Kinh Sáu Sáu — Tổng Hợp

34. Kinh Sáu Sáu Lần 4 — Tịnh xá Ngọc Trường, 17/01/Quý Tỵ (14/3/2013)

(lần 4) Tịnh xá Ngọc Trường Ngày 17/01/Quý Tỵ. (14/3/2013 dl) Kính lạy đức thầy Thích Ca Mâu Ni Phật. Mô phật.

Hôm nay cũng có duyên lành về Phật pháp mà cũng là ngày 17 tháng giêng. Thì cũng như thường lệ, Trụ trì tịnh xá Ngọc Trường đây có nhã ý thỉnh tôi đến để trao đổi cùng quý phật tử về vấn đề pháp lý trong buổi diện kiến hôm nay.

Vậy trước khi đi vào bài giảng, tôi cũng xin cầu chúc cho pháp hội của chúng ta, cũng như toàn thể pháp giới chúng sanh đều chóng vãng sanh Cực Lạc và thành Phật đạo. Nam mô A Di Đà Phật.

Cũng như thường lệ tôi xin giảng 45' thôi, còn 1 tiếng 15' để quý vị trả bài. Bị quý vị học quá nhiều rồi, bây giờ quý vị phải nhập tâm. Chi vậy? Đê nó đầy tràn A-lại-da, mà không giao có bửu bối nha. Tức là không có giấy tờ gì hết, nghĩa là lên trước này để mà trả, để cho nó đầy cái linh hồn A-lại-da của chúng ta tự nó tràn ra.

Chi vậy? Vì Đạo Phật là đạo của cuộc sống.

Cuộc sông nó chăng có ý nghĩa gì hết, nhưng mà thêm cái nhận thức, Đạo Phạt thường kêu là cải tâm, chúng ta kêu là linh hôn thì sẽ có sự đau khổ hoặc là hạnh phúc, hoặc là an lạc Niết bàn.

Thì từ trước tới giờ, mãi mãi về sau và từ trước tới bây giờ thì vấn đề sanh tử, vấn đề khổ đau, vẫn là một vấn đề nhức nhối, trăn trở của tất cả mọi người nếu có sự ý thức.

Vì ai rồi cũng phải chết.

Nhưng mà chết rồi đi về đâu.

Thành ra người xưa thường có bài thơ, tôi xin đọc lại.

Bâng khuâng lo nghĩ đã từ lâu, Đọng lại lòng tôi một mối sầu, Không biết thân này từ đâu đến, Và sau khi thác nó sẽ về đâu.

Đó là cái trăn trở của người xưa. Mà cũng là trăn trở của chúng ta, và sự trăn trở mãi mãi về sau.

Thì các tôn giáo từ thời Thái tử Sĩ-đạt-ta là có 62 tôn giáo, tất cả đều đã trả lời nhưng không sáng tỏ, không dứt khoát, không đem lại sự an lạc vĩnh viễn cho chúng ta, tức là vấn đề Bất tử chỉ là thay thế vấn đề sanh tử khổ để tiến lên vấn đề sanh tử vui hơn, hạnh phúc hơn. Mà hạnh phúc là cái trá hình của đau khổ. Chỉ có Thái tử Sĩ-đạt-ta, Ngài thấy cái chỗ hớ đó, cái khổng toàn diện đó, Ngài mới tự đi tìm. Sau 49 ngày Ngài tìm gặp, thì từ đó mới có Tứ Sa Môn quả, có Đạo Phật. Thì hôm nay tôi xin giảng lại, trùng tuyên lại những cái điều mà Ngài đã chứng ngộ.

Mà nó lạ lùng nhất là nó ngay trong cái xác thân chúng ta, thế mà chúng ta chả biết gì hết. Thì hôm nay chúng ta bắt đầu mổ xẻ, tìm hiểu cái xác thân hiện tại đang ngồi đây.

Xác thân nó gôm có những cái gì?

Và ai, cái gì đã làm cho nó đau khổ?

Và cái gì làm cho nó hạnh phúc?

Và cái gì làm cho nó Niết bàn?

Thì ngay bây giờ chúng ta phải nắm cho vững. Đê rồi chúng ta cứ câu an, câu siêu cho cha, mẹ, ông, bà, cửu huyên thất tô, rồi khóc um xùm hết, rồi chúng ta nghĩ như bữa rằm thật là đông câu cho cha mẹ, cửu huyền thất tố tên cầu siêu một đống, chúng ta nghĩ người con như vậy là có hiếu. Cái đó là bất hiếu chớ không phải là có hiếu. Có hiểu là độ cho cha, mẹ tận nơi, tận chốn. Mù độ bằng cách nào? Tức là mình phải độ mình trước. Tức là mình phải hiểu biết con người mình thì mình phải biết cha mẹ hiện tại bây giờ ở đâu, chớ không phải giao cho mấy ông Sư, không phải cái vụ đó. Nhưng mà độ không phải tới chết rồi mới độ. Chết rồi còn cái thể xác đâu mà độ. Còn có cái linh hồn không thì rất khó mà độ, cũng được nhưng rất là khó khăn, lúc còn sống thì dễ độ nhất.

Mà sống gồm có cái gì? Vấn đề đó chúng ta thấy vấn đề đó là dường như phật tử và tất cả mọi người đều rất là thờ ơ đối với vấn đề đó. Thành ra gặp phật tử là tôi không có nói chuyện đời. Người nào mà đi sâu vào vấn đề giải thoát, Niết bàn thì rất thích gặp tôi, còn người nào mà thờ ơ đến đê chơi, tôi không tiếp. Mà hê tiếp thì tôi bắt đầu trả giới và hỏi về:

- Trước khi cha mẹ chưa sanh mình từ đâu đến?

- Đến đây, thì cái gì điều khiến mình trong cuộc sống này?

- Rồi mình chết, còn lại cái gì?

- Cái đó nó đi đầu thai bằng cách nào?

- Có thể thay đổi cái sống, chết, chuyển nghiệp hay không? Hay là cái định mạng•

- Và có thể chấm dứt nghiệp hay không?

- Và có thể chơi giởn trong nghiệp hay không? Đó là những cái mà Phật giáo, Thái tử Sĩ-đạt-ta, Phật Thích Ca trả lời một cách sáng tỏ. Thì hôm nay tôi trùng tuyên lại. Nhưng mà trong thời gian ngắn này tôi không thể nói toàn diện hết, tôi sẽ tóm đại khái rồi từ từ chúng ta đi sâu vào đó, đi từ địa ngục cho tới cõi trời phi phi tưởng, rồi tới Nhập lưu cho tới A-la-hán. Rồi nếu có thời giờ chúng ta sẽ tiến tới quả Như Lai. Quý vị nên nhớ, cái đó là cái quan trọng nhất.

Thì từ nay quý vị phải đôi cách nhìn, tức độ cha mẹ là độ trong hiện tại. Mà muốn độ cha mẹ thì mình mới là người chánh chớ đừng có phải chờ quý Sư không. Quý Sư là sống chung với tất cả. Mình thì gần gũi cha mẹ, mình có 1 cha, 1 mẹ thôi, còn các nhà Sư. Tăng, Ni là có vô lượng cha mẹ, thì chỉ cầu chung thôi.

Thành ra đến đây, tôi muốn giảng cho quý vị tập hiểu con người mình. Thì tôi thường gặp phật tử, tôi hỏi câu đầu tiên "Quý ông quý bà đến đậy bằng cái gì? Nói đến bằng cái chưn. Tôi đưa cái tay ra hỏi thấy không? Thấy bằng cái gì?" Nói thấy bằng mặt, nghe băng tai, ngửi băng mũi, nói băng cái miệng,... hầu như 10 người trả như vậy hết 10. Tôi rất là xót xa, rất là đau lòng. Như vậy là mình yên tâm. Nhưng mà chính cái ngu si, cái vô minh đó trả lời sai lầm, khiến cho mình tiếp tục lang thang trên vấn đề đau khổ. Mà chẳng những quý vị mà cả tới bác sĩ, kỹ sư bây giờ cũng trả lời như vậy. Hồi xưa tôi cũng vậy thôi.

Rồi đi vào Đạo Phật, nhất là Duy thức mới thấy cái trả lời nó quá trẻ con, nó là mẫu giáo, nó không phải sai, nhưng nó không đi tới cái cứu cánh toàn diện để chúng ta chấm dứt sự đau khổ ngay trong cái cuộc sông hiện tại. Thì bây giờ tôi kê cho quý vị biết, chúng ta phải thấy băng linh hôn, nghe bằng linh hồn, ngửi bằng linh hồn, nói bằng linh hồn, đi bằng linh hồn,... thường thường cái đó rất là khó hiểu. Nhưng tôi cho cái thí dụ quý vị dễ hiểu, nhưng mà hiểu không có sâu, hiểu là câu trả lời của mình sai. Thí dụ ở đây, quý vị có người bạn cũng đến đây nghe pháp, mà người đó trúng gió ngã xuống chết. Cái thây ma có thấy, có nghe, có ngửi, có nói, có đi không?

Quý vị trả lời "Cái thây ma làm sao mà thấy Sư? Làm sao mà nghe, làm sao mà ngửi, làm sao mà đi."

Như vậy thấy ma có mặt không? có tai không? có chân không? Tại sao hồi nảy thấy bằng mắt, nghe bằng tai, ngửi băng mũi, nói băng cái miệng, đi băng chân. Chính quý vị nói mà. Bây giờ mắt vẫn còn, tai vẫn còn, chân vẫn còn, mà tại sao không thấy, không nghe, không đi. Chúng ta thấy rõ ràng cái sai lầm, mà chúng ta cứ tỉnh bơ.

Rồi khi nào chúng ta ngã xuống chết rồi chúng ta mới biết là sự sống này không phải thấy bằng mắt, nghe bằng tại,... nó có một cái gì cao thượng, một cái gì linh thiêng, một cái gì trường tồn không chết điều khiển cái xác thân sanh tử này.

Tại sao bây giờ mình không tìm nó. Nó ở đâu?

Dĩ nhiên nó điều khiển cái xác thân này thì nó phải nằm trong xác thân. Như vậy xác thân có phải là nó không?

Nếu xác thân là nó thì xác thân chết, nó phải chết.

Đàng này nó không bao giờ chết. Không bao giờ chết thì nó làm sao là xác thân.

Tôi thường nói cũng như sóng với nước. Sóng là xác thân, thí dụ sóng lên cạo thì có sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Nhưng mà cái dòng nước mới là cái linh hồn. Mà dòng nước và lượn sóng không thể tách làm 2 được, không thể cho là

1. Chúng ta phải hiểu cái đó. Cũng như cái dòng điện, khi mình chạy máy đèn rồi, mình đút cái bóng đèn vô thì nó phát ra ánh sáng.

Rồi hỏi quý vị ánh sáng này ở đâu? Thì quý vị nói một là bóng đèn, hai là dòng điện. Thì có dòng điện, có bóng đèn thì mới có ánh sáng. Nhưng mà khi bóng đèn đứt rồi, dòng điện còn, ánh sáng còn không? Trả lời gọn đeo hà. Không còn.

Bây giờ bóng đèn còn tốt mà luồng điện cúp, có ánh sáng không? Không. Cái này đúng.

Khi luông điên còn, mà bóng đèn đứt thì ánh sáng vẫn còn. Bất quá nó ân thôi, quý vị không tin chạy mua bóng đèn mới đút vô nó vẫn có ánh sáng. Chúng ta phải ngôi nghiền ngẫm cái này để hiểu được con người chúng ta. Mà muốn nghiền ngẫm thì quý vị phải lánh cảnh. Ít làm ăn, ít suy nghĩ, phải giữ giới cho kỹ, ít có dụng chạm với ngoài đời, ít có rầy lộn, không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu. Đến tôi là tôi hỏi mấy cái này nó quan trọng nhất. Như vậy mà còn chưa được. Không làm điều ác, phải làm điều lành. Cái này là cái nền tảng của người phật tử muốn đi tới giải thoát. Rồi từ đó mới tham thiên, mới thấy được cái tiến trình 5 uẩn.

Cái tham thiền nó khó hơn nữa. Đòi hỏi quý vị phải kiếm chỗ vắng, căn nhà trống, dưới gốc cây, chớ không phải cái phòng đây quạt máy, đèn néon,... không thể tham thiền đi sâu được đâu. Căn nhà trống tức là không có treo hình gì hết trơn, căn nhà trống.

Thành ra tôi thấy bây giờ không có chỗ ngồi thiền. Ngồi thiền phải bãi tha ma, phải ngoài bãi biển, trên sườn núi cao, chỗ vắng vẽ, ở nghĩa địa, không có bóng người,... thì quý vị mới mở con mắt ra nhìn thấy trời, mây, non nước,... rồi mới thấy mình nhỏ béo hà. Cái không gian vô tận, thì cái tâm mình mới lặng xuống.

Thành ra mình có 6 con trâu hoang nó phá hại cái tâm mình có tán loạn. Một là mắt, hai là tai, ba là mũi, bốn là lưỡi, năm là thân, sáu là cái óc. Thì đi chỗ vắng quý vị đóng mắt lại, mắt nhắm vào trong, tai không còn nghe tiếng ngoài, mũi không còn ngửi mùi thơm, thúi,... nữa, lưỡi không còn ăn đồ chua, cay, đắng, chát,... cái thân bất động. 5 con trâu mình đóng rồi, còn cái tư tưởng là không đóng được, cái đó nó làm việc theo chuyển biến nhanh, nó là theo không gian, thời gian: quá khứ, hiện tại, vị lai. Còn tất cả những cái này đều là theo không gian.

Thành ra quý vị đi chỗ vắng, đóng được 5 căn, tức là chăn được 5 con trâu, còn có 1 con. Rồi nhờ cảnh thanh thanh tịnh đó, quý vị ôn lại mấy cái bài tôi giảng để hiểu con người mình. Con người mình như vậy mà khó hiểu. Nếu mình không dừng lại để mà nhìn nó thì mình không thấy nó, không thấy sự chuyển biến của nó.

Thành ra quý vị có nhiều khi đi, đi cầm chìa khóa trên tay mà chạy đi tìm chìa khóa, tức là quý vị không có ý thức về con người mình. Thì trong kinh nói đó là địa ngục hiện tại, hiện tiền. Đi bước chậm, bước mau quý vị không thấy, nhiều khi đi đạp cục đá té lăn cù. Như vậy con người không có ý tứ gì hết. Ngày xưa người ta rất kỹ vấn đề đó, nhất là người nữ, người con gái, mà chưa có gia đình, cha mẹ thường dạy con không có ý tứ. Rồi về làm dâu, bà già chồng còn dữ hơn nữa. Hồi xưa như vậy đó, rồi nói là khổ, nhưng mà cái khổ này mới đưa mình tới giải thoát. Sống buông lung, nhất là thời buổi này mấy cô sống buông lung, hở hang, không có cái kín đáo, không có vẻ đoan trang thùy mị của người con gái.

Còn trong giới luật còn kỹ nữa à. Một vị Tăng như tôi là phải 250 điều, phải có 16 cái hạnh: đi, đứng, ngồi, nằm, ăn mặc, nói, làm, thức, ngủ, sống, chết,... đều phải luôn luôn tập trung ý thức về con người mình. Mà tập trung ý thức Đức Phật còn chưa chịu, phải qua cái lăng nghe. Thì cái đó chúng ta nói sau. Thôi, bây giờ chúng ta trở lại con người chúng ta để chúng ta biết rõ nó.

Cái bài kinh Sáu Sáu trình bày tôi thấy cô đọng nhất, thâm thúy nhất và sáng tỏ nhất. Bài này chính Đức Phật Thích Ca thuyết, thuyết xong là 60 vị Tỳ kheo đắc quả A-la-hán liền. Rồi Xá Lợi Phất trùng tuyên lần thứ 2 thì cũng có 60 vị đắc quả A-la-hán. Rồi cái ông gì đó ở Tích Lan thuyết lần thứ 3, 10.000 vị đắc quả A-la-hán. Thì chúng ta biết cái bài kinh này độc đáo.

Thì tôi đã giảng gần 30 năm nay bài kinh này, từ năm 1983 tôi về đây là tôi bắt đầu giảng bài kinh này 2-3 năm gì đó, hết rồi tôi nghỉ. Nhưng mà tôi về tôi thấy hơi ân hận, mắc cỡ, mình giảng dường như có tư tưởng không hà, chỉ có chuyển nghiệp thôi chớ không có vấn đề Niết bàn, không có chấm dứt nghiệp. Niết bàn là Bát nhã, mà Bát nhã lúc đó tôi hiểu lơ tơ mơ thôi. Rồi phải thiền định, phải đi sâu. Ở tịnh xá làm sao thiền định được, trời ơi, bá ban công việc, tôi phải trốn lên Đà Lạt. Cứ một năm kỷ niệm Sư Trưởng xong là tôi lên Đà Lạt, tôi ở khi 2 tháng, khi 3 tháng. Ở Đà Lạt không khí thật là tốt, sáng ra tôi ngồi thiền 3h-4h sáng tới 8h-9h mới vô, nắng của Đà Lạt thật là mát, nắng ở đây vẫn là nắng ấm, hình nai ngơ ngác, ngỡ ngàng. Đà Lạt nắng nó ấm vô cùng, còn ở đây gặp nắng chắc là cháy da, rồi nó lâng lâng mình vừa coi kinh, vừa ngồi thiền, chìm đắm trong đó thì cái gì cũng ra hết. Bao lần tôi thấy không được, phải giảng lại.

Giảng lần thứ nhì có một số Bát nhã, chừng 20-30% Bát nhã, còn bao nhiêu cũng là tư tưởng. Tôi không thoa mãn, tôi lên Đà Lạt kỳ nữa. Giảng lần thứ 3 thì bát nhã khoảng 80%. Tôi thấy cũng chưa êm, phải 100%, bao nhiêu tư tưởng là bấy nhiêu Bát nhã, bao nhiêu cái uế độ là bấy nhiêu cái Tịnh độ. Thì bây giờ tôi phải lập lại lần thứ tư. Lần này chắc xong là đủ rồi, tôi vô lò thiêu là vừa. Giảng giờ nó rốt ráo, nó khít khao.

Thành ra tôi nói Trà Vinh này có phước, tôi cũng có phước. Tôi đi các nơi giảng không ai tiếp thu được hết, bởi vì nó khó hiểu.

Thành ra tôi mới biết Đức Phật, hồi Ngài tham thiền, rồi Ngài đắc quả sau 49 ngày, thì Ngài tính là chết, nhập diệt, chớ không có giáo hóa. Ngài nói: "Trời ơi, chúng sanh không thể tiếp thu được Đạo Phật", chúng sanh quen cái thói người trời tu sao? Tức là tu cải sửa, tu tiến hóa. Chúng ta thường nghe trong quý vị nói "Tu là gì? Tu là sửa".

Thật ra cái đó không phải sai, nhưng mà không có giải thoát, không có chấm dứt sanh tử, chỉ là đi vào cái hạnh phúc cao hơn, cái trá hình của đau khổ. Thì chúng ta coi bài kinh Sáu Sáu chúng ta thấy rõ cái đó. Bây giờ qua Bát nhã làm sao? Thì nó phải có cái lối tu khác.

Tôi xin trình bày, tôi sẽ chỉ quý vị đi vào đó. Nhưng mà chứng đắc hay không tôi không biết à. Cái đó là quý vị sẽ thấy cái khó khăn của tư tưởng và Bát nhã.

Tôi thường thí dụ trong kinh là 2 ly nước, một ly nước có cặn cáu và một ly nước đã lọc trong rồi không có cặn nữa. Quý vị để 2 ly gần nhau đừng nhúc nhít gì hết, thì cái cặn cáu nó lóng xuống nó trong veo, còn ly nước này không cặn thì đâu có lóng cái gì, để vậy nó cũng trong thôi. Thì quý vị nhìn 2 ly, đố quý vị biết cái ly nào có cặn cáu. Không biết được. Nó lóng xuống dưới rồi nước nó trong, thấy cái hình bên này giống như cái hình bên kia. Nhưng khi đụng chuyện, quý vị cầm 2 cái ly quý vị lắc, thì cái ly nước không cặn cáu, quý vị lắc gì lắc nó vẫn là trong, còn bên này quý vị mà hễ đụng tới nó rồi thì đục ngầu, đụng tới thì sạn, sỏi, mì căn, tàu hủ,... gì nó nổi lên tùm lum hết. Quý vị nên nhớ.

quả.

Thành ra cái thế tư tưởng là cái thế phải có điều kiện, phải có nhân Còn cái thế Bát nhã là phi điều kiện. Mà không có điều kiện thì đâu có nhập, đâu có xuất, bao giờ nó cũng là trong sạch, quý vị đụng gì đụng nó vẫn là yên lặng, vẫn là trong sạch, không bao giờ ô nhiễm.

Còn bên này hễ mà đụng chuyện một cái là đục liền. Mà khi đi chỗ vắng tập trung mạnh, kỹ, lâu, sâu 1 tiếng, 2 tiếng, 10 tiếng, 15 tiếng,... thì bắt đầu nó trong, nó giống hệt như bên này, nó giống hệt mà không giống hệt, bởi vì nó có điều kiện. Mà mất điều kiện kêu là quá tải.

Thì cái nhẫn của quý vị cũng vậy, khi bị chửi.

Quý vị nói "Thôi mình tu Phật rồi tha cho nó". Thì chính cái tha này là một pháp môn để đè xuống.

Rồi nó chửi hơn nữa, "Thôi mình tu rồi, kệ, xí xóa cho nó, nó là ngu giống như bụi dính trên mình, mình phủi nó xuống thôi". Thì cái bụi dính trên mình là một pháp môn để đối trị nữa.

Rồi nó chửi tới nữa, chịu không nổi, thôi bưng cái ly nước lã, uống từ từ coi như không có chuyện gì hết. Đây cũng là một cách thức đè xuống nữa. Bây giờ nó tiếp tục chửi nặng hơn nữa. Thôi chịu hết nối rồi, thôi xách xe Honda chạy, lánh cảnh, không nghe tiếng chửi nữa thì êm. Nhưng mà êm chưa? Vì cái sân đâu phải là hoàn cảnh, đâu phải là tiếng chửi, đâu phải là người chửi.

Có người chửi, có tiếng chửi tục, có mình bị chửi. Cái đó là cái sai lầm. Minh là cái gì? Người chửi là cái gì? Tiếng chửi là gì? Tất cả chỉ là vùng hào quang, không có thật. Sao mà lại chạy!!!

Thành ra mình phải "Chiếu kiến" cái người toàn là ngũ uẩn giai không: con người chửi cũng là giai không, người bị chửi cũng là giai không, tiếng chửi cũng nằm trong tiến trình ngũ uẩn cũng là giai không. Thì nó chửi cứ chửi, mình đừng dính mắc thôi, vẫn nghe, vẫn biết. Nhưng mà người chửi, tiếng chửi, mình cũng "không phải là Ta, không phải là của Ta, không phải là Tự ngã của Ta".

Còn xác thân này "là Tôi, là của Tôi, là tự ngã của Tôi", người chửi là đối tượng của tôi, thì rồi bắt đầu có tham - sân - si.

Chúng ta có thể hiểu trên lý thuyết được. Mà trên thực chứng, tôi xin thưa là cái thực chứng, tôi cũng chưa làm được, tôi cũng tham-sân-si. Nhưng mà khi mình nắm được cái đó, mình nhẹ mình, mình làm sai mình biết mình làm sai. Thì cái sân của mình đó nó bớt đi hết 50-60-70-80%. Rồi lần lần qua đó mình mới nhận được cái Bất tử.

Mà cái Bất tử là pháp môn tu nhận lại chớ không phải là điều kiện để cải sửa, thì cái đó là cái khó khăn nhất.

Chúng ta quen rồi, hễ gặp cái gì là chúng ta cải sửa liền. Nếu mình sân mà mình không nhận được thì là địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh là thứ vô minh hạng nặng. Rồi khi mình biết mình chửi là cái sai lâm, mình có học giáo pháp là mình phải nhịn chớ, rồi thì bắt đầu niệm Phật đè nó xuống, lánh cảnh, rồi quán tha thứ cho nó,... tất cả những cái này là pháp đối trị, tập trung kỹ, mạnh, lâu, sâu để đè những cái sân giận nó xuống. Mà cái gì mà đè nó quá tải, nó bùng nổ mạnh hơn.

Còn nếu mình thấy rõ nó thì đâu có mình, đâu có người, đó chỉ là cái huyễn hóa do cái mạt-na, ý chí chụp mũ tạo ra. Chính cái tiến trình mạt-na, ý chí này là cái tư tưởng đã tạo ra sự đau khổ trong cuộc sống. Thành ra chúng ta thấy loài cỏ cây nó chưa có tư tưởng.

Loài súc sanh cũng chưa có ý chí, thành nó sống nhởn nhơ, sống một cách yên lặng, an lành thôi, nó không có bao giờ mà đau khổ. Thành ra loài thú không có đau khổ. Hay nói một cách khác là đau khổ mà không biết mình đau khổ. Cảm thấy thích thú trong vấn đề đau khổ.

Thì trong kinh có kể câu chuyện của ông cùi đó. Mỗi lần ống ngứa, cùi nó nhức nhối, nó ngứa lắm. Ông gảy cho đả ngứa, mà hễ càng gảy nó càng ngứa, chảy máu tùm lum. Đau nhức quá, ngứa gảy, rồi đau nhức quá rồi đem trên lửa than hơ, trời ơi nó sướng, nó sảng khoái làm sao đó. Tôi chưa cùi nhưng mà tôi nghe trong kinh kể. Hơ lửa một lần, máy người cùi họ thích thú lắm, giống như mấy người hút xì ke ma túy vậy đó, khi nó vào trong đó rồi nó lâng lâng nó không biết trời đất gì hết.

Tôi thấy một cô bé chừng 13-14 tuổi gì đó, chắc học sinh, tôi đi bát trong mấy cái hẻm thanh tịnh, bị bên ngoài xe cộ nhiều sợ nó đụng, tôi đi vô trong cái hẻm, thì nó ra ngoài hẻm nó đứng múa tay chưn. Tôi thấy cô bé này nhỏ xíu hà, mà nó múa máy, không biết ai là gì hết. Tôi hỏi người lối xóm "Cô này nó điên hả bà?" Nói "Không có đâu Sư ơi. Nó chích xì ke đó. Nó vô nó đả, nó sảng khoái rồi nó không biết gì nữa".

Thì tôi thấy hồi tôi nhập tam thiền cũng giống như vậy, nó đả như quý vị uống 7 úp, 8 úp gì đó, trong đó đê chữ sảng khoái, sau khi uống rồi ung thư, mây cái đó là mây cái đô độc. Tụi xì ke ma túy sau khi chích rồi ốm o gây mòn, cuối cùng phải chết, thân bại danh liệt. Còn cái tam thiền nhập vô rồi càng ngày càng cao thượng lên, mà cũng sảng khoái vậy. Mà tất cả những cái đó đều không đi tới giải thoát. Phật hay. Mà nếu mình cần cái sảng khoái, thì sảng khoái của tam thiền sướng hơn.

Nhưng mà tam thiền quý vị làm sao làm được, dễ gì mà làm, phải giữ 8 giới. Bây giờ ở đây 5 giới, không có ai 8 giới đâu. 8 giới 3 cái sau không phải là giới mà là cái hạnh: Không ngồi ghế cao, nằm giường rộng, chiếu lớn, chỗ xinh đẹp. Quý vị khoái ngồi salon cho êm, ngồi xích đu cà lắc, cà lắc, nằm võng thì khoái lắm, giới thứ 6 là phải bỏ những cái đó. Ở đây tôi thấy 100 người hết 80 người nằm võng, đi chơi này kia, nhất là tới kỷ niệm Sư Tổ. À. Kỹ niệm Sư Tổ, tôi xin nhắc lại. Bữa rằm, năm nay quên vấn đề gởi thiệp xuống. Mấy ông đi họp, Minh Hà, minh Triết, Minh Hiệp, không có gởi, rồi bữa rằm gởi xuống, gởi chiều mới tới, mà cúng hội là 12h-13h là xong rồi, thì 4-5 giờ chiều ông Minh Pháp mới đem qua tôi, gởi thơ tốc hành từ Vĩnh Long xuống đây, thấy cái mộc là bữa rằm mà tới 4-5h chiều mới đến đây thì nó xong hết rồi. Tôi mở ra thấy 2 cái, một cái mời tôi, một cái mời phật tử. Thì bữa nay cho quý vị hay có cái chương trình, giống như năm ngoái thôi. Thôi khỏi đọc. Thì bữa đó cô Dung có cho tôi hay là báo cho phật tử biết là 30 tháng này thì đi, ai đi thì đăng ký cho cô Dung, cô Thiên..... Giờ chúng ta trở lại. Chúng ta thấy cái cuộc sống này nó phức tạp, tôi năn nỉ quý vị một là tới đây nghe pháp, nói năn nỉ chớ như là bắt buộc, đây là cái sanh tử của quý vị. Nghe pháp chỉ có 1-2 tiếng thôi, mà nghe rồi cố gắng làm sao trả bài, nghe qua rồi nó chạy mất tiêu hà. Tôi muốn quý vị làm sao mà nó thẩm thấu vào trong cái linh hồn của mình nó trên không gian, thì nó không có mất đâu, không vô thì nó mất.

Cũng như quý vị niệm Phật. Niệm một lần đếm từ 1-10 chưa xài được, cái tâm còn tán loạn. Mới A Di Đà Phật một, A Di Đà Phật hai thì nhớ tới con. Rồi trở lại A Di Đà Phật một, hai, ba nhớ tới rầy lộn với lối xóm. Rồi trở lại A Di Đà Phật một, hai, ba, bốn nhớ ngày mai đi kỷ niệm Sư Tổ,... nó tùm lum trong cuộc sống này. Như vậy là không vãng sanh. Cái này trong kinh kêu là tạp niệm. Hễ tu niệm Phật rồi thì tất cả những tư tưởng khác chạy mất hết, chỉ còn tôi và cái câu niệm Phật thôi. Thì cái đó kêu là nhất niệm. Mà cái nhất niệm này quý vị lầm rất nhiều.

Tôi hỏi nhiều người cũng lầm. Tôi hỏi, ai nhất niệm giơ tay lên. Có người nói tôi niệm 10 xâu chuôi. Nói bà ăn thua gì, tôi niệm 100 xâu. Bà kia nói tôi 1000 xâu. Bà kia nói con niệm một ngày 1000 câu Sư. Bà này nói tôi niệm 2000 câu. Bà nọ nói tôi niệm 5000 câu...

Rồi hỏi như vậy nhất niệm không Sư? Tôi nói không có người nào nhất niệm hết. Thành ra cái Đạo Phật rất là khó hiểu. Cái quan trọng không phải là ở cái câu niệm Phật.

Có người nói niệm 4 chữ hả Sự? Bà kia nói 4 chữ không vãng sanh nhe, thiều chữ "nam mô" là kính lạy, thiếu chữ kính lạy là không vãng sanh. Đúng không?

Tôi nói cái nào cũng sai hết, 4 chữ cũng sai, 6 chữ cũng sai. Mà 4 chữ cũng đúng, 6 chữ cũng đúng. Đúng hay sai, quý vị nhớ tôi đã lập lại nhiều lần, do cái sự hiểu biết, chớ không phải do lần chuối, không phải do 4 chữ, không phải do 6 chữ, không phải do 1000 câu, 10.000 câu,... cái đó không thành vấn Vãng sanh hay không là do ở cái tâm. Thấy nghe, ngửi, nếm, đi,... cũng đều do tâm.

Không phải con mắt thấy, mà chính cái linh hồn nó thấy. Quý vị nắm cái đó là quý vị nắm hết tất cả. Thành ra tôi đi đậu quý vị hỏi bất cứ câu nào tôi cũng trả lời được hết, không có sợ câu nào. Hồi xưa tôi sợ à. Còn bây giờ tôi không có sợ. Cứ hỏi làm hỏi, nắm cái tâm tôi trả lời được hết, không có kẹt chỗ nào hết, nhưng mà tâm có nhiều thứ tâm:

- Tâm của địa ngục chưa có tâm, chưa có chớ không phải không có.

- Tâm của ngạ quỷ lấy cảm thọ làm tâm, tức là thọ thần.

- Tâm của súc sanh lấy tư tưởng làm tâm.

- Tâm của con người lấy ý chí, lấy nghiệp làm tâm.

- Tâm của cõi trời dục giới lấy linh hồn, lấy A-lại-da thức tức kinh nghiệm, kiến thức, làm tâm, nhưng mà ấu trĩ.

- Còn cõi trời sắc giới: sơ, nhị, tam thiền lấy cái kinh nghiệm, kiến thức dồi dào làm tâm.

- Còn cõi trời vô sắc lấy cái kinh nghiệm, kiến thức thật là vi tế, siêu kêu là tuyệt chiêu làm tâm.

Hết. Nhưng mà cái này là cái tâm vọng, cái tâm luân hồi sinh tử vào trong tam giới. Tôi nói lại.

nếu cái tâm của 4 đường ác và người, trời là cõi dục, dục của dục, tức là sự ham muốn quá độ. Thành ra có sắc, tài, danh, lợ1, ăn uống, ngủ nghỉ,... như quý vị có cuộc sống bậy giờ.

. Quý vị khoái sắc lắm, nhất là sắc đẹp của người khác phái, rồi nhà phải đẹp, honda phải đẹp, con mình phải đẹp,... cái gì cũng phải đẹp hết, bình thủy mình xài cũng phải đẹp hơn người khác, cái nhà mình cất phải đẹp hơn người khác, cái chùa, cái tịnh xá mình cất phải đẹp, siêu hơn mấy tịnh xá khác. Do đó mà mình khô. Rồi mình trả bài cũng phải hay hơn người khác. Cái gì mình cũng muốn siêu hết á. Cái đó kêu là cõi dục của dục. Cõi đã là khổ rồi còn ham cái chiếm hữu nữa, nên khổ chồng thêm khổ. Đây là khổ khổ.

• Sắc rồi tới cái gì? Tới âm thinh. Tiếng nói mình phải thật trong, tiếng nói mình phải thật hay, tiếng nói mình phải là oanh vàng thỏ thẻ, tiếng nói mình phải êm dịu ai cũng thích hết.

Rồi cái hương là cái mùi. Thân thể mình phải thơm như bông sen, còn không thì thoa dầu thơm vô cho người ta nói nửa hôi, nửa thơm cũng được. Chúng ta thấy mấy cái này là giết chết mình. Sắc, rồi thinh là lỗ tai, hương là cái lỗ mũi.

. Rồi vị. Trời, ăn đủ thứ đồ ngon. Nhất là những người ăn mặn, thịt, cá, tới trùng, dế gì đó làm náo hết, không chừa một cái gì. Tôi thấy bây giờ họ bắt cóc ăn.

Chúng ta phải hiểu, vì mấy cái đó mà chúng ta khổ. Sắc, rồi thinh là lỗ tai, hương là cái lỗ mũi, vị là cái miệng.

. Xác thân thì xúc chạm trơn láng, mịn màng, mặc quân áo lòe loẹt, trơn láng, mặc đồ láng rồi ra năng chiếu lấp lánh lập lánh như là cái hào quang. Chúng ta thấy do cái đó mà chúng ta khổ. Cái đó kêu là cõi dục của dục. Rồi bây giờ bỏ những cái đó, tức là sông có tư cách, không ngồi ghề cao, nằm giường rộng, không nghe xem hát múa đờn kèn.

Chúng ta khoái cái chỗ nào ăn uống nhậu nhẹt, đắm ma, đám cưới. Đám ma bây giờ cũng kèn trông âm âm, những cái linh hôn nó sợ chết mô chết tô, linh hôn rất sợ tiếng ôn. Thanh tinh thì nó mới niệm Phật thì nó mới vãng sanh được. Ôn như vậy nó không bao giờ vãng sanh, mà đời nó ngu quá làm sao nói, nói không có được.

Thành ra trong kinh A Di Đà nói chết là phải giữ thật thanh tịnh, không có một tiếng gì hết, chỉ có tiếng niệm Phật, tiếng ca hát gì cũng không được, tiếng mèo, chó này kia cũng phải dẹp hết, để lại một sự lặng trang, chỉ có tiếng niệm Phật với người hấp hối, thì 10 người vãng sanh hết 10.

Còn bây giờ tôi nói 10 người không vãng sanh ngươi nào hết, nghe tiếng tùa làu câu, tiếng chảo chia, tiếng gì của người khơmer, còn người Tàu kêu là làu câu,... trời ơi, linh hôn nó chạy chết mô luôn, ôn quá ôn làm sao mà vãng sanh.

Thành ra tôi thấy Đạo Phật không đi vào cuộc đời được nên con người đau khổ, không có biết gì hết.

Đó là tôi muốn nói về vấn đề tu tập của chúng ta. Chúng ta phải trở lại con người của chúng ta.

Quy vị giờ lại bài kinh Sáu Sáu, quý vị sẽ thấy trong này rất rõ. Cái phân thứ nhất là phần dẫn nhập thì quý vị biết rồi. Vào một thuở nọ là nói về thời gian. Cái không gian là tại tịnh xá Cấp Cô Độc, rừng Kỳ Đà, thành Xá Vệ, cái này tôi giảng nhiều rồi. Đức Thế Tôn giảng, cho 1250 vị Tỳ kheo nghe bài kinh Sáu Sáu. Nội dung là giải thoát (sơ, trung, hậu thiện) hoàn toàn viên mãn.

Tới phần thứ hai là phần quan trọng nhất.

- Tức là có 6 căn, 6 trần, 6 thức, 6 xúc, 6 thọ, 6 ái. Nói theo chiều ngang.

- Còn chiều dọc xuống: 6 căn là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và óc. Óc sau sửa lại ý căn, nếu qua người không có óc nữa mà là mạt-na. Óc này chỉ cho loài thú. Thì chúng ta phải đề ý, tôi giảng nhiều lần rồi.

Cái ngạ quỷ nó chưa có đầu, cái đầu nó ở dưới đất, cái chân nó ở trở lên trời. Thành ra nó chưa có mắt, tai, mũi, lưỡi, thân mà gom hết vào cái cội cây, cái gốc cây. Chúng ta phải để ý.

Thành ra khi chúng ta thấy sự vật mà chúng ta hành động bằng miệng, hành động bằng thân mà không có tư tưởng, ngay bây giờ chúng ta là ngạ quỷ. Chúng ta phải để ý. Chăng hạn thấy vàng nhào vô giựt, giựt chớ không có suy nghĩ gì hết, không thấy cái tai hại là khi mình giựt người ta có thể đánh mình chết, và cái vàng có ăn được đâu, không có tư tưởng, thì ngay bây giờ mình là ngạ quỷ, tức là chết thành cỏ cây.

Quý vị thấy cỏ cây cái đầu nó ở đâu? Dưới đất, cái chân trở lên trời. Rồi tới súc sanh đầu đít ngang nhau. Quý vị phải ngồi thiền, quý vị mới thấy được, lặng lẽ mới thấy.

Con thủ như con cho, con heo, con ga. Con cho, con heo co 4 chan, cai đâu cái đít băng. Bắt đâu có đâu là có 5: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân. Loài thú chưa có dây thần kinh. Quý vị nhớ, như chúng ta học bác sĩ có mỗ thấy chưa có dây thần kinh. Loài thú y tá chích thịt chớ không có chích gân, con người mới chích gân. Cái gân mới là cái quan trọng. Con thú chết là chết liền. Con người chết là mắt, tai, mũi, lưỡi chết liền, còn dây thần kinh thị giác, thính giác, khứu giác, vị giác, xúc giác, 8 tiếng mới mất. Nhưng mà nói 8 tiếng chớ có khi 10 tiếng, 12 tiếng, cái đó là không có nói được, hiện tượng giới này nó phức tạp lắm, nó tùy theo cái nhân duyên, thì đại khái là 8 tiếng. Cái này bác sĩ cũng không biết nữa, bác sĩ chỉ biết cái thân bên ngoài thôi. Mà cái thân bên ngoài thì ăn bằng sắc, tài, danh lợi, ăn uống, ngủ nghỉ. Còn cái thân bên trong ăn bằng cái hỷ lạc. Như bậy giờ tôi nhập định 7 ngày, 70 ngày, 7 năm, 70 năm thì cái thân tôi ngôi chết đứng, tôi đâu có ăn uống sắc, tài, danh lợi, ăn uống,... người ta đâu có ăn cơm, cháo gì đâu, người ta đâu có tiêu, tiểu gì đâu. Thì cái thân bên trong tôi vẫn còn hoạt động, quý vị làm sao thấy được. Thì cái thân bên trong ăn bằng cái hỷ lạc. Cái thân bên ngoài ăn bằng cái hỷ. Trong kinh nói "Thân an mà tâm hỷ", cái thân này yên ổn thì cái cảm giác làm như là nó mừng. Còn khi bên trong mà được yên ổn kêu bằng "Thân lạc, thì tâm lạc". Thì tôi thường thí dụ. Thí dụ quý vị từ thành phố hay là ở đâu về đây, nắng nóng vô cùng, quý vị khát nước tới khô cổ hết. Quý vị xuống hỏi Sư cô trụ trì đây có nước cho con uống. Sư cô nói có, có nước dừa mà ướp lạnh nữa. Thì quý vị, cái này là thân an mà tâm hỷ, mừng quá đi, nhưng mà có uống đâu, nhưng mà biết mình sắp sửa đả khát, cái thân này sắp sửa, thân là thân bên ngoài, thì mình cảm thấy mừng. Rồi Sư cô kêu phật tử đem nước dừa mà ướp lạnh cho uống, bây giờ uống vô không biết mình ở đâu, mất cái thân, kêu là cái vui, vui cho tới cái thân bên ngoài mất luôn, còn cái thân bên trong tràn hết cái cảm giác lạc thọ. Như vậy quý vị vô tu thiên, quý vị sẽ thấy "Ly dục sanh hỷ lạc", ', "Định sanh hỷ lạc" đó là cái thân bên ngoài, còn "Ly hỷ diệu lạc" là cái thân bên trong. Quý vị ngồi thiền, quý vị để ý thấy 3 thân, mà không tu là không biết được, nó ngay trong này mà quý vị thờ ơ với nó, thì quý vị bị nó điều khiến luân hồi.

Đức Phật muốn mình chấm dứt luân hồi. Muốn chấm dứt luân hồi là quý vị phái nghe pháp. Nghe pháp là chí bên ngoài thôi, chừng nào pháp nhập tâm, tức là đi vào trong linh hồn, rồi trong đó A-lại-da hồn nhiên nó phát hiện ra. Chúng ta có 2 cái hiểu biết nhen, có 2 cách niệm Phật. Phải nhớ chỗ đó.

- Cách niệm đầu tiên là bằng cái tư tưởng, nó nương nhờ cái thân lạy Phật, cái miệng niệm Phật thì mới nghĩ, nhớ, tưởng tới Phật. Thì cái này quan trọng. Nghĩ, nhớ, tưởng không phải là cái đầu, mà nó mượn cái đầu làm căn để nó phát hiện.

Cũng như ở đây đài tiếng nói phát thanh Trà Vinh, tiếng nói này không phải của ống loa. Cũng như tôi nói đây, tiếng nói không phải cái micro, mà là cái âm thanh của tôi thâu vô đó, rồi nó mượn cái micro để nó phát ra tiếng nói. Thì cũng vậy tiếng nói này phát hiện từ đài phát thanh của Trà Vinh nó đi vào trong không gian. Rồi khi đủ điều kiện nó mượn cái ống loa để nó phát ra tiếng nói. Thì ống loa chỉ là cơ quan phát ra tiếng nói. Phải nhớ hén. Mấy cái này là quý vị phải ngồi thiền rồi nghĩ tới, nghĩ lui rồi quý vị sẽ hiểu được nó, thì cái đó là cái hiểu biết của quý vị.

Còn bây giờ là cái hiểu biết của tôi, không có ích lợi gì cho quý vị hết, nhưng mà nó làm cái chất liệu đê khi quý vị ngồi thiên, quý vị ọc nó ra. Bây giờ quý vị cũng như là con trâu ăn cỏ vậy, để trong đó lâu thì nó sình, đồ ăn mà ăn vô mà không tiêu hóa rồi nó sình, phải ói ra, không ích lợi gì hết trơn, phải ăn cái khác. Chi vậy? Đê quý vị về sắp thời khóa biểu.

Theo Sư Trưởng Minh Đăng Quang là quý vị nghe pháp một ngày có một thời thôi, mà quý vị tham thiền, ngồi thiền phải 3 thời mới tiêu hóa được nó. Ăn uống 1 tiếng đồng hồ mà phải tiêu hóa 3 tiếng đồng hồ mới tiêu hóa được, mà chưa chắc.

Tôi cái vụ "vô thường, vô ngã" tôi tiêu hóa 3 năm, tôi mới hiểu được. Môi ngày, môi lần ngồi xuống, không hiểu được "vô thường, vô ngã" nó khác nhau làm sao, tìm hết tất cả kinh sách về coi. Thầy Nhất Hạnh cũng cho là một thứ nhau, mà Thầy Thanh Từ cũng nói một thứ nhau.

Còn tôi, tôi ngồi thiền sâu tối thấy không một thứ được, mà khác thì cũng không khác được, nó khó ở chỗ đó. Còn mấy Thầy, mấy Hòa thượng thì nói một thứ. Tôi nói "vô thường, vô ngã" làm sao một thứ được. Tôi cứ trăn trở hoài, mà kiếm ra được rồi, ôi thôi, hiểu, nhưng mà không biết đúng hay không, bị 2 Hòa thượng nói một thứ mà mình thấy là nó không một thứ, mà cũng không khác.

Tôi nghĩ là nếu một thứ thì Đức Phật không dùng 2 danh từ, vô thường là đủ rồi, hoặc vô ngã là đủ rồi. Tôi đem cái đó đi hỏi tất cả quý Sư, không ai trả lời thỏa mãn. Cứ nói cái đồng hồ vô thường là không có bền, rồi nó phải hoại, nó phải hư. Tôi nói nó hoại hư là vô ngã.

Tôi hỏi cái này vô ngã là sao? Nói nhiều cái ráp lại. Mà nếu nhiều cái ráp lại thì nó không bền, mà không bên là vô thường.

Như vậy "vô thường, vô ngã" khác ở chỗ nào? Thành ra mây Hòa thượng nói là một thứ. Một thứ thì dùng vô thường đủ rồi, hoặc là vô ngã là đủ rồi. Tại sao dùng 2 danh từ. Tôi mới ngôi phân biệt, rồi sau nhờ có ông Nghiêm Xuân Hông, đông minh, ông mới giải thích giống hệt như tôi vậy. Tôi nói như vậy là mình hiểu đúng. Từ đó tôi mới năm cái vô thường, vô ngã là cái nền tảng của tất cả tôn giáo, không phải Đạo Phật không, mà tất cả tôn giáo. Nếu không có cái đó là không có hiện tượng giới, không có vũ trụ.

Tới bây giờ tôi thấy tôi giải thích cũng không rành. Nó khó giải thích lắm. Nhưng mà sau khi đọc bài kinh Sáu Sáu nói tại mình ngu. Lấy cái bài kinh Sáu Sáu giải thích vô thường, vô ngã thì rất rõ.

Bây giờ tôi tính giảng lại, tất cả đều nằm trong bài kinh Sáu Sáu. Chút nữa chúng ta đi về cái đó, hén. Chẳng hạn như trong này nói: Do con mắt, do tai, mũi, lưỡi, thân duyên khởi với sắc, thinh, hương, vị, xúc thì mới có nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý.

Thì cái nào là vô thường?

Cái nào là vô ngã?

Thì quý vị nhớ cái nào ráp lại có hình tướng rõ rệt thì cái đó là vô ngã, nghĩa là không có một cái ta cố định trong sự vật. Chẳng hạn như:

- Mắt, tai, mũi, lưỡi,... của tôi. Tôi thấy con mắt rõ ràng, nó do thịt, tròng đen, tròng trăng,... này kia nó ráp lại. Cái lỗ tai cũng vậy, cái lỗ mũi cũng vậy.

- Còn sắc trần, thinh trân,... cũng thấy rõ. Sắc trần cũng như cái bình thủy này thì nó cũng có nhiều cái ráp lại. Như vậy ráp lại thì nó là vô ngã, nó nằm trong không gian có 10 phương.

Nó phải vô thường không? Nó cũng là vô thường, nhưng mà vô thường nó vi tế hơn có cái hình tướng rõ rệt.

Vô thường là cái gì? Thì chúng ta coi tiếp.

Do con mắt, do duyên sắc trần phát hiện ra nhãn thức,... cái này mới là vô thường. Cái này nó thuộc về cái tâm, chớ nó không phải là vật lý, sinh lý, mà nó thuộc về tâm lý.

Mà tâm lý nó khác với vật lý sao? Khác với sinh lý sao? Chúng ta đã học rồi. Thì quý vị mới thấy cái này rất hay.

- Cái vật lý là sự vật chưa có cái biết, chưa có sự sông. Còn sinh lý là sự vật có sự sống, mà chưa có cái biết.

- Còn tâm lý là cái sự vật có cái hiểu biết, mà nó nương vào vật lý, sinh lý để nó phát hiện.

* Thành ra vật lý mà tiến hóa lên, chuyển lên thì nó thành sinh lý.

* Mà sinh lý cải sửa lên cao thì nó thành ra tâm lý là thọ cảm.

* Mà thọ cảm lên cao nữa thành ra tư tưởng. Tư tưởng là tư tưởng của súc sanh, thọ cảm này là của ngạ quỷ.

* Rồi tư tưởng lên cao nữa thì biến thành ý chí kêu là nghiệp.

Thành ra thọ cảm là ngạ quỷ, là có cây. Mà tư tưởng là súc sanh, là loài thú. Tới con người mới bắt đầu có nghiệp.

Thành ra tôi mới thấy nhân quả và nghiệp, tới đây vấn đề nghiệp và nhân quả nó còn rành nữa. Hồi xưa tôi giảng ở Vĩnh Long không ai hiểu hết. Bị không có thí dụ rõ ràng. Tôi thì biết, nhưng mà trình bày cho cái thí dụ thì nó hơi khó. Bây giờ tôi thấy qua cái này rất rõ. Thành ra tôi mới tính giảng lại, trong bài kinh này nó rõ hết.

Thành ra "Vật lý, sinh lý" cái này bác sĩ cũng không rành. Biết vật lý, nhưng mà nó khác nhau sao thì các ngài không rành. Tôi gặp tôi thường hay hỏi bác sĩ, ở đây có bác sĩ Giao, bác sĩ Tùng. Không đề ý vật lý, sinh lý, tâm lý. Ai cũng học qua, quý vị ai học lớp 12 cũng đều có qua hết, nhưng mà đố tôi hỏi quý vị trả lời được "Cho thí dụ cái nào là vật ý, cái nào là sinh lý, cái nào là tâm lý, cái nào là địa ngục, cái nào là ngạ quỷ, cái nào là súc sanh, cái nào là người?"

Chúng ta thấy chung quanh này là vật lý không. Mà vật lý không phải có sắc trần không mà có thinh trần, hương trần, vị trần, xúc trần cũng là vật lý. Nghĩa là tất cả sự vật đều có hình tướng mà không có sự sống, không có cái biết, đó đều là vật lý hết. Trong này mình thấy rõ là sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp.

Tôi giảng rồi là bắt trả bài nha. Tôi hỏi là tôi gí à, tôi nói trước. Tôi chỉ là 45' thôi, còn quý vị là 1 tiếng 15', nhưng chư có trả đâu, mới trả bài thôi, rồi tới câu số 1 là tôi bắt đầu gí à. Cái này tôi không dám bắt buộc, ai trả thì trả không trả thì thôi, còn trả nguyên bài này thì tất cả mọi người đều phải trả, nó là bài bản, chỉ học thuộc lòng trả bài thôi. Còn đi sâu vào câu hỏi, đề trả lời câu hỏi thì đây có 10 câu, thì câu thứ nhất là khó nhất "Phân biệt giữa nhãn thức, nhãn xúc, nhãn thọ, nhãn ái. Cho thí dự". Thì có 6 cái: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, óc mà nó hàng tý tý thí dụ.

Nội con mắt không là biết bao nhiêu thí dụ. Như con mắt tôi tiếp xúc cái bình thủy, mắt tiếp xúc bình bông, mắt tiếp xúc người nam, người nữ, con chim, con chó,... biết bao nhiêu thí dụ.

Rồi cái tai tôi nghe âm thanh, tôi nghe tiếng chuộng, nghe tiếng trống, nghe tiếng chim sẽ kêu, nghe tiếng người nói, nghe tiếng xe hơi bóp kèn,... biết bao nhiêu là thí dụ.

Tới cái lỗ mũi ngửi mùi nhang thơm, mùi dầu thơm, mùi dầu gió,... biết bao nhiêu cái.

Thành ra hàng ngày chúng ta tiếp hàng tỷ tỷ mà chúng ta có hay biết gì đâu. Chúng ta sống một cách là "sống say mà chết mộng". Đức Phật rất là thương chúng tạ "mấy ổng sống như là người say rượu. Còn khi chết rồi cũng không biết đi về đâu, rồi chết mới bắt đầu khổ". Tôi thấy quý vị rất thờ ơ. Thành ra đến tôi là tôi hỏi:

- Thấy bằng gì?

- Nghe bằng gì?

- Nói bằng gì?

- Đi bằng gì?" Nói cái đó dễ ợt thôi. Vậy mà nói trật lất.

Tôi cho nói lại, không biết. Một hồi nói "bằng linh hồn, bằng thần thức". Tôi nói, đúng, rất đúng, cái này cũng rất hay.

Thân thức ở đâu? Bây giờ mấy ông bà đưng đây, nó ở đâu?

Có người nói nó ở cái đầu. Ơ cái đầu, bây giờ tôi chặt cái đầu rồi nó đi đâu? Có người nói nó ở cái bụng. Tôi nói móc cái bụng đi rồi nó ở đâu? Có người nói nó ở cái ngực...

Chúng ta thấy nó kẹt. Chúng ta thờ ơ, chúng ta không tìm hiểu cho rõ ràng. Mà chính cái linh hồn, cái thần thức của mình mà mình lại không biết. Mà làm sao điều khiến nó. Chết rồi nó chui đâu chui, kệ. Rồi đau khổ thì la trời.

Thì quý vị từ nay phải tìm hiểu nha. Tôi hơi khó à. Gặp tôi là bắt trả bài, tôi hỏi rồi tôi gí tới nơi á. Tới tôi là phật tử ngán, mà tôi ít tiếp chuyện lắm, tôi bệnh mà. Mà khi mà tha thiết thì tôi tiếp, vô một cái là phải trả bài, phải 5 giới, 5 điều ác không làm, 5 điều thiện phải làm và tiến trình của 5 uẩn. 5 điều ác và 5 điều thiện thì dễ thôi. Nhưng mà khó nhất là cái vô thường vô ngã. Cái đó là cái cuối cùng của thể giới vũ trụ.

Thành ra Đức Phật lấy cái "uống rượu" làm nền tảng.

Còn Khống Tử lấy cái "niềm tin" làm nền tảng, "Nhân, nghĩa, lễ, trí, tin" trí là uống rượu, tín là cái niềm tin.

Còn Đạo Phật lấy "Trí" làm nền tảng "Nhân, nghĩa, lễ, nghĩa, tín, trí". Nó khác một chút, quý vị phải để ý cái đó.

Mà Đức Phật lấy cái "Trí tuệ" làm gốc, mà uống rượu là mật trí tuệ. Quý vị ghiền cái gì còn tha thứ được hết. Ghiền cà phê, ghiền thuốc lá, ghiền cờ bạc,... có thể tha thứ được. Mà ghiền rượu, uống rượu say rồi thì tiêu, sát sanh, trộm cắp, tà dâm, nói dối,... làm náo hết, đó là một người điên. Quý vị phải để ý cái chỗ đó.

Chính phủ bây giờ, tôi cũng thấy chính phủ cũng vậy thôi "Đã lái xe đừng uống rượu. Mà đã uống rượu rồi đừng lái xe." Mà không lái xe thì được quyên uống.

Đức Phật không được, dầu lái xe hay không lái xe nhất định là không được uống rượu, dù một giọt nhỏ cũng không được thấm môi, trừ trường hợp rượu làm thuốc. Chúng ta thấy Đạo Phật rất là vi tê.

Không lai xe, thì thường uống rượu được sao?!? Uống say sưa về đánh vợ, chửi con, đập nhà cửa thì được sao. Thành ra mình thấy chính phủ tương đối dễ, nó không có rõ ràng. Thôi chúng ta trở lại.

Thành ra quý vị để ý cái này hén. Cái bài này quý vị phải học thuộc lòng thôi. Thành ra cái nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức nó thuộc về vô thường.

Vô thường là cái suy nghĩ.

Vô ngã là cái vật lý, sinh lý có hình tướng rõ rệt, nó nhiều cái ráp lại. Còn cái tư tưởng đố quý vị biết nó ráp làm sao, không thấy được nó đâu. Tôi ngồi đây, bây giờ tôi nghĩ tới quý vị đây, rồi tôi nghĩ tới tịnh xá thôi, tôi nghĩ tới chuyện hôm qua, tôi nghĩ tới chuyện hôm kia,... nghĩ tùm lum. Mà nó làm sao, nó ráp như thế nào, mình không thấy.

Nhưng mà tư tưởng nó vẫn là có tướng nhen.

- Nếu quý vị tu nhập sơ thiền, nhị thiền, quý vị sẽ thấy cái hình tướng của người, cái tư tưởng của loài người.

- Còn muốn thấy được sơ thiền, nhị thiền, thì tam thiền mới thấy được cái hình tướng, cái tư tưởng của nhị thiên.

- Tứ thiền mới thấy tư tưởng của tam thiền. Còn mình bây giờ là người không thấy được cái tư tưởng của loài người. Nếu mình ngồi thiền thanh tịnh mình sẽ bắt được cái tư tưởng đó, nó như là cái làn khói, thì nó cũng có tướng. Thành ra Thầy Nhất Hạnh và Thầy Thanh Từ nói nó một thứ. Thật ra không một thứ.

Cai nhận thực của chúng ta, cái tư tưởng thì có 3 đời: quá khú, hiện tại, vị lai, chớ nó không có thấy được không gian.

Còn cái sự vật, mắt, tại, mũi, lưỡi, cái bình thủy này,... có 10 phương, phải có: đông, tây, nam, bắc, đông nam, đông bắc, tây nam, tây bắc,... thì nó mới nằm trong này.

Tư tưởng của tôi là không gian không cần lắm, quý vị có tôi thấy tu lượng của tôi nó ra làm sao, nó nằm trong không gian mấy phương? Không có. Thành ra trong kinh quý vị thường đọc "Kính lại chư Phật, Pháp, Tăng 10 phương, 3 đời". Thì 10 phương đây nói về không gian, còn 3 đời nói về thời gian. Về suy nghĩ nha, không phải nói như vậy là biết đâu à. Ngồi coi: Không gian là cái gì ha? Chết.

Thời gian là cái gì ha?

Đông, tây, nam, bậc là sao?

Đó là những cái khái niệm, mà mình cứ lờ mờ, lờ mờ đó là vô minh. Ngồi thiền rồi ọc ra coi không gian là sao, thời gian là sao, khác nhau như thế nào. Thì chúng ta sẽ đi sâu vào Đạo Phật. Đi rồi chúng ta mới thấy thời gian nó cao hơn không gian.

- Không gian đầu tiên là vật lý. Không gian kê nữa là sinh lý.

- Nó tiến hóa nữa tới cảm giác là ngạ quỷ. Tiến hóa nữa lên tới tư tưởng là loài thú.

- Rồi tiền hóa nữa tới cái nghiệp, ý chí. Ý chí là cõi người. Có nghiệp thì cuộc đời này mới đau khổ. Con thú không biết đau khổ. Thì có người nói làm thú nó sướng hơn "Làm người thì khó, làm chó thì dễ". Chó nó đâu có biết đau khổ. Nhưng mà cái đó là cái ngu.

Con người đau khổ mà không biết đau khổ, con người này mới là đau khổ nhất. Tôi lấy cái thí dụ.

Thí dụ như quý vị nhức cái tay, quý vị bị người kềm kẹp cái tay, quý vị đưa cái tay vô lửa nó nóng, nhức vô cùng, rồi quý vị đề luôn tới chừng nó cháy nám hết rồi là hết nhức. Nhức quá thành ra không còn nhức nữa. Cái thân quý vị, bây giờ chích vô đau. Mà bây giờ nó bán thân, chích vô hết đau. Vậy bán thân sướng hơn cái thân có cảm giác, phải vậy không? Quý vị chịu vậy không? Chịu bán thân không? Bán thân không còn biết đau nữa. Mà hễ toàn thân bán hết thì vô lò thiêu. Thành ra nói như vậy đó, nói "Con không cảm giác thích hơn Sư, cảm giác nó khô quá".

Cũng như hồi đó tôi lầm. Ông Sư Tâm của tôi, ông làm nghê nâu đám cưới, chuyên môn nấu bếp, cái tay ông chai ngắt hà, ông là võ sư nữa. Than ở trong lò này ổng lấy tay ống bốc bỏ qua lò kia, tôi thì dụng tới tôi chịu không nổi, nó nóng quá trời, ai mà bốc được. Ong lấy tay bốc, ông nói "Trời, cái gì mà công tử quá đi. Bỏ luôn cây sắt đi, vụt bỏ đi". Ong lấy tay bốc bỏ qua, bốc 3-4-5-7 cục, tay ổng chai lì, cứng ngắt hà. Thì mấy cô cũng thích nữa, nói "Sư Tâm ngon lành quá". Tôi cũng nói ông hay quá.

Tới chừng coi ông Osawa, ống nói cái đó là cái thứ ngu. Cái tay chai là cái tay mất cảm giác rồi, con người mất cảm giác thì con người đâu còn cái gì mà linh động nữa. Chính những người dụng một chút đau đó. Người ta thường hay nói câu là "Người giàu mà đứt tay như nhà nghèo mà đô ruột". Nhà nghèo mà đồ ruột tỉnh queo hà, họ lấy ruột họ dồn trở vô lại. Rồi nhà giàu đứt ngón tay một cái, la trời. Chính những người đứt tay mà la trời, những người này cảm giác rất mạnh.

Quý vị thấy cái cây còn non, quý vị bẻ một cái là nó uốn trở lại, còn cây già khú thì không có, mà bẻ một cái thì nó gảy thôi. Thành ra người già cảm giác mất đi, còn người trẻ cảm giác rất là linh động, mà lanh lợi chừng nào là người đó sức khỏe còn.

Thành ra quý vị ăn mà phản ứng đó thì mấy người đó cái sức khỏe còn tốt, còn ăn mà không phản ứng, chai lì rồi mà tới chừng phản ứng mạnh thì vô lò thiêu thôi.

Đê ý, quý vị ăn cái món gì mà nó phản ứng nhức đâu, đau bụng,... thì quý vị thấy là nó không êm, cơ thể mình nó không chịu. Mà quý vị tiếp tục ăn nữa thì nó chai, nó hết rồi, thì bây giờ hễ nó bệnh một cái là vô lò thiêu, chớ không có trị được.

Thành ra cái đó là cái sai lầm của chúng ta, chúng ta phải hiểu. Thì thôi quý vị cầm cái bản này coi cho biết hén, rồi chút xíu nữa hết giờ, quý vị trả bài. Tôi giảng để quý vị nhớ:

* 6 căn là sinh lý, còn 6 trần là vật lý. Mà vật lý thì địa ngục vô gián nó sẽ tiến lên sinh lý.

*Còn sinh lý nó sẽ tiến lên nhãn thức là tâm lý. Nhãn thức đây là ngạ quỷ, nghĩa là có cái nhận thức lờ mờ.

* Rồi tới ý thức là súc sanh, tức là có cái đầu, có sự phân biệt, nhưng mà phân biệt lờ mờ không có sự cải sửa, tức là chưa có nghiệp.

* Rồi tới 6 xúc. Xúc đây chúng ta kêu là ý chí, là nghiệp. Thành ra "Người không chí như thuyền không lái", không biết cải sửa gì hết. Thành ra loài thú nó bệnh, nó chết thôi. Thì chúng ta phải hiểu. Thì từ 6 xúc thuộc về cõi người với cõi trời dục giới. Tức là có một sự cải sửa. Nhưng mà cõi người chưa có linh hồn.

Chúng ta thấy nga quỷ, cỏ cây nó lấy cái cảm giác, cái thọ cảm làm linh hồn. Thành ra ban đêm chúng ta thấy có cục lửa nó xẹt lên, đó là thọ cảm của nó. Khi cây chết rồi, cục lửa này còn, nó sẽ đi mang cái cây khác, hoặc là lên loài thú, hoặc là nhảy lớp có thể lên tới người. Còn nó sa đọa nó trở xuống vật lý, sinh lý lại. Đọc cái này rồi quý vị ngồi thiền chỗ văng, quý vị sẽ thấy. Chẳng hạn như bây giờ cái cây, cái này nhố đem lên đây nó thuộc về vật lý, nếu đem xuống dưới nước hay dưới đất trồng, nó còn rễ, nó mọc lại thì nó biến thành sinh lý, nhô lên là vật lý, mà chôn xuống là sinh lý, sinh lý là có sự sống, nhổ lên mất sự sống là trở thành vật lý.

Cái răng chúng ta cũng vậy. Cái răng này là sinh lý do chỉ máu nuôi nó. Thành ra cái răng quý vị để cục đá vô nó ê, cái đó là cái đau của phù trần căn, cái thân bên ngoài. Nhưng mà khi nó nhức cái tủy rồi đó thì quý vị chịu không nỗi, đây là cái đau của thân thứ hai. Chúng ta phải nhớ. Khi con người chết rồi cái răng phải hư, nhưng cái chỉ máu 8 tiếng sau mới đứt. Quý vị phải để ý. Thành ra cái răng lấy khỏi đây rồi thì vật lý, mà nằm ở đây còn tủy, còn chỉ máu thì đó là sinh lý. Quý vị để ý hén.

hén.

Tóc ở trên đầu cũng là sinh lý, mà nhổ nó ra rồi thành vật lý. Coi chừng Còn cái thức tức là cảm giác. Cảm giác mà khi có sự vật, thì con mắt sẽ nhận. Cũng như cái đông hô, cái bình thủy đê ở đây thì nó sẽ nằm trên tròng đen của tôi. Thì cái cảm giác mượn cái tròng đen làm căn mới có cảm giác dễ chịu, khó chịu. Nhưng mà khi cái cảm giác ra khỏi rồi, nó trở lại thành sinh lý. Thành ra giữa sinh lý và vật lý, quý vị phải coi cái sự chuyển hóa của nó. Rồi tới sự phân biệt, tức là súc sanh, thì cái cảm giác lên cao nữa thì thành cái sự phân biệt.

Mà sự phân biệt già dặn rồi thì thành ý chí.

Cứ tiến hóa hoài, cứ trở thành hoài, cứ cải sửa hoài, đó là nền tảng của đạo từ xưa tới bây giờ. Tu là cải sửa, cải sửa từ thấp tới cao, cải sửa từ ác qua thiện, cải sửa từ thiện trở lại ác. Chúng ta cứ lần quẩn trong vấn đề cải sửa không thoát được. 62 tôn giáo cũng vậy, mà thời này chúng ta thấy cũng vậy. Còn cái danh từ nữa mà quý vị thích nhất, "cải sửa là thần thông". Cái này quý vị khoái lắm. Bây giờ tôi cải sửa, tôi ngồi đây, tôi nhập định có hào quang. Thì ôi, ông Sư này đắc quả. Quả la hán đem nấu nước uống ngon lắm. Chúng ta coi chừng cái thần thông với cái trí tuệ nó khác nhau. Đạo Phật không chấp nhận thần thông, chỉ đi tới trí tuệ.

Mà trí tuệ, vậy ngoài thần thông có trí tuệ hay không? Không có. Ngoài thần thông có trí tuệ hay không? Không có.

Thần thông có khác trí tuệ hay không?

Thần thông có giống trí tuệ hay không? Quý vị phải học cái này. Thần thông với trí tuệ không khác, nhưng mà khác. Tôi lấy cái thí dụ. Thí dụ như là tôi ngồi đây, tôi nhập định kỹ, lâu, sâu làm cho cái thân tôi bắt đầu nhẹ nhàng, thì cái từ lực tôi, tư tưởng nó phát ra cái hào quang. Mà nếu hào quang màu trăng đó là tôi cõi trời, quang màu xanh đó là tu tiên, quang màu vàng mới là Phật,... Thì cái đó là thần thông của tư tưởng, tôi tập trung kỹ, mạnh, lâu, sâu.

Như vậy vị A-la-hán có thần thông không? Vẫn có. Nó giống với cõi trời không? giống mà không, không giồng mà giống. Thì tôi cũng có thể nhập định kỹ, lâu, sâu nhưng mà tôi có một cái "Lặng lẽ".

Bởi vì ngoại đạo, khi mà nhập định sơ thiên, nhị thiền, tam thiền tôi bắt đầu có thần thông. Thì tôi cho thần thông này "là Tôi, là của Tôi, là tự ngã của Tôi", đó là tư tưởng. Tôi lấy cái đó làm cái ngã, làm cái tự cao của tôi, làm cái chứng đắc của tôi.

Còn A-la-hán cũng nhập định, cũng có thể có thần thông giống hệt, nhưng cái đó "không phải Tôi, không phải của Tôi, không phải tự ngũ của Tôi". Tôi biết đó là thần thông, nhưng mà "tôi là cái biết" chớ không phải là thần thông. Thần thông nó mượn "cái biết" này để nó phát hiện ra. Còn ngoại đạo "không có cái biết", chỉ nhận lấy thần thông là "Ta, của Ta, tự ngã của Ta" Còn một vị tu theo Phật, trí tuệ vẫn có thần thông nhưng biết cái đó là cái trò chơi của cái trí tuệ, nó mượn cái dòng nước để nó phát hiện ra cái hào quang. Thì cái dòng nước linh hồn mới là chánh, còn cái hiện tượng đó chí là cái trò chơi, cái diệu dụng thôi.

Chẳng hạn như luồng điện thì đó là trí tuệ, tôi lấy thí dụ vậy. Rồi khi đút qua cái bóng đèn thì nó cho cái ánh sáng. Thì ánh sáng chỉ là cái diệu dụng của luông điện. Anh sáng là thân thông mà cái luông điện là trí tuệ. Luông điện nó biết ánh sáng "không phải Tôi, không phải của Tôi,...", nhưng mà nương vào dòng điện để phát hiện.

Còn ngoại đạo cho cái ánh sáng là "Tôi, của Tôi, tự ngã của Tôi". Khác nhau có bấy nhiều đó thôi.

Hay nói cách khác "Trong trí tuệ gồm có thần thông. Thần thông chưa vói tới trí tuệ". Hiểu kịp không. Thôi thì, hiểu không, hiểu thì thôi. Bữa khác giảng lại nữa, hén. Thì thôi bây giờ trả bài.

Tôi giảng hoài, tôi đi từ từ, nhiều khía cạnh, cũng vậy thôi, nhưng mà tôi đi khía cạnh này, khía cạnh khác, quý vị thấy tùm lum, ai hạp khía cạnh nào thì đi theo khía cạnh đó, vô tôi giảng nhiều cách. Hén. Rồi cuối cùng chúng ta cũng trở lại cái tư tưởng và Bát nhã.

Cái tư tưởng thì nó tùm lum. Thì Bát nhã nó có một, nhưng mà nó vẫn là tùm lum, nhưng mà tùm lum nó năm cái một, rồi thì tất cả cái tùm lum này nó đều từ cái một này trở ra. Thì tất cả tùm lum "không phải Tôi, không phải của Tôi, không phải tự ngã của Tôi".

Còn ngoại đạo thì cái tùm lum này là "Tôi, tự ngã của Tôi", thành ra tôi cao hơn mọi người, mọi người thấp hơn tôi.

Còn biết rằng những cái tùm lum phát hiện từ "cái một Chân tâm lặng lẽ" này, thì ai cũng giống nhau thôi, ai cũng là Phật hết. Mà Phật đã thành, Phật chưa thành, Phật đang thành. Chỉ có vậy thôi.

Phật tử trả bài.

Câu số 1: Về cõi Tịnh độ vẫn còn nghiệp, nhưng trả nghiệp bằng ý, tức là ý nghiệp. Xin Sư giải thích thêm.

Câu số 2: "Nhất tâm hệ niệm nghĩa là sao? Và khác với nhất tâm bất niệm như thể nào?"

Câu số 3: Hành động tạo nghiệp, nhưng có những sự việc không hành động, mà tư tưởng tác ý thì có tạo nghiệp không?

Câu số 4: Người vãng sanh còn bị luật nhân quả chi phối không? Là 4 câu. Bây giờ tôi đọc lại từ câu. Tôi nói cho rõ rồi quý vị trả lời giùm. Cái này tất cả đều phải nắm vững hết. Tôi có giảng rồi, nhất là quý vị ở Ngọc Vân. Hén. Hễ mà trả lời không được thì đi gội đầu. Hén.

- Câu thứ nhất "Về cõi Tịnh độ vẫn còn nghiệp, nhưng trả nghiệp bằng Ý, tức là ý nghiệp. Xin Sư giải thích thêm."

Bây giờ phật tử giải thích thêm. Ai phát tâm giải thích nè. Tôi đọc" Về cõi Tịnh độ tức là vãng sanh về Cực Lạc rồi, nhưng mà" Đới nghiệp vãng sanh", cái danh từ nó vậy. Tức là vẫn còn nghiệp, nhưng mà" Đới nghiệp vãng sanh" trả cái nghiệp đó bằng ý, tức là trả bằng cách nào. Xin giải thích cho nó rõ, trả ý là trả làm sao. Thì cái này tôi có giảng rồi. Giờ có người ta hỏi. Cô này ở Cần Thơ, pháp danh Ngọc Thanh. Thì hôm đó cô xuống Trà Cuốn, cố nghe mà tôi không có đi, tôi mắc đi đâu đó, nhờ ông Minh Triết đi giảng. Ông Minh Triết không có giảng, thì hẹn lại, sau tôi có đọc một lần ở Ngọc Vân hay đậu đó, vì hết giờ rồi, tôi gởi cho quý vị về suy gầm. Thì hôm nay chúng ta bắt đầu trả.

Khi mình vãng sanh về Cực Lạc, thì có người tạo nghiệp nhiều quá, nghĩa là nghiệp nặng quá, thấy có thể không vãng sanh, nhưng mà nhờ thêm Ban hộ niêm, nhờ cái điều kiện đầy đủ. Tức là có người cái bụng nóng, tức là về ngạ quỷ đây, thì cái Ban hộ niệm, nhất là người khai thị rất rõ ràng, tiếp tục khai thị, tiếp tục niêm Phật, 8 tiếng thì nó dồn lên trên ngực, niệm tiếp nữa, nhiều khi cả ngày, thì lần lần nó lên tới ngực thì vãng sanh, hoặc là tới mặt. Tới ngực tức là Hạ phẩm Hạ sanh đấy. Rồi có khi lên tới mặt là Hạ phẩm Trung sanh. Như vậy cái nghiệp quá nặng, như những người giết heo, những người đô tê, những người làm cái nghiệp oan trái là chết phải đọa 4 đường ác thôi. Nhưng mà nhờ cái phương pháp hộ niệm, thi cũng Đức Phật Thích Ca chỉ thôi, thì hộ niệm một cách rất tha thiết, mà lại đông nữa, có thể 70-80 mà toàn là những người giữ 5 giới rất thanh tịnh. Mà 1 giới thì có 36 vị thần ủng hộ, 5 giới là 180, thì cái định lực quá mạnh, giúp cho người hấp hối này vãng sanh về Cực Lạc. Vãng sanh ngoài ý muốn. Nghĩa là chúng ta thấy không thể vãng sanh, thế mà cái pháp môn Tịnh độ vẫn vãng sanh, tức là vẫn thành Phật đấy. Về đó là thành Phật thôi.

Như vạy những cai nghiệp mình tạo là xóa bỏ hết. Như vậy thì bất công. Chúng ta cứ tạo nghiệp đi, rồi may mắn, nói là may mắn đó, tức là trăm ngàn lần mới có 1 lần, nhưng mà vãng sanh.

Như vậy cái nghiệp đi đâu? Người làm ác cũng thành Phật nữa. Vậy chúng ta trả lời như thế nào?

Cái câu này là cái câu khó đấy. Trong kinh kêu là "Đới nghiệp vãng sanh".

Đới là cái gì? Đới là mang theo, đèo theo. Mình đi đâu có cái sợi dây nịt, thì người Tàu kêu là đới, đới là nên nịt cái bụng mình lại, đi đâu mình đèo đứa bé theo, thì mang theo là vậy. Mang tất cả những cái tội lỗi mình làm trong kiếp này mà chưa kịp trả, thì cái thọ mạng mình đã hết. Thay vì mình bị đọa xuống địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, mà cái này lại vãng sanh để thành Phật. Đó là một điều hết sức là vô lý. Nhưng, với pháp môn Tịnh Độ nó vẫn hữu lý. Thì mình giải thích làm sao cho những người tu người ta hiểu rõ, và người ta thấy cái tâm quan trọng, cái "đại hạnh" của chúng ta trong thời buổi mạt pháp này còn có pháp môn Tịnh Độ. Nghĩa là nếu đủ nhân duyên nghe pháp, tạo cái thuận duyên, thì dường như bất cứ người nào cũng có thể vãng sanh được.

Trong kinh nói, vãng sanh không phải khó, mà cũng không phải dễ. Nếu mà không đủ "thiện căn, phước đức, nhân duyên" thì không vãng sanh. Thì cái đó khó à, "thiện căn, phước đức, nhân duyên". Có người, người ta cái nghiệp rất nặng, nhưng mà người ta đây đủ "phước đức, nhân duyên", người ta vân vãng sanh thôi.

Như chăng hạn người ta làm ác, người ta giết trâu, bò, người ta chửi mắng mấy người tu Tịnh độ, người ta phỉ báng. Nhưng giờ phút cuối cùng người ta ân hận.

Như cái ông gì làm heo ở bên chùa đó, không bao giờ tu. Nhưng tới giờ chết ông thấy heo eng éc căn ông. Ông bực mình ông la, kêu bà vợ" Bà qua thính cái ông Thầy chùa qua cứu cho tôi". Thì ông Thầy tu qua thấy vậy nói" Ong ráng niệm Phật, mà tha thiết à, chớ không thôi ông chết ông xuống địa ngục đây, ông giết hại loài súc sanh nhiều quá. Ông tha thiết niệm. Niệm đâu nửa tiếng đồng hồ thì ông thấy Phật A Di Đà và Quan Thế Am hiện ra. Ông nói" Thầy ơi! Con cám ơn Thầy quá, Phật đến rước con. Con xin đa tạ Thầy. Con theo Phật về". Nói xong là ông tắt thở. Như vậy là vãng sanh, mùi thơm khắp phòng. Thì cái đó là cái tạo nghiệp của ổng rồi đi đâu.

Chúng ta thấy câu hỏi này rất hay. Thành ra nếu chúng ta học Duy thức thì cái câu trả lời nó sáng tỏ, nó rõ ràng. Còn không, mà gặp người ta hỏi, mình làm không sáng tỏ thì người ta sẽ không tu, uổng cái kiếp luân hồi sanh tử của chúng ta.

Cũng như vấn đề hiến xác vậy đó, có nhiều người trả lời không được. Rồi như vậy những người đã lỡ hiến xác rồi làm sao. Và những người sắp sửa muốn hiến xác nữa rồi làm sao. Cái đó nếu không có Duy thức là không làm sáng tó được. Thì thôi, bây giờ tôi xin trả lời câu này. Còn 3 câu nữa. Mà nếu chần chờ nữa thì tôi quên. May là tôi đem theo, hồi trước cũng chưa trả lời. Câu này tôi có giảng một lần.

Thì chúng ta sống, chúng ta có thân nghiệp, khẩu nghiệp và ý nghiệp. Thì cái ý nghiệp là quan trọng hơn hết. Tôi nói đó là cái tâm, nó điều khiển cái thân và cái khấu. Thân với khẩu, tự nó không có tội lỗi gì hết, mà nó cũng chẳng có vãng sanh về đâu hết, nó do cái ý nghiệp điều khiến. Thì trã bằng ý nghiệp là trả bằng tất cả, chuyển hết tất cả thân, khẩu. Chẳng hạn như chúng ta làm tôi lỗi, giết heo, giết trâu, bò thì đâu phải là cái tay giết. Sư nói không phải cái tay giết thì cái gì giết con heo, cái gì đâm họng heo. Thì chúng ta nói phải là cái tay.

Không lẽ cái tay cầm dao đâm sao? Phải có cái gì điều khiển, sai khiến nó. Chúng ta phải nhận cái chỗ đó. Thành ra nếu chúng ta điều chuyển cái tâm rồi, thì cái tay nó đâu có dám giết. Cái tay giết là do cái tâm sai khiến. Chúng ta lạy Phật cũng vậy. Không phải lạy Phật là vãng sanh đâu. Nhưng mà lạy Phật với cái tâm như thế nào.

Có khi lạy Phật mà tội lỗi.

- Có khi lạy Phật mà phước báo sanh về cõi trời.

- Có khi lạy Phật mà thành A-la-hán.

- Có khi lạy Phật mà thành Bồ-tát, Như Lai. Thành ra chúng ta phải nắm cái tâm là quan trọng hơn hết.

Nhưng người sơ cơ thì phải nương vào thân, vào miệng thì cái tâm mới tập trung được. Cũng như mẫu giáo vậy, phải nương vào ráp vần mới đọc được. Nhưng không phải ráp vần mới đọc chữ. Khi nó lên lớp 3, lớp 4 nó đâu có cần ráp vần, nó nhìn vô là nó đọc liên. Đó là do cái tâm nó đã thuận thục rồi, nó lại khác.

Thành ra ở đây muốn trả lời câu hỏi này, chúng ta phải nắm cái tâm. Nếu chúng ta cải sửa cái tâm thì tất cả cái thân này phải cải sửa theo. Tôi đã nói hồi nảy "vô thường, vô ngã", cái nhận thức như thế nào, thì cái thân và đối tượng nhận thức phải chuyển biến theo.

Chẳng hạn như bây giờ, nhận thức tôi là người thì nước phải là nước, mấy ông mấy bà cũng là người thì phải thấy nước giống nhau hết. Nhưng nếu cải nhận thức tôi là cõi trời, các nhà hóa học nước là H2O. Thành ra có 2 cách:

- Một là tôi nhờ máy móc, tôi vô cái phòng hóa học, tôi thấy nước là H2O. Thì chính cái máy móc nó thay đổi cái hoàn cảnh, thì cái nhận thức tôi phải tương ưng theo.

- Còn cái thứ 2 là tôi không cần máy móc, tôi tự tu luyện, tôi luyện. Chẳng hạn như ông Nan Đà. Ông nhớ vợ là công chúa, Đức Phật mới dẫn ông lên cõi trời, còn đẹp gặp cả ngàn lần bà công chúa nữa. Tới chừng Đức Phật thả ông xuống, lọt xuống cõi này, thì ông không thấy nữa. Thì cái đó là nhờ Đức Phật, nhờ cái từ lực của Ngài, Ngài đưa ổng lên đó ổng thấy. Giống như nhà hóa học thì các ngài dùng máy móc để mình thấy nước là H2O Chừng nào Ngài thảy ống xuống rồi, thì ống thấy cõi này bằng công chúa cõi này, chớ cõi trời ông không thấy nữa. Nhưng nếu về ông tu, ông chứng đắc nhị thiên, tam thiền rồi tự lực ông có thể thấy được cõi trời chớ không cần Đức Phật nữa.

Thành ra Đức Phật cải sửa cái hoàn cảnh, thì cái tâm ống cải sửa theo. Còn nếu ổng cải sửa cái nhận thức ổng, thì hoàn cảnh phải cải sửa theo. Thì Đạo Phật chú trọng ở mình hơn là Đức Phật. Đức Phật là tha lực đầu tiên. Một đứa mẫu giáo không học, không đọc chữ được thì phải nhờ ông thầy dạy ráp vần. Khi đã ráp vần được rồi là ông thầy thả ra, nó ráp en. Cũng như đứa bé phải nhờ tay mẹ vịn nó mới đi được. Nhưng mà khi đã đi được rồi mà vịn thì đứa bé này sẽ chết, giúp cho nó đi một mình thôi. Thì cái đó là cái mục đích của Đạo Phật, là mỗi người phải tự đi lấy bằng cái tự lực của mình.

Thì ở đây cũng vậy. Khi chúng ta tạo nghiệp là do tư tưởng chúng ta đã có tư tưởng xấu, tư tưởng ác, tư tưởng đê tiện. Thành ra mới giết loài thú đê thỏa mãn cho cái xác thân, cái sự giàu có này.

Thì chính cái tư tưởng là tội lỗi, chớ đâu phải thân, đâu phải miệng. Miệng là tay sai thôi. Thành ra khi vãng sanh về Cực Lạc rồi, thì chính cái tâm vãng sanh chớ không phải thân, xác thân chết nó bỏ lại.

Nhưng mà tư tưởng ác thì nó huân tập cái chủng tử ác là cái hột giống này, nó đủ điều kiện nó sẽ trở lên cái xác thân xấu xa đê tiện, nhưng bây giờ chưa đủ điều kiện, mà nó đã được vãng sanh về cõi Phật rồi. Thì tất nhiên những cái chủng tử này nó nằm lép ở đó nó chờ thời, không đủ nhân duyên, về Cực Lạc làm sao mà đủ nhân duyên, toàn là Thánh Tăng không hà, chúng tử ác nhưng mà không có phân, không có đất, không người vun, tưới thì nó vẫn nằm ở đó. Thành ra Cực Lạc là như vậy. Nhưng mà nó vẫn còn chớ đâu phải không còn.

Vậy trả bằng ý nghiệp là trả làm sao? Tức là trả như lúc chiêm bao. Chúng ta thấy chúng tạ làm việc gì ác, nằm chiêm bao chúng ta thấy những việc ác nó hiện ra, thấy bị cắt, bị cưa, mổ, xẻ, thấy cọp bắt, rượt mình, thấy đầu trâu, mặt ngựa lấy chỉa ba nó đâm vô lưng mình, nó biểu đi đầu thai. Nếu còn đang mộng chưa có tỉnh. Sợ không? Sợ chết mồ luôn, mồ hôi ra ướt mình, ướt áo hết, rồi la ó om sòm. Rồi mấy người bạn, cha mẹ xung quanh đến vô vai kêu "Con, dậy con, làm cái gì mà con la, con khóc quá vậy?" Tỉnh dậy thì mất tiêu hết, không có đâu trâu, mặt ngựa, không có gì hết. Thì chúng ta thấy cái đó kêu trả bằng ý nghiệp. Chiêm bao tôi thấy đầu trâu, mặt ngựa đâm tôi, mổ tôi, cắt cổ tôi. Trong lúc chiêm bao là có. Nhưng khi tỉnh dậy đâu còn cái gì đâu, tôi vẫn là tôi, có bị cắt cổ gì đâu. Nhưng mà cái ý tôi lúc đó vẫn có. Thì nếu trong lúc chiêm bao mà tôi biết cải sửa, tôi tu tập, tôi niệm Phật, tôi niệm A Di Đà này kia tôi thấy thoát khỏi, tôi niệm Quan Âm đến cứu tôi. Thì cái đó kêu là trả bằng ý nghiệp, cái xác thân không có. Thì về Cực Lạc cũng tương tợ như vậy. Khi mình về vào Giáo hội của Phật A Di Đà rồi, chủng tử ác nó nằm trong đó chờ thời. Thành ra thỉnh thoảng Đức Phật A Di Đà phải thảy mình trở lại cõi ta bà của mình, tức là trở về cõi uế độ, chớ không còn tha lực của Đức Phật A Di Đà, không còn nương giáo hội nữa. Chẳng hạn như vào Giáo hội của Đức Phật Thích Ca, mình tạo nghiệp nhiều quá rồi, cũng như chàng Vô Não phải đây ra ngoài xã hội, thì nó đánh, nó đập mình, rồi về Giáo hội thì hết.

Thì cái đó trả nghiệp từ từ đến khi nào hết ý nghiệp. Trong lúc chiêm bao mình biết tu, biết niệm Phật, đó là mình chuyên cái ý nghiệp của mình, thì chiêm bao lần lần nó nhẹ, mai mốt vẫn còn chiêm bao tiếp tục. Thì trong chiêm bao mình bắt tu để cải sứa ý nghiệp trong chiêm bao.

Thật ra mình đang sống đây cũng là chiêm bao thôi, mình phải hiểu sâu như vậy. Lúc mình nằm chiêm bao là chiêm bao của chiêm bao. Còn cái này chiêm bao của sự thật thì cũng là mộng thôi, nhưng mộng này nhẹ. Bây giờ ngủ rồi chiêm bao nữa. Rồi chiêm bao, quý vị thấy mình đi ngủ, trong lúc ngủ chiêm bao, cái đó là chiêm bao của chiêm bao của chiêm bao nữa. Quý vị phải tham thiền, quán xét, toàn là chiêm bao không.

Khi nào mới thật? Chỉ có A-la-hán mới thật thôi. Bất lai cũng còn chiêm bao. Thánh thứ nhất, thứ nhì, thứ ba vẫn còn chiêm bao. Còn tư tưởng là còn chiêm bao.

Chính tư tưởng là chiêm bao. Tư tưởng tạo ra vấn đề, tư tưởng tạo ra tam giới do nghiệp cung cấp chất liệu từ trong linh hồn thì mới có tam giới này.

Như vậy khi vãng sanh về Cực Lạc, thì thế giới Cực Lạc không phải là thể giới của tam giới, đó là thể giới của sát-na thì đâu có nghiệp nào vào vô đó, nhưng mà không phải là hết, mình tạo nhân quả thì phải năm nhân quả thôi. Thì bây giờ Đức Phật mới thảy mình ra Giáo hội cho mình trở về ta bà lại thì tức nhiên phải trả nghiệp thôi, nhưng mà mình ở đây tu tập mình biết rồi, thì bây giờ ý chí mình mạnh, mình cải sửa, cải sửa mà hết rồi không còn chiêm bao, không còn bị thảy ra ngoài, mà chưa hết thì trở vô lại rồi lại thảy ra nữa, tới chừng nào dứt hết ý nghiệp thì những cái mình tạo ở ta bà. Thân, khẩu không quan trọng, trả ý thì thân khẩu đều chuyển hết.

Đại khái là vậy. Có hiểu không? Đặng sau này người ta hỏi tại sao mà mấy người làm ác vân vãng sanh, như vậy là không có công băng. Về Cực Lạc rồi là hết nghiệp? Không có hết đâu. Vào trong Giáo hội Phật Thích Ca không còn nghiệp nữa, nhưng mà ở ngoài đời còn làm nghiệp thì thỉnh thoảng đi ra tiếp xúc cuộc đời vẫn bị đánh đập.

Như chàng Vô Não 3-4 tháng trời lổ đầu, rách y tùm lum hết. Nhưng mà ổng biết tu, ổng can đảm trả. Rồi Đức Phật mới nói "Thôi, bây giờ con bị đánh nhiều quá, con qua nước khác, nước này con giết tới 999 người, qua nước khác thì đâu có ai biết, con sông an vui." Nhưng mà cái nghiệp không hết. Ong biết như vậy là không có thành Phật được. Đức Phật nói "Trả từ từ, con làm quá, Như Lai sợ con chịu không nỗi". Nói "Con dám tạo ác, thì con dám trả ác". Thì trả cho tới 9-10 tháng, cả năm trời. Cứ bệnh, vô trong đó quý Sư băng bó cho hết bệnh, rồi ra lỗ đầu nữa, rồi băng bó nửa tháng, một tuần lễ hết nữa, rồi ra lỗ đầu nữa, bể bát, rách y. Ông cứ tiếp tục làm 8-9 tháng trời chịu đựng. Tới chừng nó trong sạch rồi thì cái duyên nó tới. Ông nghe một cái cô đó đẻ, mà đẻ không ra, đàn bà sanh đẻ đau đớn lắm, mà đứa con quá lớn đẻ không ra. Bả rên quá trời rên. Ông đi ngang nghe ổng, ổng khổ quá chịu không nỗi, bắt đầu cái tâm từ nó phát khởi, bởi đi tu mà. Ong chạy về bạch Đức Phật "Con đi ngang sao nghẹ cái cô đó cổ đẻ không được, rên, đau đớn quá con chịu không nỗi." Đức Thế Tôn nói "Con trở lại chú nguyện cho người ta". Nói "Chú nguyện làm sao?" Đức Thế Tôn nói "Con nói từ ngày mà con sanh ra tới giờ, con chưa hề tạo một cái nghiệp nhỏ nào hết. Thì xin cho cái công đức của tôi hồi hướng cho mẹ tròn con vuông thì sanh được thôi." Ông nói "Trời ơi. Thế Tôn nói gì kỳ vậy. Từ ngày sanh ra tới giờ con đã giết 999 mạng. Mà Thế Tôn nói con không giết ai, rồi hồi hướng công đức là con nói dối nữa." Đức Phật nói "Không phải vậy. Con có 2 cách sanh, hôi cha mẹ sanh con là khác, rồi con chết hết cõi đời, con sanh vào nhà đạo, tới đây con bắt đầu thọ giới là con sanh một lần nữa đây. Tức là quý vị thọ giới rồi là sanh lần thứ 2. Cha mẹ sanh thân thôi, còn Đức Phật thọ giới là sanh tâm, bây giờ nó khác cuộc đời trước rồi. Hồi trước con sát sanh, trộm cắp, tà dâm,... bây giờ không sát sanh mà còn phóng sanh, không trộm cắp mà còn bố thí,... thì con người con là con người thứ 2, con người khác rồi. Mà từ con thọ giới tới bây giờ, giới Tỳ kheo 250 giới, con có giết một con kiến, con muỗi nào không?" Nói "Không". "Thì tất nhiên đó là trong sạch. Thế Tôn muốn nói là ngày con xuất gia vào đạo chớ không phải cha mẹ đẻ. Cha mẹ đẻ con đã tạo 999 người chết rồi, và biết bao nhiêu loài thú đã chết vì con. Nhưng từ ngày thọ giới tới bây giờ con kiến, con muỗi, con cũng không dám đập. Vậy trên đời nây ai trong sạch hơn con." Ông nghe rồi ổng nói "Đức Thế Tôn nói vậy con hiểu rồi.

Vậy con đến chú nguyện."

Thì quý vị biết 1 giới là 36 vị thần, chư thiên ủng hộ. Quý vị 5 giới là 180, mà vị Tỳ kheo 250 giới là mấy trăm ngàn chư thiên ủng hộ, thì cái lời nói đó rất là linh. Ông trở lại thì còn nghe cái bà đó rên quá trời, sanh không được, cả tiếng đồng hồ không sanh được. Thì người nào, nhất là mấy cô có sanh đẻ thì biết, tôi không biết, nghe nói nhức lắm, rặn không ra, mà đứa con bự chừng nào, bự 4-5 kg thì chết mồ người mẹ. Ống lợi ổng đứng bên vách ổng nói "Tôi kể từ ngày tôi xuất gia tới giờ, tôi chưa hề làm một việc sát sanh nào nhỏ, xin đem cái phước đức, cái công đức của tôi hồi hướng lại cho mẹ tròn con vuông." Ông nói xong là đứa bé ra liên.

Thì cô đó mừng quá, nói trời ơi, coi ai chú nguyện ở vách, mẹ và anh, em ra coi ai chú nguyện ở ngoài vách cho tôi, mà tôi sanh dễ dàng. Ra thì thấy chàng Vô Não. Rồi từ đó cái tiếng tâm ông nổi lên. Ai có bệnh tật, có cái gì lợi tới ống chú nguyện là hết. Ông giữ giới quá kỹ mà.

Thì chúng ta thấy "Đới nghiệp vãng sanh" này cũng vậy thôi. Qua đó trả bằng ý nghiệp, tức là trả bằng cái tư tưởng ác, thiện của mình. Mà chúng ta phải lấy cái tư tưởng thiện mà đuổi tư tưởng ác, xấu. Rồi nó hết rồi, còn cái tư tưởng thiện thì chúng ta mới nhận lại được Phật tánh thì mới qua Đạo Phật. Thì chính câu đó là trong kinh, câu Phật ngôn "Chúng ta phải dùng tư tưởng tốt mà đuổi tư tưởng xấu".

Thì ở trong Trạm Xe cũng vậy. "Đạo tri phi đạo tri kiến thanh tịnh" rồi tới "Đạo tri kiên thanh tịnh". Đạo là tư tưởng tốt, phi đạo là tư tưởng xấu. lấy tư tưởng tốt đuôi tư tưởng xấu, rồi tư tưởng xấu hết rồi, còn tư tưởng tốt thôi. Rồi từ đó mới đi tới "Tri kiến thanh tịnh" mới qua Đạo Phật được. Đại khái là như vậy.

Thì cái câu này quý vị có thể trả lời một cách sáng tỏ, ở đó trả nghiệp như một giấc chiêm bao.

Khi vào giáo hội của Phật A Di đà, Phật Thích Ca thì không có nghiệp nào theo hết á, nhưng mà cái nghiệp cũ vẫn còn. Đức Phật A Di Đà mới đấy mình ra khỏi giáo hội, trở về sống với giấc chiêm bao. Mình thấy mình trở lại có cha, mẹ, có anh, em, trở lại cõi ta bà này, kêu là hồi tưởng đó. Chiêm bao là vấn đề hồi tưởng lại, kêu lạc tạ ảnh tử nó rớt vào trong A-lại-da thì bây giờ bắt đầu nó hiện lên. Cái này trong Duy thức kêu là độc ảnh cảnh - tợ tỷ lượng. Còn bây giờ kêu là đới chất cảnh - chân tỷ lượng. Duy thức nó rất rõ. Như vậy khi chúng ta trở về độc ảnh cảnh, cảnh tưởng tượng chiêm bao. Cái này là chiêm bao với ngũ câu ý thức. Cái kia chiêm bao với độc đâu ý thức, nhớ lại, thì chúng ta có cũng quyền cải sửa, nếu chúng ta có chủng tử thiện, biết cách tu tập. Đó là trả bằng ý nghiệp.

Câu này cổ hỏi rất hay. Bây giờ hiểu chưa. Bây giờ còn ai thắc mắc gì nữa không? Nếu không thì chúng ta tiếp tục hay chúng ta nghỉ, hết giờ rồi. Thì tôi đọc lại thêm 3 câu nữa, gởi cho quý vị về suy gẫm. Kỳ tới trả nha, cái này tôi đã giảng hết rồi.

Cậu 2: "Nhất tâm hệ niệm nghĩa là sao? Và khác với nhất tâm bất niệm như thế nào?"

Chữ hệ nó quan trọng đó. Hệ tức là liên lạc với nhau, liên hệ nghĩa là có một sự nối kết với nhau, kêu là hệ niệm. Là nhất tâm hệ niệm. Còn nhất tâm bất niệm. Bất là không, là nhất tâm mà không còn niệm Phật nữa. Thì 2 cái khác nhau làm sao. Quý vị biết rồi.

Thí dụ. Hệ niệm. Tôi niệm nam mô A Di Đà Phật, nam mô A Dị Đà Phạt.... tôi tập trung vào đó, được đâu chừng 1000 tiếng, 2000 tiếng, rồi nó phóng, tôi kéo lại. Rồi tôi niệm được 1000-2000-3000 tiếng nữa rồi nó phóng nữa, tôi kéo lại,... là hệ niệm. Tư tưởng nó phóng đi với cái tư tưởng nó nhất niệm liên hệ với nhau. Khi tôi tập trung mạnh, kỹ thì nó liên tục, mà hớ một chút xíu là nó phóng thì tôi kéo trở lại. Cái đó kêu là hệ niệm, còn liên lạc với cái nhất niệm.

Còn Bất niệm là không còn niệm nữa, tức là trong A-lại-da nó phát ra, tôi dùng nhớ, nghĩ, tưởng tôi tống nó trở vô, rồi nó phát ra tôi tống trở vô,... là bất niệm, không còn niệm Phật nữa. Tôi không niệm nữa mà tự nhiên tiếng niệm từ linh hồn tôi ra.

Thì khác nhau sao? Gởi cho quý vị. Quý vị trả lời, hén. Thì cái này đúng ra là tôi không giảng. Nó khác nhau như thế nào thì quý vị tìm cách trả lời. Hệ niệm thì vãng sanh như thể nào? Còn bất niệm thì vãng sanh sao? Nó khác nhau sao? Và nó giống nhau chỗ nào? Về suy gẫm hén, kỳ tới tôi hỏi lại đó. Câu thứ 3 là cái câu vui nhất mà cũng cắc cớ nhất. Cô này cổ hỏi cũng hay. "Hành động tạo nghiệp. Nhưng có những sự việc không hành động mà tư tưởng tác ý thì có tạo nghiệp không?" Cái này là cái nhân quả và nghiệp là cả một vấn đề Hành động tạo nghiệp. Cổ không để ý cái chữ "hành động" với chữ "tạo nghiệp". Hành động là việc làm băng thân, việc làm băng miệng, việc làm băng ý. Nhưng mà tất cả đều do ý điều khiên, chúng ta năm như vậy, chúng ta mới trả lời được.

Hành động tạo nghiệp, nhưng có những sự việc không hành động mà tư tưởng tác ý thì có tạo nghiệp không? Nghĩa là sao? Có những sự việc không hành động mà tư tưởng tác ý.

Thí dụ tôi nghĩ, tôi thèm ăn gà, tôi nghĩ tôi muốn giết con gà tôi ăn thịt. Nhưng mà tôi nghĩ, thôi tội lỗi, mình giữ giới, mình phạm như vậy là có tội với Tam Bảo, bây giờ Sư hay, Sư rầy mình. Thôi, không làm.

Tức là có những sự việc, nhưng có những sự việc không hành động, tức là tôi không làm, nhưng mà tư tưởng tác ý, tôi muốn giết con gà, là tư tưởng muốn giết, có tác ý, nhưng mà tôi không có giết, tôi nghĩ lại rồi thôi tôi bỏ. Như Vậy Có Nghiệp hay khÔng?

Đó là câu số 3, thì đó là sáng tỏ rồi đó. Bây giờ tôi nghĩ tới giết con gà, nhưng mà rồi tôi không giết. Thì có tội lỗi không? Rồi bây giờ tôi nghĩ tới con gà, tôi giết thiệt. Như vậy có nghiệp, có tội lỗi không?

Nếu tội lỗi thì một cái giết để ăn. Một cái nghĩ giết, rồi không giết. Nó khác nhau không? Rồi khác nhau như thế nào? Trong cuộc sống quý vị. Đây là một thí dụ trong vô số thí dụ. Có khi mình thấy cái đó rồi mình thấy tội lỗi quá không dám làm, định làm chớ, rồi không làm. Còn định làm mà làm thiệt. Cuộc sông mình rất nhiều, không phải vụ con gà không, mà vô sô thí dụ. Quý vị cố gắng suy nghĩ cho rõ đế mà quyết định cho cuộc sống giải thoát hay là lang thang của mình. Tôi đã giảng rất nhiều. Quý vị lấy Duy thức ra quý vị suy gẫm rồi quý vị sáng tỏ.

Còn câu số 4: "Người vãng sanh còn bị luật nhân quả chi phối không?" Cái này tôi cũng giảng rồi. Vấn đề nhân quả là vấn đề đặc biệt. Bây giờ cô kéo cái nhân quả qua thế giới Tịnh độ "Người vãng sanh còn bị luật nhân quả chi phối không?"

Câu này ông Đạo Nhất hỏi ở thế giới Uế độ thì "Bậc đại tu hành có lạc nhân quả hay không?"

Còn cái này" Bậc đại tu hành ở Tịnh độ có bị nhân quả hay không? Không chỉ bậc tu hành mà bất cứ người nào vãng sanh về Cực Lạc, thì tu hành kém, tu hành vừa, tu hành cao,... người tội ác cách mấy mà được vãng sanh qua đó hết thì có bị nhân quả hay không?

Thì quý vị trả lời. Thôi tới đây xin tạm ngưng. Gởi cho quý vị về suy gẫm, để quý vị làm biếng quá Bây giờ trước khi dứt lời, một lần nữa. Tôi xin nhắc bữa 22 nhằm chủ nhật thì tôi có giảng buổi chiều ở tịnh xá Ngọc Vân, 2h chiều. Tôi giảng thì cũng 45' hoặc 1 tiếng, còn quý vị trả bài 1 tiếng 15'. Trả cho hết bài này. Cái bài này rất là quan trọng. Quý vị về học, ai chưa học thì học, còn chưa có thì mượn cái tờ giấy đó, tôi thấy ở Ngọc Vân còn một số bài kinh Sáu Sáu, về đó thỉnh, còn không thì mượn của người ta photo lại. Phải học thuộc cái này. Cái này là cái sanh tử của chúng ta. Chúng ta phải cố gắng. Rồi sau này trá những câu hói thì hơi khó. Còn cái bài thì phải thuộc thôi. Đặng khi quý vị có chết thì quý vị ọc ra, có đi ra biển ngồi thiền, mình có chủng tử này để nghiền ngẫm nó, nó phải đầy A-lại-da rồi có nhớ nó hiện ra, rồi mình suy gẫm tới lui hoài, rủi ro quý vị có thể thành Phật được. Hén. Quý vị suy gẫm nó đi, đừng làm biếng quá.

Chúng ta phải đặt cái sanh tử trên đầu, trên hết trơn. Ăn, mặc, ở, bệnh, nhà cửa, cha mẹ, anh em,... gì, không quan trọng. Chỉ có cái chết là quan trọng nhất.

Rồi chết đi về đâu?

Bây giờ sống làm như thế nào?

Sống cái linh hồn mình nó ở đậu. Ra làm sao? Nó bây lớn?

Đừng có trả lời thấy bằng mắt, nghe bằng tai, ngửi bằng mũi, nói bằng miệng, đi bằng chưn,... nữa, là tôi cạo cái đầu. Cái đó không phải là người phật tử, không xứng đáng là người phật tử. Ở ngoài đời nói thì còn tha thứ được. Quý vị nói cái đó là không được.

Rồi cuối cùng khi chết còn lại cái gì? Xác thân, thọ, tưởng, hành, thức. Thì quý vị biết chết thì xác thân phải tiêu thôi, gián đoạn. Thọ, cảm giác gián đoạn. Tư tưởng cũng giản đoạn. Còn ý chí thì phân nửa giản đoạn, phân nửa còn lại.

Mà ý chí là gì? Ngay bây giờ phải biết. Đó là nghiệp đấy. Hễ nó xao động thành ra ý chí. Mà nó dừng lại thì thành ra A-lại-da. Nó xao động thì thành ra chuyển biến chu kỳ. Nó dừng lại thành ra chuyển biến sát-na, nửa chân nửa vọng. Thì cái này quý vị phải nắm cho rõ. Tôi đã giảng nhiều lần rồi. Thì quý vị mới thấy con người mình năm rõ thì mình có thể thành Phật.

Nhưng như thế nào là rõ? Cái tôi giảng chưa rõ đâu. Chính tôi còn chưa rõ mà. Còn phải ngồi thiền cho lâu, cho kỹ, cho sâu.

Mà ngồi thiền chỉ là tư tưởng cải sửa thôi. Nhưng mà cái cải sửa này, khi mình đi tới chỗ cùng cực của ý chí mạnh rồi thì ý chí biết rằng nó bất lực. Chỉ khi nào nó biết bất lực nó mới dừng lại. Thì bây giờ là Niết bàn, có gì đâu. Đại khái nó là như vậy.

Thành ra phải học hỏi cho nhiều, kinh nghiệm, kiến thức cho dồi dào để rồi biết kinh nghiệm, kiên thức, ký ức là chướng ngại trên con đường giải thoát. Thì kinh nghiệm, kiên thức, ký ức,... nó mới hết bép xép, nó năm êm lại. Thì đó là Niết bàn, có vậy thôi, có gì đâu.

Thôi, một lần nữa, trước khi chấm dứt, tôi cũng câu chúc quý vị, cũng như pháp hội chúng ta, và toàn thể pháp giới chúng sanh chóng vãng sanh Cực Lạc và thành Phật đạo.

Nam mô A Di Đà Phật.