Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Giảng Giải

Tập 80

Các vị đồng tu, xin chào mọi người!

Hôm nay tại đây có các đồng tu đến từ tỉnh Hắc Long Giang Trung Quốc, cũng có các đồng tu đến từ Đài Loan. Lần tụ hội này thật là hiếm có. Lần này hội trưởng Lý vừa trở về từ Trung Quốc, hiện nay mọi người đều ý thức được sứ mạng hoằng pháp lợi sanh mà người xuất gia đảm nhận, vì vậy việc tu dưỡng đức hạnh vô cùng quan trọng. Vậy thì công việc này nên bắt đầu thực hiện từ đâu? Ngày xưa khi chúng tôi còn đi học ở trường, có thời khoá gọi là giáo dục tinh thần. Buổi sáng hằng ngày làm lễ chào cờ, nghe lời dặn dò của thầy hiệu trưởng và các thầy cô, nội dung là dạy bảo chúng tôi cách làm người. Chúng tôi nhờ những lời giáo huấn hằng ngày của thầy cô nên lãnh hội được ít nhiều đạo lý làm người, đạo lý xử thế.

Ngày nay tứ chúng đồng tu chúng ta tụ hội tại nơi đây, sáng sớm mỗi ngày họp mặt nửa tiếng, mục đích cũng là như trên, nửa giờ đồng hồ này vô cùng quan trọng. Yêu cầu của các đồng tu là muốn tôi lợi dụng thời gian của buổi sáng sớm này để giảng lại một lần nữa Thái Thượng Cảm Ứng Thiên. Nội dung của Thái Thượng Cảm Ứng Thiên chính là giúp chúng ta thành tựu việc giáo dục đức hạnh của chính mình. Hiện tại vấn đề này quả thực vô cùng bức thiết. Ấn Quang Đại sư đã nhìn ra vấn đề này rất rõ ràng, rất minh bạch. Cho nên cả cuộc đời Ngài cực lực đề xướng giáo dục nhân quả.

Thực chất của giáo dục nhân quả chính là giáo dục đức hạnh. Điều này chúng tôi trong khi giảng kinh cũng đã nhiều lần báo cáo với các bạn rồi. Phật trong Kinh luận thường nói: “Muốn biết nhân đời trước, xem quả báo đời này. Muốn biết quả tương lai, xét nhân gieo hiện tại.” Đây là đại đạo lý của nhân quả. Chúng ta muốn biết tiền đồ của mình là tươi sáng hay là đen tối thì ngay trong khởi tâm động niệm, cử chỉ hành vi của mình đại khái sẽ biết được. Chúng ta muốn biết thế gian này là loạn thế hay là an ổn thì chúng ta chỉ cần xem người trong xã hội này nghĩ những điều gì, nói những điều gì, làm những điều gì. Xã hội hiện nay là như thế nào, xã hội trong tương lai sẽ diễn biến ra sao, chúng ta sẽ biết rất rõ ràng, rất tường tận. Thế nhưng nếu chúng ta tự mình phản tỉnh, cẩn thận quan sát xã hội này thì tiền đồ quả thật khiến chúng ta lo lắng. Đó chính là hiện tượng phổ biến của việc tự tư tự lợi. Tất cả cử chỉ hành vi đa phần đều là tổn người lợi mình.

Xã hội ngày nay chúng ta thường nghe đến hai chữ “cạnh tranh”, cạnh tranh chính là không nhường nhịn lẫn nhau, như vậy thì xã hội làm sao không loạn được, làm sao có thể an định, làm sao có thể hoà bình được? Ngày nay hoà bình trở thành một khẩu hiệu, hoà bình biến thành một cái danh nghĩa rồi. Rất nhiều người đều đang kêu gọi hoà bình, hô hào hoà bình, thế nhưng hai chữ “hoà bình” diễn nói thế nào họ cũng không biết. Trong Ấn Độ giáo có nghi thức cầu nguyện hoà bình với ba mức độ ý nghĩa khác nhau. Tôi đã từng giải thích sơ lược qua với các bạn rồi. Chữ “hoà” chính là mọi người chung sống hoà mục, chữ “bình” là đôi bên bình đẳng đối đãi lẫn nhau.

Ý nghĩa đầu tiên của hai chữ “hoà bình” chính là chúng ta cầu nguyện người và người có thể chung sống hoà mục với nhau, không phân biệt chủng tộc, không phân biệt quốc gia dân tộc, không phân biệt tín ngưỡng tôn giáo. Hết thảy mọi người đều có thể chung sống hoà mục, tôn trọng lẫn nhau, kính yêu lẫn nhau, cùng nhau giúp đỡ, hợp tác và đối đãi bình đẳng. Đây chính là ý nghĩa đầu tiên của “hoà bình”.

Ý nghĩa thứ hai của “hoà bình” là mong cầu nhân loại chúng ta chung sống hoà mục với hoàn cảnh tự nhiên. Trong môi trường sống của chúng ta có động vật, có thực vật, có khoáng vật, chúng ta cần yêu thương chúng và cũng cần chung sống bình đẳng với chúng. Ý nghĩa thứ ba của “hoà bình” là chúng ta mong cầu chung sống hoà mục với chư thần trong trời đất, giữa thần với thần, giữa người với thần cũng đều đối đãi bình đẳng. Chúng ta kính trọng thần thánh, trong mỗi một tôn giáo đều đặc biệt nhấn mạnh việc kính yêu thần thánh. Chúng ta cần đem tâm hạnh tôn kính thần, kính yêu thần áp dụng vào trong cuộc sống hằng ngày như đối với tất cả người, đối với tất cả việc và đối với tất cả vật. Điều này mới là thật sự tôn kính đối với chư thần.

Ba ý nghĩa của “hoà bình” rất sâu sắc. Chúng ta hiểu rõ, chúng ta có thể làm được và áp dụng vào trong cuộc sống hằng ngày, như vậy xã hội mới có sự an định, thế giới mới có hoà bình, chúng sanh mới được hạnh phúc. Những điều này cần phải được xây dựng trên sự tu dưỡng đức hạnh của chúng ta. Trong bốn khoa mục giáo học của nhà Nho, điều đầu tiên là đức hạnh, điều thứ hai là ngôn ngữ, tiếp theo mới là chánh sự và văn học. Sự giáo dục này có thứ tự, có trước sau. Chúng ta lại tỉ mỉ quan sát giáo dục của mỗi tôn giáo cũng đều đem giáo dục đức hạnh xếp ở vị trí thứ nhất. Do vậy chúng ta không thể không xem trọng, không thể không chăm chỉ học tập.

Phải làm thế nào mới có thể khiến cho chính mình chân thật quay đầu, chịu hạ công phu vào việc tu dưỡng đức hạnh? Năm xưa có lần tôi ở Houston nước Mỹ trò chuyện cùng với con trai của Niệm công, anh ấy là giáo sư đại học, là con của lão cư sĩ Thái Niệm Sinh. Khi chúng tôi cùng nhau ăn cơm có nói đến vấn đề này. Anh ấy nói với tôi một câu: hiện nay nguyên nhân con người không thể phấn đấu tiến bộ đi lên là do “không biết nhục”. Tôi nghe rồi rất có cảm xúc. Thánh nhân dạy chúng ta: “Tri sỉ cận hồ dũng” (biết hổ thẹn là gần với đức dũng). Chữ “dũng” ở đây chính là dũng mãnh tinh tấn mà nhà Nho nói đến, chúng ta đã lơ là bỏ qua rồi.

Như thế nào là sỉ nhục? Không bằng người khác là nhục. Và người như thế nào là tiêu chuẩn? Chư Phật Như Lai chính là tiêu chuẩn. Chúng ta so với chư Phật Như Lai thì không bằng các Ngài. Phật đã nói cho chúng ta rất rõ ràng, rất minh bạch: “Hết thảy chúng sanh đều có đức tướng trí huệ Như Lai, nhưng do vọng tưởng, phân biệt, chấp chước nên không thể chứng đắc.”. Hay nói cách khác, nếu chúng ta không buông xuống vọng tưởng, phân biệt, chấp chước thì chính là không biết nhục. Tất cả chúng sanh vốn thành Phật vậy tại sao mình lại rơi vào bước đường này chứ? Cư sĩ Thái nói rất hay, lúc đó ông nói với tôi, ông muốn phát động một chương trình gọi là “hoạt động biết nhục”. Tôi nói: Suy nghĩ này rất tốt, nên tập hợp những đạo hữu có cùng chí nguyện tổ chức thành một “Tri sỉ học xã”, chúng ta thúc đẩy “hoạt động biết nhục”.

Nói thật ra suy nghĩ này là từ cách nói căn bản, từ cách làm căn bản. Khổng lão phu tử thường nói: “Hành kỉ hữu sỉ” chính là biết nhục. Người không biết nhục thì vĩnh viễn không bao giờ có thể phấn đấu tiến lên được mà nhất định cam chịu đọa lạc. Người biết nhục nhất định sẽ không làm điều ác, đoạn ác tu thiện, họ sẽ vui vẻ tiếp nhận, vui vẻ phụng hành.

Thế gian hiện nay tai nạn rất nhiều, vậy tai nạn từ đâu mà ra? Trong kinh luận Phật thường nói: “Nhất thiết pháp từ tâm tưởng sanh”. Thế giới Tây Phương Cực Lạc từ tâm tưởng sanh, tịnh độ của chư Phật cũng là từ tâm tưởng sanh, tâm thanh tịnh thì sanh tịnh độ. Phật trong kinh có nói: thế gian này của chúng ta, tâm của chúng sanh không thanh tịnh. Do vậy nhãn quang của Phật Bồ tát nhìn thế giới chúng ta là “Ngũ trược ác thế”. Chữ “trược” chính là không thanh tịnh, là hỗn trược, chữ “ác” chính là chúng sanh tạo thập ác nghiệp, không tạo thập thiện nghiệp mà tạo thập ác nghiệp. Thân thì tạo nghiệp sát đạo dâm. Khẩu thì tạo nghiệp vọng ngữ, lưỡng thiệt, ỷ ngữ, ác khẩu. Ý niệm thì tạo nghiệp tham sân si mạn. Do đó hoàn cảnh sinh sống của chúng ta chẳng qua đều là do nghiệp cảm biến hiện ra mà thôi. Nghiệp của chúng ta ngày nay bất thiện, nếu mong muốn hoàn cảnh sống tốt thì không thể nào có được. Trong kinh thường nói “không có việc như thế”.

Chúng ta quan sát thì sẽ thấy thập ác nghiệp đang tăng trưởng, tăng trưởng với cấp số nhân. Chúng tôi đi qua nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ thì thấy tình trạng này đang phổ biến tăng trưởng. Chúng ta làm sao có thể không lo lắng được chứ? Quả báo này chính là đại kiếp nạn của thế giới. Tai nạn là do nghiệp lực của chúng ta chiêu cảm. Vì vậy rất nhiều đồng tu hỏi: dùng phương pháp gì để tiêu trừ tai nạn? Phương pháp tiêu trừ thì có, nhưng làm không được. Chúng ta hiểu rõ đạo lý này rồi thì chỉ cần hồi tâm chuyển ý, đoạn ác tu thiện, không tạo thập ác nghiệp nữa mà quay lại tu thập thiện nghiệp. Ý niệm của chúng ta, hành vi của chúng ta thật sự chuyển lại được thì tai nạn của thế gian này liền được tiêu trừ. Hiện tại chúng ta không cần hỏi người khác mà hãy hỏi chính mình. Chính mình có chịu chuyển đổi hay không?

Vậy phải bắt đầu chuyển đổi từ đâu? Từ buông bỏ suy nghĩ tự tư tự lợi của chính mình, bắt đầu chuyển đổi từ đây. Bắt đầu từ hôm nay sẽ không suy nghĩ đến tự tư tự lợi nữa mà khởi tâm động niệm là nghĩ đến lợi ích xã hội đại chúng, nghĩ đến lợi ích của hết thảy chúng sanh. Đây chính là đem suy nghĩ chuyển đổi trở lại từ căn gốc, sau đó đoạn thập ác nghiệp, tu thập thiện nghiệp thì sẽ không khó nữa.

Chúng ta ngày nay vì sao đoạn ác tu thiện lại khó khăn đến như vậy? Đó chính là do cái gốc suy nghĩ tự tư tự lợi. Cái gốc này chưa được nhổ bỏ. Nếu như niệm niệm không thể buông xuống lợi ích của chính mình thì bạn làm sao có thể làm lợi ích cho người khác được, làm sao có thể đoạn dứt tâm hạnh tổn người lợi mình được chứ? Chúng ta nên suy nghĩ nhiều về điều này. Làm thế nào có thể cứu chính mình? Phật ở trong kinh Đại thừa nói rằng: chúng ta cùng với hết thảy chúng sanh có cộng nghiệp và cũng có biệt nghiệp. Trong biệt nghiệp có cộng nghiệp, trong cộng nghiệp cũng có biệt nghiệp. Chúng ta biết được chân tướng sự thật này, chúng ta không giúp đỡ được người khác thì tối thiểu cũng phải nên tự độ chính mình, giúp đỡ bản thân. Hay nói cách khác là ít nhất cũng có thể tự cứu chính mình, tự độ chính mình. Nếu thật sự có thể giúp đỡ chính mình thì đồng thời cũng là giúp đỡ người khác rồi. Xã hội này sẽ có thêm một người tốt, có thêm một tấm gương tốt, có thêm một ảnh hưởng tốt. Người tốt dần dần nhiều lên thì tai nạn này sẽ được giảm nhẹ. Vì vậy cần thật sự quay đầu, thời thời khắc khắc phản tỉnh, kiểm điểm, sửa đổi lỗi lầm. Đây mới chân thật là người tu hành, trong kinh điển thường nói: “Là đệ tử đệ nhất của Như Lai”.

Chúng ta cần phải phát tâm này. Tâm này vừa phát ra chính là tâm Bồ đề mà trong kinh đã nói. Bồ đề là giác ngộ, chúng ta thật sự giác ngộ rồi thì sau khi giác ngộ lập tức quay đầu, quay đầu là bờ, quay đầu thì được cứu rồi. Phật Bồ tát, thậm chí những đại Thánh đại Hiền của thế gian khởi tâm động niệm, lời nói việc làm đều là làm một tấm gương tốt cho người thế gian. Tấm gương tốt chính là ngày ngày phản tỉnh, ngày ngày kiểm điểm, ngày ngày sửa đổi lỗi lầm. Người thế gian lơ là quên hết việc này rồi. Chúng ta cần nhắc nhở họ.

Sự tu dưỡng đức hạnh không chỉ là việc của Pháp sư xuất gia hoằng pháp mà tứ chúng đệ tử chúng ta đều cần phải xem trọng, đều cần phải chăm chỉ nỗ lực học tập. Cảm Ứng Thiên là sách giáo khoa dạy học rất tốt, cung cấp các điều mục cho chúng ta phản tỉnh. Chúng ta cẩn thận xem từng điều từng điều một, những thiện tâm, thiện hạnh mà trong kinh nói đến chúng ta có đủ hay không? Những ác tâm ác hạnh mà trong kinh nói đến chúng ta có mắc phải hay không? Chúng ta căn cứ những điều mục này để tu tâm, tu hành, như vậy mới tốt.

Các vị đồng tu, xin mời mọi người xem Cảm Ứng Thiên đoạn thứ 71:

“Cẩu phú nhi kiêu. Cẩu miễn vô sỉ” (Mới giàu có chút đỉnh đã kiêu căng, tuỳ tiện trốn thoát không biết thổ thẹn”

Và hai câu tiếp theo: “Nhận ân suy quá. Giá họa mại ác” (Mạo nhận ân huệ, chối bay tội lỗi).

Những ví dụ trong Thái Thượng Cảm Ứng Thiên nói đến đều là điều mà hết thảy chúng sanh trong cuộc sống hằng ngày vô tri vô giác thường mắc phải. Ý nghĩa của “cẩu phú” là hơi giàu có một chút chứ không phải là đại phú, mới hơi giàu có một chút đã tỏ ra kiêu ngạo rồi. “Miễn” là may mắn được thoát tội. Phu tử nói “Hành kỉ hữu sỉ” (mọi hành vi đều biết hổ thẹn), lần trước cũng đã nói đến với các vị rồi: làm người không thể không biết nhục. Người mà không biết nhục thì vĩnh viễn không thể tiến bộ được.

Trong sách Lễ Ký nói: “Lâm tài vô cẩu đắc, lâm nạn vô cẩu miễn” (Tiền tài tới chớ có tưởng bâng quơ mà có được, tai họa đến chớ có tưởng qua loa mà tránh được). Điều này là biểu hiện cụ thể của câu “Hành kỉ hữu sỉ”. Gặp phải không chỉ là tài phú mà bao gồm cả công danh lợi dưỡng, nếu có cơ hội đạt được thì hãy nghĩ xem mình có nên nhận lấy hay không? Điều này chính là “hữu sỉ”. Nếu không đáng có mà lại có, thậm chí không từ thủ đoạn để tranh đoạt lấy thì đó là vô sỉ đến cực điểm. Cho nên, hiền nhân quân tử trước đây nhận sự giáo dục tốt đẹp của Thánh Hiền nên cho dù họ có cơ duyên được đại phú đại quý, thì cả đời họ vẫn có thể sống an bần lạc đạo và đem sự phú quý của họ chia sẻ cho hết thảy đại chúng trong xã hội cùng hưởng.

Trong lịch sử Trung Quốc, Ấn Quang Đại sư khâm phục nhất là ông Phạm Trọng Yêm. Ông có được đại phú đại quý, ông đem tài sản phú quý của ông bố thí cho họ hàng, cho hàng xóm láng giềng và cho hết thảy người dân trong xã hội. Cho nên Ấn Tổ vô cùng tán thán, chúng ta thường thấy Ngài nhắc đến Phạm Trọng Yêm trong Văn Sao. Gia đạo của Phạm Trọng Yêm tám trăm năm không suy. Ông là người của tám trăm năm trước mà gia đình con cháu của ông cho đến nay đều hưng vượng. Con cháu ông vẫn có thể giữ vững phép tắc của tổ tông mình. Đây là minh chứng của câu: “Lâm tài vô cẩu đắc, lâm nạn vô cẩu miễn”, sự giáo dục gia đình của ông quá tốt. Cho nên người xưa nói: “Đối người, đối việc, đối vật cần phải cung kính, tiết kiệm. Đây chính là căn gốc của phước báo. Kiêu mạn, bủn xỉn, ngạo mạn là cội nguồn của tai hoạ.”

Trong cuộc sống chúng ta đã vô tri vô giác tạo ra nguồn gốc của những tai hoạ này, đến khi quả báo hiện tiền thì không biết hung tai từ đâu mà ra, rồi lại oán trời trách người, đã có tội lại càng thêm tội, thế thì rất nguy. Vì vậy gặp lúc khó khăn, chúng ta nên cùng chung hoạn nạn với đại chúng xã hội, quyết không cầu may mắn thoát nạn, nhất định phải giúp đỡ xã hội, giúp đỡ chúng sanh khổ nạn thoát khỏi tai nạn này. Chúng ta hãy xem chư Phật Bồ tát chân thật là đại từ đại bi, niệm niệm đều suy nghĩ cho chúng sanh, suy nghĩ cho sự an toàn của xã hội, suy nghĩ cho lợi ích của chúng sanh mà không bao giờ suy tính cho bản thân mình. Nếu trong xã hội có thêm một người như vậy thì sự an toàn của xã hội này sẽ thêm một phần bảo đảm.

Chúng ta đều hy vọng giàu có, vì giàu có sẽ có năng lực bố thí, có năng lực giúp đỡ người khác, nhưng chính mình phải tiết kiệm. Nếu mình có thể tiết kiệm một phần thì sẽ giúp xã hội được thêm một phần, nếu chúng ta tiết kiệm hai phần thì sẽ giúp xã hội được thêm hai phần. Chúng ta thường giữ tâm thái này thì sẽ được vô lượng công đức. Nếu chúng ta lãng phí một phần thì phước của chúng sanh sẽ bị giảm một phần. Chúng ta đã lãng phí mất rồi, vô tri vô giác tạo ra tội nghiệp. Cho dù chúng ta có quyền được hưởng thụ nhưng cũng không nên hưởng thụ. Chúng ta hãy xem những vị đại Thánh đại Hiền thế xuất thế gian, các bạn đều biết Đức Phật là “Phước huệ lưỡng túc tôn ”, phước đức, trí huệ viên mãn. Tuy có phước đức viên mãn nhưng Ngài lại vì chúng ta mà thị hiện tiếc phước, tiết kiệm. Chúng ta chưa từng thấy một vị Phật Bồ tát nào lãng phí.

Trong chú giải trích dẫn quy phạm mà người xưa xử sự đối người tiếp vật. Chúng ta cần đọc nhiều, cần chăm chỉ học tập. Những nội dung nói đến đều là nhân duyên quả báo, giữ tâm nhân hậu, đãi người hậu đạo, đều được phước. Chỉ cần hơi kiêu mạn một chút, xem thường người khác thì sẽ trồng ngay cái gốc của tai họa. Khi bạn đang đắc thế thì không ai dám làm gì bạn, nhưng khi bạn thất thế thì những người báo thù bạn sẽ đến. Đối với người còn như vậy, đắc tội với quỷ thần cũng đều như vậy.

Người học Phật chúng ta đều biết chính mình từ vô lượng kiếp đến nay oan gia trái chủ rất nhiều. Điều này là một áp lực vô hình xung quanh chúng ta. Khi đang gặp thời vận may, khí vượng thì họ không dám làm gì bạn, họ mai phục ở đó mà không biến mất. Họ chờ cho đến khi khí vận của chúng ta suy rồi thì họ đến quấy nhiễu, đặc biệt là khi bị bệnh nặng hay lúc hấp hối. Trong Kinh Địa Tạng chúng ta thấy vào lúc này oan gia trái chủ đều hiện tiền. Nghiệp lực của thiện và ác tất cả đều hiện tiền vào lúc này. Cho nên phàm phu đều theo nghiệp mà lưu chuyển. Trôi lăn theo nghiệp thì thật vô cùng đáng sợ.

Hai câu tiếp theo: “Mạo nhận ân huệ, chối bay tội lỗi”, điều này thông thường hay nói là “mạo nhận công lao”. Việc tốt không phải do chính mình làm mà mạo nhận là chính mình làm. Việc tốt người khác làm thì chiếm lấy làm của mình, ngược lại mình có lỗi lầm thì lại đẩy cho người khác, đem tai hoạ giáng cho người khác. Những việc như vậy chúng ta vẫn thường gặp. Cho nên sự tu dưỡng đức hạnh nhất định phải bắt đầu từ tuổi nhỏ, để trẻ thơ hình thành được thói quen, có thể phân biệt được tà chánh thị phi. Giáo dục ngày xưa của chúng ta đều bắt đầu từ tuổi nhỏ, cho nên xã hội này mới có thể ổn định dài lâu, dân tộc này mới có thể kéo dài mấy ngàn năm mà không bị diệt vong, không bị đào thải, nguyên nhân chính là điểm này.

Nhưng ngày nay dân tộc chúng ta đứng trước nguy cơ trước đây chưa từng có, nguy cơ này không phải là do cường quốc khác bắt nạt chúng ta, việc này không đáng bận tâm, mà nguy cơ chính là chúng ta đã lơ là bỏ qua giáo huấn của tổ tông để lại, đã vứt bỏ rồi. Đây mới chính là nguy cơ chân thật. Nguy cơ này sẽ dẫn đến mất nước diệt chủng. Mất nước không sợ, vẫn có thể phục hưng trở lại, diệt chủng mới là đáng sợ. Cho nên điều đầu tiên Phu tử dạy học là đức hạnh, rất có đạo lý.

Chúng ta lại xem trong và ngoài nước từ xưa đến nay, sự giáo dục của tất cả các tôn giáo đều lấy giáo dục đức hạnh làm đầu. Sự giáo dục của nhà Nho và nhà Phật vô cùng viên mãn, chúng ta không thể không biết. Trên thế gian này, sự giáo dục của cổ Thánh tiên Hiền trong và ngoài nước, chúng ta cũng cần quan sát kỹ lưỡng, cũng cần tìm hiểu lẫn nhau, cần chân thật làm được biết mình biết người thì đối với văn hoá của nước mình sẽ chân thật sinh ra tín tâm và yêu quý, sẽ vui vẻ y giáo phụng hành, vui vẻ đem đi truyền bá lợi ích tất cả chúng sanh.

Nhà Phật thường nói: “Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ”. Chúng ta xem nhẹ vấn đề này nguyên nhân là do tìm hiểu còn quá ít. Điều này cũng không đáng trách vì bạn không được học, bạn không có người dạy, không có ai nói cho bạn biết, cho nên ý niệm tự tư tự lợi vĩnh viễn không thể buông xuống được. Cũng không ai dạy bạn tu học thế nào để thành tựu được đức hạnh và học vấn của chính mình. Ngày nay nếu muốn tìm một vị thiện tri thức dạy bảo bạn thì hầu như là không thể. Lý lão sư trước đây dạy chúng tôi đã nói một cách rất thẳng thắn rằng: Độ tuổi thật sự có thể học tập là trước hai mươi tuổi. Vậy hiện tại tôi hỏi các bạn: Các thanh thiếu niên hai mươi tuổi hiện nay, có ai chịu nghe thiện tri thức dạy bảo không? Ở độ tuổi này đang là khí huyết sung mãn, rất khó tiếp nhận sự dạy bảo của thiện tri thức. Khi con người đến độ tuổi bốn mươi thì tật xấu đã trở thành thói quen rồi, rất khó có thể thay đổi trở lại. Cho dù có gặp được thiện tri thức thì chúng ta biết xưa nay bản thân các vị thiện tri thức trong và ngoài nước đều vô cùng khiêm tốn.

Trong Kinh Hoa Nghiêm có năm mươi ba tham, bạn xem mỗi một vị thiện tri thức đều rất khiêm tốn và tôn trọng người khác. Các Ngài có trí huệ, có đức hạnh, có tu dưỡng, có kiến thức. Họ thấy bạn là người có thể dạy bảo được thì sẽ giúp bạn, nếu không thể dạy được thì giống như Lục Tổ Huệ Năng từng nói: “Chắp tay mà hoan hỷ”. Mỗi người tạo nghiệp nhân của mỗi người, mỗi người chịu quả báo của mỗi người. Chư Phật Bồ tát rất nhẫn nại, các Ngài chờ cho đến khi bạn thọ hết nghiệp báo, bạn quay đầu trở lại, Phật Bồ tát sẽ đến dạy bạn. Cho nên, thời kỳ thọ nghiệp báo này thường phải trải qua rất nhiều đại kiếp mới hết. Trong đời này, Phật Bồ tát đã gieo cho bạn một nhân thiện, đã gieo cho bạn một chủng tử vào A lại da thức rồi. Như vậy Phật Bồ tát đã không phụ lòng chúng sanh. Chúng ta trong đời này gặp được hình tượng của A Di Đà Phật, nghe được danh hiệu của A Di Đà Phật, các vị Đại đức xưa nói với chúng ta: Đó là thiện trung chi thiện, không có điều nào thiện hơn điều này. Trong đời này dù cho bạn không thể đắc độ thì nhiều kiếp về sau nhất định chủng tử này sẽ khởi hiện hành, có thể thành tựu đạo nghiệp của chính mình. Thế nhưng phải đợi bao lâu thì thật là khó nói.

Nếu bạn muốn ngay trong đời này được độ thì “Tín Nguyện Hạnh” bắt buộc phải có đầy đủ. Thế nhưng chúng ta hãy quan sát thật tỉ mỉ, phản tỉnh, kiểm điểm chính mình: ba yếu tố “Tín Nguyện Hạnh” có đầy đủ không? Chúng ta trong cuộc sống hằng ngày, khởi tâm động niệm, lời nói, việc làm có tương ưng với giáo huấn của Phật hay không? Niệm niệm tương ưng, hành hành tương ưng thì đời này nhất định đắc độ, còn như thỉnh thoảng mới tương ưng thì cuộc đời này rất khó đắc độ, nhưng khẳng định là được phúc báo nhân thiên. Thật sự y giáo tu hành, Kinh Vô Lượng Thọ nói rất hay: “Phát Bồ đề tâm, nhất hướng chuyên niệm”, bạn vẫn chưa phát tâm Bồ đề, nhưng nhất hướng chuyên niệm bạn làm được rồi, bạn được trời người cung kính, được phúc báo trời người nhưng không thể vãng sanh. Các bạn phải nhớ kỹ: vãng sanh nhất định phải phát tâm Bồ đề, tâm Bồ đề chân thật là giác ngộ, triệt để giác ngộ. Tâm Bồ đề vừa phát thì sẽ không phạm những lỗi lầm mà trong Thái Thượng Cảm Ứng Thiên đã nói đến.

Vì vậy quyển sách nhỏ này đối với chúng ta vô cùng có tác dụng, chúng ta thường xuyên đọc tụng, thường xuyên kiểm điểm, nếu vẫn còn phạm những lỗi mà trong kinh nhắc đến thì chính mình phải lập tức cảnh giác là chúng ta vẫn chưa phát Bồ đề tâm. Chúng ta tu Tịnh độ nếu không có tâm Bồ đề, bạn xem lịch đại Tổ sư Đại đức đã nói với chúng ta, không cần nói đến Tổ sư Đại đức nữa mà trong “Bốn mươi tám nguyện” đã nói rất rõ ràng: Bạn được trời người cung kính nhưng bạn không thể vãng sanh. Hay nói cách khác bạn được phúc báo nhân thiên nhưng bạn không thể thoát khỏi lục đạo luân hồi, thập pháp giới.

Chúng ta có thật sự phát tâm Bồ đề hay không thì có thể nhìn từ trong phần thiện và ác của Cảm Ứng Thiên, nếu có thể hành thiện và sửa đổi lỗi lầm, người như vậy niệm Phật cầu vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc thì Phàm Thánh Đồng Cư độ nhất định có phần. Nếu đoạn ác tu thiện còn có thể lìa hết thảy các tướng, niệm niệm không xa rời tâm thanh tịnh, người như vậy vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc nhất định là ở Thật Báo Trang Nghiêm độ. Cho nên trong kinh thường nói: tu một ngày đêm ở thế giới Ta bà thì bằng tu hành một trăm năm ở thế giới Tây Phương Cực Lạc. Các bạn nghĩ xem câu nói này có ý nghĩa gì? Nghĩ kỹ lại xem, tu hành ở thế giới Ta bà này còn thù thắng hơn so với ở thế giới Cực Lạc, vấn đề là bạn có biết tu hay không? Nếu bạn biết thì so với thế giới Cực Lạc thù thắng, nếu bạn không biết thì còn xa mới bằng thế giới Tây Phương Cực Lạc. Tu hành ở thế giới Cực Lạc là chỉ có tiến bộ không có thối chuyển, nhưng tiến bộ rất chậm. Tu hành ở thế giới Ta Bà là đại tiến đại thoái. Người biết tu hành thì tiến bộ rất nhanh chóng, người không biết tu hành thì thối chuyển cũng rất nhanh. Điều này gọi là đại tiến đại thoái. Ở thế giới Tây Phương Cực Lạc thì chỉ có tiến chứ không có thoái chuyển, nhưng tiến rất chậm. Chúng ta hiểu rõ đạo lý này, biết được chân tướng sự thật thì cần phải biết tu, lợi dụng cơ duyên ngắn ngủi này mà phải tinh tấn tiến bộ thật lớn.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết. Chúng ta tạm dừng tại đây.

Có một bạn đồng tu hỏi: Anh ấy rất may mắn gặp được pháp môn Tịnh độ, ngày ngày nghe kinh, ngày ngày niệm Phật. Anh ấy nói vì muốn nắm lấy cơ hội sớm được vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc phổ độ chúng sanh khổ nạn nên đã buông bỏ công việc và muốn trường kỳ ở trong môi trường này huân tập Phật pháp. Anh nói anh không phải lo lắng về chi phí cuộc sống sinh hoạt hằng ngày, hơn nữa khi tu học ở nơi đây duyên đời đã giảm bớt đi rất nhiều, anh hỏi làm như vậy có đúng như pháp không?

Trả lời: Như pháp. Nếu bạn có được hoàn cảnh như vậy, gia đình quyến thuộc của bạn không chướng ngại gì thì sẽ rất như pháp.

Anh hỏi tiếp: Nếu như có người huỷ báng thì làm thế nào?

Trả lời: Huỷ báng thì mặc kệ họ, bạn không cần nghe, không cần hỏi. Nghe thấy có người hủy báng bạn liền niệm A Di Đà Phật, không cần để ý đến họ, như vậy mới tốt, bạn mới có thể thành tựu. Nếu người khác hủy báng mà bạn lại để ý, để vào trong tâm thì sẽ tự huỷ hoại toàn bộ đạo tâm của bạn. Như vậy rất là đáng tiếc.

A Di Đà Phật!

Tập 81

Các vị đồng tu, xin chào mọi người!

Xin mời xem Cảm Ứng Thiên đoạn thứ 73:

“Cô mãi hư dự. Bao trữ hiểm tâm.” (Mua bán danh hão, ôm lòng sâu hiểm)

Ý nghĩa của hai câu này dùng ngôn ngữ hiện tại để miêu tả thì gọi là đánh bóng tên tuổi. Trong chú giải có trích dẫn hai câu nói rất hay của Mạnh Tử và Trang Tử. Mạnh Tử nói: “Hữu chư nội, tất hình chư ngoại” (Bên trong thật có ắt biểu hiện ra bên ngoài). Trang Tử nói: “Danh giả, thật chi tân giả” (Danh là khách của thực). Đó chính là kiến giải của cổ Đại đức. Đã gọi là “Thực chí danh quy” (Có thực tài thì ắt có danh tiếng) thì đâu cần tìm cầu danh hão làm gì chứ, có tâm đi tìm cầu danh hão thì tâm này đã không thiện rồi. Vì vậy dụng ý của câu: “Ôm lòng sâu hiểm” là nói ẩn chứa cái tâm bất thiện ở bên trong.

Đối với chữ “danh”, chính mình cảm thấy đôi khi là việc tốt, thế nhưng trên thực tế nếu danh tiếng không đúng với thực chất thì quỷ thần sẽ đố kỵ, cũng có thể nói đó là nguồn gốc của tất cả chướng nạn. Vì vậy người xưa mong cầu gây dựng đức hạnh chứ quyết không mong cầu sự nổi tiếng. Chư Phật Bồ tát vì giáo hoá chúng sanh nên các Ngài cũng không tuyên dương bản thân. Chúng ta thấy trong kinh điển, trong sách xưa, những vị Thánh Hiền thế xuất thế gian không có vị nào là không khiêm tốn, không cung kính người khác, mà đều xem trọng người khác. Chúng ta hãy suy nghĩ thật kỹ đạo lý ẩn sâu trong đó, nếu quả nhiên có thể thấu hiểu được thì chúng ta đã học được đạo làm người rồi.

Tâm thiện, hạnh thiện thì quả báo mà chúng ta đạt được sẽ là thiện quả, nếu tâm hạnh bất thiện mà chúng ta muốn được quả báo tốt thì làm gì có chuyện đó. Thế gian này vì sao lại trở thành trược ác như vậy? Vì sao lại có nhiều tai nạn đến như vậy? Người học Phật hiểu được: “Tất cả các pháp từ tâm tưởng sanh”, tất cả tai nạn đều do tâm tưởng của chúng ta biến hiện ra. Nếu chúng ta ẩn chứa một cái tâm bất thiện thì tự nhiên sẽ có quả báo bất thiện. Chúng ta học Phật, Phật Bồ tát dùng tâm gì vậy? Tâm các Ngài dùng chính là “tâm Bồ đề” mà trong kinh Phật thường nói. Tâm Bồ đề là tâm chân thành, tâm hiếu thiện hiếu đức, tâm thành tựu cho người khác. Đó mới là chân thiện, cũng gọi là “Chỉ ư chí thiện” (đến mức chí thiện), trong các quả báo thì đó cũng là quả báo thù thắng nhất. Chúng ta cần phải hiểu, cần giác ngộ, cần chăm chỉ nỗ lực tìm cầu. Có câu: “Trong cửa Phật, có cầu tất có ứng”. Hy vọng chúng ta có thể lĩnh hội sâu sắc đạo lý này.

Phải tránh xa danh văn lợi dưỡng, những thứ này đều không tốt. Những điều mà người thế gian truy cầu đều là mê hoặc điên đảo. Chúng ta hãy xem những vị Thánh Hiền thế xuất thế gian trong và ngoài nước từ trước đến nay chưa từng truy cầu danh văn lợi dưỡng, từ trước đến nay chưa từng tìm cầu sự hưởng thụ của ngũ dục lục trần. Do đó đạo đức của các Ngài có thể được thành tựu, công đức được viên mãn. Công đức này chính là giúp đỡ xã hội, giúp đỡ hết thảy chúng sanh, kiến công lập nghiệp. Tuy rằng có công đức thù thắng nhưng các Ngài không để ở trong lòng. Các Ngài luôn luôn thị hiện khiêm tốn, luôn luôn tiết kiệm, luôn luôn cung kính khi đối người, đối việc, đối vật. Đó chính là điều chúng ta nên học tập các Ngài.

Hai câu tiếp theo: “Tỏa nhân sở trường. Hộ kỷ sở đoản” (Ém tài người khác, giấu giếm sự kém cỏi của mình). Đây cũng là một căn bệnh lớn. Bệnh này từ đâu mà ra vậy? Là do tâm đố kỵ chướng ngại mà ra. Khi thấy người khác có điểm tốt hơn mình thì tìm mọi cách chướng ngại họ, còn nhược điểm của mình thì ra sức che đậy giấu giếm. Đây là điều đại ác, bạn có thể lừa dối người thế gian nhưng không thể lừa dối Phật Bồ tát, không thể lừa dối quỷ thần. Nói tóm lại, tất cả đều do bản thân chúng ta mê hoặc điên đảo mà ra. Ý niệm sai rồi, sai ở tự tư tự lợi. Từ những điểm này chúng ta mới có thể thể hội được sự kiên cố của ngã chấp, hết thảy đều là vì cái ngã.

“Ngã” là gì? Trong Phập pháp đã nói rất rõ ràng: “ngã kiến”. “Ngã kiến” chính là chấp chước, chúng ta nói là thành kiến. Chấp chước có cái ta, chấp chước cái thân thể này là ta. Đây chính là cội nguồn của hết thảy sai lầm, từ đây sanh khởi “ngã ái”, “ngã si”, “ngã mạn”. Kinh luận tông Duy Thức nói: “Tứ đại phiền não thường tương tuỳ ” (bốn phiền não lớn thường theo nhau), bốn thứ này chính là thứ người thế gian chấp chước cho là mình. Chúng ta suy nghĩ xem có đúng như vậy không?

Phật nói bốn chữ này kỳ thực ra chính là tham sân si. Ngã ái là tham, ngã si là si, ngã mạn là sân, sân khuể sanh ngạo mạn. Đây chính là gốc bệnh khiến chúng ta vô lượng kiếp đến nay sanh tử luân hồi. Nếu gốc bệnh này không thể nhổ bỏ thì niệm Phật cũng không thể vãng sanh. Đây là điều mà tôi đặc biệt nhắc nhở các bạn đồng học nên chú ý. Chúng ta hy vọng đời này thật sự có thể vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc, thân cận A Di Đà Phật thì điều này không thể không lưu ý. Nếu vẫn không thể buông bỏ tự tư tự lợi, khởi tâm động niệm vẫn là vì tự tư tự lợi, đối đãi với người khác thì đố kỵ chướng ngại, đối với nhược điểm của chính mình thì ra sức che giấu. Những hành vi thế này làm sao có thể vãng sanh được chứ? Niệm Phật có tốt đến mấy, một ngày niệm đến mười vạn tiếng Phật hiệu cũng không thể vãng sanh.

Các bạn nhất định phải biết, phàm là người được sanh đến thế giới Tây Phương Cực Lạc thì tâm địa đều là chân thành, thanh tịnh, từ bi. Từ đó có thể biết, nếu chúng ta hội đủ tâm chân thành, thanh tịnh, từ bi thì niệm Phật nhất định được vãng sanh. Nguyện thứ mười tám nói: “Từ một niệm cho đến mười niệm” nhất định được sanh, điều kiện chính là chân thành, thanh tịnh, từ bi. Chân thành, thanh tịnh, từ bi chính là tâm Bồ đề. Tâm chân thành là thể của tâm Bồ đề, trong kinh Quán Vô Lượng Thọ gọi là “chí thành tâm”; tâm thanh tịnh là “thâm tâm”; tâm từ bi là “hồi hướng phát nguyện tâm”. Vì vậy phải hội đủ ba tâm này thì niệm Phật mới vãng sanh. Nếu không có ba tâm này mà hoàn toàn trái ngược với ba tâm này, dùng tâm hư nguỵ xử sự đối người tiếp vật, không thật thà, tự tư tự lợi, tham danh văn lợi dưỡng, đi đến đâu cũng chỉ muốn tuyên dương bản thân mình, muốn bản thân mình ở trên người khác, đó là sai rồi. Không có “thâm tâm”, đối đãi với người khác không có tâm từ bi chân thật mà là tâm từ bi giả. Thế nào gọi là tâm từ bi giả vậy? Là có lợi cho bản thân thì đối với họ tốt một chút, từ bi một chút, nếu không có lợi đối với mình thì không thèm để ý đến họ. Hết thảy mọi việc đều lấy lợi hại làm tiêu chuẩn tính toán.

Kỳ thực cách nghĩ cách nhìn của họ hoàn toàn sai lầm rồi. Cái lợi mà họ nhìn thấy chỉ là cái lợi nhỏ trước mắt, điều này họ nhìn sai rồi. Tuy họ đạt được cái lợi nhỏ trước mắt nhưng cái hại lớn về sau thì họ nhất định phải gánh chịu. Trong kinh điển Phật dạy bảo chúng ta quả thật là hết lòng hết dạ khuyên bảo, giáo hoá hết thảy chúng sanh. Thế nhưng tiếc rằng chúng sanh như ngây như điếc, không thể lãnh hội được.

Phật pháp từ đầu chí cuối chính là dạy “hiếu thân tôn sư”. Điều đầu tiên trong Tịnh Nghiệp Tam Phước là: “Hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng”, phải bắt đầu làm từ chỗ này. Khi làm đến viên mãn rốt ráo rồi thì sẽ chứng đắc vô thượng Bồ đề. Vì vậy quả vị Phật chính là sự viên mãn của hiếu đạo và sư đạo. Nếu chúng ta không thể y giáo phụng hành, không thể sửa đổi lỗi lầm thì chính là bất hiếu, bất kính. Trong Cảm Ứng Thiên, Thái Thượng dạy bảo người thế gian: nếu chúng ta không thể thực hành thiện pháp thì chính là bất hiếu, bất kính. Nếu chúng ta không thể sửa đổi ác hạnh thì cũng là bất hiếu, bất kính. Điều đó gọi là vong ân phụ nghĩa, lừa thầy phản bạn, người như vậy liệu có thành tựu gì chứ?

Trước tiên là chúng ta phải tự cứu chính mình, phải biết chính mình từ vô thủy kiếp đến nay đọa lạc trong sanh tử luân hồi, vĩnh viễn chưa có ngày nào được thoát khỏi. Trong đời này vô cùng may mắn gặp được Phật pháp, những lời giáo huấn của Phật chúng ta đã hiểu rõ chưa? Chúng ta đã tin chưa? Chúng ta đã y giáo phụng hành chưa? Trước tiên chính mình phải làm được, đây là việc cấp thiết bậc nhất, người khác có làm được hay không, chúng ta có thể giúp đỡ họ được bao nhiêu, chỉ cần tận tâm tận lực thì công đức liền viên mãn. Họ có chịu nghe hay không, họ có chịu làm hay không thì đó là việc của họ. Đặc biệt là thời đại hiện nay, xã hội hiện nay đề xướng tự do dân chủ mở cửa. Không người nào có quyền can thiệp vào chuyện riêng của người khác. Vì vậy ở thời đại này, cha mẹ không thể quản giáo trẻ nhỏ, thầy giáo cũng không thể đôn đốc học sinh. Đó là kết quả của tự do mở cửa. Như vậy chúng ta có thể thành tựu được hay không hoàn toàn dựa vào nỗ lực của chính mình, chính mình có thể thể hội được hay không, chính mình có chịu cố gắng nỗ lực hay không, chính mình có chịu học theo Thánh nhân, học theo Hiền nhân, học theo Phật Bồ tát hay không?

Thời xưa, cha mẹ, sư trưởng có thể áp đặt trẻ nhỏ, đệ tử làm theo ý mình, nhưng hiện nay thì không thể làm như vậy. Không những không thể áp đặt thanh thiếu niên mà trẻ nhỏ cũng không thể áp đặt được. Trước đây khi chúng tôi sống ở Mỹ, hàng xóm là người Mỹ bản địa, cha mẹ người Trung Quốc khi quản giáo trẻ nhỏ thì mắng vài câu, đánh vài cái làm chúng khóc. Hàng xóm nghe thấy liền nói với nó: “Có cần ta giúp cháu không? Ta sẽ gọi điện cho cảnh sát bắt bố mẹ cháu ngồi tù vì tội ngược đãi trẻ nhỏ”. Bạn xem thế thì còn cách gì nữa chứ? Trẻ nhỏ cũng không thể quản giáo. Quan niệm của xã hội hiện tại so với Trung Quốc thời xưa hoàn toàn đối lập, trái ngược một trăm tám mươi độ. Thế thì có nguy hiểm không chứ?

Nếu nói thế gian này không có tai nạn thì tôi không tin. Tôi xem những con số thống kê của nước Mỹ trong thời báo Times thì thấy vô cùng lo lắng. Tuy là trước mắt chúng ta có thể miễn cưỡng bình an sống qua ngày nhưng hai ba mươi năm sau thì sẽ như thế nào? Lúc đó những đứa trẻ này đã trưởng thành thì xã hội này sẽ ra sao? Thật không thể tưởng tượng nổi. Cho nên ngày nay đối với những đạo lý của cổ Thánh tiên Hiền, điều duy nhất chúng ta có thể làm được là giảng nhiều, khuyên bảo mọi người thật nhiều, hy vọng trong quảng đại quần chúng có thể có vài người giác ngộ, có vài người hồi đầu để làm tấm gương tốt cho những người chưa giác ngộ. Điều này chính là đại từ đại bi, nhất định không làm ra hình ảnh xấu nữa, làm hình ảnh xấu thì chính là ác quỷ, làm hại những chúng sanh khổ nạn này rồi.

Chúng ta cần giác ngộ từ những điểm này. Thái Thượng dạy chúng ta: thiện hạnh chúng ta cần chăm chỉ cố gắng đi làm, ác tâm ác hạnh thì chúng ta cần thường xuyên phản tỉnh, kiểm điểm và sửa đổi lỗi lầm để không cô phụ cả đời Ấn Tổ cực lực đề xướng bộ kinh này. Từ chỗ này chúng ta có thể nhận thức được, cũng có thể thể hội được lòng từ bi của Ấn Tổ đã vượt qua tất cả các vị Pháp sư, Đại đức đương thời. Trí huệ của Ngài có thể nhìn thấy những hiện trạng của xã hội [hiện nay] nên đã phát khởi lòng từ bi đề xướng bộ kinh này để cứu vớt chúng sanh. Duy chỉ có chúng ta nhận thức sâu sắc, thể hội sâu sắc thì chúng ta mới có thể phát tâm kế thừa hoằng nguyện của Tổ sư Đại đức, phát huy và làm rạng rỡ giáo học của các Ngài, giúp đỡ thế giới khổ nạn, giúp đỡ chúng sanh khổ nạn. Thế nhưng trước tiên phải thành tựu chính mình, nếu chính mình không thể thành tựu mà muốn giúp đỡ người khác thì trong kinh Phật thường nói: “Không có việc như thế”. Cho nên bản thân nhất định phải giác ngộ trước, mạnh dạn sửa đổi lỗi lầm trước đây.

Xin mời xem Cảm Ứng Thiên đoạn thứ 75:

“Thừa uy bách hiếp. Túng bạo sát thương.” (Cậy oai bức hiếp, phóng túng hung bạo, giết hại, tổn thương [kẻ khác]). Chúng ta thường gọi là “ỷ thế hiếp người”, cũng là điều mà thông thường con người rất dễ phạm phải.

Không biết những việc này đã kết thành oán thù đại hận với chúng sanh, dẫn đến sự báo thù khốc liệt của đối phương. Hơn nữa sự báo thù này là đời đời kiếp kiếp liên tiếp không dừng. Cho nên cổ Thánh tiên Hiền dạy người: Khi bạn đang có quyền thế, có địa vị, có uy thế thì bạn cần biết cách tu phước, biết cách tích đức, không nên cậy quyền thế bắt nạt người khác.

Bạn xem, hoạ phước chính là ở trong một niệm. Chúng ta xem Liễu Phàm Tứ Huấn, tiên sinh Liễu Phàm khi làm tri huyện huyện Bảo Để, lúc này ông có địa vị, có quyền lực, ông tận dụng quyền lực của mình để làm việc tốt như giảm thuế. Ông vốn là phát tâm làm mười ngàn việc tốt, nhưng chỉ một việc này thôi thì những người nhận được ân huệ không chỉ là một vạn người mà tất cả nông dân trong huyện đều được hưởng lợi ích. Nếu chúng ta không hiểu đạo lý này mà làm hùm làm hổ, bức hiếp người dân thì tội nghiệp này chính là quả báo ở địa ngục. Chúng ta từ thí dụ rõ ràng này cần phản tỉnh sâu sắc, bình lặng mà tư tư duy cho thật kỹ, kiết hung hoạ phước đích thực là ở trong một niệm.

Chúng ta thấy một số truyền thuyết của phương Tây nói: Cuộc đời của một người kể từ khi sinh ra thì hoàn toàn đi theo vận mạng của chính mình, cả một đời không thể thay đổi được. Trong những lời dự báo từ xa xưa, chúng ta cũng thường thấy như vậy, giống như việc diễn kịch theo một kịch bản có sẵn vậy. Thế thì chúng ta sẽ hỏi: Kịch bản này do ai viết ra? Có phải do Thượng Đế viết hay không? Hay do quỷ thần sắp xếp? Nếu như đây là sự thật thì con người sống còn có ý nghĩa gì chứ? Vì hoàn toàn nghe theo sự sắp xếp của người khác, bị người khác bỡn cợt trêu đùa. Nói cách này thì không thông rồi.

Có người đến hỏi tôi: “Cách nói này của phương Tây căn cứ vào điều gì?” Tôi trả lời: “Cách nói này của họ giống như cách nói của Khổng tiên sinh trong Liễu Phàm Tứ Huấn.”. Khổng tiên sinh đã đoán được vận mạng cả đời của Viên Liễu Phàm. Liễu Phàm tiên sinh khi đối chiếu với cuộc sống thực tế của mình thì quả nhiên không sai chút nào. Hằng năm ông đi thi, thi đỗ vị trí thứ mấy khi đối chiếu với việc đoán mệnh là không sai không khác, hằng năm ông được hưởng bổng lộc cũng giống hệt với việc đoán mệnh, không sai một chút nào. Điều này chính là quan niệm về vận mạng.

Con người có vận mạng hay không? Có. Chỉ có người mê hoặc mới sống theo kịch bản của chính mình. Trước khi Liễu Phàm tiên sinh chưa gặp được thiền sư Vân Cốc thì cũng giống như vậy. Sau khi ông gặp thiền sư Vân Cốc, Vân Cốc thiền sư đem đạo lý này nói rõ cho ông biết. Kịch bản do ai viết vậy? Là do chính mình viết, là do tiền kiếp tạo nên, vì vậy nhà Phật nói: “Nghiệp lực dẫn dắt”, đây chính là chân lý, là nhân quả báo ứng. Phật nói rất hay: “Muốn biết nhân đời trước, xem quả hưởng đời này”, bạn muốn biết đời trước đã tạo những nghiệp gì thì chúng ta xem sự thọ dụng ở đời này thì sẽ rõ ràng. Sự thọ dụng ở đời này là quả báo. Tiếp theo câu trên là: “Muốn biết quả tương lai, xét nhân gieo hiện tại”, nếu bạn muốn hỏi tôi kiếp sau sẽ thế nào thì trong kiếp này mọi khởi tâm động niệm, xử sự đối người tiếp vật chính là bạn đang tạo nhân. Nhân tốt thì quả đương nhiên sẽ tốt.

Do vậy chúng ta hiểu ra trước đây mê hoặc điên đảo, không có sự giáo huấn của thiện tri thức nên chúng ta sai rồi. Đời này chúng ta rất may mắn gặp được Phật pháp, gặp được kinh điển, dần dần chúng ta hiểu được, giác ngộ rồi thì phải dũng mãnh sửa đổi những lỗi lầm trong quá khứ. Lúc mê hoặc, chúng ta không phân biệt được tốt xấu, cho rằng mọi người đều là người xấu, cho rằng mọi người đều đối địch với mình, từ sớm đến tối luôn cẩn thận đề phòng. Sau khi giác ngộ mới biết mình sai rồi, mới biết ngày ngày đều là ngày tốt, người người đều là người tốt. Vậy ai là người không tốt? Chính mình là người không tốt, tôi hoài nghi người khác, tôi đố kỵ người khác, tôi do dự khi đối sự, tôi mê hoặc khi đối lý, chính mình là không tốt, người ta có chỗ nào không tốt chứ? Khi bạn vừa hồi đầu thì chính là bạn đã học Phật rồi, học Phật chính là học giác ngộ, học Phật chính là học làm người tốt. Khi chúng ta mê hoặc thì khởi tâm động niệm đều là ức hiếp người khác, đều là gây tổn thương cho người khác. Sau khi giác ngộ rồi, chúng ta mới chân thật sám hối, từ nay về sau luôn luôn nhường nhịn, nhún nhường. Trong hết thảy mọi người, Phật là người chí thiện, nhãn quang của Phật nhìn hết thảy chúng sanh đều là Phật.

Có người nói với tôi, chúng tôi ở Singapore nghe nói rất nhiều, thậm chí còn có người đến tận Cư Sĩ Lâm để chất vấn cư sĩ Lý Mộc Nguyên: Những đồ cúng dường cho Phật giáo chúng ta vì sao lại đem đi tặng cho những tôn giáo khác? Giống như chúng ta đã mắc phải lỗi lầm rất lớn vậy. Cư sĩ Lý rất có trí huệ nên giải thích tường tận cho họ nghe, họ mới thấu hiểu. Trong Tứ hoằng thệ nguyện có câu: “Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ”, câu này nên hiểu như thế nào? Có phải đối với những người không tin Phật thì ta không độ họ không, hay là họ tin tôn giáo khác thì ta cũng không độ họ? Nếu như không cùng quần tộc với ta thì ta không độ hay sao? Có phải cách nói này không? Vậy thì cái nguyện này nhất định phải thay đổi rồi. Chúng sanh vô biên chính là không phân biệt quần tộc, không phân biệt tôn giáo. Bạn xem ngay đến loài động vật, nhà Phật vẫn thường khuyến khích phóng sanh, bạn vẫn cần cứu chúng, chúng không cùng quần tộc với bạn, không cùng tín ngưỡng với bạn, còn họ là con người, vậy trong mắt bạn những người này còn không bằng súc sinh sao? Súc sinh bạn còn giúp chúng, còn cứu chúng, những người này sẽ hỏi bạn có lòng từ bi hay không? Học Phật đã học đến chỗ nào rồi mà tâm lượng lại trở thành nhỏ bé như vậy? Chính mình cũng biết niệm, trong chùa thường xuyên đọc sớ văn, đoạn mở đầu của sớ văn là: “Tâm bao thái hư, lượng châu sa giới”, miệng thì biết niệm nhưng lại không hiểu ý nghĩa là gì. Tâm lượng nhỏ bé như vậy, thậm chí nhỏ đến mức không thể bao dung được chính mình. Bạn nói xem có đáng thương không?

Việc bố thí trong Lục độ ba la mật của hàng Bồ tát có giới hạn không? Có phân biệt hay không? Sự “Quảng tu cúng dường” trong Thập nguyện Phổ Hiền có phân biệt sai khác không? Thường xuyên đọc tụng những kinh điển Đại thừa này, chúng ta hằng ngày ở đây nghiên cứu thảo luận, nếu vẫn còn những phân biệt chấp chước này, vậy thì có thể khẳng định bạn chưa khế nhập một chút nào đối với Phật pháp. Không những không thể khế nhập cảnh giới mà những điều Phật pháp nói bạn cũng mù mịt không biết gì, bạn cũng không hiểu được.

Trong giới kinh Đại thừa Phật dạy chúng ta: “Hết thảy người nam là cha ta, hết thảy người nữ là mẹ ta”. Chữ “hết thảy” nên hiểu thế nào? Không cùng quần tộc thì không phải sao? Không cùng tôn giáo cũng không phải hay sao? Vậy thì chữ “hết thảy” này nói không thông rồi. Có thể thấy chữ “hết thảy” chính là không phân biệt chủng loài, không phân biệt tín ngưỡng tôn giáo, chỉ cần là người nam thì liền xem họ giống như cha của mình, chỉ cần là người nữ thì xem họ cũng giống như mẹ của mình mà hiếu thuận. Chúng ta là đệ tử Phật, tài vật của chúng ta làm sao có thể nói không thể cúng dường những tôn giáo khác, không thể cúng dường những chủng loài khác cơ chứ? Không thể nói như vậy được. Tâm lượng của Phật sao lại nhỏ bé như vậy, sao lại đáng thương như vậy?

Thậm chí trong kinh điển của đạo Cơ Đốc, Thượng Đế còn khuyên dạy người thế gian: Bạn yêu người thì cũng nên yêu thương kẻ thù của bạn. Bạn xem tâm lượng của họ rộng lớn biết bao, đệ tử Phật chúng ta so với đệ tử của Thượng Đế kém quá xa rồi. Lỗi lầm này là do chúng ta đã uổng công đọc kinh rồi, hoàn toàn không hiểu được nghĩa chân thật của Như Lai, khởi tâm động niệm đều là tạo nghiệp, niệm niệm đều là vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Tâm luân hồi tạo nghiệp luân hồi, chúng ta không cần nói đến quả báo của tương lai mà quả báo trước mắt sẽ rất nhiều khổ nạn, những khổ nạn này là do con người tạo ra. Đôi bên không thể chung sống hoà mục với nhau, không thể nhường nhịn lẫn nhau, như vậy sẽ dẫn đến đấu tranh, diễn biến tiếp theo của đấu tranh chính là chiến tranh. Dựa vào uy thế của mình để bức hiếp người yếu hơn gọi là “cá lớn nuốt cá bé”. Những tri kiến của Thuyết tiến hoá này thực sự có vấn đề lớn, đã dẫn dắt sai lầm tư tưởng, phương hướng và hành vi của rất nhiều chúng sanh. Lỗi lầm này rất lớn.

Cho nên Phật pháp nói với chúng ta về nghiệp lực, nói với chúng ta về đạo lý nhân quả, nói với chúng ta về cảm ứng và báo ứng. Đây đều là chân tướng sự thật, là chân lý. Cho nên chúng ta ở vị trí của chính mình trong cuộc sống, nếu thuận lợi thì nên giúp đỡ người khác nhiều hơn, tuyệt đối đừng phân biệt chấp chước, như vậy mới tốt. Phật trong kinh giáo thường khuyên chúng ta: “Tích công luỹ đức”, mà căn bản của tích công luỹ đức chính là giác ngộ. Sau khi giác ngộ rồi bạn mới có tâm chân thành, bạn mới có tâm cung kính. Người chưa giác ngộ thì tâm họ là hư vọng, không chân thật. Sự cung kính của họ chỉ là cảm tình không phải là chân thật nên gọi là “hư tình giả ý”. Trong “Kinh Địa Tạng” nói: “Khởi tâm động niệm đều là tạo tội”, chúng ta nghĩ xem, lời nói của Phật Bồ tát đều là chân thật.

Trong Cảm Ứng Thiên, đến chỗ này là hết một đoạn. Câu tiếp theo nói: “Không biết trân quý vật lực” hay nói cách khác là lãng phí tài nguyên. Câu này nói cho chúng ta biết những lỗi lầm này. Đoạn phía trên là nói đối với người, còn đoạn tiếp theo đây là đối với vật. Chư vị hãy quan sát kỹ lưỡng những điều mà Thánh Hiền thế xuất thế gian đã dạy chúng ta, chúng ta tổng kết lại thì không ngoài việc dạy chúng ta làm thế nào để làm người, làm thế nào chung sống giữa người với người.

Đoạn tiếp theo lại dạy chúng ta: loài người làm thế nào để chung sống với vạn vật, với đại tự nhiên. Con người làm thế nào để chung sống với thiên địa quỷ thần. Thiên địa quỷ thần chắc chắn là không mê tín, tuy rằng người trần mắt thịt không nhìn thấy nhưng chúng ta biết rõ chúng ta không sống trong cùng chiều không gian với họ. Chúng ta sống trong không gian ba chiều, còn họ có thể sống trong không gian bốn chiều, năm chiều, sáu chiều, hoặc là chiều không gian sống cao hơn nữa. Chúng ta không nhìn thấy họ nhưng họ ở chiều không gian cao hơn lại nhìn thấy chúng ta, và ngược lại sống ở chiều không gian thấp hơn chúng ta thì họ không nhìn thấy chúng ta. Cho nên người xưa thường nói: “Trên đầu ba thước có thần linh ”, đó chính là những chúng sanh ở những chiều không gian khác nhau, chúng ta làm thế nào để chung sống cùng với họ đây? Chúng ta không nhìn thấy họ, không nghe thấy họ, không tiếp xúc được với họ nhưng chúng ta biết có sự tồn tại của họ. Chúng ta dùng tâm chân thành, tâm cung kính, tâm bình đẳng để lễ kính họ. Không chỉ là lễ kính mà còn tán thán. Những chúng sanh sống ở chiều không gian cao hơn chúng ta, phước đức trí huệ của họ đều cao hơn chúng ta nhiều, rất đáng để chúng ta tán thán, rất đáng để chúng ta học tập. Cho nên trong Lục niệm Đức Phật có dạy chúng ta niệm thiên, trong đó “niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng” là niệm Tam bảo, còn lại là niệm thiên, niệm giới, niệm thí. Thiên đạo cần tu thượng phẩm thập thiện nghiệp đạo, người cõi trời tu từ bi hỷ xả cho nên niệm thiên là niệm thượng phẩm thập thiện, niệm từ bi hỷ xả, chúng ta niệm niệm đều nên làm theo và học tập họ. Đó mới là chân thật tôn kính, lễ kính và tán thán. Dùng sự tu đức của chúng ta mà hồi hướng cúng dường, chúng ta lấy cái gì để cúng dường? Bản thân chúng ta tu dưỡng rất tốt thì chính là sự cúng dường đối với họ.

Phổ Hiền Bồ tát nói: “Như giáo tu hành” chính là cúng dường. Khi ba mối quan hệ này làm tốt, rất rõ ràng, rất minh bạch, làm được rất viên mãn thì thiên hạ thái bình, thân tâm an lạc, phiền não tự nhiên sẽ không sanh, trí huệ tự nhiên sẽ tăng trưởng, vậy thì tại sao phải tạo tác ác nghiệp chứ? Đối đãi với tất cả người đều phải dùng tâm cảm ơn đội đức. Người có ân huệ với mình, ân huệ của một bữa cơm, ân huệ của một ngày đón tiếp thì cả đời đều không quên. Thời thời khắc khắc đều có tâm báo đáp. Như vậy mới tốt. Khi người khác nhục mạ ta, hãm hại ta nhất định không được để trong lòng, phải quên điều đó thật sạch sẽ thì chúng ta mới thật sự thể hội được: người người đều là người tốt, người người đều là Phật Bồ tát.

Thánh Hiền thế xuất thế gian dạy chúng ta làm như vậy, thời thời khắc khắc luôn biết nhẫn nhường, tuyệt đối không được có ý hoặc vô ý gây tổn hại cho người khác, gây tổn hại cho vạn vật. Không những không được gây tổn hại cho người mà đến hoa lá cỏ cây cũng không được gây tổn hại. Điều này chính là đạo làm người mà Phật Bồ tát và Thánh Hiền đã dạy chúng ta.

Được rồi, hôm nay thời gian đã hết. Chúng ta chỉ học đến đây. A Di Đà Phật!