người thật sự hiểu được thì không nhiều. Ấn Tổ vãng sanh rồi, người có thể kế tục Ngài phát dương quang đại việc này thì càng ít.
Năm 1977, lần đầu tiên tôi tiếp nhận lời mời của các đồng tu Hồng Kông, đến bên ấy giảng kinh Lăng Nghiêm. Lần đó thời gian tôi ở lại Hồng Kông tương đối dài, ở bốn tháng. Hai tháng đầu, tôi ở thư viện Trung Hoa Phật Giáo của Đàm Hư Pháp sư, khu vực Cửu Long; hai tháng sau, ở đạo tràng của lão Hòa Thượng Thọ Dã, là giảng đường Quang Minh của Lam Đường đạo. Ở thư viện, tôi thấy được các sách của Ấn Quang Đại sư do Hoằng Hóa Xã xuất bản, nơi đó họ thâu tập được rất nhiều. Tôi có quan hệ rất mật thiết với Ấn Tổ, chúng tôi có quan hệ sư thừa. Thầy tôi, lão cư sĩ Lý Bỉnh Nam là học trò của Ấn Tổ. Do đó, tôi đối với giáo huấn của Ấn Tổ cũng như sách của Hoằng Hóa Xã xuất bản liền tự nhiên có cảm tình rất sâu sắc. Trong thư viện nhỏ này đã cất giữ sách của Hoằng Hóa Xã, tôi thảy đều xem qua nên phát hiện ba quyển sách Cảm Ứng Thiên Vựng Biên, An Sĩ Toàn Thư và Liễu Phàm Tứ Huấn được Hoằng Hoá Xã in rất nhiều, sách in rất tốt.
Thư viện Trung Hoa Phật Giáo cất giữ số lượng sách này cũng không ít. Tôi liền lấy mỗi thứ một quyển mang về Đài Loan. Tôi xem mặt sau tờ bản quyền của ba quyển sách này, số lượng in mỗi bản ít nhất là mười ngàn quyển, nhiều nhất là năm mươi ngàn quyển và đã được tái bản mấy mươi lần. Tôi thống kê khái quát, số lượng in của ba quyển sách này vượt hơn ba triệu bản. Việc này khiến cho tôi vô cùng kinh ngạc. Hoằng Hóa Xã in các sách khác, mỗi sách chỉ in có một ngàn, hai ngàn bản, vì sao ba loại sách này được in nhiều đến như vậy? Điều này làm tôi chú ý. Tôi bình lặng mà suy nghĩ tỉ mỉ, Ấn Tổ khổ tâm muốn cứu tai nạn, kiếp nạn này, ba loại sách này là rất tốt.
Tại rất nhiều nhà sách, các vị đồng tu đều có thể xem thấy lời tiên đoán xưa của phương Tây. Có rất nhiều chủng loại, tôi đã xem qua mười mấy loại, đều nói năm 1999 là ngày tận thế. Đại kiếp nạn này có tính hủy diệt, hơn nữa thời gian kiếp nạn này rất dài, đại khái là kéo dài hơn hai mươi năm. Hơn hai mươi năm này bắt đầu từ năm 1990, đại khái phải đến năm hai ngàn mười mấy thì tai nạn này mới được xem là có thể qua được. Những sách đó của phương Tây chỉ nói những tai nạn này là do chúng sanh tạo ác nghiệp, Thượng Đế tức giận nên trừng phạt người thế gian, muốn sửa đổi lại thế giới này từ đầu. Quan niệm về số mệnh này còn xa mới bằng quyển Liễu Phàm Tứ Huấn và Cảm Ứng Thiên, vì những sách này mới có phương pháp cứu vãn, còn họ thì chỉ nói đến kiếp nạn mà không có biện pháp cứu vãn. Trong những tiên đoán của phương Tây có một loại gọi là Thánh Kinh Mật Mã, cái này so với lời tiên đoán còn cao minh hơn. Kết luận cuối cùng của Thánh Kinh Mật Mã nói là do lòng người, nếu như nhân tâm có thể quay đầu có thể hướng thiện thì kiếp nạn có thể được hóa giải. Thế nhưng chỉ nói một câu chung chung như vậy, còn làm thế nào để quay đầu, làm thế nào để đoạn ác tu thiện thì không nói một cách cụ thể, vẫn còn kém xa ba loại sách này. Ba loại này, không luận là nói về lý, không luận là nói về sự, đều nói rất thấu đáo.
Thực tế mà nói, chúng ta giác ngộ quá chậm, cũng là vì phước báo của chúng sanh thế giới này kém một chút. Vì sao nói chúng ta giác ngộ quá chậm vậy? Vì chúng ta không phiên dịch các loại sách này sang chữ nước ngoài, để lưu thông trên toàn thế giới. Chúng ta không hiểu được tầm quan trọng này. Nếu ba loại sách này có thể được dịch thành nhiều thứ tiếng, được lưu thông trên toàn thế giới với số lượng lớn thì sẽ có sự giúp đỡ rất lớn. Chúng ta không hiểu rõ, hiện tại biết được, thật đã không còn kịp nữa. Tuy “mất bò mới lo làm chuồng” nhưng chúng ta vẫn phải làm. Hy vọng mọi người phát tâm. Chúng tôi dẫn đầu để đi làm, tận khả năng đem nó dịch thành văn tự nước ngoài để có thể lưu thông đến toàn thế giới. Ai có duyên đọc được quyển sách này là người có phước. Hơn nữa, chúng ta có trách nhiệm, có sứ mạng khuyên bảo mọi người đọc tụng thọ trì, y giáo phụng hành, không những có thể chuyển biến nghiệp báo của chính họ mà còn có thể an định xã hội, giúp đỡ tất cả chúng sanh thế gian này tiêu tai giải nạn.
Từ Hồng Kông trở về Đài Loan, tôi đề xướng quyển Cảm Ứng Thiên Vựng Biên. Đến nay tôi đã tái bản rất nhiều lần, đại khái số lượng cũng gần một triệu bản. Năng lực của chúng ta rất có hạn nhưng cũng đã in Cảm Ứng Thiên Vựng Biên, An Sĩ Toàn Thư và Liễu Phàm Tứ Huấn. Ở Đài Loan tôi đã đề xướng phiên dịch lưu thông, hơn nữa, ba loại sách này cũng đều được giảng qua mấy lần, bao nhiêu lần tôi không nhớ rõ. Lúc đó tôi giảng Cảm Ứng Thiên là dùng quyển này, cho nên bên trong sách có viết ghi chú, chỗ quan trọng đều được đánh dấu. Mấy ngày trước, khi các đồng tu yêu cầu tôi giảng, tôi liền tìm cho ra quyển này. Tìm được thì ít tốn công, bởi vì khi giảng giải tôi không cần phải chuẩn bị nữa. Hy vọng các đồng tu nên xem trọng vấn đề này, chân chính đoạn tất cả ác, tu tất cả thiện. Ấn Tổ dùng ba loại này để bù đắp giới hạnh thiếu sót của chúng ta.
Pháp môn niệm Phật, Tổ sư đại đức thường dạy bảo chúng ta là trì giới niệm Phật. Niệm Phật mà không trì giới, không hành thiện thì không thể vãng sanh. Cổ nhân đã nói: “Miệng niệm Di Đà tâm tán loạn, đau mồm rát họng chỉ uổng công!”. Cho nên tối trọng yếu là giữ tâm thiện, nói lời thiện, làm việc thiện. Đây cũng là kết luận sau cùng của Cảm Ứng Thiên. Giữ tâm thiện, lời nói thiện, làm việc thiện, trong Cảm Ứng Thiên nói là bạn sẽ được thiện thần bảo hộ, còn trong Tịnh Độ làm được như vậy thì bạn niệm Phật mới được vãng sanh.
Thế gian hiện nay tai nạn rất nhiều, nếu chúng ta gặp phải tai nạn thì không nên khiếp sợ. Ngày hôm qua, chúng tôi thăm viện dưỡng lão. Chúng tôi thấy có hai mươi mấy vị lớn tuổi bị bệnh ung thư thời kỳ cuối. Tôi nói với các nữ tu ở đây, đối với những người già này cần phải cho họ hy vọng, không nên để họ bị tổn thương, nên lấy giáo dục tôn giáo để khai mở dẫn dắt họ. Con người không có “chết”, sanh tử là việc thường tình, chúng ta chỉ là chuyển đổi đến một hoàn cảnh khác. Khi quan niệm được chuyển đổi lại thì họ sẽ xem nhẹ việc sanh tử, tâm của họ sẽ được bình lặng. Đây là một bước ngoặt, chúng ta sẽ chuyển đến một hoàn cảnh tốt hơn, một đời sống tốt hơn. Cho nên, giáo dục tôn giáo rất là quan trọng.
Họ còn chăm sóc cả trẻ nhỏ, bạn xem những đứa trẻ khuyết tật này được dạy dỗ đặc biệt. Đối với người già cũng phải làm như vậy, làm sao có thể lơ là được? Người già cần phải được khai thị một cách đặc biệt, phải thường thăm hỏi an ủi họ, so với việc dạy bảo trẻ nhỏ cũng quan trọng như nhau. Cần phải có người thường xuyên nói chuyện với những người già này, đem đại đạo lý này nói cho họ nghe, giúp đỡ họ thoát khỏi sự đau khổ sanh tử. Nếu họ là người học Phật thì nhất định khuyên dạy họ cầu sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc. Nếu họ là người theo Thiên Chúa giáo, Ki tô giáo thì bạn khuyên bảo họ nhất định phải cầu sanh thiên đường. Cõi trời thù thắng hơn rất nhiều so với cõi người. Đây là giáo dục. Không chỉ giúp đỡ những người già trên đời sống vật chất, mà trên đời sống tinh thần cũng không thể bị thiếu sót. Việc giải trí tiêu khiển cũng phải được tăng cường. Ngày hôm qua, những vị nữ tu đó nói với tôi, về mặt giải trí thì có một số thanh niên đến đây ca hát, biểu diễn cho các cụ xem, nhưng vị nữ tu nói những người già có vẻ không thích nghe. Tôi nói, đương nhiên là như vậy, người già không ưa thích nghe loại âm nhạc hiện đại, họ làm sao có thể vui vẻ mà nghe chứ? Tôi nói, các vị cần phải hiểu được tâm tình của người già, các vị cần phải mở âm nhạc từ ba mươi năm trở về trước, vậy thì họ sẽ thích nghe hơn. Những bài nhạc xưa của bốn mươi năm trước, sau khi họ nghe rồi liền nhớ lại là lúc trẻ họ đã từng hát, trong lòng họ sẽ có cảm động.
Tôi nói rồi, họ mới nghĩ đến. Tôi nói, các vị cần phải tìm những thứ này, người già không thích xem những biểu diễn ca múa hiện đại, nên cho họ xem kịch Triều Châu, kịch xưa. Khi các vị đem những thứ này đến thì họ liền hoan hỷ. Họ là người của thời đại nào, bạn phải dùng những thứ của thời đại đó thì họ liền thích ứng. Đây là việc mà chúng ta đều phải nghĩ đến. Cần phải thường nói chuyện với người già, để biết họ thích gì, họ mong muốn điều gì thì chúng ta chuẩn bị giúp họ. Đây mới thật sự là chăm sóc người già, để người già được vui lòng, để người già sống được tự tại, như vậy thì các vị mới tận hết trách nhiệm.
Tối hôm qua, tôi đã nói những sự việc này với cư sĩ Lý Mộc Nguyên. Cư sĩ Lý nói, chúng ta sẽ tận lực đi tìm những bài hát xưa, tìm những tuồng kịch xưa. Chúng ta tìm được những băng ghi âm này rồi thì tặng ngay cho họ. Trong số họ, người Trung Quốc rất nhiều. Cách làm này có thể nói đều là thực hiện việc đoạn ác, tu thiện.
Quyển sách nhỏ Thái Thượng Cảm Ứng Thiên này rất tốt. Vừa rồi tôi đã xem qua, họ chỉ in có một ngàn quyển, rất ít. Quyển này đọc tụng rất tốt, mang theo thuận tiện, chúng ta nên thường xuyên đọc. Phía sau còn có Văn Xương Đế Quân Âm Chất Văn, quyển sách này cũng rất là lý tưởng. Vậy là trong hai, ba tháng này, chúng ta dùng nửa giờ của buổi cơm sáng, cùng mọi người nghiên cứu quyển sách nhỏ này.
Các vị đồng học! Hôm nay, chúng ta bắt đầu cùng nhau học tập Thái Thượng Cảm Ứng Thiên. Thiên văn chương này cũng không dài lắm, chỉ có hơn một ngàn ba trăm chữ. Tựa đề gọi là Thái Thượng Cảm Ứng Thiên.
“Thái Thượng”, hai chữ này là tôn xưng, hàm ý rất sâu. Phật Bồ tát vì chúng ta giảng kinh nói pháp hoàn toàn là lưu xuất từ tự tánh, cho nên không phải là một người nào đó nói. Nếu chúng ta cho rằng kinh Phật là do Thích ca Mâu ni Phật nói thì sai rồi! Trong rất nhiều kinh luận chúng ta xem thấy, Phật tự mình nói là Ngài cả đời chưa từng giảng kinh, Ngài cả đời chưa từng nói qua một chữ. Lời nói này là lời thật, không phải khiêm tốn, cũng không phải là nói tùy tiện. Phàm phu chấp trước có “ngã”, cho nên khi nói pháp thì nói: “tôi nói”, “anh nói” hoặc “ông ấy nói”. Chư Phật Bồ tát là vô ngã, trong kinh Kim Cang nói rất rõ ràng, không những là vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng, mà ngay đến ý niệm cũng không có, gọi là vô ngã kiến, vô nhân kiến, vô chúng sanh kiến, vô thọ giả kiến. Kiến là kiến giải, không những không chấp trước ý niệm, mà ngay cả ý niệm cũng không có. Ngài từ nơi nào mà nói vậy? Là lưu xuất từ chân tánh. Chân tánh không phải là chân tánh của người khác, mà là chân tánh của chính chúng ta, chúng ta nhất định phải hiểu đạo lý này. Lưu xuất từ tự tánh, đây là chân thật, còn nếu như từ tâm ý thức thì lời nói này không thể tin. Thánh nhân xuất thế gian, trong Phật pháp thường nói: “Minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật”. Thế gian cũng có thánh nhân, những người này có kiến tánh hay không, có thành Phật hay không? Phật dùng lời phương tiện mà nói, thánh nhân thế gian chưa thể kiến tánh. Đây là lời nói phương tiện. Nói lời chân thật, trong kinh luận Đại Thừa đã nói rất nhiều, chư Phật Như Lai ứng hóa ở thế gian là tùy loại mà hóa thân, tùy căn cơ mà nói pháp. Làm thế nào biết họ không phải là chư Phật Như Lai hóa thân thị hiện? Lúc trước có người nói Khổng Tử là Đồng Nho Bồ tát. Có người đến hỏi tôi lời nói này có đáng tin hay không? Chúng ta y theo cách trả lời thường lệ của tổ sư, không thể nói là có hay không, bởi vì bạn nói Ngài ấy là Bồ tát nhưng tìm không ra chứng cứ thì chúng ta không thể nói tùy tiện. Nếu bạn nói Ngài không phải là Bồ tát thì từ trên nguyên lý mà nói, cũng có khả năng Bồ tát ứng hóa ở thế gian. Nếu như thật sự khế nhập cảnh giới thì tất cả chúng sanh, người nào không phải là Bồ tát, người nào không phải là Như Lai? Đề tựa này cũng là như vậy, văn gốc cũng là như vậy, vừa mở đầu đã đề lên hai chữ “Thái Thượng”. Các vị đồng tu học Phật chúng ta phải nên hiểu rõ, hai chữ này là lưu lộ của tự tánh, tánh đức, là chí cao vô thượng. Nói cách khác, chúng ta có thể lý giải, có thể phụng hành chính là thuận theo tánh đức. Thuận theo tánh đức chính là chân thiện, trái với tánh đức gọi là ác. Đây là tiêu chuẩn tối cao của thiện và ác, là tiêu chuẩn tuyệt đối của thiện và ác. Hai chữ này đề lên ở đây để chúng ta phải cảnh giác, không thể lơ là, dụng ý là ở chỗ này.
Kế tiếp là “Cảm” và “Ứng”. “Cảm”, người xưa ví dụ giống như trồng trọt, “Ứng” là khai hoa kết quả. Dùng hai chữ này làm tên gọi cho một tác phẩm văn chương, chính là nói có cảm tất nhiên có ứng. Đây là đạo lý gì? Cảm ứng đều là y theo tự tánh mà sanh khởi. Tự tánh hiện khắp tất cả mọi nơi, tất cả mọi lúc, ngày nay chúng ta nói thời gian và không gian. Trong tự tánh không có phân ra, thời gian và không gian là một mảng, cho nên có cảm ắt sẽ có ứng. Trên thân thể chúng ta, chúng ta nói là “nhổ một sợi tóc, làm động toàn thân”. Một sợi tóc bé nhỏ không đáng kể, nếu như chúng ta kéo căng nó thì toàn thân liền cảm thấy khó chịu. Bạn động đến một sợi tóc, đây là cảm; toàn thân khó chịu, đó là ứng. Do đây có thể biết, không nên cho rằng khởi tâm động niệm, lời nói, hành động của chúng ta là chuyện nhỏ, không hề gì. Một ý niệm nhỏ nhất đều có thể chấn động hư không pháp giới, nhưng chúng ta không biết, không nhận ra. Giống như một sợi lông tơ trên thân chúng ta vậy, chúng ta nhổ một sợi lông tơ thì toàn thân đều có thể cảm nhận được, việc này mọi người đều biết, đây là thân thể chúng ta. Thế nhưng bạn không thể hiểu được hư không pháp giới, tất cả chúng sanh là pháp thân thanh tịnh của chính mình, đều là một thể. Bởi vì nó là một thể, cho nên cảm ứng là không thể nghĩ bàn. Có cảm ắt có ứng, tùy cảm tùy ứng. Cảm ứng cũng có thể nói là quan hệ của nhân quả. Chúng sanh có cảm là nhân; chư Phật, Bồ tát, long thiên, quỷ thần liền có ứng là quả. Hiểu rõ đạo lý, hiểu rõ chân tướng sự thật này, bạn mới hiểu được lời cổ đức đã nói: “Trồng dưa được dưa, trồng đậu được đậu”. Thí dụ này ý nghĩa rất sâu, nói với chúng ta rằng “trồng nhân thiện nhất định được quả thiện, trồng nhân ác nhất định không thể tránh khỏi ác báo”. Tất cả chúng sanh từ vô thỉ kiếp đến nay đã tạo tác nhân thiện thì ít, nhân ác thì nhiều. Trong đời này, nếu chúng ta bình lặng mà tư duy, tỉ mỉ mà quán sát thì thấy ở chung quanh chúng ta ác duyên nhiều, thiện duyên ít. Thiện duyên thì thúc đẩy đạo nghiệp, thúc đẩy hạnh thiện của chúng ta, còn ác duyên thì làm tăng trưởng ác niệm, tăng trưởng ác hạnh của chúng ta. Tương lai có quả báo thế nào thì tự mình chẳng phải thấu hiểu rất rõ ràng, minh bạch hay sao? Đây đều là đạo lý của cảm ứng. Cổ nhân thường nói: “Lưới trời lồng lộng, tuy thưa nhưng khó thoát”. Câu nói này cũng là đạo lý của cảm ứng. Đây là chân lý, là chân tướng sự thật.
Tổng cương lĩnh của tác phẩm này chính là bốn câu mở đầu:
Họa phước vô môn,
Duy nhân tự chiêu;
Thiện ác chi báo,
Như ảnh tùy hình.
(Họa, phước vốn không cửa,
Lòng người chiêu cảm thôi.
Quả báo thiện hay ác
Như bóng theo sát hình)
Những lời văn phía sau đều là từ bốn câu này mà nói cặn kẽ tỉ mỉ hơn mà thôi. Chúng ta học tập phải nắm được cương lĩnh của bốn câu này. Khởi tâm động niệm, lời nói tạo tác có tương ưng với tánh đức hay không? Nếu tương ưng với tánh đức thì chúng ta có thể nghĩ như vậy, có thể làm như vậy; còn nếu trái với tánh đức, chúng ta phải biết không thể nghĩ như vậy, không thể nói như vậy, cũng không thể làm như vậy.
Phật ở trong tất cả kinh luận dạy bảo chúng ta, đặc biệt là chúng sanh thời mạt pháp, nếu muốn đạo nghiệp thành tựu, điều kiện thứ nhất là thân cận thiện hữu (bạn lành), điều này xếp ở hàng thứ nhất. Trong kinh Tiểu Thừa cũng không là ngoại lệ. Trước đây chúng ta đã đọc qua kinh A nan Vấn Sự Phật Kiết Hung, câu đầu tiên trong kinh này là Phật dạy bảo chúng ta phải “thân cận minh sư”. Thân cận minh sư chính là thân cận thiện hữu, thiện tri thức mà trong kinh Đại Thừa đã nói. Kinh Địa Tạng nói, phàm phu trong lục đạo tánh thức bất định, cũng giống như trong ngạn ngữ thường nói “gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”. Câu này ý nói phàm phu chúng ta nhất định bị ảnh hưởng của hoàn cảnh, bị ảnh hưởng bởi thế giới bên ngoài. Chúng ta làm không được “cảnh tùy tâm chuyển”. Thực tế mà nói, chúng ta là “tâm theo cảnh mà chuyển”. Vì vậy, hoàn cảnh đối với chúng ta rất quan trọng.
Từ xưa đến nay, các tổ sư đại đức, những người chân thật tu hành, có công phu của định huệ, họ có thể chuyển cảnh giới, họ không bị cảnh giới chuyển. Thế nhưng họ dạy học trò, dạy đồ đệ vẫn phải lựa chọn hoàn cảnh. Tại sao vậy? Vì những người này là phàm phu, không thể chuyển được cảnh giới, nhất định họ sẽ bị ngoại cảnh làm ảnh hưởng, cho nên không thể không chọn lựa hoàn cảnh. Trong việc lựa chọn hoàn cảnh tu học, thiện hữu là điều kiện thứ nhất. Bạn có thể thường xuyên thân cận thiện tri thức, thân cận lão sư tốt, thân cận đồng tham đạo hữu tốt, điều này nhất định có sự giúp đỡ cho đạo nghiệp của bạn.
Chúng ta thấy được trong Cao Tăng Truyện hoặc trong Cư Sĩ Truyện, từ xưa đến nay, những vị đại đức thân cận thiện hữu mười mấy năm, hai hay ba mươi năm, có khi cả đời không rời khỏi. Họ học xong rồi thì có thể rời khỏi lão sư, nhưng vì sao họ vẫn không chịu rời khỏi? Đó là làm tấm gương tốt cho đời sau, hầu bên cạnh lão sư, làm trợ giáo cho lão sư, tiếp dẫn các bạn đồng học đến sau. Đến khi lão sư vãng sanh, viên tịch rồi, họ mới rời khỏi và đi giáo hóa một phương. Chúng ta xem, từ xưa đến nay, tổ sư đại đức, rất nhiều người làm theo cách này, cũng là thật sự thực hiện lời dạy bảo của Thế Tôn, trừ khi là duyên không đủ, vậy thì không phải bàn. Thế nhưng, đạo nghiệp của chính mình phải thật sự có thành tựu thì mới có thể rời khỏi.
Như thế nào gọi là thành tựu? Trong Phật pháp có một tiêu chuẩn, từ giải môn trí huệ mà nói, bạn có thể phân biệt chân vọng, tà chánh, thị phi, thiện ác, lợi hại, xác thực có năng lực nhận biết. Điều kiện thứ hai, bạn có định công, không bị quấy nhiễu bởi ngoại cảnh, cũng chính là nói không bị dụ hoặc bởi ngoại cảnh, “ngoài không dính tướng, trong không động tâm”. Đầy đủ hai điều kiện này thì mới có thể rời khỏi lão sư; không đầy đủ hai điều kiện này, rời khỏi lão sư thì rất nguy hiểm, bởi vì bên trong bạn có phiền não, bên ngoài có dụ hoặc, bạn chống không lại dụ hoặc, bạn sẽ bị đọa lạc. Thế nhưng ngày nay sư đạo đã không còn nữa, chúng ta muốn thân cận thiện tri thức, nhưng thế gian này không còn thiện tri thức thì làm thế nào đây? Nếu như có thể tìm được một vài đạo hữu chí đồng đạo hợp, mọi người có thể cùng nhau học tập, khích lệ lẫn nhau, lấy đại đức xưa làm thiện tri thức. Tôi giới thiệu cho các vị, lấy A Di Đà Phật làm thiện tri thức. A Di Đà Phật ở đâu vậy? Trong kinh Vô Lượng Thọ, trong Tịnh Độ Ngũ Kinh. Mỗi ngày đọc tụng, giảng giải, mỗi ngày cùng nhau học tập, như vậy là chúng ta không rời khỏi thiện tri thức. Tôi ở nơi đây dùng Internet kết duyên với các vị đồng học, đối với mọi người cũng có được một chút lợi ích. Khoảng cách chúng ta tuy xa nhưng lợi dụng phương tiện khoa học kỹ thuật hiện nay làm cho chúng ta không còn khoảng cách nữa, chúng ta có thể mỗi ngày cùng nhau học tập.
Phải thường xuyên ghi nhớ bốn câu nói mở đầu này ở trong lòng để đề cao cảnh giác. Mỗi người có báo ứng của mỗi người, gia đình có báo ứng của gia đình, xã hội quốc gia cho đến thế giới đều trốn không khỏi định luật này. Ngày nay xã hội động loạn, thế giới bất an, chúng ta biết là do cộng nghiệp chiêu cảm. Làm thế nào hóa giải kiếp nạn này? Chỉ cần mọi người giác ngộ, hiểu rõ những chân tướng sự lý này thì kiên quyết quay đầu trở lại, đoạn tất cả ác, tu tất cả thiện, buông bỏ tự tư tự lợi của chính mình, tất cả đều vì xã hội, vì chúng sanh, kiếp nạn này liền được hóa giải. Thiên tai nhân họa đều do ác nghiệp chiêu cảm mà ra. Từ bỏ ác nghiệp, không những tai nạn do con người làm ra không còn nữa, mà tai họa của thiên nhiên cũng không còn. Vì sao nói tai họa thiên nhiên không còn? Vì trong kinh Đại Thừa thường nói là “cảnh tùy tâm chuyển”. Chỉ khi thấu hiểu sâu sắc thấu đáo đạo lý này thì mọi người mới chịu tin tưởng, mới chịu làm.
Bài văn này được chia thành các phần, đoạn rất rõ ràng, cổ nhân phân thành mấy đoạn lớn. Trong sách Trực Giải được phân làm mười đoạn. Chúng ta ở đây cùng nhau học tập, chúng ta cũng đem nó phân đoạn, giống như phân khoa phán giáo trong kinh điển. Tương lai khi chúng tôi giảng đến chỗ nào, tôi sẽ đưa ra từng đoạn nhỏ, nói với các vị rõ ràng, dặn dò minh bạch, để các vị biết rõ đoạn này là nói sự việc gì. Bốn câu mở đầu là tổng cương lĩnh của toàn kinh, là tổng cương lĩnh của toàn thiên văn chương.
Hôm nay thời gian đã hết, chúng tôi chỉ giảng đến đây.
A Di Đà Phật!
Tập 02
Các vị đồng học, xin chào mọi người!
Trong Kinh Dịch thời cổ Trung Quốc có câu:
Tích thiện chi gia,
Tất hữu dư khánh;
Tích bất thiện chi gia,
Tất hữu dư ương.
(Nhà tích chứa điều thiện ắt có nhiều niềm vui, nhà tích chứa điều ác ắt có nhiều tai ương).
“Tất” nghĩa là “chắc chắn”, là từ ngữ rất khẳng định, cũng chính là nói nhân quả báo ứng là sự thật nhất định, người thế gian gọi là chân lý. Nếu người nào tu thiện tích đức thì người đó nhất định phát phước, phước báo sẽ tự nhiên hiện tiền. Nếu tạo tác của một người đều là bất thiện, cho dù gia đình họ có phước báo, tổ tông cha mẹ của họ có phước báo, họ sanh vào nhà phú quý, nhưng nhất định họ sẽ thân bại danh liệt. Những sự việc nhà tan người mất này không những trong lịch sử xưa ghi chép lại rất nhiều, nếu chúng ta tỉ mỉ quan sát xã hội hiện nay, bất luận ở trong nước, ngoài nước, chỉ cần để ý một chút thì bạn đều có thể nhìn thấy, chứng minh những lời cổ nhân đã nói nhất định là chuẩn xác. Đạo lý của cảm ứng chính là muốn chúng ta nhận biết nhân duyên quả báo, hiểu rõ nhân duyên quả báo, khẳng định sự thật của nhân duyên quả báo, làm thành tiêu chuẩn làm người trong đời này của chúng ta. Khi đó chúng ta sẽ tự nhiên kiềm chế được, làm chủ được sự khởi tâm động niệm, lời nói, việc làm của mình, biết hướng đến cái tốt, tránh cái xấu; biết đoạn ác tu thiện. Đây là giáo hóa của Thánh Hiền nhân. Đây gọi là giáo dục.
Con người hiện nay, xã hội hiện nay có nhận được sự giáo dục hay không? Có thể nói là không. Quốc gia làm nhiều trường học như vậy, rốt cuộc là vì cái gì? Tôi nhớ lại lúc mới xuất gia, khi đang quét rác ngoài cửa chùa Lâm Tế ở Viên Sơn, lúc đó khu vườn ngoài cửa rất lớn, có rất nhiều cây, mỗi ngày phải đi quét lá cây rụng. Tôi gặp mấy cậu sinh viên đi con đường đó lên Viên Sơn chơi, cử chỉ hành vi của họ không giống người có học. Sau khi xem thấy, tôi rất cảm thán, nên đã thốt lên một câu: “Đáng tiếc, những người này chưa được giáo dục”. Tôi nói như vậy với những huynh đệ đang quét lá cùng tôi. Vậy mà mấy người kia nghe được, ba người họ liền quay lại hỏi tôi: “Ông nói chúng tôi chưa được giáo dục có phải không?”. Tôi nói: “Đúng vậy, không sai! Trông không giống như người đã được giáo dục”. Họ nói: “Chúng tôi là sinh viên khoa Luật năm thứ tư của trường Đại học Đài Loan, sao ông nói chúng tôi chưa được giáo dục?”. Họ lý luận với tôi như vậy. Tôi nói: “Được! Các vị nói các vị đã được giáo dục rồi, vậy tôi hỏi các vị, chữ “giáo” giảng giải như thế nào, chữ “dục” giảng giải như thế nào và “giáo dục” giảng giải ra làm sao? Hãy nói cho tôi nghe xem”. Họ không thể nói ra được, thế là dáng vẻ kiêu căng của họ liền hạ xuống. Đây là học trò của bốn mươi mấy năm về trước, học trò thời nay thì khác rồi, khi đó dáng vẻ kiêu căng của họ liền hạ xuống, họ hỏi ngược lại tôi, thỉnh giáo với tôi. Tôi liền nói với họ: “Giáo dục là đạo lý dạy bạn làm người, các bạn đã học qua chưa? Thật sự là chưa học qua. Giáo dục xưa của Trung Quốc, từ thời Hạ, Thương, Chu, mãi đến cuối đời nhà Thanh, tông chỉ đều không thay đổi. Trong giáo dục có ba mục đích:
- Thứ nhất là dạy bạn mối quan hệ giữa người và người. Hiếu thuận với cha mẹ, tôn kính sư trưởng, thương yêu anh em, thân ái với bạn bè, là dạy bạn những thứ này.
- Thứ hai là dạy bạn hiểu rõ mối quan hệ giữa người và đại tự nhiên.
- Thứ ba là dạy bạn hiểu rõ mối quan hệ giữa con người và thiên địa quỷ thần.
Các bạn đã học qua chưa? Các bạn chưa hề học qua. Áp dụng trong đời sống, giáo dục tiểu học dạy bạn tưới nước, quét sân, các bạn đã học qua chưa? Vẫn chưa học qua. Cho nên khi tôi nhìn thấy bộ dạng của các bạn thì biết là các bạn chưa học qua giáo dục này”. Họ hỏi ngược lại tôi: “Hiện tại chúng tôi đang học đại học, vậy được xem là cái gì?”. Tôi nói: “Bạn hỏi rất hay! Hiện giờ các bạn đang học đó gọi là “Trường dạy và học tri thức”. Tôi dùng cái tên gọi này, các bạn cảm thấy có đạo lý hay không? Bảng hiệu của trường đại học đó phải nên lấy xuống. Nên gọi là “Trường cao đẳng dạy và học tri thức”. Đây là danh xứng với thực, nó không phải là giáo dục.
Hầu hết mọi người ngày nay đều đã lơ là bỏ quên giáo dục. Cho nên xã hội mới động loạn, đời sống nhân dân khó khăn, không phải là không có nguyên nhân. Xã hội chỉ biết truyền thụ khoa học kỹ thuật, còn căn bản của giáo dục thì lại bỏ mất. Giáo dục của nhà Phật, Ngài Thanh Liên Đại sư, ở trong Luân Quán Địa Tạng Bồ tát Bổn Nguyện Kinh đã trích lục ra ba mục tiêu giáo dục của nhà Phật:
- Thứ nhất, dạy người đoạn ác tu thiện.
- Thứ hai, dạy người chuyển mê thành ngộ.
- Thứ ba, dạy người chuyển phàm thành Thánh.
Lúc giảng kinh tôi cũng hay nhắc đến, dạy bạn “chuyển ác thành thiện”, chính là giúp bạn nhất định không đọa ba đường ác. Bạn ở trong đời này, ở đời sau vẫn có thể hưởng phước báo nhân thiên. Đây gọi là giáo dục. Thứ hai là “chuyển mê thành ngộ”, đây là siêu vượt sáu nẻo luân hồi, chứng Thanh Văn, Duyên Giác, Bồ tát, Phật, pháp giới bốn Thánh trong mười pháp giới. Chuyển mê thành ngộ, không ngừng nâng cao cảnh giới đời sống của bạn. Đây là giáo dục.
Mục tiêu cuối cùng là “chuyển phàm thành Thánh”. Đó là siêu vượt mười pháp giới, minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật. Đây là giáo dục. Chúng ta nhìn lại xem, xã hội ngày nay đang dạy cái gì? Dạy bạn khoa học kỹ thuật, là dạy bạn những năng lực này. Sau khi bạn học xong những năng lực này thì đi tạo nghiệp. Mấy ngày trước, có một vị đồng tu ở Úc đến nói với tôi, những phần tử tinh anh của xã hội, nhân tài kiệt xuất của xã hội, ông ấy đang nói đến ai vậy? Là nói những nhà khoa học. Những nhân tài tinh anh kiệt xuất này tạo ra bom nguyên tử, tạo vũ khí hạt nhân. Họ thông minh tuyệt đỉnh, tạo ra những thứ này để tương lai giết người, một đầu đạn nguyên tử giết mấy trăm ngàn người, mấy triệu người. Nhân tài kiệt xuất, những phần tử tinh anh. Không sai, nó có thể giết chết nhiều người đến như vậy. Tạo ra nhất định là để giết người, quả báo nhất định là ở địa ngục. Những nhân tài kiệt xuất này họ tương lai sẽ đi đến nơi nào vậy? Đến địa ngục A tỳ, họ sẽ đọa vào đó rất nhanh. Giáo dục của nhà Nho Trung Quốc, giáo dục của nhà Phật tuyệt đối không dạy người làm những sự việc này. Bạn xem trong giới luật của kinh Phật, chế tạo những công cụ để giết hại chúng sanh đều là trọng tội sát sanh. Người xưa tạo ra những công cụ gì vậy? Cung tên. Tạo cái này thôi đã là tội cực nặng rồi. Một mũi tên chỉ giết hại một súc sanh. Phật ở trong kinh nói rất hay: “Người chết làm dê, dê chết làm người”, oan oan tương báo không thể ngừng dứt. Bạn giết hại một súc sanh, nghiệp nợ này còn không thể tránh khỏi, nếu bạn giết hại nhiều người đến như vậy thì sẽ như thế nào chứ? Sẽ đọa địa ngục. Người thế gian thường nói là “vĩnh kiếp không thể đầu thai”, lời nói này là thật, không phải giả. Tôi đã nói qua rất nhiều lần, vẫn phải nói rất nhiều lần nữa, tại sao vậy? Vì các bạn không ghi nhớ, không lĩnh hội được cái ý này.
Thế giới vốn dĩ là đa nguyên, nếu muốn biến nó thành nhất nguyên thì không thể được. Vì sao biết không thể được? Thân thể này của chúng ta là tiểu vũ trụ, hoàn cảnh bên ngoài là đại vũ trụ. Đại vũ trụ cùng tiểu vũ trụ hoàn toàn giống nhau. Đại vũ trụ phức tạp thế nào thì tiểu vũ trụ này của chúng ta cũng phức tạp thế đó. Nhà Phật nói y báo và chánh báo là tương đồng. Thân thể chúng ta chính là đa nguyên, con mắt không phải là lỗ tai, lỗ tai thì không phải là lỗ mũi, lỗ mũi thì không phải là cái lưỡi, là đa nguyên mà, bạn làm sao có thể đồng nhất được. Nếu nói thân thể này của tôi cái gì cũng không cần, chỉ cần con mắt, vậy có được hay không? Không thể được! Vậy bạn mới hiểu được đa nguyên. Hơn nữa, đa nguyên mà bạn còn cảm thấy mỗi cái đều là đệ nhất. Mắt là đệ nhất, tai là đệ nhất, lưỡi cũng là đệ nhất, thảy đều là đệ nhất cả, không có đệ nhị. Có đệ nhị thì sẽ đánh nhau rồi, nên không có đệ nhị. Từ chỗ này thì bạn có thể lĩnh hội được, trong vũ trụ vạn sự, vạn pháp mỗi thứ đều đệ nhất, không có đệ nhị. Khi tôi tiếp xúc với các tôn giáo khác, tôi thường nói các vị lãnh tụ tôn giáo này là đệ nhất, Phật giáo chúng tôi là đệ nhất, Ki tô giáo của các vị cũng là đệ nhất, Hồi giáo cũng là đệ nhất, vấn đề của mọi người liền được giải quyết. Kinh Phật của chúng tôi là đệ nhất, Thánh kinh của các vị cũng là đệ nhất, kinh Koran cũng là đệ nhất, tất cả vấn đề đều được hóa giải, có thể cùng hòa thuận với nhau. Tôi là thật, bạn là giả thì làm sao mà không đánh nhau chứ? Đánh đến chết đi sống lại, tạo tác tội nghiệp cực trọng, dẫn đến oan oan tương báo.
Phật nói mê ngộ, phàm thánh chính ở một khoảng mê và ngộ. Một niệm giác ngộ chính là Phật, là Bồ tát, là Thánh nhân. Ngộ điều gì? Ngộ vạn pháp bình đẳng, mỗi cái đều là đệ nhất. Các vị xem kinh Hoa Nghiêm, từ đầu đến cuối có đệ nhị hay không? Tìm không ra, mỗi mỗi đều đệ nhất. Trong kinh Lăng Nghiêm, các vị cũng đã đọc qua chương Nhị Thập Ngũ Viên Thông, hai mươi lăm vị Bồ tát này, mỗi vị đều đệ nhất, không có vị nào là đệ nhị. Khi biết được mỗi pháp đều bình đẳng, đều là đệ nhất, chúng ta mới có thể tôn trọng lẫn nhau, tâm tôn trọng người khác, tâm kính yêu người khác tự nhiên liền sanh ra. Đây mới có thể giải quyết vấn đề xã hội, mới thật sự có thể mang đến sự an định xã hội, thế giới hòa bình. Tất cả chúng sanh đều bình đẳng, đều có thể trải qua đời sống hạnh phúc mỹ mãn. Chúng ta thấy trong xã hội hiện nay, các cấp lãnh tụ thường nói những lời này ở trên miệng, thế nhưng những điều làm ra thì đích thực lại là nhiễu loạn xã hội, phá hoại hòa bình. Những gì họ làm và những gì họ đã suy nghĩ, đã nói là hoàn toàn trái ngược nhau, nguyên nhân ở đâu vậy? Thành thật mà nói, là vì chưa nhận được giáo dục. Ở thời đại hiện nay, vấn đề đã phát triển đến giai đoạn cực nghiêm trọng, gọi là thế giới sắp bị hủy diệt, Ki tô giáo, Thiên Chúa giáo nói là ngày tận thế. Ngày tận thế là vào lúc nào vậy? Là năm nay, năm 1999. Chúng ta cũng xem là rất may mắn gặp được lúc này. Đại tai nạn này có thể được hóa giải hay không? Có thể! Phật nói với chúng ta một nguyên lý: “Y báo tùy theo chánh báo mà chuyển”. Thiên tai nhân họa là y báo, chánh báo là nhân tâm. Chúng ta chỉ cần đoạn ác tu thiện, phá mê khai ngộ thì các tai nạn liền được hóa giải.
Thôn Di Đà của chúng ta duyên vẫn chưa chín muồi. Trước tiên chúng ta xây dựng niệm Phật đường, xây dựng giảng đường. Tôi ở Singapore giảng kinh đến nay đã mười hai năm rồi, được cư sĩ Lý Mộc Nguyên nhiệt tâm hộ trì là điều rất khó được. Trang nghiêm đạo tràng, hiện nay các vị đến Cư Sĩ Lâm, các vị thấy niệm Phật đường, thấy giảng đường, chúng tôi vì sao phải làm như vậy? Vì tiêu tai, miễn nạn cho tất cả chúng sanh. Chúng tôi giảng kinh là vì ai? Vì tất cả chúng sanh khắp hư không pháp giới mà giảng, vì chư Phật Bồ tát mà giảng. Vì sao chúng ta niệm Phật? Quyết không phải vì cầu cho chính mình, mà vì tiêu tai giải nạn cho tất cả chúng sanh thế giới này. Không phải là vì chính mình. Vì chính mình thì công đức rất nhỏ, vì tất cả chúng sanh thì công đức rất lớn. Trong Phật pháp thường nói “tích công bồi đức”, không phải ở trên sự tướng (hình thức kiểu dáng bên ngoài) mà phải ở trong tâm. Tâm lượng của bạn lớn, thế nào gọi là tâm lượng lớn? Niệm niệm vì xã hội, niệm niệm vì chúng sanh thì tâm lượng này lớn. Niệm niệm vì chính ta, vì gia đình của ta, vì đoàn thể nhỏ của ta, vì đạo tràng nhỏ của ta thì công đức này nhỏ. Đây chính là “y báo tùy theo chánh báo mà chuyển” mà Phật đã nói. Chánh báo là gì? Chánh báo chính là tâm ta. Tất cả vạn pháp theo tâm mà hiện, theo thức mà biến, cho nên tâm có thể chuyển được cảnh giới, tâm có thể chuyển được vạn pháp. Học Phật phải từ chỗ nào mà học? Phải học cái tâm của Phật Bồ tát, học tri kiến của Phật Bồ tát, học hành nghi của Phật Bồ tát, trong đây quan trọng nhất là tâm nguyện. Các Ngài giữ cái tâm gì, phát cái nguyện gì? Đây là căn bản. Căn bản chính xác rồi thì không có cái nào là không chánh.
Thiên văn chương Cảm Ứng Thiên này là từ Thánh Hiền lập tâm phát nguyện, luôn được áp dụng trong đời sống đối nhân, xử thế, tiếp vật hằng ngày. Cổ đức đã nói, công dụng của nó có thể làm thành nấc thang để siêu phàm nhập Thánh, là then chốt để chuyển họa thành phước. Ngày xưa, mỗi triều đại ở Trung Quốc, người y theo thiên văn chương này để tu học rất nhiều, họ cảm ứng được quả báo rất thù thắng. Trong Vựng Biên đã trích dẫn ra những nhân duyên công án này, hiện tại chúng ta gọi là chuyện xưa. Những câu chuyện đã phụng hành theo Cảm Ứng Thiên thì họ có được thiện báo, còn người tạo tác ác nghiệp thì bị những ác báo. Sự thu thập này có thể nói là rất phong phú, chúng ta đã được xem. Trên thực thế, sự thu thập những câu chyện nhân duyên này vẫn còn rất là hạn hẹp, sự tích của những sự cảm ứng thì nhiều không kể xiết. Hễ chúng ta quan sát tỉ mỉ thì có rất nhiều câu chuyện ở chung quanh chúng ta, chúng ta làm sao có thể không tin tưởng, làm sao có thể không y giáo phụng hành? Ấn Quang Đại sư lấy Cảm Ứng Thiên làm nền tảng tu học Tịnh Độ là rất có đạo lý. Một người có thể chân thật phụng hành Cảm Ứng Thiên thì niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ là nhất định nắm chắc phần vãng sanh. Nếu như những lời nói, việc làm của bạn hoàn toàn trái nghịch với Cảm Ứng Thiên thì bạn niệm Phật không thể vãng sanh. Cho nên Ấn Tổ cả đời cực lực đề xướng, đây là Ngài có trí huệ cao độ, là tâm đại từ đại bi của Ngài. Chúng ta phải nên biết, phải nên tôn trọng, phải nên cảm ân, phải nên y giáo phụng hành, đây mới là báo đáp.
Các vị đồng học, từ xưa đến nay, phần đông mọi người trong xã hội đều rất coi trọng Thái Thượng Cảm Ứng Thiên, người y theo phương pháp này tu học rất nhiều, đạt được cảm ứng cũng không thể nghĩ bàn. Cảm Ứng Thiên Vựng Biên là sự hội tập rất nhiều câu chuyện về cảm ứng, hiển bày hiệu quả rất rõ ràng. Cổ nhân khuyên dạy chúng ta, tâm địa con người phải thuần hậu.
Lần này tôi đến Úc, tuy thời gian chỉ có bốn ngày, các vị đồng tu cũng không bỏ lỡ, muốn tôi dùng thời gian bốn ngày này giới thiệu đại ý của Liễu Phàm Tứ Huấn cho mọi người. Đạo lý của cảm ứng, phần khai tông minh nghĩa đã nói rất rõ ràng, trong Kinh Dịch nói: “Nhà tích điều thiện ắt có nhiều niềm vui, nhà tích bất thiện ắt có lắm tai ương”. Giữ tâm nhân hậu thì nhất định có phước dày; giữ tâm không tốt, cho dù hoàn cảnh trước mắt rất thịnh vượng, thế nhưng không bao lâu ắt sẽ suy thoái. Lý luận và sự thật này, xưa nay trong ngoài nước, chỉ cần chúng ta quan sát tỉ mỉ thì đều có thể nhìn thấy, hơn nữa còn thấy được rất rõ ràng. Cho nên bất luận là cá nhân, là gia đình, đoàn thể, hoặc là quốc gia, phải nên biết sự thịnh vượng đều ở chỗ giữ tâm nhân hậu, ở đoạn ác tu thiện.
Cổ nhân nói, phàm là người hiểu rõ đạo lý này thì phải nên đem thiên văn tự này lưu thông rộng khắp. Chúng ta phải nên học tập Ấn Tổ, Ấn Quang Đại sư Ngài cả một đời toàn tâm toàn lực lưu thông bộ sách này. Ngoài ra còn có Liễu Phàm Tứ Huấn, An Sĩ Toàn Thư. Ba bộ sách này có số lượng lưu thông vượt rất xa số lượng kinh luận Phật pháp. Ấn Quang Đại sư làm như vậy là có dụng ý gì? Không gì ngoài việc cứu vãn kiếp nạn thế gian hiện nay. Kiếp nạn này rất nghiêm trọng, chúng ta cần nhận thức rõ ràng. Kiếp nạn từ đâu mà tạo thành? Từ nhân tâm, nhân hạnh mà tạo thành, tâm hạnh bất thiện liền tạo thành kiếp nạn. Nhà Phật thường nói: “Y báo tùy theo chánh báo mà chuyển”. Y báo là hoàn cảnh sinh hoạt của chúng ta, chánh báo là nhân tâm, là hành vi. Nhân tâm thiện thì hoàn cảnh đời sống chúng ta liền tốt; lòng người bất thiện thì hoàn cảnh liền xấu đi. Cho nên, nhất định phải đọc thuộc, suy ngẫm tỉ mỉ, cố gắng mà hành theo lời dạy của quyển sách này. Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta khởi tâm động niệm, lời nói hành động, nghĩ xem có tương ưng với lời giáo huấn của Cảm Ứng Thiên hay không? Nếu tương ưng thì chúng ta có thể nghĩ, có thể nói, có thể làm; không tương ưng thì không thể được. Cho nên nhất định phải đọc thuộc trước, phải thường xuyên suy ngẫm nghĩa lý ở bên trong. Đọc thuộc, tư duy thật kỹ, nỗ lực phụng hành thì tiền đồ của bạn là xán lạn vô cùng.
Tôi bắt đầu học Phật, tiếp xúc Phật pháp từ năm hai mươi sáu tuổi. Rất nhiều bạn đồng tu đều biết, tôi không có phước báo, cũng không phải là người sống thọ. Không chỉ một người, mà rất nhiều người xem tướng đoán mạng cho tôi đều nói tôi không qua khỏi tuổi 45. Tôi tin, vì rất nhiều thế hệ trong nhà tôi đều không qua được 45 tuổi. Tôi không có phước báo là do trong đời quá khứ không có tu phước. May mắn là tôi vẫn còn một chút thiện căn, vẫn còn một chút thông minh trí tuệ đủ để tiếp nhận thiện pháp. Năm đó, lão cư sĩ Chu Kính Trụ đem quyển Liễu Phàm Tứ Huấn, Cảm Ứng Thiên giới thiệu cho tôi. Sau khi đọc xong, tôi cảm động sâu sắc, biết được khuyết điểm của mình, liền sửa lỗi đổi mới. Tôi học nhẫn nhục, học nhẫn nhường. Cho nên hiện nay vẫn còn một chút thọ mạng và dường như vẫn còn một chút phước báo. Đây không phải là của đời trước tu mà do chính đời này đã tu được, thực tế mà nói, đắc lực là nhờ lời dạy dỗ của Ấn Tổ. Những quyển sách này tôi đều đã giảng qua vài lần rồi. Lần này các vị đồng tu mời tôi giảng lại lần nữa. Tôi nói được, đây cũng chính là lúc mọi người học Phật công phu không đắc lực, niệm Phật không thể đắc công phu thành phiến, tham thiền không thể đắc thiền định, nghiên cứu kinh giáo không thể đắc viên giải, nguyên nhân ở chỗ nào vậy? Chúng ta phải tìm cho ra nguyên nhân này, tiêu trừ nhân tố đó thì bất luận tu học pháp môn nào, công phu sẽ được đắc lực.
Đặc biệt là thế gian hiện nay, mỗi khu vực đều liên tiếp xảy ra tai nạn, năm sau nhiều hơn năm trước, lần sau nghiêm trọng hơn lần trước. Chúng ta cần phải có tâm cảnh giác. Tháng trước, có một vị đồng tu ở Úc đưa đến ba quyển sách lớn là Lời Tiên Tri Cổ Xưa Của Người Phương Tây. Dùng thời gian hai tuần để đọc, tôi mới thật sự hiểu rõ. Ngày trước chúng tôi cũng có xem qua một số quyển trích lục, nhưng là trích lục không hoàn chỉnh nên không rõ, cũng là do tự mình tu dưỡng không đủ. Bây giờ đọc được toàn văn, tôi mới hiểu được. Toàn thế giới đều biết, Nostradamus là nhà tiên tri nổi tiếng của phương Tây. Con người này thực tế mà nói là giống với Khổng tiên sinh trong Liễu Phàm Tứ Huấn. Ông đối với thay đổi của xã hội tương lai, tình trạng hưng thịnh hay suy vong đều suy đoán rất chính xác, nhưng lại không có biện pháp hóa giải. Trong Liễu Phàm Tứ Huấn, Khổng tiên sinh tính được rất chuẩn xác vận mạng của Viên Liễu Phàm nhưng cũng không có biện pháp sửa đổi. Viên Liễu Phàm rất may mắn gặp được Thiền sư Vân Cốc dạy rằng, mạng là tự mình tạo, đương nhiên tự mình có thể sửa. Ông đã sửa đổi thành công vận mạng. Trong các triều đại của Trung Quốc, người giống như tiên sinh Liễu Phàm nhiều không thể đếm xuể. Bạn hiểu được đạo lý, hiểu được phương pháp thì bạn liền có thể cải tạo vận mệnh, sáng tạo vận mệnh, thì tương lai của bạn là một mảng xán lạn. Hiểu được đạo lý này là khó, không phải là một việc dễ dàng, hiểu thấu triệt phương pháp cũng không phải là dễ. Cho nên, chúng ta nhất định phải chăm chỉ gắng sức học tập. Đạo lý này rất sâu.
Chúng tôi ở Singapore, nếu có cơ hội, có đủ thời gian để giảng Đại Kinh thì đều có thể nói rõ cùng các vị những đạo lý này. Thế nhưng nghe một lần, hai lần, ba lần, bạn thật sự có thể hiểu rõ hay không? Điều này chưa hẳn. Một lần, hai lần, ba lần là chỉ nghe nói mà thôi, tín tâm của bạn còn chưa thể xây dựng, huống gì là hiểu rõ. May mà nội dung của kinh Hoa Nghiêm lớn, trước mắt với tiến độ này của chúng ta, tôi dự tính phải giảng đến mười lăm năm. Nếu như có được duyên phận này, trong mười lăm năm huân tập, tôi tin người khai ngộ sẽ rất nhiều. Không có thời gian dài đến như vậy thì làm không được. Không thể trực tiếp đến đây để nghe giảng kinh thì bất đắc dĩ phải nghe bằng cách khác. Bạn có thể nghe băng ghi âm, xem băng ghi hình, hoặc là mở xem ở trên mạng Internet, đây là bất đắc dĩ mà dùng cách đó. Nếu như mỗi ngày huân tập không gián đoạn, muốn xây dựng tín tâm cũng cần phải có thời gian từ ba đến năm năm bạn mới có thể làm được.
Người đời nay so với người xưa không giống nhau. Người xưa tâm họ định, tâm người xưa rất nhân hậu. Tâm người thời nay thì khắc nghiệt, nông nổi, nếu không có thời gian từ ba đến năm năm thì không thể xây dựng được tín tâm, thậm chí có người phải mất tám năm, mười năm mới thật sự có thể khai giải, mới thật sự có thể khế nhập. Chính tôi là một thí dụ rất tốt. Tâm địa của tôi bình lặng, điểm này so với người khác thì tôi mạnh hơn được một chút. Tôi không có dục vọng, không tranh với người, không cầu với đời nên tâm địa tương đối bình lặng. Điều này đối với sự tu học có sự trợ giúp rất lớn. Nếu như tâm bạn không bình, tâm của bạn xốc nổi, dục vọng của bạn rất nhiều, muốn tranh lấy danh văn lợi dưỡng, tham muốn ngũ dục lục trần, đây là chướng ngại lớn nhất của việc tu đạo. Những thứ này chỉ tạo nghiệp tội, nên công phu của bạn không đắc lực, đạo lý là ở chỗ này. Một người tu hành, một người được phước; một nhà tu hành, một nhà được phước; một khu vực tu hành thì khu vực đó tránh khỏi được tất cả tai nạn.
Singapore này không lớn, chúng tôi ở nơi này giảng kinh trước sau cũng đã mười hai năm rồi. Vì sao các nơi khác cũng dùng mười mấy năm, thời gian giống nhau mà không có hiệu quả? Nơi này chúng ta xem thấy có được một chút hiệu quả, nguyên nhân là sự giáo dục con người của Singapore không giống giáo dục của những nơi khác. Con người nơi đây thật thà, giữ phép tắc, rất kỷ luật. Sau khi nghe Phật pháp rồi, họ chăm chỉ suy ngẫm, họ biết thực hành, họ cảm thấy đây là việc tốt nên chăm chỉ thật làm. Khi nhiều người cùng làm thì sẽ hình thành một phong khí. Một quốc gia nhỏ như vậy, một quốc gia đô thị mà có thể nhận được sự tôn kính của người khắp thế giới, tự nhiên có đạo lý của nó, có thể thấy được đạo lý vẫn phải quy kết ở giáo dục. Tôi nghe người khác nói, tiên sinh Lý Quang Diệu (cựu Thủ tướng Singapore) đã từng được giáo dục bằng Anh ngữ, nếu như ông được giáo dục bằng Hoa ngữ thì việc chính trị của Singapore so với bây giờ phải tốt hơn rất nhiều lần. Đây là trí huệ chân thật, là người từng trải.
Giáo dục Hoa ngữ dạy người điều gì, chúng ta phải nên hiểu rõ. Trung Hoa từ thời Hạ, Thương, Chu đến cuối đời nhà Thanh, tông chỉ giáo dục không hề thay đổi. Tông chỉ là gồm có ba việc:
- Thứ nhất, dạy bạn hiểu rõ mối quan hệ giữa người và người, bạn phải nên làm người như thế nào.
- Thứ hai, dạy bạn mối quan hệ giữa con người với hoàn cảnh tự nhiên.
- Thứ ba, dạy bạn hiểu rõ quan hệ giữa con người và thiên địa quỷ thần.
Bạn có thể thông đạt tường tận thì bạn chính là thánh nhân. Giáo dục của nhà Phật cũng là ba sự việc này. Nhà Phật cho dù là Tiểu Thừa hay Đại Thừa, cho dù là tông phái nào, tông chỉ của giáo dục cũng là ba điều:
- Điều thứ nhất là chuyển ác thành thiện, trong Ngũ Thừa Phật pháp (Nhân thừa, Thiên thừa, Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát thừa) là Phật pháp của hàng trời, người, bạn sẽ không bị đọa vào ba đường ác.
- Điều thứ hai là chuyển mê thành ngộ, bạn có thể siêu vượt sáu cõi luân hồi, siêu vượt ra khỏi tam giới, làm A la hán, Bích chi Phật, Bồ tát, Phật.
- Điều thứ ba là chuyển phàm thành Thánh, đó chính là siêu vượt mười pháp giới, trong kinh Hoa Nghiêm thì gọi là Pháp Thân Đại Sĩ.
Nếu bạn không nắm được cương lĩnh của sự giáo dục vậy thì bạn học là học những gì? Bạn thật sự hiểu rõ thì mới biết được tri ân báo ân. Người thế gian họ không biết được ân, nên họ không biết báo ân. Tri ân báo ân, ở trong Đại Thừa Phật pháp là khóa trình mà Nhị Địa Bồ tát cần phải tu, các vị thử nghĩ xem, địa vị này cao bao nhiêu? Hàng Nhị Địa Bồ tát tu học tổng cộng có tám khoa mục, đây là một trong số đó. Niệm niệm không quên “hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng”, hai câu này là căn bản. Sau đó, từ chỗ này mà phát dương quang đại, hiếu thuận với tất cả chúng sanh, phụng sự tất cả chúng sanh. Kinh Phạm Võng là Giới kinh, trong kinh này nói: “Tất cả người nam là cha ta, tất cả người nữ là mẹ ta”. Đây là phát huy tâm báo ân đến cực điểm. Chúng ta ngày nay tiếp xúc với rất nhiều tôn giáo khác nhau, tiếp xúc với rất nhiều chủng tộc khác nhau, dùng lòng thương yêu chân thành vô điều kiện, vô tư bố thí cúng dường vô điều kiện. Có rất nhiều người cảm thấy rất kỳ lạ, họ đến hỏi tôi: “Thưa Pháp sư! Vì sao Ngài phải làm như vậy?”. Tôi nói: “Đây là chúng tôi thực hiện theo lời dạy bảo của Phật trong kinh Hoa Nghiêm. Chúng tôi hiểu rõ đạo lý này, biết được tất cả chúng sanh trong hư không pháp giới chính là pháp thân thanh tịnh của chính mình. Vậy thì làm sao không yêu thương bảo vệ, làm sao không chăm lo, làm sao không cúng dường?”.
Nếu mọi người đều hiểu rõ được đạo lý, đều biết cách làm như vậy thì thiên tai nhân họa sẽ không còn nữa. Đây chính là Phật pháp, thế gian có mấy người thật sự hiểu được? Chúng ta đã học được những lời dạy bảo này, nhất định phải đem nó biến thành đời sống, biến thành tư tưởng, biến thành hành vi của chúng ta, thì chúng ta mới có thể đạt được thọ dụng chân thật. Cho nên, không thể không học Cảm Ứng Thiên, không thể không chăm chỉ nỗ lực tu học. Trong Vựng Biên, những câu chuyện nhân duyên thu thập được rất là phong phú, chúng tôi không thể giới thiệu từng việc một được, vì như vậy thì thời gian sẽ rất dài. Tôi ở chỗ này nhắc nhở các vị đồng tu, phải chăm chỉ nỗ lực đọc tụng, thọ trì, tự cầu đa phước.
Tốt rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng tôi chỉ giảng đến đây thôi.
A Di Đà Phật!
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
