Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 19/37

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Giác Khang

Kinh Sáu Sáu — Tổng Hợp

Tác giả
Sư Giác Khang

20. Kinh Sáu Sáu Lần 4 — Tuần 8 — 05/10/Nhâm Thìn (18/11/2012)

Kính lạy Đức Thầy Thích Ca Mâu Ni Phật, mô Phật. Hôm nay cũng có duyên lành về Phật pháp, mà cũng là ngày chủ nhật, mùng 5 tháng 10, thì cũng có chư phật tử tề tựu tại tịnh xá Ngọc Vân đây để chúng ta học về bài Kinh Sáu - Sáu trong lần thứ 4.

Hôm nay chúng ta sẽ đi sâu vào vấn đề Đạo Phật, mà đó là cái khắc khoải của tất cả người tu, nhất là của tôi về vấn đề Đạo Phật và các tôn giáo bạn thời Đức Phật.

Hay đúng ra là giữa sự giải thoát của Đạo Phật và vấn đề lẩn quẩn của người trời mà từ xưa tới giờ chúng ta hằng khắc khoải.

Hay nói khác là vấn đề sanh tử, vấn đề cái sửa sanh tử và vấn đề chấm dứt sanh tử của Đạo Phật.

Hay nói cách khác là vấn đề nghiệp đã dẫn dắt chúng sanh trong vòng luân hồi sanh tử, và vấn đề cải sửa nghiệp tức là chuyển nghiệp của 62 tôn giáo bạn thời Đức Phật, mà ngay bây giờ dường như cũng vậy thôi. Thái tử Sĩ-đạt-ta không vừa ý, và cuối cùng Ngài tìm ra Đạo Phật trong bài Kinh "Sư Tử Hống". Từ đó mới có "Tứ Sa Môn quả" tức là mới có Đạo Phật, là không những nghiệp, chuyên nghiệp mà ở đây là phi nghiệp, tức là chẳng còn nghiệp nữa, tức là không còn đầu thai, nghĩa là không còn tái sanh nữa.

Người ta hiểu lầm "không còn tái sanh" nghĩa là không ở trong cõi đời này nữa, tức là vào Niết Bàn tịch tịnh.

Theo Đạo Phật đó là cái hiểu lầm rất lớn, "không tái sanh đây có nghĩa là không còn dính mắc tam giới nữa, chớ không phải bỏ tam giới, theo cái nhìn của Đại thừa". Cái đó chúng ta phải hiểu.

Nếu ở trong tam giới mà không dính mắc, thì từ xưa tới giờ chưa từng ai dám nói tới, chỉ có một mình Thái tử Sĩ-đạt-ta sau 49 ngày nhập định thì Ngài mới tuyên bố là từ nay có Đạo Phật, mà trước kia chưa từng có, và mãi mãi về sau này.

Chúng ta thấy thời buổi này, Đạo Phật dường như đã mất rồi. Thì tôi cố gắng trăn trở tìm lại, tôi cũng không vừa ý với tất cả cái sự tu hiện tại, tức là tất cả pháp môn đều là dối gạt thôi. Dối gạt đây không phải là sự lừa đảo, mà dối gạt đây là cái trợ duyên để giúp đỡ chúng ta đi tới giải thoát, nếu chúng ta dừng nghỉ ở đó thì trong Đạo Phật thường kêu là giới cấm thủ. Nhập lưu dứt được giới cấm thủ đó.

Theo trong kinh, truyền thống từ xưa tới giờ có 10 pháp giới thôi. Tứ Thánh là: Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, vô sanh A-la-hán, mà ở bên Đại thừa xếp Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, A-la-hán có 1 thôi, kêu là Thinh Văn. Rồi Bích chi duyên giác, Bồ-tát, Như Lai có 3. Thì 3 cái này với 1 Thinh văn là 4, và 6 đường lục đạo (địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula, người, trời) là 10, kêu là 10 pháp giới.

Tôi thấy Tổ Sư Minh Đăng Quang, Khất sĩ đó, kêu là 13 pháp giới. Ngài thấy Thánh A-la-hán mà bỏ Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai thì Ngài thấy khó khăn lắm. Từ người, trời mà nhảy lên A-la-hán như là Thiền tông đã tuyên bố thì không phải là sai, nhưng mà căn cơ thượng thì được, còn trung với hạ là không làm được, nhất là thời buổi này, thì Ngài mới kéo thêm 3 bậc Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai vô nữa thành ra 13. Mà Ngài không kêu là pháp giới, vì pháp giới nó mông lung quá, Ngài kêu là chúng sanh (chúng là chung, sanh là sống) là người sống chung. Tôi thấy cái từ này nó bình dân, dễ hiểu mà nó rất là hay, thì tôi mới dùng chữ chúng sanh.

Thành ra ở đây tôi mới giảng 15 hạng chúng sanh. Tôi thấy Sư Trưởng nói như vậy, Ngài dồn trời dục giới, trời sắc giới, trời vô sắc có 1 thôi. Mà tôi thấy thời buổi mạt pháp này, chẳng những Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, A-la-hán dồn lại 1 thì Sư Trưởng thấy khó, và tôi thấy trời cũng khó.

Quý vị ở 5 giới lên 8 giới là cả một vấn đề, như ở đây tôi thấy có người từ lúc tôi xuất gia tới nay bốn mươi mấy năm mà vẫn còn 5 giới hà. Rồi 8 giới lên 10 giới, 10 giới chưa gọi là xuất gia nhe, 10 giới mà đắp y Sa di là phải hành tứ y pháp, còn nếu không thì kêu là cõi trời vô sắc giới, là cư sĩ trọc đầu, lúc này cạo tóc, mặc áo vàng chớ chưa có đắp y được. Tôi thấy từ 5 giới tiền qua 8 giới, 8 giới tiền qua 10 giới rất là khó khăn, khó khăn chẳng những trên giới luật mà còn trên vấn đề định nữa, tức là trên vấn đề tu tập.

Đạo Phật có 3: Giới - Định - Tuệ.

Giới nó đi liền với định, giữ giới cho kỹ thì tập trung mới lâu, mới sâu được, mà nếu tập trung cái định lực cho mạnh thì mới có tư tưởng trong sáng. Mà tư tưởng trong sáng mới thấy rằng tư tưởng bất lực trên con đường giải thoát. Quý vị nên nhớ chỗ đó.

Tư tưởng có trong sáng, có kinh nghiệm dồi dào, có cái mánh lới đa dạng thì nó mới thấy rằng nó bất lực trên con đường giải thoát, bây giờ nó mới nhận được cái Bất tử, nó lặng lại, nó không còn nhiều chuyện, không còn xí xọn, không còn bày vẻ nữa, bây giờ nó im bặt thì cái Bất tử mới hiện ra, tức là Niết bàn, còn kêu là Phật tánh,....

Ở đây tôi xin trùng tuyên lại những cái lớp thấp mà Đức Phật có giảng tức là 4 đường ác mà chúng ta đã học qua rồi, chúng ta đi vào chi tiết đấy. Bây giờ qua 4 đường thiện, tôi thấy người giữ 3 giới, trời dục giới giữ 5 giới. Từ 5 giới tiến lên 8 giới là trời sắc giới là cả một vấn đề, quý vị ở đây vẫn chưa làm được. Từ xưa tới giờ tôi giảng cũng không chạy nữa, tôi không hiểu trời dục giới tu làm sao, trời sắc giới tu làm sao.

Bây giờ tôi có coi kinh Sa Môn Quả, trong đó tôi thấy Đức Phật đưa ra rõ ràng, nhưng mà cái độc đáo của kinh Nguyên Thủy là không có giải thích, nói "cõi người và trời dục giới tập tu tứ thiền". Tôi đã từng nói "Tập tu là sao"? Là diệt trừ 5 triền cái. Khi diệt trừ 5 triền cái rồi mới bắt đầu qua 8 giới được.

Người giữ 3 giới, một tháng ăn 6 ngày chay; trời dục giới giữ 5 giới, ăn 10 ngày chay. Thành ra bây giờ khi truyền giới tôi bắt buộc ăn 10 ngày chay, nếu ăn không được thì thôi, đừng có thọ, và tôi cũng có nói ai làm không được thì rút lui, đừng thọ.

Cũng như cái ông gì đó, thọ 5 giới, hứa ăn 10 ngày chay, vậy mà ăn chỉ có 2 ngày chay, tôi thấy chán nản, thất bại, đã hứa rồi, và tôi cũng có nói trước rồi nếu không được thì có quyền xuống, mà đã thọ thì phải cố gắng giữ. Ông cứ đổ thừa bị, tại, vì, bởi,... Tôi nói đừng có đổ thừa. Con người ai cũng có ý chí hết đó. Chính ý chí quyết định con đường vũng sanh, quyết định sanh về cõi Phật. Không ý chí thì tu làm chi nữa. Mà ý chí là do ai? Do tự lực mình thôi. Tôi hỏi ông năm nay mấy tuổi rồi? Ông nói năm mươi mấy tuổi. Hơn nửa đời người rồi mà không chịu tu, đúng tuổi ông là phải ăn chay trường, vậy mà cũng không ăn nổi 10 ngày, chỉ có 2 ngày chay hà. Ông nói để con ăn từ từ Sư. Còn từ từ gì nữa, lò thiêu nó đang đợi ông. Thành ra tôi thấy bây giờ phải đi thẳng hà, ai tu thì tu, không tu thì thôi. "Đã tu tu trót, không thì thì thôi. Dở dang nào có hay gì." Bây giờ thời buổi đã tới rồi, nó tận rồi, nó cận tất cả sự ham dục của mình rồi. Thế mà con người còn đổ thừa bị, tại, vì, bởi,... Tôi thấy con người như vậy không có ý chí, như vậy còn tu gì nữa. Tôi thấy mấy người xuất gia cũng vậy, hưởng hết phước thì ra đời thôi, tôi cũng không cản nữa, ai tu được thì tu, không được thì thôi, mà trở lại tôi không nhận nữa à, ở đây không phải là cái chợ vô để mà chơi, muốn ra là ra, muốn vô là vô. Tôi bây giờ phải hơi khó mới được, chớ dễ dàng quá để rồi mấy ống coi Đạo Phật không có gì hết. Kỳ tới sau khi trả bài về vấn đề Huệ Năng và Huyền Giác, Bồ-Đề-Đạt-Ma và Lương Võ Đế xong thì chúng ta bắt đầu trả bài kinh Sáu Sáu tức là trả 15 hạng chúng sanh, nó nắm trong cái đó. Quý vị phải đi qua cái đó, quý vị mới qua tứ thiên được.

Hôm nay tôi xin giảng về người, trời dục giới và trời sắc giới. Nhưng ở đây giảng người, trời dục giới trước tức là diệt 5 triền cái. Trước đây tôi giảng hơi lần quấn, tôi có tu, có qua cái đó, nhưng hồi đó không có kinh, tu mù thôi, cứ nhắm mắt mà tu. Trước đó có ai dịch kinh Pāli đâu, Hòa Thượng Minh Châu còn đang học ở Ấn Độ, bây giờ Ngài về Ngài dịch, tôi coi lại thì tôi đã đi qua nhưng mà không thông giáo pháp.

Tôi phải coi tới coi lui nghiền ngẫm hoài kinh Sa Môn Quả mà vua A Xà Thế sau khi hỏi 6 tôn giáo lớn nhất hồi thời Đức Phật về vấn đề kết quả của một vị xuất gia. Sau khi xuất gia rồi sẽ đi đến đây? Và con đường tiến triển như thế nào? Thì 6 Giáo chủ trả lời không chạy.

Vua A Xà Thế là một tay độc đáo à, ông tu tiên, con đường tu tập ông cũng rành lắm. Ông gí mấy Giáo chủ trả lời không được, ông không thỏa mãn. Ông hỏi mục đích của người xuất gia, phương pháp tu như thế nào, diễn biến như thế nào, và cuối cùng sau khi chết cái đạo quả Niết bàn đi đến là như thế nào? Khi vua A Xà Thế hỏi tới Đức Phật thì Ngài trả lời. Đức Phật trả lời tới 13 giai đoạn, tôi không nhớ hết, mà tôi thích nhất là cái giai đoạn "5 triền cái" mới bắt đầu bước qua nhập tứ thiền sắc giới và tứ không, rồi mới qua thần thông, tức là một thân hóa hiện nhiều thân, nhiều thân hóa hiện về một thân, cái này thì tôi cũng không rành. Rồi cuối cùng mới bắt đầu quán về "Tứ Diệu Đế".

Thần thông có 5: thiên nhãn, thiên nhĩ, tha tâm, thần túc, túc mạng tức qua 5 căn: mắt - tai - mũi - lưỡi - thân. Còn lậu tận không có. Cái này tôi nghi A Nan chỉ cho Đề Bà Đạt Đa.

Cuối cùng mới đi sâu vào "Tứ Diệu Đế", rồi mới diệt các lậu hoặc thì mới có Lậu tận thông tức là đắc quả A-la-hán.

Tôi thấy tu thần thông này trong kinh không có nói rõ, tôi muốn tìm coi tu làm sao đây. Cái tâm nhu nhuyến, rồi chú tâm, hướng tâm đến thiên nhãn thì đắc thiên nhãn. Như vậy chú tâm, hướng tâm là hướng ở chỗ nào? Nhưng mà bên tiên tôi rành, nó có mấy cái huyệt, 5 thần thông bên tiên rất rành. Cái huyệt thiên nhãn ở đâu? Thì thường là ở giữa 2 cái chưn mày, khi tập trung vào đó thì con mắt thứ 3 nó khai mở chớ không phải 2 con mắt này. Nó khai mở thì người ta có thể nhìn các cõi trời xa hàng ngàn, hàng triệu thước.

Còn trong kinh, Đạo Phật thì nhìn thấy chúng sanh tạo nghiệp gì thì chết sanh về cõi đó, rồi sẽ tạo nghiệp gì sanh về nữa, tức là thấy về tương lai. Thành ra trong kinh, cuối cùng một vị đó đắc quả có tam minh thôi. Tam minh, lục thông.

Tam minh:

- Thiên nhãn minh là thấy về tương lai.

- Túc mạng minh thấy về quá khứ (quá khứ là mình chết 1 -2 -3 -1000 kiếp), Đức Phật thấy vô lượng kiếp, còn Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên chỉ thấy có 500-700 kiếp thôi, nó khác nhau chỗ đó.

- Lâu tận minh mới là độc đáo, tức là thấy tất cả chúng sanh không còn rỉ sót những cái dính mắc gì hết, bất cứ cõi nào Ngài cũng có thể làm bộ vào đó hết.

Tôi thích chữ làm bộ, trong kinh kêu là thị hiện, hoặc là nhậm vận, hoặc là tự tại,... những danh từ để diễn tả. Bây giờ chúng ta trở lại. Hôm nay tôi giảng về 5 triền cái của cõi người và trời dục giới, nó ảnh hưởng tới tứ thiền. 5 triền cái với tứ thiền nó giống hệt, nhưng mà nó khác. 5 triền cái, bây giờ quý phật tử thường hay bị cái đó.

Chúng ta niệm Phật đếm từ 1-10, niệm Phật khỏi đếm kêu là "tầm, sát"; khỏi cần niệm Phật nữa vẫn có tiếng niệm Phật phát ra, cái này kêu là hỷ. Cái này thuộc 5 triển cái chứ chưa phải là nhập thiền, khi nào nó liên tục mới gọi là nhập thiền, cái này có thể 5'-10' hay 1-2 giờ rồi nó mất. Còn khi nhập chúng ta điều khiển "cái tâm nhu nhuyến" dễ sử dụng có thể 7 ngày, 7 tháng, 7 năm, 7000 năm, thì chúng ta không còn ăn uống, không còn đoàn thực nữa, mà chúng ta là "xúc thực", cái này chúng ta sẽ học sau.

Bây giờ chúng ta học 5 triền cái trước, mà tôi thấy không có kinh sách nào giảng một cách sáng tỏ về 5 triền cái này. 5 triền cái này bên Nam tông thích giảng nhất, nhưng mà các Ngài giảng dường như là cái hiểu biết của tôi là không đúng, không đúng với cách giảng của tôi. Thì thôi, tôi giảng theo cách của tôi thôi, quý vị có rảnh thì coi bên Nam tông thì sẽ thấy cách giảng khác.

Tôi thì không quan trọng khác hay không khác, tôi quan trọng là làm sao cho sáng tỏ thôi, cái tánh của tôi thì cứng như vậy đó, cái gì sáng tỏ mà áp dụng vào trong đời sống mình thực hành được và đem lại lợi ích cho mình và cho mọi người thì cái đó là đúng, dầu có Đức Phật cũng vậy. Mà sao tôi thấy trong kinh giảng ngược, giảng cái "tham dục" trước. Còn tôi theo 5 triền cái thì tôi thấy "tầm, sát, hỷ, lạc, tịnh định xả" thì tất nhiên là "hôn trầm, hoài nghi" trước, rồi mới tới sân, trạo cử hay gọi là phóng dật rồi mới tới tham dục. Mà trong kinh thì "tham dục" trước, không biết các Ngài dịch làm sao. Trong kinh, 5 triền cái (ngũ là 5, triền là liên tục, cái là che đậy) là che đậy cái Chân tâm của mình một cách liên tục, thành ra kêu là 5 triền cái.

- Cái thứ nhất là hôn trầm hay thụy miên, 2 cái nay vô một thôi. Hôn trầm là nửa tỉnh, nửa mê, nửa biết, nửa không biết. Hay nói một cách sáng tỏ nữa hôn trầm là căn tức là sinh lý, có sự sống. Khi có sự sống thì cảm giác ngạ quỷ nó mượn cái đó để nó có cái biết lờ mờ. Thành ra có lúc biết, có lúc không biết.

Thụy miên là ngủ gục không còn biết gì hết. Hay nói một cách sáng tỏ nữa thụy miên kêu là trần, mà khoa học kêu là vật lý. Thụy miên là ngủ gục không có cái biết, không có sự sống.

Quý vị ngồi thiền để ý xem, ngồi một chút xíu rồi gục xuống một cái khổng biết trời đất gì hết, đó là vật lý đấy. Rồi khi tỉnh dậy nhưng mà chưa tỉnh hẳn, nó lờ mờ dường như nghe có tiếng động, mà tiếng gì thì không biết, nghe có tiếng mà không biết tiếng gì, rồi mờ mờ mở mắt ra dường như thấy có hình mà không biết hình gì. Nếu cái lỗ mũi ngửi có mùi mà không biết mùi gì,...

Quý vị để ý trong lúc ngồi thiền rồi mới biết con người mình, nếu không biết là quý vị không qua quả Nhập lưu được. Còn quý vị biết lờ mờ, thì quý vị có thể chạy trốn lên cõi người trời, còn không biết gì hết thì đang ở 4 đường ác. Mình phải đề ý.

Thành ra Đạo Phật nó rõ ràng mà mình không hiểu nó. Thí dụ như quý vị ngồi thiền một chút xíu quý vị gục xuống một cái khổng biết trời đất gì hết, thì cái này nó giống như một vị A-la-hán thành ra nó khó, giống như 4 thiền sắc giới. Sau chúng ta giảng cái này.

Bây giờ chúng ta để ý tới hôn trầm và thụy miên, 2 cái này thường thường dùng một. Mà muốn dứt cái này thì chúng ta niệm Phật đếm từ 1-10, hoặc là niệm hơi thở. Có tới 40 đề mục, đúng ra cả ngàn, cả triệu đề mục, nhưng thường thường trong kinh nếu 40 đề mục.

Để ý gục xuống một cái khổng còn biết gì hết. Để trừ cái đó trước hết là phải mở mắt ra, thứ hai là lắc lắc cái mình cho nó tỉnh trở lại, cái thứ ba độc đáo nhất là hít thở sâu xuống tới dưới rún rồi thở ra châm rãi vài cái. Tu Tiên cái đó là hay nhất. Hơi thở mà thông rồi thì không có mê nữa, theo hơi thở thì hôn trầm dễ trừ, chúng ta niệm Phật cũng được nhưng không băng hơi thở.

Hơi thở là một trong 40 đề mục, niệm Phật thì cũng là một trong 40 đề mục, nhưng mà niệm Phật bên Nam tông, bên Thiền tông mục đích không phải là cầu vãng sanh mà để trừ hôn trầm thôi. Còn Tịnh độ thì cũng trừ hôn trầm và cũng mục đích cầu vãng sanh về xứ Cực Lạc của Đức Phật A Di Đà.

- Giai đoạn một: Chúng ta để ý, niệm Phật đếm từ 1-10, mà hễ đếm tới 3-4 nó quên rồi thì phải kéo trở lại đếm 1 lại. Quên là gì? Quên là hôn trầm. Còn không biết mình đếm tới đây nữa đó là ngủ gục.

Ngủ gục và hôn trầm nó hơi khác một chút, mà nói đúng ra ngủ gục là vật lý, hôn trầm là sinh lý, nói như vậy những người có học khoa học dễ hiểu hơn. Muốn trừ cái đó thì phải niệm Phật đếm từ 1-10. Khi tỉnh táo niệm 100, 1000 lần mà không bao giờ ngủ gục, không bao giờ hôn trầm nữa thì chúng ta qua cái thứ hai. Giai đoạn thứ nhất kêu là "tầm".

- Giai đoạn thứ hai là niệm Phật khỏi đếm: A Di Đà Phật, A Di Đà Phật, A Di Đà Phật,... nếu mà nó quên nữa thì phải trở lại giai đoạn thứ nhất, nếu niệm 1000 - 2000 - 3000 tiếng mà nó vẫn tập trung vào câu niệm Phật thì kêu là "sát" hay là "tứ"(sát là theo dõi, tứ cũng là theo dõi).

Trong kinh có thí dụ giống như con ong nó bay đi tìm cái tổ, tìm cái mục đích đó mà, thì nó bay thăng một đường tới, hễ nó đi lạc thì nó quay trở lại và nó bay thẳng về cái tổ nó, cái đó kêu là "tầm".

Tầm là tìm kiếm, mình mất con trâu mình đi kiếm con trâu. Như trong kinh nói vấn đề chăn trâu. Mất con trâu thì phải đi kiếm nó, hay là con trâu nó đi xuống ăn ruộng lúa của người ta thì phải kéo nó trở lại, bị nó hoang mà. Con người mình hoang đàng quen rồi, suy nghĩ tùm lum.

Như hồi nãy có cái ông gì đó đến hỏi tôi "Sao con niệm Phật mà nó nghĩ tùm lum, con chán quá, con làm không được, Sư chỉ con làm sao đi Sư để hết cái đó".

Muốn được như vậy trước tiên là phải giữ giới, thành ra tôi nắm cái đó là cái gốc. Tôi hỏi ông có ăn chay không? Nói có. Ông ăn chay tháng mấy ngày? Nói 2 ngày. Ông thọ giới với ai chưa? Nói rồi, Sư đặt pháp danh cho con. Tôi nói tôi đặt pháp danh cho mà làm sao ăn chay tháng có 2 ngày? Nói từ từ Sư.

Khi thọ giới, tôi có hỏi ai ăn chay được 10 ngày thì thọ giới, còn không được thì đi xuống, mà hễ có pháp danh là phải ăn chay 10 ngày thôi. Như vậy là ông phạm tội nói dối: một là ông không tu, hai là nói dối Tam Bảo (Phật - Pháp - Tăng)....

Chúng ta tu mà chúng ta coi cái tu quá tầm thường, chúng ta phải biết cuộc đời này chỉ có vấn đề "Sanh - Tử là việc lớn", bỏ hết tất cả, dầu kiểm tiền giàu sang, quan quyền, vua chúa,... rồi cũng không bỏ được cái chết. "Người đi rồi lần sang phiên ta". Mình thấy kẻ chết mình khóc, không phải mình thương kẻ chết mà mình thương cho mình, rồi đây mình cũng xuống dưới đất thôi, cũng vào lò thiêu thôi. Tới chừng đó ai cứu mình?!? Chỉ còn mình mình thôi. Mà chúng ta bây giờ cứ lo ăn, mặc, ở, bệnh rồi vô thường tới sao đây? Tôi ngồi đây tôi chết liền tại chỗ đây được không? Đó là vấn đề dễ dàng thôi. Mà còn hẹn nữa thì làm sao.

Tôi thấy con người bây giờ liều mạng. Như báo đăng dịch cúm gia cầm mà những người ở Chợ Lớn nhậu nhẹt ăn thịt gà. Người ta hỏi "bộ mấy ông không biết gà vịt bệnh hả?" Nói dư biết. Dư biết tại sao dám ăn? Nói trời kêu ai nấy dạ, chết thì chết, chết là hết.

Bây giờ hỏi nhiều người cũng nói chết là hết, tu cũng chết mà không tu cũng chết. Chết có hết không?

Tôi hỏi, ông đó nói thấy bằng mắt, nghe bằng tai. Người chết có mắt, có tai không? Nhưng tại sao không thấy, tại sao không nghe? Mình phải hiểu cái đó.

Ánh sáng của bóng đèn là gì? Nói là do bóng đèn. Vậy bóng đèn đứt là ánh sáng mất luôn?!? Đâu có vụ đó, sao mà con nít quá vậy, mình thờ ơ quá. Chúng ta phải hiểu cái đó. Bây giờ trở lại.

Chúng ta phải cố gắng, nếu niệm Phật không được nhất niệm thì mình trở lại coi mình có giữ giới hay không. Giữ giới cho kỹ thì mới đưa tới cái định, bởi vì đây là cái định, định nó ăn liền với giới. Muốn nhập thiền, sơ thiền, nhị thiền (tầm, sát, hỷ lạc) thì phải giữ 8 giới. Mà tôi thấy đa số ở đây không có nhập thiền được.

8 giới là gì? Bớt làm, trường chay, tuyệt dục, vợ chồng coi như đôi bạn. Từ nay mới có sức lực, có sự rảnh rang. Muốn tu là đời sống phải giản dị. Bây giờ quý vị có giản dị không? Vô số vấn đề. Thêm cái nữa nhất là hát karaoke, nghe điện thoại di động nữa,... đủ thứ tiện nghi hết, dồi dào tiện nghi, dồi dào hưởng thụ. Càng hưởng thụ chừng nào, quý vị càng kẹt vào vật chất chừng nấy. Trong kinh nói:

Đồ vật chất thôi đừng tạo sắm, Cõi đất bùn say đắm làm chi, Giàu sang càng nặng kéo trì, Tiếc thương lưu luyến dứt đi đặng nào.

Sao bằng đặng bước vào thuyền giác, Thể không không giải thoát nhẹ nhàng.

Ai biết sống đời sống giản dị thì mới có thể tu được. Ăn -mặc -ở -bệnh, có 4 cái quan trọng nhất cho đời sống của mình, còn ngoài ra là xa xí hết. Ăn thì phải đơn giản, tức là ăn chay thì đâu có tốn kém bao nhiêu, ăn đồ lành để đừng có bệnh. Có người nói ăn chay trường là bệnh, nói ngược không hà. Chúng ta vô bệnh viện coi có bao nhiêu người bệnh là ăn chay, bao nhiêu người bệnh là ăn mặn.

Ăn cái gì thì nó thành máu, thịt, xương của mình. Quý vị ăn mặn phẩn thúi vô cùng, những người ăn gạo lức muối mè phấn không có thúi, cái đó là thực hành của tôi. Ăn cái gì nó thành cái nấy, mình ăn thịt trâu, bò, heo, chó,... mình ăn thịt con chó nó trở thành máu thịt của mình, mình trở nên sân giận.

Nhất là những người vô máu, quý vị coi chừng, có nhiều loại máu: O, A, B,... nếu mình vô máu của người khác cùng loại máu với mình, nhưng mà người đó có khi không có tu, người ác, ăn thịt, uống rượu này kia thì vô trong máu mình trở thành máu của mình. Quý vị để ý mấy người vô máu là con người đó thay đổi liền. Khoa học đâu có biết cái vụ đó, khoa học chỉ biết làm sao cho mình sống thôi, nhưng mà cái tâm là khác.

Tôi thường nói có 3 thân:

Thân bên ngoài là mắt - tai - mũi - lưỡi - thân.

Thân bên trong là các dây thần kinh, sau 8 tiếng đồng hồ mới chết mà khoa học không biết.

Cũng như trước đây tôi bệnh lỗ tai nó nhức, tai bị điếc, nhưng đi khám bao nhiêu là bác sĩ đều cho là rất tốt. Đến bệnh viện Pháp - Việt khám nội soi chiếu lên màn hình cho mình thấy cái lỗ tai hoàn toàn tốt, nhưng mà nó nhức vô cùng, bác sĩ nói không có bệnh thành ra không cho thuốc uống. Sau tôi coi Duy thức mới biết là dây thần kinh. Bác sĩ Giao cho tôi coi sơ đồ hình vẽ hệ thống thần kinh con người, tôi mới biết tôi bị bệnh thần kinh thính giác. Cái này tây y không biết trị. Cái này không phải là thân thứ nhất mà là cái thân thứ hai, cái thân chỗ cảm giác, nó nhức chịu không nối. Cũng như tôi thường nói với quý vị là tôi nhức cái răng thì dễ trị. Ăn nước đá nó ê cái răng, đó là thân bên ngoài, còn nhức cái răng thì chỉ có nhổ răng hoặc lấy cái tủy thì mới hết nhức.

Tôi bị đau thần kinh thính giác, tìm nguyên nhân là do ăn đồ nóng, cái dây thần kinh thính giác nó sưng lên thì chỉ có hạ nhiệt chớ không có bằng cách nào hết, bằng không thì massa nó hoặc bấm cái huyệt cho hơi nóng nó ra. Ông Minh Cảnh coi trong cuốn Hoàng đề nội kinh và làm cho tôi thì nó hết. Thân thứ hai là của cõi trời sắc giới.

Còn cái thân thứ ba đó là óc là của cõi trời vô sắc giới. Duy thức nói lâu rồi mà tôi không hiểu, nó khó hiểu, nhưng ngồi thanh tịnh rồi đi sâu thì mình hiểu. Tôi có mượn bác sĩ Giao sơ đồ hình thì cái thân thứ ba nó nằm trên đỉnh đầu, cái thân mà tư tưởng nó phát hiện, tư tưởng nó khôn lắm.

* Cái thân bên ngoài này là phù trần căn chưa có dây thần kinh, kêu là sinh lý, nó chỉ là cảm giác của ngạ quỷ thôi, là cảm giác dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó chịu phát sinh từ làn da của thân, võng mô của con mắt, màng nhĩ của lỗ tai, gai của mũi, gai của lưỡi, cái đó đưa tới cảm giác ngạ quỷ. Nếu chúng ta hành động theo cảm giác lờ mờ này thì chúng ta là ngạ quỷ, không có tư tưởng. Rồi nó đưa tới óc thô phù chưa có dây thần kinh óc đây là của súc sanh.

* Tới loài người có dây thần kinh, qua cái này mới có vấn đề. Thành ra vấn đề luân hồi sanh tử là do con người, do tư tưởng của con người bắt đầu cải sửa.

Có cải sửa mới có trời dục giới, trời sắc giới, trời vô sắc giới, mới có sơ thiên, nhị thiền, tam thiền, tứ thiên, tứ không (không vô biên, thức vô biên, vô sở hữu xứ, phi tưởng phi phi tưởng xứ) mới đi vào cái thế giới chuyển nghiệp. Chuyển nghiệp cho tới cõi trời vô sắc giới, tới phi tưởng phi phi tưởng tương tợ A-la-hán, tương tợ Như Lai, vậy là cao quá rồi, tự cao, đâu còn tu gì nữa. Tới chừng gặp Thái tử Si Đạt Ta, Ngài mới thấy chỗ hớ, rồi bây giờ hết thầy rồi, Ngài phải tự tìm lấy, lấy mình làm thầy là "VÔ SƯ TRÍ".

Trong kinh nói thời buổi mạt pháp các con không có thầy thì các con đi vào "vô sư trí" tức là trong lặng lẽ tìm ra, gõ mãi cửa sẽ mở. Nhưng mà gõ nhằm tứ thiền, tứ không thì chết nữa, nó tương tợ như Như Lai, đó kêu là ngũ ấm ma. Phải có người thọ ký, mà thời buổi này lấy ai đâu mà thọ ký, có ma thọ ký chớ có ai.

Trong thời buổi này nếu ai xưng là Phật, xưng là A-la-hán thì đó là A-la-hán dỏm. Thành ra thời buổi này là thời buổi chết, đâu có Phật, đâu có Như Lai nên đâu có ai thọ ký. Chúng ta thấy rất là khó. Biết ai bây giờ!!! Thì thôi "Yết đế, yết đế". Đi là cứ đi mãi thôi, đừng có mong mục đích, đừng có gì hết, cứ đi thôi.

Bây giờ theo Tịnh độ thì chúng ta thấy hay hơn, chỉ nhất niệm và phát nguyện, Phật A Di Đà tiếp dẫn về giáo hội Ngài rồi tiếp tục tu. Về đó thì khỏe thôi, vô đó nhất định ngày đầu tiên là đắc quả Nhập lưu liền. Cũng như ở cõi này gặp Phật Thích Ca, nghe Ngài giảng bài pháp một lần là đắc quả Nhập lưu liền, người nào cũng vậy. Chúng ta trở lại.

5 triền cái đầu tiên đó là "tầm, sát". Tầm là niệm Phật đếm từ 1-10 trừ được thụy miên và hôn trầm. Sát là theo dõi tiếng niệm Phật: A Di Đà Phật, A Di Đà Phật, A Di Đà Phật,... khỏi đếm nữa thì trừ cái nghi.

Chúng ta nên nhớ có 3 cái nghi:

- Cái nghi của 5 triền cái, đó là trong trạng thái lờ mờ không phân biệt cái nào thiện, cái nào ác. Đây là cái nghi của người trời có bổn phận trách nhiệm và quyền lợi.

Mà như thế nào là thiện, như thế nào là ác? Quý vị cũng chưa chắc gì biết được, nội cái của người trời thời đó. Nhưng mà Đức Phật rất tài tình, Ngài biết chúng sanh sau này kẹt. Cái này người trời mà thiện. Thiện là trời, không thiện là 4 đường ác. Chúng ta thấy là khó khăn.

- Cái nghi của Nhập lưu là thiện ác đều bình đắng. Qua tới Nhập lưu rồi thì thiện ác là khác hay là một thứ? Thì Nhập lưu mới biết thiện ác tuy là hiện tượng giới nhưng bản thể thì thiện ác bằng nhau. Ăn cướp với Phật cũng bằng trên vấn đề Phật tánh thôi chớ không có khác. Thì cái đó Nhập lưu mới thấy được, đó là Thánh nhân.

- Cái nghi của Bồ-tát Thánh là khác nữa. Tới A-la-hán nhập Niết bàn tịch tịnh, vô trong đó rồi thì cho rằng các chúng sanh là giả tạm chớ đâu có, độ cái gì, nó bời bời làm sao cứu độ cho hết được. Mà không ngờ chúng sanh với Niết bàn tịch tịnh nó đâu có khác nhau. Thành ra trong kinh có vấn đề: "Tâm không thì vạn sự đều không." là của A-la-hán thôi.

"Tâm chơn thì vạn pháp phải đồng quy chơn." Nếu tâm chơn rồi thì địa ngục cũng là Như Lai. Niết bàn tịch tịnh là A-la-hán - Niết bàn tịch chiếu là Như Lai. Tịch chiếu - tịch tịnh đâu có khác mà khác, khác mà không khác. Chúng ta thấy "tầm - sát". Cái sát trừ nghi. Khi quý vị niệm Phật khỏi cần đếm từ 1-10 nữa thì trừ được cái nghi.

Mà cái nghi của người trời là sao? Là không biết cái nào là thiện là ác. Bây giờ tôi hỏi quý vị, quý vị cũng chưa biết nữa. Đúng ra tôi hỏi từng người như thế nào là thiện, như thế nào là ác, nhưng vì không có thời giờ. Bây giờ quý vị cho là thiện mà người ta cho là ác thì sao?

Rồi quý vị cho là ác mà người ta cho là thiện thì sao?

Chẳng hạn mình ăn chay không giết các loài thú, thì mình cho giết các loài thú là ác. Còn những người khác nói không giết thú là ngu.

Hồi xưa tôi học bên Công giáo, mấy ông cha nói như vậy đó, nói Chúa sinh ra loài thú cho mình ăn, không ăn nó đầy đất hết. Mấy ông cha đều là tiền sĩ, mình nể cái bằng cấp tiến sĩ nói mình đâu có dám cãi, tôi ăn mặn tháng 30 ngày, mình nghĩ ổng nói đúng, nếu mình không ăn nó đầy đất hết. Vậy sao mà người ta đầy đất mà thú nó ăn thịt mình thì mình kêu nó là ác thú, mình vô rừng coi, loài thú nó nói con người ác lắm phải ăn thịt nó thôi, không ăn nó đầy đất hết.

Rồi sau này tôi thấy giết gà tôi khổ đau, tới thấy giết bò là tôi bắt đầu ăn chay trường luôn. Sau này nghe quý sư giảng "Xin đừng giết thứ" tôi mới biết loài thú nó có cái linh hồn, biết cái sự đau đớn của loài vật, nó cũng có cha, mẹ, anh, em như mình. Bây giờ đi sâu nữa tôi mới thấy cái đúng. Như vậy thế nào là đúng, thế nào là sai? Mình ăn chay cho mình là đúng, còn người ăn mặn họ cho là đúng, rồi cãi nhau mãi làm sao đây. Nếu mình không biết linh hồn là cái gì, cho chết là hết. Trong kinh đức Chúa nói sinh ra loài thú là để cho mình ăn, chúa nắn ra con người là chúa tể của muốn vật, ổng là cha nói nên đâu dám cãi, mình là học trò của ổng. Mình thấy như thế nào là thiện, như thế nào là ác, khó mà phân biệt được. Rồi tới giữa cha, mẹ, anh, em, chồng, con,... nữa chúng ta thấy cả một vấn đề. Tôi đã từng kể câu chuyện có cái cô đó có người chồng là nịnh thần, người cha là trung thần. Ông chồng lập kế giết vua, mà cha là trung thần thì giết luôn người cha. Thì cổ không biết cái nào là đúng, nếu giết vua thì cũng là giết cha, còn nếu cho cha hay thì người chồng chết. Vậy cha chết thì chồng còn, mà chồng chết thì cha còn.... Cuộc đời rất là khó xử.

Bây giờ như thế nào là thiện?

Như thế nào là ác?

Như thế nào là phải?

Như thề nào là quầy?

Bí. Chúng ta thấy khó khăn là ở chỗ đó. Có người nói "làm người thì khó, làm chó thì dễ". Nhưng thật sự làm chó còn khó hơn nữa, bởi nó là súc sanh đâu có hiểu biết gì.

Thành ra Đức Phật rất tài tình, Ngài đưa ra cái giới luật. Cái giới luật là trung đao. Hễ cái gì kẹt là chúng ta trở về giới luật. Nhưng mà giới có những cái khổng giải quyết được.

Thành ra Đức Phật mới nói Đạo Phật là Giới - là Định - là Huệ. Cái giới giúp cho cái định lực mình càng ngày càng mạnh. Mà định lực càng mạnh thì giữ giới càng dễ dàng. Mà giữ giới càng kỹ càng thì cái định lực càng mạnh, chúng ta phải nằm chỗ đó.

Thành ra nghe ông thiện nam đó nói, tôi biết ông này không giữ giới, tôi mới hỏi thì quả thật ông không giữ giới. Cứ sát sanh hoài thì nó phá mình thì làm sao yên được, ngồi cái tâm nó tán loạn, mà tán loạn là do những cái linh hồn của loài thú, nhất là ăn gà, vịt, heo, chó,...

Cũng như bà Việt kiều đó bị ma nhập. Tôi hỏi cô có thọ giới, có ăn chay không? Nói không. Cổ đi mười mấy thầy rồi mà không hết. Tôi nói bây giờ cô nghe lời tôi sẽ hết, nếu không hết tôi chịu tội hết. Cô trói cột, cô phải mở. Mà dám làm không? Thì tôi đưa ra điều kiện. Cổ nói làm thì được, nhưng mà heo, chó, gà, vịt,... cử suốt đời hả Sư? Tôi nói muốn hết thì phải cử suốt đời chứ sao. Cô nói không được, cử suốt đới là khó à Sư, cử thời gian cho hết bệnh thôi. Tôi nói hết bệnh rồi giết thú nữa hả, thì nó nhập lại nữa. Chúng ta thấy cái ăn là miếng tồi tàn, không dứt được cái ăn, làm sao tu được bây giờ. Thành ra cõi trời sắc giới là khó, phải trường chay tuyệt dục, không những heo, chó, gà, vịt,... mà loài thú nhỏ cũng không ăn luôn. 10 giới là những cây cổ thụ cũng không chặt, tới Tỳ kheo như quý Sư cỏ nhỏ cũng không được nhô, vô cớ là nhô cũng không được.

Cái giới luật giúp cho cái định lực mình càng ngày càng mạnh. Định càng mạnh để làm cái gì? Để cho tư tưởng được trong sáng, có cái trí tuệ. Thành ra cái giới giúp cho cái định, cái định giúp cho cái giới, mà cái định lực mình càng mạnh chừng nào thì cái trí huệ, cái tư tưởng càng sáng chừng nấy (cái trí huệ này là trí huệ của tư tưởng à chớ không phải trí huệ bát nhã). Mà nếu cái tư tưởng, cái trí huệ càng sáng thì định lực mình càng mạnh, mà cái định lực càng mạnh thì cái trí huệ càng trong sáng, mà trí huệ càng trong sáng thì giữ giới càng dễ dàng, mà giữ giới kỹ thì trí huệ càng trong sáng. Thành ra chúng ta thấy Giới - Định - Tuệ nó liên can một cách chặt chế.

Thành ra người nào bệnh tới tôi là hết thôi, nếu mà chịu làm, đừng có đi tùm lum, không ông thầy nào cứu mình được đâu, đi cả chục ông thầy nếu hết là tôi chịu thua, tôi chịu tội xuống địa ngục.

Mình trói cột mình phải mở chớ. Mở bằng gì? Bằng Giới - Định - Tuệ. Mà đây mới là Giới - Định - Tuệ của người trời chớ chưa qua Bát nhã đâu. Nhưng chính là cái chỗ này là cái bàn đạp giúp cho mình nhận lại cái Bất tử. Nhưng muốn nhận lại cái Bất tử thì mình phải có sự trăn trở. Nãy giờ mới đi có triền cái thứ nhất, niệm Phật đếm từ 1-10, niệm Phật khỏi đếm, khỏi cần niệm Phật, chìm đắm trong trạng thái niệm Phật, ra khỏi trạng thái chìm đắm, thì đây mới là cõi trời dục giới.

Rồi sau chúng ta đi cõi trời sắc giới cũng bấy nhiều đó, mà với cái tâm nhu nhuyến chúng ta điều khiển có thể 7 ngày, 7 tháng, 7 năm. Mà tôi xin thưa tôi chưa làm được nha. Hồi xưa tôi không biết cái vụ này, nếu biết chắc có thể tôi làm được, lúc đó thân thể nó khỏe, bởi vì nó đòi hỏi điều kiện. Cái dỡ của thế giới hiện tượng là phải đủ điều kiện: thân thể khỏe, không khí tốt, ăn uống cho điều độ và cái hoàn cảnh xung quanh phải thầy sáng bạn lành. Thành ra bây giờ khó nhập định lắm. Quý vị cũng phải biết.

Tôi ở đây cũng bị mang tiếng là nói Bát nhã mà sống "bất nhã". Tôi nói ờ sống bất nhã cũng được, không làm được nhưng mà có một cái hiểu biết, có được cái bánh vẽ, sau này mình làm cái bánh thiệt thì nó cũng dễ dàng. Giống như ông A Nan chỉ cho Bồ Đề Đạt Đa đắc ngũ thông mà ông chưa có thông nào, ông mới đắc quả Nhập lưu mà giáo hội ai cũng là A-la-hán hết. Đức Phật chết rồi ông khóc, Nhập lưu là còn khóc, còn các vị A-la-hán tỉnh queo.

Có những vị A-la-hán thấy mình độn căn quá, khi Đức Phật chết các Ngài nhập diệt thọ tưởng định, chết bỏ xác luôn, Nhập lưu đâu có bỏ xác được. Cuối cùng Ngài Ca Diếp bức xúc A Nan, ép đuổi ông ra khỏi Giáo hội không cho trùng tuyên lại. Ông khổ quá, nhưng có giáo pháp rồi đem ra thực hành trong 1 đêm đắc A-la-hán.

Chúng ta thấy cái bánh vẽ cũng ích lợi chớ không phải không. Tôi nghĩ bây giờ quý vị có cái bánh vẽ cũng được, tôi cũng là cái bánh vẽ thôi. Quý vị bất nhã, tôi cũng bất nhã mà bất nhã tổ nữa. Thì thôi kệ nó, mình cứ học giáo pháp cho vững, rồi may ra khi kẹt quá mình có thể đem ra áp dụng, rủi ro mình đắc quả hỏng chừng, còn không thì mình về xứ Cực Lạc của Đức Phật A Di Đà.

Tôi nhắc lại bài trả của quý vị, rồi kỳ tới là Trạm xe của Phú Lầu Na và Xá Lợi Phất cũng vấn đề tư tưởng và Bát nhã nhưng trình bày cách khác, nó tương đối sáng tỏ hơn. Tôi kể lại câu chuyện giữa Tổ Huệ Năng và Huyền Giác, và Tổ Bồ-Đề-Đạt-Ma và vua Lương Võ Đế rồi quý vị muốn trả cái nào thì trả, rồi kỳ tới tôi kể giữa Phú Lầu Na và Xá Lợi Phất.

Câu chuyện giữa Tổ Huệ Năng và Huyền Giác:

Huyền Giác là một tu sĩ hồi thời Lục Tổ cách nay cả ngàn năm. Ông là một người tự tu còn trong thời buổi tượng pháp, có chứng đắc nhưng không có ai thọ ký thì sợ mình lọt vào ngũ ấm ma.

Sau khi gặp Huyền Sách là đệ tử Huệ Năng, được Huệ Năng ấn chứng là đắc quả, nhưng mà cái lời lẽ không được vững vàng. Hai người đối đáp thì Huyền Giác nhờ Huyền Sách thọ ký cho mình. Huyền Sách nói không dám, Huệ Năng thọ ký cho tôi, ông nên tìm tới Huệ Năng thọ ký cho, nếu muốn tôi dan Ngai di.

Hai người đi đến Huệ Năng. Ông mặc áo như quý Sư chừa cánh tay, đó là biểu hiện sự kính trọng, đi 3 vòng chấp tay xá mà không lạy. Ông thử coi Huệ Năng đắc quả thì quỳ lạy, còn không thì xá rồi đi về. Ông đến đây không phải là tìm pháp môn tu, ổng biết tất cả pháp môn đều là dối gạt, tìm cái đi thắng vào cái Thánh quả, bởi ổng đã đi vào Thánh quả rồi, ổng biết không có pháp môn, "Trực chỉ nhân tâm, kiến tánh thành Phật" chớ không có pháp môn nữa. Huệ Năng hỏi đại đức từ đâu đền mà tự cao, ngã mạn quá vậy. Huyền Giác nói "Sanh tử là việc lớn, vô thường mau chóng lắm." Ở đó mà lễ lạy. Thì Huệ Năng nói "Sao không ngay cái sanh tử mà nhận lại cái vô sanh, không ngay cái vô thường mà liễu tri cái chân thường." Thì Đạo Phật có 2 câu đó thôi, một câu A-la-hán, một câu Như Lai. Tố đưa ra là không có pháp môn, chỉ nhận lại.

Huyền Giác nói "Nhận lại tức là vô sanh, liễu tri tức là chân thường." Tổ nói "Hay quá, hay quá, đúng rồi". Bây giờ mới quỳ xuống lạy đàng hoàng, biết Huệ Năng là không có pháp môn "Trực chỉ nhân tâm, kiến tánh thành Phật".

Sau khi lạy rồi, ông xin hầu Tổ. Tổ im lặng nhận lời. Khoảng 2 tiếng đồng hồ ông xin ra về. Tổ mới thử một lần không biết có hiểu theo sách vở hay không, để đi sâu nữa xem, bởi hiểu theo sách vở vẫn trả lời được, nếu đi sâu nữa mà ổng linh động trả lời từ A-lại-da của ổng là đúng, không phải là sách vở nữa. Bây giờ sách vở rất nhiều, tôi cũng sách vở chớ không phải chứng đắc đâu.

Huệ Năng hỏi "Về sao mà chóng thế?" Nghĩa là về sao mau quá vậy. "Về mau" là hiện tượng giới. Huyền Giác nói "Vốn mình chẳng động, lấy gì chóng chầy."

Huệ Năng mới kéo về hiện tượng "Ai biết không động?" Huyền Giác kéo về Bản thể "Tự nhân giả sanh tâm phân biệt." Tự Ngài chẻ dòng nước ra thành lượn sóng.

Huệ Năng khen nhưng trong đó có bộc lưỡi dao, nếu nhận lấy tiếng khen là bị đâm chết "Ông thật sự hiểu được cái ý vô sanh." Huyền Giác biết nếu mình nhận cái tiếng khen thì bị đâm chết liền, ông nói "Vô sanh há có ý nữa sao?" Đã là vô sanh mà có tư tưởng vô sanh, đã là Bát nhã mà có tưởng về Bát nhã thì đâu còn là Bát nhã nữa.

Huệ Năng độc đáo, Ngài đạp một cái cuối cùng đặt 3 cái tư tưởng vào Bát nhã "Không ý thì ai phân biệt đây?" Cái này là cái cú chết không có lối thoát nữa. Hồi nãy 1 cái tư tưởng, 1 cái mũi dao, rồi 2, bây giờ đâm luôn 3 mũi dao một lượt, nhưng nếu Huyền Giác đắc quả thì dư sức thôi. Huyền Giác nói "Phân biệt thì có, nhưng không phải là ý."

Huệ Năng biết Huyền Giác chính chắn rồi, chín mùi về Bát nhã, không có gí bằng cách nào được, gí ổng 1 mũi dao, 2 mũi dao, 3 mũi dao mà ông vẫn thoát được. Tố nói thôi được ông ở lại 1 đêm, sáng mai hả đi. Thành ra người ta kêu "một đêm giác ngộ." Câu chuyện đến đây hết.

Ớ đây tôi muốn nói với quý vị vấn đề nhận thức. Nhận thức giữa tư tưởng và Bát nhã. Từ xưa tới giờ người ta cứ phân biệt tư tưởng và Bát nhã. Người ta chỉ biết tư tưởng mà không biết Bát nhã. Khi nói tới Bát nhã người ta cứ tưởng ở đâu đâu trên trời á, không ngờ Niết bàn ngay trong Tam giới, Tịnh độ ngay trong Uế độ. Người ta cứ tưởng cõi Uế độ chúng ta đang ở đây cầu sanh về một thế giới Tịnh độ nào khác, nó ở trên 9 tầng mây á, mà không ngờ Tịnh độ ngay bây giờ và tại đây, còn cầu đi đâu nữa.

Thành ra quý vị thấy tôi giảng nhiều khi tôi mâu thuẫn, nhưng sự thật không mâu thuẫn đâu, đi sâu vào rồi mới biết. Nếu chúng ta đi tìm Niết bàn, Niết bàn là Tịnh độ, mà tìm cái Niết bàn ngoài thế giới Uế độ này thì làm gì có, cái thế giới Tịnh độ ngay trong thế giới Uế độ. Mà ngay đây rồi thì sao mà mình còn cầu vãng sanh!!!

Cái đó cũng là cái thắc mắc. Chúng ta nên nhớ, Bát nhã nó sẽ trả lời hết, cái đó là cái khó khăn mà tôi muốn hỏi quý vị và tôi muốn gài quý vị vô đó. Đã biết bao nhiêu câu trả lời mà không có câu trả lời nào đúng cái cốt lõi hết, lướt ở trên không hà, mà không có đi sâu vào cái ý tôi muốn giảng. Chính bài kinh Sáu Sáu mà tôi giảng cũng vậy. 7 câu hỏi là hết bài kinh Sáu Sáu là xong. Tôi đặt câu hỏi số 8 -9 tôi gài quý vị vô cái bẩy, cuối cùng quý vị kẹt vào cái bẩy đó, cứ lẩn quẩn tư tưởng không hà, tôi giảng không phải vậy.

Trong kinh đó có câu:" Nếu ai cảm xúc với lạc thọ mà hoan hỷ, tán thán, trú ở, ái trước thì tham tùy miên sẽ tùy tăng. - Ai cảm xúc với khổ thọ mà than van, than khóc, đập ngực rơi vào bất tỉnh thì sân tùy miên sẽ tùy tăng.

- Ai cảm xúc với bất lạc bất khổ thọ mà không như thật biết sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly ra khỏi các cảm thọ ấy thì vô minh tùy miên sẽ tùy tăng."

Tôi mới đổi lại: - Nếu ai cảm xúc với lạc thọ mà không như thật biết sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly ra khỏi các cảm thọ ấy được không? - Nếu ai cảm xúc với bất lạc bất khổ thọ mà hoan hỷ, tán thán, trú ở, ái trước được không? Thì cứ trả lời lần quần hoài trong 2 câu hỏi đó.

Cái này tôi cũng thử cả Giáo hội coi có ai hiểu được cái ý của tôi không. Tôi thấy cũng chưa ai hiểu hết chỉ có một mình cô Diệu Thái tương đối. Đó là câu hỏi thứ nhất giữa Huyền Giác và Huệ Năng.

Câu chuyện giữa Tổ Bồ-Đề-Đạt-Ma và vua Lương Võ Đế Câu chuyện này cũng giữa tư tưởng và Bát nhã. Bồ-Đề-Đạt-Ma tượng trưng cho Bát nhã, Lương Võ Đế tượng trưng cho tư tưởng.

Chúng ta thường tưởng tư tưởng và Bát nhã là hai cái khác nhau thì sai, mà chúng ta nói tưởng tư tưởng và Bát nhã là một là trật. Đạo Phật khó cái chỗ đó, là 2 là sai, mà 1 là trật. Chúng ta phải hiểu, chúng ta trả lời làm sao, mà cái cốt lõi như thế nào để từ nay chúng ta nắm mà tu, nếu chúng ta chia tùm lum làm sao chúng ta tu, mà chia tùm lum như vầy mà do có một cái một, nắm cái một đi vào tất cả pháp giới.

Bồ-Đề-Đạt-Ma nổi tiếng từ bên Ấn Độ qua đây là con người thay thế cho Phật, Tổ là thay thế cho Phật, cho Chánh pháp. Bồ-Đề-Đạt-Ma đi trên nhánh lau, quẩy trên vai nhánh dương có 2 chiếc dép.

Thì Chí Công Thiền sư cho biết đây là Thánh nhân đi thăm Bệ hạ, thì vua tiếp một cách long trọng, ra tới tận ngoài biển đón.

Vừa gặp Tổ Bồ-Đề-Đạt-Ma nhà vua hỏi liền "Trẫm từ ngày lên ngôi tới giờ xây hơn 72 cảnh chùa và độ hơn 3000 tăng. Vậy có công đức gì không?"(công đức là trí tuệ, là Bát nhã). Tổ nói không có công đức, không có Bát nhã gì hết. Vua hỏi "Vậy chớ cái đó là cái gì?" Đó là cái vấn đề của quý vị, như đi ủy lạo có công đức gì không. Tố nói "Đó là phước báo nhân thiên hữu lậu, có hưởng thì có hết."

Hôm trước có ai hỏi hữu lậu, vô lậu. Nghe ông Văn Thái nói hữu lậu không phải cái đó đâu Sư ơi, chữ "hữu" chớ không phải là "hữu". Tôi nói vậy mà viết hữu lậu kia tôi đâu có biết, sau nếu có hỏi nên viết cho rõ. Chữ "hủ" có nghĩa là hủ bại tức là xấu xa, thô tháo, đê tiện, nói mày là đồ hủ lậu, không phải hữu lậu của Phật giáo, Phật giáo viết là "hữu". Còn lậu là rỉ ra.

Hủ lâu là rỉ ra cái đê tiện, tức là con người mở miệng ra là chửi thể, sống đời sống trộm cướp, gian tham, ăn cắp, cái đó kêu là hủ lậu. Chữ "hử" khác chữ "hữu". Viết vô hỏi tôi mà tôi không biết là muốn hỏi cái nào, hỏi cái đó có phải danh từ của Phật giáo không Sư. Cái đó là danh từ của ngoài đời. Ông Vân Thái nói cho tôi hay cái đó người ta hỏi là cái hủ chìm hủ nổi. Của Phật giáo viết là "hữu lậu", lậu là rỉ ra đó là tham - sân - si đấy. Chúng ta trở lại.

Lương Võ Đế mới nói "chúng tôi có học giáo pháp của Chí Công Thiền Sư đấy", cũng như phật tử Ngọc Vân nói có học giáo pháp của ông Sư Khang đấy mà. Vua hỏi "Vậy Đệ nhất nghĩa Thánh đế là gì?" Chúng tôi cũng biết chứ, công đức là Đệ nhất nghĩa Thánh đề danh từ khác thôi, tôi biết Đệ nhất nghĩa Thánh để chứ, đó là trí tuệ, nên tôi mới hỏi Ngài tôi đạt được cái đó, cái Đệ nhất nghĩa Thánh đế không. Thì Tổ nói "Hoắc nhiên vô Thánh." Không có Thánh phàm gì hết.

Vua nói bao nhiêu đều bị chặt đứt hết. Đệ nhất nghĩa Thánh đế không có. Lương Võ Đế mới tức hỏi "Vậy chứ ai đứng trước mặt trầm đây? Ngài không phải là Đệ nhất nghĩa Thánh đế à? Tôi là phàm phu, Ngài là Thánh Tăng, phải vậy không?" Thì Tổ nói "Không biết."

Nhà vua cụt hứng tiu nghỉu như gà mất mẹ, không tiếp nữa, bỏ về. Tố Bồ-Đề-Đạt-Ma thấy ông này không thể tiếp nhận Phật giáo được, không tiếp nhận cái Đạo được, mà chỉ có tiếp nhận cái nhân duyên thì được. Tổ Bồ-Đề-Đạt-Ma đi qua nước khác.

Vua trở về hỏi Chí Công Thiền Sư "Bồ-Đề-Đạt-Ma có phải là Thánh không?". Chí Công Thiền sư nói đó là Quan Âm Đại Sĩ đó ngài. Thì vua Lương Võ Đế mới giậm chân, vỗ đùi nói trời ơi như thế mà trẫm có mắt như đui, có tai như điếc, trẫm gặp Thánh nhân mà trẫm không tiếp thu được cái gì hết, lập tức cho quan quân rượt theo tìm Tố. Nhưng than ôi! Con chim đại bàng nó đã vỗ cánh rồi thì không thể tìm được.

Theo cái bài này chúng ta hiểu lầm là không làm phước nữa, không còn tu cất chùa nữa. Thì cái lầm đó nguy hiểm, bây giờ vẫn tiếp tục cất nữa hay không, vẫn tiếp tục làm phước độ tăng, giúp đỡ các Sư tu hay không, hay là không làm? Làm hay không làm?!?

Câu hỏi tôi đặt ra đề quý vị thấy là quý vị lọt vào trong đó. Tôi đã giảng nhiều lần rồi mà quý vị không nắm được cái ý của tôi nói.

Phật tử trả bài.

Tôi xin tóm lại một chút. Tôi rất hài lòng về vấn đề trả bài của chúng ta, chứng tỏ quý vị có theo dõi, có huân tập vào A-lại-da. Nhưng mà tôi cũng nhắc cái nữa, chữ nhưng của tôi đấy là "chỉ là con trâu ăn cỏ thôi, là cái bánh vẽ thôi, còn phải qua cái định lực nữa". Tôi đòi hỏi quý vị phải qua cái định lực tức là phải ngồi thiền thì chúng ta mới có thể đi sâu vào giáo pháp, để qua cái huệ, rồi cái huệ mới bắt đầu qua Đạo Phật được.

Tôi không biết quý vị ngồi thiền làm sao, chứ bài vở thì tôi tán thán rồi đó, quý vị có cái hiểu biết, nhưng tôi sợ cái này không phải cái của mình, tôi thấy trình bày coi bộ hay quá mà không biết có bửu bối hay không, trên đây tôi nhìn không thấy. Nếu có bửu bối cũng được nhưng phải là cái của mình thì cũng còn dỡ đấy. Phải nói từ trong A-lại-da, mà muốn nói từ trong A-lại-da thì quý vị phải có thiền định, đó là điều kiện ắt có và đủ. Tôi muốn ở đây, tối quý vị sắp thời giờ để có một thời thiền định ít nhất là 1 tiếng đồng hồ, 1 tiếng đối với người sơ cơ thì quá nặng vì nhức chưn, đau giò, mỗi lưng đó là cả một vấn đề khó khăn.

Nhưng muốn đi sâu vào thiền định thì phải có hoàn cảnh, quý vị ngồi trong phòng khó đi đến lắm, phải qua những bãi tha ma, nghĩa địa, những bãi đất trống, bờ biển, sông rộng, nhờ đó cái tâm thoải mái. Ngôi trong phòng chắc quý vị nhập ngũ thiền, ngồi là quý vị gục hà, thấy nó khó. Bây giờ bắt đầu nắng chúng ta tổ chức đi biển Ba Động, bờ biển đó tôi thấy trống trơn, dài lắm, rất đẹp, ở đó bãi cát sạch sẽ, chỗ đó có mấy cái mái che bỏ trống có lẽ trước đây là khu du lịch, chúng ta có thể vô trong đó độ cơm, hoặc nghỉ mát rồi ra bờ biển ngồi thiền, tôi đã đi tới đó 2-3 lần rồi, khu du lịch hiện nay cách đó 7-8 km.

Cái thiền định phải vững chắc thì cái bài vở chúng ta mới được rành, cái giới chúng ta mới giữ vững được, thì cái trí tuệ mới sáng tỏ. Cái Giới - Định - Tuệ nó dính liền nhau, hiện tượng giới thì nó khác nhau hoàn toàn mà nó dính liền nhau một cách chặt chẽ giống như cái kiềng 3 chưn mà người xưa thường thí dụ. Rồi từ đó chúng ta mới qua Bát nhã thì cái kiềng 3 chưn thật sự có một chưn thôi, cái đó là nhà một cột, muốn qua cái đó thì hơi khó. Một cột nó có 3 mặt: mặt giới - mặt định - mặt huệ, còn bây giờ chúng ta đi cái kiềng 3 chưn. Quý vị trả bài tôi nắm rồi đó, còn cái thiền định thì tôi không biết ra sao.

Chúng ta thấy cái thiền giúp cho cái văn nó sáng tỏ, nó rõ ràng, rồi nó giúp cho cái trí tuệ, đây chưa phải trí tuệ Bát nhã mà là tư tưởng được trong sáng, từ đó chúng ta mới thấy rằng cái tư tưởng nó đưa chúng ta đi tới chỗ sáng suốt, thông minh, nhưng mà nó bất lực, nó chướng ngại trên con đường giải thoát, cái đó chỉ có tư tưởng trong sáng mới nhận biết được, từ đó nó bắt đầu im bặt.

Tư tưởng, không thể chấm dứt nó được, khi nào nó thấy bất lực nó mới im bặt, tức là những cái lượn sóng cao bắt đầu xuống thành những lượn sóng thấp, lượn sóng ác bắt đầu trở về lượn sóng thiện. Sóng thiện vẫn là sóng, nhưng mà sóng thiện nó mới thấy rằng nó bất lực thì nó mới nhận được cái dòng nước, dòng nước nằm ngay trong sóng. Đó là vấn đề mà ý tôi muốn nói, tôi trăn trở mấy mươi năm nay, tôi muốn cả pháp hội chúng ta phải đi tới chỗ đó.

Cái thứ hai là tôi chú trọng tới thiền định. Chúng ta cũng có thể đi ra ngoài vàm, ngoài vàm cũng rộng nhưng không bằng bờ biển đâu, thì tự nhiên thấy cái tâm mình cởi mở, chúng ta sẽ dễ dàng nếu đi qua nhị thiền rồi thì chúng ta dễ lọt vào hư không vô biên. Cô Khánh Hồng hay hỏi hư không vô biên là gì, thì đi ra bờ biến rồi biết.

Ra biển, mình nhìn trời, mây, nước mênh mông bao la thấy mình như 1 hột cát ở trong bãi biển, tới chừng đó mình thấy mất thân. Nếu đi qua nhị thiền rồi thì thấy "thân là hư không - tâm là hư không - hoàn cảnh chung quanh là hư không" thì không còn con người mình, cái lòng tham mình sẽ nhẹ đi, những người nào tham tiền, tham nhà cửa tranh chấp này kia đó, nhất là những người bệnh tâm thần. Bây giờ hầu hết ai cũng bệnh tâm thần vì cuộc sống bây giờ quá vất vã. Mà chúng ta còn đỡ à, Việt kiều còn hơn nữa, nó làm việc như cái máy. Ở Việt nam chúng ta thấy còn tu được.

Tôi muốn hướng dẫn quý vị tu, vì bây giờ chúng ta còn tu được thì chúng ta cố gắng tu.

Việt nam tôi thấy tuy cuộc sống vật chất ít, có người nghèo nhưng mà chưa có chết đói. Ở miền Nam lúa gạo nhiều, bất quá là ăn kham khổ một chút, sống đơn giản một chút, thì miền Nam chúng ta thấy sung sướng. Còn miền Bắc - Trung thì cực à, vì đất không có, gạo rất mắc, rồi bão táp, lũ lụt ở miền Trung bị nhiều. Miền nam mình rất là có phước, nếu quý vị không tu là quý vị kẹt à, hễ có ngày là phải có đêm, hễ có tối thì phải có sáng.... Hồi xưa miền Nam này chiến tranh tàn nhẫn, vô nhân đạo nhất, thế giới còn la trời mà, nhưng bây giờ lại yên nhất thế giới, thì chúng ta cố gắng tu, bớt đi cái ăn - mặc - ở - bệnh, sống đời sống đơn giản. Tôi thấy bây giờ quý vị khó đơn giản lắm, những ai hay chưng diện, lòe loẹt gặp là tôi nói thẳng liền. Tôi muốn quý vị làm sao được vãng sanh, muốn quý vị làm sao thành Phật chứ đừng có làm người trời nữa.

Mà quý vị vì không hiểu giáo lý nên thích làm người trời. Cõi trời thì tốt rồi đó, sung sướng, hạnh phúc thanh nhàn nhưng hết phước thì luân hồi, giống như Lương Võ Đế mà Bồ-Đề-Đạt-Ma nói hết phước là luân hồi trở lại. Mình làm sao giải thoát, nếu mà không được Nhập lưu thì cũng phải vãng sanh về cõi Phật A Di Đà để tiếp tục tu, về đó đắc quả Nhập lưu liền, không còn ở 4 đường ác nữa, từ đó mình tiến thắng tới quả A-la-hán, Phật. Vậy một lần nữa tôi xin nhắc lại, quý vị cố gắng về ngồi thiền. Nếu có nhân duyên thì chúng ta tổ chức ra bờ biển ở Ba Động, nếu cần chúng ta bao xe đi nguyên ngày, mang cơm theo, chúng ta ngồi thiền, chiều trở về, nếu ai không có phương tiện thì thôi. Tôi thấy cái hoàn cảnh đó chúng ta dễ đi vào định, ai mà chưa biết ngồi thiền ra đó thấy biển rồi là muốn định thôi, ngồi đó rồi đó là thấy muốn nhập định thôi, nhờ cái cảnh, cái cảnh nó tạo tâm. Thành ra Đức Phật thường nói hoài "Tu là phải có thiện trí thức, có cái hoàn cảnh thuận duyên." Ngài thường nói ngồi thiền trong căn nhà trống, dưới gốc cây, trước bờ biển, trước chỗ trống, mà ngồi thiền không phải ngồi ở trong cốc, trong nhà nấu cơm, ngồi xuống là đừng có bận gì hết nhen, nghe rớt rẹt một cái thì sợ ăn trộm thì không thể tu được.

Thành ra trong tịnh xá là tôi không tổ chức mua cái gì mắc tiền hết, đồ mắc tiền thì quý vị đem về nhà hết, để đồ rẻ rẻ mà nó có lấy thì cứ lấy. Thành ra trong nầy tôi không chịu để những cái gì mắc tiền, quý vị thấy cửa đâu có đóng then gài gì đâu, như vậy mà khỏe, ăn trộm có vô nó cũng đi rảo trước coi mình có đồ quý không, ở đây nó có lấy cũng không có món gì đáng giá hết, thì quý vị thông cảm cho tôi, trong tịnh xá này tôi không chịu chứa đồ nhiều.

Một lần nữa tôi xin nhắc lại, quý vị cố gắng ngồi thiền. Cái thiền định nó giúp cho bài vở mình càng ngày càng sáng tỏ là có tư tưởng trong sáng, và giúp cho mình học bài làm bài dễ dàng tức là có định. Mà định là chính, định nó giúp cho mình giữ giới được dễ dàng, định nó sẽ làm cho cái tư tưởng mình sáng tỏ. Giới sẽ giúp cho thiền định đi sâu, thiền định đi sâu nó sẽ giúp cho mình có cái ý chi chống lại cái cuộc sống khó khăn trong thời buổi này, rồi nó làm cho mình sáng tỏ, nhờ sáng tỏ nó giúp mình giữ giới rất dễ, nhờ giữ giới nó làm cho tư tưởng mình sáng tỏ, 3 cái này nó khắn khít nhau như cái kiềng 3 chưn, gảy 1 chưn là 2 cái chưn kia tiêu. Nhưng mà cái định là quan trọng nhất, nó nối liền giữa cái giới và huệ.

Kỳ tới có thì giờ tôi sẽ giảng kinh Trạm xe cách tu tập của thời Đức Phật cuộc trao đổi giữa Ngài Xá Lợi Phất và Ngài Phú Lầu Na, chúng ta sẽ thấy bài đó cũng tư tưởng và Bát nhã thôi, nhưng mà cách tu hồi xưa rõ ràng sáng tỏ.

Vậy trước khi dứt lời, một lần nữa tôi xin cầu chúc cho pháp hội chúng ta, cũng như toàn thể pháp giới chúng sanh đều chóng vãng sanh Cực Lạc và thành Phật đạo.

Nam mô A Di Đà Phật.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.