Kinh Sáu Sáu — Tổng Hợp

14. Bài Giảng Tại Tịnh xá Ngọc Trường, 17/8/Nhâm Thìn (02/10/2012)

Kính lạy đức thầy Thích Ca Mâu Ni Phật. Mô phật. Hôm nay cũng có duyên lành về Phật pháp mà cũng là ngày 17 tháng 8 thì cũng có Ni sư trụ trì Ngọc Trường có nhà ý thỉnh tôi đến đê trao đôi về pháp lý cùng quý vị trong ngày Phật thất hôm nay. Vậy trước khi đi vào bài giảng tôi cũng xin cầu chúc cho pháp hội của chúng ta cũng như toàn thể pháp giới chúng sanh đều chóng vãng sanh về Cực Lạc và thành Phật đạo. Nam Mô A Di Đà Phật.

Thì cũng như kỳ trước, luôn luôn chúng ta nên nhớ rằng Đạo Phật cũng như tất cả tôn giáo khác và cũng như toàn thể pháp giới chúng sanh từ trước đến bây giờ và mãi mãi về sau thì vấn đề sống chết vẫn là vấn đề ray rứt, nhức nhối và trăn trở nhất của con người chúng ta.

Mà từ xưa, trước khi Thái tử Si-Đạt-Ta sinh ra thì 62 tôn giáo bạn giải quyết mà không xong, hay nói đúng hơn tưởng là xong nhưng mà không xong đó chỉ là pháp môn cải sửa, đối trị thay thế, cải sửa thay thế cảnh giới xấu thành cảnh giới tốt, thay thế cái xiềng cây, xiềng sắt qua xiềng vàng, thay thế cái lồng nhỏ bằng cái lồng lớn. Thế là cũng kẹt trong cái lông, cái xiềng.

Chỉ khi Thái tử Si-Đạt-Ta thấy được cái đó và 5 năm đi tìm đạo, 6 năm khổ hạnh, cuối cùng 49 ngày dưới cội bồ-đề Ngài mới tìm ra Đạo Phật, từ đó mới có Tứ Sa Môn Quả. Thì hôm nay tôi không giảng dài nữa, tôi đã nói nhiều lần rồi, thì chúng ta đi qua Đạo Phật.

Mà Đạo Phật là cái gì, nó khác vời 62 tôn giáo bạn hay 1 thứ? Nói khác là sai, nói 1 thứ thì trật.

Tôi xin thí dụ để quý vị hiểu. Thí dụ thì không phải là sự thật nhưng mà quý vị nương vào đó quý vị sẽ thấy được sự thật. Thì cuộc đời này nó giống như dòng nước biến vậy, quý vị ra ngoài biển ngồi hoặc ngoài sông, sông thì không rõ lắm vì nó quá nhỏ, còn biển thì nó bao la, quý vị sẽ thấy dòng nước biển nó trôi chảy một cách lặng lẽ im lìm, nó bao la mà chúng ta thí dụ như vô lượng vô biên, nó không có ngăn mé, nhưng vì một chút mờ mờ của cái dòng sông đó, thường trong Đạo Phật kêu là vô minh (vô là không, minh là sáng) mờ mờ, do đó mới nồi lên những lượn sóng thì sóng này không phải là dòng nước tạo ra, mà chính là gió tham - sân - si, gió bát phong thối lên. Chúng ta ngồi ngoài biển chúng ta thấy lúc mà không có gió thì biến nó chảy một cách lặng lẽ, thì cái biến này ví như cái linh hồn của chúng ta, nó không bao giờ mất, nhưng mà nó cứ lặng lẽ, lờ mờ nó trôi. Thì do chữ mờ mờ nó trôi thì trong Đạo Phật kêu là vô minh hay là ngu si, rồi từ đó mới có sự tham lam. Hễ ngu mê thì hành động tham lam, lời nói cũng tham lam thành ra cái si mê, thường Đạo Phật kêu là "cái tâm". Thì những cái lượn sóng này tức là chúng ta bây giờ có mắt, có tai, có mũi, có lưỡi, có thân và có những cảm giác, những tư tưởng. Thành ra rất nhiều mà tóm lại Đức Phật nói có 3 cái thôi: một là xác thân, hai là cam giác, ba là tư tương. Xác thân là chúng ta biết rồi, đó là mắt tai mũi lưỡi thân đây.

Cảm giác là cái biết mà chưa phân biệt. Biết dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó. Nó nương vào xác thân là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, óc để phát hiện ra cái cảm giác dễ, khó, không dễ không khó. Mỗi vị nhận lấy trong cái xác thân mình nha. Chúng ta đau khổ cũng do xác thân này, mà chúng ta cải sửa để được hạnh phúc cũng ở xác thân này, mà chúng ta thành Phật cũng ở xác thân này. Do cái nhận thức khác nhau mà sự đau khổ có khác nhau.

Thì hôm nay tôi xin nói về cái nhận thức, mấy vị thường gọi là cái tâm hay mình kêu là cái biết, hay còn kêu là phân biệt, hay còn kêu là tư tưởng. Nhiều danh từ lắm nhưng mà cái quan trọng là chúng ta phải hiểu rõ về danh từ. Hiểu rõ ở đâu? Ở ngay trong xác thân này.

Một chút nữa quý vị trả bài nha chứ không phải tôi giảng hoài, tôi giảng nhiều lần rồi, tôi có danh sách chút tôi đọc những người nào mà khá thì hôm nay tôi kêu, còn những người mới quá tôi không dám kêu, đụng tới run quá xỉu ở đây thì kẹt cho tôi. Hôm bữa có cô gì pháp lý giỏi lắm, không biết bữa đó cô bệnh, cô trả lời lanh lắm, kêu một cái, cầm micrô run hết trơn, thiếu điều muốn xỉu, muốn ngất, thôi tôi chăn lai không dám. Thành ra đây có 3 tốp người, tôi không nhớ, tôi truyền giới nhiều quá đi, thì tốp người của đệ tử Phật Thích Ca thì đa số hồi xưa thời Sư Trưởng lận, kéo dài tới tôi về đây năm 1983 thì dòng họ đó là họ Ngọc, còn thiện nam là chữ thiện thì đó là mấy người cố cựu xưa đó, thì đa số giỏi, tôi nói đa số tức là có một số không giỏi gì, lâu thì lâu chẳng hạn như là... thôi tôi không kể tên ra, có mấy người rất là lâu từ Sư Trưởng tới giờ mà pháp lý chả biết gì hết, mà chúng ta biết Pháp lý là Thầy của 3 đời chư Phật, Thầy của tất cả mọi người.

Pháp lý là gì? Là cái tâm, là cái hiểu biết.

Tâm nó có mấy thứ? Nó có vô lượng thứ. Nhưng mà đại khái có một cái tâm tư tưởng thì tạo ra tam giới tức là chúng ta. Còn một cái tâm quan trọng nhất là cái tâm Bát nhã tức là sát-na tức là cái dòng nước tôi nói hồi nãy đó.

Thì cái dòng nước này với cái lượn sóng, lượn sóng là cái tâm tam giới. Mà cái dòng nước với sóng khác hay là 1 hay 2? Thì chúng ta thấy khó nói. Rời nước không có sóng, mà rời sóng không có nước, nhưng mà sóng nó nương vào nước, nhờ có gió bát phong nó nổi lên những lượn sóng.

Thì chính cái gió tham - sân - si bát phong này đó mượn cái dòng nước để tạo ra lượn sóng tam giới này có thân, có cảm giác, có tư tưởng. Thì tư tưởng là tâm mà đó là vọng tâm.

Còn cái biết của dòng nước thì đó là chơn tâm. Mà chơn tâm thì nó không có vấn đề biết, mà cũng không có vấn đề không biết, cái khó là ở chỗ đó, mà hễ nhận chơn tâm là Phật. Mà nhận ở đâu? Nhận ngay trong sóng, nó không phải là sóng mà nó không khác với sóng.

Sóng thì nó có cái nhận biết và có đối tượng nhận biết.

Còn dòng nước thì nó không có đối tượng. Mà nhờ không đối tượng nên nó biết hết, nó biết cái nhận thức của sóng và đối tượng của sóng. Thành ra nó với sóng không khác. Nhưng mà sóng sanh lên nhận thức rồi diệt, còn nó lúc nào cũng lặng lẽ trôi. Thành ra 62 tôn giáo thì cứ chạy theo sóng, cũng như bây giờ chúng ta chạy theo xác thân này. Xác thân này có cái thân bên ngoài, thân bên trong là chỗ cảm giác phát hiện độc đáo nhất, và cái xác thân không ngoài không trong đó là chỗ tư tưởng phát hiện, có bây nhiều thôi.

Xác thân bên ngoài này đó là ăn sắc, tài, danh, lợi, ăn, uống, ngủ, nghỉ kêu là cõi dục, dục của dục giới có sự ham muốn và chết còn nguyên thân, và phải thiêu để lâu nó thối chịu không nổi, phải ăn cơm cháo, rồi thấy sắc đẹp thì thích nhất là sắc đẹp của người khác phái, và thấy tiền bạc thì ham, thấy danh lợi người ta khen mình thì thích, đưa lên cao thì khoái. Sắc, tài, danh, lợi rồi đến ăn uống, ăn thì muốn ăn ngon, mặc thích mặc đồ tốt, ở thích ở nhà lầu cao, chùa to hay nhà to cột lớn, bệnh thích chỗ sang trọng ở những phòng cho nó đầy đủ tiện nghi. Còn cõi trời sắc giới người ta sợ cái đó. Thành ra cõi trời sắc giới không có nam căn, nữ căn, người ta là trượng phu thôi, đó là những người giữ 8 giới không có vợ chồng gì hết, nhưng mà đó cũng là cái xiềng vàng thôi, thì hết phước, hết tuổi thọ rồi cũng phải chết. Rồi bỏ cái đó qua cõi trời vô Cõi trời vô sắc là không có xác thân bên ngoài, không có xác thân bên trong chỉ sông băng cái tưởng tượng, tư tưởng cao thượng vô cùng, mà tư tưởng chúng ta nên nhớ nó rất vi tê, nó là cõi vô hình không có xác thân, vô sắc nhưng mà vẫn có tư tưởng phân biệt rồi nó cũng phải hoại thôi, thì cái đó chúng ta học sau.

Đây tôi nói đại khái thôi nhưng mà tất cả những tam giới này: cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc đều nương vào cõi Tịnh độ tức là cõi sát-na, dòng nước đê tạo nên những lượn sóng, mà hễ sóng thì có giới hạn, có điều kiện thì mới tạo nên sóng được, cũng như chúng ta bây giờ sông là phải có điều kiện.

Nhưng mà trong cái xác thân này trong cảm giác, trong tư tưởng có 1 cái phi điều kiện đó là dòng nước linh hồn, mà chúng ta có nhận được nó đâu. Mà nó ở đâu? Ở ngay trong xác thân, ở ngay trong cảm giác, ở ngay trong tư tưởng. Mà nhớ là xác thân, cảm giác, tư tưởng cũng là 1, mà 1 là sai mà 3 là trật, nó tiến hóa cao hơn.

Như xác thân bên ngoài này chúng ta dễ thấy.

Còn xác thân thứ 2 thì hơi khó thấy, đó là những dây thần kinh. Ai có học lớp 12 thì biết, mà ai có làm bác sĩ thì thường thường mổ là mổ cái đó, mắt thì dây thần kinh thị giác, tai thì dây thần kinh thính giác, mũi thì dây thần kinh khứu giác, lưỡi thì dây thần kinh vị giác, xác thân thần kinh xúc giác, tức là dây gân đó. Dây gân với thịt nó khác đó. Nó cũng là đất nước lửa gió thôi nhưng mà thịt thì nó thô tháo, chích thịt thì nó đau mà đau ít, còn chích gân thì nó đau nhiều. Chúng ta chích khi mà bị phù kêu là áp xe gì đó thì nó nhức chịu không nổi, còn chích thịt nó nhức thôi. Chúng ta để ý cái thân thứ 2 chỗ mà cảm giác phát hiện rõ rệt nhất.

Còn thân thứ 3 là cái óc, chúng ta kêu nhũng não đó, chỉ có tư tưởng thôi. Chúng ta nên nhớ một điều khi mà cảm giác nó mượn dây thần kinh để phát hiện rồi thì dây thần kinh không phải là cảm giác, quý vị thường lầm cái chỗ đó là không đi sâu vào Đạo Phật được. Cũng như ống loa phát ra tiếng nói thì tiếng nói không phải của ống loa mà là của làn sóng, thì khi cảm giác dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó là của cảm giác nó mượn cái lưỡi ăn món đồ rồi cảm giác dễ chịu mượn cái dây thần kinh, cái gai trên lưỡi đề mà phát hiện cái đó thì cái lưỡi không phải là cảm giác mà là cái cơ quan làm phát hiện cảm giác thôi, chúng ta phải hiểu điều đó để chúng ta đi sâu vào con người chúng ta thì chúng ta mới giải thoát được, đó là tôi nhắc lại thôi. Còn cái cõi Tịnh độ đó thì nó không có đối tượng. Chẳng hạn như bây giờ tôi thấy cái ca thì phải có con mắt và đối tượng của tôi là cái ca rồi cảm giác mới mượn con mắt thấy cái ca, cái ca mới nằm trên tròng đen thì dây thần kinh mới rung động thì cảm giác mới mượn sự rung động dây thần kinh để phát hiện dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó thì cái này là cảm giác chớ không phải là dây thần kinh mắt, nhưng mà không có dây thần kinh thì cảm giác nó không phát hiện được, cũng như không có ông loa thì làn sóng không phát ra tiếng nói được, phải có điều kiện tức là có ông loa tốt. Cũng như giờ tôi nói đây nè, thì cái micro này phát ra tiếng nói, mà tiếng nói không phải micro, mà là âm thanh của tôi mượn cái micro để phát ra. Quý vị phải hiểu chỗ đó thì mới thể đi sâu vào Đạo Phật được. Thành ra cái cảm giác cũng chưa phải là chơn tâm mà nó thông minh hơn nó vi tế hơn.

Rồi bây giờ tới cái Tịnh độ tức là cái chơn tâm thì nó không phải là cảm giác mà nó không khác cảm giác. Cũng như bây giờ tôi biết, tôi biết tôi đang nhìn cái ca, cái phân biệt của tôi là cảm giác, cảm giác mượn dây thần kinh mắt đề biết cái ca này dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó thì tất nhiên phải có cảm giác và có đối tượng là cái ca, có 2. Thấy là thấy 1 cái gì, cảm giác là cảm giác 1 cái gì, phân biệt là phân biệt 1 cái gì, thì cái gì đó là đối tượng thì chúng ta đang sống trong trạng thái đó luôn luôn có 1 cặp đi đôi, thế giới của tương đối. Nhưng ngay trong đó có 1 thế giới tuyệt đối, thế giới Tịnh độ, thế giới của Phật nằm trong đó. Tức là khi tôi biết cái ca thì tôi biết rằng có con mắt tiếp xúc với cái ca, thì cái ca nằm trên tròng đen của tôi, rồi dây thần kinh thị giác mới rung động, cảm giác mới mượn cái rung động đó, cảm giác là cái biết mượn cái rung động cho cái dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó thì cái này là cái luân hồi, cái cảm giác này là vọng, cái ca này là vọng còn dữ hơn nữa, con mắt vọng dữ hơn nữa. Thành ra con mắt thuộc về thân, cái ca thuộc về vật lý tức là sắc trần, còn cái cảm giác nó thuộc về tâm.

Rồi bây giờ nếu tôi nhận được "cái lặng lẽ". Lặng lẽ không có thân, nó có tâm, nó chỉ là năng lực thôi, nó là thức biến, nó trùm khắp các nơi không thể diễn tả nó được, nhưng mình cảm nhận được nó. Bây giờ tôi lặng lẽ tôi biết răng tôi đang nhìn cái ca, tôi đang có cảm giác dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó về cái ca, thì cái này nó bao trùm cả cảm giác, bao trùm cả cái ca, nó bao trùm cả cảm giác dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó, nó biết hết, giống như cái gương vậy. Cái kiêng quý vị soi mặt, khi quý vị đứng trước kiêng thì tất cả mắt, tai, mũi, lưỡi quý vị hiện trong kiêng đó, nhưng mà cái hình trong kiêng không phải là kiêng, kiêng nó luôn luôn trong suốt nó nhận tất cả rồi nó phản chiếu trả lại tất cả, khi cái hình đi mất thì nó vẫn trong. Thành ra Đạo Phật thường kêu cái cửa chùa là "cửa không", "không" không phải là không có. "Không" ở đây có nghĩa là không có gì hết mà là có tất cả. Thì lặng lẽ biết rằng tôi đang nhận biết cái ca thì có con mắt, có cái ca và có cảm giác mượn dây thần kinh để phát hiện thì nó biết hết, nhưng mà nó không phải là cảm giác, không phải là cái ca, không phải là con mặt mà nó là tất cả. Rồi khi cái ca này bê đem đi chỗ khác không còn, con mắt không còn nhìn nữa thì cái biết này cái Lặng lẽ vẫn còn, nó biết rằng không có vật gì nữa hết, thì cái biết này chính là Phật, là Chơn tâm. Quý vị nhận ngay bây giờ thì quý vị thành Phật ngay bây giờ.

Thành ra Đạo Phật đâu có khó. Nhưng rất khó. Từ xưa tới giờ chúng ta nhận cái biết bằng phân biệt, biết dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó "là tôi, là của tôi, là tự ngã của tôi" thế là tiếp tục luân hồi sanh diệt, ngay bây giờ là ngạ quỷ, súc sanh, atula. Cái biết này là cái biết của vọng, của 4 đường ác. Hiểu kịp hông, đại khái là như vậy.

Còn bây giờ ngay cái ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh này, tham - sân - si này mình biết mình đang có cái tham thì cái tham này thuộc về cảm giác, tư tưởng chứ không phải cái biết, thì mình lặng lẽ mình nhận nó mà đừng có chạy theo nó, đừng có dính mắc theo với nó, mình cứ trở về cái biết, còn nó khởi lên nữa thì ở biết nó khởi lên, nó diễn biến ờ biết nó diễn biến mà mình không có diễn biến, rồi nó chẩm dút biết nó chấm dứt mà cái biết nó không có chấm dứt.

Nó dễ vậy đó, nhưng mà rất khó, tôi cho quý vị làm 10 kiếp nữa, tức là sanh lên mang xác thân 10 lần nữa chưa chắc là xong. Nhưng mà nếu quý vị trong hoàn cảnh thuận tiện vào Giáo hội Phật Thích Ca, Phật Thích Ca mất vào Giáo hội Phật A Di Đà thì chừng 7 ngày quý vị đắc A-la-hán liền, còn nghe Ngài thuyết 1 lần thì đắc quả Nhập lưu liền. Còn nếu tôi cũng thuyết giống Ngài thì quý vị nghe tôi 100 lần cũng chưa Nhập lưu được, mà Đức Phật thuyết 1 lần là Nhập lưu, tôi thuyết có thể cả 100 lần mà nếu tôi có đắc, còn tôi không đắc thì quý vị cũng chới với thôi.

Thành ra cái vấn đề người mẫu giáo, người sơ cơ thì trường học thầy giáo, cô giáo dạy rất quan trọng đối với người đó, hoàn cảnh rất quan trọng, nó chiếm hết 80, 90% cái đạo quả của chúng ta. Thành ra người Nhập lưu phải nhờ Thầy sáng, bạn lành có giới - định - huệ cho đàng hoàng.

Mà giới là gì? Quý vị có biết giới là gì không? Tôi giảng sau này tôi hỏi lại đó. Giới là phải gần Thầy sáng, bạn lành, tránh xa điều ác, gần những người hiên thì chúng ta mới giữ giới được. Còn bây giờ quý vị giữ không sát sanh mà phải phóng sanh, không trộm cắp mà phải bố thí,... Quý vị nói thì hay nhưng mà quý vị không sát sanh mà gần mấy người nhậu nhẹt tối ngày, quý vị ăn chay được không? Chính tôi hồi xưa tôi đi dạy trong trường học 10 thầy giáo có 1 mình tôi ăn chay thì nó khác người ta, vì khác nên nó phá nhất là đi đám cưới học trò, tôi đã tu rồi tôi đâu có đi đám cưới, nhưng mà học trò của mình nó thỉnh mình đi nó nói: "Đời con có 1 lần hà thầy, thầy phải đi, dù muốn dù không thầy phải đi". Tôi nói thầy ăn chay trường. Thầy ăn chay trường thì con làm chay cho thầy. Nói làm sao "thì thầy ngồi chung mấy thầy kia mà con để đồ chay riêng cho thầy". Làm sao ăn được, 9 thấy kia bốc đồ mặn bỏ vô, giỡn mà, rồi không lẽ mình giận, tu phải chịu, mình bốc ra, nó để vô, mình ăn 1,2 miếng cho nó đỡ rồi về nhà ăn thêm, tu là phải vậy, nó khó lắm, đời mà không tu thì mình không tu được.

Thành ra muốn tu quý vị phải gần thầy sáng, bạn lành, đi chùa thường. Nếu chùa mà gặp Sư trụ trì không đàng hoàng còn chết nữa, có nhiều trụ trì người ta không ăn chay, 10 ngày hay 5 ngày thôi. Rồi như vậy một đám ô tạp mình vô đó làm sao!?! Còn nếu Phật thất, gặp Sư trụ trì đàng hoàng, phật tử có tu nữa thì bây giờ mình không tu cũng không được. Bây giờ thí dụ người ta ngồi nghe pháp đây, người ta ngồi niệm Phật mình xuống dưới mình nằm ngủ được không? Hay nằm ở đây ngủ được không? Mình cũng còn cái xấu hỗ chứ. Thành ra tu phải tập sống chung gần thầy sáng, bạn lành. Mà làm sao biết có thầy sáng? Làm sao biết bạn lành? Thì Đức Phật đã có giảng trước rồi "Ông thầy hay phật tử, bạn nào mà có giữ giới, có định, có tuệ".

Ma giới là gì? Mình học rồi: 5 giới, 8 giới, 10 giới. 5 giới là phật tử đây, còn 8 giới là những người bắt đầu đi vào cõi trời sắc giới là dễ đi qua Đạo Phật. Mà 8 giới không phải là giới, có 5 giới đầu là giới, 3 giới sau là cái hạnh.

Hạnh là gì ha? Quý vị để ý sau tôi hỏi, đây là tôi giảng rồi, lần lần trả bài tôi hỏi. Hạnh là cái tư cách. Giới mà nếu mình không giữ thì hại mình, hại người, người ta sẽ thưa gửi, người ta đánh đập mình. Còn hạnh là không đụng tới ai, nhưng mà tư cách của mình không xứng đáng là 1 người phật tử.

Giới thứ 6 không ngồi ghế cao, nằm giường rộng, chiếu lớn, chỗ xinh đẹp. Tôi ngồi ghế salon, ghế ngai vua, tôi thấy đi chơi hành hương như vô chỗ Ngai vua Bảo Đại phật tử khoái lắm, mướn leo lên đó ngồi chụp hình nữa, làm vua mà, vua này vua cỏ mặc áo đồ của ông vua rồi leo lên ngai vàng chụp hình rồi nói "Sư Sư coi con ngon không?" Tôi nói ngon, vua này là vua cỏ. Chúng ta thích hình thức.

Rồi chỗ vắng lặng, bãi biển, núi cao này kia ngồi nhức chân quá Sư ơi, Sư ngồi 2 tiếng con thường nửa tiếng là quá lắm rồi. Mà đi đánh bài, đi chơi suốt đêm thì được. Cái tập khí chúng ta nó nặng lắm.

Mà như vậy thì chúng ta phải tránh những bạn xấu. Mà muốn biết bạn xấu hay tốt mình coi có giữ giới hay không. Có nhiều người 5 giới như vậy nhưng mà người ta giữ 8 giới, bởi vì 3 kia nó không thuộc về giới mà nó là hạnh kiểm. Quý vị không ngồi ghê cao, năm giường rộng. 5 giới cũng giữ được không nghe xem hát múa đờn kèn, mình có thể không coi truyền hình, không trang điểm phân son. Quý vị không thoa son, dồi phấn không kẻ chưn mày đê như thường, đừng có mặc đô tơ lụa đẹp đẽ, đô trơn láng mịn màng gì đó. Còn mấy ông người nam cũng vậy mặc vải bô bô, đô đơn sơ thôi. Cái ăn - mặc - ở - bệnh là cái quan trọng nhất đối với người tu, nếu mà lo cái đó thì không có thì giờ mà coi kinh, không có thì giờ mà ngồi thiền để nghiền ngẫm cuộc đời này, nghiền ngẫm cái xác thân này.

Thành ra tôi khuyên quý vị cái đầu tiên là làm sao giữ giới, mà phải gần những gương tốt. Gương tốt là ông trụ trì, ông Thầy Bổn sư, Sư phụ gì đó, kêu Sư phụ chứ không giống Sư phụ chút nào hết. Còn bạn mình cũng vậy, bạn nào tu mình biết có giữ giới hay không, mình gần mình biết liền, mình nên gần những người đó "gần mực thì đen mà hễ gần đèn thì sáng".

Rồi thứ 2 là cái Định cái định này là khó à, hê giữ giới rồi thì quý vị tu định dễ dàng vì có thời gian rảnh "ít muốn biết đủ", trong Kinh nào bắt đầu vô Phật cũng nói cái đó trước "tri túc thiều dục".

Thì An Quang có nói:

Cơm rau đỡ dạ đời, Cốc lá che gió sương, Người đời nếu biết đủ, Sầu khổ chẳng còn vương.

Biết đủ rồi đâu còn khô gì, quý vị đâu có xài gì. Như tôi bây giờ tiên tôi xài cái gì. Giờ bốn mấy năm tôi không biết có tiền, tôi vẫn sống khỏe như thường, phây phây, khỏe hơn quý vị nhiều. Quý vị đêm còn phải đóng cửa, tôi không có cần, tôi có cái gì đâu, chỉ có cái bát với bộ y, mà cái y cũng rách, cái bát là cái nồi đất thôi, trong mình tôi có cắc bạc nào đâu mà tôi sướng hơn quý vị nhiều, sướng về cái tâm, mình sống là sống về tinh thần. Cái tâm là quan trọng hơn về cái xác thân, xác thân chỉ là cái tay sai của tâm quý vị, nên nhớ chỗ đó.

Thì cái nghiệp Đức Phật phân biệt có 3 cái thôi: cái tội thân, cái tội của miệng, và cái tội của tư tưởng.

Nhưng mà cuối cùng Ngài bác cái thân không có tội, cái miệng không có tội, mà chính cái tư tưởng mới là tội.

Quý vị muốn làm cái gì quý vị phải nghĩ mới làm. Không nghĩ mình đất đá sao? Không lẽ mình trâu bò sao? Trâu bò nó có tư tưởng, mà tư tưởng nó chưa gọi là tư tưởng bởi vì nó không có ý chí, không có sự cải sửa. Mình làm cái gì mình phải nghĩ, phải biết cái này chứ chẳng lẽ không biết. Thì cái biết này là chánh nó sai cái thân đi làm, nó sai cái miệng nói. Mà nếu cái biết quý vị là cái biết thiện thì hành động thân mà thiện, cái lời nói là thiện. Còn nếu cái hiểu biết quý vị mà ác thì cái thân này là ác theo, cái tay sai của cái tâm, của cái ý.

Thành ra cái thứ 2 quý vị phải làm sao cho cái tâm mình nó trong sáng. Mà tâm được trong sáng thì mới nhận được cái Bất tử, mới qua Đạo Phật được. Mặc dù cái tâm u tối vẫn có Phật tánh, dòng nước mà có sóng ác, sóng xấu thì vẫn có dòng nước linh hồn trong đó, mà sóng tốt sóng thiện thì vẫn phát sanh từ dòng nước linh hồn, nhưng mà chừng nào nó mới nhận lại, bởi vì cái tu của Đạo Phật là không có cải sửa, không có từ từ, không có lai rai, mà phải nhận lại ngay trong tư tưởng này có cái phi tư tưởng, cái Bất tử nằm trong đó. Mà muốn nhận lại thì cái tư tưởng phải thật là trong sáng. Quý vị niệm Phật đếm từ 1 tới 10, niệm Phật khỏi đếm thì cái tư tưởng chưa trong sáng đâu. Bởi vì niệm Nam mô A Di Đà Phật 1, Nam mô A Di Đà Phật 2, nó phóng, rồi kéo nó trở lại niệm lại Nam mô A Di Đà Phật 1,2,3,4 nó phóng nữa, kéo nó trở về. Tâm vừa ở ngoài vừa ở trong (Tâm của sơ thiên). Nhưng mà làm hoài đi, giữ cái bền làm nữa đi rồi qua giai đoạn niệm khỏi đếm.

Giai đoạn 2. Niệm A Di Đà Phật, A Di Đà Phật được chừng 100-200 tiếng nó phóng nữa thì kéo trở lại nữa, nhưng cứ làm nữa đi, làm hoài đi tới chừng nó thuần thục được 1000, 2000, 10.000 thì được rồi, thì tạm rồi đó. (Sát của sơ thiền) Tới giai đoạn 3. Quý vị không muốn nó vẫn đến với mình thôi, kêu là tiếng niệm Phật nhập tâm, bởi vì tiếng niệm Phật từ trong tâm nó ra thì cái này kêu là định, hỷ. Cái thức quý vị bắt đầu trong sáng, định lực rất mạnh. (Nhị thiền) Giai đoạn 4. Quý vị đi nữa là chìm đắm trong trạng thái mất thân (Tam thiền) Giai đoạn 5. Rồi đi nữa là trạng thái xả niệm thanh tịnh (Tứ thiên). Đi nữa bỏ thân bên trong, bó cảm giác chí còn sông tư tưởng thôi (tứ không). Cái này là cái chết. cái này là cao nhất, nhưng mà thấy mình bằng với Phật, bằng với Tổ nhưng mà đồ dỏm.

Thành ra Đức Phật dặn tới tứ thiền là cùng. Sau tôi giảng lại cái này, tôi nhắc sơ thôi, tôi nói tóm đặng quý vị trả bài, tôi nói nhiều lần rồi nay tôi nhắc lại. Có một số phật tử mới chưa biết gì hết, có một số rất giỏi, nhưng bởi vì tôi không đụng tới thành ra ngồi nín thinh hoài, hễ dụng thì cái máy nó chạy, nhấn nút nó cũng không nín nữa, thì những người đó có thể cho những người mới người ta nương tựa đặng có trình độ nó tương đương, để tôi giảng pháp nó dễ một chút. Bây giờ từ nay tôi đi sâu, tôi không có giảng cạn cợt như mọi lần nữa, giảng như vậy là chết phật tử.

Thời bây giờ nó đến rồi, mình phải sống với Đạo Phật, sống với dòng nước linh hôn, đừng có sông với sóng nữa, sông với sóng là khô đau. Cuộc sông bây giờ càng ngày càng đi xuống mình phải lăng nghe cuộc sông này, mình phải nhận cái Bất tử ngay trong cái sanh diệt thì may ra mới được.

Ở đây có một số chừng hai ba bốn chục gì đó, đó là dòng họ Thích Ca là họ Ngọc với một số họ Di Lặc là họ Như, còn một số mới đây là họ Di Đà là họ Liên thì đa số mới hà, nhưng mới mà có một số siêu được 5, 3 người gì đó, thì tôi kêu trả bài là tôi biết liền, có người nhát quá, khá tôi kêu trả bài run quên hết trơn, muốn xỉu, rồi xỉu bậy tội nghiệp cho tôi, ở ngoài trả bài lanh lắm, trả bài lanh lắm, kỳ này kêu trả bệnh hay sao không biết mà cầm micro run quên hết trơn hết trọi. Có Sư cô đi nghe pháp thường xuyên kêu một cái là mặt mày xanh méc, thì cái đó là cái nghiệp nói dư sức nói nhưng mà thấy ông Sư ốm ốm này sợ, tôi không biết tôi có làm gì đâu mà sợ, trả được thì được, không được thì thôi, tập nói chứ. Bởi vì pháp là quan trọng nhất là Thầy của 3 đời chư Phật.

Đức phật Thích Ca ngồi thiền 49 ngày rồi mới thấy được cái pháp đó, rồi mới thuyết lại. Thành ra "Pháp có trước Phật đó là Pháp của vũ trụ" rồi Phật Thích Ca mới thấy "Pháp đó" mới thuyết lại thì "Pháp sau này là của Phật Thích Ca". Thì cung 1 thử thôi, nhưng ma trong vũ trụ làm sao minh thay được.

Thành ra bữa nay tôi muốn nói là "Pháp vũ trụ là Pháp sát-na" chúng ta còn kêu là lịnh độ Đức Phật A Di Đà cũng từ "Pháp đó" mới tạo ra thể giới Cực Lạc Tịnh độ. Chúng ta cũng từ cái pháp đó, từ cái dòng nước linh hôn mới tạo ra thế giới uế độ bằng cái tư tưởng. Ngài tạo ra Tịnh độ bằng trí tuệ, thành ra vẫn có hình tướng giống như vậy nhưng mà là bằng hào quang. Còn chúng ta cũng tạo vậy mà bằng tư tưởng có thể cầm được, nắm được, chướng ngại.

Thành ra thể giới Cực Lạc quý vị gặp A Di Đà, gặp bông sen quý vị có thể đi qua thân A Di Đà, đi qua bông sen, lầu các tường vách như vầy quý vị đi xuyên qua tường vách, nó không phải là tư tưởng, nó không phải là vật chất thô tháo này, nó không phải là phù trần căn, không phải tịnh sắc căn, mà nó là thắng nghĩa căn. Chúng ta phải đi tới cái đó nữa.

Như xác thân bên ngoài, quý vị thấy tôi có mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, óc thì kêu là phù trần căn (phù là nổi, trân là bụi bặm) nổi bên ngoài nắm được, bắt được. Còn đi sâu chút nữa là tịnh sắc căn tức là dây thần kinh, nó cũng là đất, nước, lửa, gió nhưng mà quý vị thấy nó vi tế hơn. Chẳng hạn dây thần kinh thị giác tôi quý vị đâu có thấy, thần kinh xúc giác quý vị có thấy dây gân, khi nào tôi ốm nó nồi, có nhiều người mập nó không nổi, cái đó cũng là thân mà thân vi tế hơn, thì trong Duy thức kêu là tịnh sắc căn.

Khi quý vị đắc quả Nhập lưu rồi thì quý vị dùng căn khác, không phải là căn phù trần, căn tịnh sắc nữa, mà cái này là "căn không căn".

Căn Không Căn là sao? Là chỉ có đứng lặng nhập vào đứng lặng. Tôi thấy cái ca thì tôi với cái ca là 1 đều phát hiện từ dòng nước linh hồn.

Còn nếu tôi thấy có cái nhận thức tư tưởng tôi và có cái ca được thấy thì cái này là sóng chứ không phải là nước.

Còn nếu tôi nhìn chính cái ca cũng là năng lực, mà con mắt tôi cũng là năng lực, mà cái hiểu biết cái tâm của tôi vẫn là năng lực, ba cái đều năng lực hết "tam luân không tịch", ba cái đều là Chơn tâm.

Thành ra nếu về dòng nước linh hồn thì mình thấy cái xác thân mình và đối tượng của xác thân chỉ là năng lực, là dòng nước linh hồn, là thức biến thôi chứ không có thật. Mà nếu về thức thì quý vị thấy mình và tất cả mọi người sắc, thọ, tưởng, hành, thức đều là thức biến hết.

Còn nếu mà không nhận được cái thức, cái linh hồn rồi thì mình thấy có tôi có người khác người khác chửi tôi bị chửi và có tiếng chửi 3 cái.

Còn nếu dòng nước linh hồn thì nó vẫn biết có người khác, mà người khác là dòng nước năng lực, mà tiếng chửi cũng là năng lực, mà tôi cũng là năng lực, mà năng lực thì đâu có hình tướng gì. Nhưng mà do tham, sân, si mới tạo ra hình tướng, do tư tưởng mới tạo ra có người chửi, có tiếng chửi và tôi bị chửi toàn là ảo ảnh, là cái sóng. Cái vọng tậm phát hiện từ dòng nước linh hồn là cái thức biến, là năng lực. Nói vậy để quý vị biết nó vậy. Quý vị biết tôi cũng trăn trở lắm tôi mới giảng được, khó giảng lắm, đố quý vị dễ dàng mà cho thí dụ được, nhưng mà rồi quý vị cũng làm được dễ dàng thôi, cái gì cũng bền bỉ thôi.

Nhưng mà cái khó nhất là cách tu của Đạo Phật nó không giống như cách tu hồi xưa giờ của mình. Hồi xưa giờ mình tu phải có điều kiện, có thầy sáng, có bạn lành, cái tứ thiền làm cho cái thức trong sáng, phải nương vào xác thân này, thầy sáng và phải có định lực, và phải có tư tưởng,... Nhưng mà qua cái Bát nhã rồi không có vụ đó nữa, thành ra nó khó là chỗ đó.

Nếu chúng ta đi theo cái cũ, chúng ta cố gắng quý vị làm sao không nhất niệm. Quý vị muốn nhất niệm dễ ợt, niệm hoài niệm hoài cứ tống nó vô hoài thì chủng tử thiện nó đầy nó tiêu diệt chủng tử ác, thì chủng tử niệm Phật cứ tống vô nữa tiêu diệt bao nhiêu mình cứ tông vô, nó tiêu diệt 2 mình tống vô 4, nó tiêu diệt 4 mình tống vô 16 thì tiêu diệt một mớ còn lại một mớ, tới chừng đồng minh niệm Phật nó mạnh nó tiêu diệt bên kia lại, mà hễ nó đầy rồi nó tràn ra, cái này dễ thôi. Còn cái lối tu của Phật nó khác à. Không có tiêu diệt cái gì hết, không có chủng tử ác, chủng tử thiện, không có chủng tử niệm Phật, không có gì hết mà có tất cả nhưng mà tất cả đều là năng lực. Chủng tử ác, chủng tử thiện, chủng tử niệm Phật đều giống hệt thôi.

Nhưng mà khi hiện ra cái sóng thì khác, nhưng mà hiện cái Bản thế dòng nước bên trong cũng là 1 thôi.

Mà Bản thế ở đâu? Thì ngay chủng tử ác nhận lại, không được đâu. Ngay chủng tử thiện, nhận lại được, ngay chủng tử niệm Phật nhận lại được. Ngay chủng tử ác nhận cái dòng nước không được đâu.

Vậy chủng tử ác nó không nằm trong dòng nước? Nằm chứ, không nằm làm sao nó phát hiện được. Nhưng mà tại sao chủng tử ác nhận lại dòng nước không được? Tại nó ngu si, nó không có thông minh, không có sáng, không có phước báo. Thành ra chỉ có người có phước báo, chỉ có quý vị vô đây ngồi ở không may ra mới có thể nhận lại Phật tánh, nếu quý vị nghèo xơ xác vô đây nghe về cạp đất mà ăn, phước báo không có, ngu si.

Vậy người ngu si không có phật tánh sao Sư? Vẫn có. Không có làm sao hiện ra đó được.

Người thông minh có Phật tánh không Sư? Vẫn có. Giống hệt thôi. Nhưng mà người thông minh mới đủ điều kiện để nhận lại cái Bất tử, mới qua Đạo Phật được. Mà như thế nào là thông minh? Phải nhị thiền sắc giới. Mà tôi thấy đây quý vị không biết có ai qua nhị thiền sắc giới không. Khi muốn niệm Phật thì ở trong linh hồn chủng tử nó chín mùi rồi nó phát ra, thì cái đó là A-lại-da niệm đấy, rồi tư tưởng mới nhận được nó tống vô A-lại-da, mà nó đã là đầy rồi tống vô nó tràn ra nữa, thành ra bây giờ chủng tử niệm Phật đầy trong đó, chủng tử ác bị tiêu diệt còn một số già dặn không tiêu diệt được đâu. Cái hạt giống nó già rồi nó ngủ ngầm. Ngủ ngầm quý vị biết rồi hen, tức là chìm xuống chờ thời, khi nào quý vị dãi đãi.

Cuộc sống này dễ giải đãi lắm, nó thay đôi hoài, lúc mình giàu con ở ngoại quốc nó gửi tiền về ủng hộ, rồi bây giờ đùng một cái bị xe đụng chết ngay, rồi ra làm ăn kiếm tiền, nó không gửi nữa. Mà làm ăn bây giờ phải chửi thề, người ta chửi 1 câu mình chửi lại 9, 10 câu, chịu mới nối. Như ở Tịnh xá có một cô thấy tội nghiệp. Dữ lắm, gặp tôi, tôi bắt thọ giới, thì thọ giới bắt đầu hiên, rồi gặp tôi đi đứng mặc đồ trắng ấy giờ mặc đô nâu, bây giờ mặc đồ nâu đi nó giồng người tu, nhưng mà vô tịnh xá mặc đồ nâu chứ ra ngoài đời mặc đồ xanh, đồ đỏ. Tôi đi Sài Gòn chạy ngang, tôi thấy tôi hỏi thì cô nói mặc đồ nâu chửi lộn không được Sư ơi. Tôi nói cô mặc đồ nâu cô tu mà cô chửi lộn! Mặc đồ xanh, đồ đỏ ngoài đời chửi lộn nó dễ. Tôi nói chết rồi. Tôi biết vậy tôi mới biểu mặc đồ nâu người ta nói cô tu cô mặc đồ nâu mà chửi lộn? Cô nói buôn bán mình không chửi nó ỉa trên đầu mình, nó chửi 1 câu mình chửi 2 câu nó mới ngán.

Thành ra ngoài đời khó tu lắm, khó tu vô cùng, tôi biết vậy. Nhưng mà cuộc sông nếu không làm lấy gì mà ăn, không có con cái, không ai ủng hộ hết, mình phải nuôi 2. 3 đứa con thì phải đầu tắt mặt tối. Mà nghĩ cái đó tội lồi, vô thọ giới rồi. Cũng như ông gì nghèo xơ xác, nhà thì nóc nó dột tùm lum hết, ở dưới khi mưa thì nó ngập lên phía trên, hễ mưa suốt đêm thì 2 vợ chông phải ngôi suốt đêm. Rồi bà vợ vô làm công quả, tôi hỏi, khóc, thấy tội nghiệp. Chớ đúng cái đó là tôi không giúp, tôi theo Phật chỉ giúp những người bệnh thôi, chứ trời ơi ăn, mặc, ở, bệnh giúp hết tiên đâu giúp hết bây giờ. Những người bệnh hấp hôi sắp chết không hà mà biểu nhờ tôi xin, nhờ 1 lần thôi chứ một trăm mấy chục lần làm sao đây, nhưng mà hê gửi tới tôi cũng phải lo. Nhưng mà tôi nhờ có phật tử, phật tử tôi là siêu lắm chưa có ai bằng, tôi nhờ Việt kiều đệ tử ở ngoại quốc cả đống, mà tôi đâu có dám xài, mà tôi cũng đâu có cần tiền, nhưng mà phật tử làm trung gian.

Nhất là ở Càng Long chụp hình rồi có giấy chứng minh nhân dân, nhà thương bác sĩ gì bệnh nặng không hà, cũng may có cô Lệ, có ban từ thiện của cô toàn là Việt kiều không, kỳ rồi giúp 30 triệu lên mổ, 20 triệu là tiền mổ, phải có người theo, phải nằm trong phòng. Như Việt Nam mình khổ, 20 triệu là tiền mổ, còn lo tiền bác sĩ, y tá nó mới tiếp đón mình niềm nở. Hôm trước đưa bao thư, tôi nghe nói chứ tôi không biết, 20 triệu là tiền mổ đấy, còn bác sĩ riêng, còn y tá kêu là lì xì, rồi nằm phòng, rồi ăn uống nữa, giúp tới 30 triệu. Mà 1 người mà mấy chục người thì làm sao bây giờ, mà người ta bệnh tràn lan.

Còn ông Nhân gì đó, ông chuyên môn, ông biết Tịnh xá, ông cứ gửi hoài, bệnh thì tôi không có từ. Còn nhà cửa thì tôi không có giúp. Giúp gì nối. An, mặc, ở, bệnh, còn nhà cửa giúp làm sao? Cái này phật tử cứ làm hoài. Vô đây khóc tôi chịu không nổi, tội nói cái nghiệp con người nó khó lắm. Rồi giúp cất mà không chịu cho cất, nói đưa tiền, tôi không đưa, đưa rồi đem tiên nhậu hết, nhưng mà đòi tự cất lấy chứ không chịu cho cất, tôi nói không được thì thôi nhứt định là không đưa tiền. Tôi nói cô ra vật liệu xây dựng mua đi rồi trả tiền chứ nhất định không đưa tiền, mà bây giờ cất được hay không, không biết ông không chịu.....

Đây tôi muốn nói về vấn đề Đạo Phật, Tịnh độ và uế độ. Để rồi chúng ta cứ nghe nói cầu vãng sanh về thế giới Tịnh độ Cực Lạc Phật A Di Đà.

Rồi thế giới này là thế giới uế độ khác Tịnh độ sao? Bữa nay tôi muốn nói cho rõ. Thế giới uế độ chưa có Tịnh độ, hay Tịnh độ ân trong đó, mà thế giới Tịnh độ thì bao trùm thế giới uế độ thì. Cũng từ dòng nước linh hồn mà các bậc Thánh nhân tạo ra Tịnh độ, cũng từ dòng nước linh hồn mà phàm phu của chúng ta dùng tư tưởng thiện ác để tạo ra thế giới uế độ bây giờ (uế là dơ). Còn dòng nước tự nó thì không dơ, không tịnh, cũng không sạch, nó là nó, nó không gì hết. Rồi tạo ra những lượn sóng mà bằng tư tưởng chúng ta, tư tưởng ác cũng là uế, tư tưởng thiện cũng là uế. Đạo Phật chúng ta hiểu cái đó. Tư tưởng ác cũng là uế, tư tưởng thiện cũng là uế. Mấy ông, mấy bà có tư tưởng tốt cũng là dơ hết. Bởi vì sao? Tốt là tốt hơn cái ác, còn nếu quý vị tốt hơn nữa cũng là tốt hơn thiện. Cũng như quý vị giữ 3 giới là tốt hơn người không giữ giới, nhưng mà người giữ 5 giới tốt hơn người 3 giới, còn người giữ 8 giới tốt hơn người 5 giới, còn người 10 giới tốt hơn người 8 giới. Thiện - ác nó chỉ là cái dối gạt, cái xiểng thôi.

Con dong nước nó không có giới gì hết, nó không phải thiện, nó không phải ác, mà nó bao trùm hết tất cả. Mà muốn tu nó thì không thể tu được đâu, không có điều kiện gì đâu. Mà tu nó đâu có phải là do nhân duyên hợp lại đâu, nó chỉ là cái dòng nước chảy như vậy đời đời kiếp kiếp, nó vô lượng vô biên, nó không bao giờ còn mà cũng không bao giờ mất, nó không nằm vấn đề còn mất, vấn đề dơ sạch. Cái đó là cái khó khăn của 62 tôn giáo mà cũng là cái nhức nhối của vô lượng người, và cái nhức nhối khi tôi đi tu, tôi trăn trở với nó bốn mấy năm, giờ tôi mới hiểu, nhưng mà thực hành chứng đắc tôi không biết, còn cái mà giảng tôi thấy sáng tỏ là tôi trình bày, trao đổi quý vị, ai mà thực hành có thể đắc thì độ lại tôi, tôi không biết là tôi có đắc không tôi không biết, nhưng mà tôi thấy tôi trình bày sáng tỏ. Tôi đã trăn trở bốn mấy năm trời "Tại sao 62 tôn giáo bạn người ta có rồi mà Thái tử Si-Đạt-Ta không đồng ý? Sao mà sau 49 ngày nhập định, Ngài thuyết bài pháp con Sư tử hống tức là tiếng rống con sư tử?" Là từ đây mới có Tứ Sa Môn, mới có Đạo Phật. Mà Ngài không nói Đạo Phật khác với đạo trời làm sao, tôi trăn trở hoài, nó khác ra sao. Tôi, tới chừng qua Duy thức, nhất là Thủ Lăng Nghiêm, thì 15 hạng chúng sanh của tôi là nằm trong Thủ Lăng Nghiêm nhưng mà tôi sắp xếp lại, sắp xếp cho nó sáng tỏ, giờ tôi trao đổi lại quý vị. Quý vị nắm cái đó quý vị để ý để tu.

Chúng ta sẽ trở lại 4 đường ác ngay xác thân này: địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula giảng một cách rõ ràng. Hồi đó tới giờ mình nghe nói căn tiếp xúc với trần mà không biết căn là gì, trần là gi. Thì nay tôi giảng rõ

- Căn đó là sinh lý: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân có sự sống mà chưa có cái biết. Rồi sau tôi lặp lại quý vị phải trả bài.

- Trần là vật lý chưa có sự sống, chưa có cái biết tức là mắt có ghèn, tai có cứt ráy, mũi có cứt mũi, đàm nhớt, phẫn đó là vật lý không có sự sống, không có cái biết. Còn nhìn ra ngoài thì cũng vậy thôi đất, đá, nước, lửa, gió là vật lý; còn cỏ cây là sinh lý nó có sự sống.

- Rồi tới ngạ quỷ có cảm giác, cảm giác này phải nương vào sinh lý, nhưng mà cảm giác là tâm nương vào rung động của sinh lý của cón mắt.

Con mắt nhức thì cái nhức này là cảm giác chứ không phải con mắt, nó nương vào con mắt quý vị, con mắt quý vị đi ngoài trời bụi nó vô, nó nhức, thì cái này không phải là dây thần kinh cảm giác nhức mà tròng đen nó nhức, quý vị về nhỏ con mắt lấy bụi ra nó hết. Cái răng quý vị ngậm nước đá thì nó ê, ê không phải là cái tủy nha mà là cái răng quý vị thôi ngậm làm cho nó ấm lại thì nó hết. Còn khi mà quý vị hư dây thần kinh thị giác rồi, quý vị nhỏ mắt, nhỏ thì nhỏ mà nhức nó vẫn nhức phải mổ, phải làm sao hay là đứt dây thần kinh này rồi, nó quan trọng hơn là con mắt, con mắt chỉ nhận sự vật thôi, còn dây thần kinh này rung động cho cảm giác dễ chịu, khó chịu. Quý vị phải để ý, vì con mặt là xác thân bên ngoài, còn dây thần kinh là xác thân bên trong, quý vị chết rồi con mắt hư liền, nhưng mà dây thần kinh thị giác còn sống 8 tiếng, nên nhớ chỗ đó.

Còn cái tư tưởng là khác nữa, tư tưởng nó không mượn dây thần kinh đâu, tư tưởng nó cao lắm nó mượn dây thần kinh óc, thần kinh óc với thần kinh thị giác của mắt, tai, mũi, lưỡi khác, nó vi tê hơn kêu là tịnh sắc căn vi tê, dây thần kinh óc nó khác dây thần kinh này, nó cũng là thần kinh nhưng nó rất nhỏ nhiệm, nó là chỗ phát hiện của tư tưởng, còn dây thần kinh này là phát hiện cảm giác.

- Cảm giác là cái biết mà chưa phân biệt.

- Còn tư tưởng là cái biết mà có phân biệt. Thí dụ như cái ca này, tôi nhìn nó có cảm giác dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó. Nhưng mà tại sao dễ chịu, không giải thích được. Rồi lên dây thần kinh óc giải thích, mà không phải óc nha, tư tưởng mượn óc giải thích cái ca này tại mình thích nó là vì nó bằng inox nó tốt, nó không nóng, nó có thể không bể, cái hình nó đẹp, nó có thể đựng nước, đựng này kia, có thể bắt lên lò nấu được, nó không phải bằng nhôm này kia,... A! Cái phân biệt này chính là tư tưởng.

Mà tư tưởng muốn phân biệt, tư tưởng có cái biết gì đâu mà phân biệt, nó phân biệt được là nó phải nhờ cái ý chí tức là cái nghiệp đó, cái này quý vị phải nhận mình ên, lặng lẽ nhận nó, nó cung cấp chất liệu cho tư tưởng, tư tưởng mới có đủ chất liệu để mà phân biệt.

Mà chất liệu ở đâu? Chất liệu không phải ý chí mà nằm trong linh hồn quý vị. Hễ nói tư tưởng là đụng tới 3 cái.

Thành ra trong Kinh, Đức Phật nói thân, cảm giác, tư tưởng có 3.

Rồi bên Tiểu thừa tưởng đâu tư tưởng là thôi. Tư tưởng nó đụng tới nghiệp ý chí, mà nghiệp muốn có để cung cấp cho tư tưởng thì phải nhờ linh hồn. Linh hồn là cái kho chứa tất cả kinh nghiệm, kiến thức, ký ức, tội và phước, nó là kho chứa, nó là Tam Tạng, nó không có phân biệt, nó lừ đừ mơ mơ màng màng, thiện nó cũng chứa, mà ác nó cũng chứa, không thiện không ác nó cũng chứa, cái kho mà. Còn cái ông Đại tướng, ông ý chí, mạt-na, nghiệp chỉ là moi thôi.

Thì hôm trước chúng ta có học, nghe tôi là phải đi liên tục để tôi nói không biết, chứ tôi không lặp lại được, càng ngày tôi càng đi sâu chừng nào đụng A-la-hán thôi. Đi sâu về xác thân, về cảm giác, về tư tưởng. Mà nói tư tưởng là chúng ta đụng tới ý chí, đụng tới linh hồn.

Tư tưởng không có ý chí, không có linh hồn là không có tư tưởng. Tư tưởng có thể chấm dứt, ý chí không chấm dứt, và linh hồn cũng không bao giờ chẩm dút. Thành ra xác thân có thể dứt, tư tưởng vẫn còn.

Tư tưởng nó có 2 cái:

- Một là nó giao thiệp nó hoạt động chung với xác thân mắt tai mũi lưỡi thân.

- Hai là nó hoạt động một mình. Thành ra cái xác thân này nó không cần, nó hoạt động một mình đó là lúc nó trở về không có mắt, tai, mũi, lưỡi, nó hồi tưởng lại. Thành ra cái xác thân 5 giác quan này không có cái tư tưởng vẫn còn, mà dứt tư tưởng thì cái ý chí vẫn còn, mà dứt ý chí tư tưởng không có bởi thiếu người cung cấp chất liệu thì tư tưởng im bặt thôi. Cái này tôi đã có giảng nhiều lần rồi. Còn dứt tư tưởng, dứt ý chí thì cái linh hồn nó vẫn còn, nó là cái kho chứa. Mà thấy rõ được tư tưởng rồi thì đắc quả A-la-hán nhưng mà linh hồn vẫn còn, muốn dứt linh hồn không dứt được phải tùy thuận với nó, đây là Bồ-tát Thánh là Chư Như Lai. Thôi, đại khái như vậy.

Hôm trước tôi có giảng về Huệ Năng và Huyền Giác rồi, thì cuối cùng có 3 cái thời đó là:

Nhận thức đầu tiên ông Huyền Giác vô đặt vấn đề "sanh tử". Thì Huệ Năng nói ngay "Trong sanh tử nhận vô sanh. Ngay vô thường liễu tri chân thường". Thì ông nói "nhận lại là vô sanh". Thì Huyền Giác biết, lễ lạy liền. Ông nói nhận lại chính A-la-hán chính vô sanh. Thì ông Huệ Năng biết, Huệ Năng mới khen ông "Đúng vậy. Đúng vậy".

Ông đứng đó ông hầu Tổ chút xíu đâu 1, 2 tiếng ông xin về. Thì Tổ biết ông này giỏi nhưng mà không biết là thực sự giỏi không mới thử thêm một lần nữa "Ông về sao mau quá vậy". Đứng trên hiện tượng giới xác thân này về thì có mau, nhưng mà xác thân nó nằm trong chân tâm, mà chân tâm thì đâu có mau chậm, nó cứ vậy thôi. Thì Huyền Giác biết là Tổ thử mình nói là mình vốn không động, cái chơn tâm mình yên lặng như dòng nước chảy có gì đâu mà mau chậm, nó đâu có thời gian, đâu có không gian gì, có xác thân, có hình tướng là có không gian, có mau chậm, tôi sống bằng xác thân mà tôi không dính mặc xác thân thì đâu có mau chậm. Thì Huyền Giác mới trả lời "Vốn mình không động lấy gì mau chậm." Thì Tổ mới nói "Ai biết không động?" Do cái dòng nước như vậy nối sóng lên chặt cái thành sóng, thì chính Ngài chặt nó ra chứ nó đâu có sóng. Thì trả lời tôi nói sơ thôi, sau này tôi hỏi lại.

Có một số trả lời đúng mà không đúng. Đúng là đúng theo kinh sách, nhưng mà cho thí dụ nó lộn phèo hết. Thành ra tôi muốn quý vị nhắc lại 15 hạng chúng sanh nắm cho vững, trả như vậy là theo kinh sách thôi. Thì tôi thấy vậy là chưa có vững, nhưng mà tôi chưa có sửa đâu, tôi để y chang thôi, tôi thấy vậy chưa vững nhưng mà tôi không sửa đâu, tôi để quý vị tự cải sửa lấy. Tôi trở lại bài kinh sáu sáu qua 15 hạng chúng sanh trong đó xong rồi chúng ta mới trả lời câu hỏi này, trở lại vấn đề này. Nghĩa là câu hỏi không còn, quý vị thấy rõ thì quý vị trả lời, chớ bây giờ tôi không đính chính nữa, tôi giảng quá nhiều rồi.

Thì cái đó là cái câu hỏi thứ 1 giữa Huệ Năng và Huyền Giác. Thì Huyền Giác mới nói" Chính tự nhân giả sanh tâm phân biệt." Chớ cái đi cái đến là không, có đi không có đến." Rồi ông Huệ Năng mới nói" Ngài thực sự là Ngài đã hiểu được cái ý vô sanh." Nghĩa là Ngài đã hiểu được cái Bất tử thành ra hiểu được cái ý của Bất tử. Thì ông Huyền Giác mới nhận Tổ chơi mình nữa, đã là Chơn tâm mà ý tưởng phân biệt về cái chơn tâm thì Chơn tâm thuộc về vọng nữa. Thành ra ông mới chận lại" Chơn tâm há có ý sao?" Bất tử mà há có ý sao? Nghĩ về cái Bất tử thì Bất tử thành cái sanh tử nữa. Thành ra Tổ nói nếu mà không nhận cái Bất tử thì ai biết đây, ai biết phân biệt đây?" Không ý thì ai là phân biệt đây?" Thành ra đây có 3 tư tưởng: ý là tư tưởng, ai là tư tưởng, phân biệt cũng là tư tưởng. Như vậy bậc Thánh nhân không có cái biết, không phân biệt? Mà làm sao có tư tưởng? Như vậy có tư tưởng là vọng mà không tư tưởng là cây đá. Thì cuối cùng Huyền Giác mới nói 1 câu" Thánh nhân vẫn có phân biệt, nhưng mà đó không phải là tư tưởng." Thì Huệ Năng biết ông này biết, giờ giải thích nữa thì dài dòng, lấy tâm ấn tâm mà Ngài gật đầu thôi và nói ở lại 1 đêm đi, mai sáng hãy về.

Thì bài này tới đây là chấm dứt. Thành ra cái câu hỏi: Thánh nhân biết mà không phải tư tưởng. Vậy cái biết nó ra sao? Có mấy cái biết?

Đa số đã trả lời rồi, nó đúng mà không đúng, nghĩa là nó lộn tùm lum hết, chứng tỏ quý vị không có tham thiền sâu vào trong đó, chỉ y kinh mà trả lời thôi. Thì cái đó để quý vị suy nghĩ lại. Sau đế học bài kinh Sáu Sáu tôi đi thăng vào 15 hạng chúng sanh rồi chúng ta trở lại trả lời câu này. Quý vị phải trả lời nữa, có một số chưa trả lời. Còn sau tôi mới kể qua chuyện cũng nổi tiếng giữa Bồ-Đề-Đạt-Ma và Lương Võ Đế mà cũng là tâm thôi.

Thì Lương Võ Đế là ông vua rất sùng đạo, từng tạo hơn 72 cảnh chùa, độ hơn 3.000 tăng.

Khi hay Bồ-Đề-Đạt-Ma từ Ấn Độ qua thăm mình thì ông đón trước rất là hăm hở, rất là tôn kính, long trọng. Sau khi gặp ông khoe liền "Trẫm từ ngày lên ngôi giờ xây hơn 72 cảnh chùa, độ giúp tứ sự ăn mặc ở bệnh cho hơn 3.000 tăng. Vậy thì Trầm có trí tuệ gì không? Có công đức không?" Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma nói "Không có công đức gì hết." Ông tức, chạm cái tự ái ông, ông tưởng là khen nhưng mà chê. Ông nói "Vậy chứ cái đó là cái gì?" Bồ-Đề-Đạt-Ma nói "Đó là phước báo nhơn thiên hữu lậu, có hưởng là có hết, đó không phải là công đức, đó không phải là trí tuệ." Thì Lương Võ Đế là ông vua sùng đạo như quý vị, có nghe pháp nhiều, chứng tỏ ta đây cũng biết. Ông hỏi "Vậy chứ bạch Tổ, Đệ nhất nghĩa Thánh đế là gì?" Tổ nói "Quách nhiên vô Thánh." Không có mốc xì gì về nghĩa Thánh hết. Chết mồ không, không có Thánh gì hết, đệm thêm 1 cú nữa. Mà trong kinh sách thì có Thánh có phàm, Thánh là tuệ tri, thắng tri tới tuệ tri, liễu tri; mà phàm là tưởng tri, thức tri. Mà cái này ông nói không có Thánh phàm gì hết.

Rồi Lương Võ Đế tức mới hỏi "Ai đứng trước mặt trẫm đây? Ngài không phải là Thánh, tôi không phải là phàm sao?" Ngài nói không có Thánh phàm gì hết, Ngài không phải là Thánh sao. Tới đây Bồ-Đề-Đạt-Ma mới trả lời 1 câu "Không biết." Tôi không biết, còn hỏi cái gì, còn trao đổi cái gì nữa, nói Ngài cứ chặt chặt ngang hết trơn, Lương Võ Đế đưa ra cái gì cũng bị chặt hết. Lương Võ Đế mới tức rút lui không tiếp gì nữa hết. Bồ-Đề-Đạt-Ma mới biết là căn cơ Lương Võ Đế không thể độ qua Đạo Phật được, cái ông này gặp Phật thì lạy, gặp ma thì đánh chứ không tha thứ được, mà người tu đâu có vụ phân biệt Phật ma, đâu có gặp Phật thì lạy dài, gặp ma thì chửi. Thì quý vị bây giờ ngoài đời là vậy, gặp người tu kính mến thì lạy, vô chùa gặp Phật thì lạy, ra ngoài đời thì chửi thề, ăn thua đủ hà. Mấy người đó tốt chứ đâu phải xấu, nhưng mà tốt đâu phải là phật tử. Người phật tử không tốt, cũng không xấu, người phật tử phải vượt lên cái thiện ác. Thành ra Bồ-Đề-Đạt-Ma không chấp nhận.

Thành ra cái câu hỏi của tôi, mình trả lời sao giữa Bồ-Đề-Đạt-Ma và Lương Võ Đế. Như vậy câu đầu là tạo 72 cảnh chùa, độ hơn 3.000 tăng từ nay đừng làm phải không? Phật tử đừng làm, cái đó là phước báo nhân thiên hữu lậu có hưởng là có hết, nó không phải là trí tuệ, như vậy thì quý vị đi vô chùa gởi tiên cúng chùa, giúp đỡ quý tăng, bô thí ủy lạo người nghèo, cúng dường Tam bảo không giải thoát, làm nữa không? Hay là thôi? Coi chừng à. Chớ tôi không có dạy vậy. Sư nói vậy thì từ nay con không làm, không vô trong Tịnh độ chặt cây thuốc nữa, đó là phước báo hữu lậu, không có thành Phật được, con khỏi cất chùa, không độ người nghèo gì nữa. Tôi không phải vậy, tôi không kêu đừng làm, mà tôi không kêu làm, cái của tôi là cái khác quý vị đừng hiểu lầm tôi. Thành ra tôi muốn đặt câu hỏi này là từ nay mình có tạo cảnh chùa, có bô thí người nghèo, có cúng dường Tam bảo hay không, hay là dứt? Mà cúng cái đó có thành Phật hay không? Có giải thoát hay không? Thì cái đó quý vị phải trả lời. Cái này là cái quan trọng, đời sống của quý vị, giải thoát hay luân hồi thì mỗi quý vị phải nhận lấy.

Cái câu này rõ ràng là Bồ-Đề-Đạt-Ma bác, mà có phải bác không? Cất hơn 72 cảnh chùa độ, hơn 3.000 tăng có phải là Phật không. Ngài nói mốc xì, không phải, cái đó chỉ là phước thôi, phước báo nhơn thiên hữu lậu có hưởng là có hết. Thành ra sau này Chí Công thiền sư mới thấy Lương Võ Đế không hiểu mới nói "Sao Bệ hạ không qua trí tuệ. Sau bệ hạ chết đói." Ngài nói tôi làm vua mà tôi chết đói? Ông nói chơi. Sau giặc Hoàng Sào nó bao vây, ngài chạy lên núi, nó bao vây luôn núi, chết đói. Cứ tưởng cuộc đời này không thể nói trước được. Vua là vua chứ chết đói vẫn chết đói như thường.

Còn người trí tuệ có chết đói hay không? Nếu lúc đó ông nghe lời ông ấy thì ông có chết đói hay không? Có à. Quý vị coi chừng, vẫn chết đói như thường. Tại sao lại chết đói? Mà tại sao không chết đói? Quý vị coi chừng đó, tôi ở đây là tôi mở cho quý vị thấy.

Còn cái thứ 2 là sau khi bị cái đó rồi Lương Võ Đế chới với, không biết mình có nên làm phước nữa không, rồi bác, mà bác độ hơn 3.000 tăng mấy chục năm nay không có trí tuệ gì hết, cái này phước báo nhơn thiên hữu lậu có hưởng có hết. Rồi mới hỏi Đệ nhất nghĩa Thánh đế là gì vậy. Thì Bất tử là cái gì? Cái sanh tử? Đây là Bất tử là trí tuệ, là Bất tử. Mà Bất tử là cái gì? Ong Bồ-Đề-Đạt-Ma mới trả lời không có Bất tử cái mốc xì gì hết. Vậy bây giờ sao? Vậy là không có sông, không có chết, không có Niết bàn, không có địa ngục. Vậy bây giờ quý vị cứ sống tràn lan xuống địa ngục cũng được, nó cũng là Niết bàn tu để làm cái gì, tu cho cực. Đa số bây giờ nó vậy, tu cho đã, cho cực khổ nó cũng thành con ma nhà quê. Cái đó là cái câu mà người trời nghi, anh tu cho đã anh chết bệnh cũng nhức nhối như thường, mấy người tu bệnh cũng 7, 8 ngày cũng nhức nhôi, trăn trở như thường. Như vậy người tu có khác gì người phàm không? Tu đâu tu làm gì cho cực khô, ăn chay, ngồi thiên cũ kiêng này kia, ngồi thiền nhức nhối, từ bỏ hết vật chất bên ngoài, cuối cùng cũng chết thôi, nhiều khi chết còn khó hơn người ngoài đời không tu. Vậy thì nó khác chỗ nào? À! Quý vị tìm hiểu cho rành để rồi bác người tu là chết luôn, còn chấp dính người tu là chết nữa. Vậy chúng ta tu hay không tu? Giữ giới hay không giữ giới? Có nên kính những thầy tu chân chính không? Kính ở chỗ nào? Nghi Phật, nghi Pháp, nghi Tăng, làm sao dứt cái nghi này? Tôi gửi cho quý vị.

Bữa nay tôi hỏi, ai biết thì trả lời, còn không biết thì khi khác, tôi cũng không trả lời đâu. Quý vị trả đúng thì được, không đúng cũng để đó rồi chúng ta tiếp tục qua bài kinh Sáu Sáu, mà muốn qua bài kinh Sáu Sáu chúng ta phải qua 7 Trạm xe nữa. Rồi tôi cũng đưa những câu hỏi, rồi quý vị trả bài, tôi cũng không trả lời, chúng ta mới bắt đầu đi 15 hạng chúng sanh, trở lại cho nó rành để quý vị có một cái nắm cho vững chắc kêu là trạch pháp thì vô tình là quý vị vô quả Nhập lưu quý vị không hay. Nhập lưu là có chánh kiến, là có con mắt phân biệt thiện ác, rồi quý vị đi nghe pháp biết ông Sư nào giảng đúng chánh pháp, ông Sư nào giảng không đúng chánh pháp, ông Sư nào giảng Bát nhã giải thoát, Sư nào giảng không giải thoát, mình phải biết, nhất là ích lợi cho mình sau đó giúp đỡ mấy bạn đạo mình. Chị nói cái đó đúng mà không phải giải thoát nha, cái đó là thiện thôi. Mà nếu thiện như vậy thì qua giải thoát không cần thiện sao? Mình phải biết rành vậy. Thì chị không tu, chị làm ác qua giải thoát được không? Chị làm thiện qua giải thoát được không? nếu chị làm thiện mà chị không biết giải thoát chị có tu qua giải thoát được không? Mà biết là biết làm sao? Tu là tu làm sao?

Cái này cả một vấn đề khó khăn cho phật tử thì tôi sẽ giải cho nó rành. Nhưng rành mà không rành, bởi vì phật tử không chịu làm việc, mà không chịu làm việc thì không có chủng tử Chơn như trong linh hồn của mình. Mà muốn có chủng tử Chơn như thì phải ngồi thiền cho nhiều, cho đều đặn, ít nhất lắm phải 1 tiếng đồng hồ, mà đều đặn mỗi ngày, chứ không phải đi nghe pháp vậy là xong đâu. Tôi đã nói nghe pháp giống như con trâu ăn cỏ. Tu phải có 3 điều thì cái này là văn thôi, mà phải văn - tư - tu. Nghe pháp tôi là văn, nghe lỗ tai thôi mà nó không có vào cái tâm, nó không có chủng tử nằm trong linh hồn.

Mà muốn chủng tử nằm trong linh hồn phải làm sao? Phải trả bài. Nếu quý vị không có chủng tử, quý vị làm sao trả bài được. Mà muốn có chủng tử, muốn có trả bài thì quý vị phải làm sao? Học tới, học lui hoài. Hồi mình đi học cũng vậy, bây giờ cũng phải vậy.

Quý vị muốn trả bài cho ông thầy giáo, cô giáo thì làm sao? Phải học thuộc lòng. Nói con học 1 lần không thuộc thầy ơi. Học 10 lần, 10 lần cũng không thuộc thầy ơi. Học 100 lần. Khi nó đầy A-lại-da, nó nhập tâm rồi thì cái bài thuộc lòng rồi từ trong đó nó ra. Vậy mà khi gặp thầy, gặp tôi nó run còn có 50%, thì phải là 200%, 300%, 400%, dù có run nó vẫn còn 50%, 60% thì vẫn trả được. Phật tử chưa rành, gọi tới là hết trơn, mới cầm micro lên là run rồi, mà học đạt chừng 50-60% là nó tiêu hết trơn không còn cái gì hết, thì về học lại huân tập nữa, học hoài cho nó đầy nhóc.

Nhưng mà cái đó phải là Đạo Phật không? Không. Đó là đạo trời thôi, năm cái giáo lý cho vững, xả ra thao thao bất tuyệt, chưa phải là Đạo Phật. Phải nghiền ngẫm tới lui rồi áp dụng vào trong xác thân này, trong cuộc sống này, chừng nào nó y chang như cai minh giang thi đay mới là qua Đạo Phạt.

Thành ra quý vị ít nhất tới nhị thiên, niệm Phật từ 1 tới 10, niệm Phật khỏi đếm chưa qua Đạo Phật được. Khỏi cần niệm Phật nữa mà vẫn có tiếng niệm Phật, người ta thường lâm cái này là Đạo Phật. Không phải. Đây là nhị thiên của cõi trời sắc giới có đủ điều kiện, đây là cái điều kiện ắt có và đủ để nhận lại cái Bất tử, mà nếu không có thầy sáng bạn lành, không ai chỉ thì qua tam thiền, qua tứ thiền rồi đi tuốt luốt lên cõi trời vô sắc, nó ghiền hơn xì ke ma túy nữa, nó lâng lâng, nó sảng khoái, cho mình tương đương A-la-hán, tương đương Như Lai. Chết.

Thành ra, xưa Đức Phật chặn chỗ đó, tới tứ thiền Ngài nói thôi các con đừng có vô cõi trời vô sắc, cõi này nó không có thân bên ngoài, không có thân bên trong, nó sống toàn là tư tưởng, tưởng tượng. Mộng ảo, bao giờ nó cũng đẹp đẽ, nhưng thực tế nó chua cay, nếu các con không nhận được cái Bất tử, các con không Lặng lẽ lắng nghe những cái chua cay thực tế này thì hỏng. Mà nếu sống toàn bằng tư tưởng không thì chết, cho xác thân này là tôi, của tôi, tự ngã của tôi; cảm giác này là tôi, của tôi, tự ngã của tôi; tư tưởng là tôi, của tôi, tự ngã của tôi thì chết rồi. Cho xác thân này không phải là tôi, không phải là của tôi, không phải là tự ngã của tôi thì đó là Nhập lưu. Rồi cảm giác không phải là tôi, không phải là của tôi, không phải là tự ngã của tôi thì đó là Nhất vãng lai, Bất lai. Còn tư tưởng không phải là tôi, không phải là của tôi, không phải là tự ngã của tôi, đó là A-la-hán. Thế là xong. Mà xác thân là ai? Là địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula thì nó nhận xác thân là nó. Mình không nhận xác thân, không dính mặc thì mình là Nhập lưu, nhưng mà còn kẹt xác thân, cảm giác, tư tưởng người trời dục giới thì còn luân hồi về cõi người trời dục giới. Nhập lưu còn kẹt vào cõi trời dục giới. Tới Nhất vãng lai mới thấy xác thân của người trời dục giới, không dính mác vào đó, nhưng dinh mác vào trời sác giới: sơ, nhị, tam thiền, phải luân hồi vào đó. Thôi, bây nhiều thôi hén. Thì bây giờ quý vị phải trả bài cho tôi để tôi nói một hồi hết giờ, tôi tính tóm tóm một hồi còn một mình tôi. Thì ở đây tôi kêu một số người cũ, còn người mới tôi không dám kêu.

Có cái gì không hề khổ đau. Trong cái khổ đau quá xá không có cái gì khổ đau, thì cái đó là sự chứng đắc của quý vị. Cái đó tôi đã qua rồi. Tới chừng tôi bị khổ cái Có ai đau đớn bằng bệnh trĩ.

Vậy từ nay mình có còn giúp đỡ người nghèo, người tàn tật nữa không. Thì theo Bồ-Đê-Đạt-Ma Phật tử trả bài.

Mình chết rồi còn có cái hiểu biết. Hiểu biết là A-lại-da, nó là chủng tử dưới hình thức năng lực nằm ở trong A-lại-da mình. Bây giờ mình không huân tập thì đời đời kiếp kiếp cũng 4 đường ác thôi, ngay bây giờ chẳng có hiểu biết gì hết. Tôi rất tiếc có một số người từ thời Sư Trưởng nghĩa là có thể hiểu biết Đạo Phật trên tôi, tôi mới bốn mấy năm mà có mấy người hồi thời Sư trưởng mà chả biết gì hết, tôi rất tiếc. Bởi vì đối với Đạo Phật chỉ còn pháp lý thôi, người tu xuất gia rồi không làm gì hết. Tôi nói người xuất gia bởi vì tất cả ăn mặc ở bệnh tất cả đều nhớ thiện tính, bá tánh, chỉ còn có pháp lý thôi.

Phật tử trông chờ ở tôi cái gì? Chỉ có cái pháp lý, trông chờ Sư dạy con Đạo Phật là giải thoát.

Mà giải thoát cái gì? Cái Bất tử nó nằm ở đâu? Và Sư có thực hành cái đó hay không?

Tụi con kính Sư, lễ Sư là lễ ở cái pháp lý đầy đủ, sáng suốt, tỏ rõ của Sư thôi, ngoài ra tụi con không còn mong chờ ở Sư cái gì nữa hết. Đó là lời Phật dạy. Người tu xuất gia chỉ còn một cái nghề đó là nghề đi xin ăn và pháp lý. Rồi Sư Trưởng cũng nhắc hoài Trú dạ lục thời: sáng đi bát xin ăn độ ngọ thôi, trưa 11h đọc kinh độ cơm tới 13h (đọc kinh độ ngọ Minh Đăng Quang), chiều 15h tới 16h giảng pháp, khuya, chiều, sáng lo tu tịnh, người tu có bấy nhiều thôi, không có làm việc đời nữa. Việc đời làm sao bằng ngoài đời, người ta học tiến sĩ này kia, bác sĩ này kia mà đối với mình lại dốt.

Còn Đạo Phật chỉ biết mình. Biết cái gì? Biết cái sắc, cái thọ, cái tưởng, cái hành, cái thức của mình thôi là đắc quả A-la-hán. Mà cái này không phải dễ biết. Tôi thấy, tôi hỏi vật lý, sinh lý, tâm lý mà cả mấy ông bác sĩ, ông anh tôi bác sĩ ông cũng chả biết, ông nói không đề ý. Tôi nói vật lý, sinh lý khác nhau sao? Ông giảng không chạy. Tôi nói ở xung quanh đây giờ bác sĩ chỉ cái nào vật lý, sinh lý, tâm lý? Có bao nhiêu cái tâm? Giờ cho thí dụ tâm cảm giác là tâm gì? Tâm tư tưởng là tâm gì? Tâm ý chí là tâm gì? Tâm kinh nghiệm kiến thức là tâm gì? Mù chắc, mà là bác sĩ đó. Đạo Phật phải hiểu cái đó, mà hiểu cái đó thì cuộc sông là Niết bàn. Hiểu được xác thân thì mới đắc quả Thánh thứ nhất, còn kẹt vào 4 cái. nếu hiểu được cảm giác người trời đắc quả Thánh thứ hai, còn luân hồi vào cõi trời sắc giới. Tới Bất lai hiểu được cái cảm giác của sơ, nhị, tam thiền sắc giới, còn kẹt vào tứ thiền luân hồi vào cõi trời vô sắc. A-la-hán mới hiểu được vô sắc là tư tưởng của mình thì đây là xong, gánh nặng đã được đặt xuống, việc cần làm đã làm xong, từ nay không còn trở lui lại cõi đời đau khổ này nữa, nếu có trở lui là thị hiện chứ không phải là trở lui thật sự. Thôi chúng ta trở lại. Nãy giờ trả lời các câu hỏi tôi thấy rất hay nhưng không hay, nghĩa là không nắm được cái gốc, trả lời ngắn gọn thôi tức là không nắm được cái gốc, còn cái giải thích mới giải thích dài dòng. Ở đây tôi không cần giải thích dài dòng mà tôi cần nắm cái gốc, cái đại ý của câu hỏi thì từ đó mình phăng ra mình trả lời tất cả mọi câu hỏi.

Giờ tôi xin trả lời một chút, là ở đây đòi hỏi quý vị phải cố gắng nói thuộc lòng chứ không có bửu bối, cái này là cái giải thoát của mình chứ không thể nhờ người khác viết rồi mình đọc, đọc cà trật cà vuột là không được. Chứng tỏ là như ngoài đời có nhiều khi ông thấy biểu làm bài toán, rồi nhờ bạn mình làm, rồi mình đem cái bài của bạn mình viết lên bảng. Ơ đây là mình thật tình để đi tới giải thoát tức là cái biết tràn đầy trong tâm mình biết, cái biết phải nhập tâm chứ không phải về nhờ người ta viết thật hay rồi đem lên đọc cà trật cà vuột mà của người ta là không được, tôi muốn tu là tu thật, nói từ cái pháp tánh trong A-lại-da của mình, tức là quý vị phải về nghiền ngẫm, phải nhai cho kỹ lại những bài tôi giảng, nghe pháp rồi ngồi thiền rồi quý vị có trình độ hiểu biết nó chín mùi nó đầy trong A-lại-da rồi tự nhiên nó trào ra. Cũng như thi sĩ mà làm thơ không có cần nhớ, không chọn, không có băng trắc gì hết, 5 phút có thể làm 50, 70 bài, nhăm mặt mà làm, mà vẫn nằm trong vân băng trắc như thường. Cũng như 1 người học giỏi có thể đọc chữ thăng, làm luận văn thăng chứ không phải ráp vần như mâu giáo nữa. Thành ra đây đòi hỏi quý vị phải thật sự tu, thành ra tôi biểu phật tử về cố gắng ngồi thiền, rồi mây cái bài giảng của tôi nghe lại, rồi suy ngẫm, rồi có 1 lôi giải thích đặc sản của mình, cho nó ngăn gọn, chứng tỏ rằng tôi có sự hiểu biết, thì sự hiểu biết này nó kéo quý vị về giải thoát đi vào quả Nhập lưu, nếu không thì cũng đưa quý vị vãng sanh về cõi Phật A Di Đà, chứ tôi không muốn cõi trời nữa. Mà muốn nhất là quý vị đắc quả Nhập lưu ngay trong bây giờ, kiếp sống này, còn dở nữa là quý vị phải nhứt niệm mà đừng về cõi trời xin A Di Đà tiếp dẫn về cõi Phật, thì cõi A Di Đà là cõi Nhập lưu. Nếu tự lực mình Nhập lưu được thì tốt, còn không thì phải nhờ tha lực của A Di Đà thì mình về giáo hội của Ngài. Vãng sanh về đó là đắc quả Nhập lưu liền, mà cái đó chỉ cần nhất niệm thôi. Còn Nhập lưu đây là phải vô niệm thì quý vị về phải suy ngẫm cho kỹ, phải sống thật với mình.

Bài này là tự tôi làm lấy, tôi nghiền ngẫm rồi nó tràn đầy trong A-lại-da tôi, bài pháp của tôi nhập tâm rồi từ trong A-lại-da, A-lại-da chưa phải là Chơn tâm nha mà cũng chưa phải là vọng, nó chơn vọng hòa hợp, sau này tôi sẽ giảng. Nó là thế giới Tịnh độ chứ không phải là thế giới Chơn tâm thì coi chừng cái đó. Thế giới Tịnh độ là thế giới của Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, còn thể giới Chơn tâm là thể giới của A-la-hán, chư Bồ-tát Thánh và chư Như Lai.

Bây giờ tôi xin thưa là làm bài này ai không làm thì thôi, ai muốn làm thì đăng ký, thì trong này có một số tôi đọc rồi đó, còn ai chưa có mà muốn làm đặng tôi kêu, còn ai không thì thôi, tôi chỉ là thầy hù thôi, tôi nhắc nhở tôi khích lệ, tôi chỉ đường, còn quý vị đi hoặc không đi thì tùy quý vị, tôi không bắt buộc, nhưng tôi kêu trả bài mà ai không muốn thì thôi. Tôi xin thưa từ nay tôi giảng sâu chứ tôi không trở lại như mọi lần nữa bởi vì cái thời nó đến, có một số trình độ rất cao, có một số trình độ quá thấp nó loảng choảng, thành ra buộc lòng tôi kêu trả bài để biết cô này có thể giúp đỡ cho bạn đạo mình không, quý vị nào mới vô mà nghe pháp tôi thì như vịt nghe sâm không hiểu gì hết. Có người than nói tôi nói chả hiểu gì hết mà con nghe lời Sư, về con lấy cái đĩa nghe 20, 30 lần con bắt đầu hơi hiểu, mà nếu có bạn đạo, bạn sen nào chỉ cho con thì con mau hiểu hơn. Thì tôi thấy cái này đúng "học thầy không tày học bạn". Bạn sen phải là người ở trong này phải có trình độ khá, nếu mà không có trình độ khá thì chết mình, có trình độ khá mới dạy mình, Sư giảng 100 thì bạn sen giảng tới 70-80, có người giảng tới 80-90 thì do đó cái trình độ quý vị đông đều, tôi giảng rất dễ. Còn bây giờ trình độ một người quá cao, người vừa vừa, người người quá thấp chăng biết gì hết mà tha thiết giáo pháp, vô gặp tôi không biết gì hết dội liên, nói ông giảng tùm lum tôi không biết cái gì hết.

Chính ở Vĩnh Long mấy Sư cô còn phải than rằng Sư giảng mấy năm nay con không hiểu gì hết, bây giờ làm sao Sư? Tôi nói hiểu không hiểu thì thôi chứ làm sao giờ. Thì học ở bạn của mình chứ bài pháp tôi mấy vị phải ăn nằm với nó, phải gối đầu giường với nó, nghe tới nghe lui, suy ngâm. Mà suy ngâm quý vị không có thì giờ phải sắp xếp cho có thì giờ, 1 ngày ít nhất có 1 tiếng đồng hồ ngồi thiền, 1 tiếng đồng hồ là ít, còn muốn hiểu sâu ít nhất là 2 tiếng mà cho đều chứ không phải bữa ngồi, bữa không. Làm được không? Cố gắng đừng có bị tại, vì, bởi nữa, tôi không chịu cái đó. Tôi mà gặp người nào tôi hỏi lúc này tu tinh tấn không? Nói con tại, vì, bởi thì tôi nói thôi đi đi đừng có nói chuyện với tôi nữa. Tôi không chịu vấn đề đó. Chăng lẽ mình không biết sắp xếp. Tại sao bữa nay tới đậy được? Thì do mình khéo sắp xếp. Chẳng hạn tôi buôn bán không nghỉ ngày nào hết, mình đóng cửa, mình nghỉ 2 tiếng được không? Về đói không? Đâu có đến nỗi, đừng có nghỉ nguyên ngày thôi. Rồi đi làm việc thì mình khéo, mình về sớm một chút, mình phải đối xử bạn mình tốt một chút, tôi bận chị giúp tôi coi giùm phòng 2 tiếng đồng hồ thôi.

Một tháng có 4 ngày chủ nhật. Chủ nhật thì mấy người làm việc lại nghỉ, mà tôi giảng tôi cũng lựa 14h, chớ kỳ trước tôi giảng 14h30 đó thì có những người ở Sàigòn xuống, người ta làm việc, người ta về không kịp, người ta nói 14h30 giảng tới 16h30 con về không kịp, tới 9-10 giờ tới, đây đi Sàigòn cũng 4-5 tiếng, xe bây giờ nó bắn tốc độ, thôi Sư giảng sớm nửa tiếng được không Sư, 14h. Tôi nói tôi lúc nào cũng được hết nhưng mà tùy phật tử ở đây, cuối cùng phật tử người ta đồng ý 14h giảng tới 16h. Còn bữa cúng hội tôi giảng có 1 tiếng đồng hồ không có trả bài, quý Sư còn độ ngọ nữa, còn có bữa như vậy tôi giảng 1 tiếng.

Hết 1 tiếng rưỡi rồi đó mà trả đâu được có mấy người, còn quý vị không làm bài trước quý vị kéo dài dài chết mồ luôn, trả chừng 2-3 người thì hết giờ rồi. Quý vị tóm làm sao 5'- 10 -15' là nhiều lắm, mà phải nắm cái đại ý, rồi mình phải học thuộc lòng chứ không thể cầm giấy mà đọc, tôi không chịu cái đó. Tại sao Sư khó vậy? Không phải khó cho tôi, mà tôi mong muốn quý vị, hễ quý vị thuộc lòng rồi đó thì nó sẽ theo quý vị tới chết luôn, đây là trí huệ quý vị, rồi khi ngồi thiền quý vị mới nhả nó ra quý vị nhơi lại, mà khi quý vị hiểu nó rồi quý vị sẽ sông được với nó. Sông được đó là Phật đây, mà toàn là cái sự thật của cuộc sông không hà Vậy thì tôi xin đưa vấn đề về suy nghĩ lại, còn ai khỏi chép thì cái băng này nó có trong đó.

Câu thứ nhất nói về Bồ-Đề-Đạt-Ma và Lương Võ Đế. Lương Võ Đế đại diện cho quý vị, thế giới của tư tưởng thiện và ác. Bồ-Đề-Đạt-Ma tượng trưng cho Phật, thế giới của Tịnh độ siêu việt cả thiện và ác. Thì 2 cái nó không có nằm chung, nhưng mà BồĐê-Đạt-Ma gom cả thiện ác, còn Lương Võ Đế chưa vói tới thiện ác. Cái khô chỗ đó. Thành ra nếu quý vị không theo Bồ-Đề-Đạt-Ma, quý vị cứ ác sửa thành thiện thì kẹt vào cái thiện, lấy cái thiện đè vào cái ác, thì cái ác nằm ở dưới cái thiện nằm ở trên, 2 cái xiềng, nhưng mà phải làm. Rồi từ đó mới nhảy vọt qua Bồ-Đề-Đạt-Ma, mới giải thoát.

Nhảy bằng cách nào? Tôi lặp tới lặp lui nhiều lần là không có cách nào hết, cứ Lặng lẽ nhìn nó mà đừng có cải sửa nữa.

Hồi nãy cải sửa từ ác qua thiện, rồi từ thiện cải sửa thiện cao hơn nữa, rồi từ thiện thấy còn sót cải sửa cao hơn nữa, cứ lần quấn hoài trong cái thiện - ác. Bỏ cái xiềng cây qua xiềng sắt, bỏ xiềng chì qua xiềng đông, qua xiềng bạc, bỏ xiềng bạc qua xiềng vàng,... cứ thế mà cứ đi lần quân. Nhưng mà phải qua xiềng vàng. Chi vậy? Đê biết con người thông minh, thông minh để biết thông minh bất lực trên con đường giải thoát.

Thông minh thì lấy cái sự vật này giải thích bằng cái hiểu biết cao siêu của mình, mà cái hiểu biết không phải là sự thật, nó sửa sự thật thành hiểu biết của nó. Thành ra trong Đạo Phật mới kêu là sở tri chướng. Các nhà bác học, bác sĩ, kỹ sư là những con người bị chướng ngại con đường giải thoát nhất. Các vị Thiền sư nói cái kiến thức, kinh nghiệm dồi dào của mấy ông là cho chó ăn thôi, không ăn thua gì. Đối với Đạo quá nó là sở tri chướng, chướng ngại trên con đường giải thoát. Nhưng mà chính những con người đó mới thấy rằng cái hiểu biết của mình là chướng ngại, thì bây giờ nó im bặt. Im bặt là sao? Nó nhìn cái hiểu biết là chướng ngại, nó không còn cải sửa nữa, nó chỉ Lặng lẽ theo dõi cái tiến trình, cái diễn biến thì cái này chính là Phật. Cai này không tu mà chính là theo dối mà đừng phê phán, đừng chỉ trích, đừng cải sửa gì hết, cái này đâu có tu, mà phải là những người cao siêu thì thấy được cái chỗ đó. Mấy người thông minh mới thấy cái thông minh là chướng ngại. Còn những người ngu si thì thấy thông minh là Niết bàn, họ cố gắng cải sửa để được thông minh, để được giỏi như các nhà bác học, như là bác sĩ,... Chỉ có các nhà bác học, bác sĩ mới thấy bác học, bác sĩ là chướng ngại. Thành ra những người nghèo coi người giàu đây đủ tiện nghi là sung sướng, là hạnh phúc. Chỉ có những người giàu mới thấy cái giàu là chướng ngại trên con đường tu tập.

Quý vị cố gắng làm giàu, nhưng mà đây không phải là cái giàu vật chất mà cái giàu hiểu biết tinh thân, học cho nhiều, hiểu cho lắm, biết thật nhiều mà hiểu chăng hiểu bao nhiêu. Thành ra có những nhà bác học, người ta nói khoa học bây giờ biết thật nhiều mà hiểu chăng bao nhiêu.

Còn những người tu thì không cần biết nhiều mà lại biết sâu thăm thẳm cho tới đụng cái quả A-la-hán của mình.

Tôi vì muốn đi cái đó, không cần biết nhiều lắm, mà biết đúng sự thật, sự thật làm sao biết đúng như vậy.

Sự thật là gì? Là xác thân, là cảm giác, là tư tưởng, là ý chí, là kinh nghiệm, kiến thức đều là năng lực không có thật, đều là thức biến. Nữa sau tôi sẽ đi vào cái đó. Chẳng hạn quý vị thấy con mắt, sắc trần, tư tưởng, cảm giác, ý chí. Rồi đi trở về thấp thì sắc trần là cái bình thủy, là nước, là tất cả cái này chưa có cái biết, chưa có sự sống. Nhưng mà đối với nhà hóa học cao hơn thì nước là H2O, còn đối với nhà điện tử cao hơn nữa thì Hydro là 1 điện tử âm + 1 điện tử dương, oxy là 16 điện tử âm + 16 điện tử dương. Đối với nhà điện tử cao hơn nữa siêu điện tử thì Hydro băn ra thành năng lực. Năng lực là gì? Không có gì hết, nó tràn đầy cả vũ trụ. Cuối cùng con người chỉ là năng lực, là thức thôi đâu có cái gì. Cái này là sự thật, sự thật đau lòng. Sư nói vậy là con không có gì hết! Nhà cửa, tiền bạc, vợ con,... cho tới xác thân, tới cảm giác, tới tư tưởng, tới ý chí, tới kinh nghiệm kiến thức của con chỉ là năng lực, chỉ là thức biến, chỉ là số 0. Cái "không" này là của tất cả. Chúng ta dám nhận cái này không? Nó là một sự thật, sự thật quá hiểu biết, quá cái tưởng tượng con. Nhưng mà trước sau mình phải trở về nó, mà không phải là "không", mà là mình có tất cả, chừng đó cảm giác cũng là con, tư tưởng cũng là con, ý chí cũng là con, nhưng mà nó là cái diệu dụng của tôi chứ nó không phải là tôi, tôi nắm nó, tôi linh động nó, thì lúc bấy giờ cuộc sống vẫn trở về như cũ. Chúng ta thấy Phật Thích Ca sau khi tử bỏ thành Phật rồi về sau cũng ngay ăn, mặc, ở, bệnh, đau đớn này kia nhưng mà khổ là không có khổ. Người tu vẫn bệnh, vẫn trăn trở, vẫn nhức nhối, mà đau đớn là của cảm giác, của xác thân, còn cái khổ là do tư tưởng, các Ngài không sống bằng tư tưởng thì các Ngài sống rất nhẹ trong cuộc sống này.

Vậy thành Phật là gì? Là sống cuộc sống bình thường, cũng ăn mặc ở bệnh, cũng bệnh hoạn nhức nhôi, cũng trăn trở đủ thứ nhưng mà nhứt định khô thì không khổ. Còn đau đớn thì có khổ, lạc, bất lạc bất khổ vẫn có như thường. Nhưng mà dù có sung sướng các Ngài vẫn trực nhận nó là Chơn không, là năng lực, là thức biến, mà khổ sở vẫn là năng lực.

Có người chửi, nhưng mà người chửi vẫn là năng lực, mà tôi bị chửi vẫn là năng lực, mà tôi bị chửi cũng là năng lực ngay trong người tôi, ngay tiếng chửi tôi thấy một cái gì là Chơn không bất biến trong đó. Thì cái đó, chúng ta ngay bây giờ thì giải thoát, chúng ta không phải đợi tới chết, mà bây giờ không được thì có một cách là qua Tịnh độ.

Nhất niệm tôi là người trời, tôi là giàu có, tôi biết người trời là chướng ngại. Mà bây giờ muốn thoát chướng ngại phải có thầy sáng, bạn lành.

Mà thầy sáng, bạn lành là ai? Phật Thích Ca chết rồi, Thánh Tăng A-la-hán Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên mất hết rồi.

Giờ làm sao đây? Phật giới thiệu các con về với A Di Đà, về giáo hội còn đang giảng pháp. Các con muốn về đó, các con phải nhất niệm và thêm phát nguyện nhen. Nhứt niệm về cõi trời.

Bồ-Đề-Đạt-Ma nói hết phước thì về cõi trời, phước báo nhơn thiên hữu lậu, như vậy yêu câu quý vị nhứt niệm. Nhứt niệm mà làm không được thì câu sâu, chịu thôi. Niệm Phật đêm từ 1 đến 10, niệm Phật khỏi đêm, khỏi cần niệm Phật vẫn có tiếng niệm phật thì nhứt niệm. Muốn nhứt niệm phải giữ giới kỹ, đi chùa chỗ nào chân tu mình đến đó. Thường con bận quá Sư ơi! Thì cứ ở địa ngục. Phải sắp xếp chớ giờ biểu nói sao bây giờ. Ai mà không bận, thử hỏi hết tất cả ở đây có ai không bận không? Người bân nhiều, người bận ít. Nhưng mà cái khôn là tôi bận mà tôi biết sắp xếp, tôi vẫn có thời gian đi nghe pháp, tôi vẫn có thời gian ngồi thiền. Còn người kia bận nói hổng thẳng con cái nó lớn, chừng đó nó có gia thất con hãy đi tu. Chừng đó vợ lò thiêu tu luôn. Cái ngu si của mỗi người là do tính toán của mình. Như vậy quý vị về cố gắng hen, muốn trả bài tôi thì phát tâm. Thôi thì nói Sư cô Hiệp ở đây hay ai đó viết giây tên tôi đọc trả bài còn ai không muốn thì thôi khỏi ghi khỏi nói gì hết thì cứ nghe thôi rồi muốn luân hồi sanh tử, muốn đau khổ thì môi người chịu trách nhiệm lấy, tôi làm hết bổn phận tôi thôi chớ tôi không thể giúp quý vị.

Khi quý vị cứng đầu quá, quý vị không chịu chuyển nghiệp. Chuyển nghiệp là do quý vị, nhưng mà nhắc nhở là tôi nhắc nhở, không chịu thì thôi. Học trò vô học thì bốn phận tôi là nhất định phải cho biết chữ mà con nhất định không biết chữ. Quý vị bệnh tôi đưa thuốc, quý vị đói tôi đưa cơm. Mà nói Sư uống, Sư ăn giùm con. Vậy thì quý vị cố gắng hen.

thôi.

Từ nay thì mấy câu hỏi tôi, quý vị về ôn lại, có cái máy đó. Thì bây giờ câu thứ 1 Còn câu thứ 2 cũng tư tưởng - trí tuệ thôi. Bồ-Đề-Đạt-Ma đứng trên giải thoát, Lương Võ Đế đứng trên vấn đề dính mắc. Quý vị là Lương Võ Đế thì Bồ-Đề-Đạt-Ma đập vào đó.

Nhưng mà nói vậy giải thoát là bỏ cuộc đời này? Không phải vậy.

Quý vị có cái nhìn như thế nào để rồi mình sống? Rồi những người ngoại đạo chưa biết tu người ta hỏi mình phải biết trả lời cho sáng tỏ.

Quý vị, máy cô vô đây để làm cái gì? Quý vị, mấy cô vô đây làm phước báo. Phước báo mấy có đi tới Đạo Phật không? Có giải thoát không? Nếu không giải thoát mấy cô làm phước báo làm cái gì?

Có Thánh phàm, có Phật. Mấy cô lạy Phật có thành Phật không? Đâu phải lạy Phật thành Phật.

Vậy thì mấy cô lạy Phật tu mấy cô có giải thoát không? Tu khó khăn chỗ đó. Lễ Phật hoài mà thành Phật là không bao giờ thành Phật.

Giờ bỏ, đừng lạy Phật có thành Phật không? Coi chừng mấy cái đó.

Thì cái này là giữa Lương Võ Đế và Bồ-Đề-Đạt-Ma.

Lương Võ Đế chấp lạy Phật, lễ Phật thì thành Phật. Bồ-Đề-Đạt-Ma nói không có thành được. Như vậy ai đúng? Đó là câu hỏi thứ 2 mà tôi thấy đa số đều sai. Mà tôi giảng, tôi giảng cái gốc không, nếu quý vị nắm cái gốc thì mọi câu hỏi đều trả lời được hết. Sau cuối cùng tôi mới giảng, tôi cạo đầu hết, tôi đã giảng nhiều lần rồi tội nghiệp tôi, tôi cực khổ quá đi. Tôi giảng cái gì là tôi giảng cái gốc không. Rồi tới câu hỏi số 3 là cuộc đời này bậc Thánh có biết không? Có biết sanh tử là gì và chấm dứt sanh tử là gì không? Mà tại sao Lương Võ Đế hỏi vậy chứ ai đứng trước mặt Trẫm đây, không phải Ngài là Phật Thích Ca, tôi là phẩm phu sao? Thì Bồ. Đề-Đạt-Ma trả lời không biết. Thành Phật tức là không biết gì hết, ngu si như con lợn phải không.

Quý vị về Bồ-Đề-Đạt-Ma và Lương Võ Đế,