Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 23/37

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Giác Khang

Kinh Sáu Sáu — Tổng Hợp

Tác giả
Sư Giác Khang

25. Kinh Sáu Sáu Lần 4 — Tuần 11 — 04/11/Nhâm Thìn (16/12/2012)

•Lần thứ 4 - Tuần 11 Ngày 04/11/ Nhâm Thìn (16/12/2012) Kính lạy Đức Thầy Thích Ca Mâu Ni Phật. Mô Phật. Thì hôm nay cũng có duyên lành về Phật pháp, mà cũng là ngày mùng 04 tháng 11 âm lịch. Cũng như thường lệ ngày chủ nhật chúng ta học giáo lý. Vậy thì hôm nay chúng ta cũng tiếp tục.

Tựu trung cũng không ra ngoài 15 hạng chúng sanh, chúng ta phải ôn lại cho nó rành. Tất cả những câu hỏi, những cái bài cho thí dụ cũng không ngoài thể giới tư tưởng và thế giới Bát nhã hay nói cách khác là thể giới chu kỳ và thể giới sát-na, hay nói cách khác là thể giới Uế độ và thế giới Tịnh độ. Thế giới Uế độ là chúng ta đang sông, thế giới có điều kiện, có sanh -già -bệnh -chết. Còn Thế giới Tịnh độ là thế giới phi điều kiện, không có sanh -già -bệnh -chết. Nhưng ác nghiệt thay Thể giới Tịnh độ nằm ngay trong Thể giới Uế độ mà các bậc cao Đức xưa đã trăn trở, đã tìm kiếm hồi thời Thái tử Sĩ-đạt-ta mà không ai tìm thấy.

Chúng ta chỉ sống trong thế giới uế độ rồi cứ cải sửa thôi chứ chúng ta không biết tìm tới con đường giải thoát. Chúng ta sống trong nghiệp, rồi chúng ta chuyển nghiệp, chúng ta cải sửa nghiệp, chúng ta thăng hoa nghiệp. Mà chính tôi lúc hiểu đạo thì ai cũng nói tu là cải sửa, chứ không có ai nói tu là nhận lại cái Bất tử.

Thì cái đó dường như rất khó hiểu và rất khó giải thích. Và vì lẽ đó mà chúng ta lần quần mãi trong luân hồi sinh tử khổ. Chỉ khi nào Thái tử Sĩ-đạt-ta sau 6 năm tìm đạo, 5 năm tu khổ hạnh thì Ngài thấy 62 tôn giáo hồi thời Ngài cũng giảng về cách cải sửa, cách đối trị thôi, tu là phải có điều kiện, mà nói ngược cái đó không ai chấp nhận.

Không điều kiện tức là do Ngài tự ngộ không Thầy chỉ dạy, không có pháp môn, không có thời gian, không có không gian, không có tiên trình của ngũ uẩn. Đó là vấn đề khó hiểu nhất thời Đức Phật. Sau khi Ngài tìm ra rồi thì Ngài tuyên bố rằng sau 1000 năm mà thâu người nữ còn 500 năm chánh pháp. Qua 1000 năm tượng pháp thì vấn đề hiểu pháp môn tu là nhận lại dường như đã xuống dốc. Tới thời mạt pháp 10.000 năm thì Đạo Phật mất, tức là không ai đủ điều kiện nhận lại nữa.

Chúng ta cách Đức Phật là hai ngàn năm trăm mấy chục năm rồi thì dĩ nhiên Đạo Phật không còn Chúng tạ thấy giảng chu kỳ thì dễ giảng, thì khoa học đi gần giống Đạo Phật về vấn đề hiện tượng giới, còn vấn đề Bát nhã thì hầu như khoa học không biết gì hết. Cho đến những người tu theo Phật giáo cũng chẳng biết, chẳng hiểu gì về thế giới sát-na.

Chỉ có kinh Kim Cang nói rặc ròng về sát-na và kinh Thủ Lăng Nghiêm. Nhưng mà kinh Kim Cang thì quá cô động, chúng ta coi chúng ta không hiểu, chỉ có kinh Thủ Lăng Nghiêm tương đôi sáng tỏ, nhưng quá bí hiểm vì trong đó danh từ Duy thức quá nhiều, mà nếu không đem Duy thức vô thì không thể hiểu sát-na được, đó là cái khó khăn.

Ở đây tôi tính giảng về Duy thức, nhưng nói mà chắc làm không nỗi "lực bất đồng tâm", sức khỏe tôi yếu rồi. giảng cái đó là tôi phải ôn lại chữ Hán, tôi bây giờ mắt lờ, tai điếc rồi ngồi lâu nó không có tiện, tôi tính vậy mà chắc có lẽ làm không được. Bởi đôi với tôi, giảng là phải trả bài, khi nào cải trước giang mà rành rồi tôi mới giảng tiếp, mà nếu không chịu làm là tôi không giảng nữa, tôi có cái khó khăn đó. Mà sự thật phải như vậy. Học bài vở lớp một chưa rành làm sao qua lớp hai được, lớp hai rành mới qua lớp ba, nếu không rành chúng ta nghỉ vậy. Chớ nếu làm phật tử mệt mà tôi cũng đừ thôi. Tôi tính mà làm không được.

Thì thôi chúng ta học 15 hạng chúng sanh. Tôi cũng xin thưa trước là tôi chưa đắc quả, tôi có nắm được một mớ bánh vẽ thôi. Tôi thấy nó rất hay, thì ở đây tôi xin trao đổi với chư phật tử để chúng ta làm chất liệu trên con đường giải thoát.

Tôi thấy phải có Giới - Định - Tuệ, 3 cái này là nền tảng của Đạo Phật cũng như của tất cả tôn giáo bạn, cũng như tất cả các cơ sở trường học và cả chánh phủ nữa, cái danh từ nó khác nhưng cũng vậy thôi, nhưng cách giảng chỉ có Đạo Phật rành thôi.

Cũng như ăn cướp nó cũng có giới -định -tuệ mà Sư Trưởng kêu tà giới - tà định -tà tuệ. Còn người đời, chăng hạn như chánh phủ, trường học, cha mẹ thì có chánh giới -chánh định -chánh tuệ.

Chánh đây là đối với tà, tức là cũng chưa giải thoát, chúng ta thường kêu danh từ là luân lý (lý là cái lẽ, luân là cái vòng tròn) là cái lẽ lòng vòng tức là phải đối với quấy, tốt đối với xấu, thiện đối với ác. Chúng tạ thấy 5 triền cái thì chữ nghi nằm ở trong cái đó. Khi nào quý vị niệm Phật đếm từ 1-10 chưa dứt nghi, chừng nào niệm Phật khỏi đếm cái tâm nó khá định thì chúng ta mới phân biệt như thế nào là phải -quấy, như thế nào là tốt -xấu, như thế nào là thiện -ác mà ở đời không phân biệt được, tôi đã kể nhiều câu chuyện về vấn đề đó rồi. Đức Phật rất tài ba, Ngài ra cái khuôn khổ, tôi nói cái khuôn khổ là không có giải thoát đó, nhờ đó chúng ta tiến tới giải thoát được. Thì tôi thường bắt quý vị trả bài đó là "Không làm các điều ác, phải làm các điều lành". Không làm các điều ác là ác, phải làm các điều lành là lành, chúng ta phải học thuộc cái đó:

Không sát sanh mà phải phóng sanh, Không trộm cắp mà phải bố thí, Không tà dâm mà phải tiết dục, Chúng ta thấy sát sanh, trộm cắp, tà dâm đó là ác - phóng sanh, bố thí đó là thiện.

Chúng ta thấy Đức Phật định nghĩa rất tài tình, nhưng mà chúng ta nên nhớ đây là cái khuôn khổ, cái tương đối thôi nhưng giúp cho chúng ta sáng tỏ, giúp cho tư tưởng trong sáng để mà từ đó chúng ta nhận cái Bất tử, siêu việt cả thiện ác.

Tôi có kể câu chuyện Ô Sào Thiền Sư. Hồi lúc sanh ra bà mẹ bỏ, không cha mẹ gì hết, được con quạ nuôi ổng. Sau đó lớn lên ông làm ổ quạ trên cây và tu trên đó. Ông nổi tiếng là một vị Thiền Sư đắc quả. Có một ông Tể tướng nghe danh mới đi đến thấy ổng ngồi tuốt trên cây cao.

Tế tướng nói "Ông ngồi trên cao tôi thấy ghê quá". Thiền Sư nói "Tôi không cao bằng ngài đâu, chính Tể tướng mới đáng lo, đáng sợ". Tế tướng thấy làm lạ, mình đứng trên mặt đất mà tại sao Ô Sào Thiền Sư nói mình cao. Còn Ô sào Thiền Sư ngồi trên cao mà ngủ gục té xuống không gãy cổ thì cũng gãy tay.

Tể tướng nói" Ông nói gì lạ vậy. Tôi đứng trên đất, ngài ngồi trên cao mà ngài nói tôi cao mà ngài không cao". Ô Sào Thiền Sư mới lặp lần thứ hai" Tể tướng mới đáng sợ, tể tướng ở trên cao.

Tể tướng lấy làm lạ hỏi lần thứ ba nữa, thì Ô Sào Thiền Sư cũng lập lại lần thứ ba như vậy nữa.

Chúng ta biết mấy người xưa thông minh lắm. Cũng như Đức Phật nói với chàng Vô Não vậy, Ngài không bao giờ giải thích, Ngài lập 3 lần. Vô Não nói "Cồ Đàm, ông hãy dừng lại, tôi rượt theo Ngài, mà Ngài cứ đi hoài". Đức Phật trả lời "Ta đã dừng lâu rồi, chỉ có ông chưa dừng thôi". Ngài nói 3 lần ống mới hiểu.

Cũng như Đức Phật nói với A Nan. A Nan đi gặp vàng rớt trên đất, ổng mới lượm lên "Bạch Đức Thế Tôn, vàng ở đâu mà rớt nhiều quá, tới ba bốn thỏi?" Đức Phật nói "Con rắn độc". Ông nói "Bạch Đức Thế Tôn, vàng thiệt, con lượm lên, con thấy nè". Đức Phật lập lần thứ nhì "Con rắn độc". Ổng cũng không hiểu, ổng nói "Đức Thể Tôn coi 3 thoi vàng nè" Đức Thế Tôn nói "Con rắn độc". Ông mới hiểu, ổng nói "Phải, con rắn độc".

Chúng ta thấy người xưa thông minh, cái đó kêu bằng "dĩ tâm ấn tâm", lấy cái tâm thanh tịnh của mình truyền cho cái tâm thanh tịnh của người đối diện. Cũng như Huyền Giác và Huệ Năng đâu có học hỏi cái gì, chỉ trao đổi với nhau lời nói là người ta biết chứng đắc thôi.

Nhưng thời buổi này chúng ta không được vậy. Không được vậy không phải chúng ta thua người xưa, tôi thấy chúng ta còn thông minh hơn người xưa, chúng ta còn linh động, dữ hơn người xưa nhiều, nhất là mấy cô coi vậy mà dữ. Chúng ta nên biết, sở dĩ chúng ta thua người xưa là vì cái hoàn cảnh ác nghiệt, hồi xưa hoàn cảnh thanh tịnh, cuộc sống rất là đơn giản. Chính cái đơn giản này đưa con người tới chỗ giải thoát.

Mây người lớn tuổi thì biết, hồi xưa đâu có điện. đốt băng dâu mù u, thì sông với trời trăng mây nước, thế nên người ta rất gân với thiên nhiên cho nên cái tâm người ta rất là chân chất, chân thật. Thành ra người xưa tu Tịnh độ, 10 người hết 9 người vãng sanh, còn bây giờ 10 người vãng sanh 1-2 người, sợ còn không có nữa.

Tại sao vậy? Không phải chúng ta ngu hơn người xưa, tôi thấy chúng ta còn khôn lanh hơn, quỷ quyệt hơn, do cái chỗ đó mà chúng ta cách xa cái chân tâm của chúng ta. Thành ra bây giờ trên thể giới, nhất là các Thiền Sư đang kêu gọi chúng ta trở về sống đơn giản, mà chính trong kinh nhất là trong kinh Bốn Mươi Hai Chương Đức Phật nói chữ "Thiêu dục tri túc" mà tôi thường dán ở trên nhà giảng là "Ít muốn biết đủ".

"Ít muốn biết đủ" thì chúng ta có thời giờ rảnh, chúng ta không vì cái miệng mà hại cái thân, do ăn, do uống, do ngủ nghỉ, do đủ thứ hết, nhất là ăn - mặc -ở -bệnh, 4 cái đó thôi. Bây giờ cái ăn, quý vị ăn đủ thứ hết, nào thịt bò làm 7 món. Rồi trên báo đăng ở chùa Vĩnh Nghiêm với tàu hủ, mì căn mà chế biến làm thành 108 món đồ chay. Chúng ta thích cái bề ngoài hơn cái nội dung. Cũng như ngày Phật Đản, ngày Vu Lan Bồn có mấy ông phật tử vô bạch tôi mua mấy trăm lá cờ treo từ trong tịnh xá ra tới ngoài, nói các nơi người ta đã treo hết, treo để có vẻ Phật giáo một chút, có vẻ đại lễ một chút. Tôi nói lễ đại chớ đại lễ gì. Mình làm đơn giản cho khỏe, mình mua treo tùm lum, trong lúc người dân bên ngoài đói muốn chết, vậy mà mình mua 300-400 lá cờ, mà còn phải dây, còn phải treo nữa, xong rồi phải dẹp nữa. Chi bằng mình yên lặng nó khỏe hơn.

Bây giờ tịnh xá Ngọc Vân gắn nhiều loa dưới nhà bếp nữa. Chi vậy? vừa nấu cơm vừa nghe giảng pháp làm như nghe tiểu thuyết. Còn nhiều nơi như Vĩnh Châu, bây giờ có Ngọc Trường nữa, hộ niệm cho người bệnh vãng sanh mà gắn loa tùm lum,.. ồn chịu không nỗi, người mạnh còn không vãng sanh nữa mà làm sao mà người chết vãng sanh.

Quý vị nên nhớ trong kinh nói rất rành "Người hấp hôi cần sự lặng lẽ. thanh tịnh, yên lặng đê cái tâm thức yên lặng trở về thiên nhiên nó xuất hôn về Cực Lạc". Nó ồn, Phật A Di Đà còn chạy nữa là.

Chúng ta thích cái hình thức bên ngoài. Kêu phật tử đi ngồi thiền thì chạy hết, còn ăn uống thì đông lắm, tới chừng ngồi thiền, giữ giới thì không ai giũ hết. Ở đây kêu làm phước, ủy lạo thì đông lắm, mà kêu trả bài người nào người nấy rút cổ hết. Muốn thành Phật mà gặp Phật lại sợ.

Quý vị biết Phật là cái gì không? Phật là cái giáo pháp, là cái hiểu biết. Cái hiểu biết mới chính là Phật.

Hiểu biết là gì? Là linh hồn, là tâm, là nhận thức. Chúng ta chỉ còn có cái đó thôi.

Nhất là người xuất gia, Đức Phật thường nói mà Sư Trưởng thường nhắc lại "Người xuất gia ngày đi xin ăn, đêm ngủ dưới cội cây, chỉ còn có một nghề là nghê giảng pháp thôi". Người tu làm Pháp vương tử, là vua pháp, mình không làm vua ma, vua quỷ, vua trời tức là vua của tất cả hiện tượng giới chu kỳ và sát-na. Mình phải hiểu hết, mình không dính mắc vào pháp môn nào hết, minh phái tủy thuận với sát-na, tùy thuận với chu kỳ.

Mà quý vị không hiểu gì về hiện tượng giới sát-na mà cá hiện tượng giới chu kỳ nữa.

Thành ra tôi đưa ra những cái bài để cho quý vị lựa chọn giữa tự tưởng và Bát nhã, giữa chu kỳ và sát-na, giữa sanh diệt và cái Bất tử,... có nhiều danh từ lắm.

Nhưng cái Bất tử là cái khó nhất, cái sát-na là cái khó nhất. Nhưng cái sát-na không khó lắm, cái sát-na nó nằm trong chu kỳ, cái đó là cái nhức nhối nhất của người tu.

Sát-na không thể học được, không thể tu tập được, không thể cải sửa được, không thể từ từ được, không thể lai rai được, không có một cách thức nào, không có một ông thấy nào mà chỉ cho ta nhận lại cái sát-na. Không có. Thành ra từ xưa Đạo Phật đã mất, tới chừng Thái tử Si Đạt Ta tìm được, thì Ngài biết thời mạt pháp này thì vật chất lên ngút trời, thì chúng ta chạy theo vật chất. Theo vật chất tức là theo sóng, theo hình tướng. Mà theo hình tướng thì cái sát-na nó ẩn trong hình tướng đó.

Cái sát-na và cái chu kỳ nó không phải là 2, nhưng nó chẳng phải là một. Cái nhức nhối nhất của chúng ta, hồi xưa tôi cũng vậy. Muốn hiểu sát-na thì không thể hiểu được, chỉ khi nào mình hiểu chu kỳ cho nó rành rõ, biết được cái diễn biến của chu kỳ bắt đầu từ đâu, và chuyển biến như thế nào, cái xảo trá, cái quỷ quyệt, cái hóc búa của nó như thế nào, biết cho rành, trong kinh dùng từ "Như thật biết". Thì "Như thật biết" là Bát nhã, là sát-na chớ đâu có gì đâu.

Nhưng chúng ta có biết sự vật cho rành không, nó bắt đầu khởi như thế nào, nó diễn biến ra sao, rồi nó lên cao, rồi nó xuống thấp, rồi nó chấm dứt, rồi nó lại phát khởi nữa mình có theo dõi được không. Nếu theo dõi không được là chu kỳ, là địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula. Mà theo dõi được mà mình dừng lại đó được không? Không. Cải sửa. Ác cải sửa thành thiện, quấy cải sửa thành phải, xấu cải sửa thành tốt. Đó là thế giới của chúng ta bây giờ. Mà chưa chắc nữa à, nhiều khi nó chuyển biến mà mình không hay gì hết. thì chúng ta sống trong mê mờ, trong mờ mờ, trong kinh kêu mờ mờ là vô minh.

Mà biết mình vô minh mà mình cải sửa thành cái vô minh nhẹ hơn, cái vô minh vi tê hơn. Càng cải sửa càng lọt vào vô minh vi tê hơn nữa. Mà chính cái vô minh vi tế này khó trừ. Tại sao vậy? Tại vì nó quá vi tế. nhưng ngươi khôn, những người giàu có, những người phước báo nhiều, những người khó tu. nếu tu thì họ thành Phật rất mau, nhưng chừng nào họ mới chịu tu. Bởi vì họ quá thông minh, tưởng mình tương tợ như Phật, họ thầy mình giàu có mà tu thì cực khô, ăn chay thì xót ruột, ngồi thiền thì nhức chưn. Thành ra Đức Phật thường lấy cái trung đạo. Có 2 cái trung đạo: trung đạo về xác thân và trung đạo về tâm. Mà thân trước rồi mới đi tới tâm, nhưng được tâm thì cái thân không cần. Đó là điều kiện mà chúng ta phải hiểu. Tôi nói thân -tâm -hoàn cảnh, thì người mẫu giáo hoàn cảnh rất là quan trọng. Thanh niên, thanh nữ, ông già, bà cả bây giờ sa đọa bởi vì cái hoàn cảnh quá ác nghiệt. Thanh thiếu niên sa đọa vì cái môi trường của nó là môi trường ác ôn không, không khí ô nhiễm, ăn uống đồ hóa chất không.

Bây giờ cuộc sông quá khó khăn, cho nên tôi muốn quý vị trả bài. Mới đầu trả 5 điều ác, 5 điều lành, sau đó mới qua tiến trình của tâm là tiến trình của 5 uẩn. 5 điều ác, 5 điều lành thì thuộc rất nhiều, còn tiến trình của 5 uẩn thì khó à. Có 5 uẩn của tư tưởng và 5 uẩn của Bát nhã. 5 uẩn của Bát nhã thì khó. 5 uẩn của tư tưởng thì hiểu lờ mờ; Còn 5 uẩn của Bát nhã thì phải hiểu thật rành. Trước tiên phật tử phải học thuộc lòng, rồi chiêm nghiệm, muốn chiêm nghiệm thì phải ngồi thiền cho thật lâu, cho sâu, ít nhất cũng phải 2 tiếng Đi ngồi thiền thì tôi thấy mấy cô ngồi 2 tiếng đây, nhưng mà ngôi tu mà tụ mù thì kể như không. Tôi hỏi ngồi thiền đề cái tâm như thế nào? Lại không nắm được, ngồi thiền mong câu hào quang. Trời đất!!! Thành ra tôi muốn mấy người đó trả bài đây. Và tôi năn nỉ cũng như bắt buộc rồi đó, vì đây là vấn đề sanh tử của quý vị. Nhưng mà tôi thấy giờ chót "một Phật, một ma thôi" là quý vị học thuộc lòng trả bài cho tôi.

Có bài kinh Sáu Sáu, tôi giảng đây là lần thứ tư mà tôi thấy nó rất hay, kỳ này chúng ta trở lại Bát nhã nhiều à, đây là kỳ chót, tội giảng xong chắc có lẽ tôi vô lò thiêu là vừa. Như tôi thấy tôi mong cầu có bấy nhiều thôi. Tôi năn nỉ quý vị học thuộc lòng bài kinh Sáu Sáu này.

Chúng ta thấy cái đầu tiên đó là phần dẫn nhập của bài kinh Sáu Sáu này có 6 chứng: 1/ Vào một thuở nọ là thời gian. 2/ Tại tịnh xá Cấp Cô Độc, rừng Kỳ Đà, thành Xá Vệ là không gian. 3/ Người giảng là Đức Thể Tôn. 4/ Giảng cho ai nghe là giảng cho 1250 vị Tỳ kheo nghe. 5/ Là bài kinh Sáu Sáu là bài giảng. 6/ Là nội dung giải thoát (sơ thiện, trung thiện và hậu thiện). Tức là kinh của Đức Phật đầu tiên vô là sơ thiện là cái đầu cũng là giải thoát, trung thiện cũng là giải thoát và hậu thiện là cuối cùng cũng đưa đến giải thoát, phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh.

Nếu coi bản chánh quý vị kiếm trong Trung Bộ Kinh, bài 148. Nhưng mà nó rất dài dòng, còn cái này tôi tóm nó gọn, rõ ràng mà đầy đủ nữa. Phần thân bài:

Trình bày về 36 pháp. Nói về vũ trụ và nói về con người nữa. Nếu nói về con người là tự độ thì đắc quả A-la-hán, còn nói về vũ trụ thì ra giáo hóa đắc quả Như Lai. Thì cũng vậy thôi mà do cái nhìn, cái tâm, cái nhận thức của mình như thế nào Thì ở đây có: 6 căn, 6 trần, 6 thức, 6 xúc, 6 thọ, 6 ái.

- 6 căn ở đây gồm có: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, óc kêu là 6 nội xứ. Cái này chưa có nói dây thần kinh nha, nó của ngạ quỷ, súc sanh.

- 6 trần gôm có: sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp kêu là 6 ngoại xứ. Nội xứ, nội là bên trong; ngoại xứ, ngoại là bên ngoài. Nhưng 2 cái này đều là nắm trong linh hồn của chúng ta.

- Rồi do duyên căn, do duyên trần phát hiện ra 6 thức gồm:. Nhãn thức, nhĩ thức, thiệt thức, thân thức, thì 5 cái này là 5 căn bên ngoài, kêu đó là ngạ quỷ. Khi mắt tiếp xúc với cái bình thủy thì duyên khởi ra nhãn thức. Kêu là duyên khởi chớ không có kêu là sanh ra, không có cái gì sanh ra cái gì hết á.

Duyên khởi là cái này làm duyên với cái kia "do cái này có mà cái kia có, do cái kia có mà cái này có". Đạo Phật rành cái này. Nếu không có con mắt mà có sắc trần thì không có nhãn thức. Nếu có con mặt mà không có sắc trần thì không có nhãn thức.

" Do con mắt duyên với sắc trần thì mới duyên ra nhãn thực. Nhan thực, dây la ngạ quy Sắc trần là chưa có sự sông, chưa có cái biết. Còn con mắt có sự sông, chưa có cái biết. Trong khoa học, con mắt kêu là sinh lý, còn trần kêu là vật lý, duyên khởi ra nhãn thức là cái cảm giác dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó lờ mờ, mà lờ mờ chúng ta thường kêu là vô minh hay là ngạ quỷ, là cái biết mà chưa có tư tưởng phân biệt. Cái này tôi đã giảng nhiều lần rồi, quý vị phải trả cho tôi cái bài này.

Quý vị về ọc ra, quý vị nghiên cứu ngay trong cơ thể mình khi nó chuyên biến, con mắt tiếp xúc sự vật quý vị phải theo dõi nó, đúng ra khi nó biết là mình biết đây là ngạ quỷ. Rồi nếu mình dừng ở chỗ đó, mình dính mắc ở chỗ đó, mình hành động bằng thân, bằng miệng thì mình bây giờ là ngạ quỷ. Một là quý vị xuống địa ngục, ngạ quỷ, hai là quý vị sanh về cõi trời, ba là quý vị vãng sanh về Cực Lạc. Tôi thấy mình phải quyết định ngay thời buổi này thôi.

Thời buổi này cuộc sống giờ quá tệ rồi, sắp tận thế rồi, người ta nói ngày 21/12 gì đó, còn có mấy ngày nữa là tận thế. Tôi coi thấy nhiều người nói khác nhau lắm, nhưng là người phật tử thì mình phải hiểu cho rành. Có người nói tận thế là quả địa cầu này bị tiêu diệt, có người nói không có, chết những người dữ, người ác, còn lại những người thiện, người hiên.

Nhưng như thế nào là hiên? Như thế nào là dữ? Ai không nói mình hiên, mình dữ tố cha mà không cho mình dữ, vẫn cho mình hiền hà.

Nói chết ai chết, chớ tội không có chết. Nếu chúng ta sống, có sống hoài không hay rồi cũng phải chết. Có nhiều người rất sợ cái chết. Có nhiều người tỉnh queo hà, nói chuyện với danh từ là liêu mạng. Có ông tài xê nói "Sư ơi, mấy ông ở Phú Hòa ăn nhậu cho đá, người ta nói trước cũng chết, sau cũng chết thôi, lo sợ gì cái chết, ngày đó ai chết trước thì khỏe, ai chết sau thì cực thôi. Cứ nhậu cho đả đi, chết là hết."

"Cái hết" là cái nguy hiểm đó. Cái chết ai mà không chết là phải. Nhưng chết cái gì còn, cái gì hết?

Như có cái cô đó dẫn người em vô nói cũng vậy đó "chết là hết". Tôi nói chết là hết thì tôi không có tu. Nói có linh hồn, vậy Sư chứng minh cho con biết cái linh hồn. Tôi đỡ cái chỗ đó, tôi nói liền. Vậy tôi hỏi ông bây giờ ông thấy bằng gì, ông nghe bằng gì, ông nói bằng gì? Ông nói cái đó dễ ợt thôi, thấy bằng mắt, nghe bằng tai, nói bằng miệng.... Đó, do cái đó trong kinh kêu là mờ mờ là vô minh đầy. Bây giờ người bạn của ông tới đây ngã xuống chết có thấy, có nghe không? Nói chết rồi làm sao thấy, nghe. Vậy con mắt đâu, cái lỗ tai đâu?

Thành ra chúng ta thấy chúng ta trả lời mờ mờ tức là không rành, mà không rành trong Đạo Phật kêu là vô minh, mà vô minh thì đưa đến sa đọa. Trả lời như vậy hiện tại mình là ngạ quỷ, súc sanh, atula. Mình chả hiểu gì hết. Người chết còn lại cái linh hồn.

Chúng ta tối ngày cứ lo ăn, tới chết thì nói "trời kêu ai nấy dạ". Cái khó khăn của chúng ta là cái linh hồn. Mà muốn giảng linh hồn là cả một vấn đề Linh hồn, đâu phải thấy là linh hồn, mà nó phải trải qua tiền trình như thế nào mới được, đó là tiến trình 5 uẩn.

"Không làm các điều ác, phải làm các điều lành, rửa lòng cho trong sạch", đó là lời Phật dạy, Đạo Phật chỉ có bấy nhiều đó thôi. Chính Ô Sào Thiên Sư cũng nói như vậy.

Ô Sào Thiền Sư cũng lập lại lần thứ ba, Tế tướng hiểu. Ông nói "Tôi biết tôi cao, Ngài sợ tôi té, đúng vậy, Ngài khó té, nếu Ngài ngồi tỉnh hoài thì Ngài không té, còn tôi biết bao nhiêu người ghét tôi, tôi làm quan cao quá, trên vua, dưới thì nịnh thần không ưa tôi, nó muốn hạ bệ tôi, còn mấy người trung thần thấy tôi cao hơn họ cũng không ưa" "Một nhà giàu có trăm nhà ghét. Trâu cột ghét trâu ăn", ông bà xưa thường nói vậy, cuộc đời nó hay vậy. Chính ở đây cũng vậy, phật tử mới mà giáo pháp giỏi là ghét, đã là phật tử mà còn vậy chớ đừng nói chi ngoài đời, họ có đụng gì mình đâu, mà tại vì họ giỏi.

Chúng ta thấy cái tâm, cái tập khí địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh nó có từ vô lượng kiếp rồi. Như vậy mình biết hay không? Cái đó Đức Phật đâu có cấm, mình đã có rồi thì nó phát hiện thôi, mà cái khó khăn là mình có hay biết hay không.

Nếu người có tu phải biết. Mà biết có cải sửa hay không? À!

- Người có tu thì phải cải sửa. Mà cải sửa mình luân hồi về đâu biết không? Về cõi trời.

- Còn biết mà không cải sửa được không? Cái đó mới là Đạo Phật, đây là cái khó khăn.

Tôi muốn cho quý vị biết cái tiến trình của cái tâm mình.

Biết rồi nếu mà mình chưa được nhận nó, thấy rõ nó thì cải sửa, cứ cải sửa, nhưng biết mình cải sửa hay không. Cái Bát nhã nó hay ở chỗ đó. Mấy vị trả bài chưa có vị nào trả đúng hết đó. Trả thì đúng nhưng chưa có rốt ráo Bát nhã, không phải trả sai, cho thí dụ hay, nhưng thí dụ nửa chừng. Tôi muốn quý vị đi đến rốt ráo đó, nhất là những cái bài tôi đưa ra giữa tư tưởng và Bát nhã, quý vị cải qua Bát nhã lơ lững nửa chừng thôi, ít nhất tới A-la-hán rồi tới Như Lai mới được, cứ còn Nhập lưu, Nhất vãng lai ăn thua gì. Cái này tôi xin thưa bánh vẽ thôi, nhưng bánh vẽ phải nắm cho rành để sau này mình có đau khổ thì nhờ cái bánh vẽ này đưa mình tới giải thoát.

Tội xin thưa, có một số đi theo ngồi thiền rất hay, nhưng tu mù, mù là đui, ngồi mà mong thấy hào quang.

Thấy hào quang tốt không? Có người nói thấy hào quang đỏ xấu, thấy hào quang vàng tốt. Thật sự tốt không?

Có người nói thấy hào quang đi nói cho người khác nghe là mất. Thật sự có mất không?

Quý vị nắm không vững. Thấy hào quang rồi đi nói có mất không? Rồi không nói mất không?

Quý vị không nắm được cái tâm, quý vị lộn xộn rồi nói tùm lum hết. Tôi tức cười chỗ đó, làm gì làm rồi quý vị cũng trở lại "thân với tâm" hết. Nhưng tôi nói như vậy không phải bác thân và tâm không cần, nếu là mẫu giáo thì nhất định "thân và tâm" rất là quan trọng. Cái giới luật rất là quan trọng, nó đưa mình tới ngưỡng cửa giải thoát, nhưng nó không phải là giải thoát. "Chiếc áo không làm thành thầy tu, nhưng muốn làm thầy tu chánh công thì phải nhờ chiếc áo" giống như cái cô gì thí dụ "cái chiếc xe đi đền tịnh xá, nhưng chiếc xe không phải là tịnh xá, nhưng mà phải có nó" chúng ta phải hiểu cái đó. Nhưng khi nắm cái Tâm rồi thì chúng ta đừng có dồn hết vào chiếc xe nữa, vào cái phương tiện nữa. Nhưng mà đừng coi thường phương tiện.

Thành ra khi quý vị chưa nhận cái Bất tử, quý vị ác mà quý vị nhận nó không chấm dút, không lặng lẽ theo nó được thì quý vị cải sửa, có tội gì đâu. Nhưng mà có biết mình cải sưa hay không? Cai đó là cái chánh. Rồi, biết rồi cải sửa nữa hay không? nếu nó không chấm dứt thì cứ cải sửa nữa, có sao đâu.

Cái đó là cái quý vị không nắm cái Bát nhã rốt ráo của nó.

Thành ra tôi muốn quý vị học lại bài kinh này, rồi chúng ta trở lại cái hiện tượng giới địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula, cõi người, trời dục giới, trời sắc giới rồi trời vô sắc giới phải cho rành từng li từng tí.

Kỳ tới quý vị trả bài.

- 6 căn là: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, óc chưa có dây thần kinh.

- 6 trần là: sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp.

- Thì nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức là ngạ quỷ.

- Tới ý thức là súc sanh. Ngạ quỷ có cảm giác nhưng chưa có tư tưởng, tới súc sanh có tư tưởng nhưng chưa có ý chí cải sửa. Nó khác.

Hôm trước tôi có đọc bài của cô Ngọc Thanh ở Cần Thơ gởi, có hỏi mấy câu Tịnh độ. Câu hỏi lơ mơ, phật tử trả lời không được, rất hay nhưng nó nằm trong nhân quả và nghiệp mà ở đây chưa chắc quý vị nắm được.

Cái nhân quả và nghiệp rất là khó. Có một phật tử nào nói ở Bạc Liêu có người giảng vấn đề nhân quả và nghiệp nó trật với Sư. Tôi nói trật, trúng là cô phải trạch pháp chớ cô không thể tin ở tôi được. Nói vầy "mình đi lính, chánh pháp, mình giết kẻ thù thì không có nghiệp". Mà Sư nói có tác ý là có nghiệp. Mà tác ý là cái gì mới được. Nó khó là ở chỗ đó.

Qua tới Bát nhã thì nó có 2 cái: một cái là "như lý tác ý" và một cái là "bất như lý tác ý" thì nó lại khác nữa.

- Như lý tác ý đó là vọng tưởng kiên cố, nó hồn nhiên nó đưa lên đưa xuống. Từ Niết bàn tịch tịnh của A-la-hán mà một niệm bất giác thì bắt đầu nó mới xuống thành A-lại-da cá nhân, cái này dường như tôi có giảng rồi, thì cái đó kêu là như lý tác ý. Rồi từ A-lại-da cá nhân như lý tác ý tiếp tục mà danh từ trong đó còn kêu là vọng tưởng kiên cô nó đưa xuống mặt trăng thứ hai kêu là vọng tướng hư minh le lói chiêu soi; rồi mặt trăng thứ hai như lý tác ý đưa xuống mặt trăng thứ ba kêu là vọng tưởng dung thông.

Nó đưa xuống để làm chi vậy? Tôi có giảng rồi, đưa xuống để mà đưa xuống chớ không để làm chi hết. Tại vì không thể không đưa xuống được thành ra nó phải đưa xuống Nó từ cái vô minh căn bản từ Niết bàn tịch tịnh A-la-hán nó bắt chuyển biến xuống, không phải nó xao động nhen, nó xuống cấp tự nhiên, nó chuyển biên xuống thành ra kêu A-lại-da cá nhân, bây giờ không kêu là Niết bàn tịch tịnh A-la-hán nữa mà kêu là A-lại-da thức, tức là hư vô vị tế.

Rồi từ hư vô vi tế này, vọng tưởng kiên cố tức là vô minh chi mạt nó kéo xuống thành ra vọng tưởng hư minh le lói chiếu soi đó là mặt trăng thứ hai mà trong kinh Thủ Lăng Nghiêm nói "do đè mí mắt mà thấy" lúc mà Đức Phật bác 7 cái tâm "thất xứ trừng tâm", Đức Phật mới đưa qua cái thấy, cái nghe.

Đức Phật đánh tiếng chuông, hỏi có tiếng chuông không thì A Nan nói có. Đức Phật nói ông thông minh. Không đánh nữa, hỏi có tiếng chuông không thì A Nan nói không. Đức Phật nói phải, ông thông minh, Rồi Ngài đánh lại hỏi ông có nghe không, nói bạch Thể tôn con nghe. Ngài không đánh hỏi có nghe không thì A Nan nói bạch Thế tôn không nghe. Ngài nói ông điên đảo. Cái chỗ này A Nan mới nhận được.

Ngài nói tiếng chuông lúc đánh thì có, không đánh thì không có, còn tâm ông lúc đánh cũng nghe, không đánh cũng nghe chớ tại sao nói không nghe. Cái này không phải chân tâm ông thì còn cái gì nữa. Thì A Nan nhận được, tôi cũng nhận được.

Tôi cũng mừng, hồi xưa không biết tu làm sao. Bây giờ biết rằng cái tiếng có lúc có, có lúc không, còn cái tâm thì có tiếng cũng nghe, không có tiếng cũng nghe. Và suy ra cả trăm cái tiếng thì cái nghe cũng vậy thôi chớ đâu có nhiều, cái tiếng thì có nhiều chớ cái tâm không có nhiều, mà khi tất cả cái tiếng chấm dút thì cái tâm mình cũng vậy thôi.

Ngài nói cái đó không phải chân tâm thì là cái gì nữa A Nan. Thì A Nan mừng, tôi cũng mừng. Tới chừng quỳ lễ nói nếu con nhận được cái này sớm thì không bị Ma Đăng Già bắt, không bị sắc đẹp nó bắt con. Thì Đức Phật nói khoan hả A Nan, cái đó không phải chân đâu nhe, nhưng mà nó không phải vọng, nó là chân vọng hòa hợp, nó giống như mặt trăng thứ hai mà do đè mí mắt mà thấy. Bí, mù tịt luôn.

Thành ra nhiều khi Đức Phật giảng mình giựt mình á, mình nhức đầu à. Tôi không hiểu gì hết, phải 3 năm trời tôi trăn trở, tôi mới hiểu được nó. Hiểu được nó là nhờ Duy thức, nhờ Đại thừa Khởi tín luận, phải coi tới coi lui rồi mới hiểu được nó.

Phật tử bây giờ khóe ru, có thể đốt giai đoạn được, nhưng mà kẹt phải là cái hoàn cảnh bây giờ khó khăn hơn tôi hồi xưa. Cái hoàn cảnh xuất gia của tôi rất là thuận tiện, không có làm cái gì đổ mồ hội, sôi nước mắt hết á, cứ bưng cái bát đi xin ăn thôi, độ ngọ, xem kinh, rồi ngồi thiền ọc ra nhơi lại. Còn phật tử thì đầu tắt mặt tối, bây giờ thất nghiệp lại nhiều nữa, mà lại thêm cái bệnh nang na.

Bệnh gì biết không? Bệnh làm biếng. Làm biếng quá rồi đổ thừa tại, vì, bởi,.. bỏ trội theo dòng nước mà không nghĩ rằng vô thường nó đến bất cứ lúc nào. Tôi ngồi đây mà tôi chết liền bây giờ, được không? Vẫn có thể xảy ra như thường.

Thành ra luôn luôn mình phải đặt vấn đề sanh tử lên đầu, ăn nằm với nó, phải gối đầu giường vấn đề sanh tử.

Hồi xưa tôi vậy đó, tôi luôn luôn nhớ "mình không biết chết lúc nào nha, phải cố gắng à". Tôi đậu có thầy, có bạn gì đâu, tới đúng giờ tôi thức hà, tôi tinh tấn vậy đó, đồng hồ reo mà tôi thức trước 5'-10' không, luôn luôn bao giờ cũng vậy. Cái đó do ông thí chủ và thầy Trung mạt sát tôi tới cùng, mình nghĩ mình cũng là thân nam nhi chi chí mà thua nữ nhi chi rận sao, mình cũng phải nhiếp lại, cố gắng vùi mài kinh sử, thức khuya dậy sớm, cái gì cho bền. Đức Phật nói các con đừng sợ mình ngu hay khôn, giàu hay nghèo, các con cứ gõ mãi đi rồi cửa sẽ mở. Mình ngu thì gõ mãi trở nên khôn, khôn gõ hoài trở nên trí tuệ. Trí tuệ phải trăn trở, ăn nằm với nó. Từ đó về sau tôi không làm gì hết, cứ tu, đi bát. Đức Phật khuyên người xuất gia còn có y bát và pháp lý thôi không có cái gì hết, không nhà cửa, không vợ con, không tiền bạc,... chỉ có thuyết pháp cho phật tử thôi.

Phật tử đòi hỏi các Sư cái gì? Pháp lý. Các Sư dạy cho tụi con giải thoát, tụi con sống lẩn quẩn trong vòng đau khổ này, tụi con muốn chấm dứt luân hồi sanh tử. Tụi con chấm dứt bằng cách nào? Do cái chỗ "chấm dứt bằng cách nào" thì vĩnh viễn không có chấm dứt được, không có cách thức chấm dứt luân hồi sanh tử. Cái đó là cái đau đớn nhất cho tôi, cho người xưa và chắc mãi mãi về sau này. Cuối cùng tôi tìm được. Như Thái tử Si Đạt Ta nói "Nếu con tìm không được: sông mãi không chết, trẻ mãi không già, khỏe mãi không đau thì con không về đây đề gặp lại cha". Thể mà Ngài trở về độ cha, độ thần dân tức là Ngài đã tim được cái Bất tử.

Cái Bất tử ở đâu? Tại sạo Ngài cũng già, cũng bệnh, cũng chết dưới 2 cây sa la song thọ. Vậy Cái Bất tử ở đâu? Nó ở ngay trong xác thân già bệnh chết này. Đâu có pháp môn. Mà phải thấy rõ nó.

Thấy rõ nó là gì? Phải đi cái chi tiết của cái chu kỳ, của cái uế độ, của cái thân, cảm giác, tư tưởng, ý chí, kinh nghiệm, kiến thức.

Cái kinh nghiệm, kiến thức là cái độc đáo nhất gọi là sở tri chướng. Còn cái mạt-na là cái vọng tưởng u ấn.

- Chính mạt-na tạo ra tam giới: dục giới, sắc giới, vô sắc giới. Tam giới là thế giới chu kỳ.

- Chính A-lại-da tạo ra pháp giới. Pháp giới là thế giới của sát-na. Quý vị phải coi chừng, cái sát-na khi nó xao động thành ra mạt-na, thể giới chu kỳ, thành ra cõi uế độ. Khi uế độ dừng lại thì nó thành ra sát-na đó là thế giới của giải thoát.

Nhưng mà sát-na không phải là giải thoát, mà nó là chân vọng hòa hợp. Sát-na mà chuyển biến nhanh cho tới thần tốc thì đó là giải thoát.

Theo bên Tiêu thừa thì thần tốc là hết rồi, kêu là Niết bàn tịch tịnh. Còn Đại thừa không chịu, nếu chuyển biến thần tốc thì không có nghĩa là đứng lặng bất biến mà là chuyển biến quá nhanh, chuyển biến một cách thần tốc, mà thần tốc thì phải ứng hiện vô lượng vô biên chúng sanh, vô lượng vô biên pháp giới, nghĩa là phải tùy thuận, phát bồ đề tâm giáo hóa chúng sanh. Đại thừa và Tiểu thừa khác nhau ở chỗ đó.

Nước mà đứng lặng bất biến là nước chết. Đứng lặng bất biến tức là bao trùm hết tất cả đứng lặng chuyển biến và xao động chuyển biến mà nó luôn luôn là đứng lặng bất biến thì đó mới thật sự là đứng lặng bất biến, nghĩa là tùy thuận mà tôi thường dùng danh từ là làm bộ. Một bậc Bồ-tát mà sau khi đã thành thầy giáo rồi thì phải xuống lớp 1, 2, mẫu giáo,... dạy hết. Mà xuống mẫu giáo làm bộ đánh vần, làm gì mà thầy giáo đại tài mà phải đánh vần mới đọc chữ được, nhưng các Ngài làm bộ đánh vần.

Trong Đại thừa dùng từ rất nhiều là tùy thuận, nhậm vận, tự tại,... thì mới là đứng lặng bất biến mà xao động dài dài nhưng mà lúc nào cũng đứng lặng bất biến. Có người không chịu, nói tôi chơi chữ cho phật tử nó mê. Thì thôi phải chịu thôi, bởi tôi chưa đắc quả nên nói tôi chơi chữ là phải, thì tôi không thể nào giảng khác được, tôi phải giảng vậy thôi.

Tôi xin thưa là tôi chưa đắc quả, nhưng mà tôi có cái bánh vẽ, nếu tôi đi cái đó đúng thì tôi thành Phật, còn trật thì tôi thành ma, tôi phải đánh cái ván cờ cuối cùng của cuộc đời tôi, tôi không thể mà lôi thôi nữa được. Và tôi cũng xin phật tử, chúng ta bắt đầu đi vào lớp mẫu giáo thì quý vị phải trả cho tôi 4 đường ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula tức là 6 căn - 6 trần - 6 thức.

Thì 6 thức: nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức là ngạ quỷ, đó là cái biết dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó lờ mờ, tức là chưa có tư tưởng cải sứa, nói cho nó rành là như vậy.

Rồi tới ý căn tiếp xúc với pháp trân phát hiện ra ý thức là bắt đầu có cái óc nhưng chưa có dây thần kinh óc, thì cái này kêu là súc sanh, có tư tưởng mà chưa có ý chí, hay nói theo Phật giáo là chưa có nghiệp.

Rồi bắt đầu qua tới nhãn xúc, nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc thì đây là cõi người bắt đầu có ý chí, có nghiệp tức là có sự cải sứa, nhưng chưa có kinh nghiệm, kiền thức, ký ức thành chưa có A-lại-da, tức là có nghiệp nhưng chưa có linh hồn. Cõi người có 3 giới (sát sanh, trộm cấp, tà dâm) cái nói dối và uống rượu khó giữ. Chúng ta phải hiểu đặng mà biết rành.

Tới cõi trời dục giới tức là giữ 5 giới. Tới ý xúc qua cõi trời dục giới, bắt đầu có A-lại-da. Quý vị giữ 5 giới là khôn hơn cõi người. Người thì có ý chí cải sửa, trong Thủ Lăng Nghiêm nói người thì 5 tình 5 tưởng, lúc thì thắng lúc thì bại. Còn qua cõi trời thường thường cải sửa là thành công, ít có thất bại. Quý vị để ý, Thủ Lăng Nghiêm rất hay, quý vị coi lại, lúc trước tôi có giảng.

- Trần là địa ngục vô gián là 10 tình chưa có tưởng nào hết, thành ra như cái thây ma, thành ra nó là cơ quan không có phát hiện ra cái gì được hết. Cõi này tình không hà.

- Căn tức là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân có 1 tưởng 9 tình thì bắt đầu có sự sống. Do sự sống cho nên ngạ quỷ mới mượn mắt, tai, mũi, lưỡi để phát ra cái dễ chịu, khó chịu, dửng dưng tức không dễ không khó một cách lờ mờ tức là chưa có tư tưởng chỉ có cảm thọ thôi.

- Rồi tới cái đầu óc thì bắt đầu cái đất, nước, lửa, gió tinh tế hơn căn, nhưng mà nó khác hơn mắt, tai, mũi, lưỡi. Quý vị để ý cái chỗ đó, cái óc của mình nó luôn luôn vi tế hơn.

Chúng ta thấy cũng đất, nước, lửa, gió nhưng cái thân của Đức Phật khác, còn cái thân của cỏ cây nó khác, thân của loài thú nó khác, thân của người ta khác, thân người ta giữ 8 giới nó thơm hơn, còn mấy người nhậu thì chúng ta thấy cái thân hôi rình,...

Thành ra cũng là thân, cũng đất, nước, lửa, gió nhưng mà những người ác, những người ăn uống nhậu nhẹt thì chúng ta đến chịu không nỗi, những người hút thuốc, nhậu nhẹt nói hôi rình hà, những người thoa son dồi phấn, xức dầu thơm tôi đứng dưới gió là tôi chạy, chịu không nỗi, quý vị cho là thơm chớ thấy hôi rình hà, tùy theo người.

Chúng ta thấy ở đâu quen đó, như những người ở cầu chữ Y nước đen thui, có mùi hôi thúi mà họ lội tắm ở dưới tỉnh queo hà. Súc sanh như trâu bò nó hôi rình hà, mấy đứa con nít đi chơi không chịu gội đâu thì nó hôi trâu như vậy đó, chịu không có nỗi.

Thành ra các cõi mà giới cao hơn, thanh tịnh hơn.

- Cõi trời 8 giới mà cái tâm cũng phải là 8 giới nữa thì người ta có hào quang đấy, nếu người ta nhập định.

Nhãn xúc là cõi người thôi, ý xúc bắt đầu qua cõi trời dục giới. Qua tới nhãn thọ, nhĩ thọ, tỷ thọ, thiệt thọ, thân thọ là 8 giới đây. Rồi ý thọ của 8 giới bắt đầu chuyên qua ý ái.

Ai là 10 giới. Chúng ta thấy giới càng cao thì cái tâm theo đó cao. Thành ra Đức Phật lấy trung đạo là cõi thọ tức là 8 giới.

10 giới thì muốn thành Phật dễ hơn nhưng mà khó. Khó là tại sao? Vì cái tâm thức người ta quá cao. 10 giới là người ta đi tới tứ không: hư không vô biên, thức vô biên, vô sở hữu, phi tưởng phi phi tưởng. Cái này tôi sẽ giảng riêng nữa, kỳ đó tôi có giảng sơ. Cái tứ thiền tôi phải giảng cho kỹ lại, tứ thiền là 8 giới thôi.

Còn tập tu tứ thiền là người, trời dục giới, cái đó chú trọng về 5 triền cái. Cõi trời sắc giới chú trọng về sơ, nhị, tam, tứ thiền thì nó không khác với tập tu nhưng mà nó phải nối liên tục, nó có nhập, có xuất. Còn cõi trời dục giới chưa có nhập, chưa có xuất được.

Còn Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai thì không có vấn đề nhập cũng không có vấn đề xuất gì hết, nó hiện với nó ấn, là nó khác.

Còn có nhập, có xuất là đòi hỏi phải có điều kiện. Cũng như con mắt mà muốn đi tới A-lại-da là phải có 9 điều kiện, lỗ tai có 8 điều kiện,... nếu thiếu một điều kiện là cái thấy không hiện, cái nghe không hiện, thì cái đó là nhập, xuất. Còn cái "lặng lẽ" khi mà nó hiện, nó bao trùm hết, nó thấy hết tất cả, rồi khi nó ẩn rồi thì cái hiện tượng giới, cái chu kỳ hiện ra thì cái sát-na nó ẩn. Nhưng mà những người tu cao thì cái chu kỳ họ vẫn sát-na như thường mà sát-na vẫn chu kỳ như thường thì cái đó là những bậc cao từ Bất lai, A-la-hán trở lên. Chúng ta phải hiểu, cái đó đê bữa khác tôi giảng lại.

Do đó quý vị đi sâu, quý vị mới thấy cái mà tôi đưa ra quý vị trả lời không phải là sai, nhưng trả lời chưa đụng tới A-la-hán được, mới có Nhập lưu, Nhất vãng lai thôi mà quý vị còn tùm lum ở trong đó. Tôi chưa sửa gì hết. Tôi muốn quý vị học bài kinh Sáu Sáu rồi sau quý vị tự nhiên thấy nó sáng tỏ thôi. Bây giờ tôi giảng quý vị cũng không hiểu.

Quý vị học bài kinh Sáu Sáu, tôi năn nỉ mà cũng như bắt buộc, mỗi người phải trả hết, cũng như không làm 5 điều ác, phải làm 5 điều lành và tiến trình ngũ uẩn quý vị phải học thuộc lòng. Còn những bài so sánh tư tưởng và Bát nhã quý vị trả hay không trả thì thôi, bởi trạch pháp có cái sự hiểu biết rồi quý vị trình bày lại thì được.

Còn cái này là con đường giải thoát của quý vị, đây là vấn đề sanh tử trong cái thời mạt pháp này, thì quý vị phải học thuộc lòng, mặc dầu quý vị theo dõi mình chưa được, nhưng mà sau này quý vị khô thì quý vị có bài vở đem ra thực hành nó, nhất là lúc ngồi thiền. Có mấy cô ngồi thiền hay nhưng mà tu mù, ngồi trông thấy hào quang. Chết rồi.

Khi ngồi thiền, ở tâm sát thì chưa có gì. Khi tới hỷ là không niệm Phật mà tiếng niệm Phật trong tâm phát ra thì coi chừng có vô số ấn chứng. Án chứng không phải là sai, không phải là xấu, cũng không phải là tốt. Nếu chấp có ấn chứng thì ma nó phá, kêu là ngũ ấm ma, còn sợ nó thì mình cũng lọt vào ngũ âm ma. Nó không phải tốt, không phải xâu nhưng nó chứng tỏ cái tâm mình đã nhất niệm rồi, có định lực rồi thì nó đè tất cả những cái chủng tử ác xuống, chủng thiện nó nằm trên thì những cái gì mong cầu từ xưa tới giờ ở kiếp này, 1-2-3-5-7 kiếp về trước nó vẫn còn nằm trong A-lại-da mình, thành ra phải học Duy thức, bây giờ khi yên lặng nó hiện ra, có những điều quý vị biết, có những điều quý vị không biết, nó nguy hiểm, sau này tôi sẽ giảng tới cái đó, chắc phải thời gian dài dài. Có những cái ấn chứng mà mình không hiểu rồi cho đó là kẻ thù.

Tôi kể một cái ấn chứng trong kinh mà tôi đã coi qua mà tôi đã biết rồi. Có một vị thiền tăng có khả năng ngồi thiền 5-6 tiếng, nhưng khi ngồi thiền yên lặng vô khoảng 1-2 tiếng thì thấy có một con nhện trước mắt mình, ban đầu nó nhỏ rồi lần lần nó lớn, rồi thật lớn nó cứ nhào tới mình hoài, ổng sợ quá, hễ ổng xả ra thì mất, mà khi ổng ngồi thanh tịnh, yên lặng trong thiền định thì nó lại hiện ra, mà nếu nhập lâu thì nó hiện càng to, nó cứ nhào tới mặt ống hoài, ổng sợ, hễ ổng xả thì hết mà ổng ngồi thì nó có. Tức quá, hôm đó ổng lấy con dao theo, nếu con nhền nhện hiện ra là ổng đâm nó chết.

Ông nhớ tới Sư Phụ, trước khi làm đến hỏi Sư Phụ trước coi cái đó là cái gì. Ông đắp y qua hỏi Sư Phụ "Khi ngồi thiền có con nhền nhện nó hiện ra, mà khi con ngồi khoảng 1-2 tiếng nó hiện đầu tiên nó nhỏ, rồi dần dần nó bự bằng cái nhà nó nhào tới con, con sợ quá. Khi xả thiền nó mất, khi ngồi nó hiện ra. Bây giờ con không thể tiếp tục được, sức con ngồi 5-7 tiếng mà bây giờ mới 1- 2 tiếng nó hiện ra".

Ông Thầy cười hỏi" Bây giờ con tính làm sao?" Bạch Sư Phụ, con đem cây dao theo, nó hiện ra là con đâm nó, con biết đó là sát sanh, mà nếu vậy cái trình độ con không tiến nữa làm sao, thà con giết nó mà con tiến trên con đường đạo quả" Ông Thầy cười nói" Thôi, Thầy chỉ con như vầy, con đừng đem con dao, mà con lấy cục phấn đem theo, khi nào nó hiện ra con gạch thập ngay cái bụng nó. Khi xả thiền rồi con lợi đây Thầy chỉ cho con".

Nghe lời Thầy, ông đem cục phân theo, con nhện hiện ra ông lấy cục phân gạch thập ngay cái bụng con nhện. Xong rồi ông trình cho ông Thầy. Ông thầy nói con vạch áo lên coi. Vạch áo lên thì thấy trước bụng ông có cái chữ thập. Ông nói sao lạ vậy Thầy? Ông Thầy nói con nhện này do con tưởng tượng nhiều quá, con tưởng tượng cái ấn chứng thì cái bụng của con nó hiện ra con nhền nhện, con nhền nhện này không phải thật mà con nhền nhện do con tưởng tượng, nếu con đâm là con đâm lủng bụng con. Ống quỳ xuống ông lạy Thầy. Thầy nói sau con nên nhớ những cái ân chứng này đó, theo Duy thức nó không xấu mà cũng không tốt, nhưng mà do con nhất niệm, con tập trung mạnh, kỹ, lâu, sâu thì tất cả những cái gì con mơ ước hồi lúc nhỏ, lúc tu ở 1-2-3-... nó vẫn ở trong linh hôn con, bây giờ nó phải hiện ra, nó hiện một cách hôn nhiên do con tập trung, cũng như tiếng niệm Phật nó đây A-lại-da rồi nó tràn ra, cái đó kêu là nhất niệm.

Tôi giảng hoài, muốn Bụt linh hay không, là khi tụng kinh Địa Tạng mình nhăm mắt, mở mắt mà kinh vân hiện ra khỏi cần lật nữa thì cái này là nhất niệm, kêu là kinh nhập tâm, tiếng niệm Phật nhập tâm, nhưng là cõi trời nhị thiền của sắc giới chớ chưa phải là Thánh nhân, người ta lầm đây là Thánh nhân.

Thành ra quý vị tụ tôi lo, bởi vì tôi không có thời giờ gần gũi nhiều, rồi khi ngồi thiền được nhất niệm mà không biết cái đó là cái gì, vô tình không lợi mà có hại nữa. Có người thấy ma quỷ, thấy ăn cướp, thấy cọp đến,... rồi sợ quá la làng, bỏ chạy, có người thấy tư tưởng tốt, có người thấy Phật đến rờ đầu, thấy A Di Đà hiện ra lại tưởng A Di Đà thật nhiều khi gặp mà là ma quỷ, mình đi theo nó là ngũ ấm ma, có người trở nên điên điên khùng khùng rồi đổi thừa kêu là "tâu hỏa nhập ma".

Thật ra không có vấn đề "tẩu hỏa nhập ma" mà vẫn có. Có hay không là do mình chớ không phải tu thiên mà có tâu hỏa, do cái giáo pháp không rành cho nên xảy ra đủ điều kiện, đủ thứ chuyện hết. Thành ra tôi dạy mà tôi lo, bởi tôi đã đi qua rồi, nó có hàng trăm, hàng ngàn ân chứng. Xưa tôi coi Thủ Lăng nghiêm rồi thì mình coi như cái tuông hát, đừng có thích, đừng có ghét, đừng mong câu nó còn, đừng mong câu nó mất cứ đê tự nhiên như coi tuông hát truyền hình. Cái A-lại-da mình là cả một cái truyền hình, cả một cái trận chiên tranh trong đó, nó là hiện tượng giới mà, nó chứa chủng tử ác, chủng tử thiện, chủng tử vô ký, chủng tử niệm Phật,... tùm lum trong đó.

Thành ra tôi thường nói niệm Phật 1000 tiếng được 500 tiếng, còn 500 tiếng nghĩ tùm lum thì vô trong đó 500 tiếng, nếu kiếp trước mình không tu nó tiêu diệt hết 300 còn có 200, đó là tôi giảng theo Duy thức. Mà tôi thấy nó đúng vậy, mà chính tôi đã có ngồi qua rồi, thành ra hiện tượng giới thì tôi bảo đảm, tôi có thực hành trong đó, cái sơ -nhị -tam thiền, tứ thiên thì tôi không rành bởi hồi đó tôi cũng tu mù thôi, nhưng mà bây giờ coi lại tôi biết cái trạng thái hồi xưa của tôi. Thôi tôi nói vậy thôi.

Còn cái Bát nhã tôi đầu hàng nhen. Nhưng mà tôi thấy trong kinh, tội cũng lặng lẽ theo dõi mà biết nó, mà nó không hết thì cứ cải sửa, nhưng biết mình đang cải sửa, giữ lấy cái biết, hén. Còn nếu nó chấm dứt thì lặng lẽ nhìn nó.

Trong kinh Đức Phật có dạy. Coi nhiều kinh rồi mình ráp nó lại, bập bềnh nó rồi mình nối ráp lại. Đức Phật có dạy là" Chúng ta phải dùng tư tưởng tốt mà đuổi tư tưởng xấu rồi chúng ta mới chặt đứt các dây xiềng để tới Niết bàn". Cái này trong kinh Pháp Cú" dùng tư tưởng tốt đuối tư tưởng xấu,... Nếu tư tưởng xấu làm sao mà thấy rõ nó được, không thấy rõ nó được, nó mờ mờ, mà dùng ánh sáng chiếu, mà nếu ánh sáng yếu quá mà nó thì quá tối, chiếu không rõ thì chúng ta phải dùng tư tưởng tốt mà đuổi nó, làm cho cái bóng mờ này trở nên sáng một chút, rồi từ đó chúng ta mới dùng cái hào quang của chúng tạ yếu đó, chúng ta rọi nó thì thấy rõ nó. Thấy rõ nó tức là cái mờ mờ biến mất nó thành cái hào quang. Thì cái Bát nhã là hiện với ẩn, khi mà mặt trời ra rồi thì trăng, sao phải lặn hết. Lặn không phải là mất, nó ở đó, khi mặt trời lan thi nó hiên ra.

Thành ra vấn đề Bát nhã không có nhập, không có xuất mà là ân với hiện. Ẩn hiện nó khác với nhập xuất.

Nhập xuất là vì tôi chưa có, tôi cải sửa, tôi dùng pháp môn đối trị, tập trung mạnh kỹ lâu sâu, tôi đè những cái ác xuống còn những cái thiện, thì cái thiện là hình thức của cái ác, thiện hơn cái ác, rồi cải sửa nữa cái thiện hơn cái thiện, cái ác thì cải sửa nữa thì lẩn quẩn tới cõi trời phi phi tưởng. Thì thôi bây nhiều thôi nhé, tới quý vị trả bài. Kỳ tới chúng ta đi sâu, lúc này tôi đi sâu, tôi không nói nữa mà tôi đi sâu vào chi tiết để có thể cạo đầu quý vị dễ dàng một chút, để quý vị làm biếng quá.

Về quý vị coi lại bài kinh Sáu Sáu.

- Cái đầu tiên là mắt - sắc trần - nhãn thức. Thì mắt là địa ngục hữu gián, kêu là sinh lý. Sắc trần là vật lý, là địa ngục vô gián. Nhãn thức đó là ngạ quỷ, có cái biết mà chưa có tư tưởng.

- Rồi tới ý căn, đây là cái đầu chưa có dây thần kinh óc. Pháp trần đây là sửa sắc, thinh, hương, vị, xúc cho nó rõ hơn kêu là pháp trần. Tôi thấy cái này hồi đó tới giờ không có ai giảng, tôi bạo gan tôi nghiền ngẫm hoài, tôi trăn trở và tôi thấy rõ. Thì pháp trần tức là sắc, thinh, hương, vị, xúc lờ mờ làm cho nó rõ hơn một chút, bởi vì có tư tưởng vô đó, thành ra người ta kêu là ý thức, tức là súc sanh có tư tưởng nhưng mà chưa có sự cải sửa, tức là chưa có nghiệp, thì rõ nhưng mà vẫn còn lờ mờ.

- Qua tới nhãn xúc là của cõi người là có nghiệp, có cải sửa. Tôi đã giảng rồi, như con chim làm tổ, 100 năm, 1000 năm cũng vậy thôi. Con người bắt đầu cải sửa, cải sửa nhưng mà chưa có kinh nghiệm, làm có khi thành công, có khi thất bại.

-

Tới ý xúc tức là cõi trời dục giới bắt đầu có kinh nghiệm, nhưng kinh nghiệm ấu trĩ, ấu trĩ là non nớt, sửa thành công, nhưng thành công 6-7 chuyện, còn thất bại 3-4 chuyện. Còn cõi người thành công 5, thất bại 5. Chúng ta nhớ cái đó, coi Thủ Lăng Nghiêm chúng ta hiểu.

- Qua tới ý thọ kinh nghiệm già dặn, khá, thành ra người ta làm thành công hết 8-9. Ý thọ tức là quý vị phải nhập sơ thiền, nhị thiền, tam thiền. Nhập chớ không phải thấy 5'-10', 1-2 tiếng nữa, nhập vào đó có thể 7- 700 -7000 năm thì tuổi thọ quý vị có 700 tuổi, 7000 tuổi. Cõi này có 18 cõi: sơ thiền có 3, nhị thiền có 3, tam thiền có 3, tứ thiền có 9. Sau tôi sẽ giảng lại.

- Tới ý ái. Ý ái là qua tới tư tưởng đấy, tức là cõi bất lạc bất khổ thọ. Bất lạc bất khổ thật ra không phải là thọ, nhưng thật sự nó vẫn là thọ, thọ dửng dung.

Mà thọ dửng dưng là như thế nào? Thì kỳ tới chúng ta gặp nhau đi sâu vào nữa, kêu là thọ vô ký. Mà vô ký địa ngục cũng có, ngạ quỷ cũng có, người trời dục giới cũng có, cõi tứ thiền sắc giới cũng có, mà Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai cũng có, mà A-la-hán cũng có, Bồ-tát, Như Lai cũng có Mà khác nhau làm sao? Trước đây tôi có giảng câu thứ 7, nhưng chắc quý vị quên hết rồi, thì chúng ta sẽ giảng lại mà cho nó rành hơn. Đại khái là như vậy.

Tới quý vị trả bài, bởi vì đây là mỗi người phải chịu trách nhiệm lấy số phận của mình. Trả lần 2 nếu có thời giờ tôi kêu mấy người khá, một ít thôi để tôi dò cái A-lại-da coi có thể xuất sư không, để có thể hướng dẫn một số người, bởi ở đây có người mới rất nhiều mà họ nghe tôi giảng không hiểu đâu, cái mẫu giáo tôi đi qua rồi, bây giờ tôi đi lớp 9-10 tức là đi sâu vào cái con người của mình, thì tức nhiên phải nhờ một số đi trước giúp đỡ cho họ. Xong rồi thì giỏi dở cũng phải trả bài kinh Sáu Sáu tức là15 hạng chúng sanh, thì trong đó có 6 căn - 6 trần - 6 thức đó là 4 đường ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula; rồi 6 xúc là của người, trời dục giới; rồi 6 thọ là của sợ, nhị, tam thiền sắc giới; và 6 ái là của tứ thiền sắc giới và tứ không. Là đủ hết rồi đó.

Chúng ta coi Nhập lưu tương đương 4 đường ác; Nhất vãng lai thấy rõ người, trời dục giới; Bất lai thấy được sơ, nhị, tam thiền; tới A-la-hán mới thấy hết. Thì một cái Bát nhã, một cái tư tưởng nó khăng khít nhau, giống như 2 ly nước mà tôi kể hôm trước, thì chúng ta bắt đầu đi sâu vào đó. Vậy thì quý vị về học kỹ bài kinh Sáu Sáu.

Chúng ta bắt đầu trả 3 bài, tôi lặp sơ lại.

Cái thứ nhất bài của Huệ Năng và Huyền Giác, đây là 2 tay Tô, tức là Huyền Giác cũng đã chứng đắc rồi, ông tu về chỉ - quán tức là Thiên thai tông. Thiên thai tông thì chỉ - quán là cao à, tức là "Không - Giả - Trung" đấy, nhưng mà không có thấy.

Huyền Giác gặp Huyên Sách trao đôi thì Bát nhã tương ưng nhau. thì Huyền Giác mới nhờ Huyên Sách thọ ký cho mình. Huyên Sách nói tôi không dám, tôi là đệ tử của Huệ Năng. Ngài có thể đến Huệ Năng linh động hơn, tức là có chiều sâu hơn tôi nhiều. Thì Huyền Sách dẫn Huyền Giác tới Huệ Năng. Thì bắt đầu cuộc đối đáp giữa Huệ Năng và Huyền Giác.

Sau khi gặp Tổ, Huyền Giác không tin Tổ là chánh cống, Tổ chánh cống là không có pháp môn. Huyền Giác mặc áo chừa cánh tay như quý Sư, đó là biểu hiện sự tôn trọng bên Ấn Độ, Huyền Giác đi 3 vòng rồi xá 3 xá. 3 xá tức là không có kinh, giống như quý vị mà gặp mấy ông thân, bà Chuôi xứ,... quý vị quy y rồi thì thấp nhang rồi xá 3 xá đừng có lạy, nếu lạy là mất cái pháp Tam quy, tức là phải thọ Tam quy lại.

Lục Tổ biết ông này có cái gì mới hỏi "Đại đức từ đâu đến mà tự cao, ngã mạn quá vậy?" Huyền Giác nói "Sanh tử là việc lớn, vô thường mau chóng lắm, ở đó mà lễ lạy". Sanh tử là cái quan trọng của người tu mà ở đó mà lễ lạy. Thì Tổ mới nói "Sao không ngay cái sanh tử mà nhận lại cái vô sanh. Không ngay cái vô thường mà liễu tri cái chân thường". Huyền Giác trả lời liền "Nhận lại tức vô sanh, liễu tri tức chân thường" Tổ khen "Đúng vậy, đúng vậy". Bây giờ Huyền Giác mới lạy, ông biết đây là Tố, không có pháp môn, không có từ từ, không có lai rai gì hết "ngay cái sanh tử mà nhận lại cái vô sanh, ngay cái vô thường mà tùy thuận là cái chân thường". Lê xong xin ở lại hâu Tô. Tô đồng ý. Khoảng 2 tiếng đồng hồ ông xin Tô ông về Tố mới thử chớ chưa có đi sâu. Quý vị thấy cái cuộc đối đáp mà quý vị không đi sâu bài kinh Sáu Sáu thì quý vị không đi sâu 15 hạng chúng sanh thì quý vị không biết đối đáp cái gì. Tổ đi cạn đi tới sâu, đi tới đụng A-la-hán mới thôi. Thọ ký hôi nảy là mới đi sơ sơ, thử cái Bất tử của quả Nhập lưu thôi, quý vị đâu có thấy chỗ đó, còn Nhất vãng lai, Bất lai, A-la-hán Tô chưa thử tới. Tô mới thử nữa.

Tổ mới hỏi "Về sao chóng thế?" Huyền Giác biết Tổ chơi mình, mới nói "Vốn mình chẳng động mà lấy gì chóng chầy". Con người có 2 thân: một cái Bát nhã - một cái tư tưởng, một cái hiện tượng giới - một cái Bản thể, một cái sát-na - một cái chu kỳ. Sát-na thì đâu có đi đâu, còn hiện tượng thì phải có đi. Tôi đâu có sống bằng hiện tượng, tôi sống bằng Bản thể mà, tôi sống bằng Bát nhã, mà Bát nhã thì tôi với Tô ngàn năm cũng không bao giờ rời nhau trong gang tấc, còn hiện tượng mặc dầu xa nhau.

Tổ hỏi "Ai biết không động?" Tổ đặt chữ "Ai". Huyền Giác nói "Tự Tổ sanh tâm phân biệt", cái dòng nước linh hồn tự Ngài chặt làm 2 cho có sóng. Tô mới nói "Đúng vậy, ông đã thật sự hiểu được cái ý vô sanh". Tức là cái vô sanh hồi nay bây giờ ta thử lại là ông hiểu rất rành cái vô sanh, mà hiểu rành "ý" vô sanh chớ không phải là vô sanh. Huyền Giác mới nhận được, mới bạch Tố "Vô sanh mà há có ý nữa sao?", Cái Bất tử mà nghĩ về cái Bất tử, cái Phật tánh mà có cái nghĩ về Phật tánh, cái dòng nước là lại có cái chu kỳ của dòng nước.

Tổ mới đẩy thắng vô nữa, hồi nảy 1, tới 2, bây giờ đi tới 3, hồi nảy Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, rồi bây giờ đi thẳng tới A-la-hán" Không ý thì ai phân biệt đây". Ý là tư tưởng, ai là con người của tư tưởng, phân biệt là ông nội của tư tưởng, 3 cái đều là tư tưởng hết. Vậy là Thánh nhân không có thân, không có người, không có tư tưởng, không có đối tượng của tư tưởng, như vậy làm sao gọi là Thánh. Thánh là mủ tịt không có gì cả, không có Ta, không có người, không có chúng sanh, không có thọ giả gì hết. Huyền Giác trả lời" Phân biệt thì có nhưng không phải là ý"". Tố biết ông này chín muối, đi tới A-la-hán mà ông không dính mặc vào cái gì hết, từ người, trời, Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, đi thẳng vào A-la-hán ổng cũng chẳng dính mắc. Tổ nói, thôi ở lại một đêm khoan hả về. Người ta kêu là đêm giác ngộ.

Qua bài thứ hai là Bồ-Đề-Đạt-Ma và Lương Võ Đế. Bồ-Đề-Đạt-Ma từ bên Ấn Độ đi trên ngọn lau, lao trên biến cả, trên vai quẩy nhánh dương có 2 chiếc dép, cái này lý mạnh, kỳ tới tôi giảng.

Lương Võ Đế nằm chiêm bao mới hỏi Chí Công thì Chí Cộng nói đây là Thánh nhân từ bên Tây Dứt tức là Tây phương bên Ấn Độ qua để giáo hóa cho cõi Trung quốc này. Lương Võ Đế đem quân ra tận bờ biển đón Bồ-Đề-Đạt-Ma.

Khi vừa gặp Tổ, ổng nói liền "Trẫm từ ngày lên ngôi tới giờ xây hơn 72 cảnh chùa và độ hơn 3000 tăng, như vậy có công đức gì hay không?" Công đức đây có nghĩa là trí tuệ đây. Tổ nói "Không có công đức, không có trí tuệ gì hết" Cái đó là tư tưởng ngu si thôi, tư tưởng phải - quấy, thiện - ác đều nằm ở trong cái ngu si đó. Bên Bát nhã là vậy đó nhen, tư tưởng thiện cũng là ngu si đây. Hê cái gì lờ mờ là ngu si, mặc dầu thiện cho tới cõi trời phi phi tưởng cũng là ngu si, tư tưởng lọt xuống thành con súc sanh, chúng ta thấy ông vua của tam giới là Uất-Đầu-Lam-Phất mà sau khi giận một cái là rớt xuống thành con chim phi ly, thì cái đó là ngu si chớ gì. Thành ra đối với Bát nhã thì thiện - ác cũng đều vô minh hết. Lương Võ Đế mới tức "Vậy cái đó là cái gì?". Tổ nói "Cái đó là nhân thiên hữu lậu, có hưởng thì có hết". Cái đó không phải là công đức, không phải là trí tuệ, mà thuộc tư tưởng, thuộc về phước báo. Lương Võ Đế là một phật tử thuần thành, có Chí Công Thiền Sư là A-la-hán, nhưng mà ông không tiếp thu Đạo Phật được. Ổng là vua, là atula thiện thần thôi, muốn qua Đạo Phật là khó qua, phải người trời ít nhất là phải 8 giới, mà vua làm sao giữ 8 giới, quý vị ở đây giữ 8 giới còn chưa được mà. 8 giới là phải có nhập xuất sơ, nhị, tam thiền. Nhưng ông học giáo pháp giỏi cũng như tôi có cái mép thôi. Lương Võ Đế hỏi "Đệ nhất nghĩa Thánh đế là gì?" Tổ biết ông này biết trên danh từ thôi, chớ nội dung không có. Tổ nói "Hoắc nhiên vô Thánh" rỗng rang không có Thánh phàm gì hết. Chết. Lương Võ Đế hỏi công đức, trí tuệ cũng không có công đức, trí tuệ, rồi bây giờ Thánh phàm cũng chẳng có luôn.

Lương Võ Đế mới tức nói "Vậy ai đứng trước mặt trẫm đây?" Ngài không phải là Thánh, trẫm không phải là phàm sao? Tổ trả lời "Không biết". Vua đưa cái gì là Tổ chặt cái nấy. Lương Võ Đế nổi sân, buồn xo, bắt đầu tiếp đãi một cách lờ mờ thôi. Do đó Tổ mới bỏ đi, đêm đó Tổ qua nước khác. Tới sáng mất Bồ-Đề-Đạt-Ma thì vua mới hỏi Chí Công Thiền Sư "Bồ-Đề-Đạt-Ma là cái gì". Chí Công nói là Bồ-tát Quan Âm Đại sĩ qua để thử Ngài đó. Lương Võ Đế mới tức giậm chân nói "Trẫm có mắt cũng như đui, có tai như điếc". Lập tức cho quân lính đi tìm Bồ-Đề-Đạt-Ma. nhưng con chim đại bàng vô cánh bay rồi thì mấy con chim sẽ biết đâu mà kiếm. Câu chuyện còn dài, khúc sau triết lý hơn, mạnh mẽ hơn.

Câu chuyện thứ 3 cũng là tư tưởng và Bát nhã thôi, sau này tôi còn kể thêm một vài chuyện nữa để cho quý vị thấy sáng tỏ. Câu chuyện độc đáo nhất tôi có kê rồi, chuyện Đức Sơn với Long Đàm, cũng là tư tưởng và Bát nhã đây. Hôm nay tôi kê câu chuyện bên Nam tông. 2 cái câu chuyện đó là trong Bắc tông, Nam tông tức là trong Trung Bộ kinh, thì cũng vậy thôi. Tôi thấy dâu Nam tông, Bắc tông thì tư tưởng, Bát nhã cũng vậy thôi, nhưng cái cách giải thích có khác, khác là khác ở chỗ đó. Cũng như giới - định

- tuệ, ăn cướp cũng có giới - định - tuệ. Rồi chính quyền cũng như học sinh cũng giới - định - tuệ vậy nhưng mà giải thích khác. Còn với Nam tông cũng giới - định - tuệ vậy nhưng mà giải thích khác. Còn với Bắc tông cũng giới - định - tuệ vậy nhưng mà giải thích khác, Không tử cũng giới - định - tuệ, tiên cũng giới - định - tuệ nhưng mà giải thích nó khác. Chi có Đạo Phật giải thích một cách đầy đủ, rõ ràng, chi ly giữa 4 đường ác, 4 đường thiện, 4 Tiểu Thánh, 3 bậc Tam tôn.

Thì đây là câu chuyện thứ 3 giữa Xá Lợi Phất và Phú Lầu Na. Phú Lầu Na nổi tiếng là biện tài vợ ngại tức là đối thoại, đối đáp rất là sáng tỏ. Xá Lợi Phất là trí tuệ đệ nhất. Thần thông đệ nhất là Mục Kiên Liên. 10 đệ tử có 10 cái độc đáo tương đương với Như Lai, tức là 10 ông gom lại mới bằng Phật Thích Ca.

Nghe danh mà chưa thấy mặt. Nghe nói Đức Phật tại vườn của ông Cấp Cô Độc, Phú Lầu Na trở về đó thăm Đức Phật. Xá Lợi Phất nghe tin cũng vô đó kiếm Phú Lầu Na, khu vườn đó rộng cả 100 mẫu, sau khi lễ Phật xong mới đi tìm Phú Lầu Na, thấy có cái ông có cái mặt rạng rỡ, cái vẻ oai nghi, chững chạc, tăng mà có tài là thường thường hiện ra cái tướng rất là đĩnh đạc, trầm lặng, ổng thấy người ngồi thiền rất là trầm lặng, Ngài đoán chắc ông này là Phú Lầu Na, ổng ra phía sau ngồi đợi Phú Lầu Na xả thiền.

Sau khi xả thiên, Xá Lợi Phất đến lê Phú Lâu Na, 2 bên xá nhau. Xá Lợi Phật hỏi mục đích Ngài ngồi thiền để làm cái gì? Phú Lâu Na nói đê "Giới thanh tịnh" Xá Lợi Phất hỏi "Giới thanh tịnh có phải là cái mục đích, cái cứu cánh của Niết bàn, của Đạo Phật". Nói không, "Giới thanh tịnh để đi tới Tâm thanh tịnh". - Xá Lợi Phất hỏi "Tâm thanh tịnh có phải là cái mục đích, đi tới cái cứu cánh của Đạo Phật". Nói không, "Tâm thanh tịnh đề đi tới Kiền thanh tịnh". - Phải chăng "Kiến thanh tịnh để đi tới cái cứu cánh". Nói không, để đi tới "Đoạn nghi thanh tịnh". - Phải chăng "Đoạn nghi thanh tịnh là cứu cánh". Cũng không, đề đi tới "Đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh". - Phải chăng "Đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh là cứu cánh". Nói không, để đi tới "Đạo tri kiến thanh tịnh". - Phải chăng "Đạo tri kiến thanh tịnh là cứu cánh". Không, để đi tới "Tri kiến thanh tịnh". - Phải chăng "Tri kiến thanh tịnh là mục đích cuối cùng của Đạo Phật". Nói không, đi tới "Vô thủ trước Bát Niết bàn". Hết. Vô thủ trước Bát Niết bàn là hết rồi đâu còn đi đâu nữa.

Nghe xong Xá Lợi Phất tán thán nói "Tôi chưa từng thầy ai giảng rành như Ngài. Xin hỏi hiền giả phải chăng Ngài là Phú Lầu Na". Đúng thưa hiền giả, tôi là Phú Lầu Na. Ngài thật tiếng danh đồn không sai ngoa, nghe tiếng đồn thì thật sự gặp thì như tiếng đồn không sai.

Phú Lầu Na hỏi lại" Tôi chưa từng thấy ai hỏi mà rành như Ngài. Hỏi Giới thanh tịnh mà Ngài cũng không chịu, Tâm thanh tịnh mà Ngài cũng không chịu, Ngài hỏi cho tới Kiến thanh tịnh. Phải chăng Ngài là Xá Lợi Phất. Xá Lợi Phật nói đúng tôi là Xá Lợi Phất. Phú Lâu Na nói tôi nghe tiếng đôn về Xá Lợi Phất mà hôm nay tôi múa rìu qua mắt thợ, xin sám hối với Ngài. Hai người mới lễ nhau. Câu chuyện tới đó tạm ngưng.

Tôi xin lặp lại, 7 giai đoạn, cuối cùng là 8 giai đoạn. kêu là Trạm xe. Cái này tôi có giảng trong 2 kỳ thọ bát quan trai, quý vị về nhớ lại, cũng tư tưởng và Bát nhã.

1- Giới thanh tịnh. Đi tới,

2- Tâm thanh tịnh. Đi tới,

3- Kiến thanh tịnh. Đi tới,

4- Đoạn nghi thanh tịnh. Đi tới,

5- Đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh. Đi tới,

6- Đạo trị kiến thanh tịnh. Đi tới,

7- Tri kiên thanh tịnh thanh, đây là A-la-hán. Đi tới,

8- Vô thủ trước Bát Niết bàn. Đây là Như Lai. Tới đây chấm dứt. Vô là không, thủ là nắm chặt, trước là dính mắc, Vô thủ trước Bát Niết bàn là không năm chặt dính mắc vào cái Niết bàn nữa, tức là tùy thuận giáo hóa 1 chúng sanh cho tới vô lượng chúng sanh, đây là mục đích cuối cùng của Đạo Phật.

Xá Lợi Phất thấy ông này hay quá trời, không dừng ở tri kiến (tri là tư tưởng, kiến là cảm giác) tức là diệt thọ tưởng định thì tam giới này không còn. Tất cả các bài học của chúng ta đều thọ - tưởng hết, thọ đó là kiến, tưởng đó là tri. Diệt thọ tưởng định là đắc quả A-la-hán.

Quý vị học 5 phân hương cũng vậy: Giới hương - Định hương - Huệ hương - Giải thoát hương - Giải thoát tri kiến hương. Tri kiến là thọ tưởng đấy. Giải thoát tri kiến là sao? Quý vị về tham thiền lại.

Phật tử trả bài.

Đã hết giờ rồi. Vậy trước khi dứt lời, một lần nữa tôi xin cầu chúc cho pháp hội chúng ta, cũng như toàn thể pháp giới chúng sanh đều chóng vãng sanh Cực Lạc và thành Phật đạo.

Nam mô A Di Đà Phật.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.