Kinh Sáu Sáu — Tổng Hợp

12. Kinh Sáu Sáu Lần 4 — Tuần 3 — 08/8/Nhâm Thìn (23/9/2012)

Kính lạy Đức thầy Thích Ca Mâu Ni Phật. Mô Phật thì hôm nay cũng có duyên lành về Phật pháp mà cũng là ngày mùng 08 tháng 08 âm lịch, cũng là ngày chủ nhật, chúng ta bắt đầu theo cái lệ cũ của chúng ta là giảng Phật pháp ngày chủ nhật. Thì tôi đã nghỉ 1 thời gian lâu rồi. Hôm nay chúng ta tiếp tục lại.

Thì tôi muốn tóm lược về Đạo Phật cho phật tử ở đây có một sự năm pháp vững chắc, mà trong Đạo Phật thường kêu là "Pháp nhãn thanh tịnh" tức là có con mắt chánh kiến, chúng ta biết cái nào là Phật pháp, cái nào là không phải Phật pháp tức là thường kêu ngoại đạo.

Ngoại đạo không có gì xấu, đạo là con đường giải thoát, ngoại là ngoài, ngoại đạo là ngoài con đường giải thoát tức là đạo trời, đạo tiên, đạo địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula, là theo cái pháp tu mà cải sửa tiến hóa để mà lên cao, tức là cái căn bản của tất cả 62 tôn giáo thời Đức Phật thì lấy cái nghiệp làm nền tảng. Chúng ta sanh ra đời là do nghiệp, chúng ta mang xác thân là do nghiệp, và chúng ta chết đi cũng do nghiệp, và đầu thai trở lại cũng do nghiệp. Nghiệp là cái nên tảng của tam giới.

Nhưng mà Thái tử Sĩ-Đạt-Ta không đồng ý cái đó, muốn làm sao chúng sanh phi nghiệp, tức là không còn đầu thai nữa, không còn tái sanh nữa. Thành ra đối với Đạo Phật vấn đề sanh tử là 1 vấn đề quan trọng nhất thì từ xưa đến giờ cũng vậy. Nhưng mà nhiều tôn giáo lầm, nhất là cõi trời vô sắc. Tứ thiền là cõi trời cuối cùng của cõi trời sắc giới và bước qua tứ không tức là hư không vô biên, thức vô biên, vô sở hữu và phi tưởng phi phi tưởng. Rồi nữa chúng ta sẽ tìm hiểu mấy cái đó. Thì chúng ta thấy rằng hư không vô biên tức là mạt-na. Thì người ta tưởng mạt-na là vô lượng vô biên, không có biên giới. Nhưng thực ra lâm, chính bây giờ khoa học cũng công nhận mạt-na tức là hư không, là vật lý tức là hữu hạn, có điều kiện. Còn A-lại-da thức tức là linh hồn của chúng ta thì là vô lượng vô biên đấy. Nhưng dùng cái tư tưởng mà tìm hiểu cái linh hồn tức là A-lại-da thức hay thần thức thì chúng ta không hiểu nổi đâu, hay còn kêu là thức thứ 8 hay là tàng thức hay là thần thức thì cái này tư tưởng đầu hàng thôi, cái đó khoa học cũng chẳng biết gì hết. Nó là nơi chứa tất cả năng tàng - sở tàng - ngã ái chấp tàng.

- Năng tùng tức là tất cả những chủng tử học hỏi nhiều kiếp, vô lượng kiếp đều chứa trong đó.

- Và Sơ tùng là nó phát hiện ra hiện hành. Hiện hành thì thành mạt-na tức là có không gian, có điều kiện.

Mà mạt-na khi nó nhập vào linh hồn A-lại-da nó biến thành năng lực thì nó lại không có không gian, nó là bao la vô lượng, nhưng nó còn trôi chảy, mà do trôi chảy cho nên nó vọng, do đứng lặng nó không có tướng cho nên là chơn, thành ta chơn vọng hòa hợp, cái mà trong Kinh Thủ Lăng Nghiêm diễn tả cái thí dụ. Thì cái này là cái chỗ đứng của Nhập lưu, Nhất vãng lai và Bất lai, chưa đạt tới cái Chơn tâm, nhưng mà cũng không phải vọng. Cái chỗ mà Đức Phật chỉ cái thấy, cái nghe, cái ngửi, cái nếm.

*Khi Ngài đưa cái khăn lên hỏi "A Nan có thấy cái khăn không?" Thì A Nan nói là "có cái khăn".

- A Nan nói có rồi Ngài bỏ cái khăn xuống. Ngài hỏi "Trên tay ta có cái khăn không?" Thì A Nan nói "không". Thì Ngài nói ông thông minh, đúng.

*Nhưng khi Ngài cầm cái khăn, đưa cái khăn lên hỏi "A Nan có thấy cái khăn không?" Thì A Nan bạch Thế Tôn con "thấy".

- Rồi khi Ngài bỏ cái khăn xuống hỏi "A Nan có thấy cái khăn không?" A Nan nói "không". Ngài nói ông điên đảo.

Thì chúng ta thấy bộ Thủ Lăng Nghiêm là bộ độc đáo nhất giữa tư tưởng và Bát nhã, nhận thức của xao động và nhận thức của Chơn tâm, nhưng mà từ xao động qua chơn tâm phải có cái nối liền tức là chơn vọng hòa hợp mà ít ai biết cái đó. Thành ra tôi thường ví dụ cái Chơn tâm giống như nước đứng lặng bất biến, mà đã là đứng lặng thì là chơn, mà bất biến thì cũng là chơn, mà đứng lặng thì không có tướng mà bất biến thì không có hình. Không có tướng tức là nói về không gian, không có hình nói về thời gian. Không hình không tướng đó là cái Chơn tâm của chúng ta kêu là Niết bàn tịch tịnh hay là Báo thân của A-la-hán, còn kêu nhiều danh từ nữa Vô phân biệt trí hay là Bận thể thì cái đó tuỳ theo kêu thôi. Nó không là gì hết mà nó là tất cả, nó là chỗ sanh ra tất cả vạn vật chúng sanh và các pháp, mà cái chỗ này thì tự tưởng không thể diễn tả được. Thành ra chúng ta chỉ tạm thầm hội thôi. Chúng ta nói về Chơn tâm thì thật sự Chơn tâm không thể nói được, tự thân của Chơn tâm không thể diễn tả được, khi diễn tả ra thì cái bóng dáng của Chơn tâm tức là pháp Chơn tâm. Thì đó là cái Duy thức tài tình ở chỗ đó.

Còn Tiểu thừa là không chịu trình bày nó. Thành ra chúng ta rất khó hiểu. Đây rồi lần lần chúng ta đem những cái chỗ mà giải Đạo Phật. Mang tiếng là Đạo Phật tức là thường trong Đại thừa kêu là Tiêu thừa đó, trình bày các pháp hiện tượng trong vũ trụ thì nó không được đây đủ, không được toàn diện.

Thì chúng ta sau khi học qua, chúng ta sẽ đem cái đó ra đọc nhất là cái bộ Na Tiên tỳ kheo. Bộ đó là hoàn toàn đứng về phương diện Nam tông tức là Nghiệp cảm duyên khởi. Đại Đức Na Tiên trình bày rất là chặt chẽ, rất là sáng tỏ, rất là khít khao, chúng ta không thấy được chỗ sơ hở.

Nhưng nếu chúng ta hiểu qua được A-lại-da duyên khởi, Chân như duyên khởi,... thì đòi hỏi quý vị phải nghiền ngẫm cho sâu xa thì thấy có nhiều khe hở, tức là cái chỗ sơ sót nó không được toàn diện, nói về vấn đề linh hồn đó, nó là một cái khó khăn nhất và thế giới Cực Lạc của Phật A Di Đà thì bên Nam tông chăng hạn. Bên Tiêu thừa, chúng ta kêu là Tiêu thừa họ không chịu, kêu là Nam tông họ chịu. Nam tông cũng như là Miên Điện, Thái Lan nhất là Tích Lan, Srylanca gì đó chuyên môn nói về nghiệp cảm duyên khởi, quên Phật giáo.

Chúng ta dịch ra "Đức Phật và Phật pháp" của ông Narada là bên Nam tông, không có linh hồn, không có thần thức, chết là đầu thai liền. Thì sau này chúng ta sẽ nghiên cứu về vấn đề đó. Bây giờ quý vị không hiểu nổi đâu. Rồi chúng ta đem bộ Na Tiên Tỳ Kheo, hai trăm mấy chục câu hỏi của vua Mi Lan Đà hỏi Đại Đức Na Tiên. Ngài trả lời rất khít khao xin 1 thí dụ Ngài trả lời 1 câu hỏi, xin cái thứ 2, xin cái thứ 3, xin cái thứ 4. Nhưng mà nếu chúng ta đi sâu thì chúng ta thấy nó không có toàn diện, nó hở hết. Thành ra tôi mới soạn về 15 hạng chúng sanh, nếu mà chúng ta biết được chuyển biến của 15 hạng chúng sanh thì chúng ta thấy được chỗ sơ hở bên Nam tông. Thì bên Đại thừa thường có 10 pháp giới thôi. Tới Sư trưởng 13. Tới tôi, tôi đê 15 thì. Nếu chúng ta hiểu rành được 15 hạng chúng sanh này, chúng ta sẽ thấy giữa Nam tông và Bậc tông nó không khác mà khác. Nam tông thì chưa với tới Bắc tông, còn Bắc tông bao trùm cả Nam tông. Mà nếu đi vào Bắc tông thì cái cõi đời này nó bao la, nó đi về vũ trụ. Còn Nam tông đi về nhân sinh.

Thành ra Nam tông khi mình tu tập theo đó thì mình đắc quả A-la-hán, tự độ thôi. Còn muốn độ tha, tức là độ cả chúng sanh trong toàn thể vũ trụ, nhiều quả địa cầu, có thể nói vô lượng vô biên quả địa cầu, thì một vị Phật phải tuy thuận giáo hóa hết vô lượng chúng sanh trong vô lượng cõi. Còn A-la-hán chỉ độ cho riêng mình thôi. Thì 2 cái nó khác nhau chỗ đó. Thành ra khoa học gặp Đại thừa là mịt mù, còn mình coi vô đó mình cũng như là vịt nghe sấm, không hiểu được cái gì hết.

Thành ra những bài của tôi giảng là tôi bắt đầu từ Tiểu thừa qua Đại thừa, cả 2 hết. Nhưng khi tu tập thì chúng ta bắt đầu lại mẫu giáo, cái đặc biệt là chỗ đó. Chúng ta không thể bỏ Tiểu thừa Nam tông được. Nếu mà không có cái đó chúng ta không qua Đại thừa được. Một ông bác sĩ, một nhà bác học thì mới đầu cũng đi từ mẫu giáo thôi, chứ không có cha mẹ sanh ra mà thành bác học hay thành bác sĩ được. Nhưng mà phải có cái hiểu biết toàn diện về các nhà bác học, bác sĩ rồi sau đó mình phải đi vào chi tiết. Chi tiết khó khăn bởi vì mẫu giáo là phải đánh vần, ráp vần từng chữ, không đánh vần là không ráp vần được. Nó sự thực là vậy. Mà nếu lên tới lớp 7, lớp 8, lớp 12 mà biểu ráp vần mà đọc nữa thì thôi không thể làm luận văn được, chừng đó đọc là đọc thẳng vô nhưng mà không bao giờ trật.

Cái nào cũng vậy, như làm thơ cũng vậy, nhất là thơ đường luật phải có vần bằng vần trắc "nhất tam ngũ bất luận, nhị tứ lục phân minh" gì đó mà không có là không làm được. Thì chúng ta lựa chữ, lựa vần gieo câu đối thì có khi 7-8 ngày, cả tháng làm một bài thơ cũng chưa xong. Nhưng mà khi nhập thần rồi thì nhắm mắt lại 5 phút làm ra mấy chục bài, nhưng mà vẫn nằm trong đường luật.

Thì đó chúng ta thấy giống như 1 học trò với thầy giáo vậy. Học trò học tới lớp 12 thì đó là A-la-hán, có thể đi ra giảng dạy, qua sư phạm rồi thì ra giảng dạy. Còn học trò lớp 1 đưa nó lên lớp 5, lớp 7 nó khóc thôi, không thể học được. Còn học trò lớp 7 mà đưa xuống lớp 1 lớp 2 nó cũng không học được.

Thành ra học sinh là không có tự do, tự do là lựa chọn. Mà theo Đạo Phật, thầy giáo thì tự do là không có lựa chọn. Ơ ngoài đời bây giờ cũng vậy, chúng ta tự do lựa chọn người có tài có đức đê bâu cử thay thế cho dân, thì trong Phật giáo cái đó không phải là tự do, tự do là không lựa chọn. Ông thầy giáo mới tự do, thầy giáo đại tài kêu ông xuống lớp mẫu giáo dạy, kêu ông xuống thì xuống, mà kêu lên lớp 12 dạy thì lên, kêu lên lớp 7 thì lên, còn học sinh thì phải lựa chọn. Đại khái phải là như vậy. Thành ra tôi giảng đại khái cho quý vị biết từ lớp 1 đến lớp 12, rồi chúng ta phải bắt đầu từ lớp mẫu giáo. Ở đây trình độ của quý vị nó loảng choảng lắm, tôi về đây 30 năm rồi thì có người nghe tôi cũng 30 năm, có người 10 năm, có người 20 năm, có người mới mấy tháng, có người mới có mấy ngày. Rồi cái trình độ như vậy làm sao! Mà bây giờ tôi giảng, tôi giảng lớp cao, tôi giảng lớp 11-12 không, bởi vì bây giờ đâu có thể xuống thấp được, thì quý vị nghe như vịt nghe sam. Có người nói Sư giáng con không hiểu gì hết, cả tới Tăng Ni xuất gia ở Vĩnh Long, tôi giảng rồi nói Sư giảng con không hiểu gì hết, mấy vị mà tu lâu cũng vậy.

Tôi giảng tùm lum hết, tới nửa chừng tôi bỏ, tội không giảng cái gì cho rõ ràng hết. Chi vậy? Để đòi hỏi quý vị phải tự tham thiền lấy. Mà muốn tham thiền thì quý vị phải có số vốn trong linh hồn, trong thần thức, trong A-lại-da thức. Cũng như con trâu ăn cỏ vậy, rồi chiều tối nó ọc ra nó nhơi lại, thì cái nhơi lại là cái quan trọng nhất. Thành ra trong 3 cái pháp học của Đạo Phật: Giới - Định - Tuệ. Thì cái Định là quan trọng nhất Giới là văn. Học hỏi đủ hết, thì cái học đó đâu có biết, biết thì biết rất nhiều mà hiểu thì chẳng bao nhiêu. Thì bây giờ người học sinh học vậy đó, học đủ môn hết, nào là Anh văn, Việt văn, Pháp văn, Toán, Vật lý, còn chuyên ngành nữa. Hồi xưa có 4 ban: A, B, C, D. Bây giờ mười mấy hai chục ban, nhưng mà hỏi ra thực sự chả biết gì hết. Cũng như cái định lý Einstein thì lớp 11, 12 có học rồi mà tôi hỏi cũng chả biết gì hết. Cả tới bác sĩ, kỹ sư tôi hỏi sinh lý, vật lý, tâm lý khác nhau sao, mấy ông ngơ ngân hết, cái đó học qua hết rồi. Vật lý học, về điện lực thì vật lý - Còn sinh lý là cơ thế con người ta, loài thú - Rồi tâm lý là học về cái hiểu biết con người. Mà khác nhau ra sao mấy ông không biết.

Duy thức là rất rành cái đó:

- Vật lý là chưa có sự sống, chưa có cái biết.

- Sinh lý là có sự sống mà chưa có cái biết.

- Tâm lý là có cái biết. Mà rất nhiều cái biết:. Cái biết của cảm giác biết mà chưa phân biệt.

. Cái biết của tư tưởng là cái biết có phân biệt mà chưa có đắn đo lựa chọn.. Cái biết của ý chí là đắn đo lựa chọn.

. Cái biết của linh hồn là những kinh nghiệm, kiến thức học hỏi, ký ức, tội, phước. Thành ra chia ra có tới 100 cái hiểu biết, đó là cái hiểu biết đại khái, còn cái biết con con cũng như ông vua, ông tướng phải có quân sĩ, tất cả quân sĩ hợp lại mới thành ông tướng.

Tôi thấy là tôi phải đi chi li, thì tôi thấy ở đây có một số phật tử mới nhiều, mà đa số cũng thiết tha trên con đường tìm hiểu, bởi nếu không hiểu biết là chúng ta lọt vào ngoại đạo. Bây giờ ngoại đạo rất nhiều, đi vào thân thông. Chúng ta thấy như ở Châu Đốc biết bao nhiêu cái sấm giảng, thiên cơ đủ thứ, rồi ông lên bà xuống, rồi bà chúa xứ, rồi nhập xác lên đồng tùm lum. Cái đó đâu phải là Đạo Phật, mà ai cũng xưng mình là Phật, cũng xưng là Phật Tổ không hà, xưng là Thích Ca, Di Lặc hoặc Quan Âm, nhất là Quan Âm bị lợi dụng nhiều nhất.

Mà phật tử đi lạc con đường thì trăm ngàn kiếp biết chừng nào mới mang thân người nữa, thấy chỗ đó tôi không đành bỏ một số người mới. Tôi ngồi thiền, tôi suy nghĩ hoài, nếu bây giờ dừng lại vì mấy người mới thì mấy người đang đi nửa chừng thì tội nghiệp người ta, còn tiếp tục giảng sâu thì mấy người mới nghe không biết gì hết thì cũng tội nghiệp họ.

Thành ra tôi tính như thế này, có một số giỏi, một số vừa vừa, một số thì quá dở. Quá dở ở đây không phải là họ làm biếng mà họ quá mới, tuy học sinh cũ mà mới vô học phải lớp mẫu giáo thôi. Mà lớp kia người ta đi rồi, người ta tới lớp 11-12 rồi thì tất nhiên tôi không thể bao trùm hết được. Thì tôi thấy hồi thời Đức Phật cũng vậy, Ngài đâu có dạy hết 1.250 vị, còn Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên nữa. Thì Ngài có tới 1.250 vị tỳ kheo, Xá Lợi Phất 500 vị, Mục Kiền Liên 500 vị, còn Phú Lầu Na, còn nhiều nữa. Ngài có 10 đệ tử lớn nhất, giỏi nhất là Bồ-tát Thánh, còn A-la-hán thì nhiều, nhưng mà có A-la-hán không biết giảng pháp, cái giảng pháp khó lắm không phải dễ đâu. Một vị trụ trì pháp lý phải đầy đủ, nhưng mà có người pháp lý đầy đủ mà diễn dịch cho người ta hiểu thì không có khả năng. Thì có 10 vị đệ tử là tài nhất, trong đó:

- Ông Xá Lợi Phất đứng đầu kêu là "Chánh quân tướng pháp". Ông giỏi về trí tuệ.

- Còn ông Mục Kiền Liên giỏi về thần thông.

- Còn ông La Hầu La giỏi về mật hạnh.

- Còn ông Phú Lâu Na giỏi về biện luận. -..... 10 người, thì mỗi người dẫn 500, 100 đệ tử. Thành ra Đức Phật chỉ năm tướng chứ Ngài không năm quân, giống quân đội cũng vậy đó. Tướng đây là:

- Một chúng có 4 vị.

- Mà 5 chúng là một Tiểu giáo hội 4x5=20 là một Tiểu giáo hội.

- Rồi 5 lần nữa 20x5 = 100, 100 vị là một Trung giáo hội.

- Rồi 5 Trung giáo hội là một Đai giáo hội là 500 vị. Thì Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên đủ khả năng nắm có bao nhiêu đó thôi, trên nữa là loạn. Thì cái đó chúng ta kêu là quân. Còn Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên kêu là Tướng, Tướng lĩnh thống quân.

Ở quân đội tội thấy cũng giống vậy, tôi không có đi lính tôi không biết, nhưng mà tôi hỏi mấy ông thầy giáo có đi lính, đi sĩ quan về nói: một Tiểu đội là 12; rồi 4 Tiểu đội là 48 là kêu Trung đội; rồi 4 trung đội là 96 kêu là Đại đội. Thì nó cũng chia vậy thôi. Nhưng mà cái độc đáo của Đạo Phật, cái đặc biệt là học từng nhóm. Tôi thấy ở đây bắt đầu học từng nhóm rồi đó. Như Thiện Khánh giảng 1 cái, ông Vân Thái ông Vân Toàn, còn mấy cô chưa dám.

Thì tôi thấy, tôi hỏi lại thì giảng vậy không có ích lợi lắm, giảng qua rồi thôi hà, cũng như trả bài như vậy không được. Giảng phải có sự trao đổi, có sự hỏi vấn và đáp, thì người hỏi mới có số vốn trong A-lại-da mới có câu hỏi được. Khi mình đặt câu hỏi là mình đã hiểu được 50%, còn 50% nghi vấn, còn người giảng phải có đủ chất liệu để trả lời câu hỏi đó, thành ra 2 bên phải có sự trao đổi lẫn nhau.

Như tôi ở đây tôi giảng rồi tôi bắt đầu hỏi, nếu quý vị hỏi thì tôi trả lời, quý vị khong hói thì tôi hỏi quý vị trả lời. Có sự trao đổi với nhau thì cái học hỏi mới tiến hoá. Ta nói "Học thấy không tày học bạn", quý vị xuống dưới những gì thắc mắc quý vị xuống hỏi. Có người tôi kêu trả bài rất rành, nhưng mà kêu tới là run, quên hết trơn. Cũng như Sư cô Thường, cô cũng giỏi chứ không phải dở, kêu một cái là run mặt tái mét. Bữa hôm cô gì ở Ngọc Trường cũng vậy, cô cũng giỏi lắm kêu cô tái mét, cô cầm micro muốn rớt xuống, run quá trời, run là quên hết trơn, mà càng quên thì càng run, mà càng run thì càng quên.

Thành ra có nhiều người không quen, tập 1-2 lần mình quen. Tôi mới đầu cũng vậy, tôi giảng rồi tôi không biết tôi giảng tới đây, mà ở dưới tôi đã soạn sẵn, mà may là tôi có di dạy học 6 năm trời, tôi rành cách giảng, tôi có qua khoa sư phạm thế mà lên mấy lần đầu vẫn run, ở dưới tôi có soạn bài sẵn hết rồi đó. Tôi thấy rằng nó cả vấn đề khó, mà tôi quen rồi, tôi bốn mấy năm rồi.

Bây giờ tôi kêu trả bài một số, trả rồi tôi biết trình độ người đó tới đây. Có trả bài tôi mới biết trình độ chứ tôi không có đắc quả. Còn nếu tôi đắc quả thì tôi nhìn thẳng vào A-lại-da tức là tàng thức trong đó chứa đủ kinh nghiệm, kiến thức, ký ức trong kiếp này và trong nhiều kiếp trước, nhìn thẳng người ta biết liền, biết rành có kinh nghiệm kiến thức học hỏi mới trả lời được. Thì trả lời tôi bắt cái dụng tôi biết người này trình độ trả lời tới đây.

Thì tôi đê nghị cũng như xin quý vị giúp đỡ cho tôi đê toàn pháp hội nghe hiểu hết, chứ có người nghe, người không hiểu gì hết thì đền đây uống. Mà pháp tôi giảng nghe rồi chán thấy mồ luôn, không có hiểu gì hết, mà người nào bắt đầu hiểu thì thấy thích vô cùng.

Ở Vĩnh Long tôi giảng mấy kỳ, mấy Sư Cô cũng vậy nói trời ơi con nghe không hiểu gì hết, mà đã xuất gia mấy chục năm rồi đó, ông Sư Tuấn cũng vậy nói trời ơi mới đầu nghe Sư giảng con chả hiểu gì hết, rồi con nghe tới nghe lui đem cái đĩa con nghe mười mấy 20 lần, con mới hiểu, con mới thấy thích pháp của Sư. Sư giảng con thích vô cùng, chứ hồi xưa Sư giảng con muốn trốn, rồi Sư cứ hỏi, hỏi hoài mà Sư còn dí nữa, làm sao con trả lời được, bây giờ con thích, rồi có thể Sư hỏi con trả lời được. Thì pháp tôi là pháp cuộc sống. Đạo Phật là đạo sống. Sở dĩ cuộc đời này sống có sai lầm đau khổ Đức Phật mới ra đời, còn không có là không có Phật Thích Ca. Thành ra Phật Thích Ca ra đời đề cứu khô, Đạo Phật là đạo cứu khô, mà không phải cuộc đời là khổ. Không phải. Mà khổ là do tâm. Tôi đã nói với quý vị, nó có 3: cái Thân khổ, cái Miệng khổ và cái Ý khổ. Và cuối cùng thân với miệng không ăn thua gì hết mà cái ý mới là quan trọng.

Chúng ta coi trong kinh "Khổ Đế" có 8 khổ: sinh khổ, già khổ, bệnh khổ, chết khổ, thương yêu xa lìa khổ, thù ghét gặp gỡ khổ, thứ 7 ham muốn không được khổ, thứ 8 là có xác thân này là khô.

Xác thân là gì?

Sắc, thọ, tưởng, hành, thức là 5 uẩn. Mà 5 uẩn, trong đó cái nào khổ? Cái nào là nguyên nhân chính của sự đau khổ?

Chúng ta không biết. Chúng ta giận, chúng ta tham, chúng ta sân, chúng ta si mê Nói bây giờ tánh con nóng con hay giận lắm Sư. Tôi nói cái gì làm ông giận? Con nó bất hiếu, vợ nó cũng cải vả, mình nghèo nó bắt đầu sinh sự, hoàn cảnh bên ngoài bây giờ là thất nghiệp tùm lum hết trơn, kiếm ăn bây giờ khó, đủ thứ làm con khổ, bệnh hoạn nữa Sư. Tôi nói phải cái đó làm khô không? Nói phải. Tôi nói không phải. Hễ bắt sai mạch rồi là đau khổ dài dài.

Thành ra Đức Phật hay. Sau khi Ngài giảng khổ Để rồi, Ngài qua Tập Để nguyên nhân chánh cửa sự đau khổ. Khô là sanh -già -bệnh -chết.

-Trời ơi! già lọm khọm, tay mói, gối chùng, mặt lờ, tai điếc mà Sư nói không phái khô, thì cái gì mới khô?

-Bệnh nhức nhôi, đau đớn vô cùng mà Sư nói cái đó không phải khô!

-Chết, sắp sửa lìa ở đây, bỏ nhà, bỏ cửa, bỏ vợ, bỏ con, bỏ người thân yêu mà Sư nói không phải khô!

Thật sự không phải. Chúng ta thấy hễ bắt mạch sai, chúng ta hiểu không đúng thì chúng ta vẫn khổ tiếp tục. Mà cái khổ không phải là hoàn cảnh, không phải là xác thân, không phải là cái miệng. Thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp thì cái ý mới là chính. Ý là gì? Là tư tưởng, là sự phân biệt, là nhận thức chúng ta kêu đó là cái tâm. Mà có bao nhiêu cái tâm? Thì có vô số, mà tóm lại có 4 thứ tâm: cảm giác, tư tưởng, ý chí, kinh nghiệm - kiến thức -...

Cái tâm cảm giác. Cảm giác là gì? Là sự phân biệt dễ chịu, khó chịu và dừng dưng (không dễ không khó) thì cái này mới là cảm giác mà chưa có tư tưởng phân biệt đâu. Thành ra chư phật tử mới thấy, hôm trước tôi giảng, có người ở bên Mỹ mới vọt về Trà Vinh kiếm tôi, để tôi trả lời. Tôi nói chết rồi thì cái thân chết, nhưng mà cảm giác, dây thần kinh cảm giác 8 tiếng sau mới chết, mới đứt. Mà cảm giác là chỗ phát hiện dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó.

Còn phân biệt cảm giác dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó nhưng mà phân biệt để làm sao tiêu diệt cảm giác khó chịu, còn cảm giác dễ chịu làm sao giữ cho nó dễ chịu hoài thì cái này là của tư tưởng chứ không phải cảm giác.

Cảm giác dễ chịu thì mình thích, sảng khoái, thích là một cái tham; còn muốn cảm giác dễ chịu này kéo dài và tiếp tục hoài thì tham càng nặng. Nếu mà thoả mãn thì cái tham càng nặng, mà không thoả mãn được thì sân.

Cảm giác khó chịu tôi muốn đẩy nó đi. Nhức nhối chịu không nổi, hoàn cảnh nghèo khổ, con bất hiếu là cái khổ con muốn tiêu diệt đẩy nó đi, cho thằng nhỏ vô tù cũng được miễn sao con khoe thôi, nếu không được thì sân, phiền não mà được thì tham. Thành ra cuối cùng chúng ta thấy hoàn cảnh toàn là sân với tham không.

Mà sân, tham là cái gì? Là cái tâm chứ đâu phải hoàn cảnh. Thành ra chúng ta thấy cái xác thân có 5 cảm giác: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, 5 cảm giác này dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó. Mà dễ cũng sanh ra tham -sân -si, mà khó chịu cũng sanh ra tham -sân -si, mà không dễ không khó cũng tham -sân -si.

Thì tham -sân -si đâu phải dễ chịu, khó chịu, tại mình phân biệt chứ. Thì cái tư tưởng là chính mà chúng ta không để ý. Thành ra chết rồi, 8 tiếng còn cảm giác dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó, mà hiến xác thì đem vô nó mổ liền chứ đâu có đợi 8 tiếng, thì tất nhiên có cảm giác dễ chịu, khó chịu. Mà dễ chịu, khó chịu có phải là cái đau khổ không? Không. Dễ chịu, khó chịu là cảm giác thôi. Mà cho cái cảm giác dễ chịu "là tôi, của tôi, là tự ngã của tôi" thì cái này là tư tưởng chứ không phải cảm giác. Thành ra Duy thức rất hay. Đức Phật cũng có cảm giác dễ chịu, khó chịu, Ngài đói cũng thấy khó chịu vậy, Ngài ăn đồ ngon Ngài cũng thấy sảng khoái vậy. Nhưng mà sảng khoái này không có thích hay sảng khoái này ghét, thích hay ghét là do tư tưởng. Đức Phật không sống bằng tư tưởng, các bậc Thánh nhân không sống bằng tư tưởng, mà cảm giác vần có như thường. Đề-Bà-Đạt-Đa lăn đá dập chân Ngài. Ngài đau khổng? Ngài khó chịu không? Ngài nhức nhối không? Dĩ nhiên Ngài cũng khó chịu, nhức nhối. Ngài nằm nghiêng 1 bên, Ngài lắng nghe, nhưng mà cái đau này "không phải ta, không phải của ta, không phải tự ngã của ta". Ngài biết đau. Thì cái biết là Ngài chứ cái đau đâu phải là Ngài, cái đau là cảm giác.

Thành ra tôi thấy Đạo Phật rất hay mà tôi muốn đem để trao đổi quý vị, để chúng ta sống trong đó, mà chính tôi cũng chưa sống được hoàn toàn, nó khó đấy. Chỗ đó, cái lý do mà Phật muốn nhập Niết bàn sau khi thấy được cái khổng sanh, không già, không bệnh, không chết. Ngài đã tuyên bô với cha "con mà không tìm được cái khổng sanh, không già, không bệnh, không chết thì con không trở lại gặp cha, mà nếu con tìm được là con trở về. con sẽ đi giáo hoá." Cuối cùng Ngài cũng đi giáo hóa. Nhưng rồi Ngài cũng chết, cũng bệnh, cũng già! Cái đó là xác thân thôi, còn cái tâm Ngài không có. Cái tâm là gì, nó ở đâu? Cái đó là cả 1 vấn đề nữa.

Thành ra chúng ta thấy bài tội giảng đây, cái tâm quý vị nó loảng choảng lắm, có người nắm được trả bài thao thao bất tuyệt, còn mấy người khác thì mới vô không hiểu thì trả cái gì, chưa hiểu được, rồi thấy người ta trả bài sợ, rút, không dám đến nghe nữa. Mà đến nghe là cả 1 vấn đề. Tứ nan:

- Nhân thân nan đắc (mang được thân người là khó).

- Thiện duyên nan ngô (đây đủ căn lành là khó).

- Phật pháp nan văn (nghe được Phật pháp rất là khó) mà đủ hoàn cảnh để đi nghe là khó.

- Phật quốc nan sanh (gặp Phật ra đời là khó) Bay giơ kho ma gặp được chanh pháp, toi noi khong phai la chanh pháp, toi cung tha thiết. Tôi thấy hồi xưa giờ Đạo Phật giảng tùm lum hết, mà giảng đạo người trời không hà. Tới chừng Đức Phật tiếng rống con sư tử thì Ngài mới thấy được Đạo Phật. Ngài nói từ đây mới có Đạo Phật là có Tứ Sa Môn. Ngài cũng đi tham thiền hết Ấn Độ có 62 tôn giáo giảng, Ngài nghe, Ngài thấy họ không đúng là giải thoát, cũng lần quân thôi. Thì hồi xưa giờ chúng ta hỏi ngoại đạo "Tu là cái gì?" Tu là cải sửa, sửa cái xiềng xấu thành xiềng tốt, sửa cái xiềng cây thành xiềng đồng, xiềng chì, xiềng bạc sửa thành xiềng vàng. Xiềng vàng thì tốt nhất, có giá trị nhất nhưng mà vẫn là xiềng. Chỉ có Thái tử Si-Đạt-Ta mới thấy chỗ hớ đó, mới thấy chỗ sơ xót đó, chưa có toàn diện. Mà cái tu cải sửa là tu có tiến hóa, có pháp môn, có điều kiện. Rồi cuối cùng cải sửa điều kiện cho cao lên tức là cái nhận thức cái hiểu của mình. Cái nhận thức mình, cái hiểu của mình cao thượng thì cảnh giới hiện ra cao thượng.

Chăng hạn ở đây quý vị ăn chay, giữ 5 giới thì quý vị sông cõi trời. Mà quý vị ra ngoài đường, vô mấy chỗ nhậu thấy người ta nhậu rồi chửi lộn, mình mẩy hôi hám, nhậu vô rồi chửi thề với nhau, đánh lộn với nhau. Hai cảnh nó khác.

Thành ra có người nói sao mà con đến Tịnh xá Ngọc Vân con cảm thấy một sự an lạc quá Sư, con ra ngoài đường con cảm thấy không có ổn, không có yên tâm. Thì do những người tu ở đây, cái tư tưởng của họ là cái cảm giác nó thăng vào con người mình, mình vô cảm thấy một sự yên ổn.

Yên ổn là do tâm chứ đâu phải do thân, mà nếu cái thân không an thì cái tâm đâu có lạc, đâu có hỷ được, 2 cái nó liên can với nhau, nhưng mà cái tâm vẫn là chánh. Khi tâm chưa có an thì nhờ giới luật, rồi thì nhờ cái thân làm cái tâm nó an, mà thân an thì tâm nó hỷ, mà được tâm hỷ thì điều khiên cái thân. Quý vị có giữ giới, tâm hỷ rồi quý vị mới điều khiển cái thân này là không có đi vào cảnh ác, không có nhậu nhẹt nữa. Cũng như ông gì tôi mới đặt pháp danh, ông thọ giới với tôi có mấy tuần lễ trước, rồi bạn bè tới nhậu, có tu chứng đắc gì đâu, cái ý chí quá yếu, rồi đãi bạn nhậu, rồi kêu bà vợ làm gà vịt nữa, bà không chịu làm, bà trốn đòi đánh bà, không làm đi ra chợ mua sẵn, bởi vì cái ý chí quá kém.

Hoàn cảnh bây giờ là hoàn cảnh ác không, mà chơi với bạn nhậu thì nó lại rủ, bây giờ không lẽ không tiếp nó, mà tiếp bạn thì phải có gì tiếp, phải có môi tức là gà vịt. Mà tho giới với tôi rồi, giới thứ 5 là không uống rượu, không ghiền các chất say nhất là rượu, mà nhậu rồi mua gà. Con đâu có giết Sư? Con mua sẵn. Mua sẵn là xúi người ta giết. Thành ra cái lỗi của tôi là tôi giảng không có kỹ, nhất là không đi nghe pháp. Không phải chính mình giết là tội, mà xúi người giết, thấy giết vui theo đều là phạm giới sát sanh hết. Giữ giới phải giữ cho kỹ, nên nhớ như vậy. Mà chẳng những không sát sanh mà phải phóng sanh, mình đã không phóng mà lại còn giết, còn không giết thì xúi người giết, tiếp tay cho người giết, thầy người ta giết mình vui mình phạm giới sát. Cái tâm không. Thành ra quý vị nên nhớ ở đây tôi giảng thân, khấu, ý. Mà tôi chú trọng về cái tâm, cái ý nghiệp. Người chết rồi còn lại cái ý nghiệp, mà chính cái ý này nó đi đầu thai. Có bao nhiêu thứ ý?

- Cảm giác dễ chịu - khó chịu cũng là ý nghiệp (thuộc tâm).

- Tư tưởng cũng là ý nghiệp.

- Ý chí lựa chọn đắn đo cũng là ý nghiệp.

- Kinh nghiệm, kiên thức, ký ức, tội, phước cũng là ý nghiệp. Quý vị phải biết chỗ đó. Thành ra 15 hạng chúng sanh tôi giảng rất kỹ.

Địa ngục hữu gián, vô gián tức là căn và trần khác nhau ra sao?

Quý vị không để ý. Trong con người quý vị có căn, có trần. Trần là bụi bặm tức là chưa có sự sống, chưa có cái biết đó là ghèn, cứt mũi, đàm nhớt, nước tiểu, phẫn,.. đâu có sự sống, đâu có cái biết; còn mắt, tai, mũi, lưỡi, thân có sự sống mà cũng chưa có cái biết. Thì đó là vật lý và sinh lý, mà nhà khoa học, bác sĩ cũng không nắm vững, họ học qua chứ họ đâu có sự nghiền ngẫm. Quý vị phải nghiền ngẫm.

Thành ra tôi khó cái đó là quý vị phải ăn năm, phải nghiền ngẫm với cái bài pháp của tôi. Tức là tôi năn nỉ quý vị ít nhất cũng 1 ngày 1 lần, mà ít nhất 1 tiếng, còn muốn đi sâu phải 2 tiếng trở lên, còn 5-7 tiếng thì thôi khỏi nói tốt nhất rồi, mà có khi không có tiếng nào hết thì không được, không thể tiến trên con đường nghe pháp được. Thành ra tôi bắt buộc, năn nỉ quý vị phải trả bài mà muốn trả bài được thì quý vị phải cần có số vốn, mà có số vốn thì phải nghe pháp, bây giờ lại thuận tiện nữa là có đĩa nghe tới nghe lui. Có người nói vậy con khỏi cần đi nghe Sư giảng, con ở nhà có đĩa thiêu gì, con ở nhà nghe đĩa được rồi. Lâm nữa.

Tại sao tôi năn nỉ quý vị đến đây nghe, rồi về nghe đĩa thêm? Nghe trực tiếp người thuyết pháp rất quan trọng, nghe đĩa mặc dù là đĩa của tôi nhưng mà là địa ngục thuyết pháp đó là máy móc. Còn bây giờ nghe thăng tôi là nghe có linh hôn thì không những tôi nói băng miệng mà còn nói bằng tâm, cái tâm mới quan trọng.

Quý vị gặp Đức Phật mà nếu còn sống quý vị đắc quả Nhập lưu Thánh thứ nhất liền. Còn bây giờ thâu 100 cái đĩa của Ngài, quý vị nghe Đức Phật thuyết pháp bằng đĩa, 100 lần quý vị cũng chưa đắc gì hết. Thuyết pháp không phải băng miệng, thì cái đĩa nó thuyết băng cái đĩa nó ra, nó đâu có linh hôn, nó là địa ngục vô gián, còn tôi thuyết đây tôi đâu phải là địa ngục, cái lời nói của tôi là khấu nghiệp nhưng mà tôi có ý trong đó, có sự chứng đắc của tôi trong đó,. Nếu tôi đắc quả Nhập lưu, Nhất vãng lai thì tôi giảng pháp nó khác, quý vị nghe có thể hiểu mau. Còn nếu tôi là người trời thì quý vị nghe 10 lần cũng chưa có thấm mấy. Còn tôi lơ tơ mơ không có đắc gì, người trời cũng không có thì quý vị nghe cũng như nước chảy lá môn.

Thành ra người thuyết pháp rất là quan trọng, sai một cái là sa đọa. Tôi thuyết pháp chứ tôi cũng khô tâm lắm, tôi nói trên cao, Đạo A-la-hán, Như Lai mà tôi không biết có đặc cái gì không, chính tôi, tôi cũng chưa biết đắc cái gì nữa, người trời thì tôi có, còn vấn đề Thánh quả Nhập lưu, Nhất vãng lai tôi cũng chưa biết tôi đến đây. Cái này hồi xưa họ cũng không biết, muốn biết đắc cái gì lại hỏi Đức Phật thọ ký, Sau Đức Phật mất rồi không ai thọ ký hết. Tới Bồ-Đề-Đạt-Ma, Đạo Phật mới bắt đầu sống lại, tới Huệ Năng là Thành ra Huyền Giác gặp Huyền Sách là đệ tử Huệ Năng 2 người trao đổi về Bát nhã không. Rồi ông Huyền Giác mới năn nỉ ông Huyền Sách chứng minh cho mình nói đúng chánh pháp tức là Đạo Phật, đắc quả Nhập lưu. Huyền Sách đâu dám và nói tôi là đệ tử Huệ Năng, Huệ Năng chứng cho tôi, tôi đâu đủ khả năng, lời nói đề thử anh, anh phải đi đến Huệ Năng. Đi đến Huệ Năng thì mới có bài pháp tôi giảng ra đây, hai bên chi trao đổi thôi, trao đổi rồi thì Huyền Giác biết mình đắc Thánh quả.

Thành ra tôi mới đem cho quý vị thấy giữa Bát nhã với tư tưởng giống hệt nhau. Bát nhã thì bao trùm tư tưởng, tư tưởng chưa vói tới Bát nhã.

Mà tư tưởng ở đâu? Ở trong con người quý vị. Nó mượn cái óc để nó phát ra cái hiểu biết, phân biệt, nhưng mà cái óc không phải là phân biệt.

Cũng như làn sóng với cái ông loa, óc quý vị là cái ông loa, còn làn sóng là tư tưởng. Làn sóng tư tưởng nó mượn cái ồng loa óc để nó phát hiện ra sự phân biệt: phảiquấy, tốt-xấu, vinh-nhục, lợi-hại, thịnh-suy, khen-chê. Bây giờ có khoa học thành ra chứng minh nó dễ, hồi xưa nói chả ai hiểu gì hết.

Nói cái gì kỳ vậy, chính cái óc con suy nghĩ mà Sư? Nói không phải suy nghĩ, suy nghĩ tức là tư tưởng, cái óc chỉ là cơ quan làm phát hiện cái tư tưởng của sự suy nghĩ thôi. Nhưng bây giờ nói quý vị có thể hiểu, cho thí dụ là quý vị hiểu rồi.

Tới nó, cái óc sau khi phân biệt đàng hoàng thì ý chí nó mới lựa chọn đắn đo, lựa chọn nó mới quyết định để nó hành động, hành động thì tạo nghiệp, nghiệp là những chủng tử. Mà nói chủng tử thì quý vị đâu có biết mà giờ nói điện tử quý vị biết. Thì quý vị thấy nó khó hiểu. Rồi tới ý chí là những chủng tử tức là bây giờ kêu điện tử âm dương đó, rồi ý chí quyết định, sau khi nó tống vô A-lại-da thì nó biến thành năng lực, cái này khó hiểu nữa.

Nhưng bây giờ khoa học giải thích được, sau khi Einstein tìm ra E=MC định lý tương đối, năng lực có thể biến thành vật chất, vật chất có thể biến thành năng lực. Mà năng lực Đạo Phật kêu là thức. Thức có thể biên thành chủng tử, mà chủng tử vô trong A-lại-da linh hôn rồi thì biên thành thức. Thì quý vị cảm thấy dễ hiểu hơn. Nhưng mà thấy được A-lại-da thấy được ý chí là cả một vấn đề. Thỏa mãn quý vị một chút thôi. Rồi muốn đi vào đó bắt từ mẫu giáo, muốn đọc chữ muốn làm thơ giỏi thì cũng phải học mẫu giáo, cũng ráp vần, tập biết vần bằng trắc rồi làm thơ thử lần lần, rồi bắt đầu nhập thần rồi đó, chừng đó từ trong A-lại-da nó tràn ra. Vấn đề niệm Phật cũng vậy, vấn đề nào cũng vậy.

Thành ra tôi không những giảng Tịnh Độ mà cả Thiên Tông, Minh Sát Tuệ, Tứ Niệm Xứ cái gì tôi cũng giảng được hết, nó khác nhau mà thực sự nó giống nhau, cũng đi từ tạp niệm tầm - sát - hỷ - lạc - tịnh định xả, sơ thiền - nhị thiền - tam thiền. Cũng như tầm sát sợ thiền tôi lấy đề mục là niệm Phật thì qua Tịnh Độ. Tôi lấy đề mục là hơi thở thì qua Thiền Tông. Rồi lấy đề mục là thân - thọ - tâm - pháp qua Tứ Niệm Xứ. Nhưng mà rồi cũng vậy thôi, đề mục thì có cả trăm ngàn đề mục, pháp môn thì có hàng ngàn, hàng triệu pháp môn, nào Tịnh Độ, nào là Thiền Tông, nào là Minh Sát Tuệ, nào là Tứ Niệm Xứ, nào là Duy Thức tông, nào là qua Hoa Nghiêm, nhưng mà cái nào rồi cũng đi từ tạp niệm qua nhất niệm, thành ra thấy nó khác mà nó 1 thứ. Con đường lên đỉnh núi có 1 thôi, nhưng con đường thì có cả trăm đường, có đường thì thăng, đường thì quanh co, đường thì đi vòng trôn ốc nhưng mà rồi cũng tới 1 đỉnh thôi. Thành ra tôi nắm được, tôi giảng sao cũng được.

Bây giờ ở Vĩnh Long thì Tứ Niệm Xứ, tôi giảng Tứ Niệm Xứ. Tứ Niệm Xứ của tôi không phải giống ở trên đó, không phải giống kinh sách. Kinh sách có một cái thôi: niệm thân bất tịnh, niệm thọ thị khổ, niệm tâm vô thường, niệm pháp vô ngã. Tôi có 4 cái của 15 hạng chúng sanh. Thành ra Hòa Thượng thấy kỳ vậy, thân bất tịnh cái này Sư nói thân tịnh, thọ là sướng, tâm là thường, pháp là có ngã, rồi Sư mới giảng qua thân bất tịnh, thọ thị khổ,... tại sao có 2 cái Tứ Niệm Xứ. Tôi nói có 4 cái lận chứ không phải 2: 1/Thân là tịnh - 2/ Thân là bất tịnh - 3/ Thân như thân - 4/ Thân tuỳ thuận Thì cũng 15 hạng chúng sanh.

-Thân là tịnh của 4 đường ác.

-Thân bất tịnh là 4 đường thiện.

-Thân như thân là 4 tiêu Thánh.

-

Thân tuỳ thuận là 3 bậc Tam Tôn.

Có vậy thôi. Tôi muốn chỉ quý vị nắm cái gốc, mà cái gốc là ở tâm.

Bây giờ tôi biểu trả là tôi lựa những quý vị nào nổi tiếng ở đây, tức là đã nghe pháp nhiều rồi mà có sự linh động và sinh động của sự giảng pháp, tôi nghe trả bài tôi biết thôi. Thì quý vị đó nếu kính tôi, thương tôi và phát bồ đề tâm là thâu một số người mới để giảng đặc biệt riêng ở nhà mình, ở đâu hay vô đây cũng được, tuỳ. Giống như ông Thiện Khánh vậy, Vân Toàn, ông Vân Thái, ông Thiện Đức, mấy ông đó có khả năng trình bày giáo pháp, để giúp họ đốt cái đoạn đường để đi kịp hết đại chúng ở đây. Chớ tôi bây giờ không thể giảng thấp được, mà tôi tiếp tục đi vào Bát nhã, đi so sánh giữa tư tưởng và Bát nhã, thì cái đó là cái khó khăn, bây giờ giảng ở đây mà nếu tôi giảng vậy thì chừng hai mấy người hiểu thôi, còn 50-60 người kia phải chịu, tôi thấy không đành, bây giờ chỉ có cách đó, tôi giáng chi có ngày chú nhật thôi, còn 6 ngày kia thi quý vị chia nhau. Thì đây tôi kêu một số mới để rồi tôi giới thiệu người mới vô đó lựa coi ai hạp thì mình đi học. Một ông thì giỏi lắm giảng 9-10 người nhiều nữa không được. Tại sao vậy? Bởi vì có sự vấn đáp. Nếu giảng như ông Thiện Khánh, ông trình bày sự hiểu biết của ông, ai hiểu không hiểu thì thôi, giống như trường học, ông trình bày, ông trả bài rồi ống xuống làm lấy lệ thôi. Ông phải hỏi bắt trả bài, rồi ông mới dí mấy chỗ mà ông nghe, ông thấy sơ sót, ông phải hỏi lại, hoặc người trả bài hỏi ông, ông phải trả lời. Thành ra cái người mà giảng, người này phải hiểu biết sâu xa thì mới có thể đứng ra trình bày được. Thành ra tôi mới thử mấy người đó, tôi kêu trả bài.

Bây giờ không có phát tâm, tôi kêu ngay tên, tôi thấy khá là tôi kêu ngay tên, kỳ nào xong được tôi mới giới thiệu cho mấy người mới, đây có mấy người mới chả biết gì hết. Tôi đi ở ngoài vòng vòng chơi gặp 2-3 ông thiện nam, gặp tôi, tôi hỏi chả biết gì hết. Nói con mua đồ vô đây cúng dường vậy có phước không Sư? Con làm tội con có thể trừ tội được không? Rồi tôi hỏi tội là gì, phước là gì? Ông chả biết gì hết. Hỏi ông có ăn chay không? Ông nói ăn chay chi vậy Sư? Tôi nói "Trời ơi!". Rồi biểu tôi giảng từ đầu, tôi nói chết rồi, làm sao tôi giảng nổi. Ông vô đây nghe pháp đi, rồi tôi giới thiệu một số người nào khá khá ông có thể học hỏi, ông thích ông thiện nam nào thì ông nghe, còn mấy cô thì thích cô nào thì lại đó nghe, về nhà hay chỗ nào thuận tiện, giờ chính phủ cũng dễ rồi, giảng ở nhà cũng được nếu không thì đem vô đây, đem vô đây sợ nó loảng choảng 3-4 người thì nó loảng choảng. Thì 1 vị đó có thể giảng 9-10 vị thôi, thì nó rành chứ đông quá làm sao.

Cũng như bây giờ ở trường học cũng vậy, hồi xưa tôi đi dạy 60-70 một lớp, bây giờ có khoảng 20-30, hồi xưa bởi vì không có thầy giáo mà học sinh thì quá đông, bấy giờ hai ba chục thì dễ dạy, thì dĩ nhiên những người giảng phải đông.

Ở đây có một số trình độ rất cao thì nghe trả bài tôi biết. Mà trả bài tôi dí. Từ nay, trả bài xong rồi tôi phải hỏi, trả lời, tôi hỏi sâu nữa, rồi trả lời, được thì tôi hỏi sâu nữa, cái dí là cái khó nhất, mà đừng có sợ mất mặt, tôi không phải làm cho mất mặt đâu, mà tôi muốn cho quý vị có một sự thao thức, có một sự nghiền ngẫm sâu xa, nếu quý vị trả bài cho tôi, A-lại-da quý vị đây chủng tử Phật pháp rồi mới trả bài được, không có thì làm sao trả lời được. Như vậy từ nay đòi hỏi quý vị về phải ngồi thiền, tức là có ăn năm với cái bài pháp của tôi, bây giờ quý vị có đầy đủ tiện nghi, có đĩa thâu vô về nghe lại. Mà nghe tôi giảng rồi về nghe lại thì dễ, còn nghe đĩa không mà không nghe tôi giảng thì thiếu một cái là cái linh hồn, cái thần thức của tôi đã truyền vào trong cái đĩa đó, quý vị nghe nhiều lần quý vị biết, còn nghe đĩa không quý vị nắm không được đâu.

Bây giờ tôi trở lại. Cái quan trọng của tôi là tôi muốn về cái ý nghiệp, mà cái ý nó nhiều quá, thành ra có cảm giác, có xác thân.

Rồi xác thân của quý vị nó có mắt-tai-mũi-lưỡi-thân mà trong đó cái thân là quan trọng hơn hết, bởi vì mắt-tai-mũi-lưỡi nó đều nằm trên thân hết. Mà cái thân nó không quan trọng bằng cái đầu, cái đầu nó nằm trên thân mà nó là phần trên của thân, thân thì có đầu-mình-tay-chân, mình với tay, chân không quan trọng mà cái đầu quan trọng. Tại sao nó quan trọng? Nó vi tế hơn, nó cũng là thịt xương da, nhưng mà thịt xương da vi tế mà trong kinh thường kêu là tịnh sắc căn, còn bên ngoài của chúng ta thường kêu là phù trần căn, nó cũng tạo bằng 4 chất đất-nước-lửa-gió nhưng nó vi tế hơn.

Đức Phật cũng như mình vậy, nhưng mà khác, thân cũng đất nước lửa gió nhưng mà nó vàng ánh, cho đến khi thiêu cái thân Ngài thành xá lợi hết. Thành ra những người tu có xá lợi, cái thân họ rất là vi tế, nhưng mà họ nhập được cõi trời sắc giới thì cái thân họ cũng cao cõi hơn mình.

Cũng như cõi trời sắc giới, quý vị nhập vô đó, quý vị không thấy mặt trời mặt trăng, mọi người xài cái hào quang của mình, họ chết họ đâu có chết nguyên con, đâu có hôi thôi như mình, họ đâu có ăn sắc-tài-danh-lợi, họ ăn uống bằng cái hỷ lạc, tối ngày họ nhập trong thiên định 7 ngày, 7 tháng, 7 năm, 7.000 năm. nếu tuổi thọ của họ 7.000 năm thì họ nhập trong đó 7.000 năm. Được vậy thì tất nhiên quý vị phải giữ ít nhất là 8 giới, 5 giới đầu là của thân, 3 giới sau là tư cách cái hạnh kiểm của thân, cái đó là khó giữ đấy. Mà nếu giữ thì chưa thuần thục. Còn quý vị tự nhiên thuần thục thì cái này quý vị đắc rồi, quý vị thấy không ngồi ghế cao, nằm giường rộng.

Như tôi bây giờ cho tôi ngồi, tôi ngồi không được ghế salon, ghế này kia, mình quen rồi, cái tâm mình nó thuấn không nghe xem hát múa, giờ cho tôi nghe xem hát múa tôi không còn thấy thích nữa. Còn mình thích mình tránh đi thì cái này mới là tập giữ thôi. Bây giờ cho mình làm, mình cũng không làm, như bây giờ cờ bạc, uống rượu kêu tôi làm, năn nỉ, tôi thà chết chứ tôi không làm mấy cái đó, nó thuần rồi. Còn có nhiều vị ráng ăn chay mà cứ thèm mặn hoài thì cái này mới là tập giữ thôi. Còn có quý vị ăn chay thường đồ mặn quý vị chịu không nổi, ngửi cái mùi đó là hôi rồi, thì cái này là thuần đó. Thành ra cái hạnh nó khó là nó thuấn mới được.

Tôi thấy Nhị Tổ Giác Chánh Ngài đi rất là tự nhiên có hạnh kiểm, cũng như mấy ông Sư tập sự cũng vậy, mấy ông nắm cái chéo y rồi đi khom khom thấy mắc cười lắm, tập nó chưa có tự nhiên, nhưng mà tập riết rồi nó tự nhiên, kêu là tập đê. Tự nhiên tức là cái ghiền, mà bây giờ mình chưa đắc Thánh quả tự nhiên ghiền cái tốt là phải hơn. Như tôi bây giờ tuy sắc-tài-danh-lợi tôi không ghiền, nhưng tôi ghiền cái hỷ lạc, tôi nhập sơ-nhị-tam thiền, tôi rất khoái trong đó, vẫn luân hồi, nhưng mà luân hồi qua cõi cao, cõi tốt, rồi sau từ đó mới qua Bát nhã được. Đại khái là vậy.

Chứ quý vị đừng thấy cái xiềng vàng, cái xiềng bạc quý vị khi nó, phải có nó rồi mới dứt nó. Còn nếu là xiềng cây, xiềng sắt mà bảo dứt qua Đạo Phật, không được đâu, không dễ gì đâu.

Thành ra quý vị 4 đường ác với người trời dục giới khó qua Đạo Phật, phải ít nhất nhi thiền. Tai sao vậy? Nhị thiền là không cần niệm phật nữa mà trong linh hôn tức là trong thần thức trong A-lại-da nó phát ra ên. Phát ra ên là sao? Nó đã đầy rồi. Cũng như quý vị đọc chữ đánh vân riết nó đây, quý vị không cần đọc nữa tự nhiên nhìn là đọc. Quý vị làm thơ cũng vậy, ban đâu cũng phải học vân luật băng trắc, mà khi nó nhập thân tự nó ra mà vẫn vần bằng trắc trong đó.

Thành ra những người giữ giới thuần thục quý vị thấy họ đi rất khoan thai có hạnh kiểm, nó điềm đạm vô cùng, còn mấy người mới tập khúm núm làm mắc cười lắm, nhưng mà tập riết thành quen. Thành ra cái quen là cái tập đế. Người ta tưởng tập đế là xấu, bỏ nó. Không được. Phải có tập cái ghiền tốt, ghiền thiền định, ghiền sơ thiền-nhị thiền-tam thiền-tứ thiền. Tốt. Vì cái ghiền đây mới cho mình sự thông minh. Mà chính thông minh mới biết thông minh chướng ngại trên con đường giải thoát. Ai cũng khoái thông minh hết, nhưng thông minh coi chừng, thông minh mà chìm đắm vô trong đó là chết. Thành ra mấy người nhà giàu thường thường thích cái giàu không chịu tu Phật. Tu Phật thì giàu tu không được, nghèo tu không được, bậc trung thôi.

Cũng như bà gì ở đường Nguyễn Đáng nói hồi nhỏ con thích vàng, nghèo quá không có vàng, bây giờ có vàng Sư không cho con đeo! Tôi nói không phải tôi không cho, nhưng mà nguy hiểm cho tính mạng bà, cái vàng nó giết chết tính mạng bà, nó giết bà nó lấy vàng chứ đâu phải nó ghét bà, tại bà đeo vàng nó thích vàng.

Thành ra chúng ta ngu si chúng ta không hiểu cái đó hiểu cái vàng nó hại mình nó giết mình nó lấy vàng, không phải nó ghét mình mà vì nó khoái vàng, mà nếu người không thông minh đâu biết cái đó. Thành ra tôi nói với bà, rồi bà cãi tôi. Sau bà bị giựt thiệt, nó bóp cô bà nó lấy rồi, mà ngu, tại đường Nguyên Đáng là đường cái dân chúng đông nhất, bà xô nó ra rồi bà la làng, bà giựt lại. Rồi tôi đi bát, bà cảm ơn. Tôi nói "Bà chết tôi buồn lắm". Bà nói "Sư thương con hả Sư". Tôi nói "Tôi không thương bà đâu, mà tôi thương cái ngu si của bà". Rồi thôi bà không đeo nữa. Nhưng 1-2 tháng sau đeo nữa. Con người mà nó tối hù là nó vậy đó. Tôi nói sao bà đeo nữa? Trời ơi có vàng không đeo ngứa cổ lắm Sư, con thấy người ta đeo cả đống, con hồi nhỏ nghèo không có tiền, không có vàng, con ước ao có vàng mà không có vàng để đeo, giờ con khá rồi, con già rồi, vàng cả đống mà để cất hoài thà nó giết cũng được. Tôi nói bà liều mạng. Làm sao giờ, ngu quá! Bây giờ mình không nâng được, mẫu giáo sao mình nâng được. Bà tự hiểu biết, bà tự cố gắng.

Tôi cũng đặt mấy người mới, tôi biết là pháp tôi không có vô được, nhưng mà nhờ bạn "Học thầy không tày học bạn". Tôi năn nỉ mấy người đi trước phát bồ đề tâm một chút, tôi mà nhận được là quý vị có số vốn Phật pháp rất khá rồi, thì mình vừa giúp dẫn số vốn cho bạn mình đi sau "Sư tỷ thì giúp sư muội, còn sư huynh thì giúp sư đệ". Thì chúng ta cùng giúp nhau đi "Chị ngã thì em nâng, em ngã thì chị nâng. Chứ không phải chị ngã em đạp luôn, em ngã chị xô luôn". Cuộc đời này cần phải đưa lên để cùng nhau về Cực Lạc. Quý vị chỉ cần nhất niệm, phát nguyện thành Như Lai, còn cái gì quý báu bằng. Cũng như ở đây có cô Yến cô gì đó nói "Thôi con không nghe giáo pháp Sư, khó nghe lắm, con niệm Phật vãng sanh là được rồi". Tôi nói "Ừ, cô nói vậy cũng phải, vãng sanh thôi, nghe giáo pháp chi".

. Mà cô lấy cái gì vãng sanh? Không nghe giáo pháp, thì cô nói "con lấy cái tâm". Cái tâm cô ở đâu. Giờ cô đứng đây cái tâm cô ra sao? Chết chưa. Mà nếu nói tới nữa thì cái tâm là cái linh hồn, linh hồn là thần thức. Thần thức là cái gì? Chạy vòng vòng rồi cuối cùng không nắm được. Thần thức nó ở đâu, nó ra sao? Cũng như tôi vô vùng sâu vùng xa, niệm Phật bốn trăm mấy chục người. Tôi hỏi niệm Phật bằng gì? Bạch Sư niệm Phật bằng miệng. Tôi nói không có miệng niệm Phật được không? Trời! Không có miệng làm sao niệm được Sư. Tôi nói chết. Có người đòi niệm 6 chữ, 4 chữ là bất kính, không vãng sanh.

Có người phải lần chuỗi. Tội nói bà niệm Phật bằng chuỗi sao? Không nắm được cái linh hồn. Có người biết linh hồn đó là cái suy nghĩ, cái tư tưởng, cái nhớ nghĩ tưởng Phật. Tôi hỏi nó ở đâu? Không biết. Rồi khi nào tư tưởng bà mới phát hiện? Cũng không Quý vị thấy Đạo Phật nó khó chỗ đó, không nắm được cái đó sao mà nhất niệm. Mà nhất niệm không phát nguyện cũng không vãng sanh. Cái đầu tiên là phải nhất niệm rồi phát nguyện mới vãng sanh. Tôi đi cả Hoằng Pháp mấy chùa khá khá, cả phật tử ở đây nữa.

Tôi nói nhất niệm là cái gì? Là con niệm Phật con nhớ Phật, con nhớ cái khác nữa. Tôi nói Phật ở đâu mà nhớ? Nó khó vậy đó. Ở tư tưởng. Mà khi nào tư tưởng tạp niệm nó vô làm sao. Nó khó. Mình phải nắm được mấu chốt của nó chính là cái nhất niệm. Một ngày con niệm 1.000 câu, 10.000, 100.000 Sư. Rồi niệm 10 xâu chuỗi, 100 xâu chuỗi, niệm như vậy vãng sanh không Sư? Nhất niệm chưa? Tôi nói không cái nào nhất niệm hết.

Quý vị phải nghe pháp để nắm được cái tâm mình, mà đây là cái vọng tâm thời đó, vọng tâm thiện. Vọng tâm ác thì 4 đường ác, còn vọng tâm thiện thì về cõi trời. Mà thêm một cái phát nguyện nữa thì vọng tâm thiện về cõi Phật. Về cõi Phật đâu phải thành Phật, nhưng mà chắc chắn một đời tu phải thành Phật thôi. Qua đó gặp A Di Đà một cái là đắc quả Nhập lưu liền. Cũng như còn Phật Thích Ca, quý vị gặp Phật Thích Ca lần đầu, Ngài giảng pháp đắc quả Nhập lưu. Quý vị thấy cái đức của Phật nó như vậy đó. Thì bây giờ Phật Thích Ca đã chết rồi, Phật Di Đà thay thế thì mình làm sao để gặp Phật. Gặp Phật không phải khỏi tu, nhưng biết rõ con đường tu, từ nay không bao giờ thối chuyển nữa, nếu mà có giáo hội Phật ở trong này nữa thì quý vị khó mà giải đãi. Có một vị trụ trì, một vị lớn khuyên mình tu, họ hành trước rồi quý vị làm sao mà dám giải đãi. Cũng như quý vị bây giờ vô trong pháp hội này có 100 người, 99 người ngồi tu, quý vị 1 mình đi chơi được không. Không được. Hoàn cảnh rất là quan trọng đối với người sơ cơ. Quý vị già nói con không cần đến tịnh xá, ở nhà con niệm Phật cũng được vậy Sư. Đúng. Khi nó giải đãi rồi làm sao? Rồi thôi, ngủ đi, mai niệm cũng được. Chết chưa. Còn ở đây niệm Phật, quý vị nằm đó ngủ được không? Mình mắc cỡ cũng đủ rồi.

Mà nằm ngủ tôi cho không? Tôi cũng phải kêu thức dậy, tôi nói cho nghe. Thành ra muốn giải đãi cũng không giải đãi được. "Phước chúng như hải", cái phước đức của đại đa số rộng lớn như biên.

Thành ra tôi mới năn nỉ quý vị. Chứ đúng ra tôi còn muốn tổ chức bát quan trai nữa. Tôi tổ chức mấy lần rồi tôi mệt quá, xuống dưới tôi bệnh, rồi ông đệ tử sư phụ tôi đó không có coi, tôi không làm gì được, một mình tôi thì tôi làm gì được, làm mà không có ai coi, làm thì cần tất cả quý Sư trợ duyên cho tôi. Ở đây, tôi thọ bát quan trai có một mình ông Thiện Đức, ông giỏi, ông điều khiển tiếp tôi được, vì tôi là chỉ huy, tôi năm tướng thôi, chứ nắm quân làm sao tôi nắm được.

Như Đức phật Ngài giỏi vậy chứ Ngài cũng nắm tướng không hà, Ngài nắm 10 đại đệ tử của Ngài, rồi Ngài mới giao cho mấy ông tỳ kheo mới xuất gia cho mấy ông đệ tử. Một mình Xá Lợi Phật 500, Mục Kiên Liên 500, rồi Phú Lâu Na 500, Ca Diếp 500, rồi Ngài lãnh đạo 1.250 vị cũng chia từng nhóm. Một nhóm có khi 4 vị, có khi 20 vị tuỳ theo khả năng ông đó.

Thì đây tôi thấy cũng bắt chước vậy, thì quý vị có 1 số người nghe tôi, có người hai mấy ba chục năm rồi, giáo pháp rất vững. Mình đừng bao giờ tự ti, tự ti là ngu si; mà cũng đừng bao giờ tự cao, tự cao là dại dột. Phật pháp là càng học càng thấy mình ngu, nhưng mà mình đi trước mình có số vốn, mình giúp đỡ cho người đi sau, chứ đâu phải là thầy, tôi chưa dám xưng thầy, mà tôi đâu phải thầy, tôi có đắc quả gì đâu. Chính tôi cũng chưa biết tôi đắc cái gì, thì tôi chỉ là người đi trước giúp đỡ người đi sau, quý vị cũng vậy người nào nghe hai mấy bạ chục năm rồi thì giúp đỡ người mới thọ giới, mới vô học pháp, mới 5-7 ngày, mới mấy tuần để cùng nhau nâng đỡ đi trên con đường giải thoát, Cực Lạc. Ai mà vãng sanh về đó hết thì đi trên con đường bằng nhau thôi, 100 người về đó thì 100 người tu thành Như Lai.

Cũng như Phật Thích Ca vậy. Khi Ngài chết, Ngài thấy xong rồi thì Ngài tịch thôi. A Nan năn nỉ Ngài ở lại, Ngài nói "Không được, những người mà có duyên với Ta thì Ta độ hết rồi, còn những người không duyên thì Ta cũng không làm gì được". Cũng như ông ì mới thọ giới giờ phạm giới, thấp quá làm sao bây giờ. Tôi thấy ông nghèo giúp đỡ, mà giúp đỡ không được. Có những người mình thấy họ tôi quá trời làm cách mây cũng không được, người mẫu giáo bây giờ mình đưa lên lớp 12 phải chịu thôi, dùng đủ cách không được thì thôi. Mà Đức Phật cũng vậy, Ngài đâu có độ hết Ấn Độ, có 1.250 vị đắc quả A-la-hán, còn mấy vị kia thì Nhập lưu có, Nhất vãng lai có, Bất lai có. Phật mà còn phải đầu hàng, còn tôi làm gì được, nhưng mà tôi làm hết sức tôi, người nào có duyên tôi độ, mà không duyên thì thôi.

Vậy thì bữa nay chúng ta trở lại bài giảng. Tôi nói lấy cái tâm làm gốc tức là lấy cái nhận thức, cái hiểu biết chúng ta làm căn bản để chúng ta giải thoát luân hồi sinh tử khô. Hiểu biết như thế nào là 4 đường ác, hiểu biết như thế nào là 4 đường thiện, hiểu biết như thế nào là Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, A-la-hán, tôi trình bày rất sáng tỏ, không phải trên trời hay dưới đất mà ngay trong xác thân, ngay trong cuộc sống hàng ngày của mình.

Cuộc sống này có thân, có miệng, có tâm, mà tâm chỉ huy hết tất cả. Thành ra tôi chứng minh trên cái tậm. Quý vị nào muốn trả lời câu hỏi nào trong cuộc sống của mỗi người thì quý vị cứ nắm cái tâm, quý vị trả lời theo đó. Thành ra tôi bây giờ không có sợ những câu hỏi nữa, tôi trở về cái tâm tôi trả lời thôi. Thì tôi muốn quý vị trở về cái tâm, nhưng mà cái tâm nó phức tạp không phải dễ.

Chúng ta thấy như câu chuyện của Huệ Năng và Huyền Giác cũng đặt trên cái tâm. Huệ Năng là Tô đã đắc quả rồi muốn thử Huyền Giác đắc không mới kéo trở về tâm của hiện tượng, tức là tâm của chu kỳ, tâm của tam giới của chúng ta. Huyền Giác mới nâng cái chỗ đó đưa qua Bát nhã là tâm của bậc Thánh nhân, rồi Ngài kéo trở lại tâm của người trời của chu kỳ của 4 đường ác, của 4 đường thiện, rồi Huyền Giác đưa trở về tâm bậc Thánh, rồi Ngài kéo trở lại tâm hiện tượng của người trời phàm phu nữa, Ngài kéo tâm của bậc Thánh cho tới 4 lần như vậy.

Thứ nhất, mới vô Ngài đặt câu hỏi liền. Đạo Phật có 2 câu thôi: 1 câu A-la-hán và 1 câu là Bồ-tát phát bồ đề tâm đi tới Như Lai.

Sau khi đi 3 vòng không lạy thì Huệ Năng hỏi "Đại Đức từ đâu đến mà ngã mạn, tự cao quá vậy". Thì Ngài mới nói "Sanh tử là việc lớn, vô thường mau chóng lắm", ở đó mà lễ lạy. Ngài coi Huệ Năng trả lời sao, nếu Tổ trả lời có pháp môn thì Ngài bỏ đi liền không lạy, chỉ xá thôi.

Thì Huệ Năng mới nói "Sao không ngay cái sanh tử mà nhận lại cái vô sanh", không có pháp môn chỉ nhận lại thôi, "Sao không ngay lượn sóng mà Đại Đức nhận lại dòng nước". Sóng không phải là dòng nước, dòng nước chuyển biến từng sát-na nó không bao giờ mất, cứ trôi chảy mãi, đứng lặng mà chuyển biến, từ đó tham -sân -si, gió bát phong của Đại Đức mới mượn cái đó mà đổi thành lượn sóng có nhận thức và đối tượng nhận thức, cái kia không có đối tượng. "Sao không ngay cái sanh tử mà nhận lại cái vô sanh, sao không ngay cái vô thường mà liều tri cái chân thường." Ngay dòng nước chảy sao Ngài không tuỳ thuận với dòng nước, Ngài chống lại làm chi, Ngài chận lại làm chi, nó không bao giờ mất, nó là vô lượng vô biên, nó trôi chảy hoài, mà nó là nền tảng tạo ra tất cả lượn sóng ác, lượn sóng thiện thì Ngài cứ nhậm vận theo nó, Ngài tự tại trong nó, Ngài tùy thuận nó, Ngài liễu tri nó. Thì Huyền Giác đã qua hết rồi. Ngài nói "Nhận lại tức là vô sanh". Ngay sanh tử mà tôi nhận lại thì cái "nhận lại là vô sanh" đâu có tu cái gì, ngay trong cái liễu tri cái chơn thường thì "Liễu tri tức là chơn thường", tôi tuỳ thuận. Thì tuỳ thuận là Như Lai, là Bồ-tát Thánh.

Thì trả lời như vậy là hết rồi, đâu có pháp môn, đâu có tu tập, đâu có cải sửa, đâu có từ từ, đâu có lai rai gì đâu. Không ai dạy ai được, cái đó tự mỗi người đi lấy. Thì Huệ Năng mới khen "Hay lắm. Hay lắm". Đại Đức đã hiểu đúng rồi.

Thì sau khi chứng minh cho Huyền Giác cũng như thọ ký là được rồi, ông vậy là đúng rồi. Huyền Giác bây giờ mới quỳ xuống lạy 3.000 oai nghi tám muốn tế hanh. Một người đứng đắn đàng hoàng chứ không phải lạy theo kiểu mình đâu, lạy một cách tự nhiên, một cách thong dong, con người chứng đắc mà, có hạnh vô cùng, mà hạnh không phải cố gắng cải sửa mà nó tự nhiên vậy. Sau khi lạy rồi mới đứng hầu Huệ Năng, hầu Tổ.

Hầu đâu chừng 2 tiếng đồng hồ mới xin Tổ về. Tổ đã ấn chứng rồi mà biết ông này có đúng không hay ông này mép 2-3 cái, thôi thử thêm một cái nữa.

Tổ: "Đại Đức sao về mau quá vậy?" Thì Ngài mới biết rằng Huệ Năng xỏ mình nữa, Tổ chơi mình nữa. Ngài nói "Vốn mình chẳng động lấy cái gì mà mau chậm". Tôi về là về xác thân chứ cái tâm tôi có về đâu. Mà Đạo Phật là đứng trên cái tâm, cái tâm tràn lan cùng khắp, tâm tôi với tâm Ngài là 1, tôi về là cái xác thân tôi về, làm gì có mau với chậm, tôi về nhưng tôi vẫn bất động. Thì Huệ Năng biết ông này độc đáo, mình kéo qua hiện tượng giới, qua luân hồi ông kéo trở lại giải thoát.

Tô đánh cho thêm một búa nữa "Ai biết mình chẳng động?". Đại Đức nói bất động mà làm sao Đại Đức biết bất động, ai biết bất động. Thì Huyền Giác mới thấy Huệ Năng xỏ mình thêm 1 cái nữa. Ngài nói "Tự tôn giả, tự Tổ sanh tâm phân biệt", cái dòng nước nó chảy vậy thôi, Tổ dùng tư tưởng chặt nó thành sóng, dòng nước đâu có sóng, dòng nước là dòng nước chứ đâu có người biết, đâu có đối tượng nhận biết, chỉ có dòng nước thôi, mà Tố dùng tư tưởng chặt nó thành lượn sóng, lượn sóng người ta, con trâu, con bò, con chó, có người biết và có đối tượng hiểu biết.

Chẳng hạn như tôi là người, tôi thấy nước là nước thì có tôi biết và có nước được biết; còn các nhà hoá học thì là có tôi là nhà hóa học biết và nước là H2O; còn loài thuỷ tộc, cá thì nó có cái hiểu biết là con cá, thì nước là nhà ở, không khí của nó. Mà thật sự nó chỉ là nước đâu có hình tướng gì đâu mà Tố chặt làm 2 có người biết và có đối tượng hiểu biết, "Tự Tổ sanh tâm phân biệt", không có vấn đề mà Tổ đặt vấn đề. Cuộc sống sanhgià-bệnh-chết là thường thôi, không có vấn đề mà Tổ nghĩ làm sao đừng sanh, làm sao đừng già, làm sao đừng bệnh, thì do Tổ không muốn già, không muốn bệnh cho nên mới có sự khô đau, già là thân già, cảm giác đau, chứ Tổ biết thì cái biết đâu có đau, cái biết đâu có già, mà Tô chặt ra, Tô không chạy theo cái biết mà chạy theo cái tư tưởng. Thì mình thấy hay. Huyền Giác mới nói là tự Tô sanh tâm phân biệt chứ cái bất động thì nó là cái dòng nước, nó chảy như vậy đâu có gì là người biết và đối tượng biết. Tố đâu có vừa. Tố nói hay quá hay quá, ông giỏi "Ông thật sự hiểu được cái ý vô sanh". Nghĩa là cái bất tử cái Niết bàn ông hiểu được, ông hiểu được cái ý của Niết bàn, mà Niết bàn làm sao có ý nữa. Thành ra Tổ vừa khen mà vừa đút ngọn dao vô đó, hễ ông chụp được cái khen là Tổ đâm chết liền. Mình thấy là độc đáo. Thì Huyền Giác đâu phải là tay bở. Trời! Tổ chơi mình nữa, vừa khen vừa đâm mình, nếu mình chịu tiếng khen là Ngài giết mình chết. Thì Huyền Giác mới hỏi Niết bàn bất sanh mà có sanh có ý nữa sao Tổ? Niết bàn mà còn nghĩ về Niết bàn nữa sao? Còn tưởng tượng Niết bàn nữa sao? Tưởng tượng Niết bàn đâu phải là Niết bàn, Niết bàn của tưởng tượng, Niết bàn thật sự là không thể tưởng tượng được, ông thật sự đã hiểu được cái ý của vô sanh, cái ý của Niết bàn. Thì Huyền Giác hỏi "Niết bàn có ý nữa sao?" Có tưởng tượng về Niết bàn nữa sao? Mà Tổ đâu có chịu vừa.

Tố nói "Không ý thì ai phân biệt đây?". Không có ý là không có tư tưởng thì người nào mà phân biệt đây.

Thành ra chúng ta thường thường phân biệt cuộc sống chúng ta có 3:

Tôi phân biệt - Có đối tượng (người ta, trâu, bò, heo, chó) để phân biệt - Có tư tưởng phân biệt.

* 3 cái: nhân - ngã - chúng sanh. *Tam luân: có tôi tu - có Niết bàn tôi chứng đắc - có phương pháp để tôi chứng đắc.

3 cái mà Tố đưa ra 3 ngọn dao đâm một lượt vào Huyền Giác. Huyền Giác gạt một hơi 3 ngọn kẹt giữa 1 ngọn thì bị đâm chết. Nếu mà Ngài nói là không ý là không có tư tưởng thì ai mà dùng tư tưởng để biết đây để phân biệt đây, phải có Ngài - có đối tượng để Ngài phân biệt - và có sự phân biệt của tư tưởng, nếu không có thì làm sao sống. Ngài ăn Ngài không có miệng ăn sao? Mà không có đồ vật để ăn sao? Ngài ăn thì Ngài phải biết là có cái miệng ăn, có đồ vật để ăn và đồ vật ngon dở cái đó Ngài phải biết chứ. Cái này đâm chết mình.

Cuộc sống nếu không có vậy quý vị sống bằng cái gì? Bậc Thánh nhân, Phật không có ăn sao? Rồi không có món đồ ăn cho Phật ăn sao? Rồi ăn Ngài không biết món này ngọt, chua, cay sao?

Mà biết thì cũng có 3 cái: có Đức Phật - có món đồ ăn - và có sự phân biệt đô ăn này ngon hay dở. Phật cũng biết ngon dở chua cay Ngài biết chứ, không lẽ ăn Ngài ăn đô ngọt ngài không biết ngọt sao, ăn đồ mặn Ngài không biết mặn sao. Ngọt mặn là phân biệt. Phân biệt cái gì - có Đức phật - và có cái món đồ ăn, 3 cái. Rồi đây chúng ta thấy chết. "Không ý thì ai phân biệt đây?"

Hồi nãy thì cái dòng nước nó không có sóng rồi mới dùng tư tưởng chẻ ra có sóng là có nhận thức và đối tượng nhận thức, có 2 cái, Ngài Huyền Giác bác luôn. Bác, Ngài đưa về tới 3 cái, cái thứ 3 thì nếu không biết nữa thì Phật là cây đá, là địa ngục. Địa ngục đâu có biết, cục đất, cái bình thuỷ hay cái nhà nó có biết gì đâu, nó không có sự sống mà nó cũng không có cái biết.

Cái nhà này nó đâu có biết, phật tử cất mà hỏi nó "Phật tử cất cho mày không?" Thì cái nhà nó nín thinh hà. Rồi quý vị có đem đồ ăn cho nó ăn mỗi ngày không? Cũng không, nó không có cái biết mà nó không có sự sống thì là địa ngục. Mà giờ chẳng lẽ Đức Phật Ngài cũng không biết gì hết, Phật cũng giống như mình. Có Đức Phật ăn - có món ăn phật tử cúng dường cho Ngài là đối tượng - rồi ăn vô Ngài mới phân biệt món này ngon hay dở, ngọt hay chua, cay, mặn. Như vậy có 3 cái: có Đức phật - có món đồ ăn phật tử cúng - và có cái phân biệt của Ngài. Phật cũng vậy thôi.

Như vậy là" Không có ý thì ai đứng ra phân biệt đây? Chết! Chúng ta thấy giữa Đạo Phật với ở ngoài đời, phàm phụ với Thánh nhân nó giống hệt, nhưng mà nó khác. Cái khác này mà con người luân hồi, còn Thánh nhân giống hệt như mình nhưng giải thoát. Giải thoát cái gì? Ai trói cột mình?

Tôi thấy lúc này ở Sài Gòn xuống kiếm tôi nhiều, mà biểu giảng riêng. Tôi nói không được, mà biểu giảng chung họ về không kịp. Cũng như bữa nay có 1 số phật tử ở Sài Gòn xuống năn nỉ tôi, yêu cầu tôi giảng 14h chứ 14h30 tôi quá, 14h giảng tới 16h, 16h30 gì đó, bởi vì 17h hết xe rồi, về Sài Gòn mà họ phải đi làm việc nữa, tôi thấy hơi tội. Tôi nói để bạch pháp hội coi, nếu đồng ý tôi giảng sớm một chút, giảng 14h, chứ tôi còn tính giảng thứ 7 nữa, thứ 7 có kẹt họ ngủ nhà phật tử rồi chủ nhật họ về, thứ 2 phải làm việc, mà chủ nhật họ về tới Sài Gòn cũng 4 tiếng, phải 21h mới tới Sài Gòn mà người nữ đi đêm nữa, thấy cũng tội mà họ tha thiết giáo pháp. Vì giáo pháp là Bất tử là Niết bàn, mà là thầy của 3 đời chư Phật.

Đức Phật có một danh từ gì quý vị nhớ không? Chúng ta có danh từ "vua trời, vua người". Còn tôi, quý vị là vua cỏ. Còn "Đức Phật là Vua pháp" thì mình cũng phải là "Pháp Vương tử", con của Vua pháp. Vua pháp là năm tất cả các sát-na và chu kỳ. Chu kỳ thì dễ mà sát-na thì khó vô cùng. Cái chuyển biến của sóng thì dễ, mình dùng cái nhận thức của mình chia chẻ phân biệt, tổng hợp thì khoa học làm được, thì học sinh lớp 12 làm được, cái đó dễ dàng.

Xác thân này có mắt-tai-mũi-lưỡi-thân-óc thì mình phân biệt được. Mắt tiếp xúc với sắc trần (sắc-thinh-hương-vị-xúc). Còn ra cảm giác mình cũng hiểu được, tư tưởng mình cũng hiểu được, ý chí thì hơi khó, rồi tới thân thức linh hồn còn khó nữa, nhưng mà cái này dễ hiểu, tôi giảng quý vị có thể nắm được. Khó nhất là mạt-na và A-lại-da. Còn cái linh hôn nó không có hình tướng, nó có hình thôi, nó trôi cháy, nó không thêm, không bớt, không sanh, không diệt, không to, không nhỏ mà nó là cái nên tảng đê sinh ra mắt-tai-mũi-lưỡi-thân-óc, cái này quý vị làm sao hiểu.

Thành ra Pháp Vương là phải hiểu chuyển biến chu kỳ và chuyển biến sát-na. Chuyển biến chu kỳ là có hình, có tướng.

- Có hình là có thời gian, là nhận thức của mình.

- Có tướng là có không gian, là đối tượng của nhận thức.. Thì cái nhận thức của mình là vô thường.

. Cái đối tượng nhận thức là sự vật là vô ngã.

Cũng như tôi nhìn cái nhà này thì cái biết tôi là vô thường. Nghĩ tùm lum. Quý vị ngồi đây chứ chưa chắc quý vị nghe pháp tôi đâu, nghe một hồi rồi nhớ con, nhớ ở nhà, nhớ tiền bạc, nhớ ngày mai phải làm cái gì, rồi mấy người Sài Gòn nghĩ trời ơi không biết về trễ không, đây rồi trễ xe,... đủ thứ hết, ngồi đây chứ cái tâm nó nghĩ tùm lum. Thì cái tâm là vô thường, nó không có bền, nó thay đổi hoài. - Còn đối tượng cái tâm là nghĩ tới con, nghĩ tới nhà cửa, nghĩ xe, nghĩ tới bài pháp đó là vô ngã nằm trong không gian.

Nhưng mà còn một cái vô thường đặc biệt nữa là vô thường mà mất không gian chỉ còn thời gian thôi, chỉ có sự chuyển biến và chuyển biến, đứng lặng nhập vào đứng lặng, đó là linh hồn của chúng ta. Mà linh hồn phức tạp tôi mới nói có 1 cái hà. Linh hồn nó mà đi lên nữa thì thành ra Báo thân, thành ra Niết bàn tịch tịnh, nó lên cấp; còn nó xuống cấp nó thành mặt trăng thứ 2, xuống cái nữa thành mặt trăng thứ 3 nó mới giao lưu với 4 đường ác, nó phức tạp vậy đó.

Thành ra cái linh hồn mình nó lên cấp thì nó về Niết bàn tịch tịnh A-la-hán, nó xuống cấp thì thành Bất lai, xuống thành Nhất vãng lai, xuống nữa thành Nhập lưu. Còn linh hồn mình nó xao động vọng hóa một cái thành mạt-na là nguyên nhân của tam giới, nó vọng hóa nữa thành tứ thiền, tam thiền, nhị thiền, sơ thiền, rồi trời dục giới, rồi người,... địa ngục. Rồi tứ thiền nó thăng hoa lên thì nó thấy được hư không vô biên là mạt-na, thức vô biên là thân thức A-lại-da, vô sở hữu xứ là Niết bàn của A-la-hán, phi tưởng phi phi tưởng là Niết bàn của Như Lai, rồi nó tạo 4 Niết bàn giả để nó duyên vào đó, ông tứ thiền này dữ lắm.

Tứ thiền là nơi độc đáo nhất mà Đức Phật lại chấp nhận. "Hiện tại lạc trứ" chính là tứ thiền, bất động vô vi, cõi này là tam tai: thủy tai, hỏa tai, phong tai không dụng tới. Kỳ sau tôi phải giảng rành cái này. Quý vị tu cũng phải nắm cho thật rành. Rồi hư không vô biên, thức vô biên cái này quý vị cũng nắm cho rành mà tôi chưa từng thấy ai giảng hết. Mây học giả khôn, tới đây rồi chạy không có ai giảng kỹ, rồi giữa sơ thiên -nhị thiền -tam thiền khác nhau sao cũng không ai giảng kỹ, mà cái đó là cái tu của chúng ta. Tới nhị thiên chúng ta mới qua Bát nhã, mới qua Đạo Phật được.

Thôi, chúng ta trở lại. Tôi lập tới lập lui hoài quý vị phải hiểu chỗ đó. 16h rồi nửa tiếng nữa nghỉ để mấy người ở Sài Gòn, ở xa họ về, chứ 17h họ sợ hết xe, thấy tội nghiệp. Thành ra kỳ tới nếu quý vị đồng ý chúng ta có thể giảng từ 14h, giảng từ 14h đến 16h hoặc 16h30', tôi thì giảng không nổi đâu, tôi giảng chừng 1 tiếng đến 1 tiếng rưỡi, còn bao nhiêu trả bài.

Tôi nhắc lại vấn đề của tư tưởng và Bát nhã là 1 vấn đề khó khăn nhất. Mà nếu chúng ta lọt qua tư tưởng, chúng ta tướng mình là Phật là bậc Thánh thì chúng ta lọt vào ngũ ấm ma.

Bây giờ lọt vào đó rất nhiều như ông lên, bà xuống, Bà chuối xứ này kia, như Thanh Hải vô thượng sư nổi tiếng thế giới xưng mình là Như Lai, Vô thượng Sư mà. Rồi gần đây có ông gì ở Tây Ninh nói mình đắc quả Như Lai, A-la-hán, nhập định 7 ngày 7 đêm. 7 ngày 7 đêm ăn thua gì, đó là cõi trời thôi.

Thiền Sư Hư Vân, Ngài nhập định 40 ngày mà Ngài còn không dám xưng là A-la-hán. Chúng ta thấy nó khó khăn. Vậy cõi trời không nhập định được sao? Tiên cũng nhập định 1 lần là mấy năm trời, 9 năm nhìn vách, mà vẫn là tiên thôi. Nhập định thì giống nhau nhưng mà cái tâm nó khác nhau. Có ai ngồi 49 ngày mà thành Như Lai bao giờ. Có 1 mình Thái tử Si-Đạt-Ta nhiều kiếp. Tiên người ta có thể ngồi. Như Ngài Hư Vân ngồi là 40 ngày, còn có 9 ngày nữa thành Như Lai. Thành không? Chưa Ngồi thiền, ai cũng ngồi, mà để cái tâm như thế nào. Có người ngồi thiền mà thành địa ngục, ngạ quỷ. Rồi làm sao!?! Thành ra cái quan trọng là hiểu pháp, hiểu pháp cho rành nhập định với cái tâm như thế nào. Thành ra chúng ta thấy nắm cái "Tâm". Mà những vị Tố làm những việc động trời động đất mà không phạm giới, không bị nghiệp trói cột.

Chẳng hạn như Ông Phật sống ở chùa Kim Sơn cách đây mới có 40-50 nằm ở Trung Quốc, ông đắc quả rồi, ông ra giáo hoá. Cái giáo hoa của ông mình không tưởng tượng được. Ông 1 tay cầm đùi chó, 1 tay cầm ly rượu uống, mấy người tu chung Thiền viện với ông có 600-700 người chịu không nổi ông mới nhờ Trụ trì đuổi ông ra.

Ông ra giáo hóa, rồi mấy vị kia nói "Ngài tu tại sao Ngài ăn thịt chó mà lại uống rượu". Ngài nói "Tôi ăn thịt chó mà tâm tôi không chó thôi, còn các ngài không ăn thịt chó mà tâm chó". Cái đó đứng trên cái tâm. Nhưng cái đó tôi không phải tán thán ông, nhưng mà tôi nói Đạo Phật nó vậy đó.

Rồi mình thấy mấy người nào bệnh đó, cái này lọt vào tà đạo mà nếu chánh cũng vậy thôi, bệnh lại năn nỉ ông, ông cạo mồ hôi trong nách ông vò cục nhỏ nhỏ cho hòa với nước uống, bất cứ bệnh gì cũng hết, nó độc đáo vậy.

Có nhiều chuyện lắm, chuyện Phật sống chùa Kim Sơn không biết sao, mà Tăng viết lại à, vị Trụ trì là ông Thầy trong chùa với ông viết lại. Có vụ mà 2 ông bà đều là bác sĩ hết, mà lấy nhau 6-7 năm không có con, mà theo tục lệ bên Tàu người Trung Hoa thì người vợ lớn phải đi cưới vợ bé cho chông. Thì 2 bên gia đình bên chông bác sĩ, bên vợ bác sĩ bắt buộc bà phải đi cưới vợ cho chông, bà khóc quá bà không chịu nhưng bị áp lực rồi cuối cùng bà cũng đi cưới vợ cho chồng. Cưới 1 năm sau thì cô vợ bé này có 1 đứa con, đứa con trai kháu khỉnh thì tất cả cha mẹ bên bà, cha mẹ bên chông đều thương cô vợ bé này bởi vì có duy nhất người con trai. Bên Tàu thì sinh 1 người con trai bằng 10 người con gái "Nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô" thì cái phong tục người ta vậy, bởi vì 10 đứa thì mất họ, con trai 1 đứa mang họ cha, con gái mang họ bên chồng mất họ gia đình, thành ra họ rất kính con trai.

Thì bà bác sĩ ghen, hồi đó chông đôi với mình với vợ bé còn băng nhau, bây giờ nghiêng về vợ bé, cả gia đình bên chông cha mẹ ruột cũng nghiêng về vợ bé. Cô khô quá. Bữa đó người vợ bé mới đi chợ thay thế vợ lớn mới gửi đứa con cho bà. Bà tính giết mà không biết giết sao. Biết bà giết làm sao không. Nói về đừng có bắt chước làm bậy nha. Bà mới lấy cây kim cúc bà mới nhắm trên ót thằng nhỏ đâm xuống thằng nhỏ hét lên 1 tiếng rồi chết liền, cái đầu là chỗ quan trọng nhất.

Rồi cô vợ bé về, ăm đứa bé đưa cô vợ bé nói nó trúng phong gì không biết chị ăm sao nó chết. Cô vợ bé đâu có tin, mà bác sĩ lại khám không biết chết vì lý do gì, thấy mình mẩy nó tím ngắt hết mà không thấy máu mà bà đâm ngay cái óc máu không trào ra được. Rồi bà nhỏ khóc quá nói nhất định là chị giết con tôi. Bằng cách nào thì tìm không ra, bác sĩ tìm không ra. Sau khi chôn bà khóc bà nói chị giết thôi, con tôi đâu có bệnh gì, mà chị ẵm nó tôi đi chợ, chị ẵm nó 3-4 tiếng đồng hồ về mà nó chết, chết 1 cách vô lý, chị phải giết bằng cách nào.

Thì bà vợ lớn mới thề nếu chị có giết thì xin 2 con mắt chị đui mù suốt đời. Thiệt 1 tháng sau thì bà bác sĩ này đui 2 con mắt, không bệnh gì hết, mà ông chồng là bác sĩ chạy chữa không được, bác sĩ chuyên khoa về mắt cũng không chạy được, nó sưng chù dù mủ trong đó không, nó cứ xì mủ ra hoài nhức nhối chịu không nối.

Cuối cùng nghe đồn có Phật sống chùa Kim Sơn có thể chữa hết bệnh nan y, bà mới đi tìm Phật sống chùa Kim Sơn lạy ông. Ông mới đuổi đi và nói thôi bà cái nghiệp nặng lắm, tôi không chấp nhận bà được. Bà quỳ lạy hoài nhất định không đi. Quỳ lạy tới Phật sống chùa Kim Sơn thấy tội nghiệp nói giờ bà kể tại sao bà bệnh như vậy bà biết không. Bà nói con không biết. Ông nói bà đi ra, bà nói dối, thêm cái tội nói dối nữa, bà không biết sạo được, cái nghiệp bà nặng lắm, bà đã thề thốt sao, bà làm cái gì bà nói hết đi. Thì bà biết ông Phật sống chùa Kim Sơn biết, bà mới kể. Ông nói ít ra cũng phải vậy, cái tội bà nặng lắm, giết người một cách ác độc, rồi lại thề thốt một cách độc ác nữa, cái nghiệp bà mang là phải rồi, tôi không chữa được. Bà lạy, bà năn nỉ quá.

Cuối ông nói thôi bây giờ vầy, tôi cứu bà phân nửa nghiệp, tôi lãnh phân nửa bà phải chịu phân nửa. Hai con mắt bà bây giờ mủ và đàm nhớt không, tôi lấy cái thố tôi nút ra, mỗi con mắt là 1 cái thố. Tôi uống 1 thố, bà uống 1 thố. Tôi biết bà gớm không dám uống, nó tanh, nó hôi vô cùng, đàm nhớt không, con mắt nó xưng bụp, thấy lờ mờ chứ không thấy rõ nó nhức vô cùng. Bây giờ bà chịu không? Nếu chịu tôi cứu bà phân nửa nghiệp. Thì tôi nút ra nó mới hết rồi bà tụng kinh sám hối Địa tạng cho đứa bé cho tới chừng nào nó đầu thai, bà thấy ấn chứng mới thôi. Thì bà chịu. Rồi đem cái thố ra ông nút 2 thố, mà nó mủ máu nó hôi tanh chịu không nổi, rồi đưa cho bà. Bà ngần ngừ không dám uống nói tanh quá Ngài ơi. Ngài nói giờ tôi uống trước cho bà thấy ông câm cái thô lên ông ực hết trơn nguyên thô, bà phải uống thôi. Vì cái bệnh của mình mà hại tới ông này. Rồi bà cũng ráng uống 10 lần mới hết cái thố, mà ông uống có 1 lần. Quý vị thấy ông cỡ nào. Rồi ông mới cạo cái nách ông mới lấy mồ hôi ra 1 cục nhỏ nhỏ. Ông nói bà về lấy cái này pha với nước uống nữa mới hết bệnh, nhưng bà phải tụng kinh mỗi đêm 1 thời cho đứa bé này, tụng tới đây bà làm dấu tới đó, tụng hết quyền và bà tụng trở lại chừng nào có ấn chứng, chừng nào Phật Địa Tạng rờ đầu bà, có hào quang hoặc có hoa sen nở thì đứa bé đó mới siêu lên cõi trời, rồi bà còn phải tụng kinh A Di Đà để cho nó về Cực Lạc, cõi trời khổ lắm. Bà chịu.

Thì chúng ta thấy ông trị bệnh một cách độc đáo. Tôi nói một ít thôi chứ cái câu chuyện kể nhiều lắm.

Ông thầy chùa Kim Sơn, suốt cả năm ông không có tắm. Rồi lại nhà một thí chủ đó, hí chủ thấy vậy mới năn nỉ ông tăm, mua nước nâu sôi rồi đê trà trong đó năn nỉ ông tăm Năn nỉ quá ông kêu đố vô cái thau, ông vô đó ngâm, ngâm xong rồi ông lên mặc đồ. Thì có cô ở, cô vô cô ngửi cái mùi nước này thơm quá, thơm mùi hoa sen. Thì cô nói sao lạ quá, sao cả năm Thầy không tắm mà giờ nước thơm như mùi bông sen. Ông nói ờ con bệnh huyệt trăng đó, con uống là hết. Cô này giựt mình nói "Trời sao mà Thầy biết con bệnh huyệt trăng?" Ông nói "có không?" Cô nói có con trị hoài không hết. Cô uống là hết, cô uống hết bệnh. Cô lấy bình ra, cô đựng hết trơn. Ai bệnh gì, cô cho uống cũng hết. Thì thôi cái đó thuộc về thần thông, tôi kể lại thôi. Tôi thấy quyển Phật sống chùa Kim Sơn chữ Tàu, bên Đài Loan, không biết có dịch ra tiếng Việt không. Hồi đó tôi coi qua không biết giờ đâu mất rồi. Thì thôi cái đó thuộc về thần thông. Còn ông đắc trí tuệ không thì tôi không biết, nhưng mà có nhiều câu chuyện lạ lắm, tôi kể một vài câu chuyện thôi, còn mười mấy hai chục chuyện.

Quý vị nên nhớ cái nhận thức con người mới là quan trọng nhất. Mà nhận thức của Đạo Phật là qua cái Bản thế, qua Bất tử. Thành ra Đạo Phật chia ra 6 thần thông: 1-Thiên nhãn thông là con mắt 2-Thiên nhĩ thông là tai.

3-Tha tâm thông là cái lỗ mũi.

4- Túc mạng thông là cái lưỡi. 5-Thần túc thông là cái xác thân.

6-Lậu tận thông là cái óc cái tư tưởng.

A-la-hán đắc lậu tận thông. Còn đắc 5 cái thần thông kia là cõi trời (thiên nhãn, thiên nhĩ, tha tâm, túc mạng, thần túc). Tới Lậu tận thông mới A-la-hán. Và khi phát bồ đề tâm thì cái thông mới đôi thành cái minh, thì có bát (8) minh.

Thành ra Tiểu thừa bên Nam Tông có 6 căn thôi: mắt-tai-mũi-lưỡi-thân-óc. -Mắt là thiên nhãn thông.

-Tai là thiên nhĩ thông.

-Mũi là tha tâm thông, mũi ngửi mùi chúng sanh.

-Rồi cái miệng, cái lưỡi biết nhiều kiếp, kiếp quá khứ một kiếp, hai kiếp,... -Rồi tới cái thân là thần túc thông có thể bay thân lên cõi trời.

-Rồi lậu tận thông là cái tư tưởng này nhận được tất cả đều bình đẳng hết, trực nhận trở về chân không thì đắc quả A-la-hán.

Mà nếu có 5 thông thì cõi trời, cõi tiên vẫn có, mà không có lậu tận. Rồi khi phát bồ đề tâm thì cái 6 thông biến thành 8 minh. Tại sao vậy? Vì có 6 căn mà không có mạt-na không có A-lại-da, mà thêm 2 căn nữa thì mới tuỳ thuận giáo hoá chúng sanh được. Thôi hen. Tôi giảng sơ một cái nữa, cái này có thì giờ tôi đi sâu. Kêu là minh. Minh là gì? Minh là sự sáng suốt tuỳ thuận.

Thông là gì? Thông là không chướng ngại, trực nhận tất cả cái hiện tượng này, do mắt thấy đều bình đăng, tức là vô phân biệt.

Thì chính phân biệt là do mạt-na, là do phân biệt, do nghiệp. Mà bây giờ mạt-na nó dừng lại thường kêu đó là Bình đẳng tánh trí, trực nhận tất cả hiện tượng giới này đều là Chơn không.

Còn cái lỗ tai là thiên nhĩ thông thì nghe vô lượng tiếng: tiếng chim, tiếng gà gáy, tiếng dế kêu, tiếng người ta nói, tiếng cõi trời,... đều trở về bình đẳng hết, đều phát hiện từ Chơn không.

Rồi tha tâm thông là trực nhận tất cả các tâm chúng sanh, tâm thiện, tâm ác, tậm của con dế, tâm của con chó, tâm con heo,... đều trực nhận trở về Chơn không, tức là đều phát hiện từ Chơn không, phát hiện từ Niết bàn tịch tịnh.

Thôi đại khái vậy. nếu nhận được cái đó thì đều là thông. Thông là không có chướng ngại gì nữa, tất cả đều bình đẳng, tất cả đều phát hiện từ cái Chân như tức là Chơn không, là Niết bàn tịch tịnh của A-la-hán, nhưng như vậy là mới giải thoát cho cá nhân mình thôi. Còn biết bao nhiêu người đau khổ, bây giờ phải phát bồ đề tâm, đổi 6 cái thông này ra cái minh.

Minh là gì? Minh là cái trí tuệ sáng suốt tùy thuận trong đó mà không chướng ngại, không phải trực nhận mà tùy thuận luôn. Chúng sanh mà địa ngục thì mình mang cái tâm địa ngục luôn, nhưng mà luôn luôn vẫn là cái tâm Như Lai. Chúng sanh là atula, là người trời, Ngài thị hiện tâm atula, người trời nhưng mà luôn luôn vẫn là cái tâm bất động của Như Lai. Rồi nếu cái tâm nhị thiền, tam thiền, tứ thiền, tứ không Ngài thị hiện nhị thiền, tam thiền, tứ thiền, tứ không nhưng mà Ngài vẫn là Như Lai. Thành ra chúng ta thấy Đạo Phật hay ở chỗ đó.

Thí dụ:

- Như bây giờ tôi đắc tam thiền, tôi nhập tam thiền, thì tam thiền "là tôi, là của tôi, là tự ngã của tôi".

', lấy tam thiền làm cái tâm, tức là linh hồn của tôi là tam thiền, thì tôi chết tôi sinh về tam thiền.

- Còn bây giờ người tu tứ thiền, tứ không đắc rồi trở lại nhập tam thiền, thì tam thiền này không giống như tam thiền của người ở tam thiền, nó cao hơn.

- Rồi nếu 1 vị A-la-hán nhập tam thiền, thì tam thiền này là tam thiền của A-la-hán.

- Còn Như Lai nhập tam thiền thì tam thiền này không phải là tam thiền của A-la-hán, không phải tam thiền của tam thiền, mà tam thiền của Như Lai.

Hay nói cách khác. Một người lớp 7 mà xuống mẫu giáo dạy thì trình độ không phải là trình độ của mẫu giáo, mặc dù đánh vần cũng giống hệt. Một người lớp 12 xuống dạy thì cũng giống như người lớp 7 nhưng mà khác, khác ở cái tâm. Còn một thầy giáo xuống dạy thi cũng đanh van một thứ vậy thôi nhưng mà khác ở cai tam. Còn mọt ông Hiệu trưởng tài ba, một nhà bác học, một nhà bác sĩ xuống dạy cũng giống hệt, nhưng mà khác, khác ở cái tâm dính mắc hay không dính mắc thôi.

Vậy hiểu rồi hen, đại khái vậy đi, sau chúng ta bắt đầu đi thấp trở lại mẫu giáo. Bởi vì quý vị đây là mẫu giáo không hà, tôi cũng là mẫu giáo thôi, nhưng tôi đang bò lên rồi tôi ngoắc ngoắc quý vị bò lên theo, nếu mà tôi vãng sanh về Cực Lạc thì quý vị về hết, còn tôi xuống địa ngục chắc quý vị cũng phải xuống dưới với tôi. Thành ra tôi cũng lo sợ. Quý vị cố gắng thì bữa nay chưa có trả bài gì được, có 1 mình tôi nói, đọc thoại từ 14h30 đến 16h30 là 2 tiếng đồng hồ, quý vị cũng phải tội nghiệp tôi, quý vị cố gắng trả bài. Sau tôi giảng 1 tiếng thôi, còn 1 tiếng rưởi giao cho quý vị, hay l tiếng gì đó, tôi 1 tiếng quý vị 1 tiếng.

Quý vị về cố gắng ôn lại cái bài Huyền Giác và Huệ Năng. Thì cuối cùng còn có cái nhận thức thôi. Nhận thức như thế nào? Thì ở đây quý vị đưa ra 3 nhận thức. Đúng ra tôi có thể giảng nhiều cách, nhưng mà tôi thấy ba cái nhận thức khi giải thích trớt lớt hết. Ông Thiện Khánh có tùy niệm phân biệt, kế đạt phân biệt và tự tánh phân biệt thì đúng, nhưng mà cho ví dụ còn nhiều chỗ sơ hở, chưa có toàn diện được. Còn có 1 số thì cho là 5 thức đâu kêu băng ngũ câu ý thức và độc đâu ý thức nhưng mà giải thích không chạy. Còn cô Bi nói biên kê sở chấp phân biệt, y tha khởi và viên thành thật giải thích cũng trớt lớt. Cái khó là cái giải thích. Bữa đó tôi tính chặn, nhưng thôi, chặn nữa mất thì giờ. Tôi chặn, tôi hỏi sâu vô nữa, cho ví dụ ngay trong cuộc sống này, hễ ví dụ được là đúng. Sau tôi đọc Na Tiên tỳ kheo, vua Mi Lan Đà nói Đại Đức cho ví dụ, ông cho ví dụ đúng. Đại Đức cho thêm ví dụ, cho ví dụ. Đại Đức cho thêm ví dụ thứ 3 nữa. Đại Đức cho thêm ví dụ thứ 4 nữa. Ông cho rất hay. Tôi đọc tôi tưởng là đúng rồi. Nhưng bây giờ tôi qua Đại thừa tôi thấy không ổn, đúng thì đúng nhưng mà đúng ở nghiệp cảm duyên khởi thôi, qua A-lại-da thì sai, không được toàn diện.

Cũng như Na Tiên Tỳ Kheo hỏi "1 người chết ở cõi người với 1 người chết ở cõi trời tam thiền thì người nào về trước"? Thì Vua trả lời về 1 lượt. Tôi thấy coi bộ hồi đó tôi tin là vậy, vì hồi đó tôi đâu có biết tư tưởng nó đi sao.

Ông nói xin Đại Đức cho 1 thí dụ nữa. Ông Na Tiên nói bây giờ Bệ hạ sinh ở đâu? Nói Trâm sanh nước thứ 3 cách đây mây ngàn cây sô. Rồi cái thành phô của bệ hạ ở đâu? Nói cách đây 9-10 km. Thì bây giờ bệ hạ nghĩ về thành phố Bệ hạ đi. Rồi. Bê hạ nghĩ về cái chỗ bê ha sinh ra đi. Rồi. Cái nào bê ha nghĩ tới trước? Ông nói tới 1 lượt. Khi nghĩ tới thành phố hiện ra liền, nghĩ tới nơi minh sinh ra liền, 2 cái hiện ra 1 lượt. Mình thấy nó hay quá, không có chỗ bắt. Nhưng bây giờ tôi thấy nó không ổn.

Rồi Đại Đức cho thêm thí dụ thứ 3 nữa. Thì ông cho thí dụ thứ 3. Khi 1 con chim sẻ nó bay ở trên cành cây bông và 1 con chim đại bàng bay trên cây ngô đồng cao mấy trăm thước, 2 con đậu 1 lượt, cái bóng con nào xuống đất trước? Thì nhà vua nói 1 lượt. Tôi thấy nó cũng rõ quá.

Rồi Đại Đức cho thêm thí dụ 4 nữa, mình thấy độc đáo. Thì ông mới cho ví dụ thứ 4 nữa, cái gì đó tôi quên rồi.

Có 4 thí dụ thì mình thấy rất hay. Nhưng mà bây giờ tôi thấy nghiệp cảm duyên khởi, có không gian thì không bao giờ 1 lượt được. Chừng nào thế giới của sát-na là không có không gian thì mới 1 lượt được.

Thành ra tôi thường đặt câu hỏi. Thí dụ bây giờ 1 người vãng sanh về Hạ phẩm Hạ sanh của the giới Cực Lạc, rồi 1 người văng sanh về Thượng sanh của Trung phẩm, thì ai về trước? Thì bây giờ trả lời 1 lượt là đúng, mà trả lời trước sau là sai. Vì thế giới Cực Lạc khác thế giới uế độ. Tại sao vậy? Vì thế giới Cực Lạc nó không có không gian, vì thế giới này không gian nó hóa giải vào thời gian.

Tôi thường lấy cái một cái thí dụ, tôi ngồi tôi nghĩ hoài làm sao lấy thí dụ cho dễ hiểu, chứ nói hoài phật tử không hiểu được. Tôi mới thí dụ Thí dụ: Cái đài phát thanh Trà Vinh với cái đài phát thanh Mỹ, bây giờ quý vị từ đây đi lại cái đài phát thanh Trà Vinh có vài km, rồi bây giờ từ đây đi tới đài phát thanh Mỹ nếu quý vị đi máy bay cũng mấy tiếng đồng hồ, có khi cả ngày, thì khi quý vị đi thì tới đây trước? Thì quý vị trả lời dễ dàng thôi.

Còn quý vị đem 2 cái radio, 1 cái bắt tân sô đài phát thanh Trà Vinh, 1 cái bắt tân sô đài phát thanh Mỹ, 2 cái quý vị nhân nút 1 lượt thì tiếng nói nào có trước? Quý vị không thể nói tiếng nói Trà Vinh có trước tiếng nói Mỹ có sau, không có cái vụ đó được. Tại sao vậy?

Tại sao từ đây đi tới đài phát thanh Mỹ lâu, ít nhất cũng hai mấy tiếng hay 1-2 ngày, còn đây tới đài phát thanh Trà Vinh chừng 15-20 phút thôi.

Rồi tại sao 2 đài phát thanh nhấn nút thì tiếng nói phát hiện 1 lượt. Tại sao vậy? Quý vị phải suy nghĩ thế giới của không gian thì có trước có sau, còn thế giới phi không gian chỉ có thời gian không thì nó phải phát hiện chứ nó không có đầu thai.

Thành ra có ông gì trong báo Văn hoá Phật giáo người ta hỏi ông cái vấn đề tái sanh đầu thai với vấn đề vãng sanh nó có khác nhau không? Mà khác nhau sao? Ông giải thích không chạy. Không biết không chạy hay ông muốn thử, tôi cũng không biết nữa. Ông nhờ quý phật tử, Thạc Đức giải thích giùm. Thì tôi không muốn giảng, tôi muốn viết nhưng mà sợ đụng nên thôi. Nó khác nhau. Mà khác nhau sao?

Nếu mà chúng ta hiểu được vậy thì chúng ta tin cái thế giới Cực Lạc một cách như thấy chỉ trên bàn tay, không có vấn đề tin hay không tin, mà thấy rõ như vậy. Thế giới sát-na là dòng nước linh hồn. Thế giới chu kỳ là thế giới của sóng. Sóng thì có không gian, có không gian thì có tướng có hình luôn. Hình là nhận thức mà tướng là đối tượng nhận thức.

Còn thế giới sát-na là thế giới Cực Lạc là chỉ có hình mà không có tướng, thế giới của dòng nước. Dòng nước chúng ta thấy hình, cái hình dòng nước trôi chảy đâu có tướng gì đâu.

Mà khi có tư tưởng xen vô chẻ cái dòng nước này rồi như tôi nói lúc nãy là bắt đầu có tướng tức là có không gian. Mà có không gian là có méo mó, có đau khổ, có sanh, có già, có bệnh, có chết là thế giới của chúng ta có sắc, có tài, có danh lợi, có ăn uống, có ngủ nghi.

Nhưng mà coi chừng, thế giới của Sắc giới không có: sắc, tài, danh lợi, ăn uống, ngủ nghỉ, không có nam nữ mà chỉ có cái hỷ lạc. Hỷ lạc có không gian không? Có, mà chúng ta đâu có thấy nối, nó là cái tâm mà, cái cảm giác.

Rồi thế giới Vô sắc giới không có cảm giác luôn mà chỉ có tư tưởng. Mà tư tưởng có phải là không gian không? Nó cũng lại là không gian. Mà hễ có không gian là có vô thường-vô ngã-khổ đau. Mà không có không gian thì vô thường vô ngã là Niết Bàn Tịch Tịnh.

Thôi bây nhiều thôi, bữa nào tôi lặp lại nữa, quý vị nghe như vịt nghe sâm, mầy người mới phải chịu thôi. Nhưng mà bây giờ chúng tạ về chuẩn bị, tôi có viết tên 1 số phật tử mà giáo pháp giỏi, đủ khả năng hướng dẫn 1 số phật tử mới, quý vị đừng có chối từ. Tôi kêu trả bài kỳ tới là những người gạo cội không, tức là những người giỏi không đó, còn những người mới tôi không có kêu, cứ đi đi đừng có sợ, trả được không được thì thôi, chứ tôi có bắt quỳ hương đánh đòn gì đâu. Nhưng mà tôi thử coi sao, có nhiều người giáo pháp rất giỏi mà không có cái khiêu ăn nói, không có khiêu trình bày, chịu thôi. Còn những người có khiếu ăn nói mà lại không có giáo pháp thì cũng không được, giáo pháp vừa rành mà trình bày lại sáng tỏ nữa thì có thể giúp đỡ người khác.

Vậy kỳ tới chúng ta bắt đầu 14h giảng pháp tới 16h, 2 tiếng đồng hồ thì phật tử nào ở xa có thể về được, nếu giảng 14h30 tới 16h30 thì hơi tối. Bây giờ 16h15 rồi thì quý vị về ôn bài.

Tôi đã nói 3 câu vấn đề nhận thức là quan trọng nhất đối với chúng ta. Thì ở đây nhận thức là phân biệt. Có 3 phân biệt khác nhau. Ở đây mỗi người mỗi giải thích nhưng khác hết, nhưng mà trình bày cho sáng tỏ, lấy thí dụ ngay cuộc sống. Tôi sẽ hỏi, tôi sẽ dí tới cùng, chứ không phải như kỳ trước. Kỳ trước tôi để quý vị trình bày, tôi coi hiểu biết sao. Có thể nói tuỳ niệm phân biệt, kế đạt phân biệt, tự tánh phân biệt đúng. Nhưng mà tuỳ niệm, kế đạt, tự tánh khác nhau sao, phải giải thích ngay trong cuộc sống này, 1 cái thí dụ mà có 3 cách nhìn.

Rồi muốn biến kế sở chấp, y tha khởi, viên thành thật thì cũng đúng, nhưng mà giải thích sao, giải thích sao mà nó trùng 3 cái kia, cái đường lối nó khác nhưng mà nhận thức cũng vậy thôi. Còn muốn giải thích theo độc đầu y thức hay ngũ câu ý thức cũng đúng nữa, mà giải thích sao cho nó cũng hợp với mấy thứ này, cũng 1 thứ thôi. Còn muốn giải thích, có ông nào chắc học với ông Vân Toàn chỗ cô Như Đắc nó thuộc về tưởng tri và thức tri. Tôi nói đúng, mà ông giải thích sao? Thì ông giảng rồi tôi dí 1 cái ông cũng chới với. Tôi nói về suy nghĩ lại đúng chứ không phải sai, nhưng mà giải thích cho thí dụ tôi không đồng ý, mấy cái đó đúng hết trơn, nhưng mà mình cho thí dụ là cuộc sống của mình. Thí dụ đúng là đúng, mà nói danh từ không giải thích vô trật lất là không được.

Đạo Phật dễ là dễ cuộc sống khi mình học người nào giảng cho thí dụ, hai thí dụ, 3 thí dụ, 4 thí dụ. Mà thí dụ thì không có chạy nữa, danh từ thì chạy. Như kỳ đó ông Thiện Khánh danh từ chạy, rồi tới ông Vân Toàn cũng vậy, từ 3 cái ông giảng có 1 cái, rồi 2 cái kia ông bỏ ông chạy, không được, mà thí dụ lại.

Thí dụ trong cuộc sống này, cái nhận thức sai lầm thì đau khổ, nhận thức đúng đắn thì ht đau khổ.

Nói hạnh phúc, hạnh phúc cũng là 1 cái trá hình của đau khổ, nhận thức toàn diện thì đau khổ mới hết. Mà nhận thức sai lầm của 4 đường ác thì khổ đau. Như thế nào 4 đường thiện đối đau khổ qua hạnh phúc? Hạnh phúc cũng là 1 trá hình của đau khổ. Tại sao vậy? Hạnh phúc toàn diện là sao? Phải cho thí dụ đàng hoàng.

Thì cuối cùng là có cái nhận thức thôi. Mà tôi giảng có nhiều cái nhận thức. Như hồi nãy quý vị trình bày đúng hết, 4-5 cách nhận thức nhưng mà phải cho ví dụ cho đúng. Vậy thôi tới đây chúng ta tạm ngừng.

Ông Thiện Đức đưa ra cái đó hay nhưng mà ông không nắm được cái ý tôi, nó khác mà nó 1 thứ, nó đều là nhận thức hết.

Nếu nhận thức bên Huệ Năng với Huyền Giác thì nhận thức Lương Võ Đế cũng vậy thôi, nhưng mà đối câu chuyện nó khác, nhưng mà cũng nhận thức thôi.

Giữa Lương Võ Đế và Bồ-Đề-Đạt-Ma, thứ 1 là phước báo. Phước báo như thế nào là dính mắc? Phước báo như thế nào là giải thoát? Thì cũng là nhận thức. Tôi cũng bố thí, tôi cũng xây cảnh chùa độ hơn 3.000 tăng mà là phước báo, mà bỏ cái đó qua trí tuệ không có vụ đó đâu. Tôi cũng bố thí, cũng cúng chùa, cũng độ hơn 3.000 tăng mà tôi trí tuệ được không? Chứ đâu phải tôi nói vậy từ nay không cúng dường cho các Sư, không cất chùa, không giúp đỡ tăng sư. Vẫn giúp đỡ nhưng mà vẫn giải thoát. Giải thoát ở cái nào? Ở cái tâm.

Rồi cái thứ 2 phân biệt có Thánh có phàm. Ngài Bồ-Đề-Đạt-Ma là Thánh, Lương Võ Đế là phàm phải không? Mà Bồ-Đề-Đạt-Ma bác không có Thánh phàm. nếu Thánh phàm đó là phàm phu, phàm phu mới chia ra Thánh phàm mới luân hồi hoài. Mà phàm phu có Phật tánh không? Bằng với Phật không? Cũng vẫn bằng.

Đứng về phương diện Bát nhã thì không có Thánh phàm, nhưng đứng về phương diện phàm phu có Thánh phàm, cũng là cái tâm. Mà cái tâm khác nhau sao mới được. Cũng là nhận thức.

Còn cái thứ 3 là "Không biết". Là Bậc Thánh Tăng không biết gì hết, là cây đá? Còn chúng ta biết là phàm phu biết là vọng tâm là người, trời. Vậy Thánh không có biết sao? Thánh không biết là không biết gì hết. Mà phàm phu cũng biết, nhưng cái biết phầm phu với Thánh nhân làm sao? Cũng là cái tâm.

Bây giờ tôi đặt bao nhiêu câu hỏi cũng thuộc về tâm thôi.

Thì kỳ tới trả bài luôn 2 cái mà cũng là tâm thôi quý vị nắm 1 cái là quý vị nắm hết. Tôi tính bữa nay tôi nói về tâm nữa tức là Trạm xe là:

1/Giới thanh tịnh 2/Tâm thanh tinh 3/Kiến thanh tịnh 4/Đoạn nghi thanh tinh 5/Đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh

6/ Đạo tri kiền thanh tịnh 7/Tri kiến thanh tịnh tri 8/Vô thủ trước Bát Niết bàn.

8 trạm mà cũng là tâm thôi. Mà khác thì quý vị thấy tôi mới nói lúc nãy nắm cái tâm thôi. Thì 15 hạng chúng sanh tôi sẽ giảng tâm rất rành từ địa ngục tới cõi trời phi phi tướng.

Rồi 4 đường ác nó tương tợ với Nhập lưu thế nào? Nhất vãng lai, Bất lai, A-la-hán sao? Thì chúng ta phải nắm vững. Kinh nào bài nào chúng ta nắm vững thì kinh nào bài nào chúng ta cũng đi tuốc luốc.

Nắm vững nó thì cái đó Phật pháp ra đời, tôi thấy nó mất, bây giờ tôi ráng giúp lại thì mỗi người phải đi lấy. Tôi không có trả lời, kỳ này tôi không có trả lời, kỳ trước tôi cũng không có trả lời, tôi đặt lại tôi làm khích lệ quý vị, cho quý vị suy nghĩ. Mà muốn suy nghĩ, có thời giờ để nhai lại cái cỏ tức là mấy món ăn Văn. Tư thì quý vị chớ tôi đâu có xen vô được. Văn là phần của tôi còn suy nghĩ cho hiểu biết là thiền định.

Thành ra giới - định - tuệ, cái định là quan trọng hơn hết. Quý vị phải về có thời gian đề nghiền ngẫm lại, còn không thôi chúng ta huê không có trao đôi nữa. Quý vị không có số vốn lấy gì trao đôi, mà nếu tôi giảng hết thì còn gì nữa! Thành ra ở trên Ngọc Viên mấy Sư cô lớn, cô Ni trưởng nói Sư giảng nửa chừng Sư bỏ làm tụi con hụt hẫng, không hiểu gì hết.

Tôi nói không hiểu thì thôi. Giờ biểu tôi làm sao, tôi cố tình cho hụt hẫng. Hụt hẫng là thành công của tôi, ăn no thì tức bụng, ăn phân nửa thì nó mới ngon. Tôi đưa ăn phân nửa, còn phân nửa quý vị phải nhơi lấy, giờ hiểu chưa. Đại khái là vậy. Mấy chuyện này về quý vị ôn lại nếu quên thì mở đĩa ra coi 3 câu hỏi của Lương Võ Đế, rồi câu hỏi của Huệ Năng với Huyền Giác cũng là nhận thức thôi. Mà quý vị năm không được là không chạy, mà nắm được hết rồi từ nay quý vị cái gì cũng được. Rồi đây tôi đưa Phú Lâu Na và Xá Lợi Phật là cái tâm trên vấn đề quan trọng là Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, A-la-hán từ đây mới có Đạo Phật.

Thì thôi quý vị về hen, ở đây có đĩa, quý vị đầy đủ phương tiện rồi chỉ còn có một cái làm biếng thôi, cái đó là cái tôi không chịu, phải bền bỉ phải sắp xếp thời giờ, chớ tu không làm thì lấy gì ăn, mà không phải làm bỏ tu, vô đây nghe tai đây qua tai kia, tôi không chịu.

Mà nghiền ngẫm là phần quý vị tôi không có xen vô đó được. Quý vị ăn như con trâu ăn cỏ, quý vị ọc ra nhai, tôi không xen vô đó được. "Tư" rồi quý vị mới có hiểu biết, mới trả bài cho tôi, rồi quý vị mới sống với nó thì quý vị mới thành Phật được. Tôi nói hết ý tôi hen, quý vị về cố gắng sắp xếp thời giờ đê 1 đêm có ít nhất 1 tiếng đồng hồ, còn ai chưa có thì 15' - 20'- 30 phút. Thì học bạn mình chớ học bài của tôi không hiểu thì cũng phải đến đây nghe để có sự thông cảm giữa cái linh hồn quý vị và linh hồn tôi chớ đừng có nghe đĩa.

Cái đĩa là sao? Là cái máy chết, cái địa ngục. Giảng cho quý vị nghe thôi. Trước khi dứt lời, tôi cũng cầu chúc cho pháp hội chúng ta cũng như toàn thể pháp giới đều vãng sanh về Cực Lạc và thành Phật đạo.

Nam Mô A Di Đà Phật.