Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Giác Khang
Kinh Sáu Sáu — Tổng Hợp
- Tác giả
- Sư Giác Khang
30. Kinh Sáu Sáu Lần 4 — Tuần 16 — 09/12/Nhâm Thìn (20/01/2013)
Kính lạy Đức Thầy Thích Ca Mâu Ni Phật. Mô Phật. Hôm nay cũng như thường lệ, là ngày chủ nhật, mùng 9 tháng chạp. Thì chúng ta thường có những bài giảng. Tôi bắt đầu đi vào bài giảng bài kinh Sáu Sáu.
Tôi xin thưa chút xíu, là pháp hội của chúng ta không có gốc, tức là không có nền tảng. Tôi giảng muốn chết cuối cùng là... bắt đầu từ nay là nghỉ 3 câu hỏi, 3 bài giảng, thì cái đó thuộc về trạch pháp đấy, tức là thuộc về đại học, nhưng mà lớp mẫu giáo không rành. Tôi thấy quá tệ. Tôi đi vòng vòng tôi thấy cái bảng của ông Thiện Khánh viết, tôi vô coi, tôi ớn lạnh đó. Tôi nói" Trời ơi! Không lẽ mà tệ như vậy. Tới chừng hỏi phật tử thì không phải minh ổng, mà ai cũng vậy thôi, cả tới cô Như Nhật, cô Lan Chi, ông Chương thì cũng vậy thôi.
Ông Thiện Khánh đề trong đó là "Địa ngục là coi xác thân là Ta, ngoài xác thân là của Ta." Sướng không!?! Tôi có giảng như vậy hồi nào đâu. Rồi tôi mới hỏi cô Như Nhật là đại tòng lâm đó "Có bao nhiêu thứ địa ngục?" Nói "Có 2: địa ngục vô gián và địa ngục hữu gián". Tôi nói địa ngục vô gián mà tôi thường giảng là vật lý, có bao nhiêu thứ? Thì cô biết có 1 cái sắc trần hà, ngoài ra không còn cái gì nữa hết. Tôi nói "Trời ơi! Địa ngục vô gián là sắc trần. Tức là đôi giày, đôi dép, cái nón, người ta, con trâu, con bò, còn heo, con chó,... là địa ngục vô gián". Thì đúng rồi. Sắc trần. Địa ngục vô gián chỉ có sắc trần không hà. Bài kinh Sáu Sáu là rõ ràng, đó là chưa có cái biết, chưa có sự sống nữa.
Còn ông Thiện Khánh trên đó đề địa ngục coi cái xác thân này là Ta, cái ngoài cái xác thân là của Ta. Địa ngục mà có xác thân, mà có cái biệt nữa! Tôi đầu có giảng như vậy bao giờ. Địa ngục làm gì có cái biết, nó còn chưa có sự sống nữa mà. Còn địa ngục hữu gián thì có sự sống, nhưng cũng chưa có cái biết nữa. Khi mà có cảm thọ thì đó là ngạ quỷ chớ không còn là địa ngục nữa. Mà mình biết cuối cùng chỉ có một cái sắc trần hà. Còn thinh, hương, vị, xúc? Ông Chương thì có 5 cái: sắc, thinh, hương, vị, xúc, không có pháp trần. Pháp trần cũng là địa ngục chớ gì, cũng là trần, pháp trần.
Thành ra tôi thấy cái nền tảng mẫu giáo không rành thì làm sạo đi sâu vào cái Bát nhã và tư tưởng. Người ta cất nhà lầu 100 tầng, mà cái nền không có. Mà nhất là ông Thiện Khánh đem ra giảng cho phật tử, không biết ổng giảng làm sao. Phật tử mới vô thì chắc là cái địa ngục coi cái thân là "Ta", cái ngoài thân là "của Ta". Mà địa ngục làm gì có thân, mà làm gì biết cái thân thân là "Ta", nó đâu có cái biết. Giảng vậy rồi làm sao?
Hồi nãy tôi quên hỏi ở đây, chắc ai cũng vậy thôi. Cô Như Nhật là chì nhất đó, giỏi nhất mà tôi hỏi cổ chỉ biết có một cái là sắc trần hà. Ông Chương thì được 5 cái, còn pháp trần không phải là vật lý. Tôi nói "Chết!" Tôi giảng cái này là gần đứt lưỡi tôi rồi đó. Tôi lập tới lập lui 4 đường ác hoài, tôi chưa dám qua 4 đường thiện. Bây giờ bắt trả bài lại.
Thì thôi tôi thấy trả bài kinh Sáu Sáu hà, không có trạch pháp nữa. Trạch pháp đó là cao, phân biệt giữa tư tưởng và Bát nhã, thì đó là lớp đại học đây. Mà mẫu giáo không có thì làm sao mà đại học được. Thì phật tử mừng lắm, làm thao thao bất tuyệt. Đúng ra tôi hỏi pháp hội, chắc ai cũng vậy thôi. Thấy cô Như Nhật như vậy thì quý vị ở dưới này cũng vậy thôi. Tính ông Thiện Khánh viết cũng vậy thôi.
Thành ra tôi thấy từ ở trên, mà tôi chắc cũng vậy thôi. Mà tôi nhớ là tôi không có giáng như vậy. Tôi còn nói địa ngục ớ trong mình mình nữa, là: cứt mũi, ghèn, cứt ráy, phẩn, nước tiểu, mồ hôi,... đó là địa ngục đâu có cái biết, đâu có sự sống. Còn địa ngục hữu gián là sinh lý: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, tim, gan, tỳ, phế, thận. Còn bên ngoài là cỏ cây, có sự sống. Có sự sống đó thì cảm giác ngạ quỷ mới mượn cái sinh lý mà phát hiện ra cảm giác. Sinh lý không phải là cảm giác, mà nó mượn sinh lý làm căn, thì sinh lý này là ngạ quỷ. Tôi có giảng mấy lần mà. Thế mà hỏi lại không biết.
Thì hôm nay tôi bắt đầu kêu trả bài kinh Sáu Sáu. 3 cái bài mà nói Bát nhã và tư tưởng, bỏ riêng qua một bên đi, nó quá cao.
Tôi tưởng phật tử hay quá, trả bài thao thao bất tuyệt, cho thí dụ ngon lắm. Cái đó có vẽ là cái đĩa thu băng thôi, chớ không có trạch pháp trong đó. Tôi thì muốn quý vị phải có sự trạch pháp. Mà tôi nghe dường như có một số trả bài giống giống nhau hà, tôi biết là có cái rơ cũ, có cái khuôn khổ Mà Đạo Phật không phải là khuôn khổ. Khuôn khổ là trở về tư tưởng thôi. Mình có quyên nghe, có quyên tìm hiểu, rồi ăn, tiêu hóa, rồi mình trả lời theo sự hiểu biết của mình. Phật tử phải có cái đó. Mà ở đây tôi thấy trả thì hay mà dường như nằm ở trong khuôn khổ. Có những người trả giống hệt nhau hà, có cho cái thí dụ là hơi khác thôi, cái bài vở thì giống hệt. Tôi muốn quý vị qua Bát nhã. Bát nhã đâu phải là dễ. Bát nhũ là phải hiểu tư tưởng cho thật rành những cái chi tiết, những cái ngóc ngách, những cái hóc búa, những cái xảo trá của tư tưởng. Thì Bát nhã phải rành. Rành để chi vậy? Rành để rồi đứng lặng, yên lặng nhìn nó thôi, không có cải sửa, không có phê phán, không có dính mắc nữa.
Mà khi không rành tức là còn mờ mờ. Mà mờ mờ là dính mắc liền. Mà dính mắc là có vấn đề. Thì vấn đề là đau khổ, là phiền não. Thành ra cái Bát nhã nó khó hơn cái tư tưởng.
Tự tưởng hiểu lờ mờ là địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula. Hiểu lờ mờ rồi chạy trốn lên người, trời.
Còn Nhập lưu phải hiểu từng cái ngóc ngách, từng cái hóc búa, từng cái xảo trá của tư tưởng.
Mà hiểu rành rồi thì sao? Đứng lặng nhìn nó không phê phán, không cải sửa, không chỉ trích gì hết. Thì cứ đứng lặng, lặng lẽ nhìn nó. Cái này chính là Phật. Chớ dâu có Bát nhã ở đâu.
Tôi thường giảng Bát nhã là cái thấy rõ, còn tư tưởng là thấy lờ mờ. Lờ mờ Đạo Phật kêu là vô minh.
Mà 4 đường ác vô minh Lão tử kêu là hỗn độn. Còn Đạo Phật kêu vô minh là lờ mờ. Nó nhiều danh từ lắm.
Bây giờ mình không hiểu sắc pháp gồm bao nhiêu thứ? Rồi sinh lý gồm có cái gì? Sinh lý trong thân mình là mặt, tai, mũi, lưỡi, thân, óc, nghĩa là có sự sống nhưng mà chưa có cái biết.
Rồi bắt đầu sinh lý duyên khởi với vật lý, sinh lý là con mắt duyên khởi với sắc trần, thì bây giờ ngạ quỷ mới mượn cái sinh lý (chớ vật lý không có cái biết mà mượn làm cái gì, nó không có sự sống), thì mới phát hiện cái cảm giác lờ mờ của ngạ quỷ. Thì một vị Nhập lưu phải rành cái này. Còn người trời thấy lờ mờ thôi, lờ mờ nên sơ, chạy trốn, cải sửa lên cõi người và trời dục giới.
Tôi giảng biết bao nhiêu lần rồi, bây giờ kêu hỏi lại thì không biết. Ông Thiện Khánh thì cho địa ngục có cái biết, nhận cái biết là Ta, ngoài cái xác thân này là cái của Ta. Mà địa ngục làm cái gì có xác thân, làm cái gì có cái biết. Có cái biết thì nó thành ngạ quỷ, súc sanh rồi. Mà lại là địa ngục vô gián nữa mới chết nữa chớ. Địa ngục hữu gián thì không biết.
Tôi hỏi cô Như Nhật thì chỉ biết có một cái sắc trần hà, còn thinh, hương, vị, xúc không để ý tới. Như vậy chỉ có con mắt tiếp xúc với sự vật thôi. Lỗ tai không cân, cái lỗ mũi không cần, cái miệng không cần. Lỗ tai mà tiếp xúc với âm thanh, cái đó không phải vật lý sao? Tôi thấy không phải ở đây, mà khắp các nơi về vấn đề vật lý, sinh lý không có rành, căn với trần, hỏi hết cả mấy ông giảng sư nữa.
Cái đó tôi không trách, nhưng quý vị phải thương tôi. Tôi cố gắng lập tới, lập lui hoài, quý vị cũng phải về ngồi thiền nghiền ngẫm nó để mình thấy những cái ngóc ngách, hóc búa của tư tưởng, chỉ thấy rõ nó thôi. Quý vị đi tìm Niết bàn ở đâu? Niết bàn là thấy rõ tất cả sự vật, mà thấy thì không phê phán, không cải sửa, không chỉ trích.
Bữa nay tôi bất ngờ, tôi thấy ông Thiện Khánh viết ở trên, chắc mấy cô này cũng vậy thôi. Tới chừng đi gặp cô Như Nhật hỏi thì cũng vậy thôi. Xuống gặp ông Chương thì khá hơn, có 5 cái. Còn ông Vân Linh thì cũng chã biết. Có thể hỏi pháp hội chắc cũng vậy thôi.
Cái đó tôi có giảng rồi, tôi giảng nhiều. Tôi nói vật lý trong thân mình, tôi thí dụ đó là: ghèn, cứt ráy, cứt mũi, phẩn, nước tiểu,... cái đó là vật lý. Có sự sống đâu? Có cái biết đậu? Có ở ngoài, vật lý của con mắt đó là sắc trần, của lỗ tai là thinh trần,... sắc, thinh, hương, vị, xúc. Ông Chương thì biết có 5 cái hà, còn pháp trần không phải là vật lý.
Thường thường ở ngoài người ta không biết pháp trần là cái gì nữa đó. Hỏi thử mấy người học ở trong trường, cả giáo sư cũng vậy. Mây giảng sư, tôi gặp, tôi hỏi giảng sư mà tiên sĩ nữa đó, tiên sĩ ở Ấn Độ đàng hoàng đó, cũng không rành, trả bài trả rót rót như quý vị ở đây trả bài vậy đó. Không ăn thua gì đâu. Mà phải biết rõ trong thân mình.
Pháp trần là cải sửa sắc, thinh, hương, vị, xúc cho nó rõ hơn. Thành ra sắc trần cải sửa thành ra pháp trần, thinh trần cải sửa thành ra pháp trần, hương trần cải sửa cho rõ cũng là pháp trần. Pháp trần nó tóm hết. Pháp trần nó nằm ở đâu? Nó nằm ở trên cái đầu. Còn sắc trần chỉ có con mắt thôi, thinh trần là lỗ tai thôi, hương trần là lỗ mũi thôi,...
Mà mắt, tai, mũi, lưỡi, thân nằm ở đâu? Nằm ở trên cái đầu. Lên cái đầu, thì cái đầu nó bao trùm hết, nó sửa lại cho rành, thì cái đầu là cái gốc. Tôi có thí dụ rồi mà. Mình hư con mắt móc bỏ được. Mình hư cái lỗ tai có thể móc bỏ cái màng nhỉ được, mình hư cái lỗ mũi, cắt bỏ được, chặt tay, chặt chưn được, mà chặt cái đầu một cái là không còn. Tất cả đều nằm ở trên cái đầu hết. Mắt, tai, mũi, lưỡi đều nằm trên cái đầu.
Mặc dầu cái đầu nó vẫn đất, nước, lửa, gió nhưng mà vi tế hơn, nó vẫn là phù trần căn. Phù trần của cây cỏ nó khác, của mình khác, của Đức Phật khác. Phật không phải đất, nước, lửa, gió sao? Nhưng mà cái thân Ngài sắc vàng ròng, đến là chúng ta thấy mát lạnh và có cái mùi thơm. Còn mình ăn mặn, không khéo là hôi rình. Tại sạo cũng xác thân mà lại kỳ vậy? Cũng như cái cô gì tụng kinh Hoa Nghiêm, kiếp sau sanh lên lại có mùi hoa sen. Chúng ta phải hiểu cái chỗ đó, ngồi suy gẫm cho kỹ.
Tôi năn nỉ quý vị hoài. Học ở đây về phải ngồi thiền, sắp xếp làm sao có 2 tiếng, còn bây giờ không được thì 15' cũng được, tích thiểu thành đa, 1 ngày 15', 15' Rồi khi mình có tu đó, thì nó chiêu cảm lấy cái phước báo đến, thì cái hoàn cảnh nó sẽ cải sửa.
Hoàn cảnh cải sửa là do nhận thức của mình.
Mà nhận thức được cao là do mình có giữ giới.
Mà giữ giới quan trọng nhất là phải thân cận bậc thiện tri thức. Hoàn cảnh rất là quan trọng đối với người sơ cơ. "Gần mực thì đen". Thành ra quý vị sắp xếp làm sao để chọn bạn cho tốt.
Muốn có bạn tốt, lựa phật tử trong này, người có tu, mình gần mình biết liền. Phật tử không phải người nào cũng tu đâu, có người tinh tấn, có người lười biêng, có người trình độ rất cao, thì mình nên gân họ để học giáo pháp, để mình sông đời sông như họ.
Đạo Phật không phải là nói chuyện không, mà là cái cuộc sống mới là quan trọng Mình kính Đức Phật đâu phải là Ngài nói pháp hay, mà Ngài nói đâu Ngài sống đó. Cái đời sống của Ngài mới là đáng kính. Mình bắt chước là bắt chước cái đời sông. Đạo Phật là đạo của cuộc sông. Ngài giảng pháp là giảng ngay cuộc sông mà Ngài sông y như vậy. Sông như vậy mới hạnh phúc. Thì thôi, bây giờ quý vị về học bài kinh Sáu Sáu. Thì tôi năn nỉ quý vị học đây đó mới có là "Văn" thôi, nghe thôi. Còn phải về suy nghĩ là "Tư". Mà suy nghĩ là phải thiên định. Rồi thiên định bây giờ 2 tiếng, 2 tiếng không được thì 1 tiếng, 1 tiếng không được thì 15'. Nhưng mà phải cho bền, một ngày ít, một ngày ít.
Khi nào cái hiểu biết của quý vị khá rồi thì quý vị mới cải sửa cái hoàn canh. Thi hoàn cánh sửa được hay không là do cái hiểu biết của mình.
Con người hạnh phúc hay khổ đầu là do cái hiểu biết, chớ không phải là cuộc sống. Mà cuộc sống mình có quyền cải sửa nó.
Thanh ra những người bị ma nhập, bị bệnh hoạn này kia lợi xin tô1. 101 nói "Tôi không có làm được. Mà quý vị nghe lời tôi mà không hết tôi xin chịu xuống địa ngục: Phải giữ giới, ăn chay 10 ngày, không sát sanh, trộm cắp, tà dâm, nói dối, mà còn phải phóng sanh, bố thí nữa,..." Quý vị làm được không? Làm được thì hết bệnh lập tức, còn không được thì thôi. Nói "Sư làm sao chú nguyện cho con hết bệnh?". Tôi nói "Cô làm bệnh mà cô biểu tôi chú nguyện. Chú nguyện sao được." Cứ về sát sanh, trộm cắp,... đủ thứ hết thì công an nó chú nguyện, chớ tôi làm sao chú nguyện được.
Mà giữ giới thì khó. Có nhiều người ăn 10 ngày chay không được, 2 ngày hà. Tôi nói "2 ngày, làm sao hết được". Đúng ra là phải chay trường. Mà chay trường là khó. Đức Phật giới hạn còn có 10 ngày hà. Nhưng mà 10 ngày này khó à, từ nay giết người, thú lớn tuyệt đối không được giết. Mà loài thú lớn là gì? Là gà, vịt, heo, chó,... trở lên.
Có cái cô gì ở ngoại quốc về, hỏi "Cử suốt đời hả Sư? Chừng nào con hết bệnh, con ăn lại được không?" Tôi nói "Trời ơi! thèm gì mà thèm dữ vậy? Thì cô ăn lại cô bệnh nữa." Nói "thì cái gì cử được, như chó, heo con cử được, chớ gà vịt cử, nó ngon quá". Tôi nói "Ngon thì bệnh cũng ngon, có gì đâu". Loài thú từ gà, vịt trở lên thì cái linh hồn nó rất mạnh. Thì cô giết xác thân nó, chớ cái linh hồn nó đâu có chết được, thì nó sẽ theo cô báo oán. Coi cái bài kinh "Viên án, Triệu Thố. 9 kiếp mà còn theo đuổi dể trả thù." Biết cái đó, nghiệp báo là cái cõi ta bà này là mộng huyễn, nó có mà không thật. Nói "Vậy thì đâu có cần gì Sư, nó đâu có thật." Tôi nói "Không thật nhưng mà chiêm bao thì nó vẫn là thật. Khi mờ mờ thì có lục thú. Mà khi tỉnh dậy thì không có gì hết". Mà cô tỉnh chưa?
Tôi giảng là nhiều người hiểu lâm tôi. Cũng như cái ông gì ở TP. HCM gởi giây về tôi. Nói "Sư nói Địa Tạng cũng không có, mà địa ngục cũng không có. Như vậy là 4 đường ác không có". Biểu tôi trả lời băng thơ. Tôi nói tôi không trả lời bằng thơ. "Vậy Sư nói qua điện thoại, Sư giảng lại rành cho con". Tôi nói "Cũng không được, tôi không có điện thoại. Tôi có thể giảng trong pháp hội và ông nghe đĩa lại".
Tôi nói Địa tạng không có hồi nào? rồi tôi nói Địa tạng có hồi nào? Tôi nói địa ngục không có hồi nào? Mà tôi nói địa ngục có hồi nào? Tôi không bao giờ kết luận một cái gì hết. Địa ngục có là có với chúng sanh ác, với cái trình độ đó.
Cũng như xì ke, ma túy, sát sanh, trộm cắp thì địa ngục có, công an bắt nhốt, vô tù là vô địa ngục.
Còn người trời như quý vị lo tu, giữ giới thì làm gì có địa ngục, ai mà bắt mình, mình có phạm gì đâu.
Thành ra có là có với chúng sanh này, mà không có với chúng sanh khác. Rồi "tam giới" là không có. Nhưng mà khi đắc quả A-la-hán thì tam giới mới là hết. Còn chưa thì vẫn còn trong tam giới. Đức Phật, Ngài thị hiện ra thân, Ngài cũng nằm trong tam giới, Ngài cũng bị lăn đá, giập chân, Ngài cũng đau nhức như thường. Ngài cũng nằm nghiêng một bên Ngài lắng nghe cái đau. Cảm giác ai mà không có, nhưng mà cái khổ là vĩnh viễn Ngài không có. Nhưng mà khổ là do tư tưởng, cảm giác là do dây thần kinh. Do cái chỗ đó mà chết rồi 8 tiếng mới được liệm. Cái này Duy thức rất là rành. Thành ra cái cô gì ở Mỹ cũng dông về đây nói "Trời ơi! 8 tiếng. Rồi tụi con chết, hiển xác, người ta tới lấy liền, đâu có để lâu được, để 2 tiếng còn không được. Như vậy còn cảm giác, tụi con sân thì xuống súc sanh." Tôi phải giảng cho cổ nghe, cổ bay từ bên Mỹ qua, xuống Trà Vinh kiếm tôi mà không có, tôi ở Đà Lạt, lên tới Đà Lạt. Tôi đi tu tịnh, tôi đâu có tiếp chuyện. Năn nỉ nói "Không tiếp là con không về, vì cái này là cái sanh tử của con mà. Con chán cõi ta bà" sanh-già-bệnh-chết "này, con muốn vãng sanh về Cực Lạc để cọn thành Phật. Mà bây giờ chướng ngại là con đã hiến xác. Hiến xác là phát bồ đề tâm của con. Con nghĩ rằng mình chết hiến cái xác giúp cho đời. Rồi bây giờ không vãng sanh thì con hiến xác làm cái gì. Trời ơi! Hiến xác để rồi xuống súc sanh. Nó mổ, xẻ rồi đau thấy mồ mà không sân sao được" Tôi nói tôi có giảng cho cô nghe rồi. Rồi cố nói ở đâu. Tôi nói nếu tôi giảng rồi thì cô phải quỳ hương à, nếu tôi không giảng thì tôi quỳ hương.
Phật tử ở đây cũng vậy, nói là... Tôi có giảng rồi chớ. Rồi bây giờ trả lời, trả như vậy đó. Tôi đã từng giảng: địa ngục vô gián là vật lý, mà tôi đã nói vật lý là chưa có cái biết, mà chưa có sự sống nữa. Bây giờ ông tố sư thì nói vật lý là có cái thân bên ngoài, thân bên trong, "nhận cái thân bên trong là Ta, còn thân bên ngoài là của Ta".
Làm gì nó có thân, làm gì nó có cái biết. Nó là vật lý mà, nó không có sự sống, không có cái biết. Sinh lý nó còn có sự sống. Rồi ngạ quỷ mới mượn sự sống đó làm cái căn để phát hiện ra cảm giác, cái này không kêu là địa ngục nữa, mà kêu là ngạ quỷ. Rồi bắt đầu có tư tưởng phân biệt lờ mờ thì không kêu là ngạ quỷ mà kêu là súc sanh. Rồi khi có tư tưởng phân biệt lại có mạt-na, ý chí đắn đo lựa chọn để cải sửa thì kêu là người.
Tôi giảng rất rành mà. Thế mà quý vị về không có trạch pháp, giảng qua rồi thôi. Tới chừng hỏi đây, cái cuộc sông, thì trả lời tùm lum hết trơn. Tôi tưởng đâu 1 người, mà hầu hết dường như cũng lọt vô trong đó, tinh là đại cao thủ không. Tôi gặp cô Như Nhật hỏi thử coi sao. Thì cố có 1 cái sắc trần hà, vật lý có cái sắc trần hà, còn thinh, hương, vị, xúc không phải. Còn ông Chương có 5 cái: sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp không phải, có 5 thôi. Còn ông Vân Linh thì quên, nhắc ra thì nhớ. Trời ơi! Tội nghiệp tôi chớ. Thương tôi thì cố gắng ngồi thiền, ọc ra, rồi nghiền ngâm trở thành xương, thịt, máu, mủ của mình. Rồi phải nghiền ngẫm tới lui cho thấy thật rõ. Thấy thật rõ là Nhập lưu.
Còn như vậy thấy lờ mờ. Lờ mờ thì chạy trốn lên cõi người trời nữa thì lần quấn. Mà người trời giảng như vậy người ta cũng hiểu khá à. Quý vị hiệu vậy là người trời thôi, hiểu lờ mờ. Vật lý mà chỉ có sắc trần thôi, rồi còn sắc, thinh, hương, vị, xúc, còn pháp trần không phải vật lý. Như vậy là hiểu lờ mờ. Còn Nhập lưu người ta hiểu rất rành. Ở đây là tôi muốn đưa quý vị tới Nhập lưu, rồi tôi nói những cái ngóc ngách, những cái hóc búa, những cái giả trá của tư tưởng để mình thấy thật rõ.
Tôi đã nói cảm giác đưa tới 3: dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó. Chính tư tưởng mới là quan trọng. Nguyên nhân của luân hồi sinh tử chính là tư tưởng, tư tưởng mới đưa tới cái khổ, cái phiền não.
Tư tưởng là vấn đề. Cảm giác đâu có vấn đề.
Ai mà không có cảm giác. Đức Phật cũng có cảm giác, đói Ngài cũng biết đói, ăn ngon Ngài cũng biết ngon, nhưng mà không có tư tưởng. Ăn ngon Ngài dinh mắc vô đó? Không có vụ đó.
Còn mình hễ cảm giác dễ chịu, thì mình muốn giữ cho nó lâu. Thì muốn giữ đây là tư tưởng. Tìm cách giữ cảm giác dễ chịu. Mà hê giữ được thì tham, mà giữ không được thì sân. Rồi cảm giác khó chịu thì tìm cách mình đây nó đi. Mà đẩy được thì tham, mà đẩy không được thì sân.
Đức Phật cũng có cảm giác dễ chịu, khó chịu vậy. Nhưng dễ chịu, Ngài lắng nghe cái dễ chịu, Ngài biết cái cảm giác dễ chịu, nhưng cái biết là Ngài, chớ cái cảm giác không phải Ngài, nó từ cái biết này nó duyên khởi ra. Tôi giảng mấy chục lần. Thì Ngài cứ để y chang vậy, Ngài đâu có cần, Ngài đâu phải là cảm giác. Ngài biết là có cảm giác dễ chịu. Thì cái biết mới là Ngài, còn cái cảm giác là nó duyên khởi từ cái biết này ra.
Nhưng mà thực chứng thì lâu, nhưng mà mình tạm hiểu cho nó rành, rồi nhồi tới nhồi lui hoài mình biết rõ cái ngóc ngách, cái hóc búa, cái xảo trá của tư tưởng. Khi biết rõ như vậy rồi thì vô tình qua Nhập lưu. Chớ bây giờ tìm Nhập lưu ở đâu bây giờ. Tìm ngay ở trong cái lạc thọ, khổ thọ, cái đau khổ này sẽ thấy có cái Bồ đề, Niết bàn ở ngay trong đó.
Thôi bây giờ chúng ta trở lại bài kinh Sáu Sáu. Rồi sau đó quý vị trả bài. Trả bài kinh Sáu Sáu này thì ai cũng phải trả hết, tôi không có lựa người nữa. Cái bài này cái đầu tiên là dễ vô cùng. Có 6 chứng, thì trong đó có sẵn rồi.
Cái thứ 2 là trình bày 36 pháp:
. Do duyên con mắt, do duyên sắc trần, phát hiện nhãn thức, điểm gặp gỡ 3 pháp này là xúc, do duyên xúc là tho, do duyên thọ là ái.
. Chiều dọc. Là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, óc - Sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp.
Phần thứ 3 là chứng minh 36 pháp này là vô ngã. Trong kinh cũng có sẵn. Chúng thấy sự duyên khởi cả 36 pháp. Thì nói 36 này có ngã là không đúng, như mình thấy rõ sự sinh diệt của nó. Nếu nói 36 pháp có ngã thì Chân ngã là sinh diệt, do đó không hợp lý. Bài kinh này rất rõ, rất vắn tắt. Nhưng mà khi giải thích thì phải giải thích cho rành.
Phần thứ 4. Nếu ai nhận 36 pháp này là "Ta, của Ta, tự ngã của Ta" là tập khởi thân kiến. Đoạn diệt thân kiến là thấy "Không phải là Ta, không phải của Ta, không phải tự ngã của Ta". Chỗ này là chỗ lầm nhiều.
- Đoạn diệt là quán sát, rồi tổng hợp nó, rồi phân tích nó, như vậy là pháp môn đối trị.
- Lặng lẽ thấy sự chuyển biến của 36 pháp, thì cái Lặng lẽ này chính là Phật.
Còn bây giờ người trời thấy phân tích 36 pháp này là do duyên hợp lại. Thì cái này thế giới chu kỳ. Thì được, sợ nó quá mới chạy lên cõi người, trời nữa. Cõi người trời thấy không ôn rồi chạy lên cõi trời sắc giới, rồi không ôn chạy lên cõi trời vô sắc. Còn khi mình quán sát kỹ như vậy rồi thì mình không chạy đi đâu hệt. Còn quán sát không kỹ, mình ở 4 đường ác, thời gian dính mắc, mình xuống 4 đường ác.
Cũng như tôi bây giờ cho vô nhà thương điên, thời gian tôi thành điên luôn.
Còn nếu vị Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, A-la-hán, người ta vô trong đó người ta vẫn là A-la-hán, đâu có điên được. Người ta vô để độ mấy người ở địa ngục. Thì quý vị đi coi nhà thương điên ở Biên Hòa, quý vị mới thấy ớn. Nó đâu có biết cái gì đâu, nó là vật lý, sinh lý, nó ăn cứt luôn, nó ỉa ra nó bóc nó ăn, rồi nó nhét cho mấy người vô ở trong đó. Gặp vậy chắc thời gian tôi thành địa ngục luôn, tôi cũng điên luôn. Chỉ có mấy Bồ-tát Thánh với A-la-hán trở lên mới có thể vào đó. Bởi người ta thấy nó rõ, người ta có thể ăn cứt, có thể ăn sắt, này kia,... nhưng người ta nhìn cái nhìn nó khác, người ta tỉnh thức, người ta ăn một cách tự tại. Còn cái địa ngục thì nó ăn cái đó nó cho cái đó là món ăn ngon của nó.
Cũng như con giòi trong đóng phẩn. Có 2 người bạn tu, một người sanh cõi trời, một người xuống thành con giòi. Ông kia lên cội trời mới dòm thấy ông bạn, kiếm hoài thấy ổng nằm trên đóng phẩn, mới xuống kêu tên ổng. Ông nói "Tôi". Nói "Sao anh ở trên đóng phân, anh nghe lời tôi niệm Phật đê sanh về cõi trơi". Nói "Ông đi đi, tôi ở trên đồ ăn ngon muốn chết mồ đây mà nói cái gì đâu không. Tôi không đi đâu hết. Tôi ở trên đồ ăn ngon (là cái phần ỉa đó. Ông nằm trên đóng phân, ông ăn ba mớ phân, ông thấy thích thú). Tôi thấy an lạc thích thú vô cùng, anh nói anh ở cõi nào thây kệ anh. Tôi cứ ở đây, mỗi ngày đủ vật chất cho tôi ăn. Tôi hưởng thọ khoái lạc". Đầu hàng thôi. Thành ra cõi này cũng có người như vậy đó. Có người mà ở 4 đường ác nhậu nhẹt, say sưa, mà nói họ say họ không chịu. Tôi rất làm hứng thú trong cõi này, uống rượu vô là tít cả mây, không còn biết gì hết.
Thành ra ông Tản Đà viết "Say sưa nghĩ cũng muốn chừa. Muốn chừa nhưng tỉnh lại hay ưa. Hay ưa nên nỗi không chừa được. Chừa được rồi ra cũng chẳng chừa." Nó thích thú quá mà. "Đất say, đất cũng lăn quay. Trời say mặt cũng đỏ gay ai cười." Tôi say, mặt trời cũng say, bào chữa cho cái ngu si của mình thì chịu thôi. Tại cái trình độ của họ như vậy.
Thành ra, trở lại, mình phải biết cái trình độ của mẫu giáo. Chi vậy? Để đừng dính mắc nó. Còn quý vị lờ mờ, quý vị vọt lên người, trời, quý vị trả bài thao thao bất tuyệt, mà là cái máy thu băng, quý vị là cái băng trả lại, kêu là trả nợ quỷ thân thôi. Có người còn không thuộc nữa, đem tờ giây ra đọc, mà đọc cà trật cà vuột, rồi rặn ra từ chữ, tức là không có coi trước. Chết rồi, đi học pháp mà để như vậy là chết rồi.
Mình không vì cái "sanh - tử" mà nghe pháp. Rồi vì cái ngã, cái Ta của mình mà cho người ta biết rằng mình ngon lắm. Hễ tôi khen một cái là nở mặt, tôi chê một cái là khổ sở. Cứ sợ ngoài, sợ tôi mà không sợ mình. Cái đáng sợ nhất, đó chính là Ta. Có gì đâu, mà ai nói cái đó cũng được, mà làm không được. Tôi chê một chút là khô, tôi khen một cái là nở mặt bằng cái nia.
Chúng ta phải biết sống trở về mình. Tôi đã nói rồi, trong thân mình có đủ địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh,... và có đủ người, trời,.. có đủ Niết bàn, là Phật cũng ngày trong xác thân này. Chỉ đối cái nhận thức thôi. Mà nhận thức không chịu đổi.
Kêu trả bài rót rót Sư khen, cho cái đó là ngon à, cái đó "là tôi, của tôi", tôi biết vậy là tôi hơn phật tử khác rồi. Sao mà không hơn mình? Từ nay phật tử nên trở về với mình. Tôi đã năn nỉ mấy lần rồi. Thì học 15 hạng chúng sanh này, chúng ta sẽ biết mình ở địa vị nào. Mà biết một cách rõ ràng à, chớ không phải biết lờ mờ rồi chạy trốn lên là không được.
Thành ra tôi năn nỉ quý vị là từ nay bắt đầu chúng ta trả bài kinh Sáu Sáu. Trong đó có đủ hết trơn, có 6 phần thôi: Phần đầu nói về 6 chứng. Thứ 2 là trình bày 36 pháp. Thứ 3 là 36 pháp là vô ngã. Thứ 4 là 36 pháp là Nhập lưu, tức là không chấp nhận nữa, dứt thân kiến. Thứ 5 là dứt tham, sân, si, tham dục với sân, dứt cả bất lạc bất khổ thọ. Cuối cùng là 60 vị đắc quả A-la-hán. Quý vị cũng có quyền đắc quả chớ. Mình phải sống thật đi rồi đắc quả thôi. Nó khó thì khó thật. Cái núi thì nó cao, nhưng ý chí mình cao hơn núi. Cái gì không làm được. Quý vị cố gắng.
Cái bài bài kinh Sáu Sáu này ai cũng phải trả hết. Nghĩa là không có lựa chọn. Tới câu thứ 2 là tôi lựa à. "Giải thích 6 thức, 6 xúc, 6 thọ, 6 ái. Nó khác nhau như thế nào, cho thí dự". Nhãn thức, rồi nhĩ thức, tỷ thức,... tới 6 cải. Thi cái này một số đặc biệt mới trả thôi, còn lại chỉ nghe thôi rồi trả sau. Thì cái bài kinh Sáu Sáu này chẳng những phật tử, mà tôi kêu cả quý Sư nữa, Sư nào cũng vậy, từ Tỳ kheo, tới Sa di, tới tập sự. Nó là cái nền tảng, cái sanh tử của mình.
Còn qua câu hỏi thứ nhất "Nhãn thức, nhãn xúc, nhãn thọ, nhãn ái" thì tôi không dám kêu đâu. Cái này thì khó à. Còn cái trả này thì dễ dàng thôi, phật tử nào cũng phải năm lòng. Thì nó là 15 hạng chúng sanh nằm trong đó. 15 hạng chúng sanh chúng ta phải năm lòng. Nó là con đường sanh tử của mình, như vô đây nghe pháp là vì sự sanh tứ mà nghe pháp, chớ không phải khoe cái danh của mình. Tôi ra giảng sư tôi dạy cho cả đóng, mà cuối cùng cái nên tảng tôi không biết.
Thì thôi bây giờ chúng ta lật bài kinh Sáu Sáu ra tôi giảng theo đó, rồi sau đó chúng ta trả bài. Quý vị lật bài kinh Sáu Sáu ra tôi giảng sơ rồi quý vị trả theo bài kinh này.
Phần dẫn nhập có 6 chứng. Thì chúng ta biết rồi.
1- Là một thuở nọ là thời gian.
2- Tại tịnh xá Cấp Cơ Độc, rừng Kỳ Đà, thành Xá Vệ là không gian.
3- Đức Thế Tôn giảng, là người giảng.
4- 1250 vị Tỳ kheo nghe, là giảng cho ai.
5- Giảng cái gì? Bài giảng là kinh Sáu Sáu.
6- Nội dung là giải thoát, sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, phạm hạnh hoàn toàn viên mãn thanh tịnh. Tức là cái kinh nào của Đức Phật cũng đưa tới giải thoát tức là A-la-hánvà Như Lai. Thì cái này cũng vậy thôi.
Phần thứ 2 là trình bày kinh Sáu Sáu.
• Thì cái câu đầu là khó đó. Có 6 căn, 6 trần, 6 thức, 6 xúc, 6 thọ, 6 ái.
• Còn xuống thì:
- 6 căn là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, óc.
- 6 trần là sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp.
- 6 thức là nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức.
- 6 xúc là nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc.
- 6 thọ là nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thọ.
- 6 ai là nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý ái. Thì quý vị trả theo chiều dọc và chiều ngang. Không cầm giấy nhen, học thuộc lòng ra ngoài này trả. Người nào trả cũng được hết, đây là không có lựa nữa. Qua câu hỏi sô 1 tôi bắt đầu lựa, cái đó là khó đây.
Phần thứ 3 là Sáu Sáu là vô ngã, tức là 36 pháp là vô ngã. Nếu nói 36 pháp là tự ngã, tức là chân ngã đấy, Niết bàn đấy, không hợp lý. Sự sanh và diệt của 36 đã được thấy. Sanh diệt ở đây mình phải giảng à, sanh diệt chu kỳ, sanh diệt sát-na. Thì cái nào cũng sanh diệt thôi, một cái sanh diệt thần tốc tức là nhân quả đồng thời, và một cái sanh diệt nhân quả khác thời. Vậy thì tư ngã tức là Chân ngã, Chân như sanh diệt, do đó không hợp lý. Thì cái này phải học thuộc lòng.
Phần thứ 4 là sự tập khởi và đoạn diệt thân kiến. Thì cái này đắc quả Nhập lưu đây.
- Nếu ai quán 36 pháp là" Tôi, của Tôi, Tự ngã của Tôi" sẽ tập khởi thân kiến. Ngược lại, nếu ai quán 36 pháp là" không Tôi, không của Tôi, không Tự ngã của Tôi' sẽ đoạn diệt thân kiến.
Thân kiến là cái đầu, thân kiến, giới cấm thủ, nghi. Dứt cái này là đi vào cái quả đầu tiên. "Hơn được sanh cõi trời. Hơn thống lãnh cõi đất. Hơn chủ trì vũ trụ. Quả Nhập lưu tối thắng". Nội cái tập khởi và đoạn diệt là bắt đầu đi vào giải thoát đầu tiên, cũng là giải thoát cuối cùng. Tôi có giảng nhiều lần rồi. Cái thứ 5 là sự tập khởi và đoạn tận tham, sân, si.
Khi mà dứt thân kiến rồi, thì có cái nhìn trực giác, tức là cái nhìn giải thoát, từ đây là chúng ta đi vào cảm giác. Cái kia là xác thân. Tới cảm giác, tới tư tưởng. Cảm giác là Nhất vãng lai và Bất lai. Tư tưởng là A-la-hán. Thành ra do duyên 6 nội xứ, do duyên 6 ngoại xứ, phát khởi 6 thân thức, điểm gặp gỡ này là xúc, do duyên xúc là thọ, do duyên thọ là ái. Thọ có 3: thọ lạc, thọ khổ, thọ bất lạc bất khổ.
- Sự tập khởi tham, sân, si:. Nếu ai cảm xúc với lạc thọ mà hoan hỷ, tán thán, trú ở, ái trước thì tham tùy miên sẽ tùy tăng.
. Nếu ai cảm xúc với khổ thọ mà sầu muộn, than van, than khóc, đập ngực rơi vào bất tỉnh thì sân tùy miên sẽ tùy tăng.
Quý vị phải học thuộc mấy cái này, đặng sau này quý vị trả bài quý vị thấy nó có thứ lớp trong đó. Rồi quý vị tu cũng có thứ lớp, Nhập lưu qua Nhất vãng lai, Bất lai.
. Nếu ai cảm xúc với bất lạc bất khổ thọ mà không như thật biết sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly ra khỏi các cảm thọ ấy thì vô minh tùy miên sẽ tùy tăng. Cái này là đi tới A-la-hán đấy.
- Sự đoạn diệt tham, sân, si: cũng 3 cái cảm thọ đó thôi.. Nếu ai cảm xúc với lạc thọ mà không hoan hỷ, không tán thán, không trú ở, không ái trước thì tham tùy miên không tùy tăng.
Thì cái này có 2 cái: một cái của tư tưởng và một cái của Bát nhã.
- Cái tư tưởng là thấy lờ mờ rồi chạy trốn.
- Cái Bát nhã là thấy rõ, không chạy đâu hết. Thì 2 cái quý vị phải rành. Thì chúng ta sẽ giảng cái này.
Tôi đã giảng qua mấy lần rồi. Tức là gần 30 năm rồi đó, tôi ở đây, năm 1983 tôi bắt đầu giảng bài kinh này rồi. Sau 2-3 năm sau tôi giảng lại. Rồi 2-3 năm tôi giảng lại lần 3. Rồi kỳ này là lần thứ 4. Kỳ này là phải chấm dứt đó. Kỳ này đi sâu đó.
Nhưng mà thất bại, là hồi nãy tôi thấy trên bảng của ông Thiện Khánh, gặp toàn là tay đại sư không. Rồi gặp cô Như Nhật nữa, gặp ông Chương nữa. Tôi nói" Trời! Vậy là chết tôi'. Cái này là tôi giảng tới giảng lui, tôi muốn qua cái Nhất vãng lai, Bất lai, mà bây giờ cái Nhập lưu cũng chưa xong, 4 đường ác cũng chưa xong. Giữa cái lờ mờ và cái sáng tỏ quý vị cũng làm chưa xong. Thì quý vị 3 cái bài giảng trạch pháp giữa tư tưởng và Bát nhã nó thuộc về đại học à. Mình phải có cái nhìn thấy rõ.
Quý vị trả bài rất hay, mà tôi không ngờ là cái đĩa thâu băng, chớ không có sự sáng tạo. Tôi nghe hoài tôi thấy có nhiều người trả giống hệt nhau hà. Tôi nói cái này là có khuôn khổ. Mà khuôn khổ là trở về tư tưởng, có thể nghe, có thể trạch pháp, cuội cùng trình bày theo cái hiểu biết của mình. Ở đây có cô Gấm tương đối, là cổ trả không giống ai hết trơn đó, giống của cổ thôi, thành ra tôi nói cái đặc sản của cổ, ít ra cũng phải vậy. Mình có quyền nghe, học hỏi hết, nhưng mà khi trả là trả theo cái hiểu biết của mình.
Cũng vậy trong kinh này, quý Hòa thượng cứ trách tôi, cứ rây tôi hoài "Sư nói, Sư sửa kinh hết". Tôi nói là "Tôi nói trong cuộc sông làm sao cho sáng tó thôi. Còn kinh hay không kinh đôi với tôi không thành vấn đề". Thành ra tôi mà qua bên Tích Lan giảng là bị đuổi xuống liền. Muốn giảng cái gì phải lấy lời Phật rồi mới bắt đầu giảng. Còn giảng mà không có Phật, không có gì hết, dựa theo cái hiểu biết của mình, cũng trong kinh, nhưng tôi giảng theo cái hiểu biết của tôi. Tôi không có nhớ kinh. Tôi cũng coi kinh qua rồi tôi có sáng tạo, tôi giảng theo cái hiểu biết của tôi, nhưng mà nó rất là sáng tỏ.
Bởi vì Đức Phật giảng Kinh là cái gì? Là cuộc sống. Cuộc sống là Niết bàn. Nếu mình hiểu cuộc sông này cho rành thì mình là Phật. Còn hiểu lờ mờ thành địa ngục hoặc là người, trời, mình cải sửa hoài. Khi hiểu biết rồi, mình không chí trích, mình không phê phán, không thêm, không bớt, không chạy trôn, cứ đứng nhìn mọi sự vật như là mọi sự vật. Tôi thấy phật tử trả cái đó rất hay. Tôi tưởng chắc là quý vị làm được. "Nhìn mọi sự vật biên chuyên như là mọi sự vật, đừng phê phán, đừng chỉ trích, đừng chạy trôn, đừng xen vào,..." Phật tử nói rất hay. Mà hay quá thành ra dỡ. Không có cái thực chứng. Thành ra tôi phải trở lại mẫu giáo, tức là quý vị phải trả cái này, rồi quý vị phải trạch pháp, có thể trao đổi với quý vị trên mình, nhưng mà khi làm là phải tự mình làm. Thành ra cái câu đầu là khó nhất. "Giải thích và cho thí dụ sự khác nhau giữa nhãn thức, nhãn xúc, nhãn thọ, nhãn ái". Rồi thí dụ nhĩ thức, nhĩ xúc, nhì thọ, nhĩ ái. Rồi tý thức, tý xúc, tý thọ, tý a1,... 6 cái: nhãn, nhì, tỷ, thiệt, thân rồi tới ý căn. Ý căn cũng là vật lý thôi. Thì quý vị mỗi người làm lấy chớ không có bắt chước cái thí dụ của ai hết. Cuộc sống mình hàng tỷ tỷ tỷ thí dụ. Nếu bắt chước thì đâu được.
Cũng như quý vị coi quyển Na Tiên Tỳ kheo, vua Mi Lan Đà. Ông vua hỏi độc đáo lắm. "Bạch Đại đức, Đại đức cho thí dụ. Đại đức cho thêm cái thí dụ thứ 2. Đại đức cho thêm cái thí dụ thứ 3. Đại đức cho thêm cái thí dụ thứ 4." Nhưng mà thí dụ như vậy là rành rồi.
Còn quý vị ăn cắp thí dụ của người ta y chang vậy, cuộc đời không lẽ có một cuộc sông đó sao. Nó vô vàn.
Thành ra đoạn diệt tham, sân, si. Nếu ai cảm xúc với lạc thọ mà không hoan hỷ, không tán thán, không trú ở, không ái trước thì tham tùy miên không tùy tăng.
Tham tùy miên không tùy tăng thì đắc quả Nhất vãng lai, Bất lai. Nếu ai cảm xúc với khổ thọ mà không sâu muộn, không than van, không than khóc, không đập ngực rơi vào bất tỉnh thì sân tùy miên sẽ không tùy tăng.
Thì tham - sân nó đi liền với nhau. Nhưng mà nên nhớ, chúng ta phải học 5 triền cái mà tôi đã giảng rồi, và học cái tứ thiền.
Thì cái sân nó dễ trừ hơn cái tham.
Tới tam thiền cái sân hết rồi, nhưng cái tham, còn tham tứ thiền. Nhưng mà tới Bất lai thì không có cảm thọ nữa.
Tới tứ thiền là sống hoàn toàn tư tưởng, nhưng mà còn thích tứ thiền là còn kẹt vào cái tham. Nhưng mà tứ thiền không có cảm giác. Thành ra cái sân chấm dứt.
Sân là do cảm giác. Còn cái tham là do tư tưởng.
Thành ra quý vị có thể có cảm giác mà không có tư tưởng, thì cái này quý vị bắt đầu qua Thánh quả. Mà không được.
- Thường thường cảm giác đi với tư tưởng. Hễ tôi đau nhức quá thì cái tư tưởng bắt đầu nối lên, cái cảm giác đau là "Tôi, của Tôi, là tự ngã của Tôi".
- Còn nếu mà lắng nghe cái cảm giác đau này, thì cái lắng nghe biết có cảm giác đau, nhưng mà cái biết không phải là đau, "không phải Tôi, không phải của Tôi, không phải tự ngã của Tôi" thì bắt đầu ngay là Thánh quả. Nhưng mà làm được hay không. Còn lâu. Thì cái đó chúng ta phải qua tam thiền, tứ thiền. Quý vị muốn nhận được cái bất tử, ít nhất quý vị phải qua nhị thiền, thì có thiện trí thức, quý vị sẽ lắng nghe được. Còn không, đừng trông mong.
Mà nhị thiền là cái gì? Khỏi cần niệm Phật vẫn có tiếng niệm Phật. Niệm Phật đếm từ 1-10, niệm Phật khỏi đềm là còn chưa có làm gì được hết. Tức là tôi giảng cái sơ thiền rất rành, phân nửa bên trong, phân nửa bên ngoài. Khi mà niệm Phật đếm từ 1-10 mà nghĩ tới niệm Phật thì đó là bên trong, khi nó phóng ra là nó trở về cõi dục, ở xác thân bên ngoài. Rồi mới kéo trở về, cái này còn là tạp niệm. Thế mà ông Thiện Khánh giảng cũng không rành cái chỗ này. Ông giảng sơ thiền sao đó, tôi coi, tôi nói "Trời ơi! Giảng như vầy là chết tôi". Hôm trước, mấy cái kia ổng trình bày rất sáng tỏ, nhưng mà đi vô chi tiết thì lại kẹt, nó khó, không phải dễ đâu.
Thì thôi quý vị coi, cái bảng ở dưới còn đó, tôi coi tôi lắc đầu. Trời ơi! Ống giảng hay quá, mà vô tới sâu rồi ổng giảng tùm lum hết trơn hà. Rồi tới si." Nếu ai cảm xúc với bất lạc bất khổ thọ mà như thật biết sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly ra khỏi các cảm thọ ấy thì vô minh tùy miên sẽ không tùy tăng.
Cái này là khó. Bất lạc bất khổ thọ thuộc về tứ thiền. Tam thiền chưa có bất lạc bất khổ thọ, cái này tôi nói bất lạc là cảm giác bất lạc đó. Cái bất lạc bất khổ thọ của địa ngục nó khác. Bất lạc bất khổ thọ của người, trời nó khác nữa à.
Cái bất lạc bất khổ thọ là cả một vấn đề, thuộc về vô minh. Mà vô minh địa ngục khác. Vô minh của ngạ quỷ, súc sanh, atula khác. Vô minh của cõi người, trời dục giới khác. Vô minh của sơ, nhị, tam thiền khác. Vô minh của tứ thiền nó khác. Còn Vô minh của Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai khác. Cái đó là chúng ta đi sâu à.
Hôm trước tôi có giảng mà dường như nó không đầy đủ lắm, nó không rõ ràng lắm, tôi phải giảng lại. Thì kỳ này là giảng rành hết trơn đó. Nhưng mà tôi dội một cái, mới vô cái mâu giáo, không có nắm vững.
Thành ra quý vị phải thương tôi là cố gắng trả bài. Quý vị trả bài, tôi biết cái trình độ liền. Tôi tính gí nữa đó, nhưng mà tôi sợ quý vị mắc cỡ rồi quý vị không vô nữa. Tôi gí thì 10 người là kẹt hết 9 rồi. Nhưng mà có chí, quý vị mới đi vào sâu được.
Trả bài tôi thấy nhiều chỗ trật mà tôi không dám nói. Có gặp riêng tôi thì tôi gí thì sáng tỏ. Nhưng mà như vậy làm sao tôi có sức khỏe, gí là gí cả đại chúng, mà gí đại chúng thì cái mặt con đâu còn nữa, mất mặt con. Tôi sợ quý vị nổi sân đùng đùng lên là mệt cho tôi. Thôi, tôi để vậy, tôi không dám hỏi. Khi nào gặp riêng tôi mới hỏi. Gặp riêng thì một vài người giỏi thôi, còn mấy người thường thường thì tôi đầu hàng thôi. Tôi nói học với mấy người cao hơn mình, để có cái trình độ tương đương, rồi thỉnh thoảng tôi gặp riêng, tôi gí thì ít mất mặt, bởi vì có Sư với con và 2-3 người bạn thôi. Còn cả cái đại chúng mà Sư gí tụi con, mặt mũi con làm sao con vô đây, con làm sao dám nhìn người bạn nữa.
Cái mặt mình bự cỡ nào lận? Mới làm sao mình trừ cái ngã của mình chớ. Muốn nổi tiếng mà sợ Sư, sợ phật tử, mà không sợ mình!?! Người đáng sợ nhất chính là mình. Cái đó quý vị thuộc lòng hết, nhưng mà áp dụng vào cuộc sống thì... Thật sự, nếu như vậy phải là Bất lai, A-la-hán.
Tôi cũng biết. Biết là biết thuộc lòng thôi, nhưng dụng tới cái ngã là không được.
Cũng như tôi có thí dụ ông đệ tử ngồi thiền, thấy mình vợ tam thiền, tưởng đâu tam thiền là Bất lai, mới đem cây dao lợi cho ông thầy để đánh, chửi, đâm mình chết cũng được. Hỏi "Vậy chớ con ăn điểm tâm chưa?" Nói "Dạ chưa". Nói "Con ăn điểm tâm đi". Nói "Con không ăn điểm tâm. Thầy chứng minh cho con đi, là con đắc quả Thánh thứ 3 là con mới đi ăn, còn không là con không ăn". Ông thầy thấy là nói gì nói nó cũng biểu mình ấn chứng hà. Nhưng mà làm sao ấn chứng! Nó nói như vậy, nó nói "Hôm nay con thấy an lạc vô cùng, an lạc luôn 2-3 ngày mà chưa hết nữa. Thì nhất định là con phải vào bậc Thánh quả, ít nhất cũng là Bất lai". Thầy nói "Con ăn điểm tâm chưa?" Nói "Chưa, thầy chứng minh cho con đi. Con dao đây nè, thầy đâm con chết, con vẫn mĩm cười". Ông thầy thấy cái chú này khó nói quá, nó đòi chứng minh không hà, mà mình chưa thử nó gì hết, làm sao biết nó đắc quả Thánh. Hỏi "Vậy con lạy Phật chưa?" Nói "Con cũng chưa lạy, con vô thầy chứng minh thì con mới lên lạy Phật". Nói "Thôi bây giờ con lên lễ Phật đi, rồi xuống thầy chứng minh cho". Thì ông này thấy lễ Phật đâu có gì lâu. Ăn điểm tâm thì lâu, lên lạy Phật một cái xuống ông thầy chứng minh Bất lai thì ngon quá rồi. Mới chạy lên lễ Phật.
Ông thầy mới kêu chú tiểu đó vô, nói "Đừng có rửa tay, kêu nó vô gặp thầy liền, thầy cần nói chuyện gặp, đừng có rứa tay, rửa chưn gì hết". Nó đang làm ngoài đông, cào, cuộc trông cây lo cho chùa. Chú tiêu đuôi quạ, đi vô tay chưn dính sình bùn không. Ông thầy mới kề tai nói nhỏ. Thì nó chạy lên chánh điện thấy ông sư huynh ở đó. Cư sĩ mà, rồi tưởng đâu mình đắc Thánh quả thứ
3. Hom nay, ông cư sì mặc áo mới toanh, may bộ đô mới mà không bỏ nhà, nay mình đặc Thánh quả thứ 3. Ong mới trãi cái áo dài như quý vị, áo có cái đuôi trải sau rồi lễ lạy chậm rãi cho có hạnh mà. Thánh quả thứ 3 là làm gì phải từ tốn, có hạnh kiểm này kia. Thì chú tiểu chạy thịch thịch lên, ổng dòm thấy chú tiểu tay chưn bùn sình không. Ổng nói chết cha, cái áo mình trắng toanh, nó đạp một cái là chết, kéo trở vô. Thì chú tiêu này không biết vô tình hay hết sức cô ý không biết, có lẽ vừa vô tình mà vừa cô ý, bị ông thấy dặn mà, nó chạy lại nó giẫm cái chưn lên cái áo dài của chú kia. Chú kia kéo áo sát vô, cố tình mà, giẫm lên. Chú này đứng dậy tống cho nó một đạp, thằng nhỏ té lăn cù, lợi xách cái lỗ tai lên tán mấy bộp tay nữa. Thì ông thầy hiện ở cửa "Thôi đủ rồi con, bây nhiều đó chứng tỏ con là Thánh quả rồi" Chúng ta thầy trong lúc mà chúng ta tập trung kỹ, mạnh, lâu, sâu thì chúng ta có thể giống như Bất lai.
Mà Bất lai đâu có tập trung, luôn luôn là thường định.
Còn tam thiền là phải tập trung mạnh, kỹ, lâu, sâu, có đề mục, có điều kiện mới đi vào đó được. Mà khi quên mất cái điều kiện rồi thì trở lại phàm phu.
Còn Bất lai người ta hằng hằng nó như vậy, luôn luôn tỉnh thức. Chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú.
Còn Thánh thứ 3 cũng vậy, nhưng mà người ta thường lạc chớ không phải nhập rồi xuất.
Còn cái này không có nhập thì quên đi. Tức nhiên thằng nhỏ vô đạp một cái rồi là nổi sân liên. Tao đã tránh mày, tao kéo cái y vô mà mày đạp len cai y tao, thứ đô đui. Chửi người ta vậy. Mà chửi đâu có đả, tông cho một đạp, nó lăn cù dưới đất, còn kéo nó lên tính đánh nó nữa. Cái sân quá trời đi. Chớ còn Bất lai người ta đâu có làm, người ta luôn luôn tỉnh thức mà. Thì chúng ta mới thấy giữa Bất lai và Tam thiền nó giống hệt nhau, tôi thường nói 2 ly nước đó.
Thế mà bây giờ có mấy vị pháp sư, mấy vị tiên sĩ nói "Tam thiên đó là Thánh". Nếu có điều kiện, có đè nén, có đối trị làm sao là Thánh được. Thánh là thương định. Mà trong kinh, tướng là có nhập, có xuất. Mà 1 hành làm cai gì có nhập, có xuất. Người trời có nhập, có xuất. Hễ nhập thì tương tợ như Bất lai, mà xuất ra là phàm phu, tương tợ chớ không phải là Bất lai. Ông Thiện Khánh đề hay đó, tương tợ, tương đương. Nó là tương tợ chớ không phải là tương đương như Bất lai, mà thật sự nó là tương tợ thôi.
Thành ra ở đây, tôi muốn quý vị trạch pháp, mà rồi quý vị cũng trở về người trời hà. Thì kệ nó, lâu lâu tôi cạo lại một cái, rồi tôi nhắc nhỡ, nếu quý vị không qua được, thì được nhất niệm cũng được rồi.
Nhưng nhớ nhất niệm là về cõi trời nha, năn nỉ quý vị nhớ phát nguyện một cái "Duy nguyện vãng sanh". Hén. Nhất niệm, phát nguyện 100 người thì về đó hết 100. Còn nhất niệm mà không phát nguyện sanh về cõi trời thì hỏng. Côi trời có cõi có Phật pháp, có cõi không có. Mà nếu về đó không có Phật pháp mà cái hoàn cảnh như vậy quý vị sa đọa liền, hết phước là sa đọa. Chúng ta nên nhớ chỗ đó.
Thành ra phải giữ cái nguyện hoài "Duy nguyện vãng sanh", "Duy tuệ thị nghiệp" Giới-Định- Tuệ lấy cái tuệ làm gốc, cái dụng là cái quan trong nhất. Tín-Hành-Nguyện lấy cái nguyện làm nền tảng. Cái nguyện là cái diệu dụng. Cái hành là giới, là cải thân niệm Phật, lạy Phật. Còn cái tín là định, là sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, ở đó mà chịu phát nguyện mới vãng sanh. Cái nguyện là cái huệ Thành ra tôi giảng rất là rành cho quý vị. Mà lâu lâu thử rồi quý vị cũng trở về tư tưởng hà. Thì thôi, tới đây là hết.
Thì kết luận vị đa văn Thánh đệ tử yểm ly 36 pháp.
Chữ Yếm Ly giết chết người ta. Yếm ly có người dịch là không theo. "Biết vọng không theo", "Tri huyễn tức ly" Biết vọng tức là không theo nó. Cái danh từ dịch nó nguy hiểm lắm. Mình có theo đâu mà bây giờ không theo. Ngày xưa tôi theo, bây giờ không theo. Không theo cũng là theo. Tôi biết hồi xưa là ác, bây giờ tôi lấy cái thiện đè cái ác, thì cái thiện cũng là cái vọng. Cái vòng lẩn quẩn thôi. Tôi biết đây là cái xiềng sắt, tôi sửa thành cái xiềng vàng. Xiềng vàng không phải xiềng sao? Thành ra "Biết vọng không theo" thì nó kẹt.
Không theo thì đã có theo, bây giờ không theo.
Còn biết vọng mà tôi không dính mắc.
Không theo tức là bỏ nó chạy trốn. Tôi không theo anh nữa, anh là tên ác, bây giờ tôi không theo anh nữa.
Còn bây giờ tôi biết anh là người xấu, người ác, tôi vẫn ở với anh mà tôi không dính mắc nữa, tôi rành anh quá rồi, anh không thể làm cho tôi dính mắc nữa.
Thành ra ghiền, nghiện ngập mà không có thì quậy.
Còn khi người ta không dính mắc là người ta vẫn ở trong cafê, trong thuốc lá mà người ta không dính mắc, có thì có không có thì thôi. Không dính mắc là ở chỗ đó, là không chạy đâu hết, là thấy rõ cái sự nguy hiểm, sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly ra khỏi cái này, khi thấy rõ như vậy thì không cần chạy trốn nữa. Thì đó là câu thứ 4:" Nếu ai cảm xúc với bất lạc bất khổ thọ mà như thật biết sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly ra khỏi các cảm thọ ấy thì vô minh tùy miên sẽ không tùy tăng.
Sự tập khởi ở trên nói rồi. "Không phải Ta, không phải của Ta, không phải tự ngã của Ta" đó là sự đoạn diệt. nếu đoạn diệt băng pháp đồi trị thì phải quán xét, phải tông hợp. Mà nếu đoạn diệt băng cách Bát nhã thì chỉ thấy rõ thôi, không có phân tích, không có tổng hợp gì hết á.
Thì mình thấy cái ghiền của mình là do nhiều duyên hợp lại.
- Cái xác thân này do mắt, tai, mũi, lưỡi, thân,... hợp lại. Khi nó rả ra là nó chết. Đó là người, trời để rồi không dính mắc vào xác thân nữa. Xác thân tôi không có, "vô ngã". Thành ra vô ngã theo người trời là vậy đó, quán xét các pháp là duyên khởi giả hợp.
Đa số mấy giảng sư bây giờ giảng như vậy đó. Duyên khởi giả hợp thì đúng chớ đâu có sai. Cái thân tôi do mắt, tai, mũi, lưỡi hợp, do tim, gan, tỳ, phế, thận,... do đất nước, lửa gió. Xác thân là đất; rồi nước mắt, nước tiểu là nước; rồi lửa là hơi nóng. Đâu có sai, nhưng mà luân hồi.
Bây giờ tôi nhìn cái xác thân, tôi không quán xét, không cần tổng hợp gì hết, mà tôi thấy được cái sát-na nằm trong cái chu kỳ đó. Nó không có xác thân rõ rệt, nó chỉ là những điện tử hợp lại thôi. Mà điện tử rồi thì nó chỉ là cái hào quang thôi. Thì không phải là hiện tại, mà là cái gì? Là cái hiện tiền. Tôi đã giảng nhiều lần rồi. Nhưng mà giảng như vậy, chớ tôi chưa được vậy nghe. Xin thưa trước.
Thì mình làm sao ôn tới, ôn lui để rồi mình đừng có dính mắc trong đó, mình phải nhờ cái đó. Mà muốn ôn như vậy đó thì ít nhất chúng ta qua nhị thiền, tức là khỏi cần niệm Phật nữa, mà tiếng niệm Phật vẫn ở trong phát ra. Thôi bây giờ chúng ta tiếp tục, để rồi trả bài.
Kết luận là vị đa văn Thánh đệ tử yểm ly 36 pháp. Chữ "yểm ly" chúng ta phải dùng là không dính mặc, chớ không phải chạy trôn 36 pháp, rời khỏi 36 pháp, tách xa 36 pháp, không có tách đâu hết đó. Chữ Ly này nó khó dịch. Kết luận là vị đã văn Thánh đệ tử yếm ly 36 pháp. Do yếm ly, vị ấy giải thoát, do giải thoát hiểu biết, ta đã được giải thoát, và tuệ tri sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc làm đã làm xong, không còn trở lui trạng thái này nữa. Các Tỳ kheo hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy. Tâm của 60 vị Tỳ kheo giải thoát khỏi các lậu hoặc, không còn chấp thủ.
Giảng xong có 60 vị đắc quả A-la-hán liền. Cái bài kinh độc đáo đó, nghĩa là thâm thúy vô cùng. Thứ nhì Xá Lợi Phất lặp lại lời Thế Tôn này giảng cũng đắc 60 vị, còn cái vị thứ 3 này tôi chưa tìm ra, thấy Hòa Thượng Minh Châu chú thích ở dưới, chắc trong kinh có đề, cũng thuyết giảng không biết bao nhiêu vị mà 10.000 vị Tỳ kheo đắc A-la-hán. Cái ông này độc đáo á, tôi không tìm ra cái sự tích đó ở đâu, thấy HT. Minh Châu chú thích vậy thôi. Bây giờ tôi đã xong. Tới quý vị trả bài. Còn 3 cái câu chuyện đó chúng ta tạm dừng đi, nó cao quá, nó thuộc về trạch pháp của đại học. Bây giờ chúng ta rớt xuống mẫu giáo. Để coi chúng ta có hiểu rành mẫu giáo không. Bây giờ trả bài, mà cái này hầu như tất cả đều phải thuộc lòng. Cái này nó quá dễ đi, chỉ học thuộc lòng rồi trả ra thôi chưa có sự quán xét của mình, nghĩa là chỉ ăn cỏ thôi, ngon lành, có nắm cỏ đó, bây giờ mình con trâu chỉ nuốt vô để đó thôi, rồi mai, mốt tới bài thứ hai mới ọc ra nghiền ngẫm.
Bây giờ chúng ta bắt đầu ăn cỏ. Ăn cơm rồi tới ăn pháp lý, hén. Rồi để đó thôi, rồi về nhà phải nghiền ngẫm à. Sau chúng ta mới bắt đầu. Bây giờ kêu ai nấy trả hén. Cái này tôi nhắc cả tháng nay, 4-5 kỳ rồi, tôi có nhắc ráng học bài kinh Sáu Sáu. Có không? Có. Thì bây giờ ai cũng phải trả hết. Phải vậy không? Chớ đừng nói tôi chưa biết nói à. Cũng phải tập nói thôi. Phật tử trả bài.
Giỏi, ít ra cũng vậy. Quý vị thấy nó quan trọng lắm đó, phải học thuộc lòng. Cũng như:
"Ai cảm xúc với lạc thọ mà hoan hỷ, tán thán, trú ở, ái trước". Thì có 5 phần, trong này nó có thứ tụ:
- Lạc thọ thuộc về tam thiền.
- Hoan hỷ là nhị thiền.
- Tán thán là sơ thiên.
- Trú ở là cõi trời dục giới, người.
- Ai trước là 4 đường ác. Trong này nó có thứ tự. "Ai cảm xúc với khổ thọ mà sầu muộn, than van, than khóc, đập ngực rơi vào bất tỉnh".
- Cái lạc thọ nó đi với cái khổ thọ.
- Sầu muộn đi với cái hoan hỷ, hễ mất cái hoan hỷ thì sầu muộn.
- Mà mất cái tán thán thì than van.
- Mất cái trú ở thì than khóc. Giống như A Nan vậy, mất cái trú ở, Đức Phật chết rồi than khóc, đó là ở cõi người và trời dục giới.
- Còn ái trước dính mắc vào đó, mất một cái là đập ngực rơi vào bất tỉnh là sa xuống địa ngục đấy.
"Ai cảm xúc với bất lạc bất khổ thọ mà như thật biết sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly ra khỏi các cảm thọ ấy".
- Sự tập khởi là cho bất lạc bất khổ thọ là "Ta, của Ta, tự ngã của Ta".
- Sự đoạn diệt là thấy nó là "không phải Ta, không phải của Ta, không phải tự ngã của Ta"
- Vị ngọt là chìm đắm trong đó, thích thú trong ở đó không chịu ra.
- Sự nguy hiểm là hết cái đó là đọa xuống 4 đường ác.
- Sư xuất ly ra khỏi các cảm thọ ấy. Xuất ly là thấy rõ nó không có pháp môn gì hết, thì tất nhiên không dính mắc nữa.
Nó có thứ tự của nó.
Thành ra quý vị phải học cho thuộc lòng để thấy 15 hạng chúng sanh nằm ở trong đó. Thành ra tôi mới yêu cầu quý vị học thuộc lòng. Thì thuộc lòng ở trong người mình, rồi ngồi thiền ọc nó ra. Rồi khi sống mà lọt vào trong chỗ nào biết ở chỗ đó. Khi mình dùng pháp đối trị mình phải biết. Khi mình lặng lẽ nhìn nó, mình biết nó thì cái này qua Thánh nhân, quý vị thấy rõ cuộc sống này. Quý vị là Thánh, là phàm thì quý vị nhận nó. Hoặc là quý vị dùng pháp đối trị là tư tưởng, thì quý vị nhập vào sơ, nhị, tam thiền. Mà tam thiền thì nó thuộc về lạc thọ, nhị thiên thuộc về hỷ thọ, quý vị có học, tôi đã giảng rồi. Hỷ là cái mừng, còn lạc là cái vui. Thì tam thiền vô trong lạc thọ, bỏ cái hỷ.
Thì bài kinh nói rõ:
- Nếu ai cảm xúc với lạc thọ mà ly hỷ trú xả, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, bỏ cái niệm hỷ, trú ở trong cái lạc thì mất cái thân, còn cái thân bên trong toàn là lạc thọ.
- Còn có cái hỷ là còn có thân ngoài, có thân trong. Tôi giảng rất rành. Thì quý vị vô đây, quý vị tu tập, quý vị sẽ thấy trong con người mình nó chuyển biến y vậy. Thì đầu cần thầy nào nữa, tự mình đi, tự mình thành Chánh giác, thành Phật thôi.
Thành ra tôi thấy bài kinh rất là quan trọng, nó chia rất là rõ. Thôi tới đây hết giờ rồi. Thì kỳ tới nha. Chuẩn bị à, mỗi người mỗi trả, không có ai từ chối hết à. Rồi tới trên này, mấy vị Tỳ kheo, Sa di cũng trả luôn. Chúng ta chuẩn bị cái này là "Cái sanh tử là việc lớn. Vô thường mau chóng lắm". Thì cái này là cái sanh tử của mỗi người chúng ta. Thành ra chúng ta phải lo lấy hà. Mỗi người phải quyết định lấy. Còn tôi kêu không trả thì thôi. Chớ tôi biết làm sao bây giờ. Cái này mỗi vị lo lấy thôi. Nhưng mà tôi kêu hết, có mặt tôi đặt tên, còn ai không muốn trả thì tùy quý vị.
Thì tôi thấy bài kinh này rất là quan trọng. Nếu mà nghe cho rõ rồi chúng ta sẽ đắc quả Thánh Nhập lưu. Còn nếu không thì chúng ta cũng được người trời. Người trời thêm cái phát nguyện nữa thì quý vị về cõi Phật, quý vị gặp Đức Phật Dị Đà lập tức Nhập lưu liền, chớ không phải Ngài giảng như tôi đâu. Ngài, cái thần lực rất lớn, nội nghe Ngài giảng một cài là Nhập lưu cũng giống như Phật Thích Ca còn, mình gặp Ngài một cái là Nhập lưu liên, còn tôi giảng 100 lần quý vị cũng chưa đắc Nhập lưu. Tôi cũng không biết tôi đắc cái gì nữa. Quý vị thấy vãng sanh rất là quan trọng. 100 người vãng sanh, 100 người thành Như Lai. Đó là lời nói của Phật Thích Ca. Thì quý vị cố gắng. Quý vị không Nhập lưu ngay đây, thì quý vị có thể nhất niệm thì tất nhiên cũng phải vãng sanh thôi. Bởi vì khi quý vị trả được cái bài này thì quý vị sẽ nhất niệm thôi. Không nhất niệm là không trả nỗi đâu. Nhất niệm tức là bài pháp nó vô A-lại-da của quý vị rồi, thì trong đó nó tràn đầy nó mới ra được. Thành ra tôi yêu cầu là không cầm giấy. Thì quý vị học thuộc lòng, 1 lần không thuộc thì 2 lần, 100 lần cũng giống như trả bài.
Thì cái niệm Phật vãng sanh cũng vậy, niệm hoài, niệm mãi thì nó đầy trong đó. Giai đoạn thứ hai là không cần niệm Phật nữa mà tiếng niệm Phật nó nhập tâm, từ ở trong A-lại-da nó tràn ra. Thì cái bài kinh này quý vị trả được như hồi nảy thì là quý vị đã đầy nhóc trong A-lại-da rồi.
Thành ra tôi hơi khó khăn, tôi hơi ác là tôi bắt quý vị phải học thuộc lòng. Còn không chịu thì thôi. Cái đó là cái sanh tử của mỗi người. Mà cái tôi muốn là tất cả nếu không đắc Nhập lưu, cũng phải vãng sanh thôi. Mà quý vị qua nhị thiền rồi thì quý vị vãng sanh chắc chắn. Thì thời buổi này thêm cái phát nguyện nữa thôi. Thì quý vị cố gắng ở chỗ đó. Kỳ tới chúng ta về học cho kỹ.
Bây giờ tôi xin giảng tóm tắt về bài kinh Sáu Sáu. Rồi chúng ta sẽ đi vào chi tiết sau.
Phần thứ 2 là cái phần lẫn thẫn nhất, trình bày kinh Sáu Sáu: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý căn. Thì cái này tôi thường nói cái căn khoa học kêu là sinh lý, tức là có sự sống mà chưa có cái hiểu biết. Thì quý vị đã biết rồi. Còn trần là sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp là vật lý, không có sự sống, không có hiểu biết.
Thì quý vị nhìn ngay trong xác thân mình, đừng nhìn ở ngoài. Cũng như sắc trần đó, quý vị biết, tôi thí dụ nhiều, sắc trần trong mình đó là ghèn, cứt ráy, cứt mũi, đờm, nhớt, phẩn, nước tiểu, mồ hôi,... còn ở ngoài là cái lu, cái dĩa, cái ly, cái dù, cái dép,... cái đó đều là sắc trần, nghĩa là có hình tướng là đối tượng của con mắt. Thì quý vị biết có cái này hà.
Còn thinh trân quý vị không để ý. Thinh trân cũng là vật lý. Tôi nghe tiếng người ta nói, tôi nghe tiếng chó sủa, tiếng chim kêu, tiếng gà gáy, tiếng mõ, tiếng chuông,... cái này đều là thinh trần, đều là vật lý, nó đâu có ăn, uống, ngủ, nghỉ gì đâu, đâu có cái biết gì đâu. Mà quý vị không đề ý, như cộ Như Nhật cổ không biết cái này, biết có cái sắc trần hà; còn ông Chương biết tới 5 cái mà ổng bỏ pháp trần ra, sắc, thinh, hương, vị, xúc thì dễ rồi. Còn pháp trần là cái gì? Pháp trần là gồm 5 cái trên, nghĩa làm cho sáng tó, cho nó rõ ràng hơn. Thì cái đó kêu là pháp. Vậy thì sắc, thinh, hương, vị, xúc được cải sửa đó là pháp trân. Pháp trân nó rất rộng, nó bao gôm hết sắc, thinh, hương, vị, xúc. Thì nó cũng là vật lý thôi. Không hiểu cái chỗ đó, mà tất cả không để ý, thì đó là hơi kẹt.
Thành ra khi con mắt mà tiếp xúc với sắc trần thì phát hiện nhãn thức. Thì cái sắc trần này, thí dụ tôi nhìn cái máy, thì cái máy nó nằm trên cái trồng đen của tôi. Thì cái cảm giác ngạ quỷ mới mượn cái trồng đen này, nó là cái sinh lý mà nó có sự sống. Còn cái máy là vật lý đâu có mượn được, nó có biết cái gì đâu, thì đó là địa ngục. Còn cái này là địa ngục hữu gián tức là sinh lý, có sự sông. Do mượn cái sự sông đó nó mới phát hiện cái cảm giác dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó, thì đây không phải là địa ngục nữa mà thuộc về ngạ quỷ. Chúng ta phải để ý cái đó. Cái đó thường mấy ông bác sĩ không biết, mà cả tới mấy ông giảng sư có bằng cấp tiên sĩ cũng chã biết. Mà trong bài kinh này nói rất rành, mà không có giải thích, nó cô đọng, thì quý vị coi Duy thức, quý vị sẽ thấy trong đó. Rồi Duy thức cũng không giải thích nữa. Ma ai giai thích? Ngôi thiên nó giải thích. Quý vị ngồi thiền ọc ra, lặng lẽ nghiền ngẫm nó, gõ hoài, gõ hoài, gõ mãi thì thời gian quý vị hiểu thôi. Tôi không phải hơn quý vị đâu, mà tôi ăn nằm với nó, trong này tôi sống còn có pháp lý hà, cuộc đời tôi đó, tôi ít có xả giao bên ngoài, tôi ít có biết chuyện thế sự. Thì Sư Trưởng để: "Cõi thế sự xa mất biệt hình". Tôi chỉ tập trung vào pháp lý thôi.
Pháp lý là gì? Là con người của mình.
Thì Đức Phật nói đắc quả hay không là do cái xác thân không đầy 2 thước này. Địa ngục cũng ngay đó, ngạ quỷ, súc sanh, người, trời cũng ngay đó. Mà Niết bàn, Phật cũng ngay cái xác thân này.
Nhưng mà nó làm sao? Nó khác, khác ở cái nhận thức.
Thì tôi mới nói cái nhận thức là cái quan trọng nhất. Quý vị nắm được cái tâm, cái hiểu biết rồi thì tất cả những câu hỏi nào quý vị đều trả lời sáng tỏ hết. Thành ra tôi không có sợ những câu hỏi.
Mà đa số quý vị lấy cái thân, lấy cái miệng làm gốc. Chết.
Thành ra niệm Phật là lần chuỗi cho nhiều. Tôi hỏi "Nhất niệm là sao?" Nói:
- "Một ngày, nhiều xâu", người kia nói 20 xâu, người kia nói 30 xâu.
- Nhất niệm là con niệm 6 chữ, người kia nói con niệm 4 chữ, người nọ nói niệm 1000 câu.
- Nhất niệm là con la cho lớn để nhất niệm. Bộ la lớn là nhất niệm sao? Tôi nín thinh, như vậy nhất niệm không?
Thành ra nhất niệm là do cái tâm, chớ không phải do cái tay lần chuỗi, không phải do cái miệng niệm Phật. Cái đó chã ăn thua gì hết.
Tôi có thể niệm Phật mà tôi xuống địa ngục được không? Miệng niệm Phật mà tâm một bồ dao găm. Thì cái tâm mới là chánh chớ.
Thành ra chúng ta thấy:
- Có người niệm Phật mà xuống địa ngục, ngạ quỷ.
- Có người niệm Phật sanh về cõi trời, không có phát nguyện.
- Có người niệm Phật nhất niệm và phát nguyện về cõi Phật.
- Có người niệm Phật mà đắc quả Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai.
- Có người niệm Phật thành A-la-hán.
- Có người niệm Phật mà thành Bồ-tát, Như Lai. thức.
Cũng niệm Phật thôi, mà tại sao lại khác? Khác ở cái tâm, ở cái nhận Thành ra trong xác thân này tùy cái nhận thức.
- Nếu quý vị sống theo cái tư tưởng ác thì ngay bây giờ quý vị là địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh. Quý vị chửi cha, mắng mẹ, đánh cha, đánh mẹ, giết A-la-hán, làm mình Phật ra máu, phá hòa hiệp tăng, thì ngay bây giờ quý vị nằm ở đường ác.
- Còn bây giờ quý vị có cái tâm từ bi, quý vị thương người thì quý vị thấy mình cao hơn, người tạ thấp hơn, mình giúp đỡ người ta. Thì tâm này là tâm tốt, tâm tốt thì sanh về cõi tốt, chớ đâu có thoát khỏi luân hồi sanh tử được. Thấy mình cao có người thấp, thấy mình thương, có người được thương, thì nó tốt, nhưng mà cái này chưa có giải thoát, cõi trời.
Thành ra quý vị thường thường có hiếu với cha mẹ, thì cái này tốt thôi. Nhưng mà nói đạo hiểu là Đạo Phật thì tôi không đồng ý. Chỉ là đạo trời. Đạo Phật khi nào xuất gia, có vô lượng cha mẹ. Như Mục Kiên Liên, tất cả chúng sanh trong 6 đường: gà, vịt, heo, chó,... vừa là cha mẹ của ta trong nhiều kiếp, cái đó là sự thật. Mà sự thật khó hiểu.
Rồi chúng ta mới thấy cái bài kinh này là đức Chúa nói rất đúng, nhưng mà nó nằm ở trong người trời. Thường thường bên Thiên chúa, là người chết sanh về người lại, mà súc sanh, ngạ quỷ chết thành súc sanh trở lại. Thì chúng ta coi bài kinh này chúng ta mới biết là chỉ có người mới có nghiệp, loài thú chưa có nghiệp, chưa có nghiệp là chưa có biết cải sửa, mà không cải sửa thì 100 năm, 1000 năm nó cũng vậy thôi. Chúng ta thấy tôi có giải thích, con chim nó làm ổ thì 1000 năm sau cũng cái ổ vậy hà. Con người không có à, ăn lông ở lổ, biết cất nhà, bây giờ cất nhà cả trăm từng. Rồi trong kinh Đức Phật nói cất nhà trên bãi cát. Bây giờ tôi thấy người ta cất nhà trên bãi cát luôn, mà nó không có sập, con người tiền hóa tới như vậy, chớ ai dám cất nhà trên bãi cát. Nhưng thời buổi này khoa học văn minh, nó cất nhà trên bãi cát, cất nhà trên biển, cất nhà dưới lòng biển luôn. Chúng ta thấy trong kinh nói hồi xưa khác, thời bây giờ nó khác. Chúng ta phải hiểu cái chỗ đó.
Thành ra chỉ có các bậc trời dữ nhất, thăng thiên, độn thô, đẳng vân, rồi bậy giờ nghe nói bên Nhật Bổn trồng lúa trên mặt biển nữa. Không đủ đất sống, phải trên mặt biển trồng lúa luôn.
Thì thần thông dầu cách mấy cũng không qua cái bàn tay của Như Lai. Bàn tay Như Lai là cái gì? Là chúng ta đang học đây: sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Thức là cao siêu nhất, kinh nghiệm, kiến thức, ký ức già dặn thì có thể tạo ra tứ không: hư không vô biên, thức vô biên, vô sở hữu xứ, phi tưởng phi phi tưởng xứ.
- Hư không vô biên tương tợ với mạt-na, tương tợ với Bất lai.
- Thức vô biên tương tợ với A-lại-da, tương tợ với Bất lai.
- Tới vô sở hữu xứ tương tợ như A-la-hán.
- Tới phi tưởng phi phi tưởng xứ tương tợ như Như Lai. Thì đâu có cái nào bằng, nhưng mà tương tợ thôi, giống giống, nhưng mà đồ nhái, đồ dỏm. Thời buổi này khoa học đi tới cao, tới chỗ Như Lai. Thành ra khoa học bây giờ giải thích Phật giáo rất hay, nhưng mà giải thích Phật giáo chớ không có chứng đắc Phật giáo được.
Thì khoa học có thể nói cõi trời Phạm thiên, chủ trì vũ trụ, nhưng mà so với quả Nhập lưu không bằng! cái lai. "Quả Dự lưu là tối thắng". '. Ở trong kinh nói mà mình không biết tại sao lạ vậy. Tại sao mà: - "Hơn thông lãnh cõi đất", làm vua cõi người trời này không băng Nhập lưu. - "Hơn được sanh cõi trời", sanh cõi trời dục giới, sắc giới, vô sắc cũng không băng Nhập lưu. - "Hơn là chủ trì vũ trụ", làm chúa tế tam giới, vua chuyển luân thánh vương, nhưng mà so với Nhập lưu không bằng cái lai.
Nhập lưu đâu có thân thông dữ vậy, bất quá là thấy được con đường giải thoát, thấy được 4 đường ác thôi. Nhưng mà thấy đây là giải thoát đầu tiên, đi hoài tới giải thoát cuối cùng thành Như Lai.
Còn cái kia là tập trung kỹ, mạnh, lâu, sâu đè nén rồi đi tới Như Lai mà Như Lai dỏm.
Chúng ta phải thấy cái hay ở trong đó. Thành ra chúng ta coi bài kinh Sáu Sáu, tôi giảng sơ thôi, kỳ sau tôi giảng kỹ nữa.
- Do duyên con mắt, do duyên sắc trần, phát hiện ra nhãn thức. Chúng ta thấy nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức là 5 cái ngạ quỷ. 5 căn này là 5 cảm giác của ngạ quỷ.
- Rồi tới ý thức là do ý căn. Ý căn đầu tiên đó là cái đầu chưa có dây thần kinh, tức là chưa có mạt-na. Thì cái này kêu là súc sanh.
Thành ra chúng ta mới thấy ngạ quỷ có cảm giác mà chưa có tư tưởng. Ở ngoài người ta thường nói mầy thích cái gì mày làm cái nấy hà, mày không có suy nghĩ gì hết. Mày thấy vàng mày nhảy vô mày giựt liên, bị người ta đập chết. Mày đói bụng, thấy ăn mày nhào vô giựt liên. Tức nhiên cái cảm thọ sao thì cái thân và miệng theo cái cảm thọ đó hành động. Thì cảm thọ là ngạ quỷ, mà hành động theo ngạ quỷ là không có tư tưởng, không có sự phân biệt. Thì mình thấy trong cuộc sống này có đấy. Chúng ta nhìn những người chừng quanh nhất là tụi xì ke ma túy, khi tới cử nó rồi mà không cho tiền, nó giết cha giết mẹ luôn, nó sống theo cái cảm giác lạc thọ. Nghe nói xì ke đó lạc thọ dữ lắm à, khi nó chích rồi. Tôi thấy cái cô học sinh 13-14 tuổi gì hà. Trời! Nó ra ngoài đường nó múa. Tôi mới hỏi cái cô bên xóm" Cái cô này điên hả?" Cổ nói không phải Sư ơi! Nó chích xì ke đó".
'. Rồi nó lâng lâng, nó khoái như là tam thiền, nó ra nó múa, nó không còn biết trời đất gì hết. Thì quý vị nhập tam thiền cũng giống như vậy đó. Nhưng mà tam thiền khi xả rồi nó làm cho tiến hóa cao hơn. Còn cái khi hết xì ke ma túy thì nó sa đọa xuống thấp. Mình phải biết nó khác một chút xíu đó. Cái cảm thọ giống hệt, nhưng cảm thọ kia là cảm thọ sa đọa, còn cái cảm thọ này cảm thọ tiên hóa.
Còn bất lạc bất khổ thọ của Bất lai cũng giống hệt vậy thôi, cũng lâng lâng vậy, cũng giống hệt như tui xì ke ma túy, giống hệt tam thiền. Nhưng mà người ta biết cái lâng lâng này "không phải là Tôi, không phải là của Tôi, không phải tự ngã của tôi", nó chỉ phát hiện từ cái lặng lẽ của Tôi, tôi từ cái biết của tôi, tôi biết nó, mà tôi không phải nó, mà tôi cũng không khác nó. Tôi giảng biết bao nhiêu lần rồi. Nhưng mà tôi cũng chưa đi tới đó. Tôi cũng thú thật vậy đó, tôi cũng hơi xấu hỗ, nhưng mà giảng thì tôi phải giảng thôi. Biết đâu giảng cho quý vị rồi quý vị đi trước tôi không chừng, cái đó là không biết được trong cõi đời này, khi đủ duyên là mình đạt tới đó thôi, nhưng mà phải cho sáng tỏ.
Thành ra:
- Cái lạc thọ của xì ke ma túy là 4 đường ác.
- Cái lạc thọ của tam thiền là 4 đường thiện.
- Cái lạc thọ của Thánh nhân là Bất lai. Không có hỷ, mà ở trong cái lạc, mất cái thân bên ngoài, còn cái thân bên trong.
Thì tam thiền cũng vậy, mất cái thân bên ngoài, còn cái thân bên trong nhưng mà do đè nén rồi thăng hoa lên đó.
Thì cái chỗ này tôi thấy ông Thiện Khánh viết trên bảng không có phân biệt. Rồi cho cái tam thiền với Bất lai là một thứ. Thành ra đi vào sâu ổng giảng không chạy. Mấy cái bài trước ổng giảng rất hay, tóm rất gọn, tới cái bài này không vô. Tôi coi cái bảng, tôi nói "Trời ơi!" Vậy là mấy người sơ cơ, mấy người mẫu giáo người ta làm sao tiếp thu được. Thì đại khải là như vậy. Nhãn thức, chúng ta thấy 5 cái đầu đó là ngạ quỷ. Còn ý thức đó là súc sanh.
Rồi tới nhãn xúc. Đây là mới có cái mạt-na đấy, thì nó mới sửa cái ý căn là cái đầu thành ra dây thần kinh. Thì bấy giờ cái ý xúc này mới mượn cái ý căn là mạt-na cung cấp cho nó, mới bắt đầu ở đây có dây thần kinh, nó xài dây thần kinh chớ nó không xái cái đầu nữa. Cái đâu cũng sinh lý, cũng phù trần căn, mà dây thần kinh cũng là sinh lý mà là tịnh sắc căn vi tế hơn. Thì quý vị phải hiểu chỗ đó.
Thành ra ý xúc là người, trời dục giới. Thì ý xúc nó ngồi thiền. Chúng ta nên nhớ chỗ này, cái ý nó quan trọng lắm, quý vị đã học rồi.
- Một cái nó hợp tác với 5 thức đầu thì kêu là ngũ câu ý thức.
- Một cái nó về không có hợp tác với 5 thức đầu, nó tự suy nghĩ, kêu là độc đầu ý thức. Thì mạt-na nó moi trong A-lại-da nó cung cấp cái kiến thức, kinh nghiệm cho tư tưởng, tư tưởng mới cải sửa cuộc sông này. Thành ra khi mà ý thức là loài thú, nó về rồi nó tiến qua tới ý xúc là cõi người.
Cõi người sau khi ngồi thiền, thấy là không ổn thì nó mới cải sửa cái ý xúc này thành ra ý thọ. Mà nếu cải sửa ý thọ thì trong Duy thức kêu là tợ tỷ lượng. Tợ là sao? Là giống như là so sánh nhưng mà không đúng. Không đúng là không đúng với cộng động đó, chớ không phải là sai. Dâu chân tỷ lượng, dầu tợ tỷ lượng cũng trật hết đó. Hiện lượng mới đúng, mà đây là tỷ lương rồi, mà tỷ lượng theo cộng đồng.
Chẳng hạn như tôi thấy nước, thì quý vị cũng thấy nước cũng giống như của tôi. Thì mắt, tai, mũi, lưỡi,... cái xác thân này có thể uống nước, rửa tay bằng nước này kia đó.
Nhưng mà khi ngồi thiền, tôi thấy nước là không ổn, tôi muốn thấy nước là H2O, tôi muốn thấy nước là lưu ly. Thì tôi nhớ lại, thì trong A-lại-da tôi có kinh nghiệm, kiến thức tôi mới cải sửa cái ý xúc này thành ra ý thọ. Tôi không muốn ở đó nữa, bởi vì có ý xúc trong này là do sắc, tài, danh lợi, ăn uống, ngủ nghỉ thì cái này là cái cảm giác bên ngoài, do đó chết nguyên con, nó phải thúi. Bây giờ tôi không chịu cái đó, tôi ngồi thiền: sơ thiên, nhị thiên, tôi đi tới nhị thiên, tôi cảm xúc với cái hỷ lạc, tôi ăn băng hỷ lạc, tôi bỏ cái đoàn thực, tôi đi vào xúc thực. Thì cái này không còn kêu là ý xúc nữa mà là ý thọ. Thì ý tho này không còn hợp với cộng đồng của loài người nữa, mà nó hợp với cái cộng đồng của cõi trời. Nhưng mà tôi còn sống với quý vị thành ra tôi thuộc về tợ tỷ lượng chớ không phải chơn tỷ lượng. Còn nếu tôi thấy nước là nước là chân tỷ lượng.
Bây giờ tội sống qua cái hỷ lạc rồi thì tợ tỷ lượng, thì tôi thường nhập định, tôi xuất thần tôi lấy cái hỷ lạc tôi lên cõi trời tôi sống trên đó. Rồi khi hết cái thọ mạng, tôi chết bỏ xác thân này tôi sanh về cõi trời. Thì bây giờ tôi mang cái xác thân có hào quang, xác thân rực rỡ hơn, tôi không còn ăn sắc, tài, danh lợi,... mà tôi ăn với cái hỷ lạc. Thì ở đó tôi có hào quang, tôi không cần mặt trời, mặt trăng nữa, mà tôi sông với cái hào quang của tôi, và cái tuổi thọ của tôi có thể hàng triệu, hàng tỷ tỷ kiếp.
Mà khi cái tuổi thọ sắp chấm dứt rồi thì ngũ trược hiện ra.
- Ở đây là tôi vắt cái bông ở trên đầu tôi nó tươi hoài, mà hễ tuổi thọ tôi gần hết thì cái bông này héo.
- Và tôi sống với cái hào quang tôi, mà nó mờ là sắp chết.
- Rồi cái xác thân bên đó không có dính nước, mà bắt đầu nó dính nước là tuổi thọ gần hết.
- Xác thân bên đó không bao giờ dính bụi, mà dính bụi thì tức là gần hết.
- Xác thân bên đó không có mỗ hôi nhễ nhại hôi thúi như ở bên nây, nhưng mà bắt đầu có rỉ mồ hôi là sắp chết.
Kêu là 5 tướng suy: hào quang, hoa trên đầu, bụi dính mình, nước dính mình, rịn mồ hôi.
Thì bây giờ tôi sông băng tuổi thọ rất dài, có 5 điều hiện ra thì tôi phải cố gắng nhập định để tôi chết tôi quay lại nhị thiên. Còn tôi không đủ định lực tôi chạy kiếm Đức Phật, tôi tới đó lạy Ngài một cái là cái định lực mạnh tôi trở lại, nhờ cái định lực của Đức Phật. Trong kinh mình thấy Đức Phật rất là tài tình. Thành ra quý vị trời mà nghe Phật pháp thì biết.
Tôi sắp chết rồi, bây giờ mình tập trung mạnh, kỹ, lâu, sâu mình qua cõi trời sắc giới. Mà nếu nhập định không nỗi nữa, bị vì mình quá lười, bây giờ chạy kiểm Đức Phật, lạy Ngài, thì cái định lực của Đức Phật truyền qua cho mình thì tức nhiên mình trở lại cõi trời, nó không có xuống. Còn không biết thì sa đọa xuống cõi người. Thì đại khái là như vậy.
Thành ra quý vị học cái này quý vị phải thuộc lòng. Rồi quý vị sẽ thấy sự tu tập của mình đúng theo cái này.
Thì ý xúc là cõi người và trời dục giới.
Qua tới ý thọ đây là quý vị qua cõi trời sắc giới. Quý vị ăn bằng cái hỷ lạc không hà.
Thì tôi đã giảng rồi, giảng sơ thiền, nhị thiền, tam thiền.
- Sơ thiền là ly dục sanh hỷ lạc.
- Nhị thiền là định sanh hỷ lạc. Thì cái này quý vị có thể vãng sanh, nếu quý vị thêm cái phát nguyện nữa.
- Rồi tam thiền là ly hỷ diệu lạc. Bỏ cái xác thân bên ngoài, chỉ sống với xác thân bên trong, cái lạc thọ mà không dùng cái hỷ nữa.
Thì hồi nảy có đó "Nếu ai cảm xúc với lạc thọ, là tam thiền. Mà hoan hỷ nếu thích thú là lọt xuống nhị thiên, tán thán lọt xuống sơ thiên, trú ở lọt xuống trời dục giới, người, ái trước lọt xuống 4 đường ác". Trong này nó rõ ràng, quý học quý vị thấy nó rất hay.
Thành ra tôi năn nỉ, cũng như bắt buộc quý vị phải học thuộc lòng thôi. Ai mà chưa học thuộc, phải học thuộc, nhất là mấy ông 8 giới, đã là 8 giới phải hơn người ta về giáo pháp. Cuộc đời của người phật tử hoặc là xuất gia, tại gia, Đức Phật khuyên "Phải lấy giáo pháp làm thầy". Khi chết còn có giáo pháp, không có mang theo cái gì được hết, mang theo cái hiểu biết. Chính cái hiểu biết này kéo mình đầu thai vào cảnh giới hiểu biết.
Thì quý vị ở đây tôi thấy là hân hạnh vô cùng:
- Được mang thân người.
- Được đủ căn lành.
- Được nghe chánh pháp. Mà không chịu thực hành nữa thì làm sao!!! Biết làm sao bây giờ!!! Thì quý vị cố gắng.
Thì tôi nói về nhãn thọ. Rồi tới cái nhãn ái. Thì quý vị thấy cái nhãn thọ chưa ổn, tức là còn hỷ lạc. Bây giờ bỏ luôn hỷ lạc, sống hoàn toàn bằng tư tưởng. Tức là trong Thủ Lăng Nghiêm, tôi có giảng rồi, là 10/10 tư tưởng. Rồi tam thiền có 1 tình - 9 tưởng. Nhị thiền 2 tình - 8 tưởng. Sơ thiền là 3 tình - 7 tưởng. Trời dục giới 4 tình - 6 tưởng. Tới cõi người 5 tưởng - 5 tình. Rồi xuống dài dài. Thuần tưởng tất thăng, thuần tình tất đọa. Thì chúng ta thấy Thủ Lăng Nghiêm rất là tài tình. 15 hạng chúng sanh này nằm trong Thủ Lăng Nghiêm. Rõ ràng quá rồi, quý vị chỉ có học, chịu khó học thuộc lòng một chút, rồi ngồi thiền quý vị ọc ra, rồi quý vị nghiền ngẫm cái tôi giảng. Để rồi quý vị sống với cái nghiền ngẫm đó.
Văn - Tư. Mà hễ tư được nhiều thì quý vị sẽ tu tập theo đó. Quý vị văn ở đây trả bài rót rót hay quá rồi. Mà trả như vậy là quý vị cũng chì lắm đó, nghĩa là định lắm mới trả được, còn không là vấp. Thì ký tới quý vị cố gắng học.
Nói "Con ngu lắm Sư ơi, học không có nhớ". Tôi nói "Làm biếng". Ai khi không đọc qua 1 lần mà nhớ, không có cái vụ đó.
Quý vị hồi đi học cũng vậy, bài ông thầy cho kỳ tới trả, học 1 lần không có thuộc đâu, 10 lần không thuộc, mình ngu 20 lần, không thuộc 30 lần,... không thuộc tôi xuống địa ngục. Mà học đừng có tìm chỗ ôn. Quý vị ra chợ bán cá, bản thịt quý vị ngồi đó học, bây giờ 3 ngày cũng không thuộc. Quý vị tìm chỗ thanh văng, nghĩa địa, mây cái chùa, chỗ nào thanh văng, vườn cây,.. quý vị vô đó ngồi học chút xíu là thuộc. Ai có đi học thì biết. Cái này là cái sanh tử của mình mà. "Sanh tử là đại sự. Vô thường mau chóng lắm". Thì mình phải lấy 2 bài kinh này thuộc, chúng ta có thể chấm dứt cái sanh tử ngay bây giờ, nếu quý vị đắc quả Nhập lưu. Còn không thì quý vị được nhất niệm, phát nguyện về Cực Lạc thì cũng Nhập lưu. Thì còn cái gì sung sướng băng nữa.
Quý vị may mắn vô cùng. Tôi thấy Trà Vinh, quý vị may mắn vô cùng. Quý vị vô đây được vậy là hay lắm. Ở ngoài người ta kiếm ăn từng bữa toát mô hôi, đâu có rãnh vô đây ngôi, rồi về cạp đất sao. Quý vị môi chủ nhật đều được đến nghe hết. Rồi được có người nhắc nhỡ mình trả bài nữa, đâu còn cái gì bằng. Vậy thì cố gắng hén.
Thành ra 6 ái đó là qua cõi tứ thiền sắc giới. Rồi bỏ luôn cái đầu này. 6 ái là không xài xác thân bên ngoài tức là phù trần căn, không xài tịnh sắc căn là dây thần kinh, mà còn có cái đầu là tứ thiền, bỏ luôn cái đầu, bây giờ sống hoàn toàn tưởng tượng bằng cái tư tưởng, tưởng tượng hư không, tưởng tượng thức vô biên, tưởng tượng A-la-hán, tưởng tượng Như Lai. Rồi làm nhái như Như Lai. Mà cái tưởng tượng này không phải dễ nha, phải tập trung kỹ, mạnh, lâu, sâu thì mới vào cái tưởng tượng này.
Thành ra hồi đó cô Khánh Hồng hỏi "Phi phi tưởng là cao nhất trong tam giới, mà nỗi sân mà đọa xuống súc sanh". Thì ông Thiện Khoa trả lời không được. Tôi nói cô này hay. Làm sao nhập phi phi tưởng được. Trời ơi! Tứ thiên nhập còn không được mà, mà cổ nhị thiền còn chưa có nữa, mà làm sao nói vậy được. Nói con nhập vô phi phi tưởng làm chi, nhập đã rồi cuối cùng rơi xuống. Thì do mình xả thiền ra mình đi xuống tới chừng đó nhập không kịp thì nổi sân thôi. Chớ còn ở phi phi tưởng mà làm sao mà xuống súc sanh được. Không có vấn đề đó.
Muốn nhập phi phi tưởng thì phải nhị thiền. Nhị thiền đâu có được, phải lên tam thiền. Tam thiền đâu có được, phải lên tứ thiền. Tứ thiền đâu có được, phải lên hư không vô biên. Hư không vô biên là mạt-na. Mà mạt-na đâu có bằng A-lại-da là thức vô biên. Thức vô biên còn có thời gian, bất quá không gian bị hóa giải thôi. Phải vô sở hữu xứ là phi không gian, phi thời gian, rồi cũng chưa qua phi phi tưởng nữa, thì từ đây bắt đầu qua phi phi tưởng là tùy thuận. T hì cái phi phi tưởng là nó khó khăn vô cùng, nhưng mà do đè nén. Mà ở trong đó thì sao? Nó thuộc về tư tưởng thì nó vô thường vô ngã. Mà vô thường vô ngã thì làm sao? Nhàm chán.
Nhàm chán là gì? Là sầu muộn, là phiền não, là khổ đau.
Quý vị đi đâu, quý vị mới đầu thấy đẹp. Quý vị ở chừng 1 tháng, 2 tháng, 1 năm quý vị thấy chán vô cùng.
Mà tại sao lúc đầu nó đẹp? Nó đẹp vì A-lại-da mình chưa có chủng tử đó, mình thấy nó chuyển biến mới lạ. Nhưng ngày mai mình nhìn không còn canh bên ngoài nữa, mà nhìn từ trong A-lại-da cung cấp ra, cái cảnh bắt đầu có khuôn khổ, thì hết đẹp rồi, cái cảnh có khuôn khổ là cái cảnh của tư tưởng. Ban đầu vô trong A-lại-da mình chưa có khuôn khổ, thì mình nhìn sự thật như là sư thật. Quý vị để ý đi, cái đông hô, quý vị mới đâu nhìn nó thì con mặt tiệp xúc cái đồng hồ đó thì thiệt đấy, cái đồng hồ Bản thể đấy, thì mình thấy đồng hồ đẹp, nhưng mà nhìn lần thứ 2 nữa thì A-lại-da cái hình ảnh nó chụp vô trong đó đem ra, thì thấy cái đông hô của A-lại-da chớ không phải cái đông hô bên ngoài.
Thành ra chúng ta thấy con mắt khi nhìn cái đồng hồ thì là đồng hồ thiệt đấy, rồi cái đồng hồ in lên võng mô con mắt, thì cảm giác mới mượn con mắt để thấy cái đông hô, thì đông hô này không phải đông hô thiệt nữa, mà là cái phim, cái chụp hình của cái đông hô thiệt đây, nó nằm trên võng mô, cái tròng đen của mình, rồi ngạ quỷ mới lấy cái đó sửa, rồi tới súc sanh sửa rõ hơn, rồi tới cõi người sửa nữa, càng sửa chừng nào càng xa cái sự thật, cái chân lý chừng nấy. Thì con người là vậy đo, thấy cái gì là sửa thôi. Thành ra cái đó trong kinh kêu là "Tập Đế" là thói quen.
Quý vị tập nhiều lần thành thói cái quen, rồi bỏ không được. Thành ra cái thói quen không thể bỏ, không thể đè nén, không thể tận diệt, không thể cải sửa, mà phải thấy rõ.
Mà thấy rõ là làm sao thấy rõ được, cứ cải sửa hoài làm sao thấy rõ.
Thấy rõ là làm sao nhận được cái Bất tử, lặng lẽ nhìn sự vật. Thì ai mới làm được cái đó? Chỉ có Nhập lưu thôi. Mà Nhập lưu chỉ thấy rõ được xác thân thôi "thân kiên". Còn cảm thọ làm sao nhận được, nó vi tế hơn.
Cái xác thân, cảm thọ, rồi tư tưởng. Cảm thọ của ngạ quỷ thì dễ thấy, của súc sanh thì dễ thấy. Tới của người, trời là khó thấy, cái này phải Nhất vãng lai. Rồi tới cõi trời sắc giới phải Bất lai. Rồi tới tư tưởng thì Bất lai đầu hàng, cái này phải A-la-hán.
Thì trong bài kinh này tôi giảng, quý vị thấy nó nằm rõ ràng. Thôi đại khái là như vậy hén.
Vậy thì quý vị về, tôi năn nỉ quý vị cố gắng học cho thuộc lòng. Kỳ tới là bất cứ ai tôi kêu là phải trả à. Mấy ông 8 giới phải học lại à. Trời ơi, mang cái thân 8 giới mà còn thua 5 giới nữa, thì nó kẹt quá đi. Tôi thấy ở đây người nữ người ta cố gắng đấy, còn mấy người nam hình như làm biêng quá, được có mấy ông.
Kỳ tới trả hết nhen, học cho thuộc lòng. Tôi nói như vậy là phải đi nhe, không trả thì thời đó, chớ còn trốn ở nhà là nó kẹt. Nói "Bạch Sư, con chưa biết nói". Không biết nói thì thôi, thì học nói thôi. Như hồi nảy có mấy người không trả, mấy ông 8 giới không trả thì thôi, tôi có làm gì được đâu, nhưng mà đi nghe để cho biết. Còn như trốn ở nhà là chết m luôn. Tôi đâu có bắt quỳ hương, đâu có đánh đập gì đâu.
Bởi tôi thấy cái này là cái sanh tử, thì tôi năn nỉ quý vị cố gắng, cái năn nỉ của tôi cũng như là cái bắt buộc. Mà đây là cái sanh tử của quý vị, khi quý vị thành Nhập lưu rồi quý vị mới nhớ công ơn tôi. Tôi không phải làm khó đâu, làm khó quý vị có ích lợi gì cho tôi. Nhưng tôi muốn tất cả đều thành Như Lai. Thì nếu không Nhập lưu bây giờ thì vãng sanh về cõi Cực Lạc. Thì về đó cũng là Như Lai thôi. Cực Lạc 100 người đi tới Như Lai 100 người, không có sót 1 người. Còn ở đây thì hơi cực à, phải Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, A-la-hán. A-la-hán chưa thành Như Lai đâu, còn phái tủy thuận giáo hóa nữa. Thì quý vị Nhập lưu quý vị về cõi Cực Lạc còn dễ hơn, về tới Trung phẩm. Thôi như vậy tôi nhắc nhỡ quý vị hén. Cố gắng giúp đỡ tôi, là cố gắng học thuộc lòng, chúng ta trả bài.
Vậy thì trước khi dứt lời, một lần nữa tôi xin cầu chúc cho pháp hội của chúng ta cũng như toàn thể pháp giới chúng sanh đều chóng vãng sanh Cực Lạc và thành Phật đạo.
Nam mô A Di Đà Phật.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
