Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải

Tập 108

Các vị đồng học xin chào mọi người.

Mời xem Cảm Ứng Thiên đoạn thứ 96:

“Khí thuận hiệu nghịch, bội thân hướng sơ.” (Bỏ thuận theo nghịch. Phản bội người thân thuộc, chạy theo người ngoài).

Đây đều là ác hạnh, trong chú giải thường dẫn dụng giáo huấn của người xưa: “Thạch Thước là người nước Vệ đời Châu đã nói: Vua có nghĩa, bầy tôi trung thành, cha nhân từ, con hiếu thảo, anh yêu thương, em kính mến; đó là sáu điều thuận thảo”. Nói “thuận” nói “nghịch” đều nói vô cùng cụ thể, đây là nhà Nho nói. Nhà Phật nói càng sâu hơn, nói càng thấu triệt hơn. Nhà Phật lấy Pháp Tánh làm tiêu chuẩn, nhà Nho thì lấy “Đạo, Đức, Nhân, Nghĩa, Lễ” làm tiêu chuẩn. Chúng ta nói thế pháp và xuất thế pháp thông thường khác biệt ở chỗ này. Con người có thể thuận theo thế pháp thì được phước báo thế gian, có thể thuận pháp tánh thì được phước báo xuất thế gian không gì sánh được. Xuất thế gian thì Phật đã nói rất nhiều, chúng ta cũng nên hiểu xuất thế gian không lìa thế gian, nhất định bao gồm thế gian ở trong đó, thế nhưng thế gian pháp thì không thể bao gồm xuất thế gian. Ở đây còn có sự khác biệt sâu cạn rộng hẹp, rộng thì có thể bao hàm hẹp, sâu thì có thể bao hàm cạn, chúng ta phải biết đạo lý này. Phật thường dạy chúng ta, căn bản của tu hành là Tam Phước, Lục Hòa, đây là đại căn đại bổn. Mười một câu ở trong Tam Phước nếu chúng ta có thể tùy thuận thì đây là hướng đạo, hướng về đại đạo Bồ đề. Nếu chúng ta trái nghịch thì chẳng những thiện pháp thế gian không thể thành tựu mà vĩnh viễn đọa trong ba đường ác. Những sự lý này các đồng tu chúng ta đều rất rõ ràng.

Gốc của thuận nghịch là ở hiếu kính, “hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng”, hai câu này là căn bản của thế xuất thế gian mà đại Thánh đại Hiền đã dạy cho chúng ta, tùy thuận Pháp Tánh, tùy thuận “Đạo, Đức, Nhân, Nghĩa, Lễ”. Chư Phật Như Lai giáo hóa hết thảy chúng sanh là từ chỗ này mà bắt đầu, cũng từ đây mà viên mãn, hiếu kính đạt đến chỗ viên mãn thì thành Phật. Chúng ta cũng có thể nói, nền giáo dục của nhà Phật triệt để từ đầu cho đến cuối chính là “hiếu kính” mà thôi. Phật đem hiếu kính mở rộng ra, ở trong giới kinh thường nói: “Hết thảy người nam là cha ta, hết thảy người nữ là mẹ ta”, đây là đem “hiếu dưỡng phụ mẫu” mở rộng ra đến hết thảy chúng sanh trong tận hư không pháp giới. Chúng ta ở trong Kinh Hoa Nghiêm xem thấy câu “Nhất thiết chúng sanh, tình dữ vô tình giai ngã thiện tri thức” (tất cả chúng sanh hữu tình và vô tình đều là thiện tri thức của ta). Thiện tri thức mà trong Kinh Hoa Nghiêm nói chính là người thầy, không những hết thảy chúng sanh hữu tình trong hư không pháp giới là thầy của ta, mà chúng sanh vô tình cũng là thầy, đây là đem “Hiếu thân tôn sư” nói đến cứu cánh viên mãn. Chúng ta nếu có thể thực hiện những sự việc này thì người này thành Phật rồi. Nếu chăm chỉ nỗ lực thực hiện mà vẫn chưa đạt đến viên mãn thì người này được gọi là Bồ tát, nếu thực hiện được đến cứu cánh viên mãn thì gọi là Phật. Trái ngược lại những giáo huấn này thì người này là phàm phu. Chúng sanh lục đạo nói hiếu kính thì không thể đạt đến mức hiếu kính hết thảy chúng sanh, chỉ dừng ở mức hiếu kính cha mẹ và sư trưởng của mình mà thôi. Thậm chí nói đến mức: “Tôn kính nuôi dưỡng cha mẹ mình và tôn kính nuôi dưỡng cha mẹ của người khác. Thương yêu nuôi dạy con của mình và thương yêu nuôi dạy con của người khác” thì cảnh giới này đã là không tệ rồi. Chúng ta luôn bị giới hạn trong quốc gia của chính mình, trong một quần tộc, không thể đạt đến giống như trong Kinh Hoa Nghiêm nói: “bất phân quốc độ”. “Quốc độ” mà kinh này nói là rất lớn, đó là quốc độ của chư Phật. Mỗi khu vực mà một vị Phật giáo hóa là một đại thiên thế giới, không phân quốc độ, không phân quần tộc, không phân tín ngưỡng tôn giáo, chân thành thanh tịnh bình đẳng mà tận hiếu, tu kính. Đây là Phật pháp Đại Thừa.

Do đó, học Phật là phải học cho giống Phật, niệm Phật thì phải thường nghĩ nhớ đến Phật. Phật có tâm như thế nào? Phật động ý niệm gì? Cuộc sống của Phật ra làm sao? Phật xử sự đối người tiếp vật như thế nào? Chúng ta phải thường nghĩ đến việc này, như vậy thì gọi là niệm Phật. Niệm Phật tuyệt đối không phải là chỉ ở trên miệng, đó chỉ là Phật hiệu. Nếu chỉ là Phật hiệu thì giống như ca hát mà thôi, ý nghĩa là gì thì vẫn mù mờ không hiểu, bạn làm sao có được thọ dụng chứ? Niệm danh hiệu của Phật, nghĩ tưởng đến tâm của Phật, nghĩ tưởng đến hành nghi của Phật, nghĩ tưởng đến Phật làm thế nào xử sự đối người tiếp vật, đây gọi là chân niệm Phật. Quán tượng niệm Phật là nhìn thấy tượng Phật cũng phải nhớ nghĩ đến những sự việc này. Cho nên chúng ta phải biết niệm, niệm được lâu rồi thì ý niệm của chúng ta sẽ chuyển biến thành ý niệm của Phật, tâm của chúng ta biến thành tâm Phật, hạnh của chúng ta biến thành hạnh Phật. Tâm của Phật là hiếu, hạnh của phật là kính, hai chữ này đã bao gồm hết thảy vô lượng vô biên pháp môn mà chư Phật Như Lai đã nói. Chúng ta là đệ tử của Phật, bất luận là tại gia hay xuất gia, tự mình nhất định phải nên biết, chúng ta là hình tượng của Phật, là đại biểu của Phật. Chúng ta ở trong đời sống thường ngày rốt cuộc là có mấy phần giống Phật? Chúng ta có thể làm được một phần hai phần thì đã không tệ rồi, làm được 100% thì bạn thành Phật rồi. Nếu bạn làm được khoảng 30 40% thì bạn thật sự là Bồ tát, chúng ta phải y giáo phụng hành.

Các đồng học hiện tại đa số đều đang thọ trì Kinh Vô Lượng Thọ, khi tôi giảng Kinh Vô Lượng Thọ đã nhiều lần khuyên bảo đồng học, chúng ta có thể minh bạch những lý luận ở trong Kinh Vô Lượng Thọ, thông đạt minh liễu thì khai trí huệ rồi. Nếu có thể thực hiện những giáo huấn ở trong kinh, thực hiện được 100% thì tương lai vãng sanh nhất định sẽ được thượng thượng phẩm vãng sanh, là nắm chắc phần, là có lòng tin. Nếu bạn có thể làm được 90% thì vãng sanh thượng trung phẩm. Mức thấp nhất thì cũng phải làm đến 20%, được hạ hạ phẩm vãng sanh. Còn như thế giới Tây Phương nói có bốn cõi, đó là vấn đề của tâm Bồ đề. Tâm Bồ đề thượng thượng phẩm là Thường Tịch Quang Độ, tâm Bồ đề thượng trung phẩm là Thật Báo Trang Nghiêm Độ. Tâm Bồ đề trung phẩm là Phương Tiện Hữu Dư Độ. Tâm Bồ đề hạ phẩm là Phàm Thánh Đồng Cư Độ. Rõ ràng minh bạch, thông suốt thấu đáo bày ra trước mắt chúng ta rồi. Kinh không phải là chỉ để đọc, đọc cho Phật Bồ tát nghe thì sai rồi, ở trước Phật Bồ tát đọc kinh là tu hiếu kính, giống như Phật Bồ tát đang ở trước mặt chúng ta. Ta đọc kinh là tiếp nhận giáo huấn của Phật Bồ tát, ta thật sự hiểu, nghe hiểu được rồi thì thật sự phát tâm làm theo, bắt đầu làm từ đâu?

Kinh Vô Lượng Thọ chân thật là viên mãn đến cùng cực, trong phần mở đầu đã đem đáp án này nói cho chúng ta. Bạn xem câu đầu tiên là “Hàm cộng tuân tu Phổ Hiền đại sĩ chi đức”. Đây là tổng cương lĩnh tu học của Tịnh Tông. Kinh văn vừa mở đầu đã giới thiệu về thính chúng, chúng Thanh Văn, chúng Bồ tát, chúng Bồ tát tại gia. Giới thiệu xong, câu đầu tiên là “Hàm cộng tuân tu Phổ Hiền đại sĩ chi đức”. Tịnh Độ tông tu cái gì? Đây không phải là đã rõ ràng minh bạch rồi sao, bắt đầu từ chỗ nào vậy? “Khéo giữ khẩu nghiệp không nói lỗi người”, “Khéo giữ thân nghiệp”, “Khéo giữ ý nghiệp”, dạy chúng ta từ chỗ này mà bắt đầu. Trong “khéo giữ ba nghiệp” thì khẩu nghiệp được đặt ở hàng đầu. Ngày nay xã hội vì sao lại động loạn như vậy? Vì mọi người không biết “khéo giữ ba nghiệp”, thân ngữ ý đều tạo nghiệp. Dễ tạo nghiệp nhất chính là khẩu nghiệp, nên không gọi là “thân khẩu ý” mà nói “khẩu thân ý”. Thân chúng ta nếu có thể giữ được “bất thất luật nghi”, “luật nghi” suy rộng ra chính là pháp luật. Một người sống tại thế gian này, cả đời không làm việc gì phạm pháp, tuân giữ quy tắc pháp lệnh của quốc gia, tuân thủ phong tục tập quán của xã hội, tất cả những khái niệm về đạo đức chúng ta đều không vi phạm, người này là người tốt. “Khéo giữ ý nghiệp thanh tịnh vô nhiễm”. Kinh điển vừa mở đầu đã đem cương lĩnh tu học nói với chúng ta. “Thân ngữ ý” đạt đến chỗ tối cực thanh tịnh thì người này thành Phật.

Chúng ta thường nhìn thấy tượng Phật, đặc biệt là hình Phật, nhìn thấy trên đầu Phật có hào quang, phía trên hào quang có viết ba chữ, “Án A Hồng”, “Án A Hồng” nghĩa là gì? “Thân Khẩu Ý”. “Thân khẩu ý” làm được đến cứu cánh viên mãn. Cho nên giáo giới của Phật dạy người sơ học từ thập thiện mà bắt đầu, đến chỗ tối chung cực là thập thiện viên mãn. Thập thiện viên mãn là “Án A Hồng”, chính là quả giác vô thượng, ngàn kinh vạn luận chỉ là giảng chi tiết. Đây là nói tổng cương lĩnh, chúng ta nắm lấy cái tổng cương lĩnh này, sau đó từ từ học chi tiết. Chi tiết trong Đại thừa là 51 cấp bậc Bồ tát, mỗi một cấp bậc cảnh giới đều không như nhau, bất luận là ở trên lý luận, hay trên sự hành trì, đều có sự khác biệt về độ sâu cạn rộng hẹp. Từ đây cho thấy, cấp bậc thấp nhất là Sơ Tín Vị Bồ tát, phải phát Bồ đề tâm, phải hành Bồ tát đạo.

Cái gì là Bồ đề tâm? Trong các kinh luận nói rất sâu, không dễ hiểu. Phật có vô lượng vô biên phương tiện, Phật dạy chúng ta phát nguyện, tứ hoằng thệ nguyện chính là Bồ đề tâm, mỗi một nguyện đều bao hàm Bồ đề tâm. Trong Khởi Tín Luận gọi là “trực tâm, thâm tâm, đại bi tâm”. Quán Vô Lượng Thọ Phật Kinh thì gọi là “chí thành tâm, thâm tâm và hồi hướng phát nguyện tâm”. Bốn nguyện này nguyện nguyện đều có đủ. Nguyện thứ nhất “chúng sanh vô biên thệ nguyện độ”. “Độ” có nghĩa là gì? Dùng lời hiện nay mà nói là giúp đỡ chúng sanh vô lượng vô biên, phải nên phát tâm vì hết thảy chúng sanh mà phục vụ. Tâm này vừa phát thì thật sự bạn thành Bồ tát rồi. Phàm phu thì niệm niệm là vì chính mình mà phục vụ, vì gia đình mình mà phục vụ, cho nên tăng trưởng thân kiến, tăng trưởng ngã chấp. Nếu tăng trưởng thân kiến, tăng trưởng ngã chấp thì sao có thể thoát ly lục đạo luân hồi? Chúng ta hiện giờ đã hiểu được lục đạo hình thành như thế nào rồi, lục đạo chính là từ ngã kiến, ngã chấp mà hình thành. Phá ngã kiến, phá ngã chấp thì lục đạo không còn, siêu vượt lục đạo rồi. Vì vậy con người vừa phát Bồ đề tâm thì liền siêu vượt lục đạo. Thân này của chúng ta hiện tại ở trong lục đạo, thân trong lục đạo không phải là thân của ta, mà thân này là vì chúng sanh phục vụ, là công cụ để phục vụ cho chúng sanh, đây không phải là ta.

Làm thế nào để phục vụ chúng sanh? Ba điều sau sẽ nói ra một biện pháp cụ thể. Thứ nhất là đoạn phiền não, đoạn phiền não có phải là vì chính mình hay không? Không phải, mà là vì chúng sanh, làm cho chúng sanh xem, là vì chúng sanh mà đoạn phiền não. Học pháp môn cũng không phải là vì chính mình, mà là vì làm biểu mẫu cho chúng sanh. Làm người hiếu học, hi vọng họ nhìn thấy cái dáng vẻ của ta như vậy, họ cũng có thể hiếu học. Đoạn phiền não là bồi dưỡng đức hạnh cho chính mình, học pháp môn là thành tựu học thuật cho chính mình, thành Phật đạo là chuyển phàm thành Thánh, các vị hãy tỉ mỉ suy nghĩ, có phải là như vậy không? “Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn” là chuyển ác thành thiện. “Pháp môn vô lượng thệ nguyện học” là chuyển mê thành ngộ. “Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành” là chuyển phàm thành Thánh. Chúng ta thật sự hiểu rõ, thực sự chịu làm thì chúng ta giống Phật rồi. Chúng ta chính là hình tượng đại biểu của Phật. Phật Bồ tát ở đâu vậy? Phật Bồ tát chính là ở trong hình tượng này của chúng ta. Bản thân mỗi ngày đều đắp nặn hình tượng này thì sẽ có một ngày bạn đắp nặn thành công hình tượng này. Bạn chân thật siêu phàm nhập Thánh rồi, nhà Phật gọi là “viên mãn”.

Chúng ta phải chăm chỉ nỗ lực học tập, kinh phải nên đọc nhiều, nên nghe nhiều, tư duy nhiều, thể hội nhiều, sau đó thì áp dụng vào trong hành vi đời sống của chúng ta, áp dụng vào trong công việc, áp dụng vào trong xử sự đối người tiếp vật, đây là chân thật học Phật.

Các vị đồng học, xin mời xem tiếp Cảm Ứng Thiên đoạn thứ 96:

“Khí thuận hiệu nghịch, bội thân hướng sơ.” (). Kinh văn từ điều thứ 90 đến đoạn này đều là thuộc về “việc ác không kiêng dè”.

Tạo tác ác nghiệp, trong xã hội hiện tại có thể nói là đã hình thành nên phong khí, mọi người đều xem sự việc này thành chuyện bình thường. Trong xã hội mỗi một góc độ nào chúng ta cũng đều có thể nhìn thấy, lớn mà nói là không thuận chân lý, nhỏ mà nói là không thuận lễ nghĩa. Trong chú giải, các vị xem qua thì đều biết, câu ở phía sau là: “Phản bội người thân thuộc, chạy theo người ngoài”. Nhà Nho dạy học nhất định là từ thân đến sơ, dần dần mới đến mở rộng phạm vi phục vụ, mở rộng hiệu quả phục vụ. Phật pháp tuy là nói hết thảy chúng sanh trong hư không pháp giới là một thể, nhưng trong hành môn cũng không ngoại lệ, Phật cũng dùng cách như vậy để dạy chúng ta “hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng”. Sau đó lại đem hiếu dưỡng phụng sự này mở rộng ra đến hết thảy chúng sanh trong xã hội. Có thể thấy đại Thánh đại Hiền thế xuất thế gian khi dạy người ta cũng có thân có sơ, không trái nghịch với thứ tự.

Ý nghĩa trong đây rất sâu rất rộng, chúng ta phải bình tâm tỉ mỉ thể hội xem hai năm nay chúng ta đi theo phương hướng đa nguyên văn hóa, chúng ta qua lại với rất nhiều đoàn thể tôn giáo khác nhau, có một số người phê bình, nói chúng ta là “”. Đã từng có người đến đối chất với cư sĩ Lý Mộc Nguyên. Cư sĩ Lý đã đem tất cả chân tướng sự thật về những việc mà chúng tôi đã làm nói cho họ nghe. Họ cũng không đơn giản, ngay lúc đó liền sám hối, thừa nhận bản thân họ đã sai, đã trách sai người rồi. Chúng tôi đối với người Trung Quốc, đối với Phật giáo đã làm rất nhiều việc, chỉ là không nêu ra mà thôi, làm được một chút việc tốt thì việc gì phải đi tuyên bố với mọi người chứ? Việc qua lại với người ngoài thì một số phương tiện truyền thông họ đến đưa tin, đó là sự việc của họ, chúng tôi cũng không muốn họ đến đưa tin, mà đa phần là do các tôn giáo khác họ đã chủ động mời các phóng viên này đến tham dự và đưa tin về chuyến thăm, đây không phải là ý của chúng tôi. Chúng tôi ít nhiều cũng còn tiếp nhận nền văn hóa truyền thống cổ xưa, cũng hiểu được một chút đạo lý. Nhà Nho, nhà Phật, nhà Đạo đều dạy chúng ta phải biết tích âm công. Thế nào gọi là âm công? Đó là làm việc tốt không nên để cho người khác biết, không nên tuyên truyền rộng rãi. Chúng tôi hiểu rõ đạo lý này, đều âm thầm mà làm, tận tâm tận lực mà làm, không có tư tâm, không có danh văn lợi dưỡng. Chúng tôi đang âm thầm làm, trong lúc làm cũng chân thật làm theo giáo huấn của Phật, hành môn giúp đỡ giải môn. Giải và Hành tương bổ tương thành cho nhau.

Nhà Phật thường nói giải môn là khai trí huệ. Chân thực muốn khai trí huệ thì nhất định phải y giáo phụng hành, vậy thì cái trí huệ này mới có thể khai mở được. Đối với những nghĩa lý sâu sắc mà Phật đã nói về Phật tánh và Pháp tánh, chúng ta dần dần sẽ có được sự lĩnh hội, thể ngộ rằng hư không pháp giới hết thảy chúng sanh là một thể, việc này chúng ta dần dần có thể khẳng định được. Bồ đề tâm mà Phật Bồ tát đã nói, từ chỗ này mà sanh khởi. Chúng ta cũng thể hội được phát Bồ đề tâm thực sự không phải là việc dễ dàng, thảo nào vừa phát Bồ đề tâm thì liền thành Phật Đạo. Nhà Thiền thường nói “Minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật”, vừa phát tâm Bồ đề thì liền thành Phật. Các vị hãy xem Kinh Hoa Nghiêm, Viên Giáo Sơ Trụ Bồ tát được gọi là Phát Tâm Trụ. Phát Tâm Trụ ý nghĩa là gì? “Phát tâm” chính là phát Bồ đề tâm. “Trụ” chính là bất thoái, bất thoái thì mới gọi là “trụ”. Bồ đề tâm sau khi đã phát rồi vĩnh viễn không thoái nữa, đây gọi là Phát Tâm Trụ. Chúng ta ngày nay phát một niệm tâm, nhưng cảnh giới nào đó hiện tiền thì chúng ta lập tức liền thối chuyển, cho nên không thể thành tựu. Các Ngài phát tâm rồi thì vĩnh viễn không thoái chuyển. Đạo lý gì vậy? Các Ngài đã hiểu rõ lý, cũng đã làm được sự. Lý và sự có thể dung thành một thể, không phải là hai sự việc, cho nên mới có thể trụ tâm bất thoái. Chúng ta chưa đạt đến cảnh giới này, muốn đạt đến cảnh giới này thì không thể không nỗ lực. Một mặt nỗ lực cầu giải, một mặt nỗ lực phụng hành.

Ở đây trong chú giải có mấy câu, tôi đọc qua một lần: “Phản bội thân thuộc, chạy theo người ngoài, không chỉ có một việc”. Những sự việc này rất nhiều, ở đây chẳng qua cũng chỉ nêu vài ví dụ mà thôi, “Như dối lừa, chống trái cha mẹ”. Che giấu cha mẹ mình, hiện nay gọi là người đó yêu thương gia đình bên vợ hơn yêu thương gia đình bên mình, tôn kính cha mẹ vợ hơn cha mẹ mình, cái ý đầu tiên là ý này. Đối với anh em thì tính toán từng chút, nhưng đối với bạn bè, với người ngoài thì khảng khái rộng rãi. Dòng họ đói lạnh không thể chăm lo, nhưng nhìn thấy người khác thì lại sẵn lòng chăm lo, đây chính gọi là “bạc bẽo đối với người đáng nên đối xử trọng hậu, hậu đãi những người đáng nên đối xử sơ sài”. Người đáng nên đối xử trọng hậu mà bạn lại bạc đãi họ, người không nên hậu đãi thì bạn lại rất trọng đãi, hiện tượng này trong xã hội ngày nay rất phổ biến. Các vị sẽ thắc mắc vì sao vậy? Kết luận thì cũng không gì ngoài hai chữ “lợi hại”. Đối với tôi có lợi, tôi đối với họ tốt là có điều kiện, trước mắt đối với tôi không có lợi thì tôi không lo đến. Cha mẹ tuổi đã già, tôi hiện tại không cần họ chăm lo nữa, tôi có thể mặc kệ họ rồi, gia đình bên vợ thì họ có thể chăm lo cho tôi cho nên tôi phải đặc biệt trọng đãi họ. Hoàn toàn là vì chủ nghĩa công danh lợi lộc, ân nghĩa không còn nữa, không biết báo ân, không biết hành nghĩa, việc này tạo thành loạn động trong xã hội.

Chúng ta có thể trách mắng họ được không? Trong Kinh Vô Lượng Thọ Phật nói rất hay, Phật đại từ đại bi, có thể tha thứ cho hết thảy việc sai trái của con người, Phật nói “tiên nhân bất thiện”. Người đời trước đã không dạy dỗ tốt cho họ, cha mẹ họ không dạy họ, thầy cô không dạy họ, người lớn không dạy họ, “bất thức đạo đức, vô hữu ngữ giả”. Vì không có người dạy họ nên chúng ta cũng không thể trách họ. Đây là một hiện tượng vô cùng đau lòng trong xã hội, là căn nguyên động loạn của thế gian. Nếu không có người dạy thì chúng ta cũng không biết, xem như chúng ta rất may mắn, được thân người, gặp được Phật pháp, cha mẹ sư trưởng của chúng ta không dạy chúng ta, các bậc trưởng bối của chúng ta không dạy chúng ta, chúng ta ngày nay dựa vào kinh giáo Phật pháp mà hiểu rõ được những đạo lý này, biết được tri ân báo ân, biết được con người trong thế gian này phải nên vì xã hội, vì hết thảy chúng sanh mà phục vụ, không phân ta và người. Phật dạy chúng ta đối với người cũng là từ gần đến xa, chúng ta sống tại khu vực này, khu vực này có tai nạn, đương nhiên trước tiên chúng ta phải giúp đỡ họ. Vậy nếu rất nhiều nơi cùng lúc đều xảy ra tai nạn thì chúng ta giúp đỡ ai? Nhất định là giúp đỡ nơi gần nhất, sau đó từ từ mới giúp đỡ những nơi xa hơn, là đạo lý như vậy. Nếu trước mắt nơi chúng ta ở không có tai nạn, mà nơi khác có tai nạn, chúng ta nghe được, chúng ta liền lập tức đi cứu giúp, cũng phải giúp đỡ.

Ở đây dẫn lời của Khổng Lão phu tử, Phu tử nói một câu rất hay: “Người không yêu cha mẹ mình mà đi yêu thương người khác là trái với đức”, là trái ngược với tánh đức. “Không kính cha mẹ mà đi kính người khác là trái với lễ”, đã trái nghịch với lễ nghĩa. Ở đây chúng ta phải nên học tập, hơn nữa chúng ta phải cảnh giác, người không hiếu thuận với cha mẹ mà hiếu thuận người khác thì con người này bạn phải đề cao cảnh giác, họ nhất định là có dụng ý nào đó. Họ không tôn kính thầy của mình, không tôn kính tôn trưởng của mình, mà lại tôn kính người khác, vậy dụng ý của họ ở đâu? Nhất định là có mưu tính, nhất định là họ có mục đích riêng. Vì sao vậy? Vì trái với lẽ thường tình. Nếu người này hiếu thuận cha mẹ, họ cũng hiếu thuận người khác, vậy thì là thật, chân tình thì sẽ lưu lộ ra một cách tự nhiên. Họ tôn kính tôn trưởng, trưởng bối của mình, yêu thương anh chị em mình, người đó có thể tôn kính yêu thương người ngoài, vậy thì đây là bình thường.

Những đạo lý này sau khi chúng ta học rồi thì phải làm cho được. Phàm người làm ngược lại đạo lý thường tình, trong xã hội ngày nay chúng ta gặp được thì nhất định phải cảnh giác, nếu không thì bạn sẽ bị mắc lừa, bị thiệt thòi, đến lúc đó hối hận cũng không kịp. Họ là đến để lừa gạt bạn, mục đích của họ vô cùng hiển nhiên, đó là danh văn lợi dưỡng, vẫn là không ngoài những thứ này. Nếu qua lại với những hạng người này thì nhất định sẽ bị tổn thất lớn. Thế nhưng người thế gian hiểu được đạo lý này thì lại không nhiều, nên nhất định thường bị lừa gạt tổn thất, đến sau này mới có được sự cảnh giác, thế nhưng cũng bị tổn hại rất lớn.

Bản thân chúng ta làm người nhất định phải thuận theo chánh pháp, trong thế gian pháp thì nói là phải thuận theo lễ pháp, người xưa thì nói là hợp tình hợp pháp hợp lễ. Xử sự đối người tiếp vật không được trái nghịch với “tình, lý, pháp”, có như vậy thì cuộc đời này của chúng ta mới có thể giảm được lỗi lầm, sự nghiệp thế xuất thế pháp mới có thể có thành tựu. Thành tựu của thế gian, trong Phật pháp nói là không rốt ráo, nhất định phải là thành tựu trong Phật pháp. Tuy thành tựu trong thế pháp là không rốt ráo, nhưng chúng ta cũng không thể lơ là, vì sao vậy? Vì lợi ích chúng sanh, Phật dạy chúng ta “ta và người đều lợi”. Tự lợi thì nhất định phải tu thanh tịnh, bình đẳng, giác, niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, đây là tự mình thành tựu cứu cánh viên mãn, nhất định không thể lơ là. Hết thảy mọi lúc, hết thảy mọi nơi, chỉ có một ý niệm đơn thuần là niệm A Di Đà Phật, tất cả những thứ khác đều không để trong tâm. Nếu có dư sức thì giúp đỡ người khác, giúp đỡ người khác thì phải tùy duyên chứ không phan duyên. Vì sao vậy? Đối với thành tựu của chính mình sẽ không bị chướng ngại, điểm này rất quan trọng. Thế nhưng các vị phải hiểu ý nghĩa này, đây không phải là việc tiêu cực, vẫn tích cực như cũ, hoàn toàn là xem duyên đã chín muồi hay chưa. Nếu duyên chín muồi thì chúng ta chăm chỉ tích cực giúp đỡ người khác, khiến cho chánh pháp cửu trụ thế gian, không những chánh pháp phải cửu trụ mà chánh pháp còn phải phát dương quang đại. Hãy nhớ Phật dạy chúng ta “phổ độ chúng sanh”, phải hiểu dụng ý của hai chữ “phổ độ” này. Phổ độ không phải là chỉ độ tín đồ Phật giáo, nếu người tin theo Phật thì ta độ họ, người không tin Phật thì không độ, vậy thì không phải là “phổ độ” rồi. Bạn xem trong các kinh luận Phật thường dạy chúng ta, người thiện căn chín muồi thì ta giúp họ thành tựu. Đây là nói đến những tín đồ Phật giáo, người tu hành. Người thiện căn vẫn chưa chín muồi, nhưng đã hướng Phật, có lòng tin đối với Phật giáo, có sự ưa thích, chúng ta vẫn phải giúp đỡ họ. Ngoài ra, người không có thiện căn, đối với Phật giáo hoàn toàn không có sự lý giải, thậm chí bài xích, vậy thì chúng ta phải giúp họ trồng thiện căn, đây mới gọi là “phổ độ”. “Trong cửa Phật không bỏ một ai”, phải ghi nhớ những câu này, để chúng ta trong đời này tận hết khả năng làm được viên mãn.

Dùng lời của người hiện nay mà nói Phật pháp là nền giáo dục xã hội đa nguyên văn hóa, nhất định không phải là tôn giáo, cho nên chúng ta cần phải nhận thức rõ ràng đối với bản chất của Phật giáo, nền giáo dục của Phật đà. Giáo dục của Phật là thuộc về loại giáo dục nào vậy? Là giáo dục xã hội đa nguyên văn hóa. Thân phận của Thích ca Mâu ni Phật dùng lời hiện nay mà nói thì Ngài là nhà giáo dục xã hội đa nguyên văn hóa, là nhà công tác giáo dục xã hội đa nguyên văn hóa, chúng ta giới thiệu như vậy thì mọi người sẽ rất rõ ràng, không đến nỗi sinh ra hiểu lầm. Khiến cho hết thảy chúng sanh đều được độ, đây là việc mà chúng ta phải chăm chỉ nỗ lực.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng tôi xin giảng đến đây. A Di Đà Phật!

Tập 109

Các vị đồng học xin chào mọi người. Xin mời xem Cảm Ứng Thiên đoạn thứ 97:

“Chỉ thiên địa dĩ chứng bỉ hoài, dẫn thần minh nhi giám ổi sự.” (Chỉ trời đất thề thốt làm chứng cho lòng dạ xấu xa. Viện dẫn thần minh hòng chứng giám chuyện tồi tệ). Hai câu này vẫn là thuộc về “việc ác không kiêng dè” phía trước.

Hai câu tiếp theo là: “Thí dữ hậu hối. Giả tá bất hoàn.” (Cho rồi lại hối tiếc, vay mượn không trả), từ phần này về sau thuộc về “việc ác do thiếu lòng nhân”.

Ý nghĩa hai câu phía trước rất dễ hiểu, chính là người thế tục chúng ta thường hay nói là phát thệ, thề thốt cầu thần linh làm chứng giám. Tự mình làm ác đa đoan mà vẫn cho rằng điều mình làm đều là chánh pháp, có thể đối chất với thiên địa thần linh, cái ác này rất lớn. Trong phần tiểu chú nói rất hay: “Trời đất vô tư, thần minh chánh trực, thuận theo sẽ tốt lành, trái nghịch sẽ hung hiểm”, bốn câu nói này chúng ta phải ghi nhớ cho thật kỹ. Phía trước chúng ta đã đọc qua “thông minh chánh trực thì gọi là thần”. Sau khi bạn chân chánh hiểu rõ thì mới biết chúng ta làm người phải nên dùng tâm thái như thế nào để đối diện với thiên địa thần minh. Việc dạy học của nhà Phật, trong lúc giảng giải chúng tôi đã nói rất nhiều lần rồi, nội dung mà chư Phật Bồ tát dạy học không nằm ngoài ba sự việc. Việc thứ nhất là dạy chúng ta mối quan hệ giữa người với người, chúng ta phải nên xử sự đối người tiếp vật như thế nào. Học vấn trong chữ “thuận” này rất lớn, thế pháp là “Đạo Đức Nhân Nghĩa Lễ”, tương ưng với những điều này thì là “thuận”, bạn được phước, trái ngược với điều này thì cái bạn được là hung tai.

Việc này các vị có thể nhìn thấy từ trong lịch sử, nếu đầu óc chúng ta sáng suốt một chút, trong xã hội hiện thực thì nó đặc biệt rõ ràng. Thế nhưng cũng có người làm ác mà hiện tại họ được hưởng phước, người hành thiện mà hiện tại lại đang chịu khổ chịu nạn, việc này rốt cuộc là như thế nào? Thế là chúng ta liền sanh thái độ hoài nghi đối với thiện ác báo ứng. Ở trong kinh Phật đã nói cho chúng ta rất rõ ràng, người làm ác hiện tại vẫn được hưởng phước là bởi vì đời trước họ tu được phước lớn, dư phước của họ vẫn chưa hưởng hết, nguyên nhân là như vậy. Người tu thiện mà hiện tại vẫn chịu khổ chịu nạn là do dư ương bất thiện của đời trước vẫn chưa hết, nhân quả thông ba đời, phải hiểu đạo lý này. Cho nên ở trong kinh Phật nói: “Muốn biết nhân đời trước, xem thọ nhận đời này”. Những gì thọ nhận của đời này là do đời trước tu mà có được. “Muốn biết quả đời sau, xem tạo tác đời này”, một đời này của chúng ta khởi tâm động niệm ngôn ngữ tạo tác, hiện tại là đang tạo nhân, quả báo sẽ ở đời sau. Nếu cái nhân này có sức mạnh lớn thì trong đời này cũng có thể có quả báo, bạn nỗ lực để tu thì sẽ được, vận mệnh của bạn sẽ thay đổi.

Mọi người đọc Liễu Phàm Tứ Huấn thì thấy có những thí dụ vô cùng rõ ràng. Tiên sinh Liễu Phàm đời trước tu thiện không nhiều, sau khi hiểu rõ được đạo lý này thì nỗ lực tu học, cuộc đời này của ông liền thay đổi. Trong nhà Phật thường nói là gặp hung hóa cát, gặp nạn thành may, cuộc đời của ông liền thay đổi. Cuộc đời này thay đổi thì nhà Phật gọi là hoa báo, hoa báo mà tốt, hoa báo mà thù thắng thì quả báo trong đời sau của chúng ta cũng có thể suy ra được, phước báo trong đời sau nhất định là thù thắng hơn phước báo trong đời này rất nhiều lần. Nếu cuộc đời này làm ác mà không sửa đổi, cho dù vẫn còn dư phước trong đời quá khứ, vẫn có thể duy trì được đủ ăn đủ mặc, thế nhưng sau khi thọ mạng đời này hết rồi thì khổ báo trong đời sau sẽ không thể tưởng tượng nổi. Người thế gian mấy ai nghĩ đến vấn đề này chứ? Người không học Phật pháp thì không biết, bạn có nói với họ thì họ cũng không tin, họ cũng không tiếp nhận. Kỳ thật người chân thật học Phật được mấy người có tâm cảnh giác cao độ đến như vậy? Vì sao không đề khởi được tâm cảnh giác? Vì đã mê trong hoàn cảnh hiện thực rồi, việc này rất đáng sợ, cho nên vì sao ngày ngày cần phải đọc kinh, ngày ngày cần phải giảng đạo, nguyên nhân không gì khác là để thức tỉnh chúng ta giác ngộ mà thôi. Tự mình làm sai lại không thừa nhận, còn có thể phát thệ thề thốt để chư Phật Bồ tát thần minh đến làm ngụy chứng cho chúng ta, làm gì có đạo lý như vậy? Loại tâm hạnh như vậy là đại cực ác, thiên địa quỷ thần đến làm chứng minh cho bạn, chứng minh điều gì? Chứng minh bạn tạo ác đa đoan, chứng minh cho bạn làm ác không biết hối cải.

Mấy ngày trước có một số đồng tu đến gặp tôi, họ hỏi một vấn đề, Phật pháp ở khu vực Phố Lý Nam Đầu rất hưng thịnh, chùa chiền san sát, là một khu vực thù thắng nhất của Phật giáo Đài Loan, vậy vì sao ở nơi đó lại xảy ra động đất rất lớn, thế là mọi người sinh ra hoài nghi đối với Phật pháp, nói là Phật pháp không linh. Đây vẫn là do đọc kinh quá ít, nghe pháp vẫn chưa đủ, bạn không hiểu được nhân duyên quả báo trong đó. Tuyệt đối không phải là xây lên một ngôi chùa, dựng lên mấy bức tượng Phật Bồ tát thì nơi này liền linh thiêng, không có sự việc như vậy. Ngạn ngữ thường nói: “Tượng Bồ tát qua sông, thân mình còn khó giữ” thì làm gì có đạo lý như vậy. Phật Pháp có hưng thịnh hay không là ở nhân tâm, nhân tâm hướng đạo thì Phật pháp hưng vượng. Người xưa cũng thường nói: “Có chùa mà không có đạo, không thể nào hưng giáo”, trong ngôi chùa đó có đạo hay không? Có một người chân thật tu đạo hay không? Bạn nói trong ngôi chùa đó nhiều người như vậy, ai ai cũng tu đạo. Khó! Việc đó không dễ gì, cho dù có một hoặc hai người chân thật tu đạo thì nơi này cũng là có phước rồi. Nếu một người chân thật tu đạo cũng không có, vậy thì tai họa không thể nào tránh khỏi, cho nên vấn đề là có người tu đạo chân thật hay không? Các vị cứ từ chỗ này mà quan sát thì bạn sẽ hiểu rõ nghiệp nhân quả báo.

Tôi cũng nêu ra một thí dụ cho mọi người. Pháp sư Sám Vân sống tại Nam Đầu, cũng sống tại khu vực này, vì sao đạo tràng của ông không việc gì, sao các vị không suy nghĩ thử xem? Cũng vào tháng trước, ông chủ nhà in Thế Hoa đã đến đây gặp tôi, cũng nói với tôi chuyện mấy năm trước, họ có nhà kho ở Tam Trọng, nhà hàng xóm bị cháy, nhà cửa xung quanh toàn bộ đều cháy hết, nhưng nhà kho của ông thì không sao, nhà kho của ông nằm trong khu vực bị cháy, xung quanh đều bị lửa cháy hết, duy nhất chỉ có nhà kho của ông là không cháy, thật là không thể nghĩ bàn. Trong kho của ông đang có Đại Tạng Kinh, trước đó chúng tôi và Phật Đà Giáo Dục Cơ Kim Hội cùng in 1. bộ Đại Tạng Kinh, đều đang để ở nơi đó. Nơi có chánh pháp thì long thiên hộ trì, cho nên ông tin, ông in kinh Phật cho chúng tôi thì giá thành luôn tính thấp nhất, ông hiểu được làm việc tốt thì sẽ có quả báo tốt. Làm gì mà không có chuyện cảm ứng chứ, chuyện cảm ứng rất nhiều, đặc biệt là từ bên Trung Quốc truyền qua đây. Các đồng tu Trung Quốc cũng thường qua bên đây, đã kể cho chúng tôi nghe rất nhiều sự việc cảm ứng không thể nghĩ bàn, vấn đề là bạn có chân thật tu hành hay không? Xuất gia mặc bộ đồ này cũng không có tác dụng gì, bạn mặc bộ đồ này lên thì có thể thành Phật hay sao? Ngạn ngữ nói không phải là không có đạo lý, “Trước cửa địa ngục có nhiều tăng đạo”. Ý nghĩa của câu nói này chúng ta phải nên hiểu, là người nào đọa địa ngục vậy? Người xuất gia đọa địa ngục, trong địa ngục người xuất gia nhiều nhất, cho nên tôi không khuyên người khác xuất gia. Hà tất gì khuyên bạn đọa địa ngục chứ.

Người xuất gia vì sao lại đọa địa ngục? Mấy ngày qua chúng tôi cũng giảng qua vài lần, người xuất gia là hình tượng của Phật Bồ tát, là đại biểu của Phật Bồ tát, nếu có thể khiến cho hết thảy đại chúng trong xã hội nhìn thấy bạn mà cung kính tán thán thì bạn đang dát vàng cho tượng Phật, là hình tượng tốt, bạn có công đức vô lượng. Còn nếu khiến cho xã hội đại chúng nhìn thấy bạn mà phê bình bạn, chỉ trích bạn, đó chính là khiến cho xã hội đại chúng vì bạn mà sỉ nhục Tam Bảo, tội này là đọa A tỳ địa ngục. Không phải nói là bạn phá hoại Phật Pháp như thế nào, mà là hình tượng của bạn đã hư hoại rồi, bảng hiệu đã hư rồi. Người xuất gia là tấm bảng hiệu của Phật Bồ tát, từ đây mà thấy hình tượng người xuất gia rất là quan trọng. Trước quảng đại quần chúng, chúng ta giữ gìn tốt hình tượng, khi ở nơi không có người cũng phải giữ gìn tốt hình tượng. Vì sao vậy? Vì có quỷ thần giám sát, nếu quỷ thần xem thường bạn, nếu quỷ thần sỉ nhục bạn thì bạn vẫn là phá hoại hình tượng của Tam Bảo, không phải chỗ nào không có người thì có thể tùy tiện một chút, vẫn là phải đọa địa ngục.

Phật giáo hóa chúng sanh không phải là một khu vực, không phải là một phạm vi nhỏ, chúng ta thường hay đọc được ở trong kinh luận, Phật là vĩ đại “tâm bao thái hư, lượng châu sa giới”, Phật là “phổ độ chúng sanh”. Chúng ta quy nạp lại mà nói, chúng sanh mười pháp giới, Phật đều phổ độ. Chúng sanh mười pháp giới đều tôn kính đệ tử của Phật, nên khi họ nhìn thấy hình tượng của bạn thì có đáng để cho họ tôn kính hay không? Trì giới tu định, y giáo tu hành, chúng ta thường nghe Tổ sư nói, người như vậy được chư Phật hộ niệm, long thiên quỷ thần ủng hộ tôn kính bạn, bạn là đệ tử Phật, bạn thành tựu vô lượng công đức. Nếu bạn phóng dật, bạn tùy tiện, không giữ quy củ, giới luật, tùy thuận theo phiền não tập khí của chính mình thì bạn đang phá hoại hình tượng của Phật pháp, tương lai bị đọa vào A tỳ địa ngục mà vẫn không biết nguyên nhân vì sao mình bị đọa, bạn nói xem bạn có đáng thương hay không? Ngày nay những người xuất gia, bao gồm cả chúng tôi trong đó, bình tâm mà phản tỉnh lời giáo huấn của Phật, chúng ta đã làm được mấy câu rồi? Chúng ta niệm niệm vẫn cho rằng chính mình rất giỏi, trong xã hội đại chúng vẫn cho rằng chính mình là đại biểu của Phật pháp, cống cao ngã mạn, xem nhẹ tín đồ, nhưng trên thực tế sự hành trì của chúng ta thua xa người tại gia rất nhiều. Ngày trước lão cư sĩ Hoàng Niệm Tổ từng nói, thế giới hiện tại đã điên đảo rồi, ngày xưa học Phật tu hành luận về thành tựu thì nam chúng xuất gia là đứng đầu, xếp ở hàng thứ nhất, thành tựu nhiều nhất, kế đến là nữ chúng xuất gia, kế đến nữa là nam chúng tại gia, sau cùng mới đến nữ chúng tại gia. Đây là ngày xưa, bất luận là nói về chất hay luận về lượng đều như vậy. Thời buổi hiện nay thì đảo ngược rồi, lời của ông nói không sai, chúng tôi tỉ mỉ quan sát, lấy việc vãng sanh mà nói, nữ chúng tại gia nhiều nhất, kế đến là nam chúng tại gia, kế đến nữa là nữ chúng xuất gia, sau cùng mới là nam chúng xuất gia, thế giới hiện tại đã điên đảo mất rồi! Những lời này sâu sắc, đáng để cho chúng ta phản tỉnh kiểm điểm. Chúng ta tương lai rốt cuộc muốn đi về đâu? Nếu vẫn muốn đến địa ngục, muốn đến ngạ quỷ, súc sanh, vậy thì được, bạn cứ việc tùy thuận tập khí của chính mình, tùy thuận phiền não. Nếu bạn muốn không đọa ba đường ác, siêu vượt tam giới, nếu không giữ quy củ thì bạn nhất định là không đạt được rồi.

Ấn Quang Đại sư đại từ đại bi, dạy chúng ta học tập Liễu Phàm Tứ Huấn, dạy chúng ta học tập Cảm Ứng Thiên. Mục đích của việc học Liễu Phàm Tứ Huấn là gì? Biết rõ nhân quả, mục đích là ở chỗ này. Mục đích của việc học Cảm Ứng Thiên là gì? Không đọa ba đường ác. Cho nên chúng ta hãy xem những giáo huấn trong Cảm Ứng Thiên, điều thiện chúng ta đã làm được chưa? Chúng ta đã làm được mấy điều rồi? Điều ác thì chúng ta đã phạm bao nhiêu? Lấy Cảm Ứng Thiên mà tỉ mỉ đối chiếu với khởi tâm động niệm, ngôn ngữ tạo tác của chúng ta thì chúng ta sẽ hiểu rõ sau khi chết chúng ta sẽ đi về đâu. Ấn Tổ thị hiện trong thời mạt pháp đại từ đại bi, dùng hai quyển sách này để giúp chúng ta phản tỉnh kiểm điểm. Nếu chúng ta vẫn thờ ơ không để ý, không đem những giáo huấn này làm thành một việc lớn, vậy thì chúng tôi có thể nói một câu “chúng ta chắc chắn đọa ba đường ác”. Hiện tại vẫn là dáng vẻ một con người, chớp mắt một cái là đi vào ba đường ác rồi.

Trong hai câu chú giải, “thuận theo sẽ tốt lành, trái nghịch sẽ hung hiểm, báo ứng như tiếng vang”, đây là nói đến báo ứng. Chúng tôi căn cứ vào kinh giáo mà biên soạn ra Tịnh Tông Tu Hành Thủ Tắc, các vị nếu có thể đem 100 điều này, mỗi ngày phản tỉnh thấy mình đều làm được thì bạn nhất định được sanh Tịnh Độ. Phân lượng cũng không nhiều, chúng ta hãy chăm chỉ mà làm. Nếu làm không được thì cả đời này cho dù mỗi ngày niệm 10 vạn câu Phật hiệu cũng không thể vãng sanh, Cổ Đức nói “đau mồm rát họng cũng chỉ uổng công”. Niệm Phật vãng sanh Tịnh Độ, không phải ở việc bạn niệm Phật được bao nhiêu, mà tâm địa của bạn phải thanh tịnh, tâm tịnh thì Phật Độ tịnh, là ở tại sự tương ưng. Giáo huấn của Thế Tôn, của A Di Đà Phật, chúng ta đã làm được bao nhiêu rồi, là từ chỗ này mà luận, không phải nói tôi mỗi ngày lạy Phật được bao nhiêu lạy, hay là niệm Phật được bao nhiêu câu Phật hiệu, không phải ở chỗ này. Bạn xem Ngẫu Ích Đại sư đã nói với chúng ta, vãng sanh phẩm vị cao hay thấp là do niệm Phật công phu sâu hay cạn. Công phu là gì? Công phu là tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng, đây là công phu, chúng ta phải quan sát ở chỗ này, vạn lần không nên hiểu lầm, không nên lướt qua.

Các vị đồng học, xin mời xem tiếp hai câu phía sau của đoạn 97 trong Thái Thượng Cảm Ứng Thiên:

“Thí dữ hậu hối. Giả tá bất hoàn” (Cho rồi lại hối, vay mượn không trả). Từ phần này về sau thuộc về “điều ác do bất nhân”.

Ttrước tiên chúng ta đọc qua chú giải một lần, chú giải nói rất hay: “Kẻ đã thí xả rồi sau đó hối hận, xét đến thuở đầu, rốt cuộc là chẳng do chân tâm thích làm lành; bất quá là nhất thời cao hứng cầu danh, mong được phước đó thôi. Chỗ khởi nguồn đã trật, sao không hối hận về sau cho được? Nếu là chân tâm thí xả, ta và người đều không, chắc chắn sẽ chẳng đến nỗi này. Do vậy, người làm lành chẳng thể không dốc sức biện định nơi một niệm vừa mới chớm nảy”. Phía sau còn đưa ra một số công án nhân duyên, chúng ta hãy tỉ mỉ xem xét phần chú giải này. Việc bố thí rồi mà hối hận thì hiện tượng này rất phổ biến, thậm chí là bản thân chúng tôi cũng có, đích thực là giống như trong sách đã nói, việc bố thí này không phải là thật lòng, không có thành ý, không phải là hoan hỉ bố thí, mà do miễn cưỡng, đa số là do muốn giữ thể diện, hoặc là do người khác thỉnh mời, nhất thời không thể nào không làm. Sau khi bố thí rồi thì hối hận, vậy có được quả báo hay không? Phật ở trong kinh nói với chúng ta, phàm là việc bố thí thì nhất định có quả báo, cho dù đó là miễn cưỡng, dù sau khi bố thí mà hối hận thì vẫn có quả báo. Nếu bố thí tài, bạn vẫn được tài phú. Bạn xem thế gian chúng ta có một số người phát tài, một số người thì tiền tài đến một cách vui sướng, không phải lo nghĩ mà họ kiếm được rất nhiều tiền, không cần phải bận tâm. Thế nhưng vẫn có một số người kiếm tiền rất vất vả, đây là nguyên nhân gì? Trong kinh Phật đã nói với chúng ta, khi họ bố thí, nếu bố thí một cách vui sướng, hoan hỉ thì tương lai họ được tài phú cũng được một cách vui sướng, không phải tốn công tốn sức. Nếu khi bố thí, là do người khác mời thỉnh, họ bố thí một cách miễn cưỡng, sau khi bố thí lại còn hối hận, vậy khi họ được tài phú thì cũng có được một cách vất vả, gian nan, không được dễ dàng, nhưng họ vẫn có được. Từ đây có thể thấy, việc bố thí phước nhất định là không uổng công, chúng ta hiểu rõ đạo lý này, Phật nói với chúng ta là lời chân thật.

Chúng sanh trong lục đạo niệm niệm mong cầu không gì ngoài tài phú, thông minh trí huệ, khỏe mạnh sống lâu, đều không nằm ngoài ba điều này. Ba điều này là dục vọng căn bản, hết thảy chúng sanh đều có, có cách nào để được mãn nguyện hay không? Ngạn ngữ thường nói “việc không như ý thường đến tám, chín phần”. Từ đây có thể thấy, trong mười người thì có đến tám, chín người không thể được mãn nguyện. Chân thực mà nói, một phần mười có thể được mãn nguyện thì đã rất nhiều rồi, trên thực tế thì không chỉ tám, chín phần mười, e rằng là trong 100 người, trong 1000 người, khó có một người được xứng tâm vừa ý. Đây là do nguyên nhân gì? Người thế gian không biết, họ không hiểu được nguyên nhân. Hiểu được nguyên nhân thì sự việc đã dễ dàng rồi, là do không biết nguyên nhân, nhìn thấy người khác được, tự mình cũng muốn được, người khác dùng phương pháp gì để có được thì họ cũng muốn dùng phương pháp đó, nhưng người khác có được thành công còn họ thì thất bại. Từ đây mà biết, hết thảy những cách thức phương pháp trong nhà Phật nói đó chỉ là tăng thượng duyên mà thôi. Nếu trong mạng của bạn không có tài phú, bất luận là dùng phương thức gì, bất luận là dùng thủ đoạn gì thì cũng uổng công vô ích, bạn sẽ không đạt được. Nếu trong mạng có, bất luận là bạn dùng phương thức gì, bất luận dùng cách thức nào thì cũng sẽ dễ dàng có được. Cho nên có câu nói “trong mạng có thì sẽ có, trong mạng không có thì đừng nên cưỡng cầu”, huống hồ là quả báo tự có thời tiết nhân duyên của nó. Có người từ thời thiếu niên đã đạt được phước báo rồi, cha mẹ chính là tăng thượng duyên của họ, họ được hưởng phước. Đến khi trung niên, đến khi họ tự mình phải chủ trì gia đình thì thất bại thảm hại, nhếch nhác thảm thương. Loại người như vậy trong xã hội chúng ta nhìn thấy rất nhiều. Đây là do phước báo của họ đã hưởng hết khi còn trẻ, không còn dư phước, đã hưởng hết rồi. Loại người này rất đáng thương, cảnh già thê lương, khi trẻ chỉ hưởng phước mà không biết vun bồi phước. Một số người đến tuổi trung niên thì phước lớn, họ vẫn còn một chút dư phước, vẫn có thể duy trì đến những năm cuối đời, nếu không minh bạch những đại đạo lý này, khi phát đạt không biết tu phước, xem rẻ phước báo của chính mình, vui chơi trụy lạc, bỏ bê nhiệm vụ thì phước báo sẽ rất nhanh mà tiêu tan hết, cuối đời vẫn phải chịu khổ. Loại người như vậy trong xã hội ngày nay cũng rất nhiều, chúng ta đều nhìn thấy rồi. Khi họ 40 50 tuổi thì hoàn cảnh rất tốt, nhưng đến khi 60 70 thì vô cùng thê lương. Từ đó cho thấy, phước báo đến vào thời điểm nào thì đáng để mọi người tán thán nhất? Những năm cuối đời. Những người xem tướng đoán mạng của thế gian thường hay nói: “Anh có hậu vận tốt”. Có hậu vận là tốt rồi, vì sao vậy? Khi còn trẻ tuổi chịu khổ một chút thì có là bao, có thể lực, có thể nhẫn chịu được, những năm cuối đời có hậu vận tốt, có những người trẻ chăm lo thì đây mới thật sự là phước báo. Cho nên còn trẻ mà hưởng phước báo thì không phải là phước báo chân thật, tuổi trung niên hưởng phước cũng không phải là phước báo chân thật, phải xem người đó cuối đời có phước hay không? Đây là thời tiết nhân duyên, người chân thực hiểu được đạo lý này thì sẽ đem phước báo của chính mình để dành đến cuối đời mới hưởng. Đương nhiên thời trẻ bạn không biết, không hiểu chuyện, đến tuổi trung niên thì hiểu chuyện rồi, phước báo của chính mình hiện tiền thì không hưởng thụ nữa, đem giúp đỡ xã hội, giúp đỡ những người khổ nạn của thế gian, tự mình có phước đều đem cho họ hưởng thì phước báo như vậy sẽ được lưu lại đến cuối đời. Người thông minh thì mới hiểu, người có trí huệ thì mới hiểu đạo lý này, cuối đời sẽ có phước báo hưởng không hết. Cho nên khi bố thí nhất định là không hối hận, khi bố thí thì hoan hỷ vui sướng mà bố thí, tương lai đến khi bạn thọ nhận phước thì hết thảy đều thuận lợi, hết thảy không chướng ngại, cho nên phải thật tâm mà bố thí.

Thực sự mà nói cuộc đời này của tôi vô cùng may mắn. Trong đời quá khứ tôi không có tu phước, có tu được một chút huệ, trong kinh Phật nói “tu huệ không tu phước, La hán ôm bình bát không”. Nửa đời trước của tôi đời sống vật chất vô cùng gian khổ, thời thiếu niên không có phước báo, thời thanh niên, trung niên cũng không có phước báo. Một chút phước báo cuối đời này của tôi không phải là tu được trong đời trước, đời trước đích thực là không tu phước, cuối đời có được chút phước báo này là do sau khi học Phật biết được đạo lý mới tu. Sau khi tu thì thật sự có hiệu quả, phương pháp này là Chương Gia Đại sư dạy cho tôi. Bố thí, lúc bắt đầu bố thí cảm thấy đau khổ, cũng không dễ chịu lắm, dần dần đã tập thành một thói quen, đại khái cũng hết 20 năm thì việc bố thí mới sanh tâm hoan hỉ, mới không còn một chút miễn cưỡng nào nữa, thật là không dễ dàng. Tập khí keo kiệt tham lam từ vô thủy kiếp đến nay thật là khó để trừ bỏ, khó mà diệt trừ, việc này đắc lực cũng là nhờ Hàn Quán Trưởng. Hàn Quán Trưởng nhìn thấy người ta cúng dường cho tôi, bà liền hỏi xin tôi rồi lập tức lấy đi hết, ép tôi không thể nào không buông xả, không thể nào không bố thí, đây là một tăng thượng duyên tốt. Nếu bà thấy tôi có tiền mà bà không hỏi xin tôi thì tiền của tôi càng ngày càng nhiều, vậy thì tâm tham của tôi sẽ tăng trưởng. Cho nên lúc bạn gặp phải nghịch thượng duyên thì vẫn là một việc tốt, không phải là việc xấu. Lúc đó tôi không hài lòng đối với bà nhưng hiện tại thì lại vô cùng cảm ơn, biết được bà đã thay tôi làm một việc tốt, tham sân si mạn cũng từ đây mà nhổ trừ.

Bố thí nếu không so tính suy nghĩ đến sự hồi báo thì phước báo này càng lớn hơn, nếu mong cầu quả báo thì phước báo sẽ nhỏ lại. Việc bố thí của bạn, đến khi bạn nhận được thì cho và nhận là bằng nhau, nếu khi bố thí mà hoàn toàn không có ý niệm mong cầu quả báo thì quả báo có được sẽ vượt hơn những gì bạn đã bố thí rất nhiều. Đây là đạo lý gì? Hữu tâm bố thí thì quả báo của bạn là có phạm vi, ý niệm của bạn chính là giới hạn, cho nên phước báo cũng có hạn. Vô tâm, tức là không có ý niệm bố thí, tâm lượng của bạn bằng với hư không pháp giới thì phước đức không thể đo lường. Phật ở trong kinh Đại Thừa, đặc biệt là Kinh Bát Nhã đã nói rất nhiều về điều này.

Câu thứ hai là “vay mượn không trả”. Đây là nói chúng ta mượn đồ của người khác, sau khi mượn xong thì sao? Sau khi mượn rồi thì không trả, đây là thuộc về hành vi trộm cắp, chưa được sự đồng ý của người khác mà chiếm làm của riêng thì đều thuộc về trộm cắp. Quả báo của trộm cắp là gì? Nghèo khổ, bạn trộm cắp tài vật của người, tương lai quả báo là bạn thiếu thốn tài vật, đời sống vật chất của bạn sẽ trải qua rất vất vả. Bạn trộm cắp pháp thì bị quả báo ngu si. Nghiệp nhân quả báo tơ hào chẳng sai, chúng ta phải nên biết, cho nên trong hết thảy hành vi chính mình phải lập tức nghĩ đến đạo lý và cảm ứng của nhân quả thì chúng ta sẽ biết được làm thế nào xử sự đối người tiếp vật. Ở trên nhân mà bạn làm được thật viên mãn thì quả báo của bạn làm gì mà không thiện. Trồng thiện nhân được thiện quả. Thế Tôn vì chúng ta giảng Thập Thiện Nghiệp Đạo Kinh, bạn xem trong kinh đã nói, bạn tu thiện thì bạn được quả báo như thế nào, bạn tạo tác bất thiện thì quả báo tương phản vừa vặn ra sao. Bạn dùng thiện tâm đối đãi với người thì người khác cũng dùng thiện hạnh để hồi báo chúng ta, chúng ta dùng ác ngữ với người, người ta cũng dùng ác ngữ để hồi báo lại chúng ta. Từ đó có thể biết, ác ý với người thì trên thực tế là ác ý với chính mình, thiện ý đối với người thì đó chân thật là thiện ý đối với chính mình, chúng ta thường nói “ta và người không hai”. Ở chỗ này cần phải sâu sắc ngộ nhập, hết thảy chúng sanh hư không pháp giới là chính mình, tốt với người là chân thật tốt với chính mình.

Trong phần tiểu chú có mấy câu, chúng ta phải nên ghi nhớ: “Phàm mượn vật dụng của người, phải nên chú ý quý tiếc, giữ gìn. Mượn vật dụng của người khác, nếu chẳng phải là bất đắc dĩ, đừng nên mượn. Mượn rồi dùng xong, hãy ngay lập tức trả lại”. Mấy câu nói này là chân lý, chúng ta phải ghi khắc trong tâm, nhất định không thể nào vi phạm. Ta mượn đồ của người khác, thực sự là bất đắc dĩ mới đi mượn, nếu có thể không mượn thì tốt nhất là đừng mượn. Thực bất đắc dĩ lắm thì mới đi mượn của người ta, những vật dụng mượn được thì phải yêu quý, nhất định không được làm hư hại, sau khi dùng xong thì nhanh chóng trả lại. Thế nhưng người có phẩm đức như vậy không nhiều. Khi tôi còn trẻ, đời sống của tôi vô cùng khốn khổ, tôi không có gì cả, tôi rất thích đọc sách, để có được một chút vật chất nhỏ bé đó tôi thật sự đã phải giảm ăn giảm mặc. Vì tôi ưa thích mua sách, yêu thích đọc sách, sách của tôi tôi không cho người khác mượn. Vì sao không cho mượn? Lúc trước đã cho mượn vài lần, lúc được trả lại thì không nhận ra sách của mình nữa, cho nên về sau sách của tôi không cho người khác mượn nữa. Vào lúc đó thì tình hình là như vậy. Sau khi tiếp nhận giáo huấn của Chương Gia Đại sư, biết được phải tu bố thí, người ta mượn sách của tôi, tôi liền cho họ mượn, nếu có hư hỏng thì khi trả lại tôi sẽ tự sửa chữa. Đặc biệt là sách đóng gáy bằng chỉ, không giống với cách đóng sách của ngày nay, sách đóng bằng chỉ là loại 2 trang, nếu bị bung đứt thì tôi tự mình sửa lại. Sau khi xem xong mà lập tức trả lại thì trong quá khứ chỉ có một người là Pháp sư Thánh Nghiêm. Ở Pháp Cổ Sơn Đài Loan, Pháp sư đã cùng thọ giới với tôi. Ông rất đáng tin, hơn nữa khi mượn sách của tôi ông giữ gìn rất tốt, ông có phẩm đức này. Những Pháp sư khác thì không thể tin tưởng, có không ít sách sau khi họ mượn rồi thì không thấy nữa. Bạn đi hỏi họ thì họ không thừa nhận, “tôi đâu có mượn của ông”, bạn nói xem thật sự là hết cách, có ai đi ghi biên nhận đâu chứ. Cũng có một số người thừa nhận, “tôi tìm không thấy nữa, không biết là nó đi đâu rồi”, thật là không biết phải làm sao, đây đều là không có trách nhiệm. Thực tại mà nói đều có mối quan hệ nhân quả.

Chúng ta thường ngày phải nên nuôi dưỡng đức hạnh tốt đẹp, chúng ta chịu giúp đỡ người khác thì người khác cũng chịu giúp đỡ chúng ta, chúng ta có thể yêu quý đồ vật của người khác, người khác cũng sẽ yêu quý đồ của chúng ta, nghiệp nhân quả báo tơ hào chẳng sai. Tuy đây là việc nhỏ trong đời sống thường ngày, nhưng có liên quan đến đức hạnh của chúng ta, có liên quan đến quả báo trong tương lai của chúng ta, đây đều là đang tạo nhân.

Được rồi, hôm nay thời gian đã đến, tôi xin giảng đến đây thôi. A Di Đà Phật!