Kinh Sáu Sáu — Tổng Hợp

27. Kinh Sáu Sáu Lần 4 — Tuần 13 — 18/11/Nhâm thìn (30/12/2012)

Kính lạy Đức Thầy Thích Ca Mâu Ni Phật. Mô Phật. Hôm nay cũng có duyên lành về Phật pháp, mà cũng là ngày 18 tháng 11. Tức là cũng ngày chủ nhật học giáo lý thường lệ của chúng ta.

Bây giờ chúng ta bắt đầu đi vào bài giảng. Thì hôm nay tôi cũng giảng 45', còn 1 tiếng 15' quý vị trả bài.

Tôi xin nhắc lại, chúng ta còn trả về 3 bài giữa tư tưởng và Bát nhã của các vị Tổ Thánh Tăng với Thánh Tăng, đó là Huyền Giác và Huệ Năng; Thánh Tăng với phàm phu, đó là Bồ-Đề-Đạt-Ma và Lương Võ Đế; và giữa 2 vị Thánh Tăng trao đôi với nhau về cách giáo hóa như thế nào chớ không phải là học hỏi nữa, đó là Xá Lợi Phật và Phú Lâu Na.

Trước khi đi vào trả bài, chúng ta ôn lại bài kinh Sáu Sáu. Chúng ta nên nhớ 3 bài đó, quý vị trả lời rất hay, nhưng mà nó không có toàn diện, nhưng còn hơi thiếu sót.

Chúng ta nên nhớ, cái bài nào cũng vậy, cái bài giảng nó khác, cái dàn bài nó khác, cái tóm lại đại ý cốt lõi nó khác, bài nào nó cũng có 3 cái đó. Nếu chúng ta là một vị pháp sư, một thầy giảng thì chúng ta phải dựa vào cái dàn bài để giảng chi tiết, có thể giảng 1-2-3 tiếng, có khả năng trình bày sâu nữa thì đi vào chi tiết, nhưng chi tiết mà bỏ ra thì người nghe không nắm được, mình giảng bài rồi mình phải tóm lại cái dàn bài, tức là tương đối ngắn, gọn, đầy đủ để cho người nghe có thể nắm được, và cái đó thì tôi thấy đa số ở đây có cái sở trường về cái đó. Còn dựa vào dàn bài để giảng chi tiết thì có ông Thiện Khánh và cô Như Nhật là sở trường về cái đó, cái đó cũng khó giảng à, mình phải có số vốn giáo lý chi ly để giảng nó rành cho người ta, nhưng mà sau khi buông ra mình không năm, không tóm cái dàn bài thì mấy người sơ cơ không hiểu được gì hết.

Có người than với tôi về vấn đề đó. Thành ra tôi mới nói thì thôi bây giờ chia ra học, một người hướng dẫn 6-7 người thôi, chớ hướng dẫn tới 30-40 người. Thì có người đến nghe ông Thiện Khánh mà than nói con không hiểu gì hết. Tôi nói sao không hỏi. Nói đông quá con không dám hỏi. Mà hỏi trả lời như vậy cũng chả hiểu gì hết. Phải hỏi tay đôi, tức là như Na Tiên Tỳ Kheo với Mi Lan Đà vậy đó thì chúng ta mới có thể đi sâu vào được.

Cái này học để rồi chúng ta nghiền ngẫm, rồi mới trao đổi với nhau được, rồi mới thực hành trong cuộc sống thì mới thành Phật được, thì cái đó là cái quan trọng.

Trong bốn mươi mấy năm nay, tôi tha thiết về vấn đề thứ nhất là ích lợi đắc quả cho tôi, sau là cho tất cả phật tử. Nhưng mà cái khó khăn của tôi là tôi muốn quý vị thành Phật hà, không muốn thành trời nữa.

Cái giáo lý thành trời đã có lâu rồi, nó đã thâm căn cố đế trong A-lại-da của chúng ta. Tức là tu là phải cải sửa, phải có pháp môn, phải có thời gian, phải có lai rai, phải có Đạo sư, phải có điều kiện,... thì cái đó đã có từ xưa, 62 tôn giáo ngoại đạo từ thời Thải tử Sĩ-đạt-ta, trước kia và ngay bây giờ cũng vậy, và mãi mãi về sau tôi thấy cũng vậy thôi. Cái đó kêu là cái tập khí. Khổ là do tập. Mà tập muốn chấm dứt nó thì không thể chấm dứt được, muốn chấm dứt cái tập là phải sửa cái tập cao hơn. Thế là vẫn lẩn quẩn trong vòng tập đế thôi, tức là cái thói quen, cái thói quen của chúng ta. Chúng ta có thói quen là cái gì ác sửa thành thiện, xấu sửa thành tốt, quấy sửa thành phải. Tu là phải có thầy "Không thầy đố mày làm nên". Tôi xin thưa cái đó không phải là sai, nhưng mà nó không giải thoát được.

Tu là phải có ý chí, ý chí cho mạnh, tập trung cho mạnh, kỹ, lâu, sâu "Người không chí như thuyền không lái, như ngựa không cương, trôi giạt lông bông không ra thế nào cả". Có chí thì làm cái gì cũng được hết, nhưng mà cái đó lầm. Làm trời, làm tiên thì cái đó được, nhưng làm Phật thì không được. Đạo Phật khó là ở chỗ đó.

Từ xưa tới giờ người ta không biết đạo Phật là gì, mà không biết cái chỗ sai nữa. Chỉ có Thái tử Sĩ-đạt-ta sau khi đi tìm đạo qua 6 năm tìm đạo, 5 năm khổ hạnh, khắp cả Ấn Độ, qua 62 tôn giáo thì Ngài thấy cái lỗ hỏng, cái chỗ hớ đó. Cái này là cái vòng lẩn quẩn chớ không đưa đến giải thoát. Mà đưa tới giải thoát là như thế nào?

Thì Thái tử Sĩ-đạt-ta lúc đó cũng là Bồ-tát chưa tìm được con đường giải thoát, nhưng Ngài thấy được cái sai lầm, nhưng cái đúng đắn thì không thấy được. Thì sau 49 ngày, dưới cội Bồ đề Ngài ngộ cái Bất tử. Ngài than, Ngài nói "Trời ơi! Cái Bất tử ở ngay trong cái sanh tử". Người ta tìm cái Bất tử, cái Niết bàn ở đâu trên 9 tầng mây, bỏ cái cuộc đời này đi vào rừng tu, rồi có cái Niết bàn hứa hẹn ở nơi cõi khác. Thì 62 tôn giáo bạn thường thường là như vậy, cho đến bây giờ cũng vậy thôi. Tôi đã thường nói Đạo Phật dường như đã mất rồi. Mà nhận lại cái Phật tánh thì nó không phải là khó, mà lại cũng không phải là dễ, cái đó là cái khó khăn nhất. Nếu nó khó thì người ta ý chí mạnh thì người ta có thể tìm được, "Đường đi khó, không khó vì ngăn sông cách núi, mà khó vì lòng người...", nếu cái lòng tôi bền vững thì tôi sẽ tìm được thôi. Nhưng mà càng tìm càng xa, càng xa cái giải thoát, cái đó là cái nhức nhối nhất của người xưa, và của chúng ta, và có lẽ mãi mãi về sau nữa, nếu không có bậc Thánh nhân ra đời.

Mà Thánh nhân biết được mà có chứng đắc hay không là một việc khác nữa. Như tôi là tôi nói được, nhưng mà nói thật tôi cũng chưa chứng đắc được. Văn, Tư thì có lẽ tôi tạm có, tôi nói tạm thời đó, còn cái Tu chứng đắc thì tôi cũng mờ mịt thôi, tức mờ mịt là vô minh, tôi cũng lọt vào vô minh thôi. Chúng ta thấy câu chuyện của Huyền Giác và Huệ Năng. Chúng ta thấy Huyền Giác đã chứng đắc rồi thế mà vẫn lọt vào vô minh, vẫn mờ mịt, không biết mình chứng đắc có đúng hay sai. Thì tôi bây giờ tâm trạng đó, nhưng không biết có được như Huyền Giác vì Ngài đã đắc rồi, có lẽ tôi như là Lương Võ Đế sờ soạng đi tìm Niết bàn. Mà theo cái bài đó rất hay à. Lương Võ Đế không bao giờ thành Phật được. Tại sao vậy? Tại ổng cố gắng như quý vị thôi, nhưng vì cái bổn phận, cái trách nhiệm của ổng quá cao "Trẫm thị đại địa sơn hà chủ. Vi quốc vi dân sự tối phồn".

'. Ta là chúa tế của cõi trần này, vua mà, sơn hà gấm vóc đều nằm trong tay ổng, thành ra vi dân sự tối phồn. Rồi mới than một câu nữa "Bách niên thế sự tam canh mộng. Bất cập Tăng gia bán nhật nhàn." Ta sống 100 năm không bằng nhà sư sống nửa ngày nhàn. 100 năm sống mà không bằng nửa ngày của nhà sư. Có rỗi rảnh đâu, mà không rỗi rảnh mà làm nghiền ngẫm cái giáo lý, giáo lý đầy nhóc. Ở đây cũng vậy, tôi thấy một số phật tử trả bài là sình bụng, học nhiều quá, mà không có nghiền ngẫm, không sắp xếp cho nó gọn lại, khi trả bài nói tùm lum, rồi cuối cùng không biết nói cái gì, mà nói ngon lắm à, nói giải thoát không hà, mà đầu đuôi nó lộn mèo hết trơn, rồi người nghe không có nắm cái gì hết, là thiếu thiền định. Mà cái thiên định là cái khó khăn nhất. Thiền định là phải "vạn duyên buông hết, một niệm không sanh", đó là cái chỗ khó khăn nhất của người tu.

Quý vị, mà nhất là thời buổi này làm sao mà dám buông được, buông rồi cạp đất mà ăn. Thành ra hồi xưa người ta mới lập những cái đạo trường, lập một cái tôn giáo để mà tu. Mà tu tôn giáo thì không tiền bạc, không nhà cửa, không vợ con, ngày đi xin ăn, đêm ngủ dưới cội cây. Rồi truyền qua Trung Quốc thực hành không được. Trung Quốc hồi đó có Nho giáo, có Lão giáo, có Trang Tử, tinh là mấy tay giỏi không đó.

Có thể nói là Nho giáo là Khổng Tử tương đương với A-la-hán đây. Nhưng khi Khổng Tử chết rồi, đệ tử chia làm 2, một số ra làm việc với chánh quyền, một số ở tu. Số tu thì dễ thôi. Bây giờ cũng vậy, tôi thấy chẳng hạn như Cao đài, Hòa hảo cũng chia 2, tóp tu, tóp cũng ra làm việc, bên Thiên chúa cũng vậy, Tin lành cũng vậy, cả bên Khất sĩ cũng vậy.

Mà nếu tóp ra làm việc tất nhiên chưa đắc quả là phải ganh ty, thì cấm hết tất cả các sãi Ấn Độ không được đi bát, phải ở làm ăn thôi. Thành ra có những cái núi mà các Sư đó làm "bất tác, bất thực", hễ không làm là không ăn, "nhất nhật bất tác, nhất nhật bất thực". Đi xin ăn không được, cấm. Cho tới ông Huệ Khả là Thần Quang tôi kể đó, ống đi xin ăn mà bị bắt nhốt cho tới chết trong tù luôn, thì trong kinh kể lại. Sau tôi kể câu chuyện đó cho quý vị. Thành ra cái Đạo Phật nó khó hành. Có 2 chiếc dép, một chiếc học, một chiếc hành, cuối cùng Bồ-Đề-Đạt-Ma là chánh pháp mới để chiếc học ở lại Trung Quốc, chiếc hành đem về Ấn Độ.

Ấn Độ người ta quen rồi, đi hành khất, đi xin ăn không ai nói gì hết. Bây giờ ở Ấn Độ người ta vẫn còn đi xin ăn, nó dường như quen với cái giáo lý đó. Nhất là Trung Quốc với Việt Nam không chịu cái đó, đi xin ăn là một cái nhục nhã, thứ đồ ăn mày. Nhưng mà chúng ta nên nhớ cái ăn mày và cái ăn xin nó khác nhau xa, khất sĩ và khất cái, chúng ta không để ý cái đó. Khất sĩ là những người đầy đủ căn lành, tráng kiện, thông minh, đẹp đẽ, phương phi mà lại ôm cái bát đi xin ăn. Thì tất nhiên là không phải xin tiền bạc, không phải xin đồ mặn, xin mà cho nhiều không lấy, cho tiền không nhận, cho vàng không nhận, xin đủ bữa ăn để mà nuôi tạm cái xác thân này thôi. Khất cái là những người tàn tật, kêu là ăn mày chớ không phải là ăn xin, ra ngoài mở miệng xin.

Còn người khất sĩ là không mở miệng nói, ôm cái bát đi ai cho thì cho, không cho thì thôi, nếu không cho nữa thì đói, mà đói không được thì chết, có cái đó thôi. Còn khất cái nó xin, mà cho ít nó xin nhiều, còn không cho thì nó chửi, chúng ta thấy cho rồi để dành.

Thì 2 cái nó khác, đó là những người tàn tật, tật nguyền, chúng ta thấy nhan nhãn, thành ra khó mà phân biệt được. Thành ra bên Trung Quốc là cấm. Do đó, Bồ-Đề-Đạt-Ma chánh pháp mới thấy rằng chánh pháp là cái pháp học nó chỉ là chuẩn bị đưa qua pháp hành, pháp hành mới là đắc quả. Mà không hành thì Đạo Phật đã mất rồi. Thành ra còn 1 chiếc đép mà chôn ở dưới đất, tức là pháp học là pháp chết, pháp chết là không đưa tới giải thoát, thành ra qua bên Trung Quốc không có Phật, có Tố thôi. Còn bên Ấn Độ có Phật, mà bên Trung Quốc có Tố. Tố giỏi lắm là Thánh Tăng thôi. Thì chúng ta phải hiểu cái đó. Thôi bây giờ chúng ta trở lại.

Vậy thì khi trả bài một vài lần nữa tôi thấy nó tạm đủ, đã qua hết rồi, bây giờ tôi kêu một số giỏi, gạo cội để trả lại, thì quý vị phải chuẩn bị, hén. Kỳ này trả là khó, không cầm giấy mà lại ngồi giữa này nữa, để tôi giới thiệu cho một số mới, có một số phật tử mới thọ giới mà không có giáo pháp gì hết, tới than với tôi là nghe mà không hiểu gì hết. Tôi nói số đông làm sao hiểu, sao không hỏi, nói không dám hỏi.

Ông Thiện Khánh giảng, tôi vô tôi nghe, 30-40 người rồi làm sao dám hỏi, mà nếu hỏi cũng hơi tự ái nữa, mà trả lời thì đông vậy trá lời chung chung thôi.

Cũng như ở đây quý vị hỏi tôi cũng trả lời chung chung thôi. Nhưng mà gặp tôi thì tôi gí thăng à, tôi hỏi lại, từ đó tôi mới đi sâu vào, mà hễ trả lời với tôi là tôi biết cái trình độ, thành ra nó khế cơ khế lý. Mà hỏi trong pháp hội này thì tôi cũng trả lời chung chung thôi.

Thành ra tôi thấy học chừng 5-7 người là hay. Thì cô Tấn có nói với tôi là con đi học 5-7, con hiểu đó Sư, con đi học ông Thiện Khánh, vô đó con không hiểu gì hết, thế mà học riêng con hiểu. Tôi thấy cái đó hay. Cũng như hồi trào Pháp cũng vậy, một lớp mấy chục học trò, sau qua tới Mỹ, một lớp có mười mấy người, giữa thầy trò có một sự trao đổi rất là khắn khít, cái gì không biết mình hỏi, dạn lắm.

Tôi cũng mong cầu phật tử nào có một số vốn mà tôi thấy theo cái hiểu biết của tôi, tôi giới thiệu lên, thì một số nào mới thấy hạp thì có thể mình theo học, chừng 4-5 người thôi. Quý vị sắp xếp chỗ học, hoặc là ở Ngọc Vân đây thì thứ 3-5-7 là ông Thiện Khánh, còn thứ 2-4-6 là trồng, còn cô Như Đắc ở đăng ông Thiện Minh có một chỗ giảng, ở Ngọc Trường nữa. Thì chúng ta cố gắng học để chúng ta làm sao có cái hiểu biết.

Thì theo Đạo Phật cái hiểu biết đó chính là trí tuệ, mà hiểu biết đúng đắn à, hiểu biết giải thoát à, chớ không phải hiểu biết người trời. Thì ở đây tôi giảng pháp môn giải thoát, thành ra tôi phải lựa giữa cái tư tưởng uế độ và cái Bát nhã Tịnh Độ giải thoát để cho quý vị trạch pháp, quý vị lựa chọn, quý vị nhận được, mà dĩ nhiên là nó cao, mấy người nào mới là không nhận được đâu, thì học trao đổi với mấy người đã đi lâu, trước. Thì thôi tôi có bấy nhiều thôi.

Bây giờ chúng ta đi thẳng vào bài kinh Sáu Sáu, rồi quý vị trả cho tôi nha. Quý vị trả là quý vị thấy hơi mệt. Như hôm qua tôi kêu Liên Hiếu trả, nó trả nó thở không ra hơi, mặt xanh lè, nó biết tôi nói 2-3 tiếng, nó nói đâu có 30'-40' nó nói hết ra hơi, cầm cái micro muốn rớt. Quý vị thấy giảng không phải dễ đâu, mệt lắm.

Bài kinh Sáu Sáu này quý vị học thuộc lòng nhen, hôm trước có học rồi bây giờ học lại. Phần thứ nhất là phần dẫn nhập có 6 chứng, tôi đã nói rồi, mình học là:

1/ Vào một thuở nọ, thời gian cũng y như trong này.

2/ Trình bày bài kinh Sáu Sáu, cái này quý vị học nằm lòng à, cái này là A-la-hán và Như Lai luôn, Nhập lưu luôn, Nhất vãng lai,... mà địa ngục, ngạ quỷ cũng luôn trong này hết.

Thì trả theo chiều dọc, hôm trước quý vị có trả rồi, về học cho thuộc.

- 6 căn là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý căn.

- Rồi 6 trần là sắc, thinh,...

- Rồi 6 thức.

- Rồi 6 xúc.

- 6 thọ.

- 6 ái. Đó là trả theo chiều dọc. Rồi theo chiều ngang:

- Do duyên con mắt tiếp xúc sắc trần phát hiện nhãn thức. Điểm gặp gỡ của 3 pháp này là xúc. Do duyên xúc là thọ. Do duyên thọ là ái.

Rồi sau đó chúng ta mới đi vào bài giảng. Bài giảng dàn bài thôi. Cũng như là con mắt thì khoa học kêu là sinh lý, sắc trần kêu là vật lý, duyên khởi với nhau phát hiện ra nhãn thức tức là ngạ quỹ. Quý vị phải nắm cho vững. Rồi ngay trong cơ thế, khi tiếp xúc mình phải biết mình là ngạ quỷ, hay là súc sanh, hay là người.

- Do duyên tai với thinh trần. Tai đó là căn tức là sinh lý, thinh trần là vật lý thì phát hiện ra ngạ quỹ là nhĩ thức.

- Do duyên cái lỗ mũi với hương trần. Lỗ mũi là sinh lý, hương trần là vật lý thì phát hiện ra tỷ thức là ngạ quỹ, tức là có cảm giác lạc thọ, khổ thọ, bất lạc bất khổ thọ một cách lờ mờ mà chưa có tư tưởng. Phải nắm cho vững cái đó. Cái ngạ quỷ là có cảm giác rồi đó, nhưng mà chưa có tư tưởng phân biệt. Còn tới con người có cảm giác mà có ý chí phân biệt.

Súc sanh có cảm giác, có tư tưởng phân biệt mà chưa có ý chí. Cái này là cái độc đáo của Duy thức, của Đạo Phật, mà tôi mấy chục năm, bây giờ tôi mới thấy sáng tỏ.

Thành ra bây giờ, đa số quý vị đi hỏi các Pháp sư "Giữa nhân quả và nghiệp khác nhau làm sao?" Không ai trả lời rành hết đó. Thì phật tử ở Bạc Liêu đi nghe pháp Sư giảng, rồi xuống nói với tôi là giảng trật lất hết trơn Sư ơi, nhân quả mà nói là "Mình đi lính vì quốc gia, mình giết người thì không có nghiệp". Tôi nói chết rồi. Thành ra giảng một cái sai là nguy hiểm. Chúng ta nhớ câu chuyện trong Cốt tủy Đạo Phật, có một ông trụ trì một cái chùa, rồi bị đệ tử hỏi một câu "Bạch thầy! Bậc đại tu hành có lạc nhân quả không?" Thì ông Sư trụ trì đó, nguy hiểm, ổng nói "Bậc đại tu hành bất lạc nhân quả." Thì ống đọa thành con cáo già 500 kiếp mà chưa mang được thân người. Cái câu đó nó cứ vướng vít ông hoài, nó cứ làm cho ống khổ sở hoài, mà ống mở câu đó không được. Ông biết câu đó sai. Mà câu đúng là như thế nào?

Ông cứ trăn trở mãi cho tới 500 kiếp mang thân con cáo giá tức con chồn Ống ở sau núi tu như con chồn thành tinh đó mà. Ống hóa hiện người, ông đi nghe pháp.

Thì sau tới ông gì đó tôi quên về làm trụ trì, ông này đắc quả đấy, ông này "bất tác, bất thực" đó. Ông về đó ông trụ, sau khi giảng một bài pháp rồi thì có một ông già còn ngồi lại, ông nghi, ông hỏi "Này cụ già, này lão, sao Tăng người ta xuống hết, lão còn ngồi đây, có nghi ngờ gì không?" Nói "Tôi có nghi. 500 kiếp về trước tôi làm trụ trì tại chùa này, bây giờ Ngài mới trụ trì sau tôi. Tôi bị đệ tử hỏi một câu tới nay tôi không có cởi mở được, tôi vẫn mê mờ." Thì nói bây giờ ông hỏi đi. Nói "Hỏi tôi, bậc đại tu hành có lạc nhân quả không? Tức là có rớt vào nhân quả không? Tôi nói, bậc đại tu hành bất lạc nhân quả. Câu đó làm tôi thắc mắc, trăn trở tới nay mà vẫn chưa sáng tỏ, bây giờ tôi không thoát kiếp chồn được. Ngài cho tôi một câu để tôi thoát xác chồn này, tôi làm người đề tôi tiếp tục tư".

Thì ông Đạo Nhất mới hỏi, bây giờ ông lặp lại đi. Thì mới nói "Bậc đại tu hành có lạc nhân quả không?" Ông Đạo Nhất nói "Bất muội nhân quả" Chỉ có "bất lạc" và "bất muội" không mà ông này hiểu liền. Ông quỳ xuống lạy, bây giờ tôi thoát kiếp chồn, ngày mai xin với Pháp Sư ra phía sau núi này có xác con chôn, Ngài chôn theo cái tư cách của nhà tu cho tôi, tức là chôn theo Tăng đó chớ không phải theo loài thú. Thì ông Đạo Nhất chấp nhận. Sáng lại ông Đạo Nhất nói là có 1 vị Tăng chết. Thì ở trong viện Niết bàn người ta ngơ ngác "Đâu có ai chết, Bạch Thầy!" Nói có, mấy ông đi theo tôi ra đây chôn cái xác của Nhà Sư đã mất hồi hôm. Ra phía sau, ông cho đào lên thấy có cái xác con chồn đang nằm chết queo ở đó, thì mới chôn theo lễ an táng các Nhà Sư, các Tăng.

Đó thì chúng ta thấy là cái pháp lý nó khó lắm, hiểu sai một cái là nó cứ dẫn vật mình hoài, cái lương tâm mình cắn rứt, nó không có yên được. Thì cái lao xao này nó đem mang cái thân con chồn, cáo già. Cáo già là con hay nói dối.

Khi nào mình nói cái gì đó phải sáng tỏ, phải cho rõ ràng, phải cho thực chứng. Thành ra biết bao nhiêu người giảng sai về vấn đề nhân quả và nghiệp. Tôi đi các nơi tôi cũng thấy vậy đó. Hỏi:

- Nhân quả là gì?

- Nghiệp là gì?

- Khi nào mới có nghiệp? Chúng ta thấy, tôi đã giảng qua mấy lần rồi. Tôi hồi đó cũng trăn trở và tha thiết về vấn đề nhân quả và nghiệp, nó rất là khó hiểu, rất là khó hiểu. Tới chừng gặp bài kinh Sáu Sáu này, 15 hạng chúng sanh thì chúng ta mới hiểu rõ. Và tất cả những sự tu chứng rồi chúng ta sẽ thấy. Từ:

- Thánh thứ nhất là Nhập lưu dứt được kiết sử: thân kiến, giới cấm thủ và nghi.

- Thánh thứ nhì là Nhất vãng lai làm nhẹ tham dục, sân. Tới bây giờ tôi mới hiểu "nhẹ" là làm sao, mình biết tham dục với sân rồi, mà "nhẹ" là làm sao. Rồi tham dục là sao? Tham sắc là sao? Tham vô sắc là sao? Nó khác nhau như thế nào? Bí.

- Tham dục là cõi trời Dục giới.

- Tham sắc là cõi trời Sắc giới Tham dục là tham: sắc, tài, danh lợi, ăn uống, ngủ nghỉ. Tham sắc không còn cái đó nữa mà chỉ ăn bằng cá hỷ lạc. Mà hỷ lạc là cái gì? Thì phải vào sơ thiền, nhị thiền, tam thiền rồi biết. Thôi đại khái là như vậy.

Thành ra quý vị phải ôn lại cái bài này rồi chúng ta sẽ nắm vững hết, rồi chúng ta trả lời 3 bài mà tôi đã đặt ra tư tưởng và Bát nhã dễ dàng thôi, không có gì khó. Chẳng những cái đó mà tất cả kinh sách của Phật giáo, mình có thể trả lời một cách sáng tỏ, dễ dàng.

Nếu cần giảng thì mình giải thích như là ông Thiện Khánh, cô Như Nhật vậy đó, giải thích cho nó rõ ràng, chi tiết, rồi sau đó phải tóm lại cái dàn bài ngắn, gọn, đầy đủ. Đó là cái sở trường của phật tử ở đây. Nếu mà giảng dài tôi thấy một số người không có vốn liếng để giảng. Giảng dài khó lắm, tức là đầy nhóc, mình phải có pháp lý rất dồi dào. Nếu tóm dàn bài, cái này là dàn bài thôi, từ đó giải thích ra, thì đó là sở trường của ông Thiện Khánh với cô Như Nhật và một số nữa, rất giỏi. Nhưng mà tóm cái dàn bài, quý vị tóm hay, tôi thấy đa số làm được.

Còn cái cốt lõi thì chắc phải để tôi thôi, tôi thấy quý vị không nắm được. Kỳ nào tới cái cốt lõi. "Tại sao mình biết cái đạo quả A-la-hán? Làm sao biết là Như Lai?" Thì cái đó là cái cốt lõi của Đạo Phật.

Giảng, giải thích cho chi ly rõ ràng, rồi nắm cái dàn bài, rồi phải nắm cái cốt lõi. Cái bài này cái ý đưa tới đây? Thì tất cả kinh sách Đạo Phật đều đưa tới:

1/ Giải thoát cho chính mình.

2/ Giải thoát toàn thể vũ trụ. Có 2 câu đó thôi. Dựa vào chỗ nào mà mình biết cái câu đó. Thì cái đó chắc sở trường của tôi. Còn quý vị, tôi thấy quý vị không nắm được cái đó.

Thành ra tôi muốn nói về cái cốt lõi không hà. Tôi giảng cái gì, tôi cũng đưa về cái cốt lõi thôi. Tôi giảng tùm lum vậy đó, rồi tôi nắm, nói cái dàn bài sơ qua một cái, rồi tôi đi qua cái cốt lõi. Thì kinh nào cũng cốt lõi thôi.

* Quý vị thấy là trong Huyền Giác đặt 2 câu hỏi với Huệ Năng thì cũng A-la-hán và Như Lai: "Sanh tử là việc lớn. Vô thường mau chóng lắm".

- Sanh tử. Chấm dứt sanh tử là cái gì? Trực nhận trở về Chân không. Tam giới đều là Chân không. Ngũ uẩn giai không. Đó, chấm dứt sanh tử, thì mới A-la-hán thôi.

- Còn tùy thuận với vô thường, liễu tri với vô thường, thì đó là Như Lai.

* Còn Bồ-Đề-Đạt-Ma đặt câu hỏi cho Thần Quang cũng vậy. Thần Quang nói "Con đến đây con muốn làm Phật!" Muốn làm Phật phải làm sao?

Ngài nói "Làm Phật khó lắm. Phải nhẫn những điều khó nhẫn và dám làm những việc khó làm."

Nhẫn những điều khó nhẫn là cái gì? Người chửi, người đánh măng, cái pháp môn đánh mắng đều chân không. Tam luân không tịch. Mới có A-la-hán thôi.

Dám làm những việc khó làm là cái gì? Địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh,... ở đâu đau khổ là dấn thân vào đó. A-la-hán không dám làm cái đó. Cái đó là Bồ-tát, Như Lai. Cũng 2 câu A-la-hán và Như Lai thôi.

* Cũng như Xá Lợi Phất và Phú Lầu Na cuối cùng là "Tri kiến thanh tịnh" là A-la-hán, hết rồi. Nhưng mà chưa, phải "Vô thủ trước Bát niết bàn" thì đây là Như Lai.

Tôi thì mấy cái đó tôi hay. Tôi thì sở trường về mấy cái đó, phật tử ở đây không có nắm được. Nội cái giảng bài cho đầy đủ thì cái đó cũng khó đấy. Cái đó là giáo lý phải đây bụng thì ở đây ông Thiện Khánh là sở trường cái đó, cô Như Nhật, ông Thiện Đức nhưng bây giờ ổng suy rồi, bây giờ có thêm ông Vân Thái, ông Vân Toàn. Ông Vân Toàn tôi chưa nắm được ổng, ổng khôn lắm, trả có một chút hà, thành ra tôi không nghe hết, tôi không biết cái A-lại-da ổng cỡ nào. Mấy lần tôi kêu ổng trả, tôi tính kêu trả lại nữa đó, coi ổng trả sao. Hễ tôi nghe trả, tôi nắm được phần nào. Mà trả phân nửa thôi thì tôi phải chịu thôi. Chúng ta tiếp tục bài kinh Sáu Sáu. Quý vị mở ra, quý vị học 6 căn - 6 trần - 6 thức - 6 xúc - 6 thọ - 6 ái theo chiều ngang, rồi chiều dọc. Tôi giảng sơ, rồi sau giảng sâu nữa.

- Do duyên con mắt sinh lý tiếp xúc với sắc trần vật lý thì có nhãn thức tức là ngạ quỷ.

- Rồi cuối cùng ý căn tiếp xúc với pháp trần có ý thức. Thì cái này khác nữa.

Ý căn ở đây tức là cái đầu vậy. Tức là chúng ta đang ở cõi dục giới. Ý căn tức là chưa có dây thần kinh óc, mà là cái đầu thôi. Nhưng mà nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức cũng là cái thân bên ngoài như chúng ta thấy. Quý vị còn trả cái này à, cái này là cái dàn bài, rồi quý vị còn giảng sâu nữa à, chớ không phải không, tôi bắt giảng nữa đó.

Thì ý thức đây, pháp trần đây quý vị phải biết sắc, thinh, hương, vị, xúc là những cái lờ mờ của cảm giác, rồi tư tưởng là cái đầu mới sửa lại cho nó rõ hơn. Thì chính cải sửa cho rõ hơn đó kêu là pháp trần.

Vậy pháp trần tức là sắc, thinh, hương, vị, xúc được cải sửa cho rõ ràng hơn. Thành ra loài thú bắt đầu có tư tưởng, còn ngạ quỷ chưa có tư tưởng, có cảm giác thôi.

Thành ra sau này có cái câu hỏi "bất lạc bất khổ thọ" đó, thì nó có nhiều cách. Cảm giác của tư tưởng khác, cảm giác của loài người khác, cảm giác bất lạc bất khổ đó, sau có câu hỏi đó.

Quý vị thấy nó rắc rối lắm, nhưng mà khi hiểu được rồi mình thấy mình rất nhẹ trong cuộc sống này thôi, mình nắm vững cái pháp tu, rồi mình thực hành ngay trong cơ thể mình, thì ngay trong kiếp này mình có thể thành Phật. Còn nếu không thì cũng vãng sanh về Cực Lạc Phật A Di Đà. Mà về tới đó rồi thì đắc quả Nhập lưu chắc chắn vậy đó. Phật A Di Đà thì quý vị như gặp Phật Thích Ca lần đầu vậy, có vị có thể đắc A-la-hán luôn, tùy theo cái căn cơ của quý vị. Hén.

*

Còn Nhãn xúc thì quý vị để ý hén. Thì nhãn xúc, nhĩ xúc, tỷ xúc,... Sau khi ý căn tức là cái đầu của con thú tiếp xúc với pháp trần tức là nó sửa sắc, thinh, hương, vị, xúc lại cho nó rõ ràng, thì cái đó kêu là ý thức chứ không phải là cảm giác nữa mà là tư tưởng, tư tưởng của loài thú.

Rồi kế đó, chúng ta nên nhớ, chúng ta có 2 cái ý thức:

* Tư tưởng mà tiếp xúc với 5 thức đầu (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân) thì cái đó kêu là ý thức ngũ câu, tức là ý thức làm việc với 5 thức trước.

* Rồi về, ý thức làm việc một mình không có mắt, tai, mũi, lưỡi, thân nữa, thì kêu là ý thức độc đầu. Độc là một mình, đầu là đi vào. Đầu quân là đi vào quân. Đầu tư là đưa vốn vào. Độc đầu ý thức (độc là một mình, đầu là đi vào) là một mình ý thức làm việc với nó, tức là chúng ta thường kêu là hồi tưởng, nhớ lại.

+ "Nhớ lai" cái này nguy hiểm, độc đáo đó. Nó suy nghĩ nó thấy rằng con thú sửa thành tư tưởng chưa có ổn, mình phải thăng hoa lên nữa, thì quý vị ngồi thiền 2-3-4 tiếng trong lặng lẽ quý vị sẽ thấy, cái thức mình nó trong sáng bắt đầu có mạt-na tức là có ý chí, tức là có thức thứ 7. Thức thứ 7 mới cung cấp chất liệu cho tư tưởng, tư tưởng mới sửa lại thành ra ý xúc. Ý xúc tức là có mạt-na rồi đấy. Mạt-na là cái pít-tông để nó làm cho tư tưởng dồi dào. Tư tưởng dồi dào mới sửa cái nhãn thức thành nhãn xúc, đó kêu là ngũ câu ý thức. + Rồi khi tối về không có nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân nữa thì Ý xúc nó ngồi tham thiền, nó thấy rằng không ổn, cái ý chí này chưa có kinh nghiệm, không ổn, thì nó mới bắt đầu học hỏi, nghiền ngẫm, ngồi thiền lâu sâu bắt đầu nó có A-lại-da, tức là có những chủng tử, những hột giống, thì cái này kêu là A-lại-da, tức là có thức thứ 8. Nữa phải giảng cho tôi nghe nhen, chớ không giởn à. Tôi giảng lần thứ 2, thứ 3 rồi quý vị nhớ trong cái đĩa có thâu, quý vị nghe. Thì bấy giờ không kêu là nhãn xúc nữa mà kêu là nhãn thọ. Nó thấy rằng thế giới của nhãn thức, nhãn xúc không ổn, còn: sắc, tài, danh, lợi, ăn uống, ngủ, nghỉ, còn đê tiện, còn hèn hạ quá, bây giờ qua 8 giới để đi qua cõi trời sắc giới, để sống bằng cái hỷ lạc. Thành ra nó mới niệm Phật đếm từ 1-10, niệm Phật khỏi đếm.

. Nếu niệm Phật khỏi đếm rồi thì nó qua cõi trời sắc giới, nhưng mà khi cái tâm phóng rồi thì nó trở lại cõi trời dục giới, thành ra kêu là sơ thiền. Tức là có lúc thì ở sắc giới được cái hỷ lạc, lúc thì trở lại cõi dục giới hưởng cái hỷ lạc của cơm cháo, đồ ăn, sắc, tài,... thì cái đó kêu là sơ thiền.

.

Đến khi "định sanh hỷ lạc" thì tất nhiên hoàn toàn sống cõi trời với cái thân bên trong. Thành ra tôi chia cho quý vị rõ là thân bên ngoài và thân bên trong. Thân bên trong là sống hoàn toàn với cái cảm giác hỷ lạc. Lúc bây giờ thức thứ 6 tức là ý xúc mới sửa thành ra ý thọ. Ý thọ mới bắt đầu cải sửa nhãn xúc thành nhãn thọ, nhĩ xúc thành nhĩ thọ,... thì cái đó kêu là ngũ câu ý thức.

+ Rồi nó về làm việc một mình kêu là độc đầu ý thức. Nó thấy cái nhãn thọ này cũng không ổn. Thành ra cái ý này nó độc đáo lắm, có lúc nó làm việc với 5 thức đầu, có lúc nó làm việc một mình. Khi nó về nó hồi tưởng lại, nó thấy không ổn, còn thấp, còn bầy hầy quá, mình lên cõi cao hơn nữa, thì cái ý thọ này mới sửa thành ra ý ái.

Ý ái là gì? Là không còn cảm giác nữa, không còn chơi xác thân bên ngoài, cảm giác của ăn, mặc, ở, bệnh,... bầy hầy nữa, không còn cảm giác bên trong nữa, mà sống bằng cái tư tưởng thuần túy.

Thì cái này trong kinh Lăng Nghiêm, tôi cũng có nói rồi:

- Cõi người có 5 tình-5 tưởng.

- Cõi atula 6 tình-4 tưởng thành ra bầy hầy.

- Tiến lên cõi trời dục giới thì tới 6 tưởng-4 tình, thì người này làm việc thành công 6, thất bại 4.

Còn con người thì có ý chí, làm việc thì thành công 5 thất bại 5. Cái này quý vị về học lại với mấy vị đi trước hén, tôi giảng thì quý vị mới chắc không nắm được cái gì đâu, nó khó, thì học với mấy vị đi trước. Một chút tôi giới thiệu một số mà quý vị có thể đeo cổ đi theo để học hỏi, chừng 5-7 vị thôi, đừng có đông quá, đông quá là trao đổi không có được đâu. Ở đây có nhiều người giỏi lắm, thì quý vị lựa coi ai hạp thì cứ học, rũ 5-7 vị đó học. Chớ tôi giảng như vậy quý vị học không có được đâu, có cái đĩa về nghe thêm. Rồi 6 thọ, khi cái tư tưởng nó làm việc một mình kêu là độc ảnh cảnh, nó thấy 6 thọ không êm, 6 thọ là hoàn toàn hưởng cái cảm giác hỷ lạc bên trong rồi đó, tức là cõi trời sắc giới, nhưng mà nó thấy cõi trời sắc giới cũng còn chưa cao thượng, muốn cao thượng hơn thì phải bỏ xác thân bên trong nữa, tức là không dùng con mắt, không dùng dây thần kinh thị giác nữa, không dùng cái xác thân bên ngoài, không dùng cái xác thân bên trong, cái xúc giác bên trong cũng không xài nữa, mà bây giờ xài cái óc.

Thành ra tôi còn đang nghiên cứu về khoa học giữa cái 3 thân này đó, thì cái thân thứ 3 này là khó à, tức là hoàn toàn sống bằng cái chóp đầu này, mà trong kinh bên Phật kêu là "mâu ni", "Nam mô Bốn Sư Thích Ca Mâu ni Phật" Phật là nổi cái mâu ni ở giữa nầy, trên đỉnh đầu, cái chỗ mà các bậc Thánh xuất linh hồn, xuất thần thức, rờ chỗ đó còn nóng là sanh về Trung phẩm, ít có ai có cái đó, mà thỉnh thoảng có. Mà có được, đa số là nhờ Ban Hộ niệm, cái đó là đắc quả Nhập lưu, Nhất vãng lai thì cái thần thức, cái linh hồn mình khôn lắm, nó lựa ngay cái đỉnh đầu nó xuất ra.

Còn nó lựa cái trán là vừa vừa, thành ra nó là Hạ phẩm-Thượng sanh, lựa ngay cái mặt là Hạ phẩm-Trung sanh, mà lựa ngay cái ngực là Hạ sanh, hết rồi. Còn lựa ngay cái bụng xuất thần ra thì cái chỗ đó là cái chỗ ham ăn, ngạ quỷ. Lựa ngay cái chưn, chỗ bay, nhảy, chạy, bươn chãi để mà kiếm ăn, đó là súc sanh. Lựa cái bàn chưn là cái ngu nhất, thì cái đó là đánh cha, chửi cha, mắng mẹ, giết A-la-hán, phá hòa hiệp Tăng. Thì chúng ta phải hiểu cái đó. Thành ra, sau khi mà về ngồi thiền rồi đó, thì cái ý chí 6 thọ này nó thấy là không ổn, mà 6 thọ là hoàn toàn xác thân bên trong, cõi trời sắc giới rồi đấy, mà nó thấy còn có dây thần kinh là còn kẹt, khi chết thì phải sau 8 tiếng đông hồ thì mới chết, thì đã là cao thượng rồi, nhưng nó muốn đừng sống với xác thân ngoài, đừng sống với xác thân trong luôn, thì nó sống với tư tưởng, đây là 10/10 tư tưởng.

Chúng ta nhớ, người 5 tình-5 tưởng; cõi trời dục giới là 6 tưởng-4 tình. Cõi trời sơ thiền có 7 tưởng-3 tình, nhị thiền có 8 tưởng- 2 tình, tam thiền có 9 tưởng-1 tình, tới tứ thiền là hoàn toàn tư tưởng không. Mà tư tưởng thì không có cảm giác, mà không cảm giác thì không xác thân. Quý vị về học hén. Hỏi quý vị đi trước á, ráng mà siết họ, kêu họ trả cho nó đúng, nếu còn không thỏa mãn nữa thì kiếm tới tôi, hén.

Đó là Ý thọ. Thành ra ý thọ nó thấy không ổn, nó mới muốn sống với cái cao thượng nhất. Mà cao thượng nhất là sống bằng cái mông lung của tư tưởng. Bây giờ nó mới tưởng tượng rằng xác thân nó là hư không.

Quý vị muốn biết hư không thì quý vị ra ngoài biển, quý vị ngồi nhìn chân trời ngoài biển đó thì quý vị thấy hư không. Cái này cô Khánh Hồng hay hỏi. Cô nói "Sư nói hư không vô biên, mà con không biết hư không là cái gì?" Cứ ở nhà hoài làm sao biết hư không, thấy cái phòng mình có chút xíu không gian hà, chừng nào thấy không gian vô tận, mình chỉ là một hạt cát trong cái bãi sa mạc thì đó là hư không đây. Quý vị dòm lên trời, nhất là ngoài biên, còn ở đây vật chất, đồ đạc tùm lum, mình thấy mình còn giá trị, mà ra tới ngoài biển rồi, nhất là chỗ vắng vẽ không có người ta nữa, quý vị ngồi, quý vị dòm cái bờ biển mút bên kia không thấy bờ, thì mình chỉ là hột cát trong bãi sa mạc thôi. Thì cái đó là hư không đấy, tàm tạm là mình có thể hiểu được. Thì cái thân mình là lớn như hư không, thì cải tâm mình cũng lớn như hư không, hoàn cảnh chung quanh toàn là hư không. Quý vị tưởng tượng như vậy, rồi quý vị chìm đắm vào trong trạng thái đó, thì quý vị không biết mình là ở đâu nữa. Thì cái đó quý vị có thể ngồi 70 ngày, 7 năm, 70 năm,... nếu quý vị tưởng tượng được lâu. Mà muốn qua cái đó, quý vị phải qua nhị thiền, tam thiền, tứ thiền, mà không qua tứ thiền thì không qua cái đó được đâu, nói nói vậy đó, tam thiền cũng không qua được nữa, mà nhị thiền cũng không qua được nữa, tứ thiền mới qua được. Bởi tứ thiền định lực rất là mạnh, kêu là bất động địa vô vi, cái này tôi còn giảng nhiều lần nữa. Nếu nhập tứ thiền rồi đó dầu cho có bão táp cũng không động tới cái thân của vị đó nữa, thân lúc đó là cái thân bất động rồi, lửa mà đốt người tứ thiền cũng không cháy, mà gió thổi bão táp cũng không bay người tứ thiền được. Thành ra kêu là bất động vô vi, trong Duy thức học. Mình phải hiểu cái đó, sau này có rãnh tôi giảng lại.

Rồi tới đây, 6 ái còn cái nữa là "Thức vô biên", thức thì nó hơn hư không. Chúng ta biết thức là vô lượng vô biên, tôi thường thí dụ đó là dòng nước. Dòng nước thì bao la, đứng lặng chuyển biến, mà khi nó hơi xao động một cái rồi thì nó thành "hư không". Rồi hư không dừng lại thì thành thức vô biên. Thức vô biên tức là linh hồn của chúng ta, là thần thức đấy. Chúng ta phải hiểu, cái này quý vị hỏi lại những người đi trước, tôi có giảng nhiều lần rồi, nhất là ông Thiện Khánh, ổng sở trường về cái này lắm, hỏi ổng, ổng giảng rồi ống tóm giùm, hén, ống giảng bao la thì hay lắm, còn tóm lại thì nó khó, hén. Thức vô biên tức là linh hồn của chúng ta Rồi cao hơn Thức vô lượng vô biên nữa là "Vô sở hữu xứ", đây là Niết bàn tịch tịnh của A-la-hán đấy. Nhưng mà tư tưởng nó tưởng tượng thì là Niết bàn giả, mà so với Niết bàn thật quý vị không phân biệt được đâu. Thành ra một vị nhập tứ thiền rồi tưởng tượng hư không vô biên, thức vô biên, vô sở hữu xứ, phi phi tưởng. Quý vị không có nhận được cái nào là thật, cái nào là giả. Như tôi thường nói 2 ly nước đó, một ly đã lóng trong rồi, còn một ly cặn cáu nó lắng dưới đáy, mà khi 2 ly để gần nhau quý vị không phân biệt được, nó trong như nhau. Nhưng mà khi dụng cảnh á, khi có ai chửi măng hay xao động nhiều quá, thế giới bắt đầu nổi xẹp này kia thì ly nước lắng cặn sẽ biết đó là ly nước đục, quý vị lắc coi, thì cái ly nước có cặn cáu thì đục ngầu, Còn ly nước đã lóng trong rồi có lắc tới cách mấy nó vẫn trong thôi. Thì ly nước trong là trong là A-la-hán thật, còn ly lắng cặn cho nó trong đó là A-la-hán dỏm. Nó giống hệt thôi. Thành ra thuộc về ngũ ấm ma, nhích một chút là ngũ ấm ma. Nếu chúng ta không học giáo pháp cho vững thì chúng ta dễ lọt vào ngũ ấm ma. Thôi đại khái là như vậy. Thì tới đây là hết tam giới. Kỳ tới tôi giảng lại nữa.

Rồi chúng ta phải học qua cái cái phần thứ 2, cái dàn bài nó cũng dễ thôi. Mình học cho thuộc, tôi thấy cái này mỗi người mỗi trả đấy, mỗi người có 1 cái bản.

Phần thứ 2 kinh Sáu Sáu là vô ngã. Nếu chúng ta học qua cái bản hồi nãy rồi, chúng ta mới thấy là toàn thể 6 căn - 6 trần - 6 thức - 6 xúc - 6 thọ - 6 ái đều không có một cái gì là cố định, vững chải trong đó hết, tất cả đều ráp lại, mà hễ có ráp là có rã, thành ra không có một cái "Ta" cố định trong cái vũ trụ này. Một vị A-la-hán phải thấy rằng chính mình không có gì hết.

Rồi một vị Như Lai, Bồ-tát Thánh thì thấy không có gì hết mà vẫn có dài dài.

Nói tới cái này tôi mới nhớ cái vụ cô nào hỏi đó. Cái cô đó không biết hôm nay có đi không. Cổ nói không phải con hỏi, mà con đưa giùm thôi. Câu hỏi rất hay, nhưng tôi coi tới cái pháp danh rồi tôi giởn óc, tôi giựt mình à, tôi nói không chừng có Bồ-tát Quan Âm lợi thử mình, có Thánh nhân vô đây nghe pháp, hén. Cô hỏi:

1-" Vậy chớ mạt-na có căn, có trần không Sư? Có phù trần căn, có tịnh sắc căn hay không? Mạt-na tức là thức thứ 7 có phù trần căn, có tịnh sắc căn hay không? Thì cái này quý vị phải trả lời, cái này tôi đã giảng rồi.

2- Căn - trần - thức của mạt-na là gì? Xin Sư giải thích, mà giải thích cho rõ ràng, cho chi ly. Cho rõ ràng mà còn chi li nữa. Tôi không biết chi li là sao? Tôi muốn gặp Bồ-tát đó, mà không biết có cho tôi gặp không, để coi là cổ hỏi thử chơi hay là cổ học hỏi thiệt. Thì cái đó giao cho cô Như Nhật, ông Thiện Khánh trả lời được. Mấy cái đó là mấy cái chi tiết sâu, phật tử mới chắc không biết đâu. Rồi sau này qua bài kinh Sáu Sáu thì quý vị trả lời dễ dàng thôi. Tôi thì không muốn trả lời trước, muốn cho quý vị có cái chất liệu, rồi mỗi người phải suy nghĩ.

Thì 2 câu. Câu thứ nhất là "Mạt-na có phù trần căn, có tịnh sắc căn không?" Thì 6 thức đều có phù trần căn, có tịnh sắc căn, còn thức thứ 7 có hay không. Nếu có là phù trần, tịnh sắc thì nó là cái gì? Cổ hỏi ý đó, rất hay. Câu thứ hai. Còn bây giờ "căn - trần - thức" Sư nói ở trên kia căn - trần - thức, 6 cái đều có hết. Vậy thức thứ 7 có căn - trần - thức không? Nếu có thì nó là cái gì? Ở đây bài kinh Sáu Sáu, chúng ta thấy có 6 căn - 6 trần - 6 thức chứ không có 7 căn - 7 trần - 7 thức. Vậy Đại thừa, Duy thức có thêm, có cái đó thì mọi pháp môn mới sáng tỏ. Mà chúng ta nên nhớ hễ nói tới ái rồi là phải có thủ, có hữu nằm trong đó. Nếu không thủ, hữu là không có ái được. Thành ra cái bài 12 nhân duyên lại có: vô minh - hành - thức - danh sắc

- lục nhập - xúc - thọ - ái - thủ - hữu - sanh - lão tử. Tới ái là hết mà ở đây có thủ - hữu. Mà tới hữu thì có sanh - tử nữa. Hữu là A-lại-da. Sau tôi sẽ giảng Thập nhị nhân duyên trở lại, khi trình độ quý vị đã tương ưng. Thì thôi đã hết giờ rồi, chúng ta coi lại trong này, chúng ta chuẩn bị cách trả lời.

Câu số 3 Sáu Sáu là vô ngã, tức là 36 pháp là vô ngã. Thì trong đây có nói, nếu nói 36 pháp là tự ngã tức là Chân như đó, thì không hợp lý. Tại sao vậy? Vì sự sanh và diệt của 36 pháp đã được thấy. Vậy tự ngã, Chân như là sanh diệt, do đó không hợp lý. Thì chúng ta phải giải thích cái này. Cái này kêu là dàn bài đấy.

Quý vị phải học thuộc lòng trả, rồi nhờ ông Thiện Khánh hay ông Vân Toàn, ông vân Thái, Như Nhật gì đó giải thích cho nó sáng. Thì sau này tôi cũng giải thích nữa, nhưng mà nghe trước đi thì nghe tôi nó dễ hiểu, chớ còn học mà không chuẩn bị trước, nghe tôi chắc không hiểu nỗi đâu. Cái bài này tôi giảng gần 30 năm rồi đó, bây giờ giảng lại nữa.

Câu 4. "Sự tập khởi và đoạn diệt thân kiến của 36 pháp".

- Nếu ai quán 36 pháp "là tôi, là của tôi, là tự ngã của tôi" sẽ tập khởi thân kiến. Nếu ai quán 36 pháp trên này là Chính mình, là Bất tử, là Chân như là cái Chân ngã của mình là tập khởi thân kiến. Tức là bắt đầu đi vào cuộc luân hồi sanh tử đấy.

-

Nếu ai quán 36 pháp "là không tôi, không của tôi, không tự ngã của tôi" thì đoạn diệt thân kiến. Tức là bắt đầu chấm dứt luân hồi sanh tử. Chúng ta phải trả lời "Tôi, của Tôi, Tự ngã của Tôi" là cái gì. Thì cái này tôi có giảng rồi. Thì quý vị thấy "Tôi, của Tôi" thì dễ thôi, ai cũng giảng được hết đó, còn cái "Tự ngã của Tôi" thì tôi thấy không có học giả nào dám giảng hết, cứ bỏ hoài. Hén, cái "Tự ngã của Tôi" thì quý vị phải giải thích, cho thí dụ. Câu 5. "Sự tập khởi và đoạn diệt tham - sân - sỉ". Do duyên 6 nội xứ, do duyên 6 ngoại xứ phát khởi 6 thân thức. Điểm gặp gỡ 3 pháp này là xúc, do duyên xúc là thọ, do duyên thọ là ái. Thọ có 3: thọ lạc, thọ khổ, thọ bất lạc bất khổ. Cái bài trên này có, hồi nảy tôi có đọc. Thì tới đây bắt đầu có câu hỏi tập khởi tham - sân - si.

* Tập khởi tham - sân - si:. Nếu ai cảm xúc với "lạc thọ" tức là cái vui, mà hoan hỷ, tán thán, trú Ở, ái trước thì tham tùy miên của vị ấy sẽ tùy tăng.

Chúng ta phải cho thí dụ lạc thọ là gì? Hoan hỷ là gì? Tán thán là gì? Trú ở là gì? Ái trước là gì? Thì phải giải thích. Nhưng cái này trong 15 hạng chúng sanh thì quá rõ rồi. Hôm trước chúng ta có học về 15 hạng chúng sanh. Tôi giải thích sơ, quý vị về coi lại.

Nếu ai cảm xúc với "lạc thọ" mà hoan hỷ, tán thán, trú ở, ái trước thì tham tùy miên sẽ tùy tăng. Thì chúng ta biết lạc thọ là tam thiền "ly hỷ trú xả, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm thanh tịnh, chứng và trú thiền thứ 3". Quý vị phải học thuộc cái đó.

Biết lạc thọ là của tam thiền. Mà khi cảm xúc với nó mà mình thích thú nó thì sa đọa xuống hỷ.

Hỷ là nhị thiền "định sanh hỷ lạc". Nếu mà chiếm hữu cái hỷ nữa thì cái thức của mình bắt đầu ngu tối, nó trở xuống sơ thiền.

Sơ thiền, tức là niệm Phật đếm từ 1-10, niệm Phật khỏi đếm, đó là tán thán, được cái đó thì lúc vô cái hỷ, lúc thì mất, lúc ở trong cái thân 8 giới, lúc thì ở trong cái thân ở ngoài 5 giới, thì đó kêu là sơ thiền. Niệm Phật đếm từ 1- 10, niệm Phật khỏi đếm, nó phóng một cái trở về cõi dục lại nữa, hén, thì hưởng cái dục lạc, rồi bắt đầu kéo trở lại thì trở vô cõi sắc lại. Cái đó gọi là tán thán. Khi mình bị mất rồi mình mới khen ngợi cõi trời sắc giới, 8 giới. Rồi một chút nó phóng ra 5 giới nữa, mình mất nữa thì mình tán thán, mình có gắng kéo nó trở vô. Mà nếu kéo không được xuống dốc thành ra 5 giới.

5 giới tức là ở cõi trời dục giới và cõi người. Cõi trời dục giới và cõi người cũng ngon. Quý vị nào mà giàu có thì khoái ở trong đó, ngũ dục mà, sắc đẹp cũng có, tiền bạc cũng có,... Chúng ta đọc bài kinh Phước thí "Sống lâu, sắc tốt, yên vui, sức mạnh và trí tuệ" chúng ta khoái cái đó lắm, gặp cái đó là chúng ta trú ở. Trú ở là sao? Ở là dính mắc, trú là ôm chặc lấy cái đó không buông được. Những người giàu có rồi mà lỡ nghèo một cái rồi thì sao? Khóc. Thành ra trú ở là ôm chặc lấy cái đó, mà khi có sự vô thường, sự thất bại đến thì ái trước.

Ái trước là dính mắc vào đó. Giết tôi chết chớ còn không có lấy tiền bạc của tôi được, muốn lấy vàng, lấy tiền, lấy đôla của tôi phải bước qua cái xác thân của tôi. Cải đó kêu là ai trước.

Cái này kể trong cái đó, tôi có kể trong 15 hạng chúng sanh, có đầy đủ hết.

Nếu ai cảm xúc với "khổ thọ" mà sầu muộn, than van, than khóc, đập ngực rơi vào bất tỉnh thì sân tùy miên sẽ tùy tăng. Thì cũng vậy. Khổ thọ mà nếu mình chịu không nổi nữa thì mình sẽ trở nên sầu muộn, chữ Hán là chữ "ưu" đấy. Cũng như người mẹ mình ở bên ngoại quốc mà bị bệnh vô nhà thương, điện qua nói mẹ vô nhà thương mổ không biết sống chết, thì tất nhiên là mình ưu (ưu là lo) không biết mẹ mình có qua được không, nếu không thì người mẹ thân yêu của mình qua đời, mình sẽ đau khổ, nhưng mà chưa chết, cái đó mới là cái tin cho biết thôi, thì cái đó kêu là ưu hay là sầu muộn.

Rồi bây giờ điện cho hay mẹ đã mất hồi 8h tối. Rồi bây giờ không còn ưu nữa mà là khổ, người ta kêu cái đau khổ da diết gì đó. Khi mà người mẹ bệnh thì mình lo lắng, mẹ chết rồi cả bầu trời như sụp đố, mất mẹ như mất cả bầu trời, ai viết cái đó tôi thấy hay.

Cái khổ thọ với cái sầu muộn nó khác nhau. Sầu muộn là mới tiếp xúc được thôi, còn cái khổ thọ là đã chìm chết trong đó rồi, chết điếng rồi bây giờ không biết mình ở đâu, cả bầu trời đều sụp đổ.

Thì cái hỷ với lạc cũng vậy. Hỷ là khi nhận được tin mừng, mẹ mình sắp về Việt Nam thăm mình, thì mình nghe mình hỷ. Nhưng mà khi gặp mẹ thiệt, mình ôm lấy mẹ rồi mình không còn biết mình ở đâu nữa thì cái này là lạc. Thì cái khổ thọ với cái ưu, sầu muộn cũng vậy.

Quý vị đọc, quý vị nghiền ngẫm quý vị sẽ thấy trong con người mình có đầy đủ hết. Quý vị từ nay không còn mong ở đâu nữa. Tất cả địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh đều ở trong con người mình. Mà Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, A-la-hán cũng đều ở trong con người mình, và Bồ-tát, Như Lai cũng vậy. Thành ra tôi thấy bài kinh này rất hay. Nhưng hồi xưa người ta nghe qua người ta đắc quả liền, bây giờ quý vị nghe.... Quý vị không thua người xưa đâu, tôi nói thật, không có thua đâu, nhưng mà cái hoàn cảnh thua rất xa. Trong cái tứ nan, mà mình là bị một đại bất hạnh là không gặp Phật thôi. Hồi thời Đức Phật, người ta sống rất là giản dị.

Thời hôm nay thì không được như vậy nữa, chúng ta sống quá đầy đủ. Tôi dùng chữ "quá" đó, thành ra quý vị khó mà đắc quả được. Quý vị phải dám buông bỏ. Mà buông bỏ là cả một vấn đề à. Mấy người nào giàu có buông là không được, biểu mặc áo bô bố thì không được, già rồi mà muốn mặc đồ màu cho nó đẹp, lắp lánh này kia đủ thứ hết, đám cưới còn phải thoa son dồi phấn mà già sáu mươi mấy tuổi rồi đó,... Rất khó, tôi thấy khó lắm. Nói bỏ chớ khi đụng cảnh khó mà bỏ lắm.

Phải sống cuộc sống đơn giản, phải sống cuộc sống tri túc, phải cho bớt, cho hết. Mà dám cho hay không?

Đức Sư Trưởng có chỗ Ngài viết đó, đi năn nỉ cho người ta, mà người ta không nhận thì mình năn nỉ cho người ta nhận. Đem vàng, đem bạc cho người ta, người ta không nhận thì năn nỉ cho người ta nhận. Người ta không nhận nữa thì mình lạy lục xin cho người ta nhận. Trời ơi nói nghe tức cười cho tiền bạc người ta, người ta không nhận thì năn nỉ, năn nỉ người ta không nhận nữa thì mình lạy lục xin người ta nhận.

Tại sao vậy? Tại vì cái đó là cái khổ. Mà có người lại khoái khô. Cũng như hôm trước ở đây có cặp đèn cây gì đó, phật tử ở ngoại quốc cúng tịnh xá một cặp màu vàng, dài cả thước, đèn cầy đó để chưng chớ ai mà dám đốt, mỗi tịnh xá đều có một cặp hết, ở đây tôi không nhận mà cứ gởi xuống, đề Ngọc Vân, rồi biết làm sao bây giờ. Hồi đó đồ để là mất hết trơn hà. Tôi đem tôi cho, phật tử ở đây là cô Dung Mật nói cúng hội con đem chưng, qua cúng hội con đem về nhà cất, đèn cầy dài thước mấy, thấy cố ôm cồng kềnh tội nghiệp, cổ làm đâu được mấy tháng, ông chồng cổ không chịu, nói để tịnh xá mất thì thôi. Tôi đem cho, tôi đến cái chùa gì ở Ba Se, ông Thầy cám ơn tôi quá trời quá đất. Ống nói đèn cầy này quý lắm à Sư, Sư không xài Sư cho con, con cám ơn Sư quá, con lễ lạy Sư. Tôi nói đúng ra tôi cám ơn Thầy mới phải. Ống nói "Sao. Sư nói sao?" Tôi biết lỡ lời rồi, tôi nói qua chuyện khác. Đúng ra ổng không cám ơn tôi, mà tôi cám ơn ổng mới phải. Tôi cho ổng, ổng không nhận, tôi còn năn nỉ ổng nhận nữa.

Ngoài đời có nhiều cái ngộ lắm. Chúng ta ham vật chất, vật chất nhiều thì mừng lắm. Còn những người sợ vật chất, thì vật chất nhiều người ta lại lo. Đồ vật chất thôi đừng tạo sắm, Cõi đất bùn say đắm làm chi.

Giàu sang mà càng nặng kéo trì, Tiếc thương lưu luyến vứt đi đặng nào.

Sao bằng đặng bước vào thuyền giác, Thế không không giải thoát nhẹ nhàng.

Đưa qua bỉ ngạn đạo tràng, Tăng già Phật xứ đất vàng sống chung.

Cõi tịnh lạc thung dung ngày tháng, Chẳng còn lo khổ nạn nhiều nhương.

Những là mừng, giận, ghét, thương, Buồn, vui, ưa, muốn như thường, như không.

Tóc vừa cạo tơ lòng đoạn phủi, Cuốn sổ đời tên tuổi đã bôi, Nợ trần ngày ấy dứt rồi, Tây phương ngày ấy một ngôi sẵn dành.

Nghe đã không. "Tóc vừa cạo tơ lòng đoạn phủi, Cuốn sổ đời tên tuổi đã bôi," Bây giờ cạo được chưa? Chứng minh đi, tôi có dao nè, để quý vị tơ lòng đoạn phủi hết. Hén. Khỏi tu mà vãng sanh, cạo đầu là có hào quang liền. Hén. Thì trong kinh nói mà. Tôi xuất gia tôi khoái cái câu này nhất: "Tóc vừa cạo tơ lòng đoạn phủi, Cuốn số đời tên tuổi đã bôi, Nợ trần ngày ấy dứt rồi, Tây phương ngày ấy một ngôi sẵn dành."

Cạo cái tóc rồi thì bên Cực Lạc có cái đóa hoa sen nở liền, ngon lành vậy còn cái gì nữa. Hén. Bây giờ chịu không. Chịu thì thiện nam ở lại với tôi, tín nữ thì tôi kiếm Sư cô tôi gởi.

Thôi tới đây thôi hen, kỳ tới tôi giảng tới nữa, còn một khúc nữa. Bây giờ quý vị trả bài, để một hồi tôi làm hết. Tôi thì bữa nào cũng để quý vị 1 tiếng 15' mà không được. Thôi tới đây chúng ta tạm ngưng hén.

Bây giờ tôi xin tóm lại 3 bài đó, để quý vị lựa 1 trong 3 bài đó. Tôi chỉ nhắc sơ thôi, không nói dài nữa, đã hết giờ, giờ tới phần quý vị đó. Bài thứ nhất giữa Huyền Giác và Huệ Năng.

Huyền Giác là Thánh Tăng mà không biết mình phải Thánh không, thì trăn trở đi tìm Huệ Năng là bậc Tổ đã đắc Thánh rồi, được trao truyền y bát. Thì đây là cuộc đối thoại.

Huyền Giác đi tới Huệ Năng rồi đi vòng 3 vòng, xá thôi mà không lễ lạy. Thì Huệ Năng mới hỏi "Đại đức từ đâu đến mà ngã mạn quá vậy?" Huyền Giác nói "Sanh tử là việc lớn, vô thường mau chóng lắm", ở đó mà lễ lạy. Thì Huệ Năng nói "Sao không ngay cái sanh tử mà nhận lại cái vô sanh. Sao không ngay cái vô thường mà liễu tri cái chân thường". Thì Huyền Giác nói "Nhận lại tức vô sanh, liễu tri tức chân thường". Thì Huệ Năng khen "Hay quá. Đúng vậy, đúng vậy".

Thì Huyền Giác bây giờ mới lễ lạy đàng hoàng 3.000 oai nghi, 80.000 tế hạnh. Xong rồi xin ở lại hầu Tổ, Tổ im lặng đồng ý. Chừng 2 tiếng đồng hồ ổng xin về.

Tố nói cha nội này mới đến, mới thử một cái, không biết có thật sự là Bát nhã hay không hay là kinh điển, hay là coi sách mà nói. Thì Tổ mới hỏi "Đại đức về sao chóng thế?" Thì Huyền Giác biết Tổ thử mình, nói "Bạch Tổ! Vốn mình chẳng động mà lấy gì chóng chầy".

Tổ hỏi "Ai biết không động?". Thì Huyền Giác nói "Chính Tổ tự sanh tâm phân biệt". Tô biết cái ông này giỏi, mình đưa cái dao nào trong cái tư tưởng mình đâm ông qua Bát nhã, mình chen cái tư tưởng vô mà ống biết hết.

Tố nói "Ai biết không động?". Thì ống nói "Tự nhân giả sanh tâm phân biệt". Tổ mới nói "Hay. Ông thật sự hiểu cái ý vô sanh". Thì đây Bát nhã xen tư tưởng vô (cái ý). Thì Huyền Giác nói "Vô sanh há có ý nữa sao?" Thì Tổ chêm một câu chặn hết 3 ngã "Không ý, thì ai phân biệt đây?" Thì Huyền Giác nói "Phân biệt thì có, nhưng đó không phải là ý". Thì 3 câu chia 3 mũi dùi, thì thấy Huyền Giác đỡ được hết, Tổ biết ông này đã thấu được Bát nhã, thật chứng Bát nhã. Thôi cuộc đối thoại tới đây là hết. Huệ Năng nói "Thôi ở lại một đêm đi, ngày mai hả về". Đó là câu chuyện đã xong. Giữa tư tưởng và Bát nhã, giữa 2 vị đều là Thánh Tăng, một người đã là đắc làm Tố, một người còn sờ soạng không biết mình có đắc hay không. Còn đây là câu chuyện thứ hai giữa atula thiện thần, tức là một bậc trung cang nghĩa khí mà không thể đi đến Đạo Phật được, giống như quý vị đó, hén. Quý vị sống rất là thiện lành, nhưng còn bổn phận, còn trách nhiệm, còn quyền lợi thì không thể đi tới Đạo Phật được, Đạo Phật nó khó. Thì quý vị giỏi lắm là cõi trời, cao hơn atula thiện thần một chút thôi. Còn atula ác thần thì vĩnh viễn không bao giờ thấy được. Còn atula thiện thần với cõi trời hiểu được Đạo Phật, nhưng mà không chứng đắc được Đạo Phật, nó phải có một sự cách mạng, một sự dứt khoát, nó khó khăn.

Thì Lương Võ Đế nằm chiêm bao thấy cái điềm lành, sáng mới bạch với Chí Công Thiền Sư. Chí Công Thiền Sư nói có Thánh nhân tới thăm bệ hạ. Thì sáng ổng mới ra ngoài bãi biển đón Bồ-Đề-Đạt-Ma.

Khi gặp Bồ-Đề-Đạt-Ma đưa ra cái cuộc sống của ống, "Trẫm từ ngày lên ngôi là độ hơn 3000 tăng, cất hơn 72 cảnh chùa. Như vậy Trẫm có trí tuệ gì không, có công đức gì hay không?" Công đức là trí tuệ đó.

Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma nói "Không có công đức gì hết". Ống nói "Vậy đó là cái gì?" Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma nói "Đó là phước báo nhân thiên hữu lậu, có hưởng thì có hết".

Lương Võ Đế có học giáo pháp mà, cũng như quý vị, quý vị giáo pháp rành lắm. Mới hỏi "Vậy Đệ nhất nghĩa Thánh đế là gì?" Tôi cũng biết vấn đề trí tuệ lắm chớ, trí tuệ là Đệ nhất nghĩa Thánh đế chớ gì. Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma nói " Hoắc nhiên vô Thánh", không có Thánh phàm mốc gì hết. Ông nói "Vậy ai đứng trước mặt trẫm đây?" Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma nói "Không biết".

Thì bao nhiêu câu hỏi của Lương Võ Đế bị Bồ-Đề-Đạt-Ma chặt đứt hết, không có chấp nhận cái gì hết. Thì bao nhiêu công phu học hỏi, bao nhiêu phước báo, bao nhiêu là trăn trở, bấy nhiều học hỏi Chí Công Thiền Sư, làm việc giúp đỡ cho Tăng, giúp đỡ cho chùa, bố thí cho tất cả mọi người đều trống không, chả có gì hết. Lương Võ Đế quá tức. Thôi lạt lẽo không còn tiếp đón nồng nhiệt nữa. Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma nửa đêm bỏ đi.

Sáng thấy vắng Bồ-Đề-Đạt-Ma, nên Lương Võ Đế hơi lo mới hỏi Chí Công Thiền Sư là sao. Chí Công Thiền Sư nói" Quan Âm Đại Sĩ đến thử ngài đấy". Thì Lương Võ Đế giậm chân kêu trời" Trời ơi! Trẫm có mắt như đui, có tai như điếc, để Thánh Tăng ra đi. Quan Âm Đại Sĩ đến thăm, mà trẫm chẳng biết gì hết. Mới cho lính bủa đi tìm. Nhưng mà than ơi! Con chim đại bàng đã cất cánh rồi thì con chim sẽ làm sao biết đâu tìm được.

Mà thật ra Lương Võ Đế không cố tìm. Cũng như quý vị á, học thì học, khó khăn thì thôi, trả bài cho lấy lệ thôi, trả để cho có trả, để cho người ta biết, mình nghe lâu quá trả cho có trả, trả rồi cầm giấy đọc rồi rặn từ chút từ chút vậy thôi. Rồi về cũng không có tha thiết gì hết. Như Lương Võ Đế đi tìm cho có chừng vậy thôi, thì làm sao mà tìm được.

Chúng ta qua giai đoạn thứ hai là các nhà tu tha thiết trên con đường giải thoát, nhưng mà cũng chưa chứng đắc. Nhưng mà những người này dám cả gan dứt tất cả, vì đã dứt được không vợ con, không nhà cửa, không tiền bạc, có ôm lấy cái chùa thôi. Thì tha thiết trên con đường chứng đắc, bất cứ giá nào, cũng phải đánh ván bài cuối cùng thôi. Thì đây là Thần Quang. Kỳ sau tôi để triết lý nhen, bài này tôi triết lý nhiều đấy. Khi nào rãnh qua bài kinh Sáu Sáu rồi tôi sẽ triết lý, bên Đại thừa thì cái triết lý nó cao siêu lắm. Nhưng mà nếu mình phải chịu gõ mãi thì mình hiểu được thôi. Hén.

Thì Thần Quang đó (quang là sáng suốt, thần là tất cả những người đông của những người tu). Thần Quang đang giảng pháp ở tại kinh đô, nước nào tôi không nhớ, thì Bồ-Đề-Đạt-Ma lội qua đó. Sau khi nghe pháp xong, theo thường lệ, Thần Quang hỏi "Ai có sở nghi điều chi, được hỏi, tôi sẽ theo cái hiểu biết tôi trả lời".

Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma đưa tay lên hỏi "Kính thưa Pháp Sư, Ngài giảng kinh gì?" Thần Quang mới rầy "Sao ngài đi tu mà ngu quá, tôi đang giảng kinh Pháp Hoa, đứa con nít 3 tuổi nó còn tụng mà".

Bồ-Đề-Đạt-Ma hỏi tiếp "Bạch Pháp sư! Vậy chớ kinh này ai nói?". Thì Thần Quang cười mà phật tử cũng cười "Cái câu này dễ quá trời, ai mà ngu si quá, xuất gia mà hỏi kinh này của ai nói. Thì nhà tu phải biết kinh là của Phật nói chớ ai dám nói kinh".

Bây giờ Bồ-Đề-Đạt-Ma mới trả đứa, nói "Trong 49 năm thuyết pháp, Đức Phật trước khi tịch, Ngài nói Ta chưa hề nói một lời. Nếu ai nói rằng Ta có nói kinh thuyết pháp là phỉ báng Ta. Như vậy Pháp Sư phỉ báng Phật Thích Ca". Câu đó là câu trong kinh. Thần Quang mới chết cứng, thì phật tử im lặng không có một tiếng ho nữa, ông thầy mình bị gí rồi. Kính Thầy, thương Thầy, mến Thấy, hy sinh hết cho Thầy, bây giờ Thầy bị đè xuống mà mình muốn cứu, cũng không biết làm sao trả lời, bị Ngài lấy kinh Ngài nói mà. Thần Quang cũng lấy kinh, Bồ-Đề-Đạt-Ma cũng lấy kinh. Hén. "Trong 49 năm thuyết pháp, Ta chưa hề nói một lời. Nếu ai nói Ta thuyết pháp là phỉ báng Ta. Tức là Pháp Sư phỉ báng Phật Thích Ca".

Thì Thần Quang bắt đầu chới với, bực mình à, mới hỏi "Vậy chớ kinh không do Phật nói sao?" Bồ-Đề-Đạt-Ma nói "Nếu nói kinh không phải Phật nói thì phỉ báng Tam Bảo (Phật - Pháp - Tăng). Sau này Tăng chúng tiếp tục tu dựa vào đâu đề mà tu. Đức Phật chết rồi phải dựa vào kinh, mà kinh không do Phật nói là phỉ báng Tam Bảo".

Thần Quang xanh lè cái mặt rồi, bây giờ trả lời làm sao, bây giờ "Kinh, Phật nói thì phỉ báng Phật. Kinh, không phải Phật nói thì phỉ báng Tam Bảo". Pháp hội im lặng hết. Thần Quang quá tức, vố cho Bồ-Đề-Đạt-Ma 2 bạt tay, gảy hết mấy cây răng. Rồi cuộc giảng pháp chấm dứt.

Thể là Bồ-Đề-Đạt-Ma bỏ đi, không ai tiếp thu được cái Phật pháp hết. Tới Thần Quang là một nhà trí thức, một nhà Sư, một Pháp Sư giỏi giang tại kinh đô, thế mà cũng không tiếp thu nỗi. Thì Ngài bỏ ra đi.

Nhưng mà Thần Quang không phải là con người phàm, không phải giống như Lương Võ Đế, là một người tha thiết trên con đường giải thoát giống như là Huyền Giác. Huyền Giác thì đã đắc rồi, còn người này đang đi tìm mà còn chới với chưa có nắm được cái cốt lõi của Đạo Phật. Còn Huyền Giác người ta đã nắm được rồi, mặc dầu người ta là một phàm Tăng mà người ta đã chứng đắc Thánh Tăng. Còn cái này còn phàm, nhưng mà con người tha thiết, con người trăn trở để nhất định là phải thành Phật, thành Như Lai thôi chớ không muốn làm cái gì hết.

Thành ra suốt đêm đó ngủ không được, thấy mình vô lý, mình là một Pháp Sư còn sân quá, nhưng mà chưa Thánh Tăng thì cái sân này dĩ nhiên còn thôi. Nhưng con người này không phải là Lương Võ Đế, mà là con người nhất định giải thoát. Thành ra ổng thức suốt đêm, đem hết kinh điển ra coi, để mong trả lời cái câu của Bồ-Đề-Đạt-Ma, nhưng mà kinh điển làm sao có. Thì ống mới tức nói "Đừng có mong trên giấy mà tìm cái chân lý. Muốn tìm sự thật đừng có tìm trên giấy, trên kinh điển". Thành ra bên Thiền tông có câu "Bất lập văn tự, giáo ngoại biệt truyền, trực chỉ nhân tâm, kiến tánh thành Phật". Đừng hòng trên giấy mà tìm chân lý, đừng hòng trên giấy tìm cái Niết bàn, "Bánh vẽ no lòng có được đâu". Cái kinh điền là cái bánh vẽ thôi, không có no bụng, không có đắc quả được. Do đó ổng đốt hết kinh. Quý vị nghe nói cái này là triết lý nhen, đừng có làm bậy là sa đọa chịu à, về đốt kinh hết là tôi không có biết à. Cái này tôi kể là theo trong chuyện của mấy Tố Sư viết lại thôi. Sau này chúng ta sẽ triết lý. Thì ổng đem hết kinh sách trong tủ chùa đốt bỏ hết. Rồi bỏ chùa ra đi "một y, một bát, bay khắp non sông, trôi dòng vũ trụ", đi tìm Bồ-Đề-Đạt-Ma. Bồ Đề là pháp, Đạt Ma là chân chánh, Pháp chân chánh tức là pháp giải thoát. Thì bây giờ ổng mới đi tìm Bồ-Đề-Đạt-Ma. Năm thứ nhất, tới nước thứ nhất thì Bồ-Đề-Đạt-Ma đã đi qua nước thứ nhì, qua nước thứ nhì, thì Bồ-Đề-Đạt-Ma qua nước thứ ba,... 9 năm như vậy, qua 9 nước, tới nước Ngụy thì ổng mới vào cái núi Tung Sơn, chùa Thiếu Lâm, giờ nổi tiếng là của Bồ-Đề-Đạt-Ma, động Thiếu Thất. Giờ có bài kinh ông Trúc Thiên viết "6 cửa vào động Thiếu Thất" là cái chỗ mà Bồ-Đề-Đạt-Ma ngồi đấy. Bồ-Đề-Đạt-Ma ngồi như vậy 9 năm trời. Thì Thần Quang đi tới, thấy Bồ-Đề-Đạt-Ma mới quỳ bên đó. Thấy Bồ-Đề-Đạt-Ma ngồi bất động, nhìn mặt vô trong vách như diện bích, sau này chúng ta sẽ giải thích những danh từ đó. Thì ổng thấy Bồ-Đề-Đạt-Ma bất động, ổng cũng bất động không dám nhúc nhích, ngồi từ sáng tới trưa, từ trưa tới chiều, từ chiều tới tối 12h khuya, không ăn uống gì hết, tuyết lên cho tới đầu gối, không dám nhúc nhích.

Bồ-Đề-Đạt-Ma thấy thương tâm, mới quay trở lại hỏi "Ngài đến đây để làm gì?" Thì Thần Quang thưa "Con đến đây để làm Phật", chớ không có làm gì hết.

Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma mới nói "Làm Phật không phải dễ. Phải nhẫn những điều khó nhẫn và phải dám làm những việc khó làm". Ông làm được không? Thần Quang đứng dậy chặt cái cánh tay dâng cho Tổ. Tổ thấy ông này có cái pháp khí Đại thừa, tức là có thể lãnh y bát được.

Tổ mới nói "Thôi, vậy đủ rồi, Ta trao y bát cho ông. Cái nguyện của Ta đi qua Trung Quốc thì đã thỏa mãn rồi, Ta giao y bát cho ông". Thì Thần Quang quỳ xuống lạy Tổ nhận y bát. Tổ đặt tên lại là Huệ Khả. Cái này cũng có cái lý à nhen, Huệ Khả là khả năng làm việc huệ, chớ không phải Thần Quang nữa. Mà Thần Quang là gì? Sau chúng ta giải thích danh từ. Thì Huệ Khả sau khi lảnh y bát rồi mới bạch Tổ "Sao con cảm thấy tâm bất an". Tại sao lại bất an? Đã dám chặt cánh tay. Mà cánh tay là gì? Bất an là gì? Đó, chúng ta phải triết lý. Tổ mới nói "Ông đem cái tâm, Ta an cho". Huệ Khả suy nghĩ một hôi, tìm hoài không thấy tâm, nói "Con tìm hoài mà không thấy cái tâm". Bồ-Đề-Đạt-Ma nói "Rồi, Ta an cái tâm cho con rồi đó?" Rồi mới lượm cái cánh tay gắn vô cái mình của Huệ Khả, dính lại. Chúng ta thấy nó hơi thần huyền, nhưng mà nó rất là hay, chúng ta triết lý chúng ta mới biết. Xong rồi thì Huệ Khả lãnh y bát mới đi giáo hóa, lặng lẽ trốn, đi khất thực mà, vì hồi đó bị bắt hoài hà, sao này nghe nói bị bắt và chết ở trong tù là Huệ Khả.

Bồ-Đề-Đạt-Ma nói "Ta xong, Ta trở về Ấn Độ". Thần Quang đi một đàng, Bồ-Đề-Đạt-Ma đi một ngã. Bồ-Đề-Đạt-Ma đi tới cái chùa của Sư Cô Yên Chi. Yên Chi cũng là cái lý, hén.

Sư cô biết đây là Tổ Bồ-Đề-Đạt-Ma, mới lạy và thỉnh Tổ vô và xin Tổ truyền "y bát" cho mình. Tổ nói "Sư cô là đàn bà không có chứng đắc làm sao mà lãnh y bát được". Sư cô tức cái câu nói đó mới thuốc Tổ chết. Mời Tổ trai tăng. Rồi thuốc để cho Tổ chết. Tổ biết là cái bổn phận mình hết rồi. Sáng Tổ vẫn chứng minh cái buổi ngọ trai đó và thuyết một bài pháp tất cả bá tánh và cho các Tăng sư đó. Tổ nói cái duyên của tôi đã hết. Hôm nay cái bát này có để thuốc trong đó, nhưng mà tôi vẫn dùng. Thì Sư Cô biết lộ rồi quỳ xuống khóc, sám hối. Tổ nói không, cái duyên của Ta đến đây là hết, Ta phải trở về Ấn Độ. Tổ ăn bát cơm đó xong, Tổ tịch.

Sư cô mới cho nhà vua hay, bởi Tổ nổi tiếng nhất, ở Trung Quốc tới 9 nước, Lương Võ Đế cũng trở về chứng minh buổi chôn Bồ-Đề-Đạt-Ma. Sau Tống Dân từ ở bên Ấn Độ, đi sứ bên đó, trở về thấy Tố trên núi Thông Lãnh (Thông Lãnh cũng là cái triết lý đó hén), Tổ đang bay từ núi này phóng qua núi khác, thì ống mới quỳ lạy Tố. Tố nói "Thôi, ngươi về sớm đi, Chúa ông đã chán đời rồi", tức là sắp sửa chết đấy. Ông về vô lễ, thì thiệt nhà vua đang bệnh nặng. Thì ổng mới kể lại "Con thấy Bồ-Đề-Đạt-Ma trở về". Ông vua nói "Dóc! Ta chứng minh, ta đi chôn rõ ràng đây mà. Tại sao ông nói Bồ-Đề-Đạt-Ma còn sống trở về". Ông nói "Tâu bệ hạ, con không dám nói gạt, con thấy rõ ràng, con lạy Tổ, Tổ nói Chúa ông đã chán đời rồi, ông nên về sớm đi" Thì trở về bệ hạ bệnh thiệt. Ông vua không tin mới cho người đi quật mồ lên thì chỉ có cái hòm không, không có cái thây của Bồ-Đề-Đạt-Ma, trong cái hòm còn lại 1 chiếc dép.

Thôi tới đây là hết. Quý vị nghe rồi suy ngẫm coi. Nếu ai thông minh làm luôn 3 cái, còn không được thì lựa 1 trong 3 cái đó đề chúng ta phân biệt cái nào tư tưởng, cái nào Bát nhã. Hén.

Đây là câu chuyện thứ 3 giữa Xá Lợi Phất và Phú Lầu Na.

Thì Xá Lợi Phất từ xưa từng nghe danh tiếng của Phú Lầu Na. Phú Lầu Na dẫn 500 tăng, Xá Lợi Phất cũng 500 tăng, Mục Kiền Liên cũng 500 tăng,... thì 10 đệ tử lớn cũng đều có dẫn đệ tử hết, Đức Phật có 1250. Hôm đó Phú Lầu Na về thăm Đức Phật. Thì Xá Lợi Phất nghe tin Phú Lầu Na, ông đang trụ gần đó, sáng mới mang y bát đi vô lễ Phật để gặp Phú Lầu Na. Mà 2 người chưa hề biết nhau.

Sau khi lễ Phật xong mới ra phía sau vườn, Đức Phật ở rừng, đi tìm Phú Lầu Na, mà có biết mặt đâu. Thì ống nghĩ Phú Lầu Na là một vị trưởng đoàn thì phải sáng rỡ hơn các tăng khác, Thánh tăng mà. Ông mới đi vòng vòng qua mấy chỗ các Sư ngồi thiền thấy có một vị cái mặt sáng rỡ, coi oai nghi, chững chạc, điềm đạm,... chắc đây là Phú Lầu Na. Ông mới ra phía sau lưng ống ngồi, đợi cho Phú Lầu Na xả thiền ổng sẽ ra trao đổi với Phú Lầu Na. Đợi thời gian chừng 2-3 tiếng thì Phú Lầu Na xả thiền, ổng lợi lễ Phú Lầu Na, Phú Lầu Na đỡ dậy. Nói "Tôn giả đi đâu mà đến đây?" Nói "Tôi nghe tiếng Ngài. Tôi muốn hỏi Ngài ngồi thiền như vậy thì cái mục đích của Ngài để làm gì?" Đây là cuộc đối đáp:

Thì Phú Lầu Na nói mục đích là "Giới thanh tịnh"

- Ông hỏi "Giới thanh tịnh là cứu cánh cuối cùng của Đạo Phật?" Nói không phải, đưa tới "Tâm thanh tịnh".

- "Tâm thanh tịnh là cứu cánh?" Nói không, đưa tới "Kiến thanh tịnh".

- "Kiến thanh tịnh đưa tới Đoạn nghi thanh tịnh".

- "Đoạn nghi thanh tịnh đưa tới Đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh".

- "Đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh đưa tới Đạo tri kiến thanh tịnh".

- "Đạo tri kiến thanh tịnh đưa tới Tri kiến thanh tịnh".

- Vậy "Tri kiến thanh tịnh là mục đích cuối cùng?" Nói không, đưa tới "Vô thủ trước Bát Niết bàn".

Tôi lập lại:

1- Giới thanh tịnh.

2- Tâm thanh tịnh.

3- Kiến thanh tịnh.

4- Đoạn nghi thanh tịnh.

5- Đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh.

6- Đạo tri kiến thanh tịnh.

7- Tri kiến thanh tịnh. Và cái cuối cùng là Vô thủ trước Bát Niết Bàn. Cái này là cái quả của Như Lai. Mà tìm như vậy là hết.

Phần của tôi xong. Bây giờ tới quý phật tử, chúng ta trả một vài kỳ nữa, rồi nếu tạm xong, tôi nói tạm thôi là chúng ta còn trở lại. Thì chúng ta bắt đầu trả về bài kinh Sáu Sáu, chúng ta bắt đầu đi sâu giảng bài kinh Sáu Sáu, chắc là cũng một vài năm nữa chớ không ít đâu. Mô Phật, cái phần của tôi xong. Bây giờ phật tử nào phát tâm để trả nè, ra trước này hén, không có giấy tờ gì hết hén, còn ai chưa thì tôi kêu à, tôi nói trước.

Phật tử trả bài.

Đã hết giờ rồi, tôi xin nhắc lại một lần nữa. Kỳ tới chúng ta còn dài dài, tức là còn một số gạo cội tôi kêu trả lại, còn những người trả lần đầu mà nếu không chịu hướng dẫn người khác thì thôi. Cái này là cái phát tâm thôi. Thì một số nào tôi thấy đủ khả năng, bởi vì số người mới rất đông, mà chúng ta không thể hướng dẫn một lần mười mấy hai chục người, thì nó không có ăn nhập gì hết đó, mệt mình, mệt người khác. Hén. Chừng 5-7 người thôi, chúng ta học từng nhóm để có sự trao đổi lẫn nhau, vô đây trả. Rồi cuối cùng chúng ta trả bài 3 bài này chúng ta tạm dừng ở đó đi, cô Gấm cũng bật mí một phần đó, tôi gạt quý vị thôi, để coi lựa chọn bằng cách nào, 3 bài này nó liên can chặt chẽ với nhau. Cuối cùng chỉ có 1 thôi. Chúng ta qua bài kinh Sáu Sáu rồi chúng ta trở lại 3 bài này, mà chẳng những 3 bài mà cả triệu, cả tỷ bài trong tất cả các kinh nó đều nằm ở trong tư tưởng và Bát nhã. Nếu chúng ta nắm được là nắm được hết, còn nắm không được là không được hết.

Quý vị cố gắng suy gẫm. Ở bài kinh Sáu Sáu này kỳ tới là chúng ta bắt đầu trả câu số 1, tức là trình bày về kinh Sáu Sáu, 36 pháp, quý vị phải thuộc lòng. Hén. Rồi kế đó là chúng ta trình bày về Sáu Sáu là vô ngã. Trước tiên là phải học thuộc hết toàn thể, sau đó chúng ta đi từng phần một, rồi kế đó là sự tập khởi và đoạn diệt thân kiến, rồi sự tập khởi và đoạn diệt tham, sân, si. Rồi chúng ta giải thích kỹ vô đó đắc quả như thể nào, để rồi chúng ta tóm lại. Vậy thì xin hẹn lại kỳ tới.

Vậy, trước khi dứt lời, một lần nữa tôi xin cầu chúc cho pháp hội chúng ta, cũng như toàn thể pháp giới chúng sanh đều chóng vãng sanh Cực Lạc và thành Phật đạo.

Nam mô A Di Đà Phật.