Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Tịnh Không
Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Tập 118
Các vị đồng học! Xin chào mọi người.
Xin mời xem Cảm Ứng Thiên đoạn thứ 110:
“Tác vi vô ích. Hoài cáp ngoại tâm.” (Làm chuyện vô ích. Ngầm đổi lòng thay dạ).
Trong chú giải cũng nói rất hay: “Vạn sự trong thế gian, chớp mắt đã thành rỗng không”. Người có đầu óc trầm tĩnh một chút thì đều có thể thể hội được. Đặc biệt là chúng ta sống trong thời đại loạn thế, hồi tưởng suy nghĩ lại mấy mươi năm qua của chính mình, phiêu bạt bất định. Đây là thể hội việc “chớp mắt đã thành rỗng không” vô cùng vô cùng sâu sắc. Tôi trong mấy mươi năm qua vẫn còn nhớ được những sự việc ở quê hương khi còn nhỏ. Từ lúc 9 tuổi đã rời khỏi quê hương và không quay trở lại lần nào. Mỗi một nơi mà tôi ở, tôi cũng đã ở mấy mươi thành phố và khu vực. Sâu sắc mà thể hội việc đến thế gian này là để làm khách, là đến để du lịch. Trong Kinh Bát nhã Phật đã nói: “Bất khả đắc”, “vô sở hữu”. Chúng tôi đã thể hội được rất sâu rất sâu. Phật đã nói với chúng ta duy chỉ có tích đức hành thiện, vì nhân dân mà phục vụ, giúp đỡ đại chúng giải quyết khốn khổ thì những việc này đời đời kiếp kiếp đều có thể mang theo. Cho nên cổ Thánh tiên Hiền dạy bảo chúng ta, những gì mang đi được phải nên làm nhiều một chút, thứ không mang đi được thì không nên làm. Tài sản không mang đi được, vợ con không mang theo được, những thứ vật chất mà bạn ưa thích về mặt thọ dụng cũng đều không mang đi được. Nếu cứ dụng tâm để làm những việc này thì sai rồi. Chúng ta hãy nhìn xem thế gian này, những người làm sai như vậy có bao nhiêu? Đâu đâu cũng là như vậy. Đại Thánh đại Hiền thế xuất thế gian đều dạy bảo chúng ta phải làm những việc mà có thể mang theo. Tích công lũy đức là từ đâu mà làm? Trong hết thảy kinh luận Phật dạy chúng ta phát Bồ đề tâm. Thế nào là Bồ đề tâm? Rất ít người có thể nói được rõ ràng, nói được minh bạch. Nhà Nho dạy học ở trong quá khứ là từ khi trẻ nhỏ được 7 8 tuổi thì phải đọc Tứ Thư. Cương mục mà trong sách Đại Học đã nói với chúng ta chính là Bồ đề tâm mà Phật pháp đã nói.
Tổng vụ của Tịnh Tông Học Hội chúng ta là cư sĩ Lý Văn Phát gần đây sắp kết hôn. Tôi đã gửi tặng ông một món quà. Ông muốn tôi viết vài chữ tặng cho ông. Tôi đã viết 8 chữ để chúc phúc cho ông, khuyến khích ông, đặt kỳ vọng vào ông. Tám chữ này bốn chữ đầu là “Trị Bình Sơ Cơ” (nền tảng trước hết của việc bình trị). E rằng hiện nay những người hiểu được những chữ này rất ít. Nghĩa là “nền tảng trị quốc bình thiên hạ” là ở tại gia đình. Bốn chữ phía sau là “Đại Đạo Chi Thủy” (khởi nguồn của đạo lớn). Đại đạo là gì? Là đạo thành Phật, là đạo chuyển phàm thành Thánh, đây là bắt đầu. Hôn nhân là việc đại sự, gia đình là nền tảng của thế xuất thế pháp. Hiện tại chúng ta đọc đoạn này ở trong Cảm Ứng Thiên cũng toàn nói về gia đình. Cho nên Thánh Hiền thế xuất thế gian giáo hóa chúng sanh điều gì vậy? Dạy chúng ta làm người. Người chưa được tiếp nhận giáo dục của Thánh Hiền thì không biết làm người. Người không biết làm người thì sẽ tạo nghiệp. Quả báo của tạo nghiệp là ở trong ba đường ác. Năm xưa tôi ở Đài Trung cầu học, tôi thỉnh cầu Lý lão sư giảng Lễ Ký cho chúng tôi. Chúng tôi đã thỉnh mời dường như là đến 6 7 lần, Lý lão sư mới nhận lời. So với việc khải thỉnh Ngài giảng các kinh luận khác thì không như nhau. Những kinh luận khác vừa khải thỉnh thì lão sư liền nhận lời ngay. Ngài không muốn giảng nên sau đó đã nói với chúng tôi nguyên nhân là vì sao. Ngài nói: “Ta giảng cho con nghe thì con có chịu học không?”. Lễ Ký nếu ở trong Phật pháp mà nói là “hành kinh”, là bạn phải làm được, phải áp dụng thực tiễn. Giảng cho bạn mà bạn không thể thực tiễn, vậy thì thôi, chi bằng không giảng. Số lần chúng tôi khải thỉnh quá nhiều, lão sư đã miễn cưỡng nói với chúng tôi. Câu đầu tiên lão sư đã nói với mọi người: “Ta giảng Lễ Ký không phải là để cho các con hiểu lễ. Mục tiêu không phải là chỗ này. Mục tiêu ở đâu? Là hy vọng các con ở trong xã hội khi làm người không đến nỗi bị người ta ghét bỏ. Mục đích là ở chỗ này.”. Đây là đem mức độ của lễ hạ xuống mức thấp nhất. Bạn có thể hiểu được một chút lễ thì ở trong xã hội không đến nỗi bị người khác chán ghét, sẽ không bị người khác chán bỏ. Chúng tôi đã học được một chút cũng rất chăm chỉ nỗ lực đi làm. Ở trong xã hội đã làm được viên mãn chưa? Vẫn không viên mãn. Trong xã hội này người ghét chúng tôi vẫn còn rất nhiều, người hiểu lầm cũng còn rất nhiều, người hủy báng rất nhiều. Nguyên nhân do đâu? Chúng tôi quay đầu lại phản tỉnh chính mình, là tôi làm chưa đủ tốt. Vĩnh viễn là đang phản tỉnh. Chư Phật Như Lai, Khổng Phu Tử, Mạnh Phu Tử là đại Thánh đại Hiền thế xuất thế gian. Các Ngài đã làm đủ tốt chưa? Người hiện tại hủy báng Phật vẫn còn rất nhiều, người sỉ nhục Khổng lão phu tử chúng tôi cũng thường nghe thấy. Nghĩa là ngay đến Chư Phật Như Lai hay là người như Khổng Tử mà vẫn làm chưa đủ tốt, không thể khiến cho người trong cả thiên hạ đều tán thán. Thế nhưng nhất định phải chăm chỉ nỗ lực mà hướng thiện.
Chúng ta làm thế nào mới có thể chân thật khiến cho đức hạnh bén rễ trong tâm hạnh? Nhà Nho và nhà Phật nói hoàn toàn tương đồng: “Tề gia”. Bạn có gia đình thì trước tiên phải tu thân. Thân mà không tu thì cái nhà của bạn cũng không thể thành gia được. Trước tiên phải tu thân. Tu thân như thế nào? Trước hết phải tu tâm. Gốc rễ của thân là tâm. Tâm phải tu như thế nào? Nhà nho nói “cách vật trí tri” (buông bỏ vật dục, đạt đến sự thấu tỏ). Đây là căn bản, là đại căn đại bản của đức hạnh. Chúng ta không chăm chỉ làm ở trên phương diện này, cả một đời bất luận là bạn tu pháp môn thế xuất thế pháp gì thì đức hạnh của bạn nhất định là không có. Bạn vẫn tạo nghiệp, vẫn là một thân lỗi lầm vô lượng vô biên. Phạm lỗi lầm mà bản thân mình cũng không biết, nếu tự mình biết thì bạn đã giác ngộ rồi, bạn là một người minh bạch. Tự mình không biết thì chính mình là người hồ đồ. Cách vật là gì? Buông bỏ vật dục. Trong lúc giảng giải chúng tôi cũng thường khuyến khích các đồng học: Buông bỏ tự tư tự lợi, buông bỏ danh văn lợi dưỡng, xa lìa sự hưởng thụ của ngũ dục lục trần, như vậy mới được. Nếu đối với những việc này không buông được thì tâm của bạn sẽ bất chánh. Tâm bất chánh thì thân làm thế nào có thể chánh được? Cho nên điều đầu tiên trong nhà Nho cũng là “cách vật”. Vật chính là vật dục. Ba câu mà tôi vừa nói chính là “vật” mà trong nhà Nho đã nói. Cách là gì? Là phải chống lại nó một cách kịch liệt. Dùng cách nói hiện nay là chiến thắng vật dục. Chúng ta phải có năng lực chiến thắng tự tư tự lợi, chiến thắng danh văn lợi dưỡng, chiến thắng sự hưởng thụ ngũ dục lục trần. Cư sĩ Hứa Triết của Singapore đã làm được rồi. Trong nhà Phật nói trước tiên phải đoạn phiền não. Bạn xem Tứ hoằng thệ nguyện: “Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn”, chính là cách vật của nhà Nho. “Pháp môn vô lượng thệ nguyện học”, chính là trí tri mà nhà Nho đã nói. Giả như phiền não của bạn chưa có đoạn, bạn muốn học pháp môn thì nhất định không thể thành tựu, bạn nhất định không thể nào khai ngộ. Vì sao vậy? Bạn có chướng ngại của phiền não tập khí, làm sao có thể hiểu được đạo của Thánh Hiền? Cho nên bạn không thể thành tựu. Đạo lý này chúng ta có thể hiểu hay không? Người mà hiểu thì họ chịu làm. Đặc biệt là những người đọc sách nhà Phật như chúng ta, sách nhà Phật xem trọng việc khai ngộ. Không những là Thiền Tông yêu cầu “đại triệt đại ngộ”, Giáo Hạ cũng yêu cầu bạn “đại khai viên giải”, Niệm Phật cũng yêu cầu “nhất tâm bất loạn”. Đây là công phu chân thật, tích công lũy đức là từ đây mà làm. Không thể buông bỏ được vật dục thì cái gì cũng không thể thành tựu. Thế pháp còn không thể thành tựu huống hồ là Phật pháp. Thế pháp là gì? Là bạn nhất định không thể có được quả báo nhân thiên. Sau khi bạn chết thì đi vào trong tam đồ. Sự việc này chúng ta phải nên rõ ràng, phải hiểu thấu. Không nên làm cả đời mà tương lai quả báo vẫn không thể thoát được tam đồ. Việc này có oan uổng hay không chứ? Sự việc này không thể lơ là được. Vì sao vậy? Vì có rất nhiều người học Phật đều đọa vào trong ba đường ác. Ngạn ngữ có câu “trước cửa địa ngục tăng đạo nhiều”. Đây là lời thật. không phải là lời giả dối. Người xuất gia 10 người chết thì 9 người đi vào địa ngục rồi. Nguyên nhân là gì? Đọc kinh luận qua một lần, tỉ mỉ mà suy nghĩ thì bạn sẽ hoát nhiên đại ngộ. Khởi tâm động niệm của chính mình hoàn toàn trái nghịch với giáo huấn của Phật Bồ tát. Bạn không học Phật thì chỉ có một tầng tội, học Phật rồi thì có hai tầng tội. Vì sao vậy? Vì đã phá hoại hình tượng của Phật pháp, phá hòa hợp Tăng, tội này nặng lắm. Thế nhưng hiện nay hầu hết mọi người đối với những sự việc này đều lơ là, đều quên sạch. Mặc dù đọc kinh nghe giảng nhưng bản thân không xem những giáo huấn này là một sự việc quan trọng. Trong đời sống thường ngày xử sự đối người tiếp vật vẫn tùy thuận phiền não, không chịu sửa đổi tập khí. Hay nói cách khác, họ vẫn đi vào trong tam ác đạo. Tam ác đạo là tham sân si. Hãy suy nghĩ xem, việc xử sự đối người tiếp vật của chúng ta có phải là y theo tham sân si hay không? Nếu quả nhiên y theo tham sân si thì con đường bạn đi là vào ba đường ác. Ba thứ tham sân si này có đủ thì là địa ngục đạo, nếu không có sân hận thì là đường ngạ quỷ. Nếu tham sân không có, chỉ còn ngu si, ngu si là đối với sự lý, chân vọng, tà chánh, đúng sai, thiện ác không phân biệt rõ ràng, điên đảo, đây là ngu si, là đường súc sanh. Chúng ta bình lặng phản tỉnh suy nghĩ xem khởi tâm động niệm của chính mình có phải là tràn đầy tham sân si hay không? Nếu quả nhiên là như vậy thì trong tâm chúng ta đã rõ ràng, ta nhất định sẽ đoạ vào địa ngục. Tiền đồ là một mảng tối tăm.
Người có tiền đồ quang minh xán lạn thì nhất định sẽ buông bỏ tham sân si mạn, nhất tâm niệm phật cầu sanh Tịnh Độ. Trước khi vẫn chưa đi thì lưu lại cái thân này, cái thân này là vì hết thảy chúng sanh phục vụ. Hiện tại ở đây mọi người gọi là làm nghĩa công. Làm nghĩa công chính là hành thiện. Niệm niệm tiêu trừ tham sân si, nhất tâm hướng Phật cầu nguyện vãng sanh, đây là tích đức. Tích đức tu thiện thì tiền đồ là một mảng quang minh. Cuộc đời này của chúng ta không uổng phí. Thời gian có hạn, nhân sanh ngắn ngủi khổ sở, nhất định phải nắm lấy cơ hội này.
Mỗi ngày đọc kinh, tôi đã nói với các đồng tu rất rõ ràng minh bạch. Sáng sớm đọc kinh làm khóa sáng là nhắc nhở chính mình, lời nói hành vi trong đời sống của ngày hôm nay không được trái nghịch với những giáo huấn trong kinh điển. Khóa tối sau khi đọc xong thì phản tỉnh, những gì Phật dạy chúng ta làm chúng ta đã làm được chưa? Phật dạy chúng ta không được làm chúng ta có tuân thủ hay không? Khóa tối là phản tỉnh, là kiểm điểm, là sám hối. Sửa lỗi đổi mới. Khóa sớm và khóa tối chính là công đức. Tuyệt đối không phải là buổi sáng và buổi tối đem kinh ra đọc cho Phật Bồ tát nghe thì Phật Bồ tát liền yêu thích bạn, làm gì có đạo lý này chứ? Quan niệm này là sai lầm. Kinh không phải để đọc cho Phật Bồ tát nghe, mà đọc để cho mình nghe. Giáo huấn thì nhất định phải ghi nhớ, y giáo phụng hành. Đây là đại ân đại đức của Phật đối với chúng ta. Chúng ta báo đáp Phật Bồ tát chính là tín nguyện thọ trì. Đây chân thật là người báo ân.
Xin mời xem “Cảm Ứng Thiên” đoạn thứ 110:
“Tác vi vô ích. Hoài cáp ngoại tâm.” (Làm chuyện vô ích. Ngầm đổi lòng thay dạ).
Hai câu này ở phía trước đã khái lược báo cáo qua với các vị rồi. Đời người ở thế gian này rất ngắn tạm. Cho dù sống 100 năm thì cũng chỉ là một khảy móng tay mà thôi. Người có tuổi tác cao thì đều có cảm xúc rất sâu sắc. Nếu không rõ lý, không đọc sách Thánh Hiền thì trong cuộc đời này khởi tâm động niệm ngôn ngữ tạo tác giống như Kinh Địa Tạng đã nói là “không gì là không phải tội”. Trong nhà Phật cũng thường hay nói: “Thân tgười khó được, Phật pháp khó được nghe”. Được thân người thì có lợi ích gì? Nếu không đọc sách Thánh Hiền, không nghe Phật pháp, chúng ta có thể nói là không được thân người còn tốt hơn. Vì sao vậy? Vì không tạo tội nghiệp. Tạo tác tội nghiệp đọa lạc vào tam đồ, khoảng thời gian đó thật là rất dài. Hà tất trong mấy mươi năm ngắn ngủi này tạo tác tội nghiệp để rồi phải chịu khổ trong luân hồi trường kiếp. Được cái thân người này rồi thì có lợi ích gì? Làm súc sanh. Cho dù là mãnh thú hay rắn độc thì những tội nghiệp tạo ra vẫn còn nhẹ hơn làm con người rất nhiều lần. Cho nên súc sanh sau khi chết đi rất nhiều đều có thể chuyển sanh vào trong thiện đạo, không phải là không có đạo lý.
Chúng ta tỉ mỉ quan sát những loài rắn độc mãnh thú. Bạn không xâm phạm nó thì nó cũng sẽ không xâm phạm bạn. Những loài hổ, sói, sư tử đến những lúc bị đói mới săn bắt những động vật nhỏ để ăn. Chúng ta xem trong “động vật kỳ quan” thấy có rất nhiều hình ảnh. Những con hổ, sư tử khi ăn no rồi, nó nằm ở nơi đó, những con vật nhỏ vây xung quanh nó, nó đều không thèm để ý, tạo nghiệp nhẹ hơn con người rất nhiều. Tâm sân hận của con người vô cùng đáng sợ. Chúng ta luôn luôn nhìn thấy những thủ đoạn tàn độc. Tạo tác tội nặng hại đến nghìn vạn thân mạng người ta, hà tất gì phải tạo những loại tội nghiệp này chứ? Phật tán thán được thân người rất đáng quý là vì được thân người dễ giải thoát. Dễ giải thoát thì nhất định phải nghe Phật pháp, phải đọc sách Thánh Hiền. Phải giác ngộ thì thân người này mới đáng quý. Con người nếu không giác ngộ thì có gì là đáng quý chứ? Ngược lại không bằng chúng sanh ba đường ác. Lý và sự chúng ta phải hiểu, phải rõ ràng. Chân thật rõ ràng minh bạch rồi thì chính là giác ngộ, hết thảy pháp thế gian tự nhiên sẽ có thể nhìn thấu. Có thể buông xuống, một lòng hướng đạo, vậy thì cái thân người đó đáng quý biết bao. Năm xưa chúng ta chưa được nghe Phật pháp, đến tuổi trung niên mới được nghe Phật pháp, vẫn chưa muộn. Tu học pháp môn này nếu bạn thật làm ba năm thì có thể thành tựu. Chúng ta ở trong Tịnh Độ Thánh Hiền Lục, Vãng Sanh Truyện đã nhìn thấy hơn một nửa người niệm Phật vãng sanh đại khái là họ đã dùng thời gian khoảng 3 năm đến 5 năm chuyên tâm. Chúng ta ngày nay tu mười mấy năm mà không có một chút tin tức gì cả. Nguyên nhân là gì? Tâm không chuyên, ý không thành. Đối với danh lợi thế gian, ngũ dục lục trần chưa chịu buông xuống, nguyên tắc tu học mà Phật nói ở trong kinh chúng ta chưa có nắm được.
Trong “Đại Thế Chí Viên Thông Chương” dạy chúng ta “đô nhiếp lục căn, tịnh niệm tương tục”. Chúng ta chưa làm được. Chúng ta sáu căn thâu nhiếp không được. Mắt vẫn tham sắc, tai vẫn tham âm, lưỡi vẫn tham vị. Đây chính là không biết thâu nhiếp sáu căn. Biết thâu nhiếp sáu căn thì ý niệm tham sân si mạn đã đoạn rồi. Ở thế gian này đời sống ăn ở hết thảy đều tùy duyên, tất cả phải không chấp trước, không phân biệt, một lòng hướng đạo. Như vậy thì 3 năm 5 năm mới có thể thành công. Tâm của chúng ta vẫn còn bị ngũ dục lục trần, danh văn lợi dưỡng xoay chuyển thì cuộc đời này dù niệm cả đời cũng không thể thành công.
Thế gian hết thảy đều là giả, không có một cái gì là thật. Trong Kinh Kim Cang Phật đã nói với chúng ta rõ ràng minh bạch biết bao: “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng”, “Nhất thiết hữu vi pháp như mộng huyễn bào ảnh”. Chúng ta phải thường niệm, thời thời khắc khắc nhắc nhở cảnh giác chính mình: toàn bộ đều là giả. Toàn là những phương diện hư giả này thì làm gì có đạo lý không ở trong luân hồi? Làm gì có chuyện không đọa lạc? Vậy cái gì là thật? Vạn duyên buông xuống là thật, tùy thuận chúng sanh là thật. Phật dạy chúng ta tùy duyên, tùy duyên thì tự tại, đây là thọ dụng chân thật, chân thật lợi ích. Lại có thể tín nguyện niệm Phật, cầu sanh Tịnh Độ, là chân thật ở trong chân thật, không có gì thật hơn việc này. Phải thường nghĩ đến “thân người khó được, Phật pháp khó được nghe”. Chúng ta ngày nay được thân người, được nghe Phật pháp, cơ duyên đáng quý như vậy nếu không nắm lấy thì thật là đáng tiếc. Một khi mất thân người thì vạn kiếp khó có lại được. Để có lại được thân người không phải dễ dàng. Cho dù được thân người nhưng có cơ hội nghe Phật pháp hay không? Nếu đến khi có được thân người, mà thế gian này lại không có Phật pháp thì thân người đó cũng vô ích. Thời gian có Phật pháp rất ngắn, thời gian không có Phật pháp rất dài. Bạn hãy xem pháp vận của Thích ca Mâu ni Phật là 12. năm. Sau khi hết 12. năm này thì thế gian không còn Phật pháp nữa. Thời gian không có Phật pháp là bao lâu vậy? 5.670.. năm nữa Di Lặc Bồ tát mới thị hiện thành Phật. Để thế gian này có lại Phật pháp thì các vị nghĩ thử xem 12. năm so với 5.670.. năm có thể so sánh được không? Không thể so sánh được. Cho nên Phật nói với chúng ta là lời thật. Thân người mất đi rồi mà để có lại được là không dễ dàng. Có được thân người lại có thể nghe được Phật pháp thì càng không dễ dàng. Cuộc đời này không thể chăm chỉ tu học thì làm sao xứng đáng với Phật Bồ tát? Làm sao xứng đáng với vận may được thân người lần này của chúng ta? Cho nên trong hoàn cảnh đời sống, thuận cảnh cũng tốt, nghịch cảnh cũng tốt. Hết thảy người và việc trong hoàn cảnh xung quanh, người thiện cũng tốt, người ác cũng tốt. Ta vẫn luôn dùng tâm chân thành thanh tịnh bình đẳng để đối đãi. Cho dù có bị giày vò như thế nào cũng có thể cam tâm nhẫn chịu, thật thà niệm Phật. Mấy năm nữa là vãng sanh rồi, hà tất phải tính toán? Vì sao không buông xuống được? Chúng ta từ chỗ này mà thể hội thì sẽ có được sự thọ dụng chân thật từ Phật pháp, không so đo tính toán với mọi việc mọi người ở thế gian này nữa, mà hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức. Công đức chính là thật thà niệm Phật.
Suy nghĩ xem nếu là những việc vô ích thì không làm. Thế nào là việc vô ích? Là những việc không thể mang đi. Chúng ta phải phân biệt cho rõ ràng. Những việc tổn người lợi mình thì càng không thể làm, vì chắc chắn sẽ đọa vào ba đường ác. Cho nên chúng ta phải làm những việc lợi ích cho chúng sanh, xả mình vì người. Có bao nhiêu sức lực, chúng ta cống hiến bấy nhiêu thì phước báo của bạn là viên mãn. Ta có 10 phần sức lực, mà chỉ cống hiến 1 2 phần thì phước báo này rất nhỏ, có khiếm khuyết, không phải là viên mãn. Vì thế chúng ta ở trong Phật Pháp mà xem xét, mà tư duy, ở thế gian này người trồng phước, người tu được đại phước báo luôn là người nghèo khổ, họ tu được phước báo viên mãn. Chúng ta ở Singapore nhìn thấy cư sĩ Hứa Triết, có thể nói là trong số 7 tỷ người của thế giới ngày nay không có một người nào có thể so bì được với bà. Phước báo của bà là viên mãn. Người thế gian tất nhiên là có người phú quý, có tài sản hàng ức vạn. Họ bố thí cho người ta thì cũng như là trên thân con trâu mất đi một sợi lông thôi. Hơn nữa bố thí mà không mấy vui vẻ, luôn nghĩ có lợi cho mình thì mình mới làm một chút việc từ thiện, không có lợi cho mình thì họ không bỏ ra chút nào. Những người như vậy chúng ta biết họ một khi chuyển thế thì sẽ thành người bần cùng. Thế gian ngày nay tài sản ức vạn là từ đâu mà có? Chúng ta nhìn thấy cư sĩ Hứa Triết đang tu nhân đó, bà đang tu nhân. Cái nhân đó của bà là nhân của tài sản ức vạn.
Phật pháp nói tam chuyển pháp luân: ba loại phương thức dạy học [thị chuyển, khuyến chuyển và chứng chuyển]. Ở Singapore hết thảy đều nhìn thấy. Mở quyển kinh ra thì đây là trực tiếp chỉ thị (thị chuyển). Thiện hữu ngày ngày khuyên bảo bạn (khuyến chuyển). Cư sĩ Hứa Triết, cư sĩ Lý Mộc Nguyên là làm minh chứng cho bạn (chứng chuyển). Trong các tôn giáo nói là kiến chứng, trong Phật pháp chúng ta thì nói là chứng minh. Biết được họ tu như thế nào, chúng ta nhìn thấy thì trong tâm sẽ rất rõ ràng, rất minh bạch. Bạn xem cư sĩ Hứa Triết tự nói, tiền đồ của bà là quang minh xán lạn. Đây là thật. Chúng thần bảo hộ cho bà, bà có tín tâm đầy đủ, chỉ có một tấm lòng thiện lương, giúp đỡ hết thảy người khổ nạn ở thế gian. Toàn tâm toàn lực mà làm, có 1 đồng thì làm việc 1 đồng. Có 2 đồng thì làm việc 2 đồng. Bạn xem trên báo chí có đăng, tài khoản ngân hàng của bà chỉ có 37 đồng Singapore. Hiện tại xã hội đại chúng khi nhắc đến bà thì đều tỏ lòng tôn kính. Đây mới chỉ là hoa báo. Quả báo thì không thể nghĩ bàn. Đây là việc mà chúng ta phải học tập.
Câu phía sau là “Ngầm đổi lòng thay dạ”. Trong chú giải nói rất hay: “Bề tôi lừa dối vua, con ngỗ nghịch cha mẹ, vợ phản bội chồng, anh em xâm phạm lẫn nhau, bạn bè khuynh đảo lẫn nhau, đều là do cái tâm rong ruổi theo ngoại cảnh sai khiến”. Việc này vô cùng rõ ràng. Phía sau lại nói “Nhưng chẳng đợi đến khi cái tâm ấy thể hiện ra hành động, hễ có mảy may ý niệm chớm động, người chưa biết mà quỷ thần đã biết rành rẽ cái tâm ấy!”. Gọi là người điên rồ mất trí mới tạo tác ra những tội nghiệp này. Xã hội ngày nay nơi đâu cũng như vậy. Bất luận là đến nơi nào, bất luận là thời gian nào, chúng ta đều có thể nhìn thấy. Thế giới ngày nay là thế giới gạt người, ai giỏi gạt hơn thì càng có thể giành được quan cao, giành được địa vị cao. Họ ở được địa vị cao thì sẽ lừa gạt tất cả nhân dân, lừa gạt hết thảy chúng sanh. Thế nên ngày nay ở địa vị cao có lợi ích gì chứ? Trước mắt nhìn thấy họ đang làm mưa làm gió, nhìn xa hơn nữa thì thấy là A tỳ địa ngục. Những tội nghiệp mà họ tạo là A tỳ địa ngục. Chớp mắt thì họ sẽ phải đi vào rồi. Đọa lạc vào trong đại địa ngục này thật sự là vạn kiếp không thể siêu sanh. Con người mê hoặc, hồ đồ đến chỗ như vậy đấy. Chúng ta hãy xem người xưa, các vị đọc các sách xưa thì có thể hiểu được. Ngày xưa các Đế vương là nhân từ bác ái, niệm niệm đều là giải trừ gian nan khốn khó cho nhân dân, giúp cho nhân dân an cư lạc nghiệp, nên người đời sau mới xưng họ là cổ Thánh tiên Vương. Họ hành Vương đạo, giáo hóa luân lý đạo đức cho chúng sanh. Cái mà họ hành chính là làm tấm gương cho xã hội đại chúng. Nhà Nho thường nói là “tác chi quân, tác chi thân, tác chi sư” (Làm vua dẫn dắt dân, làm cha mẹ nuôi dưỡng dân, làm thầy dạy bảo dân). Ba chữ này họ đều làm được rồi, đó là vô lượng vô biên công đức. Các vị đọc Liễu Phàm Tứ Huấn, các vị xem tiên sinh Liễu Phàm làm huyện trưởng. Ông có cái tâm gì vậy? Là tâm vì chúng sanh phục vụ. Ông muốn đem công việc phục vụ làm cho tốt. Muốn cho bá tánh của cả huyện đều có thể an cư lạc nghiệp. Ông làm công việc này. Biết được nỗi khổ của nhân gian, nghĩ hết các phương pháp để giảm nhẹ tiền sưu thuế. Ngày ngày ông làm việc này. Cuộc sống của mình thì rất tiết kiệm. Thu nhập của ông cũng tương đối khá, mùa đông thì làm áo bông. Bạn xem trong Liễu Phàm Tứ Huấn có ghi là vợ của ông dùng loại bông thô thông thường chứ không dùng loại bông tơ. Bởi vì những chiếc áo bông, nếu dùng loại bông thô thông thường thì có thể làm được 6 7 cái, có thể cho được 6 7 người dùng. Một người hưởng thụ có thể chia cho 6 7 người, là có ý niệm này. Phước báo không phải để dành một mình mình độc hưởng, nên phân chia phước báo cho mọi người cùng được hưởng. Người ngày trước làm quan thì niệm niệm là suy nghĩ cho nhân dân. Ông không vì chính mình, chính mình thì khắc khổ, chỉ hy vọng nhân dân có thể sống những ngày tháng tốt đẹp. Bậc Đế vương thì cũng như vậy, cho nên nơi những bậc Đế vương này ở gọi là “kinh sư”. Kinh là thành phố lớn. Sư là gì? Là mô phạm. Thành phố này là tấm gương mô phạm mẫu mực cho tất cả các thành thị khác, là ý nghĩa như vậy. Ngày nay trên cả địa cầu mà nói thì Singapore là “kinh sư”, là một đô thị gương mẫu mực thước cho cả thế giới. Người Singapore được an cư lạc nghiệp. Lãnh đạo của Singapore, những bộ trưởng, nghị sĩ, mỗi một tuần đều nhất định có một ngày phải gặp mặt quần chúng. Quần chúng có điều gì khó khăn thì có thể trực tiếp gặp họ, là mặt đối mặt để nói chuyện, giúp bạn giải quyết vấn đề. Mỗi một tuần nhất định có một lần, không giống như những nơi khác, khi đã làm quan to chức lớn thì tìm không thấy họ nữa. Ở nơi này ngay cả tổng thống cũng thường tiếp cận với nhân dân. Tôn giáo chúng ta rất nhiều lần tụ hội đều có mời tổng thống, ông đều tham gia, không chút tự cao tự đại gì. Nhân dân an cư lạc nghiệp thì ở nơi này trị an tốt. Nửa đêm canh ba phụ nữ có đi ra ngoài cũng chẳng sao. Trên thế giới ngày nay những thành phố như vậy quá ít. Nhân dân tuân thủ pháp luật, người làm lãnh đạo không tham tiền, vì vậy ở nơi đây khi làm việc gì cũng không cần phải tặng quà. Tặng quà là phạm pháp, người tặng phạm pháp mà người nhận cũng phạm pháp. Ở nơi này hết thảy đều chiếu theo luật pháp mà làm việc. Đây chính là “kinh sư” thời hiện đại của quả địa cầu này. Kinh sư chính là thành phố gương mẫu, là mô phạm, là một thành phố đáng để mọi người học tập noi theo. Bạn xem người ta đã làm như thế nào? Singapore cũng có một số người tội phạm. Các vị hãy tỉ mỉ mà xem trên báo, những người phạm tội đó đều không phải là người Singapore, đều là người ở những nơi khác đến. Người Singapore bản địa cực kì ít phạm tội, vì chính phủ chăm lo mọi mặt, chăm lo rất chu đáo. Cho nên tâm nếu có ý thay lòng đổi dạ, không có trung trinh thì lỗi lầm này rất lớn. Trong chú giải có dẫn câu chuyện về Tần Cối thời triều Tống, các vị có thể tự mình xem qua.
Hôm nay thời gian đã hết, chúng tôi xin giảng đến đây. A Di Đà Phật!
Tập 119
Kính thưa các vị đồng học của Tịnh Tông Học Hội Úc Châu, xin chào mọi người!
Sáng sớm hôm nay tôi nhận được điện thư của các vị. Biết được hôm nay là viên mãn Thanh Minh Phật Thất của các vị. Thanh Minh là một tập tục của người Trung Quốc. Tảo mộ tế tổ là một ngày lễ quan trọng. Chúng ta hiểu được ở Trung Quốc ngày xưa, sự dạy học của ba nhà Nho Thích Đạo đều được xây dựng trên nền tảng của hiếu đạo. Đời trước còn có đời trước nữa, quá khứ vô thủy. Đời sau vẫn còn có đời sau nữa, vị lai vô chung. Vô thủy vô chung là một người. Ý nghĩa của chữ này lại suy ra, mở rộng ra chính là trong nhà Phật đã nói “hết thảy chúng sanh trong tận hư không khắp pháp giới là chính mình”. Đây là bổn ý của chữ này. Chữ “chính mình” này ở trong Phật pháp gọi là pháp thân thanh tịnh, chân như tự tánh. Đây là “Hiếu”. Ở trong chân như tánh đức không có vọng tưởng, không có phân biệt, không có chấp trước thì làm gì có tham sân si chứ? Thế là chúng ta liền hiểu rõ. Khởi tâm động niệm ngôn ngữ tạo tác của chúng ta không thuận với tánh đức thì chính là đại bất hiếu.
Hiếu đạo thực hiện từ chỗ nào vậy? Bắt đầu làm từ chỗ nào? Thánh nhân thế xuất thế gian tuy là khác nhau nhưng cùng một lời giáo huấn chúng ta: từ hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng mà bắt đầu làm. Sau đó lại đem hiếu kính dần dần mở rộng ra đến hết thảy chúng sanh, đến tận hư không khắp pháp giới thì hiếu đạo này viên mãn. Chúng ta hãy xem giáo học của nhà Phật, Thế Tôn ở trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật đã nói với chúng ta Tịnh Nghiệp Tam Phước. Ba điều mười một câu này là thủy và chung của giáo học Phật pháp. Bắt đầu từ chỗ này mà viên mãn cũng ở chỗ này. Cho nên nhà Phật dạy điều gì? Không gì ngoài hiếu thân tôn sư mà thôi. Cổ đức nói không biết hiếu thân tôn sư thì không thể tận hiếu đạo, là trái nghịch. Không biết tôn trọng lão sư, tôn trọng Tam Bảo là nghịch thầy phản đạo rồi. Cổ nhân nói rất hay, người mà trái nghịch thì cho dù cả đời họ có tu thiện hạnh nhiều đến bao nhiêu cũng đều là giả, không thể thành đức. Đây là do nguyên nhân gì? Bởi vì hiếu thân tôn sư là căn bản. Cũng giống như cây cỏ hoa lá, đây là cái gốc. Nếu gốc mà mất đi rồi vậy thì sẽ giống cái gì? Giống như hoa cắm trong bình, rất đẹp, rất ưa nhìn. Đây chính là tỉ dụ cho thế gian có một số người bất hiếu với cha mẹ, không tôn trọng sư trưởng nhưng ở trong xã hội họ lại làm rất nhiều việc tốt. Việc này giống như hoa cắm trong bình vậy, rất đẹp đẽ, nhưng chẳng mấy ngày sau thì hoa tàn cuống rụng. Cho nên không thể thành đức nguyên nhân là ở chỗ này, là họ không có gốc. Nếu một người chân thật tu học từ gốc rễ, vun bồi từ gốc rễ, nhưng hiện tại cùng đường điêu đứng, gặp phải hoàn cảnh khốn cùng. Đây là nguyên nhân gì? Đây là do quả báo ác nghiệp đã trồng ở trong đời quá khứ chiêu cảm đến. Nhưng họ vẫn còn cơ hội sống, họ biết hiếu kính. Hiếu kính chính là cơ hội sống. Họ có thể sửa lỗi đổi mới, họ có thể thành tựu đức hạnh. Chúng ta thực tại là được ông trời trọng hậu. Từ xưa đến nay, đời đời đều có Thánh Hiền xuất hiện ở thế gian này để dạy bảo giáo hóa chúng ta. Nếu không có giáo huấn của Thánh Hiền thì làm sao chúng ta hiểu được hiếu đạo? Làm sao hiểu được sư đạo? Làm sao biết được hiếu đạo sư đạo là đoạn ác hướng thiện, phá mê khai ngộ, là đại căn đại bản của việc thành Thánh thành Hiền. Đây là chỗ mà chúng ta được ông trời trọng hậu, chúng ta phải biết trân quý.
Hiện tượng động loạn trong xã hội, hiện tượng thiên hạ đại loạn ngày nay mà chúng ta nhìn thấy, căn nguyên của đại loạn là ở đâu? Là không có người dạy hiếu, không có người dạy kính. Người thế gian không biết hiếu thuận cha mẹ, không biết tôn sư trọng đạo, không có ai dạy họ. Nói cách khác là cái gốc rễ này đã có vấn đề. Nếu cái gốc rễ này hư hỏng thì chúng sanh ở thế gian này đáng thương rồi. Hiện tượng động loạn trong xã hội ngày nay chỉ mới bắt đầu mà thôi, tương lai cũng không biết nó sẽ loạn đến mức độ nào. Nhưng trong các tôn giáo nước ngoài rất nhiều cổ nhân đã đưa ra lời tiên tri, nói ngày tận thế sắp đến rồi. Đại khái là hiện tượng động loạn này đạt đến cực điểm thì đó chính là ngày tận thế. Là ai hủy diệt thế giới vậy? Sau khi hiếu đạo và sư đạo mất đi thì thế giới này bị hủy diệt. Do đây mà biết, ngày nay muốn cứu vãn kiếp nạn thế giới, cải tạo vận mệnh, từ chỗ nào mà bắt đầu vậy? Vẫn là từ hiếu thân tôn sư. Chúng ta phải ghi nhớ, người khác không hiếu thân, ta phải hiếu thân. Người khác không tôn kính lão sư, ta phải tôn kính lão sư. Chúng ta mỗi người đều đi trên con đường riêng của mình. Có thể tuân theo giáo huấn của Thánh Hiền nhân thế xuất thế gian thì tiền đồ của chúng ta là một mảng quang minh. Cho dù cuộc đời này không gặp được Phật pháp, gặp được Phật pháp không cầu sanh Tịnh Độ thì đời sau họ nhất định được sanh thiên, họ sẽ được hưởng thiên phước. Người có nhân duyên thù thắng, được thân người, nghe được Phật pháp, gặp được pháp môn Tịnh Độ, vẫn phải tuân theo Tịnh Nghiệp Tam Phước. Tịnh Nghiệp Tam Phước 3 điều 11 câu là tổng cương lĩnh mà hết thảy chư Phật giáo hóa cho pháp giới chúng sanh. Nhà Phật gọi là pháp môn đại tổng trì, chẳng gì ngoài việc này. Y theo tổng cương lĩnh này tu học, một lòng hướng về cầu sanh Tịnh Độ, nhất định sẽ được sanh.
Chúng tôi ở trong sách xưa đã xem thấy một câu chuyện. Vào thời đại của Khổng lão phu tử, Ngài nhìn thấy một người đánh trận. Ở trên chiến trường, ba lần chiến tranh đánh trận, ba lần đều bị đánh bại. Người này đều bỏ chạy, không dũng cảm đánh trận. Việc này khiến người khác xem thường. Khổng lão phu tử liền hỏi ông, vì sao ba lần đánh trận đều bại cả ba vậy? Ông nói nhà tôi còn có mẹ già, tôi mà chết rồi thì không ai phụng dưỡng. Khổng phu tử nghe được những lời này, vô cùng cung kính đối với ông, mời ông lên phía trên ngồi. Ông không phải là không dũng cảm đánh trận, mà là ông lo lắng cho mẫu thân của mình không có người chăm sóc. Ông ba lần đánh trận đều thua là có thể thông cảm mà tha thứ. Ở chỗ này ông có trí huệ, ông có thể phân biệt được lợi hại được mất. Đánh bại trận đương nhiên là chết, chết là việc nhỏ. Nếu hiếu đạo mà mất đi thì sự việc này lớn rồi. Chiến tranh thắng bại chỉ là chuyện cành lá. Hiếu thân tôn sư mới là gốc rễ. Gốc rễ mà hư mục rồi thì xã hội này sẽ hết cứu. Đạo lý này Thánh nhân hiểu được. Chúng ta thì làm sao hiểu được. Cho nên đọc sách, học Phật chỉ ở hiểu rõ lý. Nếu đối với những đạo lý sự tướng này đều không thể hiểu rõ thì việc đọc sách của chúng ta không phải là uổng phí rồi hay sao? Sau khi đã hiểu rồi mà không thể y giáo phụng hành không thể chăm chỉ làm cho được thì bạn cũng là uổng công học tập. Hay nói cách khác, đức hạnh một đời này của chúng ta không thể nào xây dựng được, những cái khác thì đều không cần phải nói thêm nữa.
Người xưa đã nói con người tại thế gian này có ba điều bất hủ là: lập đức, lập công, lập ngôn. Ba thứ này các vị phải hiểu lập đức là căn bản. Bạn nếu không có đức thì bạn nhất định không thể lập công. Bạn nhất định không thể lập ngôn. Công và ngôn của bạn là hư vọng không phải là chân thật, nó không có gốc, chỉ có thể tồn tại nhất thời mà thôi. Sau khi trải qua một thời gian thì chìm sâu mất dấu. Cho nên một người có đức hạnh khi có cơ duyên thì họ liền lập công. Có cơ hội vì xã hội, vì nhân dân, vì chúng sanh thì họ sẽ cống hiến. Đây là lập công. Khi chưa có cơ hội này thì họ đi theo phương hướng lập ngôn, giáo hóa chúng sanh. Bạn xem giống như ở Trung Quốc ngày xưa, Chu Công có cơ duyên, có cơ hội lập công. Khổng lão phu tử không có cơ hội, không có ai mời Ngài làm quan. Thế là Ngài dạy học, viết sách dạy học là lập ngôn. Các vị suy nghĩ xem Khổng lão phu tử và Chu Công thì nền tảng mà các Ngài lập công, lập ngôn là gì? Là đức hạnh. Các Ngài có đức. Đức Hạnh là căn bản. Căn bản là gì? Căn bản chính là hiếu thân tôn sư. “Hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng” hai câu này là đại căn đại bản của lòng người trong trời đất.
Cho nên Thanh Minh thì đệ tử trong nhà Phật chúng ta cử hành Phật thất. Trong bảy ngày này đem vạn duyên buông xuống, dùng tâm chân thành cung kính mà niệm Phật cầu phước, hồi hướng cho tổ tiên, hồi hướng cho cha mẹ. Dùng việc này để tận hiếu đạo, tận đạo làm học trò. Không những như vậy, vào ngày Phật thất viên mãn chúng ta còn cử hành một lần Phật sự Tam Thời Hệ Niệm. Âm dương lưỡng lợi càng quan trọng hơn. Tôi hy vọng đồng tu các vị phải tận tâm tận lực mà đề xướng. Phật sự Tam Thời Hệ Niệm của ngày Phật thất viên mãn này sẽ thỉnh mời một số người lớn tuổi ở địa phương. Khi tổ chức đêm hội mừng năm mới của chúng ta đều có mời rất nhiều người ngoại quốc lớn tuổi, mời trẻ mồ côi ở các cô nhi viện đến tham gia pháp hội của chúng ta. Để họ nhìn thấy sự tổ chức long trọng, tưởng nhớ đến tổ tiên của chúng ta, cắm xuống cái gốc văn hóa hiếu thân tôn sư này cho Úc Châu. Người dân bản địa của Úc có cái gốc văn hóa này. Tôi tin là các vị mời những người dân bản xứ đến tham gia thì họ sẽ càng có cảm xúc sâu sắc hơn. Quan niệm về luân lý gia đình của họ nồng hậu hơn so với hầu hết những người phương Tây. Chúng ta làm như vậy thì làm Pháp Hội Thanh Minh này càng có ý nghĩa hơn. Tôi tin ảnh hưởng này sẽ rất sâu xa. Đây là chân thật báo đáp ân đức của tổ tiên, là báo ân Phật, ân lão sư. Xin chúc phúc cho pháp hội của các vị được thành tựu viên mãn.
Các vị đồng học. Hôm nay có rất nhiều đồng tu đến từ Trung Quốc. Tôi thấy ngoài việc có hơn 50 vị đến từ Bắc Kinh ra còn có rất nhiều những gương mặt mới gặp lần đầu. Các vị đồng tu đến từ Bắc Kinh mong muốn tôi bớt chút thời gian để nói chuyện với mọi người. Tôi muốn tranh thủ nói luôn trong thời gian 30 phút buổi sáng hôm nay.
Học Phật đầu tiên là phải nhận thức được thế nào là Phật giáo? Sau khi nhận thức được rõ ràng mới không đến nỗi mê tín. Phật giáo đã truyền đến Trung Quốc được hơn 2. năm rồi. Thế Tôn năm xưa tại thế cũng đã dự đoán, Ngài nói sau khi Ngài viên tịch 1. năm thì thân giáo của Ngài sẽ truyền đến Phương Đông. Những lời này đã ứng nghiệm rồi. Phật giáo là nền giáo dục cứu cánh viên mãn của Thích ca Mâu ni Phật đối với chúng sanh trong chín Pháp giới, không phải là tôn giáo, mà là giáo dục. Chúng ta nhất định phải nhận thức cho rõ ràng. Sự việc này tôi đã nói qua rất nhiều lần rồi. Đối tượng giáo dục của Phật giáo là hết thảy chúng sanh trong hư không pháp giới. Trong Kinh Hoa Nghiêm chúng ta nhìn thấy câu “bất phân quốc độ”. Cái quốc độ đó chính là tam thiên đại thiên thế giới mà kinh Phật đã nói, là khu vực giáo hóa của một vị Phật. Phật nói với chúng ta trong hư không những khu giáo hóa như vậy vô lượng vô biên, cho dù là thế giới lớn hơn đi nữa cũng là vô lượng vô biên, huống hồ là địa cầu này của chúng ta hoặc là các quốc gia, thành phố nhỏ bé. “Bất phân tộc loại”, tộc loại cũng là vô cùng rộng lớn, như mười pháp giới đã nói ở trong kinh là 10 tộc loại lớn. Người là một tộc loại, súc sanh là một tộc loại, chúng ta có thể nhìn thấy được, có thể tiếp xúc được. Quỷ đạo là một tộc loại, Thiên đạo cũng là một tộc loại. Các tộc loại đều không như nhau. Không phân tộc loại, không phân sắc tướng, hình trạng, màu sắc. “Bất phân tôn giáo tín ngưỡng”, bình đẳng giáo hóa. Mục đích của giáo hóa là hy vọng hết thảy chúng sanh chân thật được giác ngộ, hiểu rõ chân tướng của vũ trụ nhân sanh. Chân tướng là gì? Chân tướng là một thể. Chân tướng là người một nhà. Hư không pháp giới là người một nhà, cùng chung một sanh mạng. Từ chỗ này tự nhiên sẽ lưu lộ ra ái tâm chân thành vô tận mà nhà Phật gọi là từ bi, tự nhiên sẽ giúp đỡ hết thảy chúng sanh. Đây là phổ độ chúng sanh mà nhà Phật đã nói. Phổ là phổ biến, là ý nghĩa bình đẳng, không có tư tâm, không có phân biệt. Độ chính là giúp đỡ, giúp đỡ hết thảy chúng sanh lìa khổ được vui. Phật biết được nguồn gốc của Khổ và Vui, chúng sanh thì không biết. Khổ là từ đâu mà đến vậy? Cái gốc của khổ là từ việc không hiểu được chân tướng của vũ trụ nhân sanh mà ra. Phật giúp đỡ hết thảy chúng sanh, những việc Ngài giúp đỡ rất nhiều, cho nên có câu “Phật thị môn trung hữu cầu tất ứng”.
Trong các sự tướng này, sự việc lớn quan trọng nhất là giúp đỡ chúng sanh khai trí huệ, phá mê khai ngộ. Trí huệ khai rồi thì hết thảy những vấn đề họ sẽ tự mình giải quyết được. Giúp họ khai trí huệ, quan trọng nhất là dạy học. Vì vậy Thích ca Mâu ni Phật thị hiện tại thế gian này cả đời làm một công việc là dạy học. Chúng ta dùng lời hiện nay để định vị Thích ca Mâu ni Phật thì trong xã hội này Ngài là nhân vật như thế nào vậy? Có địa vị gì? Theo cách nói hiện nay thì Ngài là một người làm công tác nghĩa vụ giáo dục xã hội đa nguyên văn hóa. Đây là thân phận của Ngài. Công việc này là vô cùng vĩ đại, chân thật là xả mình vì người, làm tấm gương tốt “mê mà không giác” cho hết thảy chúng sanh, không chỉ là chúng sanh lục đạo. Chúng ta muốn tìm một nơi nương tựa, giống như trẻ sơ sinh phải nương tựa vào cha mẹ, không có cha mẹ thì chúng sẽ không thể sống được, nhất định không thể nào rời xa sự chăm sóc của cha mẹ. Chúng sanh lục đạo ví như trẻ sơ sinh. Thánh của mười pháp giới, pháp giới tứ thánh Thanh Văn, Duyên giác, Bồ tát, những vị này cũng như là trẻ nhỏ vậy. Tuy không phải là trẻ sơ sinh nhưng đại khái cũng là trẻ 3 4 tuổi, nếu rời xa cha mẹ thì cũng không thể nào sống được. Đây chính là “quy y” mà nhà Phật đã nói. Y chính là chúng ta phải tìm được chỗ nương tựa. Lục đạo hay mười pháp giới cũng đều phải tìm chỗ nương tựa. Nương tựa người nào thì chúng ta mới có thể tiếp tục sống được? Phật nói với chúng ta là chúng ta phải nương tựa vào Tam Bảo, chính là vừa mới bắt đầu học Phật thì chúng ta phải quy y Tam Bảo. Ý nghĩa chân thật là ở chỗ này. “Quy” là quay đầu. “Y” chính là chúng ta tìm một nơi để nương tựa. Nếu chúng ta không quay đầu thì vĩnh viễn sẽ trôi nổi ở trong lục đạo luân hồi, biển khổ sanh tử. Chúng ta từ đây mà quay đầu, nương dựa vào sự giáo huấn của Tam Bảo, không phải là nương dựa vào nơi nào khác. Giáo huấn của Tam Bảo là ở đâu? Khi Phật còn tại thế thì không có vấn đề, mọi người chúng ta đều nương tựa vào Ngài, có nghi nan tạp chứng gì đều có thể đến thỉnh giáo với Ngài, Ngài giúp chúng ta giải quyết. Ngày nay Phật không còn tại thế. Chúng ta nương tựa thì phải nương tựa vào kinh điển. Kinh điển là sự dạy bảo mà Phật đà để lại. Vì vậy Phật không còn trụ thế thì Tam Bảo lấy “Pháp” làm chủ. “Tăng” là người truyền pháp. Những vị Đại đức giảng kinh thuyết pháp bất luận là tại gia hay xuất gia, chúng ta nương tựa họ thì cũng có một nguyên tắc. Họ là đệ tử Phật chân thật hay là đệ tử giả, bạn phải có năng lực phân biệt. Đệ tử chân thật của Phật thì truyền Phật pháp, đệ tử giả thì truyền ma pháp. Xã hội hiện nay các vị phải biết có câu nói là “pháp nhược ma cường”. Phàm phu thông thường như chúng ta rất khó phân biệt đâu là Phật, đâu là ma? Thế nhưng Thích ca Mâu ni Phật vô cùng từ bi, đã giảng nói cho chúng ta một bộ là Kinh Đại Phật Đảnh Thủ Lăng Nghiêm. Bộ kinh này đã phân tích tường tận tỉ mỉ sự khác biệt giữa ma và Phật. Sau khi chúng ta đọc rồi thì bạn tự nhiên sẽ có năng lực phân biệt. Trong xã hội hiện tiền thì ma tử ma tôn đội lốt người xuất gia rất nhiều nên người tại gia xuất gia hoằng pháp nhất định phải nhận thức được rõ ràng. Sự khác biệt giữa ma và Phật, chỗ khác nhau cơ bản nhất là đệ tử Phật không có tự tư tự lợi. Tiêu chuẩn ở trong Kinh Kim Cang là tốt nhất: “Vô ngã tướng, vô nhân tướng, vô chúng sanh tướng, vô thọ giả tướng”. Đây nhất định là đệ tử Phật chân thật. Nếu họ vẫn còn sự phân biệt chấp trước nghiêm trọng thì đây nhất định không phải là đệ tử Phật. Chúng ta phải nhìn nhận cho rõ ràng.
Mục đích của tu học là phải liễu sinh tử, thoát luân hồi, thành Phật quả vô thượng Bồ đề. Đây là mục đích của chúng ta. Giúp đỡ hết thảy chúng sanh khổ nạn của thế gian này phá mê khai ngộ, lìa khổ được vui. Đây là sứ mạng của chúng ta, là chức trách của chúng ta. Đây là đệ tử Phật. Cũng giống như trẻ nhỏ, phải nương dựa vào cha mẹ của mình, vậy thì chúng phải nhận biết được ai là cha mẹ của chúng. Chúng không được nhận nhầm người, nhận sai người thì xong rồi. Chúng ta học Phật cũng phải nhận biết lão sư cho rõ ràng. Ai là lão sư của chúng ta? Khó khăn của người hiện nay là vấn đề phổ biến trong xã hội, trong nước ngoài nước, cả thế giới này, bất kỳ một quốc gia khu vực nào cũng đều đã mất đi giáo huấn của Thánh Hiền, tùy thuận theo giáo huấn của ma. Ma dạy người điều gì? Ma dạy người tăng trưởng tham sân si mạn, ma dạy người đấu tranh. Phật dạy người nhẫn nhường, Phật dạy người xả mình vì người. Phật và ma dạy đều hoàn toàn trái ngược nhau. Phật dạy người hiếu thân tôn sư. Tổng cương lĩnh tổng nguyên tắc mà thế xuất thế gian đại Thánh đại Hiền giáo hóa chúng sanh chính là hiếu kính. Phật dạy chúng ta hiếu thuận cha mẹ, phụng sự sư trưởng. Sau đó lại đem tâm hiếu kính này mở rộng ra thành hiếu thuận với hết thảy chúng sanh, tôn kính hết thảy chúng sanh, thành tựu đức tánh viên mãn của bạn. So với ma dạy thì hoàn toàn khác nhau. Ma dạy chúng ta tự tư tự lợi, ma dạy chúng ta tổn người lợi mình, hoàn toàn không giống với Phật đã dạy. Phật dạy chúng ta xả mình vì người, hoàn toàn khác với ma. Cho nên sự thực tiễn của việc dạy học trong Phật pháp là Thập Thiện Nghiệp Đạo. Con người nếu có thể chân thật hiếu thân tôn sư phụng hành thập thiện thì đây là người tốt. Đây là “thiện nam tử, thiện nữ nhân” mà kinh đã nói. Nếu không hiếu thuận cha mẹ, trái nghịch cha mẹ, phản nghịch sư trưởng, người xưa nói “nghịch thầy phản đạo”, tuy họ cũng tu thập thiện nhưng thập thiện đó là giả, không phải thật, là ngụy trang, nhất định không thể thành đức. Cho nên trước tiên chúng ta phải biết ta nên học theo vị lão sư nào. Người học Phật nhất định là hiếu thuận cha mẹ, không có chuyện đệ tử Phật mà không hiếu thuận cha mẹ. Sau đó kết hợp với việc định vị được một vị lão sư thì mới có thể thành tựu đức hạnh.
Thế gian này ai mới là vị lão sư tốt? Lão sư tốt đều đã đi rồi, đều không còn nữa. Vào ngày trước ở Trung Quốc, tôi quen biết với lão cư sĩ Hoàng Niệm Tổ, một chân thiện tri thức. Lão cư sĩ đã ra đi rồi. Ngài là người chân thật có trí huệ, chân thật từ bi, vì Phật pháp, vì chúng sanh, không vì chính mình. Đây là chân thiện tri thức. Ngài tuy rằng đã đi rồi nhưng di giáo của Ngài vẫn còn. Chúng ta y theo giáo huấn của Ngài mà làm thì Ngài chính là lão sư của chúng ta. Nếu bạn cảm thấy đây là một người tại gia, bản thân không sanh lòng tin đối với Ngài thì năm xưa tôi học tập với lão cư sĩ Lý Bỉnh Nam, Ngài đã giới thiệu cho tôi Ấn Quang Đại sư. Chúng tôi đã y theo và xem Ấn Quang Đại sư là lão sư. Ấn Quang Đại sư cũng không còn nữa, nhưng trước tác của Ngài thì còn. Chúng tôi y theo giáo huấn trong Văn Sao của Ngài tu học. Chúng tôi đã tìm được một vị lão sư tốt. Khi tôi giảng kinh hoằng pháp ở trong và ngoài nước, cũng đã giới thiệu với mọi người vị lão sư này. Vị lão sư tôi giới thiệu là ai? Là Phật Vô Lượng Thọ, là A Di Đà Phật. A Di Đà Phật ở đâu? Ở trong Kinh Vô Lượng Thọ. Chúng ta mỗi ngày đọc tụng Kinh Vô Lượng Thọ chính là nghe giáo huấn của A Di Đà Phật. Chúng ta y chiếu theo Kinh Vô Lượng Thọ mà học tập thì đó chính là học trò tốt chân thật của Vô Lượng Thọ Phật. Chúng ta theo sát Ngài thì nhất định không hối hận. Nhất định không thay đổi thì cuộc đời này của bạn thành tựu rồi, khẳng định là thành tựu. Tuy nhiên ma cũng rất lợi hại, ma nhìn thấy bạn sắp thành tựu thì sẽ nghĩ ra hết phương pháp để kéo bạn trở lại, kéo cho bạn rớt vào địa ngục. Ma thích nhìn thấy người khác chịu tội, nhìn thấy người khác đọa địa ngục chịu tội thì chúng rất vui mừng, chúng muốn chà đạp hủy hoại người khác. Cho nên chúng muốn đến quấy nhiễu chúng ta, chướng ngại chúng ta, phá hoại chúng ta, nói Kinh Vô Lượng Thọ này không đáng tin, nói là kinh điển thì không thể nào hội tập, nói đọc quyển kinh này là sai lầm. Nghe được những lời này của họ thì chúng tôi suy nghĩ bạn rốt cuộc là dựa vào ai? Nếu bạn y theo họ làm lão sư vậy thì cứ đi theo họ, tương lai quả báo của bạn là ở ba đường ác. Bạn nếu y theo Phật làm lão sư thì tâm của bạn liền định trở lại. Bất luận là người khác có nói như thế nào, ta vĩnh viễn sẽ không thay đổi, nhất định sẽ y theo bộ kinh điển này.
Việc hội tập không phải lão cư sĩ Hạ Liên Cư là người đầu tiên sáng tạo, không phải Ngài. Vào thời nhà Tống thì cư sĩ Vương Long Thư đã bắt đầu hội tập rồi. Cư sĩ Long Thư đã đứng mà vãng sanh. Nếu việc hội tập là có tội thì cư sĩ Vương Long Thư làm sao có thể đứng mà vãng sanh? Việc này đã làm chứng minh cho chúng ta: Việc hội tập có đại công đức, đối với chúng sanh có đại lợi ích. Gần 200 năm trước, cư sĩ Ngụy Mặc Thâm đã làm hội tập lần thứ hai. Cư sĩ Hạ Liên Cư làm hội tập đây là lần thứ ba. Mỗi lần đều thù thắng hơn lần trước. Chúng ta mở quyển kinh này ra thì sáu căn liền tỏa hào quang. Kinh Lăng Nghiêm nói: “Lục căn môn đầu phóng quang động địa” (sáu căn đều phóng quang chấn động), một chút cũng không giả. Đây chân thật là chỗ quy y của chúng ta. Bản hội tập này tốt, nội dung sâu sắc, lời lẽ dễ hiểu, không nghe giảng giải, không xem chú giải thì ý nghĩa của nó cũng đều có thể xem hiểu được, đều có thể hiểu rõ. Đây là sự vô cùng thù thắng của kinh điển. Bạn hiểu được thì mới được lợi ích, bạn xem không hiểu thì làm sao được lợi ích chứ? Sau khi hiểu rồi y giáo tu hành thì chúng ta được lợi ích. Cho nên công đức của việc hội tập là không thể nghĩ bàn, chúng ta phải hiểu rõ đạo lý này, đây chân thật là nơi nương tựa của chúng ta.
Kinh Vô Lượng Thọ là chân thật ở trong chân thật. Phật đã nói ba chữ chân thật: “Chân thật chi tế”, “Chân thật chi huệ”, “Chân thật chi lợi”. Đây là việc rất ít nhìn thấy trong các kinh khác. Thế nên chúng ta phải quy y chân thật thì đương nhiên sẽ đạt được lợi ích trí huệ chân thật. Nhất định không thay đổi, bất luận là ai nghị luận thì chúng ta biết được đó là đang đến nhiễu loạn, là đến để phá hoại chúng ta. Chúng ta không được mắc lừa, chúng ta có lòng tin kiên định, người phê phán quấy phá thì chúng ta sẽ nhìn thấy quả báo của họ. Vì vậy các đồng tu phải có lòng tin kiên định, y giáo phụng hành, cả đời dũng mãnh tiến lên, quyết không thay đổi phương hướng. Tôi nghĩ mỗi một vị đồng tu đều sẽ có được thành tựu vô cùng thù thắng.
Được rồi, hôm nay thời gian đã hết chúng tôi xin giảng đến đây thôi. A Di Đà Phật!
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
