Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải

Tập 86

Các vị đồng tu, xin chào mọi người!

Hôm trước có một bạn đồng học hỏi khi lâm chung nếu như Quán Thế Âm Bồ tát đến tiếp dẫn thì có thể đi theo Ngài được không? Việc như vậy có quan hệ trọng đại, một người niệm Phật nếu như nhất tâm cầu A Di Đà Phật đến tiếp dẫn vãng sanh, khi lâm chung A Di Đà Phật chưa đến nhưng Quán Thế Âm Bồ tát lại đến rồi. Vậy thì lúc này nên làm thế nào? Nếu như lúc bình thường chúng ta có lòng tin sâu sắc đối với A Di Đà Phật và Quán Thế Âm Bồ tát vậy thì không có vấn đề gì. Nếu như chúng ta bình thời nhất tâm niệm A Di Đà Phật, còn niệm Quán Thế Âm Bồ tát ít hơn, khi lâm chung Quán Thế Âm Bồ tát đến tiếp dẫn thì chưa chắc đáng tin. Nếu trong cả đời đều là niệm Quán Thế Âm Bồ Tát, hồi hướng phát nguyện cầu sanh Tịnh Độ, khi lâm chung Quán Thế Âm Bồ tát đến tiếp dẫn thì nhất định là đúng rồi. Cho nên đối với vấn đề này cần xem bản nguyện tu hành của chính mình. Chúng ta lấy bộ kinh nào, lấy vị Phật Bồ tát nào làm căn cứ dựa vào. Cho nên thông thường vãng sanh phẩm vị cao thì khi lâm chung đều nhìn thấy Tây Phương Tam Thánh, A Di Đà Phật, Quán Thế Âm Bồ tát và Đại Thế Chí Bồ tát. Giống như trong kinh nói còn có chư Phật Bồ tát và chúng Thanh Văn. Chúng ta hiểu được đạo lý này thì nghi vấn này liền có thể đoạn trừ. Cho nên khi lâm chung nhất định phải thấy A Di Đà Phật, điều này là chắc chắn nhất. Chúng ta bình thường niệm Phật đều là niệm A Di Đà Phật, khẩn cầu sự gia trì của A Di Đà Phật.

Ngoài câu hỏi này ra, lần này tôi giảng Kinh tại Hồng Kông có gặp một bạn đồng tu, anh đã viết cho tôi một tin nhắn, tuy rằng đã học Phật nhiều năm nhưng hoàn cảnh gặp phải lại vô cùng ác liệt, khổ không kể xiết. Khi tôi trở về Singapore cũng gặp bạn đồng tu khác kể với tôi những hoàn cảnh tương tự như vậy. Tôi nghĩ người gặp phải hoàn cảnh như vậy không chỉ có một hai người, trong xã hội có rất nhiều, do vậy đối với sự tu học Phật pháp, tiêu tai miễn nạn, chuyển biến nghiệp lực anh sanh khởi nghi hoặc. Đối với việc này năm xưa khi tôi giảng kinh vì sao trước tiên khuyên các bạn đọc Liễu Phàm Tứ Huấn ba trăm lần. Đạo lý chính ở chỗ này, rất nhiều người thật ra không hiểu thấu triệt đạo lý, cho rằng mình học Phật rất khá, cho rằng mình rất lương thiện, có thể trì giới, mỗi ngày tụng kinh niệm Phật nhưng tại sao không chuyển được nghiệp báo. Thời gian lâu rồi thì suy tư ngổn ngang, mất lòng tin đối với Phật pháp, đối với kinh điển. Tình trạng thế này từ xưa đến nay rất nhiều, ở xã hội hiện tại lại càng nhiều hơn, không chỉ là người học Phật tại gia, người xuất gia học Phật cũng có không ít. Cho nên chúng ta nghĩ đến việc này liền nghĩ đến truyện Du Tịnh Ý Gặp Táo Quân, nghĩ đến nội dung mà câu chuyện này đã kể. Hết thảy những hoàn cảnh mà họ gặp phải không khác gì so với hoàn cảnh của tiên sinh Du Tịnh Ý. Cho nên đoạn văn chương này rất đáng để mọi người tham khảo, cũng rất đáng để bản thân chúng ta phản tỉnh kiểm điểm. Nghiệp chướng của chúng ta đã được tiêu trừ hay chưa? Bản thân chúng ta hiện nay trên thế gian này đã có thể tâm tưởng sự thành, mọi sự như ý hay chưa? Nếu vẫn chưa được như vậy thì rốt cuộc nguyên nhân nằm ở đâu? Cần tìm ra nguyên nhân đó. Câu chuyện Du Tịnh Ý Gặp Táo Quân là chỉ dẫn tốt nhất cho chúng ta. Ông cũng tự cho mình là người thật thà, tự cho rằng mình là một người thiện, thế nhưng hoàn cảnh của ông thì năm sau lại kém hơn năm trước, vô cùng khó khăn. Ông cầu Táo Quân, viết sớ văn cầu Táo Quân chuyển trình lên, chúng ta thường gọi là Ngọc Hoàng Đại Đế, thuật lại cuộc đời đọc sách, tích đức hành thiện của mình, hay còn gọi là tích công luỹ đức. Tại sao công danh không thể thành tựu, vợ con không vẹn toàn, cái ăn cái mặc không đủ, vì sao gặp phải quả báo thê thảm đến vậy? Ông năm nào cũng viết sớ văn như vậy. Ngày hôm đó quả thật Táo Quân hóa thân thị hiện, ngày ba mươi tháng Chạp gõ cửa nhà ông, sau khi vào nhà thì thấy đó là một lão tiên sinh, vị tiên sinh này nói: “Sự việc gia đình ông tôi đã biết từ rất lâu rồi.” Vị tiên sinh này chính là hoá thân của Táo Quân. Ngài nói ý niệm ác của ông rất nặng, chuyên theo đuổi hư danh, những việc ông làm đều không phải là thật tâm mà là giả tạo. Người đọc sách xưa kia rất quý tiếc giấy có chữ, đây là một sự tôn kính đối với Thánh Hiền nhân. Chữ viết là công cụ để truyền đạt trí huệ, học vấn và kinh nghiệm, thời xưa có câu “Văn dĩ tải đạo”. Vì vậy đối với giấy có chữ không được tùy tiện chà đạp, trên đường đi gặp phải giấy có chữ đều cần phải nhặt lên mang đi đốt. Du Tịnh Ý là người đọc sách nên đương nhiên ông đề xướng, trên đường đi gặp phải giấy có chữ ông cũng nhặt lên rồi mang đi đốt, thế nhưng trong gia đình ông thì vẫn lấy giấy có chữ để dán cửa sổ và đem đi lau bàn. Miệng ông thì nói không được làm bẩn giấy có chữ nhưng trên thực tế ông vẫn chưa thực sự làm được, chỉ là biểu hiện dáng vẻ ở bên ngoài cho người khác xem mà thôi. Khi không có ai nhìn thấy thì ông hoàn toàn không quan tâm đến nữa. Như vậy thì có tác dụng gì chứ? Đây chỉ là công phu làm ra dáng vẻ bên ngoài, không phải thật tâm muốn làm. Táo Quân lại nói với ông: Ví dụ như việc phóng sanh, ông là hùa theo người khác mà làm, khi có người khởi xướng đi phóng sanh ông cùng đi theo sau, nếu không có người khởi xướng thì ông không phát tâm làm, ông không biết chủ động đi làm. Cho nên ý niệm từ bi của ông chưa thật sự phát ra. Tiếp đến, lỗi khẩu nghiệp của ông vô cùng nghiêm trọng, ông là người đọc sách, rất thông minh, rất biết nói chuyện, hơn nữa nói chuyện vô cùng cay nghiệt, thường xuyên châm chọc người khác, tuy rằng sau đó ông biết đó là độc ác, nói cách khác ông còn một chút lương tâm nên Táo Quân đến khuyên ông. Thói xấu tập khí ông không sửa được, thích nói lỗi người khác còn tự cho rằng mình rất dày dạn kinh nghiệm, rất phúc hậu nữa. Táo Quân nói đây là ông tự lừa mình dối người. Ngài nói ra những lỗi lầm của ông, ông hoàn toàn là giả, không có việc nào là thật tâm, cho nên khi không có ai nhìn thấy thì ông khởi niệm tham, niệm dâm, niệm đố kỵ, niệm cực đoan, niệm cống cao ngã mạn, niệm hy vọng về tương lai, niệm báo ơn báo oán, vọng niệm của ông quá nhiều, quá nhiều. Tất cả những niệm này đều thuộc về ác ý. Trong tâm của ông là những thứ này. Táo Quân nói với ông nếu ý niệm này không sửa lại thì ông trốn nạn còn không kịp, ông còn định đến đâu để cầu phước đây? Tổng kết lại, thiện ngôn thiện hạnh của cuộc đời ông hoàn toàn là giả, toàn là qua quýt cho xong, không có một sự việc nào là chân thật, ông còn muốn cầu ông Trời báo ứng tốt cho ông hay sao? Làm gì có đạo lý đó.

Cho nên bản thân chúng ta cần nghiêm túc phản tỉnh, chúng ta có phải là thiện thật hay không? Mấy ngày nay tôi đặc biệt khuyên mọi người, lời nói này tôi đã nói rất nhiều lần rồi. Đó chính là tâm thiện, ý niệm thiện, hạnh thiện mới có thể chuyển được nghiệp báo, tuyệt đối không phải là cái thiện bề ngoài thể hiện trên hành vi. Tâm của bạn bất thiện, ý niệm bất thiện, tâm và ý niệm là ý ác, nếu bạn không thể từ trên điều căn bản này sửa đổi trở lại thì bạn cầu tiêu tai, cầu phước báo nhất định là không đạt được. Cho nên chúng ta phải thật làm, Tổ sư Đại đức từ xưa đến nay dạy chúng ta tu từ căn bản, chúng ta đã sửa đổi từ căn bản chưa? Căn bản thật sự chính là tâm chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi. Chúng ta ngày ngày vun bồi cái tâm này, khởi tâm động niệm đều tương ứng với mười chữ này thì đó là bạn tu từ căn bản rồi.

Nếu bạn khởi tâm động niệm trái ngược với mười chữ này thì tất cả đều là hư dối, đều là tự lừa mình dối người, bạn không gặp nạn thì ai gặp nạn đây? Cho nên Táo Quân mới chỉ dạy tiên sinh Du Tịnh Ý, từ nay trở về sau hễ có các tạp niệm như niệm tham, niệm dâm, khách sáo, vọng tưởng, ông phải tự kiềm chế chính mình, phải chăm chỉ nỗ lực sửa đổi trở lại. Con người thường chỉ biết trách cứ người khác, chính mình có đầy lỗi lại không biết. Trong Đàn Kinh, Lục Tổ nói rất hay: “Nhược kiến tha nhân phi, tự phi khước tương tả”, câu này nói rất hay. Bạn nhìn thấy lỗi lầm của người khác thì chính bạn bị đọa lạc rồi, chữ “tả” nghĩa là rơi xuống, chữ “hữu” là hướng lên cao, nghĩa là đã đọa lạc xuống rồi, bản thân bạn đã đọa lạc rồi. Ngài lại nói: “Nếu là người chân thật tu hành sẽ không nhìn thấy lỗi thế gian”. Bạn xem Đại sư Lục Tổ Huệ Năng tự nói như vậy, trong đoạn hội thoại giữa Ngài và ngài Thần Hội, Ngài thẳng thắn nói với ngài Thần Hội là tôi không nhìn lỗi người khác, chỉ thấy lỗi chính mình, đây là câu mà Lục Tổ ngài nói. Các Ngài cả đời thành tựu đạo nghiệp, nguyên nhân chân thật nằm ở đâu? Đó chính là chỉ nhìn thấy lỗi chính mình không nhìn thấy lỗi người khác. Nhìn thấy lỗi mình chính là khai ngộ, nếu bạn không biết lỗi của chính mình thì bạn làm sao mà sửa đổi. Sửa lỗi là công phu chân thật, là tu hành chân thật.

Cho nên Táo Quân ngài khuyên Du Tịnh Ý từ nay trở đi chỉ hướng về điều thiện nỗ lực mà làm, tận tâm tận lực làm việc thiện, việc thiện là thành tựu việc tốt của người khác, tuyệt đối không chướng ngại việc tốt của người khác. Tận tâm tận lực hành thiện, quyết không cầu quả báo, quyết không cầu hư danh, bất luận sự việc lớn hay nhỏ thì đều làm chân thật, giữ lòng nhẫn nại mà làm, nếu chẳng đủ sức để làm, cũng phải có tâm tuỳ hỉ công đức, nhìn thấy cũng có thể sanh tâm hoan hỉ, cũng cần có vài câu tán thán. Cần có tâm lâu bền, chớ nên tự buông thả, chớ nên lười biếng, chớ nên tự dối gạt mình. Nếu ông quả nhiên có thể làm được như vậy, tương lai nhất định có thiện báo bất khả tư nghì. Sau khi ông nghe rồi thì vô cùng cảm động, nghiêm túc phản tỉnh kiểm điểm, biết rằng bản thân mình đầy tội lỗi. Từ đó về sau, khởi tâm động niệm, nhất cử nhất động, ông đều cảm thấy có thiên địa quỷ thần đang giám sát ông. Cho nên ý niệm của ông thật sự chuyển lại được, ông thật sự làm.

Người thông thường chúng ta cầu Phật, cầu Bồ tát nhưng Phật Bồ tát vì sao không đến? Đạo lý này rất đơn giản. Phật Bồ tát hiểu bạn rất thấu triệt, các Ngài có đến khuyên bạn, bạn cũng không chịu làm, vì vậy Phật Bồ tát không đến. Tiên sinh Du Tịnh Ý vì sao cảm động được Táo Quân đến? Táo Quân biết là lương tâm của người này chưa mất, tuy rằng đã làm rất nhiều việc sai nhưng vẫn có một chút lương tâm, vẫn còn cứu được nên Táo Quân đến điểm hoá cho ông. Chúng ta thử nghĩ xem, chúng ta không bằng Du Tịnh Ý, Du Tịnh Ý có thể quay đầu còn chúng ta không quay đầu được. Cho dù Phật Bồ tát có đến thì chúng ta cũng sẽ lừa gạt Phật Bồ tát như cũ, làm việc xấu như cũ, vậy khi nào Phật Bồ tát mới đến cứu bạn? Là khi bạn đọa địa ngục A tỳ, chịu tội báo vô lượng vô biên, sau khi thọ hết tội báo ra khỏi địa ngục, khi nào lương tâm của chính mình hiển lộ thật sự muốn sửa rồi thì Phật Bồ tát liền đến, “Phật thị môn trung bất xả nhất nhân” (trong cửa Phật không từ bỏ một ai), đây là lòng đại từ đại bi chân thật của Phật Bồ tát. Chỉ cần ta thực sự muốn sửa lỗi thì các Ngài liền đến. Nếu ta vẫn chưa có ý thật sự muốn sửa thì Phật Bồ tát sẽ không đến, Thần minh cũng sẽ không đến. Cho nên chúng ta cần hiểu rõ đạo lý này, có thật sự muốn tiêu tai miễn nạn không, có thật sự muốn sửa đổi làm mới không? Nếu bạn thật sự muốn làm, đối với những người nghiệp chướng tập khí sâu nặng như chúng ta hiện nay thì nên đem chuyện Du Tịnh Ý Gặp Táo Quân mà làm công phu sáng tối. Công phu sáng tối không cần niệm kinh niệm chú, bạn chỉ cần niệm đoạn văn tự này, sau khi đọc xong liền nghiêm túc phản tỉnh kiểm điểm, vậy thì tốt rồi.

Chính mình có tâm thuần thiện thì học Phật mới có thể thành tựu. Nếu tâm ác, ý niệm ác thì một chút thiện hạnh của thân và khẩu không thể liễu sanh tử được, không thể xuất tam giới, quan trọng nhất là tâm thiện, ý thiện. Tâm thiện và ý thiện mới có thể vãng sanh Tịnh Độ. Phật đã giới thiệu Tây Phương Tịnh Độ cho chúng ta rất nhiều, nơi đó là “Chư thượng thiện nhân câu hội nhất xứ”, thượng thiện là tâm thiện và ý thiện. Cái thiện thấp nhất là thân và khẩu, huống hồ ngày nay chúng ta thân và khẩu cũng đều bất thiện, xấu xa quá mức rồi. Người như vậy niệm Phật có thể vãng sanh không? Không thể. Cho nên chúng ta muốn trong đời này vĩnh viễn thoát khỏi luân hồi, thân cận A Di Đà Phật, vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thì nhất định phải học làm người thượng thiện. Như vậy niệm Phật hồi hướng cầu vãng sanh thì nhất định được vãng sanh.

Các vị đồng tu!

Lần trước khi tôi ở Úc, có một đức Cha của Thiên Chúa Giáo đã nói với tôi, trong thế kỷ lớn vừa qua chúng tôi nghiêm túc phản tỉnh biết rằng đã làm sai rất nhiều việc, nên chiêu cảm vô số tai nạn và bất hạnh. Hy vọng thế kỷ sau, một ngàn năm tiếp theo, chúng ta có thể sửa đổi những lỗi lầm của chính mình lại cho đúng. Điều này trong Phật pháp gọi là chân thật giác ngộ. Thông thường trong các tôn giáo người chân thật tu hành hầu như đều có mức độ giác ngộ không như nhau. Đây là hiện tượng tốt, người xưa có câu “Hết cơn bĩ cực đến hồi thái lai” hay câu “Khổ tận cam lai”. Con người trong đại kiếp nạn biết tỉnh ngộ trở lại.

Chúng ta học Phật, nhận được giáo huấn của Phật Bồ tát nhưng mỗi một người nhận được lợi ích cạn sâu, lớn nhỏ không như nhau, nguyên nhân nằm ở đâu? Là do mức độ tín ngưỡng của chúng ta, mức độ phụng hành của chúng ta không như nhau nên tạo ra kết quả đó, thế nhưng so với người thông thường khác thì chúng ta dễ giác ngộ hơn. Trong thời đại mà thông tin về tai nạn liên tiếp được truyền đến, thật thà mà nói chúng ta cần phải sửa đổi tự làm mới chính bản thân mình, không nói người khác mà bắt đầu làm từ bản thân mình, không làm việc sai nữa, không làm việc xấu nữa, cần phải khắc phục tập khí phiền não từ vô lượng kiếp đến nay của chính mình. Tứ hoằng thệ nguyện dạy chúng ta sau khi phát tâm điều đầu tiên chính là đoạn phiền não. Phiền não tập khí nếu như không đoạn dứt thì Tín Nguyện Hạnh của chúng ta không thể thực hiện được. Tín Nguyện Hạnh đều là giả.

Gần đây có vài bạn đồng học thọ Bồ tát giới, Bồ tát giới tại gia. Những bạn đồng học xuất gia thì đều thọ Tam đàn Đại giới rồi, chúng ta nghĩ xem, chúng ta có phá giới hay không? Chúng ta có phạm giới hay không? Tư tưởng kiến giải, lời nói việc làm của chúng ta có giống như một vị Bồ tát chưa? Đây chính là điều mà chúng ta cần thường xuyên phản tỉnh, thọ giới rồi nhưng không giữ được, khoan hãy nói đến giới luật, cái nền tảng Thâp Thiện mà Phật Bồ tát đã dạy chúng ta để làm một con người, chúng ta đã làm được hay chưa? Nhìn từ Tịnh Nghiệp Tam Phước thì nhất định phải có đủ thập thiện mới có thể thọ Tam quy, có đủ Tam quy mới có thể thọ giới.

Chúng ta ngày nay ngay đến phước đầu tiên trong Tam Phước cũng không có thì phước thứ hai, phước thứ ba đều là giả, không phải là chân thật. Việc không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm trong Liễu Phàm Tứ Huấn hay những lỗi của Du Tịnh Ý mà Táo Quân nói đến, bạn vẫn chưa làm những việc xấu này là do bạn chưa gặp duyên. Vậy bình thường bạn có những ý niệm này không? Trong giới luật của Đại thừa thì khởi tâm động niệm đã là phá giới rồi, phạm giới rồi, không cần đợi đến khi có hành vi. Khẩu nghiệp có thể nói là từ trước đến nay chưa từng gián đoạn, như cố ý hay vô ý vọng ngữ, lưỡng thiệt, ỷ ngữ, ác khẩu có ngày nào mà không tạo tác chứ? Trong ý niệm là tham sân si mạn, chúng ta không nói người khác mà chính chúng ta nghiêm túc phản tỉnh một chút, bắt đầu sửa lỗi từ chính bản thân mình.

Đại sư Lục Tổ Huệ Năng trong Đàn Kinh nói rất hay: “Tôi sửa lỗi của chính mình còn không kịp thì đâu có thời gian để nhìn lỗi của người khác”. Các Ngài sở dĩ có thể tu hành chứng quả là dựa vào tâm thái này. Chúng ta đời đời kiếp kiếp, từ vô lượng kiếp đến nay cũng nghe kinh, cũng nghe pháp, cũng tu hành nhưng vẫn rơi vào tình cảnh của ngày hôm nay, hơn nữa lại ngày một xấu đi, bản thân mình thử nghĩ lại xem có đáng bị đoạ làm súc sinh không? Có đáng bị đoạ làm ngạ quỷ không? Có đáng bị đoạ địa ngục không? Bạn không cần phải hỏi người khác, chỉ cần dựa vào lương tâm để phản tỉnh kiểm điểm thì sẽ hiểu ra thôi.

Tiên sinh Liễu Phàm khuyên người phát ba loại tâm: thứ nhất là phát sỉ tâm, là tâm biết hổ thẹn. Chúng ta ngày nay vì sao không thể sửa đổi làm mới? Thật thà mà nói chính là do không biết hổ thẹn. Thế nào là không biết hổ thẹn vậy? Tôi không bằng người khác chính là hổ thẹn, người nào vậy? Là chư Phật Bồ tát. Vô lượng kiếp trước, chúng ta cùng với các Ngài là bình đẳng, tại sao các Ngài tu hành chứng quả mà tôi hôm nay lại rơi vào bước đường này. Điều này là sự sỉ nhục lớn. Khổng Phu Tử nói với chúng ta “Tri sỉ cận hồ dũng”, chữ “dũng” có nghĩa là tinh tấn mà nhà Phật thường nói. Duy chỉ có người biết nhục mới có thể cố gắng dũng mãnh tinh tấn. Chúng ta trong đời này khoác áo cà sa, tương lai đoạ ba đường ác, vậy thì còn nỗi nhục nào nghiêm trọng hơn điều này chứ?

Điều thứ hai là cần có úy tâm là tâm kính sợ. Thiên địa quỷ thần đích thực là có, không phải là lừa người, không phải là mê tín. Phật trong kinh đã nói cho chúng ta biết: Người ở Tây Phương Cực Lạc, thiên nhãn của người hạ hạ phẩm vãng sanh có thể nhìn thấu, thiên nhĩ có thể nghe thấu. Mọi khởi tâm động niệm, hành vi cử chỉ của chúng ta họ đều nhìn thấy rất rõ ràng minh bạch. Cho nên con người chỉ là tự lừa dối chính mình, không lừa dối được thiên địa quỷ thần.

Chúng ta khi nào mới giác ngộ? Khi nào mới quay đầu? Trong thời đại lớn này nếu có thể chăm lo chính mình thì sẽ thành tựu, không nên đi lo việc người khác. Lục Tổ Đại sư nói: “Nếu là người chân thật tu đạo, không nhìn thấy lỗi thế gian”, bạn cần phải hiểu được ý nghĩa của câu nói này. Nếu bạn thật sự không hiểu được lẽ thiện ác của người thế gian thì bạn là người ngu si, người ngu si làm sao có thể thành tựu được chứ? Không nhìn thấy lỗi thế gian có nghĩa là nhìn như không thấy, nhất định không đem lỗi của người khác để trong tâm của mình. Điều này gọi là không nhìn thấy, Ngài quả thật có trí huệ. Nếu đem lỗi của người khác để vào trong tâm của mình thì hoàn toàn sai lầm rồi, điều này chính là đem lỗi của người làm thành lỗi của chính mình. Bạn nói xem người như vậy có ngu si không chứ?

Còn một dạng người khác là sợ tội nghiệp của bản thân tạo ra vẫn còn ít, lỗi lầm chưa đủ nhiều nên đi khắp nơi dò hỏi lỗi lầm của người khác. Cổ Đại Đức nói với chúng ta: “Biết nhiều việc thì nhiều phiền não, quen nhiều người thì thị phi nhiều”. Hai câu này là lời nói chí lý, cho nên người tu hành biết càng ít việc càng tốt. Nếu việc này đối với bản thân không có quan hệ gì thì không cần biết, nếu biết sẽ tăng trưởng phiền não chấp trước của chính bạn, tăng trưởng tập khí nghiệp chướng của chính bạn, cho nên đâu cần phải làm những việc như vậy. Tôi học Phật bốn mươi tám năm, sở trường của tôi chính là biết rất ít việc, tôi không dò hỏi việc của người khác. Các bạn thường xuyên tiếp xúc với tôi hơi để ý một chút liền biết là có rất nhiều người khi gặp tôi, tôi từ trước đến nay chưa từng hỏi người đó “Họ của bạn là gì? Tên của bạn là gì?” Lại càng không hỏi “Bạn ở chỗ nào? Số điện thoại của bạn là bao nhiêu?”, tôi tuyệt đối không hỏi, chỉ có người khác tìm tôi, tôi từ trước đến nay không tìm người khác. Tôi cho rằng việc này đối với tôi không có quan hệ gì, tôi không cần thiết phải biết, tuyệt đối không dò hỏi việc của người khác. Có người đến nói với tôi chuyện đúng sai của người khác thì tôi lập tức ngăn lại, vì sao vậy? Vì tôi không muốn nghe. Vì vậy có người nói: “Pháp sư à, có người nói xấu Ngài” thì tôi lập tức nói: “Được rồi, hãy dừng lại ở đây, tôi biết rồi, không cần nói nữa.” Vì sao vậy? Là vì những người nói tôi đều là những người tôi quen biết. Tôi hy vọng giữ được ấn tượng tốt nhất như lúc ban đầu chúng tôi gặp mặt, không được phá vỡ hình ảnh đó. Trong lòng tôi mọi người đều là người thiện, cái gọi là chuyện đúng sai không vui đó là vì họ nhất thời hiểu lầm. Tôi sẽ không để việc đó ở trong tâm mình, cho nên cuộc sống của tôi rất tự tại, rất hạnh phúc, rất mỹ mãn. Hạnh phúc là do chính mình tìm lấy chứ không phải do người khác ban cho bạn.

Tâm của bạn thiện vậy tiêu chuẩn của thiện là gì? Là chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi. Đó chính là tâm thiện. Tôi ngày ngày hạ công phu trên điều này, ngày ngày nỗ lực tinh tấn trên điều này. Những việc của chúng sanh, chúng ta tận tâm tận lực giúp họ, tôi đã làm được rất viên mãn, không thổ thẹn với lòng mình. Còn bạn nghe lời hay không là việc của bạn, bạn có hiểu hay không là việc của bạn, bạn có thể làm được hay không cũng là việc của bạn, không can hệ gì với tôi, tôi không can dự vào, chư Phật Bồ tát đều không can dự thì tôi đâu cần nhiều chuyện. Ý niệm thiện, chính là niệm lời giáo huấn của Thánh Hiền nhân, mỗi ngày đọc kinh niệm lời giáo huấn của Thánh Hiền nhân, thực hiện những thiện tâm thiện hạnh của bạn vào trong cuộc sống, thực hiện vào trong việc xử sự đối người tiếp vật. Đó chính là hành thiện. Mỗi ngày làm ba điều thiện, thời thời có ba điều thiện thì tiền đồ của chúng ta vô cùng tươi sáng, khởi tâm động niệm, cử chỉ hành vi sẽ không phụ lòng Thích ca Mâu ni Phật, sẽ không phụ lòng chư Bồ tát, không phụ lòng Tổ sư Đại đức và cũng không phụ lòng hết thảy chúng sanh. Tai nạn sẽ không đáng để sợ hãi, sanh tử sẽ không đáng sợ, xả thân thọ thân chỉ là đổi y phục mà thôi, càng đổi càng tốt, càng đổi càng trang nghiêm, tất cả đều do chính mình. Chúng ta cần biết việc này không liên quan đến bất cứ người nào.

Tiên sinh Liễu Phàm dạy chúng ta điều thứ ba là phát tâm dũng mãnh, dũng mãnh sửa lỗi, tâm hổ thẹn là tâm chân thành sám hối, tâm dũng mãnh là tâm thật sự sửa đổi. Duy chỉ có sám hối mới có thể sửa lỗi, mới thật sự chịu làm. Ông nói rất hay: Người đọc sách thế gian không thể thành Thánh thành Hiền, người học Phật không thể thành Phật thành Tổ chính là do thiếu ba cái tâm này. Cho nên khởi tâm động niệm, đối người tiếp vật vẫn là tuỳ thuận tập khí phiền não của chính mình, vẫn là lấy bản thân mình làm trung tâm của tất cả, không biết chư Phật Bồ tát là vô ngã. Chư Phật Bồ tát ứng hoá tại thế gian đều là hằng thuận chúng sanh, tuyệt đối không lấy chính mình làm trung tâm mà lấy hết thảy chúng sanh làm trung tâm, không phải khiến chúng sanh phải tuỳ thuận mình mà là mình tuỳ thuận chúng sanh. Trong sự hằng thuận tùy hỷ của các Ngài thành tựu công đức, thành tựu công đức gì vậy? Đó là Giới Định Huệ. Hằng thuận như lý như pháp thì thành tựu Giới học. Khi hằng thuận nếu có thể giữ gìn tâm địa của bản thân thanh tịnh, không bị ô nhiễm thì gọi là Định học. Khi gặp thuận cảnh thiện duyên không khởi tham ái, khi gặp nghịch cảnh ác duyên không khởi sân hận, trong hết thảy cảnh duyên tu tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng của chính mình, đó là Định học, là thiền định. Thiền định không phải là quay mặt vào vách tường, không phải là ngồi kiết già. Đối với hết thảy Pháp thế xuất thế gian, tánh tướng, lý sự, nhân quả rõ ràng minh bạch, thông đạt vô ngại là Huệ học. Điều này gọi là “Hằng thuận chúng sanh, tuỳ hỷ công đức”.

Phương thức tu học này các vị hãy quan sát tỉ mỉ Kinh Hoa Nghiêm ở phần cuối, phẩm “Nhập pháp giới”, Thiện Tài Đồng Tử năm mươi ba tham vấn chính là thực hiện hai nguyện của “Hạnh nguyện phẩm”. Bồ tát Đại thừa làm thế nào để tu hành thành Phật? Giới Định Huệ tam học của các Ngài chưa hề xa rời xã hội, chưa hề xa rời quần chúng, chưa hề rời xa đại chúng. Các Ngài vì sao có thể thành tựu vậy? Là do các Ngài có sỉ tâm, các Ngài biết hổ thẹn, các Ngài có tâm kính sợ, các Ngài có tâm dũng mãnh tinh tấn, cho nên các Ngài thành công. Chúng ta hôm nay đọc đến những lời giáo huấn này, hiểu rõ đạo lý này thì nhất định phải hiểu được là nhất định không được làm việc tổn hại đến bất kỳ chúng sanh nào, nhất định phải quay đầu, nhất định phải tu thiện, đoạn tất cả ác tu tất cả thiện thì mới có thể tiêu trừ cái kiếp nạn trước mắt này. Ngàn vạn lần không được cho rằng những lời tiên tri cổ xưa của trong và ngoài nước là không đáng tin. Nếu bạn nghĩ như vậy thì bạn sai rồi. Chúng ta không xem lời tiên tri mà xem lòng người, xem việc làm, thiện nhân nhất định cảm thiện quả, ác nhân nhất định cảm ác báo. Đây là chân lý, vĩnh viễn không thay đổi. Trong nghiệp báo có cộng nghiệp và biệt nghiệp, chúng ta cần chăm sóc tốt cho chính mình, cần chăm chỉ tu học tốt thì trong cộng nghiệp sẽ có biệt nghiệp. Đương nhiên nếu có duyên phận để ảnh hưởng người khác, giúp đỡ người khác thì đó là tự lợi lợi tha, công đức sẽ càng thù thắng.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết. Chúng ta chỉ học đến đây. A Di Đà Phật!

Tập 87

Các vị đồng tu, xin chào mọi người!

Mời các bạn xem Cảm Ứng Thiên đoạn thứ 79:

“Vấn loạn quy mô, dĩ bại nhân công. Tổn nhân khí vật, dĩ cùng nhân dụng.” (Làm loạn phép tắc khiến công sức của người khác bị thất bại. Phá hoại vật dụng của người khác khiến họ chẳng sử dụng được).

Chúng ta xem bốn câu này. Đây là việc rất thất đức, thế nhưng chúng ta vô tri vô giác rất dễ phạm phải. Chữ “quy mô” có nghĩa là quy chế và quy định mà ngày nay thường nói. Có câu “gia có gia quy, quốc có quốc pháp”, con người là loài động vật sống tụ tập cùng nhau, mọi người cùng chung sống thì nhất định phải có quy củ, nếu không có quy củ, khuôn phép thì sẽ loạn. Đoàn thể càng lớn thì đương nhiên phép tắc quy củ sẽ càng nhiều và cần nghiêm khắc. Chúng ta là một phần tử trong đoàn thể thì nhất định phải biết thân phận của mình. Người phá hoại quy định hiện nay gọi là tầng lớp đặc quyền, tự cho mình có đặc quyền nên có thể không cần tuân thủ quy định làm việc. Điều này sai rồi. Sự hưng vượng của đoàn thể và an nguy của xã hội đều là nhờ vào sự bảo vệ của những pháp lệnh, điều lệ này.

Một người có đức hạnh, có học vấn, có lương tâm nhất định sẽ vô cùng tôn trọng pháp luật, tuân thủ quy củ, nhất định không dám làm loạn. Khi làm loạn bạn không chỉ phá hoại đoàn thể này mà trong chú giải nói: thật sự là đang làm nghịch thiên lý, trái lương tâm. Chúng ta nghe đến câu này cảm thấy đâu có nghiêm trọng gì, nhưng nếu tư duy kỹ lưỡng thì quả thật là như vậy. Bạn làm ra một tấm gương không tốt, bạn có thể dùng đặc quyền thì người khác cũng có thể dùng, thế là tuy quốc gia có pháp lệnh, có quy định nhưng không được chấp hành. Đoàn thể tuy có đặt ra quy định, ví dụ như trong chùa chiền chúng ta thường có “quy định thường trú”, nếu mọi người không tuân thủ thì quy định, quy ước này giống như một tờ giấy bỏ đi, vậy thì đoàn thể này làm sao không loạn được chứ? Chúng ta cần suy nghĩ đến đạo lý này, biết được những chân tướng sự thật này, đặc biệt là trong nhà Phật, chúng ta tuân thủ giới luật, tuân thủ quy định thì chính là tôn trọng Phật pháp, chính là tôn trọng xã hội và tôn trọng hết thảy chúng sanh. Lý và sự đều phải thông đạt rõ ràng, tuyệt đối không dám làm trái, không dám phá hoại.

Những việc này thật ra từ xưa đến nay trong và ngoài nước đều có. Điều này là một dạng tâm lý không bình thường của loài người, dạng tâm lý này sanh khởi từ đâu? Là sanh từ kiêu mạn, kiêu ngạo, ta mạnh hơn người khác, người khác không bằng ta, việc này ta có thể làm được người khác không thể làm được, người khác phải tuân thủ quy định nhưng ta có thể không cần tuân thủ quy định. Đó là sanh khởi từ tâm kiêu mạn, phiền não rất nặng. Người không có trí huệ, người chưa được nhận qua giáo dưỡng tốt thì tham sân si mạn không những không hàng phục được mà thật ra là ngày ngày đang tăng trưởng và thành thói quen rồi, không biết sửa đổi. Tuy rằng ngày ngày đọc sách Thánh Hiền, thậm chí ngày ngày có cơ duyên nghe Phật pháp, nghe được giáo huấn của Thánh nhân nhưng người này đã dưỡng thành thói quen, đã hình thành tập khí rồi. Ngạn ngữ có câu “Giang sơn dễ đổi, bản tánh khó dời”, tuy không phải là bản tánh nhưng bạn đã dưỡng thành tập tánh, thời gian lâu dần tập tánh cũng không dễ gì thay đổi được. Cũng vì sự thật này nên người xưa khuyên việc dạy học phải bắt đầu từ khi còn là trẻ nhỏ, như vậy sẽ dễ dạy hơn.

Thánh nhân xưa rất tài giỏi, khuyên chúng ta nên bắt đầu từ thai giáo. Khi người mẹ mang thai liền bắt đầu giáo dục trẻ nhỏ từ trong bụng. Trong cuộc sống hằng ngày khởi tâm động niệm cần phải trong sáng, cảm xúc phải ôn hòa, cử chỉ phải khoan thai, những điều này đều ảnh hưởng tốt đến thai nhi. Cho nên giáo dục bắt đầu từ thai giáo. Người hiện nay không hiểu đạo lý này cho rằng làm như vậy hơi quá đà. Người làm cha mẹ chỉ quan tâm đến bản thân không quan tâm đến thế hệ sau, đây là không có trách nhiệm đối với xã hội, không có trách nhiệm đối với quốc gia dân tộc, không có trách nhiệm đối với phúc lợi của hết thảy chúng sanh, không chịu trách nhiệm thì tạo tội nghiệp rồi. Cho nên thế giới ngày nay có rất nhiều tai nạn, thiên tai nhân họa, truy tìm nguyên nhân thì chính là do không chịu trách nhiệm mà tạo tội nghiệp nên cảm lấy quả báo.

Kinh Vô Lượng Thọ có câu: “Tiên nhân bất thiện, bất thức đạo đức”, chữ “tiên nhân” tức là thế hệ trước, là tiền bối, họ không dạy chúng ta nên chúng ta làm sao mà hiểu được. Như độ tuổi của tôi ít ra vẫn còn nhận được vài năm giáo dục, không nhiều, chỉ là hai năm ba năm mà thôi. Sau đó gặp phải cảnh người Nhật xâm lược Trung Quốc, tám năm kháng chiến, thời gian này phải lưu lạc không nhà không cửa. Chúng tôi rời xa gia đình từ rất nhỏ, đi theo trường học, lão sư của nhà trường rất tốt. Lão sư thời đó và lão sư hiện nay không giống nhau, cho nên chúng tôi vĩnh viễn không quên ân huệ của lão sư dành cho chúng tôi. Lão sư thay thế cho cha mẹ, cho nên chúng tôi thường được nghe lão sư dạy bảo nên hiểu được một chút đạo lý, cái rễ này là được cắm xuống từ đây. Những vị thầy tốt thế này đối xử với học trò như con trai con gái của mình, nghiêm túc giáo dưỡng, có trách nhiệm, hiện nay không còn thấy nữa rồi, thật thà mà nói lão sư nhiệt tình và từ bi như thế học trò tìm không ra, thời thế suy vi rồi.

Cho nên khi tôi theo học với lão sư Lý, thầy thường xuyên cảm khái rằng: Thầy thật sự muốn truyền đạo nhưng không có người tiếp nhận, không có người thật sự muốn học, không có người y giáo phụng hành. Nếu người không thể y giáo phụng hành thì Phật Bồ tát có đến cũng không cách nào dạy bảo bạn. Những thứ bạn yêu thích, những thứ bạn ưa thích chẳng qua chỉ là một chút kiến thức thông thường trên bề mặt mà thôi. Bạn thích nghe, bạn thích nói, nhưng bạn làm không được, bạn cũng không muốn làm, bạn vẫn là tùy thuận theo tập khí phiền não, nói cách khác bạn vẫn tạo nghiệp luân hồi, bạn vẫn không tránh khỏi quả báo tam đồ. Điều này khiến những thiện tri thức thật sự nhìn thấy mà đau lòng. Thiện tri thức từ bi không thể không dạy bảo, luôn luôn hy vọng trong thính chúng có một hoặc hai người giác ngộ. Nếu bạn nói có rất nhiều người giác ngộ thì việc này là điều không thể, trong mười vạn người có một người giác ngộ đã là tốt lắm rồi, thiện tri thức đến thế gian này xem như không uổng công. Cho nên chúng ta thấy từ xưa đến nay trong và ngoài nước người đại thiện tri thức khi truyền đạo, nếu cả đời có được một người kế thừa thì đã vô cùng mãn nguyện rồi, bởi vì có thể cả đời cũng không gặp được một người kế thừa, những trường hợp thế này có rất nhiều.

Chúng ta nếu thật sự giác ngộ rồi, thật sự hiểu rõ về sự đáng sợ của sanh tử trong lục đạo luân hồi, như tiên sinh Liễu Phàm gọi là “úy tâm” thì khi tạo tác hết thảy các ác nghiệp, nghĩ đến sự đáng sợ của ác báo, chúng ta sẽ không dám làm nữa. Những quả báo thế này đều diễn ra trước mắt chúng ta, chỉ cần đầu óc của bạn bình lặng một chút thì bạn sẽ nhìn thấy rất rõ ràng rất minh bạch, nhìn thấy khổ báo của người khác thì suy nghĩ là do nghiệp nhân gì tạo thành, mình có tạo cái nghiệp này không, tương lai mình có chịu quả báo giống như họ trong đường địa ngục, đường ngạ quỷ và đường súc sanh hay không?

Thời xưa mỗi một huyện lỵ đều có miếu Thành Hoàng, trong các miếu Thành Hoàng đều có đắp nặn địa ngục biến tướng đồ. Ý nghĩa giáo dục của việc này vô cùng lớn, những hiện trạng này của địa ngục nhằm nói cho bạn biết tạo nhân như thế nào sẽ cảm lấy quả báo như thế đó, điều này không phải là để dọa người mà là dạy người phản tỉnh. Điều này là sự thật, không phải là tưởng tượng. Chúng ta học Phật bắt đầu học từ đâu? Là bắt đầu từ cải tạo tâm lý, người hiện tại gọi là xây dựng tâm lý, bộ kinh điển quan trọng nhất của việc xây dựng tâm lý là Địa Tạng Bồ tát Bổn Nguyện Kinh. Kinh Địa Tạng có ba kinh gồm: Địa Tạng Thập Luân Kinh, Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo Kinh và Địa Tạng Bồ tát Bổn Nguyện Kinh. Đây là Địa Tạng Tam Kinh. Phật pháp Đại thừa được xây dựng trên nền tảng này, chúng ta thường xuyên đọc tụng, hiểu rõ đạo lý nghiệp nhân quả báo thì bạn tự nhiên có thể khẳng định trồng thiện nhân sẽ được thiện quả, gieo nhân bất thiện nhất định sẽ nhận quả báo bất thiện. Chúng ta quay đầu từ chỗ này, nhất định phải là tâm thiện, niệm thiện, hành vi thiện, trước tiên làm một người thiện.

Phật Bồ tát giáo hóa hết thảy chúng sanh điều đầu tiên là dạy bạn có thể giữ được thân người không đọa vào đường ác, ngăn ngừa tất cả những nghiệp nhân khiến bạn phải đọa vào đường ác. Đoạn kinh văn này của Thái Thượng Cảm Ứng Thiên bạn xem trong kinh nói về điều thiện không nhiều, nhưng nói về điều ác lại nhiều gấp đôi so với điều thiện, vì sao vậy? Chúng ta dụng tâm sẽ hiểu rất rõ ràng minh bạch, đó là hy vọng chúng ta không bị đọa vào ác đạo.

Có câu “Thân người khó được, Phật pháp khó được nghe”. Chúng ta có được thân người, gặp được Phật pháp, lựa chọn ngành nghề xuất gia, ngành nghề này là gì? Đó là kế thừa huệ mạng của Phật, duy trì và phát triển gia nghiệp của Như Lai. Chúng ta là vì điều này, vậy thì sau khi xuất gia chúng ta đã làm được chưa? Ví dụ tôi là một người tốt, tâm cũng tốt, ý niệm cũng tốt, hành vi cũng tốt nên tôi xuất gia nhưng tôi không thật sự làm việc tiếp nối huệ mạng của Phật, phát triển gia nghiệp của Như Lai thì tôi đã có tội lỗi rồi. Chúng ta lấy một ví dụ đơn giản, nếu bạn được bổ nhiệm làm hiệu trưởng của một trường học, tâm của bạn rất thiện, ý niệm cũng rất thiện, hành vi cũng rất thiện, một chút nhược điểm cũng không có, thế nhưng bạn không dạy học, bạn không mời giáo viên giỏi đến dạy học trò, khiến học trò ngày ngày không được học hành. Bạn không thể nói tôi rất lương thiện, tôi không có lỗi. Bạn không làm tròn chức trách của bạn thì đó chính là lỗi của bạn. Đạo lý này không khó hiểu, mọi người đều có thể hiểu được. Chúng ta ngày nay khoác lên tấm áo này, tiếp nhận sự cúng dường của thiện nam tín nữ như: y phục, thức ăn, chỗ ở và đi lại, vậy thì chúng ta đã làm được những gì rồi? Nếu không thật sự nỗ lực đi làm thì chúng ta mặc bộ quần áo này chính là lừa gạt tín đồ để lấy sự cúng dường. Trong Phật pháp gọi là “đạo giới”, tức là chúng ta có tâm ăn trộm rồi, chúng ta giả mượn danh nghĩa của Phật Bồ tát để lừa gạt hết thảy chúng sanh. Làm không tốt công việc bổn phận của chính mình lại còn phá hoại quy củ, đố kỵ chướng ngại, làm những việc tổn người mà không lợi mình, tại sao lại làm những việc này? Là vì ngu si. Tại sao ngu si vậy? Là vì phiền não tham sân si mạn quá nặng, ý niệm tự tư tự lợi quá sâu, niệm niệm đều chỉ muốn chèn ép người khác, niệm niệm đều mong muốn được hưởng thụ đặc quyền mà không biết ý niệm này là tội lỗi. Giống như Kinh Địa Tạng nói chúng sanh cõi “Diêm Phù Đề này khởi tâm động niệm không chi là chẳng phải tội”. Nếu bạn phát triển thành hành vi thì tội lỗi này càng nặng hơn. Chúng ta trong đời này còn cầu đắc độ, cầu liễu sanh tử, xuất tam giới, cầu sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc, mong cầu này là mộng tưởng, làm sao có thể thực hiện được chứ?

Nếu thật sự muốn nguyện vọng của chúng ta trở thành hiện thực thì không có gì khác là phải y giáo phụng hành, ngày ngày phải đọc tụng giáo huấn của Thánh Hiền, tư duy nghĩa kinh, những nghĩa lý tinh yếu trong kinh cần phải được áp dụng vào trong cuộc sống, áp dụng vào trong công việc xử sự đối người tiếp vật. Nhất định phải tuân thủ quy định, cần thành toàn việc tốt của người khác, nhất định phải trân quý tài vật, hy vọng mọi người đều có thể hưởng thụ được, thường giữ tâm thái như vậy, thường tu hạnh như vậy thì tương lai của chúng ta sẽ tươi sáng. Nếu vi phạm, tuy được một chút vui sướng trước mắt nhưng hậu quả thì không lường trước được. Đây là điều chúng ta cần nhớ kỹ, cần thật sự chăm chỉ học tập.

Các vị đồng tu!

Gần đây có một số bạn đồng học đưa ra câu hỏi về ý nghĩa của việc tạo tượng, tôi nghĩ vấn đề này rất nhiều người cũng có nghi hoặc như vậy. Đặc biệt là gần một thế kỷ trở lại đây việc hoằng truyền Phật giáo đã bị suy giảm, quảng đại quần chúng trong xã hội này nảy sinh nghi hoặc đối với Phật giáo, họ ngộ nhận Phật giáo là đa thần giáo, phiếm thần giáo. Phàm là thuộc về dạng này thì đều thuộc về tôn giáo cấp thấp, tôn giáo cấp cao chỉ tôn kính một vị chân Thần. Hình như trong Phật giáo cái gì cũng lễ bái, số lượng yêu ma quỷ quái rất nhiều tạo thành sự hiểu nhầm của rất nhiều người. Kỳ thực trong Phật giáo không có Thần cũng không có Tiên, Phật giáo là nền giáo dục viên mãn chí thiện của Thích ca Mâu ni Phật đối với hết thảy chúng sanh. Vì sao lại có hiện tượng này? Điều này chúng ta cần phải hiểu là từ xa xưa trước khi Phật giáo xuất hiện thì phương pháp dạy học đã được nghệ thuật hóa. Rất nhiều học thuật của thế gian ngày nay đều xem trọng nghệ thuật, như nghệ thuật của cuộc sống, nghệ thuật giáo dục, nghệ thuật học tập, nghệ thuật thương nghiệp, nghệ thuật công nghiệp, thậm chí ngay đến chiến tranh cũng có nghệ thuật dụng binh. Thật ra mà nói loại hình giáo học đi theo hướng nghệ thuật hóa sớm nhất chính là giáo dục Phật đà. Tạo tượng là một dạng trong nghệ thuật, trong Phật pháp không chỉ là tạo tượng mà mỹ thuật, âm nhạc, hội họa, điêu khắc, ngay đến kiến trúc cũng đều biểu hiện ra cao độ của giáo dục nghệ thuật. Chỉ tiếc là những năm gần đây không có người giảng giải, không có người hiểu được. Nếu bạn có thể hiểu được thì bạn đối với trí huệ của Thích ca Mâu ni Phật, phương thức, phương pháp dạy học của Ngài không thể không khâm phục năm vóc sát đất. Tạo tượng là một trong những phương thức giáo dục đó, cũng là một phương thức quan trọng.

Bình thường khi chúng ta ở nơi công cộng thường xuyên nhìn thấy những câu ngạn ngữ của danh nhân, giáo huấn của các Ngài được viết treo lên ở khu vực đó nhằm nhắc nhở mọi người. Tôi cũng từng viết rồi, có người đến nhờ tôi viết, tôi viết cho họ là “thanh tịnh, bình đẳng, từ bi” hoặc là những câu trên kinh Phật, hoặc là mấy câu ngạn ngữ của Thánh nhân thế gian. Chúng tôi viết rồi treo ở khu vực đó để mọi người vừa nhìn thấy liền có thể nhắc nhở chính mình. Chúng ta cần học tập theo cổ Thánh tiên Hiền, chúng tôi viết bốn chữ “Từ Bi, Bác Ái”, mọi người nhìn thấy đều rất hoan hỉ. Thế nhưng Phật pháp tiến bộ hơn, đem “Từ Bi, Bác Ái” tạo thành một hình tượng khiến cho bạn càng có cảm giác cụ thể hơn, so với dụng ý của mấy chữ kia còn sâu sắc hơn. Cho nên nhà Phật dùng Địa Tạng Bồ tát, tạo dựng hình tượng Địa Tạng Bồ tát tiêu biểu cho điều gì vậy? Đó là “Hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng”. Vì vậy Địa Tạng là đại diện cho hiếu thân tôn sư, khiến bạn nhìn thấy hình tượng này liền hiểu được tôi phải học hạnh hiếu của Địa Tạng Bồ tát, học sự hiếu học của Địa Tạng Bồ tát, là tôn sư trọng đạo. Đó là ý nghĩa biểu thị của pho tượng đó.

Nếu nói rõ tường tận ý nghĩa này thì đó là một khóa trình, điều đó đại diện cho một khóa trình, khóa trình đó gồm có Địa Tạng Bồ tát Bổn Nguyện Kinh, Địa Tạng Thập Luân Kinh, Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo Kinh, chuyên giảng về đề tài này. Khóa trình của kinh điển cần học tập ít nhất trong thời gian nửa năm, nhưng khi bạn vừa nhìn thấy hình tượng này thì trong nội tâm của bạn sẽ tự nhiên nảy sinh toàn bộ nội dung giáo huấn của khóa trình. Cho nên so với việc chúng tôi viết cho người khác mấy chữ thì cảm xúc càng sâu sắc hơn. Đó là ý nghĩa như vậy, đó không phải là Thần, đó là biểu pháp, là đại biểu cho pháp môn này.

Lấy Quán Thế Âm Bồ tát làm đại biểu cho đại từ đại bi. Từ bi chính là nhân từ bác ái, đem tâm chân thành yêu thương của chúng ta mở rộng đến khắp hư không pháp giới, yêu thương hết thảy chúng sanh như yêu thương chính bản thân mình, “ta và người không hai”. Nói rõ về sự và lý của điều này cũng có ba bộ kinh. Ba bộ Kinh mà Quán Thế Âm Bồ tát đại biểu không phải là một bộ kinh riêng rẽ mà là một phần bên trong của Đại kinh. Bộ thứ nhất là trong Kinh Hoa Nghiêm, Thiện Tài Đồng Tử tham phỏng Quán Thế Âm Bồ tát, đoạn kinh văn nói về lời dạy của Quán Thế Âm Bồ tát dành cho Thiện Tài Đồng Tử trong phẩm “Thiện Tài Đồng Tử năm mươi ba tham” là một đơn vị bộ phận. Đơn vị thứ hai là quyển thứ sáu trong Đại Phật Đảnh Thủ Lăng Nghiêm Kinh, Kinh Lăng Nghiêm có mười quyển, trong quyển thứ sáu Quán Thế Âm Bồ tát báo cáo với Thế Tôn và cũng nói rõ với đại chúng là Ngài làm thế nào tu hành chứng quả, làm thế nào tu tâm từ bi, làm thế nào mở rộng tâm từ bi, yêu thương bảo hộ hết thảy chúng sanh. Bộ kinh thứ ba nằm trong Kinh Pháp Hoa, chính là “Quán Thế Âm Bồ tát Phổ Môn Phẩm”, phẩm này hoàn toàn tường thuật về tâm từ bi bác ái được thực hiện trong các lĩnh vực khác nhau của xã hội, thực hiện đối với các chủng loài khác nhau, dạy dỗ chúng ta làm thế nào để yêu thương hết thảy chúng sanh, giúp đỡ hết thảy chúng sanh. Quán Thế Âm Bồ tát hiện nghìn tay nghìn mắt, kinh nghiệm của chúng ta biết là hai đôi tay của chúng ta rất thuận tiện, nếu có nhiều tay quá sẽ rất không thoải mái. Cho nên nghìn tay nghìn mắt của Quán Thế Âm là biểu pháp, không nên cho rằng Quán Thế Âm Bồ tát thật sự có một nghìn đôi tay, nếu thế thì bạn hoàn toàn sai rồi. Nghìn tay là biểu thị đôi tay vạn năng, nghìn mắt là biểu thị sự quan sát tinh tế, chúng sanh khổ nạn ở những chỗ cực kỳ nhỏ bé, Ngài đều nhìn thấy rất rõ ràng, mắt thấy tay đến, sau khi nhìn thấy sẽ có sự giúp đỡ, không thể không cứu giúp, ý nghĩa biểu pháp là như vậy. Chúng ta nhìn thấy hình tượng này thì phải nghĩ đến khi nhìn thấy hết thảy những chúng sanh khổ nạn, chúng ta cần mạnh dạn trợ giúp, như vậy công đức tạo tượng sẽ thù thắng, bất khả tư nghì. Lại như Văn Thù Bồ tát biểu thị trí huệ, biểu thị lí trí. Cũng là nói hiếu kính, nhân từ, bác ái là lý tánh chứ không phải tình cảm. Tình cảm sẽ sản sinh rất nhiều tệ nạn tật xấu, biểu pháp của Ngài là lý trí, không phải tình cảm.

Người phàm thế gian bị tình cảm chi phối, có sự thay đổi quá lớn. Hôn nhân ngày nay so với thời xưa không giống nhau. Thời xưa tuy sự kết hợp giữa người nam và người nữ là do cha mẹ sắp đặt và do lời mai mối, nhưng sâu xa trong suy nghĩ của cha mẹ không phải là dùng tình cảm để quyết định, mà suy nghĩ đến hạnh phúc của chính bạn, hạnh phúc của gia đình bạn và hạnh phúc của xã hội, cha mẹ suy nghĩ rất chu đáo. Cho nên tỷ lệ ly hôn rất thấp. Thời xưa rất ít khi nghe đến có việc ly hôn, vì sao vậy? Là do sự kết hợp của lý tánh chứ không phải tình cảm. Người ngày nay là sự kết hợp của tình cảm, không có lý tánh nên có kiểu sáng kết hôn, chiều ly hôn, thế thì thành kiểu gì đây! Bạn hiểu được sự khác biệt giữa tình cảm và lý trí là quá lớn. Cho nên ngày xưa không phải là tình cảm, mà có cùng một nhận thức chung, một phương hướng nỗ lực chung, như vậy kết hợp lại gọi là chí đồng đạo hợp, không phải là tình cảm, có tình cảm thì sẽ có sự biến hóa rất lớn. Cho nên Đức Phật dạy chúng ta: yêu thương cần dựa vào lý tánh, không phải là sự bốc đồng của tình cảm, Văn Thù Bồ tát là đại biểu cho điều này. Phổ Hiền Bồ tát đại biểu cho sự thực hiện, thực tiễn. Cho nên toàn bộ Phật pháp không nằm ngoài việc thực hiện: hiếu thân, tôn sư, nhân từ, bác ái, lý trí vào trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta, thực hiện vào trong công việc của bạn, thực hiện vào trong việc xã giao sử xự đối người tiếp vật của bạn. Phật pháp Đại thừa dùng bốn vị đại Bồ tát này làm đại biểu.

Mấy ngày hôm nay có đồng học từ Đại Lục đến đây tham học, hỏi tôi là: Trong nhà anh có cúng dường tượng Phật vẫn chưa khai quang thì có cần mời Pháp sư đến khai quang hay không? Khai quang là ý nghĩa gì vậy? Ý nghĩa thật sự của khai quang chính là khi pho tượng này làm xong rồi thì chúng ta bắt đầu sử dụng, khi bắt đầu sử dụng nhất định phải đem ý nghĩa tạo tượng nói rõ ràng minh bạch thì đó gọi là khai quang. Sau đó khi bạn nhìn thấy pho tượng này thì quang minh tự tánh của chính bạn liền hiển lộ, là tượng Phật khai quang cho chúng ta, không phải là người khai quang cho tượng Phật. Vị Pháp sư này khai quang cho tượng Phật thì pho tượng này sẽ linh thiêng, nếu không khai quang thì tượng Phật sẽ không linh thiêng nữa, vậy thì tôi hỏi bạn: bạn lễ bái pho tượng Phật đó để làm gì? Bạn lễ bái Pháp sư là được rồi, Pháp sư làm cho tượng Phật linh thiêng thì sẽ linh thiêng, làm cho tượng Phật không linh thiêng thì tượng Phật sẽ không linh thiêng, bản lãnh của Pháp sư vượt qua pho tượng Phật rồi, sao lại có thể ngu si đến như vậy? Cho nên bạn cúng dường pho tượng Phật này, tượng Phật là thời thời khắc khắc khai mở quang minh tự tánh của bạn, trong nhà bạn cúng dường tượng Địa Tạng Vương Bồ tát, khi bạn nhìn thấy tượng Địa Tạng Vương Bồ tát thì liền nghĩ đến mình cần phải hiếu thuận cha mẹ, mình cần phải tôn kính sư trưởng. Ý niệm này vừa sanh thì chính là quang minh rồi. Khi nhìn thấy tượng Quán Thế Âm Bồ tát tôi liền hiểu rằng tôi cần phải lấy tâm từ bi, tâm yêu thương đối với hết thảy chúng sanh. Khi nhìn thấy tượng tâm liền sanh khởi lên, điều này gọi là khai quang. Cho nên, hình tượng Phật Bồ tát có nhiều như vậy chính là tánh đức của tự tánh chúng ta vô lượng vô biên, mỗi một tạo tượng là đại biểu cho một loại tánh đức. Thế nên Phật giáo không phải là đa thần giáo, không phải là phiếm thần giáo mà là một công cụ dạy học. Tuy chúng ta không hiểu ý nghĩa này nhưng nhìn thấy tượng Phật có lợi ích hay không? Cũng có lợi ích, đó là trong nội tâm sâu thẳm đã trồng chủng tử của hình tượng Phật Bồ tát rồi, chủng tử này là chủng tử tốt, không phải chủng tử xấu. Sau này gặp được duyên, vừa nghe người khác giải thích bạn liền sẽ giác ngộ. Biết được việc tạo tượng có rất nhiều ý nghĩa ở trong đó, cho nên không nên xem tượng Phật như là Thần minh, như vậy là sai rồi.

Người thông thường hiện nay không tìm hiểu những đạo lý này nên Phật giáo biến thành tôn giáo rồi. Phật giáo nguyên bản vốn không phải là tôn giáo mà là giáo dục, bạn nói xem, biến thành tôn giáo có đáng đau buồn không chứ? Biến hình tượng Phật Bồ tát thành Thần minh để quỳ lạy, điều này gọi là mê tín. Trong nhà Phật có lễ bái, có nghi thức, những nghi thức đó hoàn toàn là ý nghĩa giáo dục, đều là biểu pháp. Những dụng cụ cúng dường trước hình tượng Phật Bồ tát, trong những đồ bày cúng chúng ta nhất định phải có hương, hương biểu đạt ý nghĩa gì vậy? Hương biểu đạt tín hương, biểu đạt Giới Định Huệ. Đó là Giới hương, Định hương, Huệ hương. Hương có thể làm cho thân tâm được vui vẻ, Phật Bồ tát dạy chúng ta điều gì khiến cho thân tâm chúng ta vui sướng nhất? Đó là Giới Định Huệ. Cho nên nén hương này là đại biểu cho Giới Định Huệ. Chúng ta nhìn thấy rồi, ngửi thấy rồi thì liền nghĩ đến tôi phải tu Giới, tu Định, tu Huệ. Đó là ý nghĩa này, không phải là Phật Bồ tát muốn ngửi hương, đều là hiểu sai rồi. Cúng một ly nước cũng không phải các Ngài muốn uống, nước biểu đạt cho điều gì? Nước biểu đạt cho tâm chúng ta, nhìn thấy nước thì nghĩ tâm chúng ta cần thanh tịnh, không ô nhiễm như nước, cần nghĩ tâm chúng ta bình đẳng không khởi sóng như nước này, khiến chúng ta nhìn thấy hình tượng này rồi học tập. Tâm của chúng ta từ sáng đến tối vọng niệm rất nhiều, vọng niệm là sóng, tham sân si mạn trong tâm chính là ô nhiễm. Cho nên khi cúng dường không thể cúng trà mà phải cúng nước trong, nước trà có màu sắc nên bị ô nhiễm rồi, cúng nước trà thì xem như là cúng tham sân si, cho nên không thể cúng nước trà mà phải cúng nước trong. Đó chỉ là biểu pháp, đều để chúng ta sau khi nhìn thấy rồi thì lập tức giác ngộ, tôi trong cuộc sống hàng ngày xử sự đãi người tiếp vật cần dùng tâm thế nào, phải dùng tâm thái như thế nào? Cúng hoa, hoa đại biểu cho nhân, sau khi khai hoa sẽ là kết quả, hoa tốt thì quả tốt, hoa tốt là trồng thiện nhân, bạn tương lai sẽ được thiện quả. Không có một điều gì là không nhắc nhở bạn ví dụ như cúng đèn nến, đèn nến đại biểu cho “Đốt cháy chính mình để soi sáng cho người khác”, người ngày nay nói là hy sinh phụng hiến bản thân mình, là biểu đạt cái ý nghĩa này.

Cho nên Phật trong kinh điển có một bộ kinh gọi là Tạo Tượng Công Đức Kinh, tạo pho tượng Phật này có công đức gì? Công đức vô lượng vô biên, bạn giúp đỡ rất nhiều người khai trí huệ, bạn nhắc nhở rất nhiều người hiếu thân, tôn sư, từ bi, trí huệ, thực tiễn. Thực tiễn chính là thật làm, Phổ Hiền Bồ tát đại biểu cho thật làm, cho nên đó là công cụ dạy học, sự thù thắng của công đức không có thứ gì khác có thể so sánh được. Người thường giữ tâm này thì ngay đến người xem tướng đoán mạng của thế gian đều hiểu được, tướng tùy tâm chuyển, [do] bạn thường xuyên nhìn tượng Phật, thường xuyên nhìn tượng Bồ tát. Tượng Phật là tướng của trí huệ, tướng của từ bi, cho nên người ta nói rằng người thích tạo tượng Phật tương lai sẽ được quả báo là thân tướng trang nghiêm, điều này là có đạo lý không phải không có đạo lý. Thường xuyên nhìn tượng Phật sẽ thường xuyên giữ tâm thiện. Tâm hiếu, tâm kính, tâm từ bi, tâm trí huệ đều là tâm thiện, vậy thì tướng của anh ấy làm sao mà không tốt được, tướng mạo chuyển thì thể chất thân thể cũng sẽ chuyển. Điều này nói công đức tạo tượng không thể nghĩ bàn, thù thắng vô cùng. Chúng ta cần hiểu được ý nghĩa này.

Đêm liên hoan ấm áp năm nay của chúng ta sẽ cầu nguyện vì hòa bình thế giới, chúng ta có khoảng một ngàn người, bắt đầu từ tám giờ tối ngày ba mươi mốt đến tám giờ sáng ngày mùng một, thời gian cầu nguyện là mười hai tiếng, chúng ta cầu nguyện hòa bình chính là niệm “Nam Mô Quán Thế Âm Bồ tát”. Vì chín tôn giáo đều ở cùng nhau nên chúng tôi treo hình ảnh Quán Thế Âm Bồ tát không thuận tiện lắm, không thuận tiện cúng dường vì chín đại tôn giáo cầu nguyện ở đó. Chúng tôi nghĩ ra phương pháp gì vậy? Chúng tôi in hình Quán Thế Âm Bồ tát thành một tấm hình thẻ nhỏ, nhỏ như tấm thẻ, mỗi một người có thể cầm một chiếc trên tay. Cách làm này tốt, phía sau tấm thẻ này in biểu tượng của chín tôn giáo liên kết cầu nguyện năm nay, làm một kỷ niệm rất tốt. Các bạn đồng tu muốn tôi chọn hình tượng Quán Thế Âm Bồ tát nên họ mang hai tập ảnh đến cho tôi, tôi xem qua thấy đều không thích hợp, quyết định chọn lấy hình tượng Quán Âm nghìn tay ở lầu bốn Cư Sỹ Lâm chúng ta. Hôm qua chúng tôi đi chụp mấy tấm hình rồi, sau khi rửa ảnh xong sẽ in thành tấm thẻ Phật này, hôm nay cần nhanh chóng rửa ảnh, sau đó lập tức đi in. Chúng ta in mười ngàn tấm thẻ để ở chỗ đó, người nào thích đều có thể tự lấy, không thể tặng người để kết duyên vì có rất nhiều giáo đồ khác, chúng ta không thể lôi kéo tín đồ của người ta, chúng ta chung sống hòa mục, chúng ta chỉ có xây dựng chứ nhất định không phá hoại.

Cho nên nhất định phải hiểu được ý nghĩa của tạo tượng, công đức của tạo tượng, sự thù thắng vô cùng của tạo tượng, trong điều này một chút mê tín cũng không có, bất luận hình tượng nào trong Phật pháp cũng đều là khởi phát trí huệ chân thật của con người, giúp đỡ người giác ngộ, giúp đỡ người chuyển mê thành ngộ.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng tôi giảng đến đây. A Di Đà Phật!