Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 6/59

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Tịnh Không

Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Tập 10

Các vị đồng học, xin chào mọi người.

Xin mời xem câu thứ mười hai trong Cảm Ứng Thiên: “Nguyệt hối chi nhật, Táo thần diệc nhiên” (Vào ngày cuối tháng, Táo thần cũng vậy). Tám chữ này là một đoạn, bài văn này vừa mở đầu đã nói rõ cho chúng ta nguyên lý của nghiệp nhân quả báo, tiếp theo đó là nói cho chúng ta những chân tướng sự thật này, gieo nhân thiện nhất định được quả thiện, tạo nhân ác chắc chắn không tránh khỏi ác báo. Tiếp theo nữa là sự giám sát của thiên địa quỷ thần. Người xưa phần lớn đều có thể tin những sự việc này, nhưng người hiện nay cho rằng đây là mê tín, đã lơ là hết thảy sự việc này mất rồi, cho nên mới cảm ứng đến cái tai họa to lớn. Rất nhiều người cho rằng rất nhiều sự việc là tai họa tự nhiên, không phải do con người tạo nên. Cách nghĩ, cách nói này chắc chắn là sai lầm, họ không biết tất cả chúng sanh trong hư không pháp giới cùng với bản thân chúng ta là cùng một thể. Cho nên chúng ta khởi tâm động niệm đều gắn bó chặt chẽ, đều có liên quan đến tất cả chúng sanh trong hư không pháp giới.

Trong kinh luận Phật nói rất nhiều, nói rất tường tận đạo lý này rồi. Nếu chúng ta không thể thâm nhập kinh tạng thì rất khó mà lĩnh hội được những lý cùng sự này, vẫn là tùy thuận tập khí phiền não của chính mình, tự nhiên sẽ tạo ác nghiệp rất nặng. Chính mình không biết mình đã tạo những ác nghiệp này. Nếu tự biết mình đang tạo nghiệp thì người này sẽ khai ngộ, nhà Phật nói là giác ngộ rồi, giác ngộ thì có thể quay đầu, giác ngộ thì có thể được cứu, quay đầu là bờ, có thể vượt thoát tất cả tai nạn, có thể thoát khỏi lục đạo, thập pháp giới, đi làm Phật, làm Bồ tát. Thế nhưng loại người có căn tánh này, ở thế gian thật là vô cùng hiếm hoi, trong ức vạn người khó có được một người. Phật nói ở trong kinh, loại người này là từ vô lượng kiếp đến nay, thiện căn phước đức nhân duyên của họ đã chín muồi rồi nên mới có hiện tượng này.

Đại đa số người là bất giác, Phật Bồ tát đối với những người này hoàn toàn không từ bỏ, các Ngài từ bi đến cực điểm, vẫn thị hiện trong chúng sanh giới, trong lục đạo, dùng đủ loại phương tiện để khởi phát tánh giác của chúng sanh. Nếu trong một đời chưa độ được thì các Ngài có thể chờ nhiều đời nhiều kiếp. Chúng ta ngày nay ở ngay trong đời này có thể tỉnh ngộ, lẽ nào không phải là do Phật Bồ tát đã gợi ý trong nhiều đời nhiều kiếp, nên chúng ta mới bỗng nhiên đại ngộ, đây đúng là nói rõ: “Trong cửa Phật không bỏ một ai”. Nhưng trước khi chúng ta lĩnh ngộ, chưa quay đầu thì biển khổ mênh mông, nghiệp báo không thể nghĩ bàn, có ai biết được chứ?

Trước mắt chúng ta nhìn thấy có tai nạn rất lớn. Những tai nạn này từ đâu mà ra vậy? Từ nghiệp lực tạo nên, Nghiệp lực của ai? Người thật sự khế nhập Phật pháp biết được là nghiệp lực của chính mình. Tại vì sao chúng sanh không thể hướng thiện? Chúng ta hãy thu nhỏ phạm vi lại. Tại vì sao bản thân các đồng tu chúng ta không thể tu hành hết mình, không thể tu hành như lý như pháp? Vì bản thân ta chưa làm tốt, ta không phải là một tấm gương tốt. Ta phải gánh vác trách nhiệm, không thể đùn đẩy cho người khác, chính mình nhất định phải làm nên một tấm gương thật tốt, như vậy mới là tự độ độ tha. Ta đã thật sự làm tấm gương thật tốt mà vẫn không thể cảm hóa, làm cho chúng sanh giác ngộ, đó là vì nghiệp chướng của họ sâu nặng, chúng ta vẫn tiếp tục nỗ lực mà giúp đỡ họ, giống như trong kinh nói là dùng đủ thứ phương tiện, trường kỳ giúp đỡ họ, cuối cùng sẽ có một ngày họ hiểu ra, họ quay đầu. Công đức giáo hóa của chúng ta sẽ có kết quả, nhất định không phải là vô ích.

Trong Cảm Ứng Thiên có nói ba đoạn về những quỷ thần giám sát nhân gian. Đoạn thứ nhất là nói thiên thần, đoạn thứ hai là nói thần Tam Thi, thần Tam Thi, trong nhà Phật gọi là thần thức. Hôm nay chúng ta thấy câu này là nói về Táo thần, Táo thần giám sát gia đình của người ta. Phần trước nói thiên thần, Tam Thi thần, đó là giám sát cá nhân chúng ta, còn đây là giám sát gia đình. Nhà của bạn hành thiện, hành ác Táo thần đều biết rõ.

Ở Trung Quốc trước đây, mỗi một nhà đều cúng bái Táo thần. Người tuổi tác cao một chút chắc sẽ nhớ rất sâu sắc, trước đây, ở trong nhà bếp các gia đình thường đều nấu củi, không phải hiện đại hóa như hiện nay là dùng đồ điện. Khi xây bếp nấu củi đều dành cho Táo thần một vị trí, làm một cái trang thờ nhỏ để cúng Táo thần, trên trang thờ Táo thần có một bức liễn đối. Tôi còn nhớ câu đối trước là “thượng thiên tác hảo sự (lên trời làm việc tốt)”, câu đối sau là “hạ địa bảo bình an (xuống đất giữ bình an)”. Theo phong tục là vào ngày 24 tháng Chạp Táo thần sẽ thăng thiên báo cáo việc thiện ác mà gia đình bạn đã tạo trong một năm. Người hiện nay nói đây là mê tín, trong nhà không cúng Táo thần, vậy Táo thần có còn quản nhà bạn hay không vậy? Vẫn quản như xưa, tuyệt đối không phải nói bạn không cúng thì ông sẽ không quản, ông vẫn trông coi.

Cho nên từ sự giám sát của trời đất quỷ thần, chúng ta hiểu rõ chân tướng sự thật này, kiết hung họa phước đều có điềm báo trước, báo trước để cảnh cáo bạn. Những cảnh báo trước này ở trong hoàn cảnh hiện nay của chúng ta có quá nhiều rồi! Chỉ cần bạn bình tĩnh quan sát thật kỹ thì hầu như những gì sáu căn chúng ta tiếp xúc không có gì không phải là cảnh báo trước, những cảnh báo trước này rất không tốt, rất bất lợi. Cho nên chúng ta tự mình nhất định phải làm một cuộc chuyển đổi lớn.

Khi tôi 26 tuổi được tiếp xúc với Phật pháp, lúc đó tôi cảm thấy đã quá trễ rồi. Tôi vừa tiếp xúc Phật pháp, Đại sư Chương Gia liền dạy cho tôi những sự việc này, tôi có thể tin, tôi có thể tiếp nhận, tôi có thể y giáo phụng hành. Lời giáo huấn của lão sư từng câu đều là lời chân thật, cho nên tôi cảm ơn, cả một đời sống trong sự cảm ơn. Tôi giúp đỡ người khác, tôi hướng dẫn người khác, cũng là với tâm trạng mà trước đây lão sư đã dạy tôi: chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, không có phân biệt. Đối với tất cả người, sự, và vật của thế gian không có đòi hỏi gì. Nhất là hiện nay tuổi tôi đã cao rồi, tuổi già thì còn có gì mà không buông xả chứ!

Nếu y theo nghiệp báo thì tôi đã đi từ sớm, đã lìa khỏi thế gian này rồi, đây cũng là làm nên một tấm gương cho các vị. Các vị hãy xem hình ảnh này của tôi thì hẳn sẽ có sự khải thị. Tôi đời này không sống thọ, không có phước báo, nói theo Phật pháp thì đời trước tôi có tu huệ, không tu phước. May mà tôi có một chút trí huệ, đã kết một ít thiện duyên với chúng sanh, cho nên gặp được đều là thiện tri thức rất tốt. Bản thân tôi cũng có một điều kiện, tôi cũng đã nói rất nhiều lần với các vị rồi, tôi ham học, ưa thích gần gũi thiện tri thức, ưa thích đọc sách thiện, đây là điều kiện mà bản thân tôi có.

Tôi vốn không có phước báo, hiện nay mọi người nhìn thấy tôi có một chút phước báo. Tháng trước Pháp sư Dụ Dân đến đây thăm tôi, Pháp sư đó biết đoán số Tử vi, ông đã đoán số cho tôi. Ông nói: “Tuổi già của thầy có vận tốt, thầy hiện nay tâm nghĩ đến việc gì cũng đều thành tựu, làm việc gì cũng thuận lợi, thành tựu, tuổi thọ cũng kéo dài”. Tôi đều không mong cầu những việc này, tôi không cầu phước, cũng không cầu thọ. Năm xưa, lão cư sĩ Lý Bỉnh Nam giảng kinh dạy học ở Đài Trung, thấy trong số học trò có người nào bạc mệnh, người nào đoản mạng, người nào không có phước, Lý lão sư đặc biệt khuyên dạy họ phát tâm hoằng pháp lợi sanh. Lão sư nói: “Hoằng pháp lợi sanh là phước lớn đứng đầu thế gian”.

Tôi cũng là do lão sư khuyên dạy nên mới đi theo con đường này, thật sự có hiệu quả. Thế nhưng nhất định phải buông bỏ tất cả thân tâm thế giới, phát tâm làm việc vì Phật Bồ tát, phục vụ tất cả chúng sanh. Tất cả chúng sanh có phước, Phật Bồ tát cần bạn phục vụ, tự nhiên bạn sẽ được chư Phật hộ niệm, long thiên thiện thần ủng hộ. Bạn không cần đi tìm các Ngài, tự nhiên các Ngài sẽ đến. Dứt khoát không nên tự mình cố ý muốn làm cái này, muốn làm cái kia, vậy thì sai rồi, chắc chắn bạn sẽ tạo nghiệp, làm tổn giảm phước báo của mình đã tu tích trong đời quá khứ.

Trong Liễu Phàm Tứ Huấn, Cảm Ứng Thiên nói nhiều lời như vậy, thực ra chỉ là nói một sự việc: “Mỗi hạt cơm, ngụm nước đều do tiền định”, đều do chính bạn định đoạt. Nói cách khác, pháp thế xuất thế gian chính là một đại nhân duyên quả báo. Bạn hiểu rõ đạo lý này, bạn gieo nhân thiện: giữ tâm tốt, nói lời tốt, làm việc tốt, làm người tốt thì quả báo của bạn sẽ thù thắng. Học Phật, Phật là hình mẫu của chúng ta, Phật chính là mô phạm (tấm gương) cho chúng ta. Tâm của Phật thanh tịnh, bình đẳng, chân thành. Phật từ bi yêu thương, chăm lo từng li từng tí cho tất cả chúng sanh, chân thành cung kính đối với người, với việc, với vật. Chúng ta cần quan sát tỉ mỉ, phải biết học tập như thế nào. Phật không những là ngôn giáo mà còn là thân giáo, Phật dạy chúng ta tận thiện, tận mỹ. Cho nên khế nhập cảnh giới Phật thì không gian hoạt động của chúng ta sẽ lớn, không gian hoạt động là tận hư không khắp pháp giới. Những điều mà bạn nghĩ, bạn suy tính, tuyệt đối không phải trong một cái vòng nhỏ xíu, tuyệt đối không phải là một thế giới, mà là vô lượng vô biên cõi nước chư Phật, tấm lòng này rộng lớn biết bao! Đúng với câu nói là “lượng lớn phước lớn”, cho nên phước huệ của Phật viên mãn, không có gì không thể bao dung.

Chúng ta ngày nay thấy một đạo tràng, mấy người xuất gia ở chung với nhau, đôi bên đã không thể bao dung lẫn nhau rồi, họ còn có phước báo gì nữa chứ, cái phước báo đó của họ quá nhỏ đến đáng thương! Hưởng hết rồi liền đi vào tam đồ (ba đường ác). Chúng ta không thể không hiểu rõ chân tướng của những sự lý này, không thể không sáng tỏ. Táo thần là thật có, quyết không phải là giả. Không những Táo thần, mà ở trong một gia đình có rất nhiều quỷ thần; cửa thì có thần cửa. Các vị xem sách Lễ Ký thì sẽ hiểu được, hóa ra là mỗi căn phòng, ở trong mỗi góc đều có quỷ thần cư trú, chúng ta khởi tâm động niệm, hành vi tạo tác, người không nhìn thấy được nhưng quỷ thần thấy rất rõ ràng. Vào đời nhà Minh có truyện Du Tịnh Ý Cư Sĩ Ngộ Táo Thần Ký, truyện này là do đồng hương của ông ghi chép, hết thảy đều là sự thật. Bài văn này được in kèm vào phần sau của sách Liễu Phàm Tứ Huấn, chúng tôi trước đây đã từng giảng qua một lần rất cặn kẽ, có thể làm tham khảo.

Không chỉ có mỗi Du Tịnh Ý gặp được Táo thần. Vào thời xưa, chúng ta xem thấy ở trong bút ký của cổ nhân có rất nhiều, nhưng bài văn này thì viết tường tận nhất, viết xuất sắc nhất, Pháp sư Ấn Quang cho lưu hành bài văn này. Người có học, người tu hành luôn luôn tự cho rằng mình rất là lương thiện, người khác nhìn thấy bạn cũng rất là tuyệt vời, mỗi ngày đều làm một số việc thiện, nói lời hay, làm việc thiện. Du Tịnh Ý năm xưa cũng giống như vậy, nhưng cả đời lại nghèo cùng thất vọng. Ông tự cho rằng bản thân mình cũng hành thiện, chưa hề làm qua việc ác gì, sao ông trời lại giáng cái quả báo này, thật là không công bằng. Táo thần rất từ bi, biết ông là người có học, chỉ dạy ông, ông có thể tiếp nhận, ông có thể phản tỉnh, nên Táo thần mới thị hiện, nói với ông: “Hành vi của ông giống như là thiện, nhưng ý nghĩ của ông quá ác, ác ý, bản thân ông không thể phản tỉnh, bởi vì ý niệm của ông là ác, ác ý, nên thiện mà ông làm đều không phải là thật. Trời đất quỷ thần giám sát, ông từ mồng một tháng Giêng đến 30 tháng Chạp, không có một việc thiện nào là thật, toàn là giả, là phô diễn, làm bộ cho người ta thấy”. Táo thần chỉ điểm cho ông, ông mới chợt nhận ra, ông mới thật sự hiểu ra.

Không sợ một người tạo ác nghiệp, chỉ sợ là người đó không thể quay đầu, không thể giác ngộ, nếu chịu quay đầu, chịu giác ngộ thì đều được cứu. Cá nhân như vậy, gia đình cũng như vậy, xã hội quốc gia thế giới đều cùng một đạo lý này. Hiện nay kiếp nạn hiện tiền, mọi người đều biết. Có thể cứu được kiếp nạn này không? Nhất định cứu được. Bắt đầu từ đâu vậy? Bắt đầu từ trong tâm của mình. Tâm của mình nhất định phải làm một cuộc chuyển đổi lớn, đoạn ác tu thiện, phá mê khai ngộ thì sẽ được cứu. Hy vọng mọi người chúng ta phải nghiêm túc, phải nỗ lực, phải sửa lỗi đổi mới. Không những bản thân được độ mà còn giúp đỡ được người khác, đây mới là công đức cực lớn.

Các vị đồng học! Xin mời xem câu thứ mười ba của Cảm Ứng Thiên: “Phàm nhân hữu quá, đại tắc đoạt kỷ, tiểu tắc đoạt toán, kỳ quá đại tiểu, hữu sổ bách sự. Dục cầu trường sanh giả, tiên tu tị chi” (Hễ ai có lỗi, nặng thì giảm thọ mười hai năm, nhỏ thì giảm thọ một trăm ngày. Tội lỗi lớn nhỏ của con người có đến mấy trăm chuyện. Kẻ mong sống lâu, trước hết hãy nên tránh những tội lỗi này). Hai câu này là tổng kết của đoạn quỷ thần giám sát.

Hôm qua nói đến chuyện Du Tịnh Ý Cư Sĩ Ngộ Táo Thần Ký, mấy câu nói mà Táo thần nói với Du Tịnh Ý rất đáng để chúng ta cảnh giác. Lỗi lầm mà ông phạm, cũng chính là lỗi lầm mà bản thân chúng ta hiện nay hay phạm. Mình phạm lỗi lầm mà chính mình thật sự không biết, luôn cho rằng điều mình nghĩ, điều mình nói, điều mình làm đều là đúng, người khác đều không đúng. Vấn đề này vô cùng nghiêm trọng, trong Phật pháp gọi là mê hoặc điên đảo. Trong kinh Phật nói đến mức độ nghiêm trọng nhất là nhất xiển đề, đây chính là người nhất xiển đề. Nhất xiển đề là tiếng Phạn, nghĩa là không có thiện căn. Phật Bồ tát không thể cứu họ, họ không biết quay đầu, không biết giác ngộ.

Tiêu trừ nguyên nhân này như thế nào? Chúng ta hãy bình lặng mà suy nghĩ, vẫn là phải đọc sách như xưa, không đọc sách Thánh Hiền thì làm sao có thể giác ngộ? Mê, nói lời chân thật là giống như vũng bùn vậy, càng lún càng sâu, không dễ gì thoát được. Đọc sách Thánh Hiền, ngày ngày gần gũi Thánh Hiền, huân tập lâu dài sẽ dần dần giác ngộ. Ở Trung Quốc từ xưa đến nay, vì sao người già dạy trẻ con phải đọc sách Thánh Hiền, phải đọc kinh Phật, đạo lý là ở chỗ này. Du Tịnh Ý có thể quay đầu là do nền tảng đọc sách trước đó đã sâu dày. Nói với người ngày nay những lời này, vì sao họ không thể quay đầu? Là vì họ không có cái nền tảng này, đây là điều mà chúng tôi sâu sắc giác ngộ được.

Táo thần nói với Du Tịnh Ý: “Ý ác của ông quá nặng, chuyên theo đuổi hư danh”. Nói cho thật nhiều cũng không cần thiết, hai câu này là quan trọng. “Ông làm rất nhiều việc thiện nhưng đều không phải là chân thật, toàn là mua danh cầu lợi”. Cho nên Táo thần nói: “Thiên địa quỷ thần ngày ngày đang giám sát, đang theo dõi ông, ông ở trước mặt quỷ thần cầu nguyện rất khẩn thiết, cũng có một chút thành ý, nhưng ông đối nhân xử thế tiếp vật thì hoàn toàn không tương ưng với việc ông cầu nguyện trước thiên thần”. Thiên thần từ bi. Ở Trung Quốc trước đây, người có học đều tin có Ngọc Hoàng đại đế, những tôn giáo khác gọi là Thượng đế. Táo thần nói: “Thượng đế ra lệnh những quỷ thần giám sát việc thiện ác của thế gian đến đây để xem ông, thấy ông bao nhiêu năm nay chưa hề làm một việc thiện chân thật. Những việc thiện mà ông làm là hùa theo người khác. Hay nói cách khác, người khác không làm thì ông nhất định sẽ không chủ động làm. Khi ông ở một mình nơi vắng vẻ, quỷ thần thấy được những niệm tham, dâm, đố kỵ, hẹp hòi, niệm cao kỷ ti nhân, (tự cho mình cao, khinh thường người khác), niệm ức vãng kỳ lai (nhớ nghĩ quá khứ, hy vọng tương lai), niệm ân oán báo thù. Những vọng tưởng tạp niệm này của ông thật là quá nhiều, nói không hết, đây đều là ác ý, loại ác ý này kết tụ ở trong tâm của ông. Thiên địa quỷ thần đã ghi chép vào trong hồ sơ rất nhiều rồi, ông tránh họa còn không xuể, ông đến đâu để cầu phước chứ?”

Mấy câu nói này giống như một đòn giáng xuống làm ông Du Tịnh Ý thức tỉnh. Ông quỳ xuống trước Táo thần, lúc đó Táo thần thị hiện thành một người. Ông nói: “Ngài nhất định là thần tiên nên biết rõ về tôi như vậy”. Du Tịnh Ý cầu Táo thần cứu giúp. Ông vẫn còn có một tâm niệm này. Người hiện nay nghe đến điều này thì tuyệt đối không đếm xỉa đến, cũng không chịu tin, cho là mê tín. Họ tự cho rằng đầu óc của mình là đầu óc khoa học, người khác đều không bằng, họ làm sao tiếp nhận được chứ! Người hiện nay thật là khó sửa lỗi, quá khó! Du Tịnh Ý còn có tâm niệm hối cải nên Táo thần giúp ông, bảo là ông từ nay về sau, phàm là niệm tham, niệm dâm, niệm khách khí, vọng tưởng tạp niệm, nhất loạt thu dọn chúng cho thật sạch sẽ.

Hôm rồi các vị nghe thầy Ngộ Chánh báo cáo việc em trai của thầy vãng sanh. Quá trình tu hành của chú đó chưa nói được rõ, hôm qua đã bổ sung rồi, tôi vẫn chưa nghe. Nhưng cha mẹ chú ấy nói với tôi, chú ấy trong quá trình tu hành, mỗi ngày hiếm hoi lắm mới nói vài ba câu. Người nhà nói chuyện, chào hỏi chú ấy, chú đều cự tuyệt: “Không nên nói chuyện với tôi”. Dụng cái tâm chuyên đến mức độ này, đây chính là bí quyết vãng sanh của chú ấy. Tâm chú định rồi, chú thật sự buông xả vạn duyên rồi. Trong Kinh Di Đà nói, thời gian so với trường hợp của chú ấy còn ngắn hơn, mọi người đều đã đọc rất thuộc: “Nếu một ngày, hai ngày, cho đến bảy ngày”. Có người nào niệm Phật bảy ngày thì thành công hay không? Có. Trong Tịnh Độ Thánh Hiền Lục có ghi chép, trong Vãng Sanh Truyện cũng có ghi chép. Nếu thật sự chịu quay đầu, triệt để buông xuống thì người này có thể thành tựu. Cho nên pháp môn này thù thắng đến cực điểm.

Tôi thường hay khuyên các vị đồng học, chúng ta tu hành việc thứ nhất là phải giữ tâm tốt, trong tâm thuần thiện không có ác. Không để ở trong tâm những ác niệm, việc ác, người ác. Chỉ chuyên nhìn vào chỗ thiện, chỗ tốt của người khác thì chúng ta trong đời này sẽ sống trong môi trường thuần thiện vô ác. Không cần nói đến những thành tựu khác, tâm trạng của bạn vui sướng, an lạc biết bao! Mỗi ngày nghĩ đến chỗ xấu của người khác, nhớ đến oán thù người khác thì đời này bạn sẽ sống ở trong môi trường cực kỳ tồi tệ, bạn sống rất đau khổ, sống rất vất vả. Từ đó cho thấy, khổ vui đều ở trong khoảng một niệm của chính mình, không phải người khác trao cho bạn mà là do ý niệm của chính bạn chuyển biến ra.

Hiểu được đạo lý này, vì sao chúng ta không đem ý niệm chuyển thành niệm Phật, mỗi niệm đều niệm A Di Đà Phật, mỗi niệm đều niệm thế giới Tây Phương Cực Lạc y chánh trang nghiêm. Tuy chúng ta chưa đến thế giới Cực Lạc, nhưng hiện tại đã sống tại thế giới Cực Lạc rồi. Tâm trạng của chúng ta là đang sống tại thế giới Cực Lạc, khi thọ mạng hết rồi thì đâu có lý nào mà không vãng sanh chứ! Cho nên phải buông xuống vạn duyên. Cư sĩ Bàng đã dạy người: “Nhiều việc không bằng ít việc, ít việc không bằng không có việc gì”. Không có việc gì không phải là chúng ta không làm gì cả. Mọi việc đều vẫn cứ làm như cũ nhưng trong tâm nhất định không lo nghĩ vướng bận gì. Không có việc gì là nói trong tâm không có việc gì, không phải là nói thân không có việc gì, thân không có trở ngại.

Trong Kinh Hoa Nghiêm nói lý sự vô ngại, sự sự vô ngại. Những gì là chướng ngại? Ý niệm ở trong tâm là chướng ngại. Ở trong truyện ký Du Tịnh Ý có nói, lời nói của ông thiện, hành vi cũng thiện, mà ý thì bất thiện, cho nên hành vi thiện, lời nói thiện đều không sinh hiệu quả, đều biến thành hư ngụy, không phải là thật. Nếu như là tâm thiện, ý thiện thì đó là chân thiện, đây là cội gốc của thiện ác. Táo thần khuyến khích ông, trước tiên phải giữ tâm thuần thiện, sau đó tùy phần tùy sức mà đi làm việc tốt. Sức của bạn có thể làm được thì hãy tận lực mà làm, khi làm phải làm cho thật rốt ráo, quyết không cầu quả báo. Hành thiện mà vì quả báo là ý của bạn đã bất thiện rồi. Vì sao vậy? Là có điều kiện rồi. Thiện vô điều kiện là chân thiện. Làm việc thiện mà không cầu quả báo thì quả báo thù thắng nhất. Không cầu danh, không cầu lợi dưỡng, chẳng cầu mong gì cả, toàn tâm toàn lực giúp đỡ người khác, có thể xả mình vì người. Sự việc bất luận là khó hay dễ, bất luận là lớn hay nhỏ, phải thật thành khẩn, thành thật mà đi làm. Nếu sức mình không làm được thì chúng ta cũng phải có cái tâm tốt này. Đó gọi là “tâm có thừa mà sức không đủ”, cái tâm niệm này sẽ có cảm ứng. Cái tâm niệm này thật sự là thuần thiện thì được chư Phật hộ niệm, long thiên thiện thần đến giúp đỡ bạn. Hay nói cách khác là tăng thêm sức mạnh cho bạn, khiến cho tâm nguyện của bạn được viên mãn. Bạn không phải vì chính mình, bạn vì chúng sanh, vì Phật pháp.

Ngày nay tại Singapore, các vị chính mắt nhìn thấy, cư sĩ Lý Mộc Nguyên không phải là người có sức khỏe, ông có thành ý, có tâm nguyện chân thành, vì Phật pháp trụ thế dài lâu, vì lợi ích thật sự của chúng sanh, cho nên cảm được chư Phật Bồ tát giúp đỡ ông. Không có sức mạnh cũng có thể mãn nguyện, cũng có thể làm thành tựu sự việc này, đây không phải là chúng tôi nói suông mà không làm, thông thường ở trong tôn giáo gọi đây là kiến chứng. Trong Phật pháp gọi là tác chứng chuyển, chứng minh bày ra ngay trước mắt. Chúng ta đọc kinh, chúng ta nghe pháp, chúng ta nhìn thấy những sự thật này, vậy còn có thể không tin hay không? Còn có thể không giác ngộ không? Chúng ta biết bản thân chúng ta trong đời quá khứ không tu phước, ở trong đời này không biết tiếc phước (trân quý và tiết kiệm phước), không biết tu phước, mà còn đang lãng phí phước báo. Nhưng mà đời sống chúng ta vẫn còn có thể sống được, chư Phật Bồ tát từ bi vẫn thường hay báo hiệu cho chúng ta, đến thị hiện cảnh tỉnh, khích lệ chúng ta, chúng ta từ chỗ này phải tăng trưởng tín tâm.

Có một số Bồ tát hộ pháp, hầu như ở mỗi địa phương đều có, đến tặng đất đai, nhà cửa, tặng tiền cho tôi, đây đều là chư Phật Bồ tát gia trì. Tôi có thể tiếp nhận, nhưng mà tiếp nhận rồi có làm được gì không? Cảm thấy vô dụng, thế thì tôi đều cảm ơn, đều khước từ. Ở trong đây có thông điệp. Các vị có thể nhận ra hay không? Có một thông điệp mạnh mẽ, đó là hễ chúng ta cần thì trợ duyên lập tức hiện tiền. Ngày nay chúng ta thật sự có ba trăm người, năm trăm người tu hành chân chánh thì lập tức một đạo tràng lớn liền hiện tiền. Chỗ cho mấy trăm, mấy ngàn người ở, không cần lo một chút nào cả, những thông điệp này nói cho chúng ta biết sự việc này. Nếu chúng ta không cô phụ Phật Bồ tát, nếu không cô phụ các bậc trưởng giả hộ pháp thì phải gắng sức tu hành, chăm chỉ nỗ lực. Người phát tâm muốn giúp đỡ chúng ta đều là thành tâm thành ý, không phải hư ngụy. Chúng ta còn mong cầu phước báo gì nữa chứ? Không cần thiết. Chúng ta một lòng một dạ làm việc vì Phật Bồ tát, phục vụ tất cả chúng sanh, bạn chỉ cần kiên trì đi theo đường lối này, chăm chỉ nỗ lực đi làm công việc này, nhất định không lừa mình, không dối người thì tất cả trợ duyên tự nhiên thành tựu.

Giống như sau khi Du Tịnh Ý quay đầu, ông có thể y giáo phụng hành, ông hiểu rõ sâu sắc đạo lý và sự thật về nhân quả báo ứng, cho nên “động thì vạn thiện tùy theo, tĩnh thì không sanh một niệm”. Hai câu nói này quan trọng. Ông có thể thay đổi vận mạng của mình chính là nhờ hai câu nói này. Khi động, khởi tâm động niệm là vì chúng sanh, vì Phật pháp, đối với chính mình thì không sanh một niệm, thật thà niệm Phật. Ông sống đến 88 tuổi, ông có bốn người con trai, chết hết ba người, còn một người bị thất lạc từ nhỏ. Sau khi ông hành thiện, người con trai này không hẹn mà gặp lại, tìm lại được rồi.

Đứa trẻ này là con trai út của ông, lúc còn nhỏ đi chơi, lên thuyền của người ta, thuyền chạy đi rồi, sau đó thì bị người ta xem như là nô lệ rồi bị bán đi. Thật là may mắn, đứa trẻ được một thái giám mua về. Vị thái giám này rất tốt bụng, ông không có con, đã mua mấy đứa trẻ về làm con nuôi để phòng khi tuổi già. Về sau Du Tịnh Ý làm quan, công danh đã thành tựu rồi, vì hành thiện tích đức nên đã chuyển được toàn bộ nghiệp báo, liền đi bái kiến vị thái giám già này. Vị thái giám già gọi mấy người trẻ mà ông nhận nuôi lên, trình diện với Du Tịnh Ý. Vừa gặp mặt, Du Tịnh Ý thấy diện mạo của một đứa trẻ rất giống con của mình, nhưng vì rất nhiều năm ông không gặp mặt nên đã hỏi tên tuổi, quê quán của nó. Đứa trẻ này bèn nói ra. Ông lập tức rơi lệ, ông hỏi có phải dưới bàn chân của con có hai nốt rồi phải không? Đứa trẻ cởi giày ra, vừa nhìn quả nhiên không sai! Đúng là con của ông. Vị thái giám này bèn giao lại đứa trẻ cho ông. Về sau đứa con này cũng học hành, thành danh, cũng đã sinh ra rất nhiều con, con cháu đầy nhà. Thiện có thiện báo, nhân duyên quả báo không mảy may sai chạy. Tôi đã từng giảng qua Du Tịnh Ý Công Ngộ Táo Thần Ký rồi, dường như có băng ghi âm.

Trong phần kết luận (câu thứ mười ba và mười bốn), lỗi lầm lớn nhỏ, nặng nhẹ của mỗi người đều có quỷ thần đang ghi chép, đều có hồ sơ. Các vị nên biết rằng chỗ vua Diêm la có hồ sơ chi tiết về chúng ta, chỗ Tứ Thiên Vương cũng có hồ sơ chi tiết về chúng ta, chỗ Đao lợi thiên cũng có hồ sơ chi tiết. Đây là thật, không phải là giả, quyết không phải để hù dọa người. Khởi tâm động niệm của chúng ta đều có lưu ở trong hồ sơ. Bạn trốn ở đâu được chứ? Bạn trốn không khỏi. Trước đây người có học tin những sự việc này, khi khởi tâm động niệm họ biết kiềm chế. Người hiện nay đúng là mê hoặc điên đảo, làm càn làm bậy, không biết được sự khủng khiếp của quả báo, không biết sự đáng sợ của khởi tâm động niệm. Ác lớn thì “đoạt kỷ”, “đoạt kỷ” là giảm thọ mười hai năm, thọ mạng của bạn giảm bớt mười hai tuổi. Nếu bạn tu thiện tích đức thì tăng kỷ. Tăng một kỷ tức là thọ mạng của bạn tăng thêm mười hai tuổi. Tăng hai kỷ là tăng thêm hai mươi bốn tuổi. Chúng ta thường hay xem thấy ghi chép điều này ở trong sách xưa. Ác nhỏ thì “đoạt toán”, “toán” cũng là tổn giảm phước báo, tổn giảm thọ mạng của bạn.

Từ đoạn văn này, chúng ta biết được mỗi con người, từ thân tâm cho đến gia đình, khu vực đều có thiện địa quỷ thần vây quanh chúng ta suốt cuộc đời. Cổ Thánh tiên Hiền, chư Phật Bồ tát không ai không dạy chúng ta đoạn ác tu thiện, đặc biệt là “thận độc” (cẩn thận ý niệm lúc ở một mình). “Độc” là khi bản thân ở một mình, trước nhiều người thì giữ thể diện, luôn giả bộ giả dạng, khi không có người thì hiện nguyên hình, đây là điều đáng sợ nhất. Có thể ở một mình trong nhà mà không có mảy may cái tâm dối trời gạt người, không có mảy may ý niệm bất thiện nào thì sự tu hành này mới có căn cơ, đây là điều chúng ta cần phải học tập. Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta chỉ giảng đến đây thôi.

A Di Đà Phật!

Tập 11

Các vị đồng học, xin chào mọi người!

Hôm qua chúng ta học đến câu thứ 14: “Kỳ quá đại tiểu, hữu sổ bách sự. Dục cầu trường sanh giả, tiên tu tị chi” (tội lỗi lớn nhỏ của con người, có đến mấy trăm chuyện. Kẻ mong sống lâu, trước hết hãy nên tránh những tội lỗi này). Tội lỗi lớn nhỏ có mấy trăm loại. Chữ “sự” trong kinh văn là chủng loại. Ở trong mỗi loại thật sự mà nói là vô lượng vô biên. Cổ đức nói: “Phi nghĩa nhi động” (hành động những điều phi nghĩa), đó chính là lỗi. “Nghĩa” là “nên”, nếu tư tưởng hành vi của bạn đều là không nên thì đó chính là lỗi lầm. Lỗi lầm có lớn nhỏ; lớn chính là nghiệp chướng, nhỏ thì gọi là lỗi lầm. Thiên địa quỷ thần đều nhìn thấy tội lỗi, chư Phật Bồ tát nhìn thấy càng rõ ràng hơn. Thành thật mà nói, điều mà thiên địa quỷ thần nhìn thấy, chúng ta thường nói đó là chuyện đương nhiên. Chư Phật Bồ tát còn có thể nhìn thấy được đạo lý vì sao nó lại như vậy, vì sao bạn mê hoặc, vì sao bạn tạo nghiệp, vì sao bạn thọ báo.

Vì sao nói chư Phật Bồ tát có thể nhìn thấy được cái đạo lý vì sao nó như vậy. Mọi người đã đọc Kinh Vô Lượng Thọ rồi, người ở thế giới Cực Lạc, cho dù là người mới vừa vãng sanh hạ phẩm hạ sanh, năng lực của họ cũng đều là thiên nhãn nhìn thấu, thiên nhĩ nghe suốt, tha tâm đều biết. Hay nói cách khác, đối với con người bạn, đời đời kiếp kiếp trong quá khứ của bạn, họ đều biết rõ những tình trạng đó. Cho nên họ biết lý do tại sao như vậy. Tích tập ác nghiệp trong nhiều kiếp, trong nhiều kiếp đã dưỡng thành cái thói quen xấu ác, tập khí ác này, không dễ gì thay đổi.

Chúng ta thấy trong Kinh Địa Tạng, thế gian có một số người bất thiện, tập khí nghiệp chướng rất nặng, đến cõi người từ đường ác trong đời quá khứ, nên còn mang theo cái tập khí tàn dư của đường ác. Thiên địa quỷ thần chưa chắc có thể nhìn thấy rõ được những đạo lý này. Khả năng của A la hán có thể nhìn thấy năm trăm đời quá khứ của một người, trước năm trăm đời thì họ không nhìn thấy. Cho nên cần phải hiểu rõ triệt để thì thuyết pháp mới có thể khế cơ, mới biết dùng pháp phương tiện gì để giúp đỡ những chúng sanh khổ nạn này.

Cảm Ứng Thiên nói ở chỗ này cũng là một nguyên tắc. Nguyên tắc này có tính phổ biến, nếu mọi người có thể tuân thủ thì chắc chắn được lợi ích. Trong quá khứ, ở Trung Quốc, ba nhà Nho Thích Đạo đều theo đuổi công tác giáo dục xã hội, đều mang tư tưởng nhất thể đa nguyên văn hóa, đối với xã hội Trung Quốc có cống hiến rất lớn. Tam giáo tuy có khác biệt nhưng cũng có chỗ tương đồng. Đó chính là bất luận tu học theo đạo nào thì nhất định phải lấy “tích đức” làm gốc, đây là điều tam giáo đều công nhận. Tích đức bắt đầu từ đâu vậy? Là từ trên tâm địa mà hạ công phu. Tâm địa nhất định phải quang minh lỗi lạc.

Nhà Phật nói “siêu phàm nhập thánh”. “Phàm” là gì? Phàm là phàm tình, chúng ta ngày nay gọi là tình cảm, tình cảm này là phàm tình. Xử sự theo tình cảm thì sẽ có lỗi lầm, chúng ta thường nói xử sự theo tình cảm. Có thể buông xả tình chấp, vứt bỏ rồi, thì người này chính là Thánh. Thánh là người hiểu biết minh bạch, người giác ngộ. Cho nên làm Thánh chính là làm người hiểu biết minh bạch, làm người giác ngộ. Nếu như không chuyển đổi tình chấp thành trí huệ thì bạn không làm Thánh được. Hay nói cách khác, bạn vĩnh viễn sẽ không hiểu rõ ràng, vĩnh viễn sẽ không giác ngộ.

Tình chấp phát sinh từ đâu vậy? Phật pháp nói từ trên lý, là phát sinh từ phân biệt, chấp trước bốn cái tướng của bạn. Bốn tướng chính là tướng ngã, tướng nhân, tướng chúng sanh, tướng thọ giả, bạn phân biệt, chấp trước bốn cái tướng này, đây là nguồn gốc của tình chấp. Bởi vì bạn phân biệt chấp trước cho nên bạn mới có tự tư tự lợi, mới có nhân ngã thị phi, mới có tham sân si mạn. Không những ngôn hành của bạn tạo nghiệp mà khởi tâm động niệm cũng là tạo nghiệp. Phần trước đã nói qua một cách sơ lược điều này với các vị rồi. Khởi tâm động niệm là ý ác, tâm bạn ác, tâm không tốt. Phật Bồ tát giác ngộ rồi, hiểu minh bạch rồi. Người giác ngộ không có ngã, không có chính mình cho nên mới có thể thật sự tôn kính người khác, người hiểu biết mới có thể làm được.

Nhà Nho cũng là như vậy, sau khi hiểu rõ rồi mới biết “hạ mình mà tôn người”, tự mình khiêm hạ mà tôn trọng người khác. Chỉ có người mê hoặc mới tự cao tự đại, tự mình ngẩng cao đầu không hề xem trọng người khác, không chịu được oan ức. Vừa bị một chút oan ức là ôm hận trong lòng, không lúc nào quên nên chiêu cảm đến quả báo không như ý. Mọi người đều biết sân hận thì đọa địa ngục. Cho nên Phật Bồ tát vì sao không trụ trong lục đạo, vì sao không trụ trong thập pháp giới? Các Ngài thị hiện ở trong lục đạo nhưng vẫn trụ ở nhất chân pháp giới, đạo lý ở đâu vậy? Vì không có ngã, không có ngã mới có thể hạ mình. Người giác ngộ ở chỗ thấp hèn vẫn vui vẻ, tự tại, chỉ có người mê hoặc mới dương dương tự đắc. Quí vị hãy suy nghĩ thật kỹ cái đạo lý này, lĩnh hội thật tỉ mỉ thì thọ dụng vô cùng tận, thật sự hiểu rõ nhân quả ba đời.

Chúng tôi ở trong các buổi giảng thường hay nói qua, giữa người với người dứt khoát không được giành phần lợi, cũng nhất định không có thiệt thòi. Bạn giành phần lợi của người ta, tương lai sẽ phải trả nợ, nợ mạng phải đền mạng, nợ tiền phải trả tiền. Ở trong Hồng Lâu Mộng nói nợ người nước mắt phải trả người nước mắt, việc này là thật chứ không phải là giả. Chỉ có người thật sự giác ngộ, thật sự hiểu biết thì họ mới không tạo nghiệp nữa, họ mới thật sự làm được tùy duyên qua ngày, ở trong tùy duyên mà thành tựu công đức của chính mình. Trong Thập Đại Nguyện Vương nói “tùy hỷ công đức”. Công đức là gì? Sự lưu lộ của tánh đức chính là công đức. Ở trong đây có một quan niệm quan trọng nhất mà chúng ta không có cách gì hình thành được, nếu như chúng ta có thể hình thành được quan niệm này thì Bồ tát đạo không phải là việc khó, tích công lũy đức là chuyện dễ như trở bàn tay. Quan niệm gì vậy? “Tất cả chúng sanh trong hư không pháp giới là chính mình”.

Chúng ta không cách gì hình thành quan niệm này, thế nhưng chư Phật Bồ tát đều có quan niệm này. Phật chứng được pháp thân thanh tịnh. Pháp thân là gì vậy? Pháp thân là tất cả chúng sanh trong hư không pháp giới là chính mình, khẳng định là chính mình, hoàn toàn không có mảy may nghi hoặc, chân thật là chính mình thì người này thành Phật rồi. Họ chứng được pháp thân thanh tịnh. Cho nên họ phục vụ tất cả chúng sanh là phục vụ chính mình, thế thì còn gì để nói nữa chứ, còn có gì mà chấp trước nữa, không phải vì người khác, mà là vì chính mình. Tôi khi giảng kinh đã có nói qua rồi, vũ trụ phức tạp như thế nào thì thân thể của chúng ta cũng phức tạp như thế đó. Thân thể chúng ta là cái vũ trụ thu nhỏ, vũ trụ là sự mở rộng của cái thân thể này của chúng ta, tình trạng phức tạp ở đây không tăng không giảm, hoàn toàn tương đồng. Cho nên cái thân thể này của chúng ta là tiểu vũ trụ, tiểu vũ trụ cùng với đại vũ trụ là một không phải là hai.

Trong Kinh Hoa Nghiêm nói: “Nhỏ lớn không hai”, lớn có thể chứa nhỏ, nhỏ cũng có thể chứa lớn, hạt cải chứa núi Tu Di, núi Tu Di chứa hạt cải, đây mới là cảnh giới không thể nghĩ bàn. Chư Phật Bồ tát giúp đỡ những chúng sanh chưa giác ngộ ở trong vô lượng vô biên cõi nước chính là xuất phát từ quan niệm này, từ quan niệm này mà thiết lập. Cho nên pháp là pháp không thể nghĩ bàn, người cũng là người không thể nghĩ bàn.

Chúng ta đọc chú giải Kinh Địa Tạng Bồ tát Bổn Nguyện của Pháp sư Thanh Liên, trong mỗi điều của “Ngũ trùng huyền nghĩa”, Ngài đều thêm vào “không thể nghĩ bàn” là rất có đạo lý. Nếu bản thân Ngài chưa khế nhập cái cảnh giới này thì Ngài không thể nói ra lời này được. Ngài đã lĩnh hội được chân tướng sự thật rồi, nhận biết rồi, khế nhập cảnh giới này, cho nên Ngài mới có thể nói ra được. Chúng ta đọc rồi lĩnh hội được mấy phần? Vì sao chúng ta không thể lĩnh hội được vậy? Vì ở trong đây có chướng ngại, chướng ngại là không ngoài phiền não chướng và sở tri chướng. Phiền não chướng chính là nhân ngã thị phi, tham sân si mạn. Sở tri chướng, dùng cách nói hiện nay mà nói, là có thành kiến đối với phương diện tri thức học thuật. Nếu có thành kiến về mặt nhân quả thì đó là thuộc về phiền não chướng, là một loại trong kiến tư phiền não. Nếu có thành kiến về mặt tri thức thì gọi là sở tri chướng. Tự cho mình là đúng, cho nên bạn sẽ không nhìn thấy chân tướng sự thật.

Chúng ta ở chỗ này phải dùng công phu, trừ được một phần chướng ngại thì trí huệ của bạn sẽ hiển lộ ra một phần. Cách trừ khử chướng ngại như thế nào? Chúng ta phải hiểu rõ, trừ khử chướng ngại chính là những tình chấp phân biệt này ngày càng tan nhạt, không nghiêm trọng như trước đây nữa, mỗi năm một nhạt hơn, mỗi tháng một nhẹ dần hơn, phân biệt chấp trước đã nhẹ rồi, tan nhạt rồi, đây chính là lần lượt xa lìa. Năm mươi mốt cấp bậc của Bồ tát, bốn cõi ba bậc chín phẩm của pháp môn Tịnh độ đều là như vậy. Tập khí phiền não bớt một phần thì phẩm vị của bạn sẽ tăng cao một bậc, đến khi đoạn sạch tập khí phiền não rồi thì bạn viên mãn thành Phật. Bồ tát Đẳng Giác còn có một phẩm sanh tướng vô minh chưa phá, đó chính là phiền não của họ. Cho nên họ vẫn chưa đạt đến viên mãn, công đức của họ vẫn chưa thành tựu rốt ráo. Cần phải xả cho thật sạch sẽ, vậy mới là thành tựu cứu cách viên mãn, cho nên chúng ta phải xả, phải buông xả.

Nếu bạn không chịu buông xả thì chính là bạn tích lũy tội nghiệp. Buông xả tức là bạn tích lũy công đức. Vì sao bạn không buông xả được vậy? Vì bạn chưa hiểu rõ chân tướng sự thật, cho những cái giả này là thật, vậy là bạn thấy sai rồi, nghĩ sai rồi, cho nên bạn mới làm sai, bạn mới bị chiêu cảm đến ác báo. Buông xả và nhìn thấu bổ sung cho nhau. Bạn có thể buông xả một chút thì bạn nhìn thấu thêm một phần, có thể nhìn thấu thêm một phần thì bạn có thể buông xả thêm một chút nữa. Hay nói cách khác, Bồ tát từ lúc sơ phát tâm cho đến viên thành Phật đạo, chính là nhìn thấu buông xả bổ sung cho nhau.

Trong sáu Ba la mật, Bát nhã Ba la mật là nhìn thấu, năm độ còn lại đều là buông xả, các bạn thử nghĩ xem có đúng hay không? Bố thí là buông xả tâm tham, trì giới là buông xả niệm ác, nhẫn nhục là buông xả sân hận, đố kỵ, tinh tấn là buông xả giải đãi lười nhác, thiền định là buông xả tán loạn, toàn bộ là buông xả. Bát nhã là thấu biết, thấu biết rất rõ ràng minh bạch. Sáu Ba la mật quy nạp lại chính là bốn chữ “Nhìn thấu, buông xả”, chúng ta phải thật làm. Những khái niệm, hình tướng trong kinh luận này tuyệt đối không phải đọc tụng qua là xong, đọc xong là trôi mất rồi, vậy thì làm sao được chứ? Bạn thật nhìn thấu, thấy rõ ràng thấu suốt rồi, thật buông xả thì tội lỗi của bạn sẽ không còn nữa, đâu thể không sống lâu, sống lâu là vô lượng thọ.

Cho nên muốn cầu sống lâu, muốn cầu phước báo, nhất định phải cầu từ trên tâm địa, tâm sanh vạn vật. Trong kinh Phật nói: “Tâm sanh thì các pháp sanh”, phần trước chúng ta cũng học qua: “Nhất thiết pháp tùng tâm tưởng sanh” (tất cả pháp theo tâm tưởng mà sanh ra). Phật pháp là nội học, ở bên trong viên mãn rồi thì cảnh giới bên ngoài liền thuận theo tâm. Cho nên nói “tâm tưởng sự thành” (trong tâm nghĩ tưởng thì sự việc thành tựu). Trong Phật pháp nói nhất định là chính xác. Bạn nghĩ ác thì việc ác thành, bạn nghĩ thiện thì việc thiện đã thành, bạn nghĩ Phật thì thành Phật rồi, bạn nghĩ tham sân si mạn thì ba đường ác thành rồi, là tâm tưởng sự thành mà. Bạn nghĩ tham, thì thành ngạ quỷ rồi, nghĩ sân hận, tật đố thì địa ngục thành rồi. Thập pháp giới y chánh trang nghiêm từ đâu mà có? Từ trong tâm của chính bạn nghĩ ra vậy. “Tất cả pháp từ tâm tưởng sanh”, liền biến hiện ra cảnh giới này. Đã là như vậy thì tại ta sao không nghĩ Phật mà lại đi nghĩ cái khác vậy? Nghĩ Phật thì thành Phật, tâm nghĩ Phật, miệng niệm Phật, thân làm những việc mà Phật làm, miệng nói những lời của Phật thì người này đã thành Phật rồi. Cho nên chúng ta nếu muốn làm Phật thì không thể không đọc kinh, nếu không đọc kinh thì nghĩ ngợi lung tung. Chúng ta phải khiến tư tưởng của chính mình hoàn toàn tương ưng với kinh giáo của Phật, khởi tâm động niệm nghĩ cái gì vậy? Nghĩ đến những đạo lý, những lời giáo huấn, những cảnh giới mà Phật đã nói trong kinh. Tôi khuyên mọi người đọc Kinh Vô Lượng Thọ ba ngàn lần, đạo lý là ở chỗ này.

Bạn không thuộc kinh thì bạn nghĩ được cái gì chứ? Bạn không có cách gì nghĩ được. Trước tiên phải học thuộc kinh, thuộc cho thật nhuần nhuyễn, khởi tâm động niệm, cảnh giới lý luận ở trong kinh hoàn toàn có thể hiện tiền. “Nhớ Phật niệm Phật, hiện tiền tương lai chắc chắn thấy Phật”, đây là tôi dạy mọi người, tin hay không là tùy bạn. Có người tin và làm theo, họ được lợi ích, họ rất hoan hỷ đến nói với tôi. Tôi cũng vì họ mà hoan hỷ. Người không chịu tiếp nhận, không chịu làm, tôi nhìn thấy cũng hoan hỷ. Tại sao vậy? Họ tâm tưởng sự thành mà. Khắp hư không pháp giới chính là như vậy. Đời này không thể được độ thì xem như là đã trồng thiện căn. Ở trong A lại da thức có cái nhân duyên được độ, có cái chủng tử được độ, vậy cũng tốt, chỉ là việc được độ không ở trong đời này mà thôi. Lý Lão sư trước đây nói, còn phải luân hồi nhiều kiếp, còn phải chịu rất nhiều khổ nạn. Cho nên chúng ta phải thật sự tin, thật sự y giáo phụng hành, trong đời này phải làm ngay việc này, đây là thiện căn, phước đức, nhân duyên chín muồi rồi.

Các vị đồng học. Mời xem câu thứ mười lăm của Cảm Ứng Thiên: “Thị đạo tắc tiến, phi đạo tắc thoái” (hợp đạo thì tiến, trái đạo thì lui). Bắt đầu từ chỗ này cho đến câu thứ ba mươi sáu là: “Dục cầu thiên tiên giả, đương lập nhất thiên tam bách thiện. Dục cầu địa tiên giả, đương lập tam bách thiện” (muốn cầu thành thiên tiên, hãy nên làm một ngàn ba trăm điều lành. Muốn cầu thành địa tiên, hãy nên làm ba trăm điều thiện). Đoạn này đều là nói về phước báo, ở trong toàn văn là đoạn lớn thứ ba.

Tám chữ “thị đạo tắc tiến, phi đạo tắc thoái” là nói tổng quát. Con người cần phải đoạn ác tu thiện, đây là chân lý muôn đời. Hết thảy chúng sanh có người nào mà không cầu phước báo, có người nào mà mong muốn gặp tai họa chứ? Nhưng bạn phải biết rõ phước báo là từ đâu mà có, tai họa là từ chỗ nào mà ra. Tám chữ này chính là cội nguồn của kiết hung họa phước. Điểm mấu chốt ở trong tám chữ này chính là chữ “đạo”. Chữ “đạo” này phải hiểu như thế nào? Ý nghĩa rất sâu rất rộng. Thông thường nói “đạo” là lý, đạo lý. Đạo cũng là con đường. Vậy thế nào là “thị đạo”, thế nào là “phi đạo”? Đây là điều mà chúng ta phải phân biệt rõ ràng.

Thiện tâm, thiện hạnh chính là “thị đạo”. Tâm hạnh bất thiện là “phi đạo”, đây là nói từ trên nhân. Là kiết, là phước đây chính là “thị đạo”. Là hung, là tai, là họa đó chính là “phi đạo”, đây là nói từ trên quả. Những sự lý nhân quả này chúng ta cũng nên biết rõ. Tiêu chuẩn mà trong Phật pháp lập nên chính là tánh đức. Phàm là tương ưng với tánh đức chính là “thị đạo”, đi ngược lại với tánh đức chính là “phi đạo”. Tánh đức nói đến chỗ rốt ráo thì chính là tâm tánh quy về nhất niệm. Cho nên nói đến cứu cánh thì nhất niệm là “thị đạo”, nhị niệm, tam niệm thì là “phi đạo” rồi. Cái tiêu chuẩn này cao, đây là tiêu chuẩn của chư Phật Như lai, của Pháp thân Đại Sĩ. Chỉ có họ mới có năng lực giữ được nhất niệm, không rơi vào niệm thứ hai. Cho nên quả báo của họ là đại kiết, đại phước, cảnh giới không thể nghĩ bàn. Trong kinh Đại Thừa thường nói đến “nhất chân pháp giới”. Nhất chân pháp giới từ đâu mà có vậy? Từ nhất niệm mà có. Nếu chúng ta không giữ được nhất niệm, không duy trì được thì biến thành tam tâm nhị ý, vậy liền biến hiện ra thập pháp giới y chánh trang nghiêm. Thập pháp giới y chánh trang nghiêm đối với Pháp thân Đại Sĩ mà nói là phi đạo.

Chúng ta phải hiểu rõ cái đạo lý này. Bản thân không làm đến được nhưng không thể không biết. Có như vậy trong quá trình tu học không đến nỗi được ít cho là đủ, biết cảnh giới hiện tại rất hữu hạn, còn phải phấn đấu nỗ lực không ngừng nâng lên cao. Thế nhưng ngay trước mắt chúng ta hạ mức độ của đạo xuống mức thấp nhất. “Đạo” là gì? Ngũ giới, thập thiện là “đạo”. Thế nào là “phi đạo”? Phá giới, thập ác là “phi đạo”. Tiêu chuẩn đã hạ đến mức độ này thì chúng ta có thể hiểu rõ, đã có chỗ khởi đầu. Bắt đầu từ ngũ giới, thập thiện. Đây là nói với đại chúng.

Đối với đồng tu niệm Phật mà nói, vì sao bạn niệm Phật? Mục đích của niệm Phật là gì? Hy vọng cầu sanh Tịnh độ. Hay nói cách khác, không thể để cho cái hy vọng này tan vỡ, nhất định phải thực hiện, cho dù là hạ hạ phẩm vãng sanh Phàm Thánh Đồng Cư Độ cũng không hết hy vọng, nguyện của bạn cũng mãn rồi. Mức độ thấp nhất này là gì vậy? Trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ, Phật nói với chúng ta Tịnh nghiệp Tam Phước. Đây là mức độ thấp nhất, nếu muốn cầu vãng sanh ngay trong đời này thì không thể không biết. Chúng tôi trước đây đã từng giảng Tịnh Nghiệp Tam Phước nhiều lần rồi, có băng ghi âm, cũng có băng ghi hình, hình như cũng có in sách lưu hành. Nói về Tam Phước, tổng cộng Phật đã nói mười một điều, mười một điều này chính là “đạo”, trái ngược mười một điều này chính là “phi đạo”.

Đối với phước thứ nhất, phước nhân thiên, cũng chính là đạo nhân thiên, bạn có thể phụng hành thì đời đời kiếp kiếp sẽ không mất thân người. Bạn không thể phụng hành thì đó chính là “phi đạo”. Phi đạo thì chắc chắn sẽ đọa ba đường ác. Bốn điều này là: “Hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng, từ tâm bất sát, tu thập thiện nghiệp”. Chúng ta có hiểu ý nghĩa này hay không? Chúng ta có chịu làm hay không? Điều thứ nhất nói rõ thập thiện là căn bản của căn bản. Thế nào gọi là hiếu? Thế nào gọi là kính? Không thể không hiểu rõ ràng, ở đây tôi không giảng thêm nữa.

Phước thứ hai là tiêu chuẩn mà người Nhị Thừa tu, có ba điều: “Thọ trì Tam Quy, cụ túc chúng giới, bất phạm uy nghi”, đây là vào cửa Phật. Phước thứ nhất là nền tảng để vào cửa Phật, vẫn chưa vào cửa, đến phước thứ hai mới là vào cửa, trở thành học trò của Phật. Chúng ta thử nghĩ xem chúng ta có tư cách làm học trò của Phật chưa? Học trò của Phật nhất định phải tuân thủ sự ràng buộc của Tam Quy. Chúng ta khởi tâm động niệm, lời nói, việc làm không trái với lời giáo huấn của Phật. Tam Quy, điều thứ nhất là “quy y Phật”. Trong “Truyền thọ tam quy” chúng tôi đã nói rất rõ ràng, rất tường tận rồi. Quy y Phật là giác mà không mê. Chúng ta khởi tâm động niệm, lời nói, việc làm có phải là giác mà không mê hay chưa? Giác đây là “thị đạo”, mê là “phi đạo”. Tư tưởng kiến giải của chúng ta có chính xác hay không? Tư tưởng kiến giải thuần chánh, tương ưng với Phật là “thị đạo”, tư tưởng kiến giải bất chánh, tà tri tà kiến là “phi đạo”, đây là ý nghĩa của “quy y Pháp”. Thứ ba là “quy y Tăng”, Tăng là sáu căn thanh tịnh, không nhiễm mảy trần. Chúng ta thử nghĩ, tâm của chúng ta có thanh tịnh không? Ý niệm của chúng ta có thanh tịnh hay chưa? Thân của chúng ta có thanh tịnh không? Hoàn cảnh cư trú của chúng ta có thanh tịnh hay không? Thanh tịnh là “thị đạo”, không thanh tịnh là “phi đạo”. Cho nên, đệ tử của Tam Bảo mỗi niệm phải tương ưng với “giác, chánh, tịnh”, đây là “thị đạo”. Nếu mỗi niệm là “mê, tà, nhiễm”, đây là “phi đạo”.

Tư tưởng ngôn hạnh phải y theo giới luật, đặc biệt là người mới phát tâm. Thật ra mà nói, Bồ tát Đẳng Giác đều phải nghiêm trì giới luật từ lúc sơ phát tâm cho đến Như Lai địa. Các vị đã có khi nào thấy Phật Bồ tát phá giới, phạm giới hay chưa? Không hề có. Hình tượng của Phật Bồ tát đều làm lợi ích cho chúng sanh. Đệ tử Phật phải lấy Phật Bồ tát làm tấm gương, học Phật, phải học cho thật giống. Lấy cái hình tượng này làm tấm gương cho xã hội, cho tất cả chúng sanh. Chúng ta phải hiểu cái đạo lý này. “Bất phạm uy nghi”, “uy nghi” chính là tấm gương tốt.

Phước thứ ba là nền tảng của Bồ tát Đại Thừa, “Phát Bồ đề tâm”, phát tâm Bồ đề chính là phát Tứ Hoằng Thệ Nguyện. Nguyện phát rồi phải thực hiện thì cái nguyện đó không phải nguyện suông, phải làm cho được. Cho nên Bồ tát có tâm tàm quý (hổ thẹn), tâm tàm quý thúc đẩy động viên họ, khiến họ có thể quyết chí hướng thượng, dũng mãnh tinh tấn. Tàm quý là “thị đạo”, không tàm quý, không biết xấu hổ là “phi đạo”. “Thâm tín nhân quả” (tin sâu nhân quả), tôi giảng điều này giảng rất nhiều lần. Cái nhân quả này không phải là nhân quả thông thường. Nhân quả thông thường thì Bồ tát đâu có đạo lý nào mà không biết chứ! Cái nhân quả này là “niệm Phật là nhân, thành Phật là quả”. Thật sự là người biết cái đạo lý này không nhiều. “Độc tụng Đại Thừa, khuyến tấn hành giả”, đọc tụng Đại Thừa chính là thân cận chư Phật Như Lai, một ngày cũng không được lãng phí, mỗi ngày đều phải thân cận chư Phật Như lai. Chư Phật Như lai ở đâu vậy? Các kinh Đại Thừa chính là chư Phật Như Lai, mỗi ngày phải đọc tụng.

Phương pháp đọc tụng là trước tiên thân cận một vị thiện tri thức, đây là bí quyết cầu học, cầu đạo của thế xuất thế gian. Người vào thời xưa gọi là “Sư thừa”, nhất định là ở tại một chỗ của vị thiện tri thức đó mà thành tựu. Sau đó mới có thể đi tham học khắp vô lượng thiện tri thức. Thành tựu bản lĩnh tham học ở dưới tòa của một vị thiện hữu thì mới có năng lực đi tham học. Cái bản lĩnh này là gì? Trong Kinh Bát nhã gọi là Căn Bản Trí, tham vấn khắp tất cả thiện tri thức là thành tựu Hậu Đắc Trí, lúc đó trí tuệ mới viên mãn. Phần cuối cùng của Kinh Hoa Nghiêm đã làm tấm gương cho chúng ta, Thiện Tài Đồng Tử thân cận một vị thiện tri thức là Bồ tát Văn thù, đó là sư thừa. Ở dưới tòa Văn thù, Thiện Tài đã đạt được căn bản trí, sau đó ra đi tham học, 53 tham nữa là thành tựu viên mãn hậu đắc trí, vậy là trí huệ viên mãn rồi. Không có căn bản trí thì bạn sẽ không có năng lực đi tham học. Căn bản trí là thật trí, trí huệ chân thật, họ có năng lực phân biệt chân vọng, có năng lực phân biệt tà chánh, đúng sai, thiện ác, lợi hại. Họ vừa tiếp xúc liền biết rõ, cho nên ra đi tham học, bất luận gặp người thế nào, bất luận gặp phải việc gì, đối với họ đều là khai trí huệ, không bị gặp phải chướng ngại. Nếu bạn không có cái bản lĩnh này, bạn đi tham học, một vị thiện tri thức chỉ bạn đi một con đường, hai vị thiện tri thức tức là hai con đường rồi, ba vị thiện tri thức, bạn chính là ở ngã ba đường, bốn vị thiện tri thức chính là bạn ở ngã tư, bạn biết phải đi về đâu chứ? Bạn không biết đi con đường nào rồi. Nếu bạn có bản lĩnh, bạn có thể phân biệt, có thể nhận thức, thế thì không sợ, dù thân cận nhiều thiện tri thức nhưng phương hướng của bạn, mục tiêu của bạn chắc chắn không thay đổi.

Chúng ta xem Thiện Tài Đồng Tử làm mẫu cho chúng ta. Thiện Tài Đồng Tử thân cận Bồ tát Văn thù, Văn thù dạy ông điều gì? Dạy ông pháp môn niệm Phật, không đọc thấy điều này trong kinh văn, trong văn tự không có ý nghĩa đầy đủ. Ý nghĩa nằm ở đâu? Bồ tát Văn thù cầu sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc, Thiện Tài là môn sinh đắc ý nhất của Ngài, nếu không kế thừa y bát của Ngài thì sao có thể nói là đệ tử truyền pháp chứ? Bạn phải biết rõ cái ý nghĩa này. Thế Tôn dạy chúng ta “y nghĩa bất y ngữ” trong Tứ Y Pháp, bạn phải lĩnh hội được cái ý nghĩa này. Hãy thử xem Thiện Tài ra đi tham học, vị thiện tri thức thứ nhất là Tỳ kheo Kiết Tường Vân, dạy ông điều gì? Dạy ông Bát Chu Tam muội, Bát Chu Tam muội là chuyên niệm A Di Đà Phật, còn gọi là Phật lập Tam muội.

Vị thiện tri thức cuối cùng là Bồ tát Phổ Hiền dạy ông Thập Đại Nguyện Vương dẫn về Cực Lạc. Từ đầu đến cuối chính là một pháp môn niệm Phật. Ông làm nên tấm gương để cho chúng ta thấy. Đó là “thị đạo” thì phải tiến, dũng mãnh tinh tấn, “phi đạo” phải lui cho nhanh. Hai câu nói này (độc tụng Đại Thừa, khuyến tấn hành giả) là nói tổng quát. Không những bản thân chúng ta hiểu rõ, hơn nữa còn phải thường xuyên khuyên bảo người khác, giúp đỡ người khác, đây là tam phước sau cùng: “Khuyến tấn hành giả”.

Nói tóm lại mười một câu này, mười câu đầu là tự lợi, câu cuối cùng là lợi tha. Tự lợi rồi sau đó mới có thể lợi tha, chính mình chưa có thành tựu mà muốn làm lợi ích cho người khác, ở trong kinh Phật thường nói: “Không có chuyện đó”. Cho nên hai câu, tám chữ này (độc tụng Đại Thừa, khuyến tấn hành giả) có ý nghĩa rất sâu, rất rộng, đây là tổng cương của thiện phước, sau đó mới dạy cho chúng ta làm thế nào tu thiện, tu phước, tích công lũy đức trong đời sống hằng ngày.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta chỉ học đến đây thôi.

A Di Đà Phật!

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.