Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 37/59

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Tịnh Không

Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Tập 84

Chư vị đồng tu, xin chào mọi người!

Mấy hôm nay, chúng tôi tiếp xúc với rất nhiều đồng tu đến từ Trung Quốc đại lục và Hồng Kông. Tôi thấy mọi người đều đang rất chăm chỉ tinh tấn tu hành khiến chúng tôi cảm thấy rất vui mừng. Khi tu học thì vấn đề và chướng ngại thường rất khó tránh khỏi, nguyên nhân là do sự hiểu biết của chúng ta chưa đủ thấu triệt đối với lý luận, phương pháp và cảnh giới. Cho nên sự ngờ vực đương nhiên là khó tránh khỏi.

Hôm qua có một bạn đồng tu đến nói với tôi: anh cảm nhận rất sâu sắc tai nạn của thế gian rất nhiều và cũng cảm thấy sống trên thế gian này không có ý nghĩa gì. Tinh thần anh ấy rất sa sút và nói với tôi là: “Con cái gì cũng buông xuống hết rồi, con hiện tại nhất tâm niệm Phật, chỉ mong sớm một ngày được vãng sanh Tây Phương Cực Lạc Thế Giới”. Thế nhưng lại nói với tôi là: “Con hiện nay chỉ còn lại mấy vạn đồng, nếu như chi phí cho nhu cầu sinh hoạt dùng hết rồi thì cuộc sống của con sẽ thế nào?”. Tôi nghĩ những người giống anh, giống cách nghĩ, cách làm của anh không chỉ có một mình anh mà thôi. Sự phát tâm như vậy rất tốt, nguyện vọng cầu sanh Tịnh Độ không thể nói là không khẩn thiết, thế nhưng có thể vãng sanh được không thì lại là vấn đề lớn. Tại sao không thể vãng sanh? Là vì anh làm sai rồi. Việc vãng sanh làm sao có thể vội vàng được chứ? Sốt ruột muốn vãng sanh, trên nguyên lý có thể nói như vậy nhưng cách làm lại không như pháp. Bạn vẫn lo sợ phí sinh hoạt của bạn dùng hết rồi, không còn tiền nữa, điều này có phải là tự gây phiền não cho mình hay không? Cho nên tôi nói với anh là Phật trong kinh luận thường khai thị cho chúng ta, hết thảy đều phải tuỳ thuận tự nhiên. Công việc chúng ta cần làm hằng ngày thì vẫn làm như cũ, không chỉ nói người tại gia mà người xuất gia cũng không ngoại lệ. Đại đức xưa có nói: “Làm Hoà Thượng một ngày thì đánh chuông một ngày”. Chúng ta hằng ngày cần làm bổn phận công việc của mình cho thật tốt. Điều này gọi là học Phật. Thế nào là buông xuống? Điều cần thiết buông xuống thì anh ấy không buông xuống, điều không nên buông xuống thì anh ấy lại buông xuống. Anh ấy đã thôi không làm công việc của mình nữa. Đây là điều không nên. Điều cần buông xuống chính là sự lo lắng trong lòng, sự bận tâm trong lòng. Đây là điều nên buông xuống, trong tâm chỉ có A Di Đà Phật, chỉ có thế giới Tây Phương Cực Lạc. Ngoài điều này ra đều phải buông xuống tất cả những lo lắng và bận tâm trong lòng. Như vậy mới gọi là thật sự buông xuống. Anh thực hiện sai rồi, chứ không phải học Phật rồi thì không quan tâm đến gia đình nữa, công việc cũng không làm. Nếu mọi người đều học Phật như vậy thì Phật pháp sẽ không thể trụ tại thế gian này rồi. Vì sao vậy? Là vì phá hoại thế gian pháp. Thế Tôn trong kinh luận thường khai thị cho chúng ta: “Phật pháp tại thế gian, không hoại thế gian pháp”. Bạn phá hoại thế gian pháp thì làm sao chấp nhận được chứ. Phật pháp không những không phá hoại thế gian pháp mà Phật pháp có thể tuỳ thuận thế gian pháp. Cho nên Phật pháp nhận được sự hoan nghênh của quần chúng rộng lớn. Đạo lý chính là chỗ này.

Các bạn nhất định phải hiểu được buông xuống là buông xuống ở trong tâm chứ không phải buông xuống trên mặt sự. Nếu trong tâm quả nhiên buông xuống rồi thì trên mặt sự nhất định không có chướng ngại. Đó gọi là: “Lý sự vô ngại, sự sự vô ngại”. Nếu trên mặt sự nhất định phải buông xuống vậy thì Thích ca Mâu ni Phật cũng phải buông xuống rồi, đâu cần thiết phải giảng kinh thuyết pháp bốn mươi chín năm chứ? Bạn nghĩ xem chư Phật Bồ tát vì chúng ta mà thị hiện. Tổ Sư Đại đức vì chúng ta mà diễn thuyết, chúng ta từ chỗ này mà thể hội để không hiểu sai đi dụng ý của Phật.

Vậy thì niệm Phật như thế nào? Cả ngày từ sớm đến tối nắm chắc câu A Di Đà Phật, có thể vãng sanh không? Tại sao người xưa lại nói: “Đau mồm rát họng cũng chỉ uổng công”? Chúng ta cần suy nghĩ xem, điều kiện để vãng sanh là: “Tâm tịnh thì cõi Phật tịnh”. Niệm Phật phương thức, mục đích là gì? Là để niệm đến tâm thanh tịnh, dùng câu Phật hiệu này để tiêu trừ tất cả vọng tưởng, phiền não, tạp niệm, phân biệt, chấp trước của chúng ta. Đó gọi là niệm Phật. Người niệm Phật nhất định phải tin sâu nhân quả. Đạo lý của nhân quả gọi là: “Miếng ăn, ngụm nước đều được định sẵn”. Cho nên không cần phải đi tranh giành, không cần phải đi phan duyên mà nên an phận thủ thường. Cuộc sống hằng ngày chỉ cần có thể mặc ấm, có thể ăn no, có một căn nhà nhỏ có thể che mưa che nắng là đủ rồi. Nếu còn dư thừa thì nên giúp đỡ người khác, biết phát tâm tu bố thí nhiều để tích luỹ nhiều công đức, phước huệ song tu.

Trong khi giảng kinh tôi cũng thường nhiều lần nói với các bạn là: Có người hỏi tôi niệm [Phật] như thế nào? Tôi nói với họ: Hư không pháp giới hết thảy chúng sanh đều là A Di Đà Phật. Tôi niệm Phật như vậy. Mỗi một người đều là hoá thân của A Di Đà Phật, mỗi một việc cũng đều là A Di Đà Phật biến hoá ra. Hết thảy sơn hà đại địa, cây cỏ, đất đá đều là A Di Đà Phật biến hoá ra, đều là sáu trần của thế giới Tây Phương Cực Lạc đang thuyết pháp. Thế giới này của chúng ta cũng không ngoại lệ, bạn có thể nhìn thấy không? Trong mắt của tôi, trong tâm của tôi tất cả đều là A Di Đà Phật. Niệm là tâm, là tâm hiện tại. Vì vậy tự nhiên sẽ sanh khởi tâm lễ kính đối với hết thảy người, hết thảy việc, hết thảy vật, “tâm tịnh tức Phật độ tịnh”.

Cho nên chúng ta đối với việc vãng sanh không có do dự, hoàn toàn khẳng định, nhất định không có hoài nghi. Vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc là về quê cũ thì đâu có lý nào không về được chứ? Vấn đề là bạn có biết đường về hay không? Đường về chính là phương pháp. Bạn có hiểu được chân tướng sự thật hay không? Chân tướng sự thật là thế giới Tây Phương Cực Lạc: “Duy tâm Tịnh Độ, tự tánh Di Đà”. Chúng ta vẫn còn do dự điều gì nữa? Cái thế gian này có không tốt thế nào đi chăng nữa thì cũng đừng nên ghét bỏ, vì sao vậy? Là vì tự tánh Ta bà, duy tâm đại chúng, cho nên chúng ta hãy “hằng thuận chúng sanh, tuỳ hỷ công đức”. Cho dù thuận cảnh hay nghịch cảnh, thiện duyên hay ác duyên đều luôn giữ được tâm chân thành, thanh tịnh, bình đẳng của chính mình. Đây gọi là niệm Phật, chứ không phải chỉ niệm suông câu Phật hiệu ở trên miệng. Miệng niệm câu Phật hiệu là biện pháp để đối phó với phiền não. Khi sáu căn của chúng ta tiếp xúc với cảnh giới bên ngoài thì khởi tâm động niệm, lúc đó dùng câu Phật hiệu “A Di Đà Phật” đè ý niệm đó xuống. Hãy dùng công phu này đối trị tập khí phiền não vọng tưởng ở mọi lúc mọi nơi, thường xuyên có sự cảnh giác cao độ như vậy là tốt.

Cổ Đại đức có câu: “Không sợ niệm khởi chỉ sợ giác chậm”. Khi niệm vừa khởi lên thì các bạn phải biết đó là tam đồ lục đạo. Ý niệm của chúng ta vừa khởi lên đều là tam đồ lục đạo. Nếu là thiện niệm thì là tam thiện đạo, nếu là ác niệm thì là tam ác đạo. Cho nên chúng ta mới biết ý niệm thật đáng sợ. Phật dạy chúng ta dùng phương pháp niệm Phật để đối trị, bất luận là thiện niệm hay ác niệm, khi ý niệm vừa khởi lên liền dùng câu A Di Đà Phật đè ý niệm đó xuống. Bạn có thể thường xuyên giữ được tâm thanh tịnh, bình đẳng, giác thì bạn chân thật là niệm A Di Đà Phật. Tâm thanh tịnh, bình đẳng, giác chính là A Di Đà Phật. Trong Kinh Vô Lượng Thọ, Thế Tôn nói với chúng ta: Thế nào gọi là tâm thanh tịnh? Trong tâm không nhiễm mảy trần thì gọi là tâm thanh tịnh. Cái gì gọi là ô nhiễm? Thất tình ngũ dục là ô nhiễm, những thứ này là ô nhiễm. Cho nên khi bạn khởi lên cảm tình, cảm tình là gì? Là Hỷ (mừng), Nộ (giận), Ai (buồn), Lạc (vui), Ái (yêu), Ố (ghét), Dục (tham muốn). Đây gọi là thất tình. Ngũ dục là Tài, Sắc, Danh, Thực, Thuỳ. Khi bạn khởi lên những điều này thì tâm của bạn là tâm luân hồi. Chúng ta cần niệm mất đi tâm luân hồi này, phải làm cho tâm Bồ đề hiện tiền. Tâm Bồ đề chính là tâm thanh tịnh, bình đẳng, giác. Tâm Bồ đề chính là tâm chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi. Chỉ cần tâm Bồ đề được khởi lên, được niệm lên thì việc vãng sanh thế giới Cực Lạc như Kinh Vô Lượng Thọ nói với chúng ta là “Một niệm hay mười niệm nhất định vãng sanh”. Nếu tâm Bồ đề không thể hiện tiền thì một ngày niệm mười vạn tiếng Phật hiệu mà người xưa thường nói là “Đau mồm rát họng cũng chỉ uổng công”. Ngay đến thế gian pháp đều nói tâm đầu ý hợp, chúng ta cần tương ưng với tâm Phật, tâm tâm tương ưng thì đâu có đạo lý không sanh Tịnh Độ.

Cho nên công việc mỗi ngày việc gì cần làm thì nhất định vẫn làm như thường. Nếu ngày mai vãng sanh rồi thì công việc hôm nay vẫn phải làm như bình thường. Bạn không thể nói ngày mai tôi vãng sanh thì việc hôm nay tôi không làm nữa. Vậy thì bạn không thể vãng sanh rồi. Căn bản bạn không hiểu được đạo lý vãng sanh. Chỉ cần hơi thở này chưa dứt thì những nghĩa vụ mà bạn cần làm thì phải làm cho thật tốt, cần chăm chỉ nỗ lực làm việc đó thật viên mãn. Chúng ta ngày nay ở thế gian này là thân phận gì, đang làm bất cứ ngành nghề nào, mỗi ngày đang làm công việc gì, đều là vì xã hội, vì chúng sanh. Cho dù bạn là người nội trợ trong gia đình, bạn phải vì gia đình, vì mỗi thành viên trong gia đình mà phục vụ. Mỗi hành vi việc làm hằng ngày của bạn đều là thực hành Bồ tát đạo. Không thể nói ngày mai tôi vãng sanh rồi thì hôm nay Bồ tát đạo không làm nữa. Vậy thì có phải là tự bạn chướng ngại chính mình hay không? Phát Bồ đề tâm, hành Bồ tát đạo nhất định không được gián đoạn. Chỉ cần tất cả vì chúng sanh, tất cả vì Phật pháp thì đây chính là Bồ tát đạo. Tôi mặc áo là vì chúng sanh, tôi ăn cơm là vì Phật pháp chứ không phải vì chính mình. Vì chính mình là tâm luân hồi, tạo nghiệp luân hồi. Vì chúng sanh, vì Phật pháp, vì Phật pháp cửu trụ thế gian, tôi làm một tấm gương tốt để hết thảy chúng sanh nhìn thấy, nghe thấy, biết đến Phật pháp, ngưỡng mộ Phật pháp, phát tâm học tập Phật pháp. Điều này chính là cuộc sống của chúng ta hành trì vì Phật pháp.

Nếu chúng ta làm ra một tấm gương xấu, không cần gia đình, sự nghiệp cũng không cần, công việc cũng không cần mà chạy lên núi tìm một cái động để niệm Phật. Người trong xã hội nhìn thấy như vậy sẽ sợ phát khiếp lên được, cho là Phật pháp này là tà môn ngoại đạo, không thể học, đó chính là phá hoại Phật pháp rồi. Cho nên người học Phật cần có trí huệ, cần phải hiểu nên làm như thế nào. Những cử chỉ hành vi của bạn nhất định phải làm lợi ích cho chúng sanh, giúp đỡ chúng sanh, để chúng sanh nhìn thấy sự hành trì của bạn thì họ được giác ngộ, họ hiểu rõ, họ quay đầu. Nhất định không được để cử chỉ hành vi của chúng ta khiến cho chúng sanh nhìn thấy sanh thêm lòng nghi hoặc, càng tăng thêm phân biệt, chấp trước, nghi ngờ. Vậy thì chúng ta đã sai hoàn toàn rồi.

Từ đó mà biết, kinh không thể không đọc, không thể không nghe, không thể không nghe nhiều. Nếu có nghi vấn nhất định phải hỏi, hỏi là tốt. Hôm qua có một vị cư sĩ đến hỏi tôi vấn đề này, hỏi rất tốt, tại vì sao? Vì người mê hoặc giống như anh không phải là ít. Anh ấy vừa hỏi, chúng ta liền hiểu ra, khi vừa giải thích thì mọi người đều hiểu rõ. Cho nên từ học vấn có nghĩa là chúng ta cần học rồi hỏi, cần hỏi nhiều, không nên sợ hỏi. Khi nghi ngờ được tiêu trừ rồi thì lòng tin mới có thể kiến lập, biết được mình nên niệm Phật, học Phật như thế nào, làm thế nào mới có thể thành tựu được Phật pháp. Chư Phật Bồ tát dạy chúng ta không gì khác, dùng cách nói của thế gian là “thông tình đạt lý”. Chư Phật Bồ tát, Tổ sư Đại đức có ai là không thấu hiểu lòng người chứ. Không thấu hiểu lòng người thì thuyết pháp sẽ không khế cơ, không thông đạt đạo lý thì thuyết pháp sẽ không khế lý. Khế cơ khế lý thì nhất định phải làm đến thông tình đạt lý. Cho nên Phật pháp mới có thể “hằng thuận chúng sanh, tuỳ hỷ công đức”. Đó là điều chúng ta trên kinh luận thường xuyên đọc thấy. Chúng ta cần tuỳ thuận hoàn cảnh sinh sống của bản thân, tuỳ thuận phương thức sinh sống của bản thân, tuỳ thuận thói quen làm việc của chính mình. Tất cả đều tuỳ thuận, trong tuỳ thuận cầu tiến bộ.

Sửa đổi lỗi lầm của chính mình thì sẽ tiến bộ, nhà Phật và nhà Nho đều rất xem trọng việc này. Trong Lục độ của nhà Phật nói “tinh tấn”, nhà Nho nói: “Ngày mới, ngày ngày mới”. Vậy làm thế nào để tinh tấn? Làm thế nào để ngày ngày mới đây? Sửa đổi chính là tinh tấn, chính là ngày ngày mới. Vì vậy gọi là cải tiến. Cách hiểu sai lầm của chúng ta, lỗi lầm của bản thân chúng ta, cách nghĩ sai lầm của chúng ta, cách làm sai lầm của chúng ta, sau khi hiểu rồi thì sửa đổi lại liền tiến bộ thôi. Cho nên đồng tu học Phật chúng ta nhất định vẫn phải sống cuộc sống bình thường, làm công việc thường ngày của chúng ta. Phật dạy chúng ta buông xuống là buông xuống những ưu tư, vướng mắc, vọng tưởng, phân biệt, chấp trước trong cuộc sống và trong công việc, là dạy buông xuống những điều này. Cuộc sống của chúng ta vui vẻ, công việc vui vẻ, như vậy niệm Phật mới niệm tốt được. Khi nhân duyên thời khắc đến rồi thì A Di Đà Phật nhất định đến tiếp dẫn bạn. Nếu chưa đến lúc đó mà ngày ngày mong chờ: “Ái chà! A Di Đà Phật sao vẫn chưa đến vậy, vẫn chưa đến đón mình!” Là vì nghiệp chướng của bạn vẫn chưa tiêu trừ. Khi nghiệp chướng tiêu trừ, thời khắc nhân duyên đến rồi thì Phật tự nhiên sẽ hiện tiền, bạn không cần phải lo lắng.

Các vị đồng tu!

Hôm qua tôi gặp một cư sĩ từ Trung Quốc đại lục đến đạo tràng nơi đây nghe kinh. Anh này rất thích Phật pháp và nói với tôi là anh thâm tín Phật pháp nhưng không tin cõi Tịnh độ của A Di Đà Phật. Lúc đó tôi vẫn chưa nghe thấy lời nói này vì thời gian lúc đó quá gấp gáp. Anh viết cho tôi một tin nhắn, khi trở về tôi mới nhìn thấy. Cũng có thể nói là anh này có thiện căn, hướng đến Phật pháp, thời gian học Phật chưa được nhiều, mới được hai năm. Hiện tượng này là bình thường.

Tôi nghĩ lại thời gian mình học Phật thì hầu như mười năm đầu cũng là không tin Tịnh độ. Bảy năm đầu khi học Phật vẫn còn bài trừ Tịnh độ, rất thích nghiên cứu kinh điển của Phật giáo. Kể từ sau khi tôi từ bỏ công việc rồi cùng pháp sư Sám Vân ở lều tranh, ở đó năm tháng rưỡi. Pháp sư Sám Vân có bảo tôi đọc Văn Sao của Pháp sư Ấn Quang. Trong thời gian đó tôi đọc Văn Sao Chánh Biên, Tục Biên hai lần. Ngài lại bảo tôi đọc A Di Đà Kinh Sớ Sao, Yếu Giải và Viên Trung Sao, đồng thời bảo tôi làm Khoa Phán. Đương nhiên Khoa Phán không phải là do tôi làm mà Khoa Phán là của cổ Đại đức làm. Ngài muốn tôi đem Khoa Phán sắp xếp thành biểu giải để làm thành Khoa Hội. Đó là lần đầu tiên tôi phát hiện ra phân đoạn, bố cục, kết cấu, tầng lớp của kinh điển nhà Phật tinh nghiêm đến như vậy, khiến tôi khâm phục đến mức năm vóc sát đất. Sau khi sắp xếp Khoa Phán thành Biểu Giải thì đối với bố cục và kết cấu đều rõ ràng dễ hiểu, thế là ý nghĩa của toàn bộ kinh đều có thể xem một cách rõ ràng.

Sau này tôi thân cận với lão cư sỹ Lý Bỉnh Nam, Ngài là chuyên tu Tịnh độ, chuyên hoằng Tịnh độ. Trong thời gian năm tháng ở cùng với pháp sư Sám Vân, tôi không bài trừ Tịnh độ nữa. Đây là một bước tiến bộ lớn. Khi tôi đến Đài Trung cầu học, lão sư Lý thường khuyên tôi tu học Tịnh độ. Tôi lại tiến thêm được một bước nữa, thế nhưng vẫn chưa thể chuyên tâm, mà vẫn rất thích đại kinh đại luận trong Phật môn hơn. Vì vậy tôi học Bát Nhã, học Duy Thức với Ngài, đương nhiên đều là học những thứ để nhập môn. Sau này còn học Kinh Lăng Nghiêm, như vậy trên đại Kinh đã có được nền tảng, hơn nữa lại rất có thiên hướng về Kinh Hoa Nghiêm, Kinh Pháp Hoa và đọc chú sớ của người xưa. Lão sư Lý ở Đài Trung giảng kinh thuyết pháp dạy học, bản thân Ngài còn có công việc, việc xã giao rất nhiều, vì vậy chúng tôi chỉ có thể tiếp xúc với Ngài khi lên lớp học, cũng chính là hai lần mỗi tuần. Ngoài thời gian đó ra thì cơ hội thỉnh giáo với Ngài vô cùng ít. Thế nhưng tiếp xúc với Ngài mười năm thì hành nghi, đạo đức của Ngài đã để lại ấn tượng vô cùng sâu sắc cho tôi, do đó tôi mới sanh khởi lòng tin đối với Tịnh độ.

Tôi chuyên tu, chuyên hoằng Tịnh độ là sau khi giảng Kinh Hoa Nghiêm. Tôi ở Đài Bắc khởi giảng Kinh Hoa Nghiêm, bỗng một hôm liền nghĩ: trong Kinh Hoa Nghiêm đại diện quan trọng nhất là Phổ Hiền Bồ tát và Văn Thù Bồ tát, đại diện quan trọng cuối cùng là Thiện Tài Đồng Tử. Tôi bỗng nhiên suy nghĩ, các Ngài tu hành pháp môn gì? Tôi cẩn thận đọc kinh lại một lần nữa, lúc này mới hoát nhiên đại ngộ là các Ngài đều tu Tây Phương Tịnh Độ, đều phát nguyện cầu sanh thế giới Cực Lạc. Thế là tôi nghiêm túc phản tỉnh, Ngài Văn Thù Bồ tát là thầy của bảy vị Phật, là lão sư của bảy vị Phật trong quá khứ, Ngài là cổ Phật thừa nguyện tái lai, lái thuyền từ, lấy thân phận Bồ tát để giúp đỡ Tỳ Lô Giá Na Như Lai, giúp đỡ Thích ca Mâu ni Phật giáo hoá chúng sanh. Trong đoạn cuối Kinh Hoa Nghiêm, các Ngài phát nguyện cầu sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc. Chúng ta nghĩ xem các Ngài là người như thế nào? Đều không phải là nhân vật thông thường, nếu luận theo vết tích thì Ngài là thân phận Đẳng Giác Bồ tát của thế giới Hoa Tạng. Nếu nói theo nguồn gốc thì từ kiếp rất lâu xa về trước Ngài đã sớm thành Phật rồi. Người như vậy vẫn muốn phát nguyện cầu sanh Tịnh Độ, nếu như Tịnh Độ có vấn đề thì Ngài làm sao lại thị hiện như vậy chứ? Phổ Hiền Bồ tát thì càng không cần nói rồi, tổng quy kết của Kinh Hoa Nghiêm là Phổ Hiền Bồ tát “dùng mười đại nguyện vương dẫn về Cực Lạc”. Chúng ta sẽ hỏi thế giới Cực Lạc rốt cuộc là có hay không? Có rất nhiều người nảy sinh hoài nghi đối với vấn đề này. Vấn đề này không khó giải quyết, vậy tôi xin hỏi thế giới hiện tiền của chúng ta là có hay là không có? Nếu chúng ta thừa nhận thế giới mà chúng ta hiện nay đang sống là có vậy thì cũng như vậy, chúng ta cũng có thể khẳng định thế giới Tây Phương Cực Lạc là có, vì một có thì hết thảy đều có. Không thể nói thế giới này của chúng ta là có mà thế giới Tây Phương không có, là hư ảo. Vậy thì cách nghĩ này của bạn hoàn toàn sai lầm rồi.

Người thâm nhập Đại thừa khẳng định thập pháp giới y chánh trang nghiêm đích thực tồn tại. Vì sao vậy? Là vì “Tất cả các pháp từ tâm tưởng sanh”, chỉ cần trong tâm của bạn nghĩ thế giới Cực Lạc thì sẽ có thế giới Cực Lạc xuất hiện. Bạn sẽ hỏi vì sao vậy? Trong Kinh Hoa Nghiêm, Phật nói rất rõ ràng, rất minh bạch, tận hư không pháp giới hết thảy chúng sanh từ đâu mà có? Là do “Duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”, cái có thể hiện, có thể biến, có thể sanh chỉ là một thứ. Đây là sự thật, nhất định không phải là hư vọng. Một thứ này là gì? Đó là tâm, là thức, là tưởng. Nhà Phật gọi cái này là Chân Như, Tự Tánh, Chân Tâm. Phật nói rất nhiều danh từ, Ngài nói mấy mươi danh từ đều là nói một việc. Một sự việc vì sao Phật lại nói nhiều danh xưng đến như vậy? Đây chính là sự thiện xảo trong giáo học của Phật. Phật dạy chúng ta không chấp trước tên gọi, chỉ cần bạn hiểu ý nghĩa là được rồi. Không chấp trước tên gọi, không được chấp trước tướng. Vì sao vậy? Vì danh tự vốn là tánh không: “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”, tướng là sở biến (cái được biến ra), là sở hiện (cái được hiện ra), nó không phải vĩnh viễn tồn tại. Cho nên bạn hiểu rõ là được rồi, ngàn vạn lần không được chấp trước, chấp trước thì hỏng ngay. Khi vừa có phân biệt, chấp trước thì bạn liền mê.

Mục đích của Phật dạy học là dạy chúng ta khai ngộ. Làm thế nào mới có thể khai ngộ? Lìa vọng tưởng, phân biệt, chấp trước liền khai ngộ. Do đó một sự việc nhưng Ngài lại nói rất nhiều tên gọi khác nhau. Nói thế này cũng được, nói thế kia cũng được, không cần cố chấp, chấp trước. Đây chính là sự thiện xảo trong việc dạy học, là trí huệ cao độ trong việc dạy học. Cho nên “Tất cả các pháp từ tâm tưởng sanh”, trên kinh luận hiển thị cho chúng ta thấy rõ chân tướng sự thật. Phật nói “Duy tâm Tịnh Độ, tự tánh Di Đà”, bạn có tin là có tâm và có tánh không? Nếu khẳng định có tâm, có tánh, vậy thì bạn liền có thể khẳng định tâm tánh có thể hiện tướng. Tâm tánh có thể hiện tướng, tướng được hiện ra là từ tâm tưởng sanh. Tâm người thiện, ý thiện, hạnh thiện thì sẽ hiện tướng nhất chân thiện hảo trang nghiêm. Nếu tâm ác, niệm ác, hạnh ác liền hiện ác tướng của ba đường ác. Chúng ta hiểu thông suốt đạo lý này rồi, đối với thế giới Cực Lạc có tồn tại hay không thì liền được giải quyết rồi. Không chỉ thế giới Cực Lạc tồn tại mà tất cả thiên đường của những tôn giáo khác nói đến, những địa ngục được nói đến, chúng ta khẳng định chúng đích thực là tồn tại. Đều là chân tướng sự thật.

Trong kinh Đại thừa, Phật nói cho chúng ta là vô lượng vô biên quốc độ của mười phương chư Phật, vô lượng vô số thế giới y chánh trang nghiêm, chúng ta hoàn toàn khẳng định là có. Nếu bạn nói những lời này tôi nghe rồi không phản đối nhưng sự hoài nghi chưa dứt, vì tôi chưa nhìn thấy. Vậy làm thế nào có thể chứng thực? Nếu bạn muốn chứng thực cũng không khó. Tôi hỏi bạn, buổi tối bạn ngủ có nằm mơ không? Không chỉ ngủ buổi tối nằm mơ mà nằm ngủ buổi trưa cũng mơ. Trong giấc mơ đó có cảnh giới hay không? Có cảnh giới, vậy là bạn có kinh nghiệm rồi. Giấc mộng mỗi tối bạn ngủ có giống nhau hay không? Là không giống nhau, trong giấc mơ hiện là cảnh giới, hiện là thế giới, y chánh trang nghiêm. Khi tỉnh mộng rồi, bạn nghĩ xem cảnh giới trong giấc mộng vẫn nhớ được rõ ràng. Khi đang nằm mộng thì bạn sẽ không có cảm giác được nó là giả, sau khi tỉnh lại rồi mới biết đó là một giấc mộng. Thế giới hiện nay của chúng ta là mộng cảnh, thế giới Tây Phương Cực Lạc và hết thảy cõi nước của chư Phật, thập pháp giới y chánh trang nghiêm, nói cho bạn biết: Tất cả đều là mộng cảnh. Cho nên Phật nói “Phàm những gì có tướng đều là hư vọng”, “Tất cả pháp hữu vi như mộng, huyễn, bọt, bóng, như sương như điện chớp, nên quán sát như thế”. Bạn không thể nói thế giới này không có, bạn cũng không thể nói thế giới này có. Bạn nói thế giới này không có nhưng nó hiện tướng, chúng ta quả thực ở trong cảnh giới này. Bạn nói cảnh giới này có nhưng trên sự thật thì bất khả đắc (không thể có được), nó là mộng cảnh, là huyễn cảnh.

Phật nói với chúng ta: “Mượn giả tu thật”. Huyễn cảnh là giả, y chánh trang nghiêm là giả, trong y chánh trang nghiêm này, bạn cầu cái thật. Thế nào là thật? Là có thể biến, có thể hiện, có thể sanh. Cái “có thể” này chính là thật. Vậy thật là gì? Là chân như tự tánh. Tôn chỉ dạy học của nhà Phật chính là dạy bạn kiến tánh “Minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật”. Trung tâm giáo học của toàn bộ Phật pháp Đại thừa, có rất nhiều phương pháp, đó là tám vạn bốn ngàn pháp môn, vô lượng pháp môn. Trong tứ hoằng thệ nguyện chúng ta niệm “Pháp môn vô lượng thệ nguyện học”. Vô lượng pháp môn, pháp là phương pháp, môn là con đường. Phương pháp, con đường có rất nhiều nhưng phương hướng chỉ là một, mục tiêu chỉ là một, là minh tâm kiến tánh mà thôi. Chúng ta do vì phiền não nghiệp chướng tập khí quá sâu nặng, ở thế gian này chúng ta không có năng lực đoạn phiền não, không có năng lực đạt tâm thanh tịnh, hay nói cách khác, không có năng lực minh tâm kiến tánh. A Di Đà Phật ở nơi đó thị hiện ra một đạo tràng. Đạo tràng đó thanh tịnh, Ngài cung cấp một điều kiện tu học rất tốt cho những người chân thật muốn minh tâm kiến tánh, tiếp dẫn người chí đồng đạo hợp. Nếu bạn thật sự muốn làm Phật, bạn đến nơi này để tu học, Ngài giúp đỡ bạn, thành tựu bạn, [giúp] bạn đạt đến minh tâm kiến tánh. Cho nên hết thảy chư Phật mười phương đều tán thán A Di Đà Phật. Các bạn đọc qua Kinh Vô Lượng Thọ thấy được sự tán thán của Thế Tôn đối với A Di Đà Phật là “Quang trung cực tôn, Phật trung chi vương” (Ánh sáng tôn quý nhất, vua trong các Phật), sự tán thán của Thích ca Mâu ni Phật chính là đại diện cho sự tán thán của hết thảy chư Phật. Cho nên Thiện Đạo Đại sư nói rất hay: “Chư Phật sở dĩ hưng xuất thế duy thuyết Di Đà bổn nguyện hải” (Chư Phật sở dĩ xuất hiện ở thế gian chỉ để nói đến bổn nguyện rộng sâu của Đức Di Đà). Thiện Đạo Đại sư trong sử sách ghi chép là A Di Đà Phật tái lai, là hoá thân của A Di Đà Phật. Là hóa thân của A Di Đà Phật vậy thì chính là A Di Đà Phật. Có thể nói mười phương ba đời hết thảy chư Phật đều khuyên chúng ta tu học Tịnh Độ, bạn vẫn còn không thể tin tưởng hay sao? Vẫn còn có thể có hoài nghi hay sao? Sự tu học của Phật pháp không phản đối sự hoài nghi mà hoan nghênh bạn hoài nghi vì nghi bạn mới có thể cầu chứng, đoạn nghi mới có thể sanh tín: “Tín vi đạo nguyên công đức mẫu” (Lòng tin là nguồn đạo, mẹ của các công đức). Vì vậy sự kiến lập của lòng tin chân thật là phải đoạn tận sự nghi hoặc.

Tất cả Phật pháp không chỉ là bốn mươi chín năm giáo học của Thích ca Mâu ni Phật, mà là thập phương tam thế hết thảy Như Lai giáo hoá chúng sanh. Trọng điểm giáo học chính là khuyên người cầu sanh thế giới Cực Lạc. Mười phương ba đời hết thảy chúng sanh tuyệt đại đa số là căn tánh trung hạ, trên chín mươi phần trăm, người thượng căn lợi trí rất ít. Chỉ cần bạn có thể tin nhận lời của Phật, y giáo phụng hành, niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ thì bạn một đời thành tựu. Nếu bạn không tin tưởng, chính mình đi học pháp môn khác, cũng được thôi nhưng thời gian rất dài, phải học từ từ, vô lượng kiếp rồi lại vô lượng kiếp bạn mới học thành công. Đến khi bạn thành công rồi gặp lại các vị cổ Phật ngày xưa sẽ nói: “Khi chúng ta cùng nhau tu hành, ngài tu Tịnh Độ nên sớm thành Phật rồi, còn tôi tu pháp môn này nên bị bỏ lại xa quá”. Bạn sẽ rất cảm thán, mới biết là chọn lựa Tịnh Tông là đúng đắn, chuyên tu chuyên hoằng, nhất định không thay đổi thì không ai là không thành công. Những thí dụ thế này có quá nhiều rồi, từ xưa đến nay bạn xem niệm Phật vãng sanh có tướng lành hy hữu đủ để chứng minh việc này là có thật, không phải là giả.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết. A Di Đà Phật!

Tập 85

Chư vị đồng tu, xin chào mọi người!

Qua hai mươi ngày nữa là đến năm 2000 rồi, một năm may mắn sắp đến, khắp mọi nơi trên thế giới đều tổ chức hoạt động chúc mừng long trọng. Đến lúc đó chúng ta cũng tổ chức một buổi tối liên hoan ấm áp, hơn nữa sẽ mời chín tôn giáo lớn tại Singapore cùng đến tham dự. Chúng ta không chỉ mời họ đến tham dự mà mời họ làm nhà tổ chức của đêm liên hoan đó, còn chúng ta hỗ trợ bên cạnh. Thế nhưng các bạn đều biết, mấy năm gần đây tai nạn trên toàn thế giới xảy ra dồn dập, hơn nữa lần sau nghiêm trọng hơn lần trước, ai nấy đều bồn chồn lo lắng. Có một số người cho rằng tai nạn này sẽ không thể tránh khỏi, nhưng cũng có một số người nói tai nạn này có thể hoá giải. Cho nên có người đến hỏi tôi: Chúng ta làm thế nào để đối diện với sự mở đầu của thế kỷ hai mươi mốt này?

Chúng tôi tổng hợp lại Phật pháp, hết thảy các tôn giáo và các vị Thánh Hiền trong và ngoài nước từ xưa đến nay, các Ngài nói về khởi nguồn của sự sống trong vũ trụ. Trong Phật pháp nói là tâm tánh, thập pháp giới y chánh trang nghiêm. Điều này là nói đến hư không pháp giới hết thảy chúng sanh là duy tâm sở hiện, duy thức sở biến. Ấn Độ giáo cổ xưa (Bà la môn giáo) có lịch sử thời gian lâu dài hơn Phật giáo. Bà la môn giáo ở Ấn Độ ít nhất có lịch sử hơn tám ngàn năm. Họ nói khởi nguồn của vũ trụ là “phạm”, là “ngã”, chữ “ngã” ở đây không phải là tiểu ngã mà là “ngã” trong “thường lạc ngã tịnh” mà Phật pháp nói đến, là chân ngã. Thông thường những tôn giáo khác nói thế giới này là do Thượng Đế tạo ra, sanh mạng cũng là do Thượng Đế tạo ra, do Thần tạo ra. Cũng có tôn giáo xem Thượng Đế là trí huệ, Phật pháp Đại thừa gọi là pháp thân, đều là nói từ trên bản thể.

Có được nhận thức này chính là bậc đại Thánh đại Hiền. Bạn làm thế nào để nhận thức được, làm thế nào để biết được? Trong Phật pháp cần thông qua sự tu học của Giới Định Huệ, từ trong thiền định sâu mà khai trí huệ. Đây là tam huệ của Bồ tát, từ tam huệ mà có nhận thức, hơn nữa là sự khẳng định. Điều này chính là triệt để hiểu rõ chân tướng của vũ trụ nhân sanh. Phạm vi của nó lớn như thế nào? Nhà Phật nói thập pháp giới, nói bách giới thiên như, thật sự là “không có gì lớn hơn nó, không có gì nhỏ hơn nó”. Đại Thánh nhân thế xuất thế gian không có một ai là không hạ thủ công phu từ đây, sau đó tự mình chứng đắc cảnh giới này, khẳng định một điều mà người hiện nay gọi là năng lực siêu đặc biệt, quả thật là tồn tại [năng lực này]. Đây chính là điều mà phía trên có nói là: tâm tánh, phạm ngã, Thượng Đế, pháp thân, Thần. Thật sự tồn tại, vĩnh viễn tồn tại, có thể hiện, có thể sanh, có thể biến. Thế giới này của chúng ta có thể chia thành hai phần. Phần thứ nhất là hiện tượng tinh thần, phần thứ hai là hiện tượng vật chất. Đó chính là sở hiện, sở sanh, sở biến. Cái được hiện ra, được sanh ra, rồi biến hóa là vô lượng vô biên. Thế nhưng các bạn cần phải biết là cái có thể sanh, có thể biến thì chỉ là một. Từ đó chúng ta có thể biết tận hư không khắp pháp giới hết thảy chúng sanh là cùng một thể sanh mạng. Chúng ta thường nghe thấy lãnh đạo nhà nước hay nói với toàn thể người dân trong cả nước là: “Đồng bào cả nước”. Từ sự nhận thức này của đại Thánh nhân, chúng ta sẽ nói là hết thảy đồng bào trong tận hư không khắp pháp giới, phạm vi này liền lớn rồi, là cùng sanh ra từ một gốc, là đồng một thể sanh mạng. Chúng ta cần nhận thức từ chỗ này.

Sau khi nhận thức được rồi, quay đầu trở lại nhìn hết thảy chúng sanh, có người nhận thức rõ ràng, có người mê hoặc điên đảo, hoàn toàn không hiểu biết. Người nhận thức rõ ràng trong Phật pháp được gọi là Phật, gọi là Bồ tát, người mê hoặc không nhận thức thì gọi là phàm phu. Trong tôn giáo khác người có nhận thức rõ ràng được gọi là Thần, gọi là nhà tiên tri, gọi là Thiên Sứ, người không có nhận thức thì gọi là người phàm. Những vị đại Thánh đại Hiền dạy chúng ta nhận thức chân tướng sự thật, dạy chúng ta phương pháp chuyển biến, chuyển ác thành thiện, chuyển mê thành ngộ, chuyển phàm thành Thánh. Điều này là tổng cương lĩnh trong phương pháp giáo huấn, chúng ta cũng đang học tập như vậy, thế nhưng chuyển thế nào cũng không chuyển trở lại được.

Chúng ta từng nghe nói là trồng thiện nhân sẽ được thiện quả, cho nên cũng học làm việc tốt, việc tốt cũng làm không ít thế nhưng nghiệp báo vẫn chưa chuyển được. Đây là nguyên nhân gì? Sự thật là giống như truyện Du Tịnh Ý Gặp Táo Quân trong phần phụ ở cuối truyện Liễu Phàm Tứ Huấn. Đọc câu chuyện này thì bạn sẽ hiểu ra. Tiên sinh Du Tịnh Ý bần cùng khốn khổ, gặp phải đại nạn, đại bất hạnh. Ông cũng ngày ngày hành thiện, ông là người đọc sách có hiểu biết vì sao không thể chuyển được nghiệp? Là do ông oán trời trách người, làm nhiều việc tốt như thế nhưng lại không có quả báo tốt. Táo Thần liền điểm hoá cho ông: Việc thiện mà ông làm hoàn toàn là làm ra vẻ bề ngoài, khẩu thiện, thân thiện nhưng ý của ông không thiện, tâm không thiện, vì vậy ông không chuyển nghiệp được. Lời Táo Thần khai thị cho ông rất đáng để chúng ta nghiêm túc nghiên cứu, đọc tụng, kiểm điểm bản thân chúng ta.

Đại đức xưa dạy người tu hành là dạy tu từ căn bản. Vậy căn bản là gì? Căn bản là tâm. Chỉ cần tâm của bạn thiện, niệm của bạn thiện thì không có nghiệp báo nào mà không chuyển được, không có tai nạn nào mà không hoá giải được. Giống như một cái cây, tâm là rễ, ý niệm là gốc, thân là cành, khẩu là lá. Bạn tu hành trên cành và lá nhưng gốc rễ đã bị thối nát rồi thì vẫn không cứu được. Khi gốc rễ được cứu rồi thì cành lá dễ rồi, cành lá sẽ không khó. Cho nên chúng ta thấy rất nhiều việc, ở bề ngoài thì tích đức hành thiện nhưng không chuyển được nghiệp lực, cuối cùng oán trời trách người, nói Phật Bồ tát không linh, nói Thần không linh, có lỗi với các Ngài, hoàn toàn giống hệt như tiên sinh Du Tịnh Ý. Thế nên chuyển thì cần chuyển từ trong tâm, chuyển từ trên ý niệm, chuyển thành thuần thiện.

Đại sư Lục Tổ Huệ Năng bên Thiền Tông nói rất hay, « Người chân thật tu đạo không thấy lỗi thế gian ». Đây là chuyển đổi được từ trên ý niệm, chỉ nhìn lỗi của chính mình, không nhìn lỗi của người khác. Cho nên các Ngài có thể chuyển mê thành ngộ, chuyển phàm thành Thánh, đạo lý là ở chỗ này. Chúng ta ngày nay khẩu nghiệp thiện, thân nghiệp cũng thiện nhưng lại thường thấy người khác đều là bất thiện. Người bất thiện kia có quả báo tốt còn mình thì ngày ngày tích đức tu thiện mà không được quả báo tốt, trong tâm không phục. Cho nên các bạn cần phải hiểu thân nghiệp và khẩu nghiệp tuy là thiện nhưng gốc của bạn bị hỏng mất rồi. Từ gốc rễ làm một cuộc chuyển biến lớn là từ nơi tâm, nhớ hết thảy việc thiện của người và vật, không được nhớ việc xấu của người khác, người khác không có việc xấu. Xấu là tại cái gốc của chính chúng ta. Chúng ta nhìn thấy việc xấu của người khác liền biết là gốc của chúng ta đã hỏng rồi. Vì sao Phật nhìn thấy hết thảy chúng sanh đều là Phật? Bồ tát nhìn hết thảy chúng sanh đều là Bồ tát? Là vì gốc rễ của các Ngài tốt, gốc không bị hỏng.

Mục đích của việc tu học, chúng tôi tổng quy kết lại chỉ là hai chữ vô cùng hiện thực là Hoà Bình. Hư không pháp giới hết thảy chúng sanh đều có thể chung sống hoà mục, đối đãi bình đẳng, không phân biệt chủng loại, không phân biệt tôn giáo tín ngưỡng, không phân biệt quốc thổ. Vô lượng vô biên cõi nước của mười phương chư Phật, thế giới của các thần từ Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh chúng ta có thể xem thấy, hiện tượng đó chính là đa nguyên văn hoá mà ngày nay chúng ta nói đến. Số lượng rất nhiều, chúng ta không có cách gì có thể tưởng tượng nổi, cảnh giới bất khả tư nghì nhưng mọi người đều có thể chung sống hoà thuận, đều có thể đối đãi bình đẳng, hơn nữa đều có thể làm được tôn trọng lẫn nhau, kính yêu lẫn nhau, hợp tác giúp đỡ lẫn nhau, chỉ có xây dựng mà không có phá hoại. Cho nên chúng ta thấy thế giới Hoa Tạng, thấy thế giới Cực Lạc và thế giới của chúng Thần, cuộc sống của các Ngài hạnh phúc mỹ mãn, thật sự là một đời sống tràn đầy chân thiện mỹ huệ. Đó là nơi chúng ta luôn hướng về, đã hướng về từ mấy ngàn năm, mấy vạn năm trên quả địa cầu này mà vẫn chưa thể thực hiện được. Là lý do gì vậy? Là do chúng ta bất hoà, không thể chung sống hoà mục với người khác, chúng ta không thể đối đãi bình đẳng với hết thảy chúng sanh. Nguyên nhân chính là điểm này.

Cho nên ngày nay chúng ta đề xướng giáo dục Phật đà, đề xướng giáo dục tôn giáo, mục đích chính là hướng về hết thảy thế gian, hết thảy chúng sanh đều có thể chung sống hoà mục, đối đãi bình đẳng. Muốn đạt được mục đích này thì nhất định phải thức tỉnh chánh giác của hết thảy chúng sanh thì mới mong đạt được. Thức tỉnh chánh giác của hết thảy chúng sanh ngoài giáo dục ra thì không còn bất kỳ phương pháp nào có thể đạt được. Cổ Thánh tiên Hiền xem trọng giáo dục, xem giáo dục là việc đại sự quan trọng nhất trong đời người. Trong Lễ Ký, phần Học Ký đã nói với chúng ta ‘Kiến quốc quân dân, giáo học vi tiên’ (dựng nước quản dân, giáo dục làm đầu). Phật pháp sau khi truyền đến Trung Quốc đã trở thành chủ đạo của văn hoá Trung Quốc, là một mắt xích không thể tách rời. Giáo dục Phật đà do Đế vương đích thân chủ trì, sự giáo học của nhà Nho giao cho Tể tướng chấp hành. Giáo dục Thánh Hiền thế xuất thế gian ở trên mảnh đất này được phát huy mở rộng. Điều này là hạnh phúc của dân tộc Trung Hoa, có thể tạo ra nền văn minh Trung Hoa, nền văn hoá Trung Hoa. Thế nhưng từ nửa sau thời nhà Thanh trở đi, thật bất hạnh, chúng ta đã đánh mất lòng tự tin dân tộc, nên mới gặp phải kiếp nạn hai trăm năm.

Chúng tôi đã trải nghiệm nỗi thống khổ này và tỉnh ngộ lại từ những bài học kinh nghiệm đó, đồng thời cũng nhận ra rằng văn minh khoa học kỹ thuật đem đến ảnh hưởng tiêu cực đối với nhân loại. Sau khi cân nhắc nhiều lần, cuối cùng vẫn phải dựa vào giáo dục tôn giáo mới có thể cứu vớt thế giới này. Duy chỉ có giáo dục tôn giáo mới có thể tiến hành một cách phổ biến, hướng dẫn dạy bảo mọi người biết rõ: Chúng ta là đồng một thể sanh mạng, sanh mạng là vĩnh hằng. Phàm là tín đồ tôn giáo thì khẳng định đều có kiếp trước và có kiếp sau. Kiếp này thời gian rất ngắn, kiếp sau thời gian rất dài cho nên nhất định phải đoạn ác tu thiện, chuyển mê thành ngộ. Chúng ta mong cầu một hạnh phúc vĩnh hằng thì cần hối cải, cần sám hối, vun bồi thiện tâm, thiện niệm, thiện hạnh của chính mình. Thiên tai nhân hoạ trước mắt mặc dù không thể hoàn toàn tránh khỏi nhưng chúng ta khẳng định tai nạn có thể đến chậm, phạm vi của tai nạn có thể giảm nhẹ, chân thật có thể vì chúng sanh trên địa cầu này của chúng ta mà đem đến phước lợi. Hy vọng mọi người chúng ta nỗ lực mà thực hiện.

Các vị đồng tu

Xin mời xem đoạn thứ 78 của Cảm Ứng Thiên. Đoạn này có bốn câu :

“ Phá nhân chi gia, thủ kỳ tài bảo. Quyết thủy phóng hỏa, dĩ hại dân cư” (Phá hoại nhà người chiếm tài sản quý. Gây lụt, đốt lửa làm hại dân cư)

Tiêu đề trong Khoa Phán chính là “Hiển hoành chi ác”. Chữ ‘Hiển’ có nghĩa là rõ ràng, chữ ‘Hoành’ có nghĩa là hoành hành ngang ngược, bắt nạt người khác. Trong chú giải nói cũng rất hay là « Sự xuất vô tâm », nghĩa là ngẫu nhiên làm những việc phá hoại, tổn hại người khác nhưng không lợi ích cho chính mình. Điều này cũng là lỗi lầm. Nếu vì cướp đoạt tài phú của người khác mà khiến cho gia đình đó tan nhà nát cửa thì tội này vô cùng nghiêm trọng. Chú giải nói rất hay: « Hoặc là rõ ràng cậy thế bức hiếp người khác, hoặc là dùng âm mưu quỷ kế, tuy rằng có thể trốn thoát được sự trừng phạt của pháp luật nhưng không thể thoát khỏi sự trừng phạt của quỷ thần và cũng không thoát được sự oan oan tương báo. »

Nạn nước, nạn lửa, nạn nước lửa vô tình những năm gần đây chúng ta thường thấy trên truyền thông có rất nhiều khu vực xảy ra nạn lụt, hoả hoạn. Một số tai hoạ do thiên nhiên hoặc do sự bất cẩn của con người gây nên hoả hoạn, đây cũng là rất bất hạnh rồi. Nếu như có người cố ý tháo nước đê điều, ví dụ như nước của sông Trường Giang hay sông Hoàng Hà, cố tình phá hoại đê sông; phóng hoả đốt phá nơi cư trú của người khác, tội lỗi này phàm phu chúng ta không biết, thế nhưng trong Kinh Địa Tạng nói rất rõ ràng: phóng hoả đốt núi rừng là việc làm tổn đức nghiêm trọng nhất. Bạn thử nghĩ xem những động vật hoang dã sống trong núi rừng đó, những loài côn trùng nhỏ không biết là có bao nhiêu. Một ngọn lửa này đã thiêu chết bao nhiêu sanh mạng rồi. Tội này thật là khủng khiếp, so với phát động một cuộc chiến tranh giết chết mấy ngàn vạn người còn nghiêm trọng hơn. Người thế gian không hiểu biết, không hiểu đạo lý này, chỉ vì lợi ích nhỏ nhoi mà phóng hoả đốt rừng. Người như vậy tuy có thể đạt được chút lợi ích nhỏ trước mắt nhưng sau khi chết thì nhất định sẽ bị đọa ba đường ác. Sau khi thọ hết tội báo ở tam đồ thì vẫn là oan oan tương báo. Trong Phật pháp nói nợ mạng thì phải trả mạng, nợ tiền thì phải trả tiền, vậy thì đến bao giờ bạn mới có thể trả hết được đây?

Chúng ta học Phật, giáo huấn của chư Phật Bồ tát, cổ Thánh tiên Hiền về những điều này đã nghe quá nhiều rồi, cần phải ghi nhớ, cần thời thời khắc khắc suy nghĩ nhiều, nghĩ thông suốt những đạo lý này, quan sát rõ ràng sự thật về nhân duyên quả báo rồi thì sau này cho dù lợi nhuận đặt trước mặt mình có lớn thế nào đi nữa bạn cũng không dám làm những việc như vậy, bạn liền có tâm cảnh giác. Chỉ cần bạn quan sát tỉ mỉ một chút người thế gian bạn sẽ thấy đông đảo chúng sanh, hoàn cảnh của mỗi người đều không giống nhau, nghiệp báo không như nhau. Một số người cả đời họ sống rất hạnh phúc, gia đình sự nghiệp rất mỹ mãn, một số người khác thì cả đời đều không như ý, tai nạn triền miên không dứt, cả một đời khốn khổ lao đao. Đều là người thì tại sao hoàn cảnh lại không bình đẳng như vậy? Phật Bồ tát nói với chúng ta: Nghiệp mỗi người tạo không như nhau. Không bình đẳng không phải là do người khác gây ra. Tuy bị một số người đến chướng ngại nhưng đó là duyên, không phải nghiệp nhân, đó thuộc về ngoại duyên, nhất định là nghiệp do chính mình tạo ra.

Phật nói vì sao con người sanh đến thế gian này? Câu trả lời của Phật chỉ có bốn chữ ‘Nhân sanh thù nghiệp’. Bạn đến thế gian này làm gì vậy? Là bạn đến chịu quả báo. Trong kiếp trước bạn tạo thiện nghiệp thì kiếp này bạn hưởng thiện quả. Kiếp trước bạn tạo ác nghiệp thì kiếp này bạn chịu ác báo. Người sanh đến thế gian này chính là vì điều này, thế nhưng con người mê hoặc điên đảo, khi chịu quả báo họ lại tạo nghiệp cho nên nhân quả triền miên không dứt. Trong cả cuộc đời của chúng ta, khi vẫn chưa triệt để giác ngộ thì ác nghiệp nhiều, thiện nghiệp ít. Chỉ có sau khi triệt để giác ngộ rồi mới có thể đoạn dứt ác nghiệp, chăm chỉ nỗ lực tu thiện. Cần phải triệt để giác ngộ, thật sự giác ngộ rồi thì mới có thể chuyển trở lại được. Hoàn cảnh cả đời bất hạnh, việc như vậy từ xưa đến nay trong ngoài nước nơi đâu cũng có, chúng ta nhìn thấy nhưng mắt không có cảm xúc, chân thật là tê liệt mất cảm giác, ngu si đến cùng cực rồi. Người thông minh, người lợi căn nhìn thấy liền giác ngộ ngay. Tại sao hết thảy chúng sanh có nhiều loại khác nhau, hình dáng khác nhau, cảnh ngộ khác nhau như vậy? Người lợi căn khi vừa quan sát họ liền giác ngộ, họ liền hiểu rõ. Người độn căn, người ngu si họ không hiểu. Người lợi căn thông minh sau khi nhìn thấy họ liền quay đầu, đặc biệt là khi có cơ duyên thù thắng nghe được giáo huấn của Thánh Hiền.

Thế nào gọi là Thánh Hiền? Thế nào gọi là Thần minh? Thế nào gọi là Thượng Đế? Thế nào gọi là Phật Bồ tát? Mặc dù tên gọi không giống nhau nhưng cảnh giới hoàn toàn là như nhau. Đối với chân tướng vũ trụ nhân sanh, sự thật về nhân duyên quả báo các Ngài đều thông đạt minh liễu, quan sát tinh tế cho nên chúng ta tôn xưng các Ngài là Thánh Hiền. Chúng ta không hiểu rõ nhưng các Ngài hiểu rõ. Các Ngài nói với chúng ta đều là chân tướng sự thật nhưng những người mê hoặc điên đảo như chúng ta lại lấy tri kiến phàm phu của mình để đo lường kiến giải của Thánh Hiền nhân. Đối với giáo huấn chân thành, từ bi của các Ngài chúng ta còn phê bình, không thể tiếp nhận, cho rằng các Ngài như vậy là lừa người, dùng mọi thủ đoạn chẳng qua là khuyên người hành thiện mà thôi. Chúng ta dùng thái độ này đối với Thánh Hiền thì đây là tội lỗi rất lớn. Người như vậy không có phước báo. Người chân thật có phước báo thâm sâu, khi tiếp xúc với giáo huấn của Thánh Hiền tuyệt đối không hoài nghi mà sẽ sanh khởi lòng tôn kính, y giáo phụng hành.

Hiểu rõ những ác hạnh này rồi, bản thân chúng ta cần chăm chỉ phản tỉnh, chúng ta có hay không? Đại khái lỗi lớn thì chúng ta không mắc phải, thế nhưng những việc nhỏ trong cuộc sống hằng ngày thật khó tránh khỏi như: cố tình hay vô tình chướng ngại người khác, lừa gạt người khác. Không những chúng ta lừa gạt người khác mà còn lừa gạt cha mẹ, lừa gạt sư trưởng, lừa gạt cả chư Phật Bồ tát. Thường xuyên mắc phải lỗi lầm này mà chúng ta lại mong muốn hằng ngày chính mình có thể tích công luỹ đức. Nếu những lỗi nhỏ này không thể phòng tránh, không thể ngăn chặn thì việc chúng ta tích công luỹ đức chỉ là một lời nói rỗng không, nhất định không có sự thật.

Người thế gian bất luận là trong hay ngoài nước từ xưa đến nay có ai mà không mong cầu phước báo? Có ai mà không mong cầu tránh khỏi tai nạn? Thế nhưng sự thật là phước đức cầu không được, tai nạn lại thường xuyên gặp phải. Vậy thì điều này rốt cuộc là lý do gì? Là vì không chịu nghiêm túc suy nghĩ. Nguyện vọng này có thể nói là không phân biệt chủng tộc, không phân biệt tôn giáo, thậm chí không phân biệt chủng loài, súc sanh cũng có mong cầu này, quỷ thần vẫn có cái mong cầu này. Nếu muốn tất cả mong cầu đều có thể mãn nguyện mà không nghe theo giáo huấn của Thánh Hiền thì nhất định làm không được. Vì vậy Phật dạy chúng ta khởi tâm động niệm, hành vi trong cuộc sống hằng ngày, mỗi giờ mỗi phút đều nghĩ đến lợi ích của hết thảy chúng sanh, nhất định không nên làm những việc thất đức phá hoại.

Trong nhà Phật, đặc biệt chúng ta nhìn thấy người xuất gia có những hành trì không như pháp. Chúng ta có thể phê bình họ không? Nhất định là không được, họ có xấu có ác thế nào đi chăng nữa thì trong tương lai chính họ phải chịu quả báo. Chúng ta phê bình họ thì tội lỗi của chúng ta không biết là nặng bao nhiêu. Là nguyên nhân gì? Thật ra mà nói rất ít người hiểu được. Hình tượng của người xuất gia, hình tượng mặc lên chiếc áo cà sa này, bạn nghĩ xem ở bên ngoài đi một vòng sẽ có bao nhiêu người nhìn thấy, hạt giống Phật đã được trồng vào trong A lại da thức. Họ vừa nhìn thấy liền biết đây là Phật, ý niệm về Phật của họ liền sanh khởi. Tất cả những việc ác của họ chúng ta không nói. Hình tượng này của họ sẽ khiến cho vô số chúng sanh trồng thiện căn. Mặc dù họ có hành vi xấu ác, nhưng nếu chúng ta lại đi khắp nơi tuyên truyền về họ, khiến cho đại chúng trong xã hội nhìn thấy tất cả người xuất gia đều cho rằng đây là những người không tốt thì chúng ta tạo nghiệp hủy báng rồi, tội lỗi này bạn phải tự chịu trách nhiệm.

Cho nên chúng ta thường hay tạo nhân ác này mà chính mình hoàn toàn không biết, chính mình cho là chuyện rất nhỏ mà không nghĩ là điều này ảnh hưởng rất lớn. Bất luận là thiện hay là ác, chúng ta nhất định phải quan sát được, thể hội được sức ảnh hưởng của nó lớn như thế nào, ảnh hưởng sâu sắc ra sao, thời gian ảnh hưởng dài bao lâu? Khi bạn vừa suy xét đến phương diện này thì tự nhiên sẽ biết thâu liễm. Chúng ta tạo ra ảnh hưởng về mặt thiện, mặt bất thiện thì nhất định không dám làm. Đặc biệt là xã hội hiện nay, hoàn cảnh chúng ta sinh sống hiện nay, sự báo ứng thiện ác diễn ra nhanh chóng vô cùng, rất rõ ràng. Một niệm thiện tâm thiện hạnh thì quả báo thiện lập tức hiện tiền, một niệm ác tâm ác hạnh thì lập tức gặp tai hoạ ngay. Do đó làm sao mà không thận trọng, không cẩn thận được chứ ? Đặc biệt phải lưu ý thận trọng ý niệm khi ở một mình.

Tôi thường xuyên khuyên các đồng tu, chúng ta là đệ tử Phật, sống một ngày tại thế gian thì phải làm trọn trách nhiệm của một ngày. Trách nhiệm của người đệ tử Phật là gì? Là sự nghiệp của Như Lai, mức độ thấp nhất của sự nghiệp Như Lai là khuyên xã hội đại chúng sửa lỗi và khuyến thiện. Đây là trách nhiệm của chúng ta. Không những chúng ta thường khuyên bảo mọi người mà chính chúng ta cần làm một tấm gương tốt cho người khác xem, hay ít nhất chúng ta phải làm được một tấm gương là cả đời không nói lỗi của bất kỳ ai. Chúng ta phải đi đầu trong việc này, nhìn thấy người và người chung sống trong xã hội đều là nói chuyện đúng sai hay dở của người khác, xã hội ngày nay vì sao lại động loạn và bất an đến như vậy? Là đều xuất phát từ miệng lưỡi mà ra. Chúng ta nhìn thấy căn bệnh này liền có thể tự mình phản tỉnh, có thể tự kiểm điểm quay đầu, từ chính bản thân mình sửa đổi trở lại, đó chính là khuyên bảo đại chúng xã hội. Sống một ngày thì làm một ngày, nhất định không sống lãng phí một ngày nào ở thế gian này. Lãng phí một ngày thì chúng ta tạo tội nghiệp một ngày. Việc tốt có người làm chúng ta phải hoan hỉ tán thán, lập tức nhường cho họ làm. Lão Tử của Đạo gia từng nói “Công thành thân thoái” (thành công rồi thì rút lui), chúng ta cần phải hiểu đạo lý này, tuyệt đối không kể công.

Hôm qua chúng tôi nghe cư sỹ Lý nói với chúng tôi về việc tổ chức đêm liên hoan ấm áp đón năm mới. Năm ngoái chúng tôi tổ chức một lần rồi, năm nay sẽ tổ chức mở rộng hơn, nghe nói lễ tổng kết Phật sự cũng làm rồi, do các Pháp sư tiểu thừa làm, tôi nghe được vô cùng hoan hỉ. Tôi nói với cư sĩ Lý là mọi người đều đã nhiệt tâm đến làm rồi thì sang năm chúng ta không cần làm nữa, hãy để cho họ tổ chức còn chúng ta thì tuỳ hỉ, sẽ rất nhẹ nhàng cho chúng ta. Cho nên chúng ta cần ghi nhớ lời giáo huấn của Thánh Hiền “phát động phong khí, chớ làm thầy người”. Chỉ cần chúng ta đi đầu, phát động phong trào được rồi thì chúng ta lập tức rút lui trở về, chúng ta đi làm những việc mà họ không làm, những việc có người khác làm rồi thì chúng ta không làm nữa, việc không có người làm thì chúng ta sẽ làm. Điều này vô cùng có ý nghĩa.

Việc như thế nào không có người làm vậy? Việc giảng Kinh Hoa Nghiêm không có người làm, chúng ta có thể toàn tâm toàn sức làm việc này, những việc khác đều nhường cho người khác làm, như vậy thì tốt, chúng ta tu tùy hỉ công đức. Phật dạy chúng ta ở thế gian là hết thảy tùy duyên mà không phan duyên. Đại sư Chương Gia từng nói : người chân thật phát tâm học Phật thì cả đời do Phật Bồ tát sắp xếp, chính mình một chút lo lắng cũng không cần. Cho nên tâm của bạn là tâm thanh tịnh, tâm được định, thường sanh trí huệ, không sanh phiền não. Tuyệt đối không làm những việc tổn người lợi mình, chỉ có hy sinh bản thân để thành tựu cho người khác, chúng ta hãy làm những việc này. Chúng ta đến thế gian này chính là để giúp đỡ chúng sanh, chính là làm lợi ích cho xã hội, quyết không cầu tự tư tự lợi. Điều này chính là giáo huấn của Phật Bồ tát và cổ Thánh tiên Hiền đã nói với chúng ta. Vì vậy những ác hạnh trong Cảm Ứng Thiên nói đến, chúng ta cần phải ghi nhớ, tuyệt đối không được phạm phải.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta dừng tại đây. A Di Đà Phật !

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.