Kinh Sáu Sáu — Tổng Hợp

29. Kinh Sáu Sáu Lần 4 — Tuần 15 — 02/12/Nhâm Thìn (13/01/2013)

Kính lạy Đức Thầy Thích Ca Mâu Ni Phật. Mô Phật. Thì hôm nay cũng có duyên lành về Phật pháp, mà cũng là ngày mùng 2 tháng chạp, tức là ngày chủ nhật, là ngày thường lệ của chúng ta giảng pháp tại tịnh xá Ngọc Vân đây. Hôm nay đây chúng ta bắt đầu đi vào bài giảng. Và tôi xin nhắc lại, ở đây tôi giảng 45' còn 1 tiếng 15' chúng ta trả bài cũ.

Chúng ta đã nghe nhiều rồi, bây giờ bắt đầu đi sâu vào bài kinh Sáu Sáu, là bài kinh thâm thúy nhất mà Đức Phật thuyết, Hòa Thượng Minh Châu dịch lại là 60 vị tỳ kheo lập tức đắc quả A-la-hán liền tại đó; rồi sau đó Xá lợi Phất thuyết lần thứ 2 cũng đắc 60 vị; rồi sau đó lần thứ 3 không biết tỳ kheo nào đó, tiếng Pāli tôi không rành, không biết pháp hội bây nhiều mà đắc tới 10.000 vị A-la-hán. Thì chúng ta thấy bài kinh quả thật là hy hữu và thâm thúy, cái chiều sâu của nó có thể đưa đến quả A-la-hán. Và theo Phật giáo Đại thừa thì A-la-hán phải phát bồ đề tâm đề đi tới Như Lai. Thì bài kinh này nếu chúng ta giảng sâu thì Như Lai cũng nằm ở trong đó.

Thì đại khái Phật giáo từ xưa tới giờ có 2 cái thôi: một cái là A-la-hán và một cái là Như Lai mà chúng ta trong bất cứ bài kinh nào, nếu chúng ta nắm cái cốt lõi. Thì cốt lõi là 15 hạng chúng sanh.

Cũng như chúng ta thấy Huệ Năng và Huyền Giác bắt đầu đặt 2 câu hỏi cũng là A-la-hán và Như Lai, làm sao để chấm dứt sanh tử "Sanh tử là việc lớn. Vô thường mau chóng lắm". Sanh tử chấm dứt thì đắc quả A-la-hán. Mà vô thường của sát-na thì không thể chấm dứt được, mà phải tùy thuận với nó, thì đó là Như Lai.

Trong kinh Kim Cang cũng có 2 câu đó thôi, Tu Bồ Đề hỏi Phật: "Như hà an trụ kỳ tâm. Như hà hàng phục kỳ tâm". Thì an trụ kỳ tâm là Alah án và hàng phục kỳ tâm là Bồ-tát và chư Như Lai.

Chúng ta thấy bài kinh qua Bồ-Đề-Đạt-Ma và Lương Võ Đế cũng vậy thôi. Thì Thần Quang gặp Bồ-Đề-Đạt-Ma, thì ngài muốn làm Phật thôi. Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma trả lời "Muốn làm Phật thì ông phải làm được 2 điều: Nhẫn những điều khó nhân. Phải làm những việc khó làm". Nhẫn những điều khó nhẫn là "không có người nhẫn, không có đối tượng nhẫn, và không có tất cả pháp môn nhân" tức là Tam luân không tịch thì đó là A-la-hán. Còn làm được những việc khó làm, thì trong cõi đời này vô lượng chúng sanh, vô lượng căn cơ, mà mỗi căn cơ khác nhau, thì các con phải dấn thân lặn lội vào đó làm tất cả Phật sự thì mới thành Như Lai được. Độ vô lượng chúng sanh trong vô lượng kiếp, mà không có chúng sanh nào được độ, không có người độ, không có pháp môn, mà vẫn có chúng sanh, vẫn có pháp môn, vẫn có người độ dài dài thì mới có thể làm Như Lai được.

Thì đại khái Đạo Phật, cái cốt lõi là ở chỗ đó. Thành ra tôi mới nói cái cốt lõi là cái cuối cùng, cái khó nhất, mà mỗi bài chúng ta phải nắm trở về đó. Thì cái đó là dường như cái sở trường của tôi.

Còn những bài kinh phật tử trả chỉ là trả cái dàn bài thôi, mà đi sâu vào cái dàn bài chi tiết thì chúng ta phải có một số vốn Phật pháp rất nhiều và giảng đi vào chi tiết. Mà nếu giảng chi tiết rồi mà mình không trở về được cái dàn bài thì người nghe chới với không hiểu cái gì hết. Thì ở đây mấy cái sở trường đó là sở trường của cô Như Nhật, ông Thiện Khánh, ông Thiện Đức, một số người có số vốn, nhưng mà trở về dàn bài hay không thì cái đó quý vị nghe quý vị biết thôi. Còn trả cái dàn bài thì đa số trả rất giỏi, rồi nắm cái cốt lõi tôi thấy không có nắm. Hôm trước thì có cô Gấm cổ nắm được một phần nào.

Tức là đừng đặt vấn đề. Mà hễ bắt đầu đặt vấn đề là một cái sai thôi, mà chấp nhận vấn đề mà trả lời vấn đề nữa thì càng dài dài, thì tôi thấy cổ nắm được cái đó, nhưng có một phần thôi. Tôi đặt cái bấy gài, bị tôi đưa cái câu hỏi mà quý vị không thấy câu hỏi của tôi là một cái bẩy.

Bồ-Đề-Đạt-Ma bác hết trơn những cái mà Lương Võ Đế đưa ra "72 cảnh chùa, độ hơn 3000 tăng, có phước báo gì?" Không có phước báo gì hết. "Đệ nhất nghĩa Thánh đế là gì?" Không có Thánh đế gì hết. "Ai đứng trước mặt trẫm đây" Không biết. Thì Ngài dứt hết tất cả "Vạn duyên buông hết, một niệm không sanh". Mà nếu chấp nhận vấn đề của Lương Võ Đế rồi thì giải quyết dài dài.

Đó là cái vấn đề thế giới bây giờ. Thế giới bây giờ đang đứng trên cái núi lửa, đang phập phòng lo sợ không biết ngày nào sẽ tận thế đây. Thì hôm trước quý vị nghe trên mạng mấy nhà chiêm tinh đại tài nhất thế giới đã tuyên bố là 21/12, rồi quý vị phập phồng lo sợ, thọ giới rất nhiều. Hỏi tôi ngày đó có thiệt hay không Sư, và có chết hay không? Tôi nói "Nếu ngày đó có thiệt thì để một mình cô sống cô chịu không, người ta chết hết? Sống là phải sống với, sống cùng". Mà vấn đề chết thì ai mà không chết. Nhưng mà có một cái khổng hề chết. Con người nó nhận được mình là không bao giờ chết, chỉ có vấn đề thay đổi cái hình thức, cái xác thân thôi, chớ cái linh hồn làm sao chết được.

Mà linh hồn là cái gì? Đó là một vấn đề quan trọng nhất của Đạo Phật. Nắm được linh hồn là nắm được tất cả. Nhưng cổ nói linh hồn của Đạo Phật tức là cái A-lại-da thức, chớ không phải linh hồn là một cái khối cố định xuất ra cái xác thân này rồi nhập vào cái xác thân khác, Đạo Phật không chấp nhận cái đó. Linh hồn cũng vẫn thay đổi, mà lại thay đổi từng sát-na. Tôi thường thí dụ giống như cái dòng nước vậy, còn xác thân mình đó là những cái lượn sóng. Thì cái lượn sóng nó nương vào cái dòng nước đế nó phát hiện cái tướng. Mà hề có tướng là có không gian. Mà linh hồn nó không có không gian, nó chỉ có cái dòng nước chảy, tức là có thời gian, tức là có cái nhận thức tuyệt đối. Thì thôi, bây giờ chúng ta trở lại bài kinh Sáu Sáu để chúng ta đi sâu vào đó, để rồi từ nay còn nhiều vấn đề rối rắm, mờ mờ. Mà các vị Tố, nhất là trong thời buổi này cả thế giới đang lao xao.

Thì qua 21/12 rồi đâu có xảy ra cái gì đâu. Mà thật sự không xảy ra không? Chưa chắc.

Hôm trước bên Thiên Chúa, Đức Chúa tuyên bố năm 2000 tận thế. Thì cũng có một số thọ giới à, nhất là con chiên bên Công giáo vô hỏi tôi "Tuyên bố như vậy có tận thế không Sư?" Thì câu hỏi cũng như câu hỏi 21/12 thôi. Tôi nói "Có thể tận, có thể không, có thể tận thế trước, có thể tận thế sau và có thể không bao giờ xảy ra."

Quý vị biết tại sao không? Mình phải tìm cái gốc. Cái tận thế hay không là do chúng sanh chớ không phải ông trời nào sắp đặt hết.

- Hề mình ác quá, tạo cái nhân quả của cái cộng nghiệp, 6 tỷ người này quá ác, hễ cái nhân ác thì cái quả phải ác. Quả ác là gì? Là phải tận thế, chết hết.

- Còn nếu phân nửa ác, phân nửa thiện thì chết số người ác, số người thiện còn sống. Còn nếu mà số người ác quày đầu, 6 tỷ người mà trên 4-5 tỷ mà biết quày đầu trở lại thì không xảy ra.

- Nếu 6 tỷ người đều tu hết thì không bao giờ xảy ra vấn đề tận thế. Còn 6 tỷ mà hơn 4-5 tỷ mà làm ác tiếp tục nữa thì tận thế tới trước thôi. Tất cả do cái cộng nghiệp của chúng ta.

Mà cộng nghiệp là gì? Là do từng cá nhân tạo thành.

Như vậy cá nhân là quan trọng hơn hết.

Mình là quan trọng hơn hết.

Mình cứ hỏi mình đi, có tận thế hay không?

Nếu mình làm ác thì tận thế trước ngày đó. Còn mình làm thiện thì có thể không tận thế. Mà tất cả đều làm thiện thì không bao giờ có xảy ra vấn đề tận thế.

Rồi có một phật tử hơi thông minh hơn, hỏi "Một mình con, con làm sao cứu cả 6 tỷ người trên thế giới Sư? Tôi nói" Ông là cái gì ông biết không? Nếu ông tu thì sẽ ảnh hưởng đến gia đình ông trước tiên. Gia đình ông tu sẽ ảnh hưởng tới những gia đình lần cận, tức là trong một xã hội, mà cái xã hội mà tu hết sẽ ảnh hưởng tới một cái tỉnh, mà tỉnh tu thì ảnh hưởng tới cả quốc gia, nước Việt Nam, mà cả nước Việt Nam thì ảnh hưởng nhiều nước trên thế giới, mà nhiều nước tu thì thành một thế giới. Thành ra trong đó cá nhân là quan trọng hơn hết.

Thành ra Khổng Tử nói cũng thường giống giống "Dục bình thiên hạ" muốn cai trị thiên hạ thì "Tiên trị kỳ quốc" phải trước tiên là làm sao ổn trong nước nhà mình trước. Mà "Dục trị kỳ quốc" thì "Tiên tề tùy gia" phải làm sao sửa cái gia đình mình trước hết. "Dục tề tùy gia" thì "Tiên chánh tùy thân". Mà "Dục chánh tùy thân" thì "Tiên thành tùy ý". Thành ra "Thành ý - Chánh tâm - Tu thân - Tề gia - Trị quốc - Bình thiên hạ".

Thì Đạo Phật cũng vậy thôi. Thành ra con người của mình là quan trọng nhất trong thế giới này. Bởi vì "Mình sống chung, sống với cộng đồng." Mà bây giờ mình không độ được chúng sanh. Thì làm sao?

Nếu cái định lực mình yếu thì làm sao chuyển nghiệp được!!! Cái đó Đạo Phật kêu là chuyển nghiệp.

Định lực yếu thì thế giới này phải bị tiêu diệt, phải tận thế thôi. Nhưng mà cái linh hồn mình đâu có chết. Thì nó sẽ sanh về cái cộng nghiệp mới là các cõi trời, sung sướng hơn hoặc là về cõi Phật. Thì đâu có mất đâu mà sợ. Cũng như chúng ta coi trong kinh thấy có một vị tỳ kheo cũng là nhà chiêm tinh đại tài. Tối ổng ngồi thiền coi những cái thiên văn, ổng thấy là cái chỗ Đức Phật và tỳ kheo ở sẽ hạn hán 10 năm. Ông nói chết rồi nếu 10 năm thì số tỳ kheo 1250 làm sao sống. Sáng ổng bạch "Đức Thế Tôn đi, ở đây hạn hán tới 10 năm thì chết đói, vị tỳ kheo đông quá làm sao xin ăn ai độ cho đủ." Đức Phật cười nói "Ông coi lại coi." Nói con coi thiên văn là đại tài đó Đức Thế Tôn, ngoài đời con là chiêm tinh coi đại tài đó, coi sao, coi hạn của tất cả chúng sanh. Thì tối ổng coi lại còn có 6 năm. Ống nói sao kỳ vậy cà, mình coi không lầm mà. Sáng bạch Đức Thế Tôn còn 6 năm hạn hán. Sao hồi đó tới giờ con chưa từng coi sai, thì Đức Thế Tôn cũng phải đi chớ đông quá, 6 năm cũng phải chết. Thì Đức Phật nói, "Ông coi lại coi." Thì tối ổng coi lại ổng thấy còn có 6 tháng thôi. Ổng nói "Trời! sao kỳ vậy cà. Từ trước tới giờ chưa từng thấy cái vụ này, không lẽ mình coi trật." Thì ông coi lại nữa cũng 6 tháng. Thì ống bạch Đức Thế Tôn "Giờ 6 tháng. Bạch Đức Thế Tôn, con chưa từng bao giờ coi trật mà tại sao coi trật." Đức Phật nói "Do cái từ lực của Như Lai mà cải sửa được nó." Ông biết rồi, biết là do Đức Phật dùng từ lực Ngài làm cho ở đây cái nghiệp 10 năm, còn 6 năm xuống còn 6 tháng. Ông bạch "Sao Thế Tôn không cho qua hết cái nghiệp, đừng có hạn hán." Đức Thế Tôn mới trả lời "Ta có thể làm được, nếu làm được cái đó Ta không phải là Như Lai, chúng sanh ở đây ác, nếu mà quá sung sướng nó không chịu tu, mà nếu quá cực khổ Ta cho nó hạn hán mà 10 năm thì khổ quá nó không tu, nó chết hết, Ta cho nó vừa vừa để nó biết 6 tháng là cái khổ sở chưa đến nỗi chết nhiều, chỉ chết những người ác thôi, còn mấy người thiện với mấy người mà vừa vừa thì hồi đầu trở lại tu. Thì chúng ta biết là cái cõi đời nào cũng độ những người thượng căn, trung căn, còn những người quá ngu si thì đành phải chịu thôi. Đức Phật ra đời đâu phải độ hết. Chúng ta thấy vua Lưu ly mà đem quân giết dòng họ Thích, Phật cản 3 lần cũng đâu có được, để 500 người dòng họ Thích chết hết trơn. Đức Phật đâu có đi đánh giặc, đâu có vụ đó. Thì Ngài thấy cái nhân quả nó đã chín mùi rồi thì phải để vậy thôi.

Rồi vua A Xà Thế giết Tần Bà Xa La là đệ tử ruột của Đức Phật, Ngài biết cái đó, lúc Ngài còn sống, mà Ngài cũng để vậy thôi. Rồi bà Vi Đề Hy bị A Xà Thế là con ruột, con ruột của Vi Đề Hy và Tần Bà Xa La. Sau khi giết cha xong rồi là nhốt mẹ vào lãnh cung. Vì người mẹ vô cho ông chồng mình ăn, thoa mật ong vào mình, rồi vô đó cạo cho ông chồng ăn, thành ra ổng sống một tháng mấy không chết. A Xà Thế cho người dọ thám coi tại sao mà nhốt cha gần 2 tháng không cho ăn uống gì hết mà sao lại sống, ổng mới biết là bà Vi Đề Hy vô thăm, A Xa Thế cho xét rất kỷ không cho bà mang gì theo. Khi bà vô mới thấy bà cởi áo ra, cạo cái chất đề hồ nó bổ lắm cho ông vua ăn, cái đó bổ thì vua đâu có chết, mới vô bạch A Xà Thế, và A Xà Thế nhốt mẹ, tính chém liền đó, giết luôn mẹ. Thì các quan lớn mới cản, từ xưa tới giờ người ta giết cha chớ chưa có ai giết mẹ bao giờ, cái công của mẹ nó lớn lao hơn trời biển, hơn cha nữa, mang nặng đẻ đau, 3 năm bồng ắm, 9 -10 tháng cưu mang, rồi nuôi con cho lớn, từ nhỏ đến lớn công lao lớn vô cùng, chưa có ai giết mẹ bao giờ. A Xà Thế sợ. Bị các quan nói" Nếu mà nhà vua giết mẹ, tụi tui sẽ phản bệ hạ. "Đập cái tay vô gươm, tụi tui sẽ phản bệ hạ, tụi tui sẽ chống lại bệ hạ." Nhà vua sợ mới cho giam vào lãnh cung.

Thì chúng ta thấy là cái Vu Lan Bồn là cái chuyện mà báo hiểu cho cha mẹ, trong tội ngũ nghịch, tội lớn nhất của Phật giáo đó là giết cha mẹ là 1 trong 5 trọng tội: giết cha, mẹ, giết A-la-hán, làm mình Phật ra máu, phá hòa hiệp tăng là 5 cái tội nặng nhất xuống địa ngục vô gián, đời đời kiếp kiếp không biết bao nhiêu lần mới tiến hóa được. Thôi bây giờ chúng ta trở lại.

Thì hôm nay tôi cũng nhắc lại là chúng ta nghe giảng bài kinh Sáu Sáu xong rồi chúng ta sẽ trả lời 10 câu hỏi trong đó. Tôi năn nỉ tất cả, nói năn nỉ cũng như tôi bắt buộc rồi đó, vì cái này là cái sanh mạng của quý vị. Phải học thuộc bài kinh Sáu Sáu, quý vị chắc có hết rồi. Thì nó có 6 phần trong này, chúng ta học thuộc trước thì dễ thôi.

Học thuộc lòng, rồi sau đó chúng ta bắt đầu đi vào câu thứ 1, tức là do duyên con mắt, do duyên sắc trần, phát hiện nhãn thức, điểm gặp gỡ của 3 pháp này là xúc, do duyên xúc là thọ, do duyên thọ là ái. Như thế nào là nhãn thức, như thế nào là nhãn xúc, như thế nào là nhãn thọ, như thế nào là nhãn ái? Thì quý vị phải trả bài này. Tôi sẽ giảng, rồi quý vị nghe, rồi về quý vị nhớ lại, nếu có đĩa thì quý vị nghe đĩa nhiều lần, rồi quý vị tự làm lấy, rồi quý vị phải học thuộc lòng.

Và cái căn mắt cũng phải cho 1 hoặc 2 thí dụ, không có lấy thí dụ của tôi à. Rồi cái căn tai, căn mũi, căn lưỡi, căn thân, căn ý. Mỗi vị phải cho thí dụ khác nhau. Thí dụ thì rất nhiều trong cuộc sống mình á. Thí dụ:

- Con mắt tôi tiếp xúc với cái máy quay phim. Thì như thế nào là nhãn thức, như thế nào là nhãn xúc, như thế nào là nhãn thọ, như thế nào là nhãn ái? Thì mình phải cho biết. Tôi sẽ giảng ở đây, rồi quý vị nghe.

- Rồi cái lỗ tai mà nghe tiếng gà gáy. Thì như thế nào là nhĩ thức, như thế nào là nhĩ xúc, như thế nào là nhĩ thọ, như thế nào là nhĩ ái? Rồi khi nghe tiếng chim hót, nghe tiếng người nói, chúng ta lấy vô lượng thí dụ, muốn bao nhiêu cũng được, thì cái đó là cái linh động của mỗi người.

- Cái thứ ba là mũi ngửi mùi hương. Thí dụ ở đây có ai thắp cây nhang trầm nó bay lên, thì đó là cái lỗ mũi tiếp xúc với mùi hương. Thì như thế nào là tỷ thức, như thế nào là tỷ xúc, như thế nào là tỷ thọ, như thế nào là tỷ ái? Chúng ta phải cho thí dụ.

Rồi thí dụ này chúng ta phải học thuộc lòng chớ không đem giấy đọc, mặc dầu mình làm. Để chi vậy? Để khi ngồi thiền đó, mình ọc nó ra, mình nhơi lại cho nó nghiền ngẫm. Rồi khi con mắt mình tiếp xúc với sự vật thì mình thấy tiến trình 5 uẩn này nó diễn biến, nó hiện ra. Rồi khi cái lỗ tai nghe tiếng, nhờ mình học thuộc lòng rồi, thì cái diễn biến của cái lỗ tai nó hiện ra. Rồi khi cái lỗ mũi mình ngửi mùi thơm, mùi thối thì cái diễn biển 5 uẩn này hiện ra. Khi cái lưỡi mình xúc chạm, như thí dụ mình ăn món đồ ngọt, thì khi cái lưỡi mình tiếp xúc với cục đường thì như thế nào là thiệt thức, như thế nào là thiệt xúc, như thế nào là thiệt thọ, như thế nào là thiệt ái? Thì mình phải cho thí dụ, mà học thuộc lòng.

Thuộc lòng, rồi khi mình đụng chạm với sự vật thì cái A-lại-da mình cung cấp chất liệu cho tư tưởng, tư tưởng sẽ phân biệt liền. Mà nếu phân biệt mình thấy cái này ác thì mình phải cải sửa. Mà nếu mình không biết gì hết thì hiện tại mắt tiếp xúc với sự vật, tai tiếp xúc với âm thanh, mũi tiếp xúc với các mùi, cái lưỡi tiếp xúc các vị,... mà không hay biết gì hết thì hiện giờ mình đang ở địa ngục. Thì Đạo Phật nó rõ ràng như vậy đó, ngay cái cuộc sống của mình. Thành ra tôi muốn quý vị học thuộc lòng để quý vị đừng có chìm đắm trong địa ngục. Ngay bây giờ là địa ngục rồi thì chết sanh vào địa ngục. Bây giờ là thân người, nhưng mà cái tâm là cái hiểu biết của mình á, cái linh hồn mình là địa ngục.

Thì tôi đã nói cái linh hồn không bao giờ chết, nó như dòng nước chảy liên tục, đời đời, kiếp kiếp, dầu có đắc quả A-la-hán, dầu có đắc quả Như Lai thì cái linh hồn vẫn tiếp tục như vậy hoài. Nó sanh rồi nó diệt, diệt rồi nó sanh, sanh rồi diệt,... nó là sát-na mà, không có cái không gian, nó chỉ có một cái khe hở của nó thôi, sanh diệt-sanh diệt liên tục trôi chảy mãi. Khi đắc quả A-la-hán rồi thì cái dòng A-lại-da này vẫn tiếp tục, nhưng mà A-la-hán nhập diệt thọ tưởng định thì cái sóng không có nữa, tức là cái hình tướng của mình không có nữa. Còn khi các Ngài hiện thân ra giáo hóa thì cái sóng vẫn có như thường, nó vẫn mượn cái A-lại-da nó phát hiện. Nhưng mà A-la-hán thấy sóng này không phải là Ta, không phải của Ta, không phải tự ngã của Ta. Mà sóng đó là cái cộng nghiệp của chúng sanh, nó khác ở chỗ đó. Quý vị để Thành ra khi quý vị nhận được cái lượn sóng này, lượn sóng của xác thân không phải là Ta, của Ta, tự ngã của Ta thì quý vị là Nhập lưu. Còn quý vị cho lượn sóng cái xác thân nay đi, đứng, nằm, ngồi, ăn, mặc, nói, làm,... là Ta, của Ta, tự ngã của Ta Thì quý vị kẹt vào cõi ngạ quỷ, nếu quý vị nhận cái cảm giác, còn nếu quý vị kẹt vào cõi súc sanh là nhận cái tư tưởng. Thì một chút tôi sẽ giảng về cái đó.

Nó chỉ có vậy thôi. Nhưng mà nó khó à. Nó khó là nó đi từng chi tiết, đòi hỏi chúng ta phải phân biệt từng chi tiết. Tôi phải nghiền ngẫm để tôi giảng đấy, khi tôi thấy tôi nói được rồi nhưng mà khi nói ra tôi vẫn lộn như thường. Bị nó quá chi tiết. Chính là xác thân của tôi đó, mà tôi học bài vỡ rất nhiều mà tôi thấy khó nói. Thành ra cái câu này tôi sẽ kêu những người giỏi trả trước để những người dỡ dựa vào đó lấy cái kinh nghiệm, ít nhất cũng 5-7-8 lần mới bắt đầu tới những người dỡ, những người giỏi đây đa số rất nhiều. Tôi rất tiếc, nói tiếc thôi, mấy ông thiện nam làm biếng quá, cái số giỏi rất ít, mà mấy cô lại giỏi rất nhiều. Cái thời này dường như âm thịnh mà dương suy, thành ra tôi tiếc, bên nữ đa số rất giỏi, rất chịu cực khổ để học hỏi giáo pháp.

Thì tôi đã nói rồi, giáo pháp mà học 1 lần không được thì 10 lần, 10 lần không được thì 100 lần mà quý vị không hiểu được thì tôi xin chịu tội. Cũng giống mình đi học vậy đó. Nói "Bạch Sư, con học cái này mà con thấy con hay quên hoài." Tôi nói "Làm biếng." Nói "Con cố gắng mà làm biếng gì Sư." Làm biếng. Làm biếng là không dám bền bỉ. Tôi đã nói rồi, cái tu là do "Cái bền". Làm 1 lần không được thì 10, 10 lần cũng không nhớ thì 100 lần, không được thì 1000 lần, mà quý vị không thuộc tôi xin chịu tội hết. Nhưng mà coi chừng nhen, qua tới Đạo Phật nó khác á, cái này là đạo trời, đạo tiên "Người không chí như thuyền không lái...." người không ý chí, bền bỉ hoài thì "Vô sự bất thành" không có việc gì mà không làm được hết, nhưng mà làm Phật không được, cái đó là tôi xin nói riêng.

Bây giờ chúng ta chỉ nói tới từ địa ngục tiến lên cõi trời dục giới, trời sắc giới, trời vô sắc, tới Phi phi tưởng là tương tợ, tương đương như Như Lai, tới đó thôi. Còn vấn đề kia là chúng ta giảng cách khác nữa. Cái Đạo Phật nó khó ở chỗ đó.

Thành ra từ Thái tử Sĩ-đạt-ta trở về trước là chưa có Đạo Phật, chỉ khi Ngài ngồi thiền 49 ngày ở nơi dòng sông Ni Liên thì Ngài mới giảng cái bài Sư Tử Rồng, từ nay Đạo Phật là chúa sư tử tức là chúa sơn lâm. Trong rừng núi biết bao nhiêu con thú, nhưng mà con sư tử là chúa tể nhất. Chúa tể là sao? Cái tiếng rống của nó là tất cả những loài thú đều sợ hết trơn, tới chết giấc á. Thành ra nó đi ăn rất dễ dàng, cái này là trong kinh à, chớ tôi không biết, tôi không có trong rừng, tôi có thấy con sư tử trong vườn thú thôi, nó đói bụng nó ra nó đứng trên đỉnh núi cao, nó rống một tiếng rống của nó, là con khỉ ở trên cây cũng rớt xuống dưới đất chết giấc, mấy con chim, con gì đó cũng ngã xuống, con beo, con này con kia đều ngã xuống chết giấc hết, rồi nó đi chậm rãi, chễm chệ, nó ra nó ăn từng con, chừng no bụng nó mới trở về, chừng 15'-20' sau mấy con thú nó mới tỉnh dậy chạy, con nào còn sống thì tỉnh, con nào bị ăn thì thôi. Thành ra con sư tử không bao giờ đi kiếm mồi, chỉ rống một cái là có mồi thôi. Chúng ta phải nhớ chỗ đó. Thành ra sư tử là oai nhất trong tất cả loài thú kêu là chúa tế sơn lâm (lâm là rừng, sơn là núi), rừng núi là con sư tử đực nó là chúa tế. Thôi giờ chúng ta trở lại.

Thì Đạo Phật là đạo chúa tể, nó gồm thâu hết tất cả các tôn giáo, 62 tôn giáo đều trở về Đạo Phật hết, nếu muốn giải thoát. Còn nếu lẩn quẩn thì có cao có thấp. Mà Đạo Phật không có vần đề cao, không có vấn đề thấp, là cái chỗ sanh ra tất cả các tôn giáo, tất cả vạn vật chúng sanh và các pháp, rồi cũng phải trở về vạn vật chúng sanh và các pháp. Đó là cái cốt lõi của Phật Thích Ca mà cũng là cái cốt lõi mà tôi muốn nói. Quý vị phải gôm về cái đó. Thành ra tôi nghiền ngẫm cái đó bốn mấy năm trời, tôi nắm cái đó, bài giảng nào rồi cuối cùng tôi cũng gôm về cái cách dạy, về cái cốt lõi tức là A-la-hán và Như Lai. Mà con đường đi A-la-hán là như thế nào? Con đường đi của Như Lai là như thế nào? Đó là vấn đề khó khăn nhức nhối nhất của chúng ta. Con đường đi A-la-hán thì tương đối tôi có thể giảng được. Còn từ A-la-hán phát bồ đề tâm thì tôi đầu hàng à, cái đó hơi khó, cái đó thì Thập địa Thinh Văn, Thập địa Duyên giác, Thập địa Bồ-tát,... tôi không có rành cái đó. Tôi đọc tôi thấy, tôi có thể giảng thuộc lòng được, nhưng mà cho rõ ràng và có thể mình tu thực hành thì tôi xin đầu hàng. Còn A-la-hán tôi có thể giảng tương đối rõ ràng, chúng ta có thể thực hành, hạ thủ được, nhưng mà xin thưa là tôi là chưa đắc quả à, tôi xin nói trước.

Và trong cái trả bài của quý vị, quý vị nên nhớ trong kinh Cổ Đức có kể câu chuyện Tử Kỉnh nuôi gà đá độ đó. Thì con gà chính là chúng ta, chúng ta là mỗi con gà. Ông vua rất thích chơi gà đá độ, thành ra ổng kiếm con gà nào mạnh mẽ nhất để mà ổng chọi với tất cả con gà khác. Thì có người đem con gà đến bán cho ổng với cái giá rất đắc, nói con gà này rất giỏi. Nhưng ổng sợ ra đá thua mấy con gà ở nước khác thì mất mặt. Thành ra ổng hỏi Tử Kinh nuôi gà làm sao cho nó đá luôn luôn thắng "Bách chiến bách thắng" trăm trận đánh trăm trận thắng hết. Rồi giao cho Tử Kỉnh làm sao nuôi được. Thì mấy bữa sau nhà vua mới đến hỏi Tử Kỉnh con gà có thể đá được chưa. Tử Kinh nói chưa đâu. Nói tại sao vậy? Nó còn hăng quá, nó nghe mấy con gà khác gáy nó gáy theo tức là nó còn muốn kiếm để đá độ, thì mấy con này đá không có giỏi. Và cái tiếng gáy của nó cụt ngủn hà, thì cái hơi của nó rất là yếu. Thí dụ gáy ò ó o o thì con gà này yếu xìu hà, mà ò ó o ò ò... ò nó kêu 1 tiếng khá, 2 tiếng, 3 tiếng thì con gà này cái khí rất mạnh.

Cũng như chúng ta thấy cái hơi thở quý vị mạnh thì quý vị mạnh, còn hơi thở yếu xìu thì quý vị thường thở tới phổi hà, chúng ta phải thở sâu xuống rún. Ở đây có cô Liên Hiếu, nó yếu xìu hà, nó trả bài đâu 15-20' rồi thì nó mệt rồi. Thì chúng ta phải tập cái hơi thở.

Bên tiên lấy khí làm gốc "Tinh - khí - thần". Tinh là cái tinh ba cho mạnh, mà nhờ cái khí, cái khí mới kết thành cái thần. Thôi tôi nói sơ vậy thôi. Bên tiên với bên Phật thì hơi khác.

- Tiên là luyện thân, sống lâu cả trăm, cả triệu, cả tỷ tuổi.

- Còn Đức Phật thì sống lâu không quan trọng, mà cái đắc quả mới là quan trọng, mà đắc quả rồi mình muốn sống bao lâu cũng được khỏi cần luyện thân. Bởi vì "Tinh - khí - Thần" thì cái "Thần là quan trọng nhất, cái thần là cái đạo quả đấy."

Nếu luyện cái tinh mà quá mạnh, mà cái thần không vững, rồi có cái tâm khởi dâm dục rồi thì cái thân nó tiêu hết. Thành ra bên tiên nó trật cái chỗ đó. Chỉ có Đạo Phật là luyện lấy cái huệ "Giới - Định - Tuệ", Đạo Phật nắm cái tuệ "Duy tuệ thị nghiệp".

Thành ra chúng ta muốn vãng sanh thì có cái gì? "Tín - Hạnh - Nguyện" nắm cái nguyện thôi.

Còn A-la-hán, cái báo thân là Niết bàn tịch tịnh. Cái ứng hóa thân là tùy thuận chúng sanh. Rồi khi tùy thuận xong rồi, cái ứng hóa thân với cái Báo thân bằng nhau thì cái đó kêu là Pháp thân. Thì chỉ nắm cái Pháp thân thôi. Mà muốn nắm cái Pháp thân thì phải qua cái Báo thân trước là A-la-hán rồi tới Như Lai, phát bồ đề tâm thì mới ra Như Lai được. Đại khái là vậy. Thành ra cái cốt lõi của tôi là Báo thân và Pháp thân. Mà Báo thân muốn thành Pháp thân thì phát bồ đề tâm.

Mà chưa được cái Báo thân mà phát bồ đề tâm thì giậm chân một chỗ. Còn chưa có Báo thân nữa mà phát bồ đề tâm thì đó là Bồ-tát dỏm, luân hồi sanh tử liền.

Tức là "Nhất bất biến thì mới dám tùy duyên".

- Mà bất biến có 1/4 có thể tùy duyên, nhưng mà sa đọa về cõi người trời, vĩnh viễn 4 đường ác không sa đọa nữa.

- Còn 2/4 thì sa đọa về sơ, nhị, tam thiền của cõi trời sắc giới, nhưng mà vĩnh viễn 4 đường ác và người, trời dục giới không còn sa đọa xuống đó. Đại khái quý vị năm hết rồi, Thành ra luôn luôn tôi giảng cái gì cũng phải trở về cái cốt lõi, quý vị không nắm được cái cốt lõi, quý vị không biết cách trở về. Cái đó là cái sở trường của tôi. Thì thôi từ nay quý vị nắm được quý vị cố gắng trở về đó. Nhưng mà tôi thấy tôi thỏa mãn, cái pháp hội mà hiểu được giữa tư tưởng và Bát nhã nó giống nhau làm sao, nó khác nhau làm sao. Thì tôi thấy ông Thiện Khánh hay ở chỗ đó, thường thường dùng có một chữ hà, mà ổng dùng "tương tợ mà tương đương". Thật ra nó không phải tương đương, mà tương tợ, nó giống giống. Tương đương là bằng, mà tứ thiền sắc giới mà tương đương với Bất lai thì không được. Tứ thiền sắc giới làm sao bằng Bất lai, mà nó khác với Bất lai cũng khó, nó giống hệt, tương tợ như Bất lai. Tôi thường dùng chữ tương tợ, ổng còn dùng thêm chữ tương đương nữa. Nghĩa là tứ thiền sắc giới mà qua cái Thánh quả có thể đắc cái Thánh quả Bất lai, mà không biết ổng có giảng rõ không thì tôi không biết. Nhưng mà đề như vậy tôi thấy cũng có cái hay. Thì thôi đại khái là như vậy.

Chúng ta bắt đầu đi vào bài kinh Sáu Sáu. Rồi sau đó tôi sẽ giảng câu thứ

1. Sau cái bài này có 10 câu hỏi. Thì mỗi câu hỏi, quý vị phải tự làm lấy, nếu nhờ người khác sửa thì sửa, nhưng mà phải học thuộc lòng, và từ nay không có bửu bối nữa, và phải ra trước pháp hội này trả bài. Tôi không có kêu sớm đầu, tôi kêu những người giỏi trước thì mấy người đó dư sức làm thôi, tức là có chừng hai mươi mấy vị thôi, bên nữ thì hơi đông, bên nam có 8-9-10 vị, còn nữ 20-30. Còn mấy người mới nghe, đó rồi tôi sẽ điểm danh một số có đủ khả năng để dẫn chúng tức là xuất sư, bên tiên kêu xuất sư đó, là có thể hướng dẫn, giúp đỡ người khác được, còn mấy người kia thôi. Mình mà đui mà dẫn mấy người mù thì kẹt, tức là ít nhất mình cũng phải mắt sáng, còn tệ lắm cũng phải chột 1 mắt thì được, thấy không rõ lắm, có 1 mắt thôi thì dẫn mấy người đui thì được, còn mấy người mù mà dẫn người đui thì chết mồ luôn, 2 người đụng cột tùm lum, té tùm lum hết.

Thì sau này tôi sẽ kể câu chuyện 5 người mù rờ voi, quý vị mới thấy. Đạo Phật có nhiều cái thí dụ tức cười lắm, nó hay vô cùng, nhưng mà thì giờ ở đây chúng ta quá ít.

Bây giờ chúng ta đem bài kinh Sáu Sáu lên để cùng coi, rồi quý vị về học, tôi in rất là đơn giản. Để chi vậy? Quý vị muốn làm cái bìa, tôi nói không có làm. Quý vị bây giờ lười biếng lắm. Tôi không phải nói quý vị lười biếng, chính tôi bây giờ cũng lười biếng nè. Hồi xưa tôi rất là siêng, rất là tinh tấn. Mà tại sao vậy? Tại vì cái khí hậu bây giờ nó khác hồi thời xưa. Hồi xưa tôi ngồi xuống tôi nhập định liền, bây giờ ngồi cả buổi, 15', 1/2 tiếng mà cũng chưa nhập được, có nhập ngủ thiền thì có, ngồi xuống là muốn gục, còn hồi xưa không có cái vụ đó. Hồi xưa ăn uống, đồ ăn không bao giờ để hóa học, đồ là thiên nhiên không, không khí rất là tốt. Còn bây giờ không được cái vụ đó đâu, hồi xưa ít có khoa học, không có điện. Tôi nhớ ở Trà Vinh, năm xuất gia vào năm 1966 không có điện, không có nước phun-ten đó, có nước giếng thôi, có cái hồ nước cũ hồi xưa 750 đôi, vô đây có 2-3 Sư hà, dư sức xài. Mà chừng 5 giờ chiều là phật tử chạy về hết, vì có cái nhị tì Quảng Đông bây giờ là trường học đó, ở đó ma dữ lắm. Thì có mấy ông Khất sĩ không sợ ma thôi, phật tử sợ ma thấy mồ, ở chậm một chút là ma nó nhát, còn bên nay là nhị tì chùa Phước Hòa, còn bên nay là cái nghĩa địa Tịnh Độ, chỉ có cái lõm ở đây và chùa Bà Sáu tức là Liên Thanh bây giờ, có 2 cái chùa thôi, còn chung quanh không có một cái nhà nào hết, toàn là nghĩa địa không, và phía sau cũng là nghĩa địa nữa, ma là ma. Thì phật tử rất sợ, mà tôi dạo đó tôi cũng sợ à, nhưng khi đi hành đạo rồi tôi mới hết sợ, tôi cũng bị ma đè 3-4 lần à, nhất là ở Vĩnh Long ma dữ lắm, mấy ngàn cái má mà.

Thôi tôi nói sơ quý vị biết là khi quý vị đã làm quen, đi sâu vào thiền định rồi thì quý vị thấy ma cũng như người ta thôi, bất quá là nó không có thể xác, nó có cái thân trung ấm thôi, nó chưa có đi đầu thai, thì quý vị nói chuyện với nó như nói chuyện với mấy người khác thôi, mà nhất là mình giữ giới thanh tịnh thì nó sợ mình, nó biết mình giữ giới hay không, nó hay ở chỗ đó, bị nó không có xác thân thành ra cái tư tưởng nó rất là yên lặng, nó có thể biết cái tâm mình như thế nào, mà nếu cái tâm mình thật sự tu thì mình đâu có sợ gì nó, mà nó lại kính mình. Thành ra có cái câu "Ma bắt coi mặt người ta". Cái mặt bơ bơ, như quý vị mà phạm giới này kia thì nó bắt thôi, bị mình cũng là ma. Còn nếu tôi là cõi trời, chắc hồi đó tôi là cõi trời chớ không phải cõi Phật. Mấy cái phần bói khoa, phật tử đi bói khoa nói tôi là ông tiên chớ không phải là trời. Mà thiệt cái căn cơ của tôi chắc là tiên "Bích ngọc trì trung mà khai bạch liên". Thơi cái đó kề sau.

Bây giờ chúng ta cầm bài kinh Sáu Sáu lên. Quý vị coi phần thứ 2, trình bày bài kinh Sáu Sáu tức là 36 pháp:

- Do duyên con mắt, do duyên sắc trần, phát hiện ra nhãn thức, điểm gặp gỡ 3 pháp này là xúc, do duyên xúc là thọ, do duyên thọ là ái. Đó là theo chiều ngang.

- Còn chiều dọc đi xuống là: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý căn. Thì quý vị coi trong xác thân mình nhen, không có bên ngoài xác thân đâu, trong xác thân mình, mình sống là sông với xác thân này, và tiếp xúc với sự vật bên ngoài. Quý vị nên nhớ sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp thì tôi đã giảng rồi, đó là vật lý. Thí dụ như:

. Sắc, quý vị thấy như cỏ, cây, người, lu, giày, dép,... đó là sắc trần.. Còn thinh trần đó là tiếng chim, tiếng gà gáy, tiếng người ta nói, tiếng radio,... tất cả những tiếng trống, tiếng chuông,... thì đó là thinh trần.. Còn hương là mùi thơm, mùi dầu thơm, mùi nhang... tất cả những cái mùi của con người, thì mùi thơm, mùi thúi đều là hương trần.

. Còn vị trần là chua, cay, đắng, chát, mặn, nòng,... tiếp xúc với cái lưỡi.. Còn xúc trần là tiếp xúc với xác thân.

. Còn pháp trần, từ xưa tới giờ khó nhất là pháp trần, mà ông Thiện Khánh thường thắc mắc. Cái pháp trần của 4 đường ác khác; còn pháp trần của người, trời dục giới nó khác; còn pháp trần của sắc giới sơ, nhị, tam thiền nó khác; còn pháp trân của tứ thiên nó khác. Bữa nay chúng ta đi sâu vào đó, kỳ tới còn thì giờ tôi giảng nữa.

Bữa nay chúng ta trả lời lại 3 phương diện của tư tưởng và Bát nhã hoặc thêm 1 lần nữa rồi chúng ta ngưng, chúng ta tạm dừng đó, chúng ta qua bài kinh Sáu Sáu này, tức là quý vị còn cả 1-2 tuần nữa quý vị mới bắt đầu trả, mà trả thì dễ thôi. Mới đầu bài kinh Sáu Sáu này ai cũng có thể trả được hết, nhưng mà phải thuộc lòng đề rồi mình có thể nghiền ngẫm khi ngồi thiền. Và tôi đã từng năn nỉ quý vị đó, nếu quý vị thật sự tha thiết muốn chấm dút luân hồi sanh tử, muốn giải thoát ngay trong kiếp này, thì quý vị phải để thì giờ thiền định vậy.

Rồi quý vị nói con không có thời giờ thì tôi đầu hàng, nói con bị, tại, vì, bởi,... thì tôi không nói chuyện với người đó được. Còn nói con vẫn có thể sắp xếp không 1 tiếng thì ½ tiếng, không 1/2 tiếng thì 15' rồi khi hoàn cảnh thuận tiện thì con tăng lên ½ tiếng, 15' con không ngồi được cái gì, nhưng mà "Kiến tha lâu đầy ổ. Nước chảy đá mòn." Chúng ta làm cái gì cho bền thì nó kết tụ thành cái khối to. Chúng ta thấy con kiến nó tha cái hột gạo có chút xíu hà, có nửa hột hà, mà chúng ta thấy một ngày tới chiều được 1 đống. Thì chúng ta tập như con kiến, hễ "Bền" thì cái gì làm cũng được hết trơn. Chúng ta thấy Ngu Công vọng núi cũng vậy, ông già đã 80 tuổi mà còn dám ra đục núi cho có con đường đi ngang qua núi. Thì chúng ta thấy cái việc làm nó dễ tức cười, nhưng mà rất hay. Con người phải có ý chí như vậy. Quý vị nên nhớ.

Chữ pháp trần này đó, thì sắc, thinh, hương, vị, xúc thì do mắt, tai, mũi, lưỡi, thân. Ở đây chúng ta chia làm 2. Chúng ta để ý mắt, tai, mũi, lưỡi, thân nằm trên cái đầu, chúng ta để ý con người mình 2 con mắt nằm ở đâu? Nằm trên cái đầu không, 2 lỗ tai cũng nằm trên cái đầu, 2 cái lỗ mũi cũng nằm trên cái đầu, cái miệng cũng nằm trên cái đầu, tức là tất cả đều nằm trên cái xác thân này, xác thân này gồm có: đầu, mình, tay, chân. Lúc chúng ta học lớp 1, lớp 2 đó, con người có 3 thân: đầu, mình và tay chân, thì trong đó cái đầu là quan trọng hơn hết. Tôi đã giảng cho quý vị rồi, rồi tới mình, tay chân. Quý vị chặt cái tay, chặt cái chân quý vị vẫn còn sống, quý vị thẻo cái mình một vài cục thịt hay là cái gan hay cái phối, quý vị vẫn còn sống, nhưng quý vị chắt cái đầu rồi thì quý vị chết lập tức. Thành ra trong con người mình người ta quan trọng nhất là cái đầu. Thành ra quý vị chạy xe là đội mũ bảo hiểm. Để chi vậy? Để bảo vệ cái đầu, thì có té xuống đất, xe có đụng rồi cái mũ này nó bảo vệ cái đầu đừng cho hư.

Rồi sau quý vị phải nghiên cứu sâu nữa, cái đầu này nó có dây thần kinh là cái chỉ huy 5 dây thần kinh mắt, tai, mũi, lưỡi, thân nó đều đưa lên cái đầu, rồi cái tư tưởng mới mượn cái dây thần kinh đầu để phát hiện ra tư tưởng, còn 5 dây thần kinh mắt, tai, mũi, lưỡi, thân không có phân biệt được, nó chỉ cho cái cảm giác thôi. Rồi phân biệt cảm giác dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó kêu là lạc thọ, khổ thọ, dửng dưng đó là do tư tưởng, mà tư tưởng vi tế hơn cảm giác, nó không thể mượn dây thần kinh thô tháo đó, mà nó mượn dây thần kinh của óc, của cái đầu. Quý vị phải ngồi suy ngẫm ở trong mình chớ không có ở đâu hết.

Tôi thấy Duy thức hay, thành ra tôi mới nhờ bác sĩ Giao đưa tôi một mớ tài liệu về thần kinh của bên khoa học đó. Cổ mới gởi tôi 1 quyển về dây thần kinh không, tôi coi là tôi nhức đầu, nhưng mà nhờ tôi có Duy thức, bây giờ tôi bệnh dữ lắm, thành ra tôi không thể như hồi xưa, chớ hồi xưa là tôi đi sâu à, nhưng mà tôi cũng nắm được cái gốc.

Thì tôi thấy cái hay, đó là dây thần kinh mắt thường thường nó có 2 cái thần kinh: thần kinh của ý căn tức là chúng ta kêu là ý thức đấy, cái đầu đó, cái đầu có thần kinh của mắt, tai, mũi, lưỡi, thân tức là chúng ta kêu là ngũ câu ý thức.

Ngũ câu ý thức có 5 dây thần kinh là: thị giác, thính giác, khứu giác, vị giác, xúc giác đều đưa lên cái óc. Thì cái óc, dây thần kinh này mới có cái cảm giác dễ chịu, khó chịu, mới có sự phân biệt cái cảm giác này thì cái đó là ngũ câu ý thức.

Còn khi về rồi chúng ta không có ngũ câu ý thức này đâu, thì độc đâu ý thức nó mới mượn ngũ câu này làm việc. Rồi tới qua cõi trời vô sắc rồi nó không cần mấy cái đó nữa, nó sẽ dùng cái dây thần kinh ở trên cái lõm đầu mà Đạo Phật kêu là mâu ni, Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni, mà bên tiên kêu là huyệt bách hội tức là hội tụ trăm huyệt ở trên đó. Bên tiên mà tu tiên thì kêu là thượng đình, hạ đơn điền, trung đơn điền, thượng đơn điền đó là cái chỗ xuất thần. Thành ra những vị Thánh nhân đó, khi chết họ xuất thần chỗ đỉnh đầu còn nóng sau chót, đó là Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, A-la-hán mới được đỉnh đầu nóng. Còn người trời là không đạt được cái chỗ đó, giỏi lắm thì cái trán nóng thì đó là cõi trời vô sắc, còn thấp nữa thì cái mặt nóng, dưới cái trán đó giới là cõi trời sắc giới, còn cái ngực nóng là cõi người, tức là Hạ phẩm Hạ sanh, cái mặt nóng là Hạ phẩm Trung sanh, cái trán nóng là Hạ phẩm Thượng sanh, còn cái đỉnh đầu thuộc về Thánh nhân.

Thành ra trong Duy thức nói:

- "Đảnh Thánh" là đỉnh đầu là bậc Thánh.

- "Nhãn sanh thiên" là sanh cõi trời, cái trán là cõi trời vô sắc, cái mặt là cõi trời sắc giới.

- "Nhân tâm" người ta thì ở cái ngực, ở trái tim.

- "Ngạ quỹ phúc"', ngạ quỷ thì ở phúc, phúc là cái bụng.

- "Bàng sanh túc hạ", ', bàng sanh là loài thú ở 2 cái bàn chân là hay bươi, hay bươn chải để kiếm tiền nuôi gia đình

- "Địa ngục khước đề xuất", địa ngục thì chạy ở cái bàn chân nóng nhất là thứ phản phúc, đánh cha, đánh mẹ, giết cha, giết A-la-hán, làm hình Phật ra máu, đó là ở cái bàn chân.

Đại khái là như vậy. Kỳ tới tôi giảng nữa, mỗi ngày tôi giảng một khía cạnh, rồi quý vị nhớ quý vị nghiền ngẫm, trở về nó nằm trong xác thân mình, mà nó khó là nó quá chi tiết, quý vị ngồi thiền cho yên lặng, quý vị sẽ thầm hội nó thì quý vị cao hơn khoa học. Còn khoa học muốn biết cái đỉnh đầu phải dùng cái CT (citi), mà rõ hơn nữa kêu là MRI gì đó, thì tôi có làm qua 2 cái đó hết, thì nó sẽ CT cái đầu quý vị nó có cái óc, có cái ống tròn nó đút cái đầu mình vô đó nó chụp coi bộ phận nào bị đau, mà không rành nữa thì nó chẻ ra từng khúc kêu là MRI.

Còn quý vị ngồi thiền khi đi vào tam thiền, tứ thiền thì quý vị sẽ thấy được bằng cái hào quang của mình, thì cái đó kêu là cõi trời sắc giới, tôi cũng chưa đạt tới đó đâu, hồi đó tôi không biết cái vụ đó, tôi có nhập vô đó nhưng mà không có lâu, phải lâu chúng ta mới tập trung mạnh, kỹ, lâu, sâu vào đó chúng ta sẽ thấy những dây thần kinh đó bằng con mắt thiên nhãn. Còn khoa học bằng con mắt nhục nhãn tức là phải dùng bửu bối mới thấy được con người mình. Tôi xong rồi, 45' rồi đó.

Tôi nói giảng thì phải giảng kỹ, mà giảng kỹ thì nó mất giờ, thôi kệ, mỗi ngày mình một chút một chút, hén. Quý vị về nhớ cho kỹ nhen, trở về với con người mình. Thì tôi đã nói, thí dụ là thần kinh của mắt, tai, mũi, lưỡi, thân thì nó nằm cái chung quanh này (chung quanh cái đầu), con mắt thường thường ở trước đây (giữa 2 chưn mày), cái lỗ tai thì nó ở đây (sau mép tai) nó ăn lên cũng trên đầu này, cái lỗ mũi cũng trên đầu này, cái lưỡi cũng trên đầu này, cái thân cũng trên đầu này, nằm một vòng này, tôi thấy khoa học nó đề, bác sĩ Giao đưa cho tôi, tôi thấy hay.

Còn thần kinh của cái tư tưởng nó nằm ở trên cái lõm này, kêu là đại não, còn ở dưới này, cái vòng tròn kêu là tiểu não. Thì tiểu não theo Duy thức đó là cõi trời sắc giới, còn đại não là cõi trời vô sắc, đây là tổng hành dinh của tất cả tư tưởng. Cái chỗ này là quan trọng hơn hết, mà chúng ta kêu là nhũn não thì mất cái phân biệt, còn ở đây (bị chung quanh đầu) thì mất cảm giác.

Chúng ta thấy nhiều người té xe mà nếu ngay cái thần kinh tiểu não của con mắt thì con mắt sẽ mờ hoặc đui con mắt luôn, nó đứt dây thần kinh thị giác. Chúng ta thấy có nhiều người không té xe mà đứt dây thần kinh thị giác thì con mắt không thấy. Có nhiều người con mắt bệnh ở ngoài thì nhỏ thuốc nhỏ mắt, bụi nó vô nhỏ nó ra thì hết, cái đó là phù trần căn, cái đau của tròng đen. Có người đau dây thần kinh thị giác rồi thì nó nhức nhối chịu không nỗi, có người 2 con mắt còn tốt nhưng mà đứt 2 dây thần kinh thị giác thì không thấy, kêu mù. Thành ra dây thần kinh quan trọng hơn là phù trần căn, con mắt không quan trọng mà dây thần kinh quan trọng hơn.

Cũng như xác thân chúng ta, khi chúng ta phỏng thì phỏng cái thân bên ngoài, thì 5-10 ngày nó cũng đau vậy, nhưng mà đau ít. Còn khi mà quý vị đứt dây thần kinh xúc giác nửa thân rồi thì không có cử động được, chích thuốc vô cũng không biết đau. Thì có người nói "Không biết đau sướng hơn chớ Sư?" Tôi hỏi "Vậy chớ bà chịu không? Bây giờ bán thân bất toại bà chịu không?" Chích vô không biết đau, dây thần kinh còn thì chích vô còn đau, khi mình phỏng thì còn đau rồi khi hết phỏng thì trở lại. Thành ra cái phù trần căn dễ trị, còn cái tịnh sắc căn nó khó trị. Cũng như mình chích gân nó phù một cái là 3-4 bữa nó cũng còn đau, trừ ra mình đắp nước, nó phỏng cái thân thì cũng đau 3-4 bữa, nhưng không có đau như dây thần kinh.

Chúng ta phải để ý trong con người mình. Thì cái tịnh sắc căn là nó dữ hơn, nó quan trọng hơn phù trần căn, nếu tịnh sắc căn mà hư rồi thì phù trần căn hư theo. Còn phù trần căn hư thì tịnh sắc căn vẫn còn. Thành ra chúng ta để ý khi mà chết rồi thì phù trần căn chết liền, nhưng tịnh sắc căn vẫn còn, chích vô những cái dây gân vẫn còn đau, giựt.

Còn cái nhũn não nó khác, 5 dây thần kinh vẫn còn, dây thần kinh thị giác, thính giác, khứu giác, vị giác, xúc giác còn nhức, nhưng mà phân biệt không được nữa, cái đỉnh đầu đã tiêu rồi tức là đứt dây thần kinh trung khu của tư tưởng.

Kỳ sau tôi giảng lại, đi sâu rồi quý vị để ý, ngồi nghiền ngẫm trong con người mình. Nếu mà quý vị thấy được dây thần kinh này thì quý vị là cõi trời vô sắc. Cõi trời vô sắc không có dùng 5 dây thần kinh nữa, không dùng mắt, tai, mũi, lưỡi nữa mà chỉ dùng cái đỉnh đầu thôi. Thành ra cõi đó không có thân ngoài, không có thân trong. Rồi tới hư không vô biên, thức vô biên không cần thân bên ngoài, không cần thân bên trong, không cần cái đỉnh đầu nữa. Vậy thì lấy cái gì làm căn? Cái đó là câu hỏi của cô nào đó, cô viết giấy vô hỏi đó, thì tôi tính gặp Bồ-tát đó nhưng mà bị vô danh, nhũ danh mà vẫn vô danh dài dài, tôi thấy Bồ-tát tôi ngán, không cho gặp thì thôi, chớ gặp tôi coi cái trình độ cỡ nào tôi mới giảng. Cái này không thể giảng dễ dàng được, Thành ra có người hỏi "Vậy chớ mạt-na có phù trần căn, có tịnh sắc căn không". Cái này khó. Tới cô Gấm tôi hỏi mà còn chới với.

Chúng ta không để ý mạt-na là cái gì? Phù trần là cái gì? Tịnh sắc là cái gì? Chúng ta phải nắm cho vững, thì tôi sẽ hỏi quý vị qua bài kinh Sáu Sáu này, tôi sẽ giảng trong đó, nhưng tôi nói phớt qua thôi, tôi không nói thẳng đâu, rồi quý vị phải lựa chọn để trả lời câu hỏi tôi, để coi mấy gạo cội làm sao. Rồi bạch Sư" Con mắt, tai, mũi, lưỡi đều có qua căn - có trần - có thức. Vậy thì mạt-na có căn, có trần, có thức không? Mạt-na lấy cái gì làm căn, lấy cái gì làm trần, lấy cái gì làm thức? Câu hỏi rất hay, nhưng mà người hỏi trình độ cỡ nào, tôi muốn gặp người đó để trao đổi, rồi tôi hỏi sâu vào đó, gí sâu vào đó coi người này hiểu thế nào thì tôi mới giảng. Chớ cái bài vở lớp 12 mà đem giảng cho mẫu giáo, lớp 1 thì chết tôi, mà người nghe nhiều khi hỏi về cái tánh hiếu kỳ, tôi không chịu mấy người đó. Thành ra đa số muốn gặp tôi vì tánh hiếu kỳ, tôi không chịu mấy người đó. Muốn gặp tôi vì cái tánh hiếu kỳ, thì thôi tôi nói 2-3 cái rồi tôi lướt rồi tôi đuổi ra thôi. Khi hỏi, câu hỏi cao mình phải có trình độ tương đương, chớ mà lớp mẫu giáo, lớp 1-2 mà nghe người ta xúi mình đi hỏi, rồi hỏi khi giảng mình chả biết gì hết.

Thì thôi bây giờ tôi tạm hén. Kỳ tới chúng ta trả nữa, thì tôi yêu cầu quý vị về nghiền ngẫm trong bài kinh Sáu Sáu này. Chúng ta mỗi người có tấm này hết rồi chúng ta bỏ túi đem theo, khi nào ở đâu rỗi rảnh, buồn buồn lật ra coi, chớ tôi biết quý vị bây giờ làm biếng lắm, cả nam, nữ. Chính tôi cũng làm biếng, tôi tu không có tinh tấn như hồi xưa đâu, hồi xưa tôi ngồi thiền suốt từ 12 khuya ngồi tới sáng, bây giờ không có vụ đó nữa, không khí nó ô trược, thức dậy nó bải oải nó khó chịu, mọi lần tôi ngủ chừng ½-1 tiếng là tôi thức dậy sảng khoái vô cùng, tôi bắt kiết già là tôi vô thiền định liền, còn bây giờ bắt kiết già nó nhập ngủ thiền, nó gục lên gục xuống. Thì tôi biết rồi, do ăn uống. Mà bây giờ ăn uống cái gì bây giờ, cái gì mà không để phân hóa học, trừ ra trồng ở tịnh xá này thôi. Mà tịnh xá, nếu không để phân hóa học thì nó lại không lên, nó èo ọt, rồi bây giờ lại sâu rầy cả đống, nói Sư phải làm lưới gì nữa đó, mà mấy ông Sư công quả bây giờ lại lười biếng nữa. Bị vì không như hồi xưa, mấy ổng cũng bực mình, mấy ổng cũng khó chịu giống như mình, mấy ổng cũng không muốn hoạt động gì nữa hết, con người bây giờ không muốn hoạt động gì hết, nó ngầy ngật trong người, nó bải oải, nó khó chịu, không muốn làm cái gì hết, muốn liều mạng hà. Không phải tôi nói quý vị, cả tôi cũng liều mạng, nhiều khi bệnh quá rồi thôi kệ cha nó, nó đi tới đây nó đi, bất quá vô lò thiêu thôi, không muốn hoạt động nữa, sức khỏe đâu mà hoạt động, nó bải oải, thức dậy nó ngây ngật đủ thứ, tôi một giờ mấy tôi thức rồi, nhiều khi thức mà thức không nỗi, chớ hồi xưa 12 giờ khuya là tôi thức tôi ngồi luôn tới 8-9h sáng. Bây giờ làm gì có vụ đó.

Tôi biết cái cuộc đời này càng ngày càng xuống dốc, không khí bây giờ ô nhiễm, không phải ở Việt Nam mà các nơi đều như vậy hết, nghe nói Ấn Độ xuống tới mấy độ C, chết mấy ngàn người, có người nói chết cả triệu người, trước nhiệt độ chưa từng xuống như vậy, chưa từng lạnh như vậy. Ở Việt Nam mà xuống 2-3 độ là chết cả mấy triệu người, hồi đó mình có từng lạnh đâu, đâu có chuẩn bị cái gì, mà cái cơ thể không có thích nghi được mà nó xuống một cách đột ngột thì chết cả triệu người, nhất là miền Nam này có bao giờ xuống 20-18-15 độ, mà rút xuống còn 3-4 độ là chết liền, nhất là mấy ông già như tôi, mấy đứa trẻ. Còn mấy người trung niên họ mạnh có thể lướt qua, chất đề kháng họ mạnh.

Thì thôi đa số là chúng ta nên nhớ, cái cuộc sống bây giờ nó ngắn ngủi lắm, chúng ta có thể thở ra mà không hít vô được. Bây giờ không khí là quan trọng nhất, mà bây giờ không khí ô nhiễm, thế giới la làng nhất là ở Mỹ, mấy cái cơ quan sản xuất rất nhiều, sản xuất đồ vật tràn lan rồi bán không chạy, rồi mua 1 tặng 1, đại hạ giá là giá sốc, mà tôi không biết giá sốc là gì. Thành ra mình mua sắm, thấy đồ mặc rẻ quá trời quá đất, mua về rồi đâu có xài, không lẽ mình mặc 1 lần mười mấy bộ đồ, mà đồ bây giờ bán rẻ mạt. Đồng hồ bây giờ cân ký lô bán, mình đi ra mấy cái tiệm trưng bày thấy đẹp quá rồi phải móc túi mua, rồi về phải làm đầu tắt mặt tối còn hơn trâu bò nữa, đặng có tiền mà mua sắm. Rồi bây giờ mấy người Việt kiều không dám về Việt Nam nữa. Tại sao vậy? Tại không có tiền dư, về bà con, lối xóm, anh em nghe nói Việt kiều ai cũng xin hết. Bây giờ thất nghiệp đâu có tiền mà định về người ta xin mà không lẽ nói tôi không có tiền. Hồi xưa thì được, bây giờ mấy cái xí nghiệp lớn nó phá sản hết, tức là sập tiệm luôn.

Chúng ta thấy cái thế giới này SOS đang kêu cứu, kêu cứu đủ mặt hết. Bây giờ kinh tế là quan trọng nhất. Kinh tế là gì? Là tiền bạc. "Có tiền mua tiên mua Phật, có tiền là sức bậc của tuổi trẻ, có tiền là sức khỏe của ông già, là cái đà của cuộc sống,..." thì chúng ta thường nói. Thành ra bây giờ chúng ta thấy cuộc đời nó quá sa đọa.

Bây giờ phải làm sao? Thì Đức Phật đã nói mấy ngàn năm trước rồi "Phải ít muốn biết đủ". Mà làm được hay không? Bây giờ thử cúp điện, cúp nước một cái coi, chúng ta la trời. Hồi xưa không có điện, không có nước mình sống đâu làm sao, cũng sống nhăn, bởi vì nó quen.

Cái tập là cái khổ. Khổ là do tập, do cái thói quen. Mà không mấy ai để ý. Bây giờ cúp điện, cúp nước 7 ngày, 1 đêm 1 ngày thôi chúng ta thấy cũng chết rồi, nhưng nếu tiếp tục chừng 1/2 -1 tháng cũng quen, mà chịu nỗi hay không. Mà Việt Nam còn dễ a, bên Mỹ cúp một cái là ra ngoài đường ngồi hết, không ai dám ở trong nhà. Nó đủ thứ đau khổ hết.

Thành ra chúng ta phải làm sao đừng có cái thói quen. Mà làm sao đừng có được? Cuộc sống là tập, khổ do tập.

Mà cái thói quen làm sao dút nó? Mà làm sao dút thì qua cái thói quen tốt hơn. Thới quen tốt hơn cũng là sự trói cột.

Thành ra ở đây cái tôi muốn giảng là giảng theo Đạo Phật, cái thói quen là do cái gì không thể dứt cái thói quen được, có thể thay thế thói quen này thành thói quen tốt hơn. Thói quen xấu thì trói cột vào cảnh giới xấu, còn thói quen tốt trói cột vào cảnh giới tốt, thì cũng là "Trói cột".

Bây giờ làm sao dứt hết tất cả những thói quen. Mà làm sao thì lọt vào cái thói quen khác nữa. Thành ra cái chỗ này mà 62 tôn giáo thời Đức Phật Thích Ca là không tìm được con đường giải thoát, có thể thay thế con đường giải thoát, mà thay thế thì đâu phải là giải thoát. Giải thoát không thể thay thể được. Chỉ có thấy rõ cái trói cột này. Mà làm sao để thấy rõ? Mà làm sao thì lọt vào thế tư tưởng mới nữa. Mà nếu không làm sao thì mình sống theo cái cũ thì cũng vẫn là trói cột thôi. Mà nếu làm sao, đặt cái câu hỏi này là thế tư tưởng rồi.

Thành ra cái tư tưởng là cái khó nhất để giải thoát. Nguyên nhân của luân hồi sinh tử khổ là do tư tưởng. Mà cái tập quán của chúng ta quen rồi, chấp nhận cái tư tưởng.

Tư tưởng là gì? Là vấn đề.

Tư tưởng là gì? Là vô minh.

Do lờ mờ mới khởi ra vấn đề. Gặp khúc cây nằm ở giữa đường, trời tối lờ mờ thì bây giờ mới có vấn đề. Không biết nó là con gì, con rắn hay nó là khúc cây hay là nó là cái gì. Thì bây giờ phải tìm đủ cách để làm sao sáng tỏ nó. Cách nào cũng là dối gạt thôi, tìm cái đèn, tìm khúc cây lại đập nó, la làng hoặc như thế nào,... đủ pháp môn hết. Pháp môn nào cũng là giả dối mà không biết ở chỗ đó. Cho pháp môn tôi cao hơn nhé, pháp môn tôi là chánh Đạo Phật á. Pháp môn Tứ Niệm Xứ là con đường duy nhất chính Phật đã nói. Pháp môn Tịnh Độ là thời mạt pháp này đủ 3 căn. Pháp môn Thiền tông là "Trực chỉ nhân tâm kiến tánh thành Phật" dứt bỏ hết trơn là kinh Thánh. Ai cũng cho pháp môn mình là tốt. Mà pháp môn nào cũng bị đối gạt hết. Cái khó khăn của chúng ta là ở chỗ đó. Nghĩa là chúng ta đừng có chấp nhận tư tưởng. Mà không chấp nhận tư tưởng cũng là một thế của tư tưởng. Mà chấp nhận để cải sửa cũng kẹt vào cái cải sửa cũng là tư tưởng. Mà chúng ta quên rằng Đức Phật mới thấy cái chỗ sai lầm đó mới bắt đầu thuyết bài kinh "Sư Tử Rống" Là hôm nay phải thấy rõ cái diễn biến của tư tưởng chớ không phải là chấp nhận, không phải là bác bỏ.

Mà tư tưởng từ đâu mà có? Cái gì làm sanh ra tư tưởng? Thì trong bài kinh Sáu Sáu này tôi muốn trả lời câu hỏi đó là cái gốc, lơ mơ tôi đưa ra cái bẫy quý vị lọt vào đó nữa. Bị cái tập khí mình, cái tư tưởng mình đã quen rồi. Tôi đưa ra 3 cái bài đó trả tư tưởng và Bát nhã tôi đặt cái bẫy vào trong đó. Mà quý vị khoái lắm, đưa cái bẫy rồi chui vô đó, giống như con chuột mà mình thả nó ra, rồi đặt cái lồng nó dính nữa, thả nó ra đặt cái lồng nó dính nữa. Cái thói quen nó đã vậy rồi, dứt được cái tập khí là khó. Tập khí không phải là dút, cái tư tưởng không phải là dút, dút thì là một cái tư tưởng khác, mà là thấy rõ tư tưởng.

Mà tư tưởng chùng nào nó mới phát hiện? Cái chỗ đó là tìm cái nguyên do của tư tưởng, là cái nguồn gốc của tư tưởng. Thì tư tưởng bài kinh Sáu Sáu này phát hiện, nó phát sinh là do căn tiếp xúc với trần thì phát hiện ra cảm giác rồi mới có tư tưởng, từ đây mới có vấn đề, mới có đau khổ. Như vậy nguồn gốc là do căn với trần, với thức rồi cảm giác phát sanh chưa có tư tưởng đâu, bây giờ tư tưởng mới có phân biệt. Tại sao mình dễ chịu, tại sao mình khó chịu, bây giờ muốn giữ cái dễ chịu thì phải làm như thế nào, tư tưởng bắt đầu. Rồi muốn diệt cái khó chịu này phải làm như thế nào, thì có tư tưởng, có vấn đề dài dài.

Thế giới bây giờ đang nằm trong đó, không những thế giới, mà cả con người của chúng ta cũng nằm trong đó.

Bây giờ "làm sao" chấm dứt? Thì "làm sao", nó kẹt nữa.

Mình biết tư tưởng do căn tiếp xúc với trần thì mới phát hiện ra thức. Khi thấy rõ là thấy làm sao? Tức là phải thấy Căn - thấy Trần - thấy Thức - thấy xúc rồi mới có Thọ, có Ái.

Thì quý vị coi trong đó, để rồi quý vị mới tìm hiểu. Thì tôi đã giảng từ cái gốc rồi.

- Cái Căn là sinh lý - Cái Trần là vật lý. Thì cái trần nó quan trọng hơn, bởi nó là địa ngục vô gián, rồi khi nó tiến hóa mới lên cái sinh lý là địa ngục hữu gián. Hữu gián là có sự sống, vô gián là không có sự sống không có cái biết luôn.

- Rồi khi 2 cái này tiếp xúc nhau thì nó mới có nhãn thức là cái cảm giác dễ chịu, khó chịu lờ mờ của ngạ quỷ.

- Rồi súc sanh mới dùng cái tư tưởng lờ mờ của nó mới cải sửa theo cái bản năng, nhưng mà chưa có vấn đề.

Vấn đề là từ ý chí mới có vấn đề, ý chí mới làm cho rõ tất cả sự vật này. Nhưng mà muốn giải quyết là chúng ta giải quyết phải từ cái đầu. Bây giờ tôi hỏi quý vị hén. Cái trần, cái vật lý từ đâu mà có? Thôi, tôi giảng sơ vậy thôi. Quý vị phải tìm ngay trong cuộc sống của mình.

Vật lý thì có sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp, đó là cái địa ngục vô gián, cái nguyên nhân đầu tiên của tư tưởng. Mà nó từ đâu mà có?

Cái đó quý vị phải tự mình tìm lấy ngay trong cuộc sống này. Tôi đặt cái bẫy để quý vị học rồi trả bài, cuối cùng tôi mới giảng về cái đó. Nhưng mà tôi chưa đắc quả nhen, tôi thấy rồi, nhưng mà trước sau tôi cũng phải đi con đường đắc quả thôi, còn nếu không là Phật thì tôi là ma, tôi nói vậy đó, phải đánh cái ván bài cuối cùng thôi. Thành ra quý vị muốn đi vào đó, tôi phải bắt quý vị khó khăn, bởi vì tôi cũng đã cực khổ, mà nếu không cực khổ là không làm được cái gì hết, cái luân hồi sanh tử của mình là vô lượng kiếp rồi. Bây giờ mình phải thầy rõ.

Mà thấy rõ cái gì? Thấy rõ tư tưởng. Thấy rõ tư tưởng thì mình không có vấn đề chấp nhận, mà không có vấn đề bãi bỏ.

Mà chúng ta nói tư tưởng là kẹt.

Tư tưởng từ đâu mà có? Thì phải Căn tiếp xúc với trần thì mới có thức, mới có cảm giác, rồi mới có tư tưởng.

Nhưng cái nào là quan trong? Thì tất nhiên là phải trần trước rồi mới tiến lên căn. Mà trần từ đâu mà có? Trong kinh chỉ nói vậy thôi. Chúng ta hiểu trần rồi thì chúng ta hiểu căn. Mà hiểu căn thì hiểu thức, mà hiểu thức thì bắt đầu hiểu hết cái tư tưởng.

Thì quý vị nhìn coi nó ở đâu? Nó ngay trước mặt mình nè, nhưng mà nó phát hiện bằng cách nào mới được.

Thôi đại khái là vậy, quý vị về tìm lấy, cái này là mỗi người phải tự mình thực chứng. Phải tự mình quyết định cái số phận lang thang vô lượng kiếp của mình. Mà nếu mình chịu làm hoài, làm mãi, gõ mãi thì cửa sẽ mở. Mà dám gõ mãi hay không? Cái đó là do quý vị, chớ tôi thôi à, tôi chịu rồi à. Nếu mình té rồi, mình té 100 lần mình ngồi dậy 101 lần thì con người này có thể đi tới giải thoát. Còn quý vị té rồi quý vị nằm vạ liền, thì tôi đầu hàng thôi. Đa số bây giờ quý vị nằm vạ, hễ khen thì mừng lắm, còn hễ chê một cái khổng chịu à. Hén.

Thì thôi bây giờ chúng ta bắt đầu trả bài, tôi thì hết giờ rồi, tôi giảng một hồi là tôi đi tuốt luốt, quý vị không nói được cái gì hết, quý vị nói bữa nào Sư cũng giành Sư nói hết, mà không để tụi con gì hết. Thì thôi bây giờ tới quý vị. Tôi kêu hén, kêu một số gạo cội thôi, còn một số chưa trả thì khi khác, để tôi biết cái trình độ và có thể giao cho một số chúng để giúp đỡ người sơ cơ.

Chớ tôi thấy bây giờ quý vị muốn nương vào ông Thiện Khánh thì quý vị có thể, ổng thì có thể ổng đi sâu được đó, ổng nhớ được, còn quý vị không ích lợi gì hết, nghe lỗ tai bên nay chạy qua lỗ tai bên kia. Quý vị phải có một sự cái chỗ đó coi ổng trả lời như thế nào, mà ổng có thể hỏi lại mình rồi cái trình độ mình trình bày như thế nào thì lúc đó" A-lại-da nói với A-lại-da thôi, không có bài bản gì hết, không có sách giấy gì hết, bỏ ra ngoài hết, đối đáp giữa 2 người. Thành ra bên Thiền tông rất hay cái đó, một đệ tử muốn hạ sơn, ông thầy phải kêu lại trình bày cái công án mà mình đã tham thiền. Mà bên đó thì độc đáo à, nói mà trật một cái ông bộp tai, quạt cho mây hèo. Bởi vì cái lời nói trả lời mà mình nghe mà còn suy nghĩ là ông đập liên, nghe phải trả lời liên như cái gương mà nó nhận sự vật là nó phản chiếu trở lại liền chớ không có 1 phút nghĩ suy, cái trực giác nó khác với cái tư tưởng. Cô Liên Trà thường thích cái chỗ đó"1 phút nghĩ suy mây bay ngàn dậm", cổ hỏi cái cô gì đó" Chị trả lời liền thì trả lời liền chớ đừng suy nghĩ, 1 phút nghĩ suy mây bay ngàn dậm". Nó nói mà không biết nó hiểu cái gì không, tôi đứng tôi nghe nó nói chuyện tôi tức cười. Cái con nhỏ này quá trời!

Đó thì cái trực giác là giữa thầy với trò.

Cũng như Huệ Năng gặp Huyền Giác thì Huyền Giác đưa ra Huệ Năng trả lời liền chớ không có nghĩ suy, không có pháp môn, rồi Huệ Năng gí lại Huyền Giác thì Huyền Giác trả lời liền chớ không có suy nghĩ.

Cũng như Đức Sơn lên gặp Bà Lão cũng vậy. Hỏi "Đại đức nói điểm tâm mà quá khứ, không có, hiện tại không có, vị lai không có thì điểm cái tâm nào?" Cái câu này chưa từng gặp, thì Đức Sơn lấy làm chới với suy nghĩ. Bà nói "Đại đức hiểu thì hiểu, không hiểu thì ra khỏi đây, chớ Đại đức mà 1 phút nghĩ suy thì mây bay ngàn dậm.". Rồi lên tới Long Đàm cũng vậy. Đức Sơn nói "nghe nói ở đây có đầm, có rồng mà sao không thấy đầm, không thấy rồng". Thì Long Đàm mới nói "Mù mắt ngươi đi. Không thấy tức thấy, không thấy tức thấy tất cả". Thấy tức là không thấy, không thấy tức là thấy tất cả. thì ông kia chới với suy nghĩ ổng mới đập cho 3 cây phướng "Đi, ông hiểu thì hiểu, không hiểu thì thôi chớ đừng có đứng đó mà ngớ ngấn." Thì cái trực giác nó là vậy, hễ mà nhận một cái là phản lại liền, nghĩa là cái lặng lẽ nó đã thâm sâu vào trong A-lại-da rồi. Tới lần thứ 3 ổng mới ngộ đấy. Ở ngoài tối thui, con không thấy đường đi, Tổ Long Đàm nói không thấy đường đi thì đốt đèn. Đốt đèn rồi trên tay ổng cầm cây đèn Tổ thổi một cái phụp, tắt. thì có đèn cũng thấy, không đèn cũng thấy. Còn nếu nói có đèn mới thấy, không đèn không thấy thì kẹt, cái này hiểu là hiểu liền, còn không hiểu thì thôi.

Thôi bây giờ tới quý vị, tôi nói một hồi nữa tôi nói dài nữa. Phật tử trả bài.

Tóm lại, tôi thấy đa số trả bài rất hay, nhưng có một số mới đó chắc cũng chã biết gì đâu, vì cái Phật pháp nó hơi sâu. Bắt đầu từ nay quý vị cố gắng về học cái bài kinh Sáu Sáu.

Tôi xin thưa, tôi hơi làm khó một chút, vì tôi biết rằng quý vị muốn giải thoát, thì tức là trong linh hồn tức là trong A-lại-da thức hay là thức thứ 8 phải chứa đầy chủng tử Phật pháp. Thì thời buổi bây giờ quý vị rất bận, nhưng mà tôi nói hễ cái gì "bền" là được thôi, quý vị có huân tập ngày một ít, thành ra tôi mới photo cái quyển này ngắn, gọn để quý vị có thể bỏ túi đem theo, rồi thỉnh thoảng móc ra, làm sao cho chủng tử Phật pháp nó lấn chủng tử đời, chủng tử đời là chủng tử thiện, hay chủng tử ác rồi qua chủng tử thiện, mà chủng tử thiện cũng chưa được nữa, chủng tử thiện đi đến chiều hướng đi lên giải thoát, thì đó là chủng tử Phật pháp. Chớ thiện mà đi về các cõi trời mà không Phật pháp thì nó lại khác, chúng ta học cho kỹ, không phải thiện là giải thoát đâu, mà không phải thiện là dính mắc đâu. Thiện mà có chiều hướng giải thoát. Thành ra chúng ta thấy trong kinh có cõi trời không có Phật pháp, có cõi trời có Phật pháp là do quý vị, nếu quý vị tu tập chủng tử thiện để đừng dính mắc ở đó, đừng có hưởng thụ, quý vị có mong cầu giải thoát cũng phải qua cái thiện thôi. Thành ra cái bài 7 Trạm xe "Đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh với lại Đạo tri kiến thanh tịnh" phải để ý cái chỗ đó mà tôi đã có giảng nhiều rồi. Nếu chúng ta muốn giải thoát, chúng ta cũng phải qua nhị thiền thôi, rồi từ đó mới nhận được Bát nhã.

Rồi muốn vãng sanh về Cực Lạc cũng phải nhị thiền thôi. Rồi quý vị phát nguyện xin A Di Đà tiếp dẫn thì Ngài tiếp dẫn. Còn nếu chúng ta tạp niệm dầu chúng ta lạy Đức Phật cho tới sói đầu thì cũng không vãng sanh đâu. Tạp niệm là vừa niệm Phật vừa nghĩ tùm lum hết thì không bao giờ vãng sanh. Thành ra tôi đã nói muốn tu pháp môn nào cũng được, dầu Thiền tông, dầu Tịnh độ, dầu Mật tông, dầu tu tiên, dầu tu ngoại đạo, dầu cho tu yoga, dầu đi làm phước,... thì chúng ta thấy nguyện 18-19-20.

- 18 là tu thuần niệm Phật, Tịnh độ.

- 19 là tu các môn khác, trong đó có Thiền tông, có Mật tông, có Tứ niệm xứ, có tu tiên, có tu yoga,... mà nếu nhất niệm mà có phát nguyện. Nếu nhất niệm thì sanh về cõi trời thôi, ngoại đạo cũng về cõi trời thôi. Chúng ta thấy bên Nam tông cũng có niệm Phật mà về cõi trời thôi, nhưng khác một chút cõi trời Nam tông có Phật pháp. Cõi trời có nhiều cõi lắm, có cõi có Đức Phật, có kinh sách về Phật pháp, có cõi không có.

Chẳng hạn như ở quả địa cầu chúng ta. Thì quý vị biết cõi nào mà cõi trời không có Phật pháp không? Đó là Thụy sĩ. Cái nước Thụy Sĩ là cái nước sướng nhất trên thế giới, hai lần đại chiến chưa có nước nào đánh nó hết. Tất cả thế giới đều bị đại chiến lung lay mà Thụy Sĩ chưa hề bị. Nhưng bên đó không có Đạo Phật, chỉ có đạo Thiên chúa, Tin lành, bây giờ chắc có lẽ có, tôi không rành, hồi đó tôi học đó. Thì bên Thụy Sĩ, 6 tháng làm việc, 6 tháng ăn chơi, cái trình độ văn hóa của nước đó rất là cao, nghe nói không có cảnh sát, không có nhà tù, chỉ có trường học với bệnh viện, cuộc sống rất dễ dàng. Khi mà 2 bên đánh nhau, thế giới chiến tranh, rồi khi cuộc chiến kết thúc rồi thì Thụy sĩ đến để chở những người bị thương, bất cứ lúc nào về nước Thụy sĩ trị hết bệnh rồi mới gởi trả về nước đó, cái nước cao như vậy, trình độ người ta cao, người ta cưỡng bách giáo dục, một người thanh niên nam nữ bắt đầu sanh ra tới lớn là phải đại học chớ không thể nói lớp 12 nữa. Thì chúng ta thấy ở nước chúng ta bây giờ dốt rất nhiều, bên đó bất cứ người công dân nào. Chúng ta hiểu cõi trời, nhưng mà không có Phật pháp là không có giải thoát, chỉ có hưởng thụ thôi, sống đời sống hưởng thụ rất là sung sướng.

Thì chúng ta phải hiểu cái thiện chưa hẳn là giải thoát, mà chưa hẳn là trói cột, cái thiện mà có chiều hướng giải thoát thì chúng ta nhận được cái giải thoát.

Chúng ta muốn vãng sanh về cõi Phật thì cũng phải nhị thiền trở lên kêu là "định sanh hỷ lạc" nhưng nếu không phát nguyện thì về cõi trời hưởng phước tức là sung sướng, an nhàn, hạnh phúc của cõi trời, còn nếu chúng ta thêm cái phát nguyện là chúng ta vãng sanh.

Thành ra nắm được cái đó. Mà cái Tịnh độ chúng ta nói thù thăng là ở chỗ đó.

Còn nếu mà tu theo pháp môn Tứ niệm xứ, Thiền tông thì tới nhị thiền người ta không có phát nguyện về cõi Phật, người ta làm sao qua Nhập lưu tức là nhận được Bất tử. Mà nếu không nhị thiền là không nhận Bất tử được. Mà nhị thiền là phải có sự trăn trở, có sự thao thức, gặp thiện tri thức giúp đỡ thì người ta nhận được Nhập lưu ngay trong cuộc sống này. Thì từ đó là giải thoát đầu tiên cũng là giải thoát cuối cùng. Nhưng nó phải đòi hỏi điều kiện.

Nhập lưu là quả Thánh đầu tiên, từ người trời là cái nhất niệm mà đi qua cái vô niệm là rất khó khăn, rất là khó khăn. Do đó mà chúng ta coi trong kinh, Đức Phật mà sau khi nhận 1 vị xuất gia rồi, từ người trời mà đưa qua giải thoát thì chỉ có Xá Lợi Phất, mấy vị A-la-hán khác không đủ điều kiện để mà giúp đỡ, bởi vì cái quả Nhập lưu rất là khó khăn. Chúng ta đi từ tạp niệm qua nhất niệm thì có thể được, mà từ nhất niệm qua vô niệm là cả một vấn đề trăn trở, một vấn đề thao thức. Bị vì cái vô niệm nó không có pháp môn, không có thầy, không có Bổn Su, không có từ từ, không có lai rai, nghĩa là cái thế giới nó là phi không gian, nó chỉ có cái nhận thức, mà có đối tượng cũng được, không đối tượng cũng được, nó là cái vô lượng vô biên, nó là cái phi điều kiện. Từ cái điều kiện mà nhận cái phi điều kiện là khó nhận vô cùng. Từ tư tưởng đi qua tư tưởng thì dễ, mà từ tư tưởng đi qua cái phi tư tưởng là làm sao qua được, chúng ta đã quen pháp môn rồi, đã quen cải sửa rồi.

Thì chúng ta phải hiểu cái Nhập lưu rất khó, mà khi qua Nhập lưu rồi mà đi tới A-la-hán thì dễ thôi. Chúng ta nhận được cái Bất tử rồi, từ cái Bất tử cho nó liên tục hoài 1/4, 2/4, 3/4, 4/4 là xong, gánh nặng đặt xuống, từ nay con đường đã chấm dứt. Thì chúng ta phải hiểu.

Thành ra tôi muốn nói là tất cả trong kinh Đạo Phật chú trọng vấn đề giải thoát. Mà muốn giải thoát, ban đầu quý vị phải có điều kiện, tức là phải ít nhất tập trung mạnh, kỹ, lâu, sâu tới nhị thiền, còn nếu tam thiền thì tốt nữa, tới từ thiền thì tốt nữa. Nhưng qua tứ không càng tốt nữa, nhưng không thể qua Đạo Phật. Vì sao? Vì cái cõi đó quá sung sướng, nó quá mơ màng, cái cuộc sống nó rất là lâu hàng tỷ tỷ tỷ tuổi, chúng ta kêu là hành khổ, nó giống như là Bát nhã, giống như là vô niệm, thành ra không thể nhận được, tôi nói giống như 2 cái ly nước đó. Thành ra Đức Phật khuyên là đi tới nhị thiên nên qua Bát nhã, hoặc cùng lắm tam thiền, cùng lắm là tứ thiền, từ đó không nên đi qua tứ không.

Chúng ta biết tứ không cao hơn tứ thiền, cái chỗ đó là cái chỗ khó khăn nhất mà quý vị phải suy gẫm. Thành ra tôi ở Đà Lạt đó, ông Thiện Khoa xuống hỏi cô Khánh Hồng hỏi cái câu mà tôi thấy bây giờ hỏi quý vị cũng trả lời không được, nó khó lắm. Cổ hỏi "Tại sao cõi trời phi phi tưởng mà lại sa đọa xuống súc sanh" cái đó là Sư nói trong kinh đã có. Phi phi tưởng mà thấy con cá nó đớp mồi, rồi cuối cùng là ổng tức ổng chết ổng sa đọa xuống làm con chim phi ly, chim phi ly là súc sanh. Mà từ phi phi tưởng là tương tợ, tương đương Như Lai mà rớt xuống súc sanh. Tại sao vậy? Quý vị trả lời làm sao? Phi phi tưởng nó còn cao hơn tứ thiền nữa. Tứ thiền là bất động địa, tam tai không đụng đến: thủy, nước tràn ngập không tới, lửa đốt không cháy, bão táp không làm động tới người tứ thiền, bất động. Mà bất động địa mà so với phi phi tưởng còn lâu, bất động địa còn lên hư không vô biên, hư không vô biên còn phải tập trung mạnh kỹ, lâu, sâu mới lên được thức vô biên, thức vô biến phải tập trung mạnh, kỹ, lâu, sâu mới lên vô sở hữu xứ, rồi vô sở hữu phải tập trung mạnh, kỹ, lâu, sâu mới qua phi tưởng phi phi tưởng, cả một vấn đề cố gắng dữ lắm, thế mà lại lọt xuống thành con chim phi ly, súc sanh. Thì mấy cài vấn đề đó rất là hay, quý vị phải nghiền ngẫm tới lui bài kinh Sáu Sáu trong 15 hạng chúng sanh thì quý vị thấy rõ thôi. Thì tất cả những vấn đề đó trả lời được hết trơn, còn không thì quý vị sẽ bị những cái câu hỏi là quý vị thối chuyển trên con đường tu giải thoát cho quý vị.

Quý vị phải nhớ, trong kinh có nhiều cái Đức Phật không trả lời, Ngài chỉ đưa ra vấn đề thôi, đưa ra bài toán thôi. Mà cái độc đáo của Ngài là đưa ra cái đáp số, rồi cái lời giải thích không có, mình phải tự tìm lấy, nhưng mà Ngài có giải thích ở chỗ khác, mình phải bì bõm lội nhiều chỗ rồi mình ráp lại nó mới sáng tỏ.

Bài kinh Sáu Sáu của tôi đó là muốn chia ra nhiều chỗ, quý vị cứ ngồi trong đó, quý vị bì bõm lội, rồi quý vị ráp lại tất cả những cái vấn đề gì nó đều sáng tỏ hết. Đó là cái ý nghĩa tôi muốn nói.

Rồi tới cái mạt-na, hồi nảy cũng vậy, mạt-na lấy cái gì làm căn, lấy cái gì làm trần, lấy cái gì làm thức. Hôm trước có người hỏi, cũng như ông Thiện Khánh hỏi" Hư không vô biên. Vậy hư không vô biên lấy cái gì làm căn, lấy cái gì làm trần, lấy cái gì làm thức? Đã là hư không rồi!!! Cái nào cũng có căn, trần, thức. Vậy hư không vô biên lấy cái gì làm căn, lấy cái gì làm trần, lấy cái gì làm thức? Rồi cũng như hỏi mạt-na lấy cái gì làm căn, lấy cái gì làm trần, lấy cái gì làm thức? Mạt-na có phù trần căn, có tịnh sắc căn không? Thì vấn đề đó bài kinh Sáu sáu sẽ trả lời sáng tỏ hết, nếu không là chúng ta không chạy. Thì ở đây tôi sẽ đại diện trả lời những cái đó, nghĩa là làm cái chất liệu cho quý vị suy gẫm thôi, chưa chắc tôi trả lời đúng hay không.

Thì cái đó đối với Đạo Phật không thành vấn đề, là cái chất liệu để mình suy gẫm và áp dụng vào trong cái cuộc sống của mình "ích lợi cho mình, ích lợi cho tất cả chúng sanh thì cái đó là phải đúng thôi". Đạo Phật là đạo cuộc sống. Giờ trong kinh có nói hay cái cuộc sống này, chúng ta cũng không tin dầu lời Phật nói, Phật còn hiện tiền cũng vậy, mà Ngài giảng cái gì mà đem lại đau khổ cho mình, đau khổ cho tất cả thì cái đó không phải là Phật.

Thì chúng ta thấy Đạo Phật cái câu đó là cái câu của Đức Phật, cái dân Calama gì đó, Đức Phật lợi đó giáo hóa thì đả có gần 62 tôn giáo đến đó giảng rồi, bây giờ tới Đức Phật, thì nói cái Ngài giảng có đúng hay không? 62 tôn giáo đến đây giảng ai cũng nói đạo mình là chính thống, là đúng đắn nhất, mấy cái đạo kia là còn sơ hở, lầm lạc. Bây giờ Đức Thế Tôn đến giảng, con làm sao biết cái giảng của Đức Thế Tôn là đúng hay không, nó khác với ngoại đạo hết." Thì Đức Phật trả lời một câu rất là sáng tỏ. Chúng ta nên lấy cái đó làm chất liệu mà nghe các Pháp Sư giảng, bây giờ các Pháp Sư giảng rất nhiều, ngoại đạo cũng rất nhiều, nào là Tin lành, nào là Thiên chúa, nào là Khất sĩ, nào là Bắc tông, nào là Nam tông, rồi cũng có nào là Tịnh độ, nào là Bát nhã, nào là Tứ niệm xứ, nào là Mật tông,... đủ hết. Biết bao nhiêu người giảng mà nhiều khi cái câu giảng nó mâu thuẫn nhau. Rồi mình làm sao!?!

Thành ra Đức Phật trả lời rất hay" Các con hãy coi, các con đừng tin dù đó là Phật nói, dù đó là người xưa noi, dù đó là cái truyền thống, dù đó là các bậc đạo sư,... dù ai nói cũng vậy, các con đừng nên theo, cũng đừng nên bỏ, mà các con áp dụng vào trong đời sống của các con mà đem lại hạnh

NHẤP CA PHSLN KHANGR"

phúc cho mình và cho tất cả thì cái đó là đúng, thì các con phải thực hành theo."

Thì bây giờ tôi cũng lấy câu đó tôi làm cái chất liệu để quý vị lấy cái bài kinh Sáu Sáu này, rồi tôi giải thích, quý vị về làm cái chất liệu áp dụng vào trong cuộc sống của mình, có đem lại hạnh phúc cho mình và hạnh phúc cho tất cả mọi người hay không.

Cũng như vấn đề thiện ác cũng vậy. Như tôi có giảng "Biết như thế nào là thiện? Như thế nào là ác? Cha quan trông, hay chồng quan trọng? Sau khi giải thích là cha quan trọng hơn, chồng không quan trọng bằng." Thì Khổng Tử mới hỏi "Bà lão hay quá, nếu vua đó là hôn quân vô đạo thì bà lão trả lời làm sao?" Thành ra giữa vua, giữa cha, giữa chồng ai quan trọng? Rồi giữa vợ, giữa con nữa, ai quan trọng dây? Thì chúng ta thấy là nó rối rấm. Thành ra Đức Phật cũng đã trả lời từ xưa mà chúng ta không để ý. Trước, đưa ra cái giới luật, cái giới luật mà đem lại hạnh phúc cho mình, đem lại hạnh phúc cho người khác thì cái giới này là đúng. "Không sát sanh mà còn phải phóng sanh". Thì nếu sát sanh là đau khổ cho mình, đau khổ tất cả, thì cái đó là không đúng. Mà phóng sanh đó là đem lại hạnh phúc cho người khác, hạnh phúc cho mình thì cái này là đúng. Quý vị áp dụng vào trong cuộc sống, quý vị thấy cái nào thiện, cái nào ác thì quý vị biết liền, chớ đâu cói phải lựa chọn, phải theo Khổng Tử, theo Đức Phật, hay theo cái nào khác.

Thành ra hồi đó tôi thi lớp 12 có câu hỏi của bài luận:

- Người ta nói "Dĩ ác báo oán".

- Còn Khổng Tử "Dĩ trực báo oán".

- Còn Lão tử "Dĩ ân báo oán".

- Còn Đức Phật "Dĩ đức báo oán". Thì cái nào đúng? Cái này khó lựa. Thì cái "Dĩ trực báo oán" tôi không mấy rành. Sau này xuất gia rồi tôi mới nghiền ngẫm tôi mới hiểu. Còn "Dĩ đức báo oán" của Đức Phật là cái gì? Còn "Dĩ ân báo oán" thì dễ. "Dĩ oán báo oán" thì mình dễ hiểu thôi.

Thành ra ở ngoài đời mình thấy có nhiều cái rắc rối, mà nếu mình không tu theo Đạo Phật thì mình chới với, mà chới với thì luân hồi sanh tử. Bởi vì mình tạo nghiệp là do mình mê mờ, mê mờ là vô minh, là si mê.

Thành ra có vòng lẩn quẩn si mê thì mới tạo nghiệp, mà tạo nghiệp rồi thì sanh cái khổ đau là phiền não, mà phiền não thì tạo nghiệp thêm. Mà tạo nghiệp rồi lọt vào trong cái vô minh, mà hễ vô minh sanh ra phiền não, cái vòng lẩn quẩn đó. Chúng ta phải nhớ là vô minh, nghiệp tức là tham đấy, rồi phiền não là sân. 3 cái tham - sân - si này Đức Phật giảng nhiều cách nếu chúng ta không nắm được thì chúng ta chết, mà nắm được thì dễ dàng thôi. Thành ra 3 cái bài đó mà đi vào bài giảng chúng ta thấy là có 1 thôi, nếu chúng ta nắm được cái gốc rồi thì mấy cái đó trả lời dễ dàng thôi, mà trả lời phải nhất trí nhen, trả lời cái bài này khác, 2 cái bài mà nó mâu thuẫn thì kẹt. Thì thôi, tôi xin thưa bấy nhiều đó để quý vị về làm cái chất liệu, rồi học bài kinh Sáu Sáu, chúng ta còn giảng dài dài nữa, có lẽ thêm 1 lần kỳ tới về 3 cái câu chuyện đó để tôi kêu một số, còn một số gạo cội, một số khá nữa, để quý vị nghe rồi mấy người nào mới đó có thể thích người nào đó có thể dựa vào đó học hỏi thêm. Tôi có ý kiến thôi, học mà đông quá, trên 10 vị là quý vị không tiến được đâu, học phải có sự trao đổi, tức là một sự pháp đàm, mình hỏi người giảng, người giảng sẽ hỏi lại mình, thì tất nhiên từ đó là không có giấy tờ, thì ở nhà mình phải coi Phật pháp cho nhiều để có một số vốn chất liệu. Có người hỏi tôi" có số vốn Phật pháp nhiều trong A-lại-da có mất không Sư? Người này chưa hiểu sâu, tôi thích quý vị trả bài. Tôi không phải ác đâu, cũng không phải khó đâu. Mà cái thật tâm của tôi đó là tôi muốn tất cả đều thành Phật hết, mà muốn thành Phật thì A-lại-da phải có chủng tử Phật tức là chủng tử thiện mà có chiều hướng giải thoát, thì đó là Phật, chủng tử thiện không là không được.

Cũng như ông Bồ-Đề-Đạt-Ma bác hết cái người trời. Ở đây có những vị làm phước không, tôi thường không chấp nhận, làm phước là cái bàn đạp để qua trí tuệ. Mà trí tuệ là gì? Là nghe pháp, là có sự hiểu biết, sự hiểu biết này là nằm trong A-lại-da không có bao giờ mất, trừ trường hợp quý vị làm ác, quý vị nghe tôi giảng hoài chớ gì, không có một cái sáng tạo, tôi nói trong A-lại-da mình có đủ chủng tử thiện ác, vô ký, nếu quý vị huân tập chủng tử thiện, niệm Phật vô đó rồi thì chủng tử ác nó tiêu diệt. Mà quý vị bền bỉ quý vị huân tập hoài thì cái chủng tử niệm Phật nó nhiều rồi thì có khi nó tiêu diệt chủng tử kia lại, tôi đã giảng mấy lần rồi. Mà nếu quý vị làm thiện liên tục thì không bao giờ chủng tử thiện mất.

Chúng ta thấy Viên Án, Triệu Thố thù nhau 9 kiếp, mà cái kiếp sống của chúng ta là cả trăm tuổi tức là 800-900 năm mà vẫn còn theo đuổi để mà trả thù, mà là 2 người bạn chí cốt đấy, "thương nhau lắm thì cắn nhau đau". Tới chừng trả thù được rồi đó thì mới chịu đi. Mà ông kia giữ giới rất là thanh tịnh, bởi vì muốn vô phá người ta, là người ta phải có "Cái Tập", Bởi vì ma quỷ nó phá quý vị, quý vị giống như ma quỷ, ma nó bắt là nó coi mặt người ta. Mấy người giữ giới kỹ thì không bao giờ ma quỷ vô được. Thì ông này ổng biết sai ổng giữ giới 9 kiếp rất kỹ, mà cuối cùng cái kiếp thứ 9 có 1 niệm là ham tòa trầm hương mà do ông vua lớn nhất của 9 nước cúng dường. Thì cuộc đời đâu có ai cao như vậy, khởi lên một chút xíu là nhảy vô liền. Thành ra chúng ta thấy chủng tử là những gì chúng ta học là không bao giờ mất. Mất là khi nào chúng ta làm ác, chúng ta làm thiện thì 1000 kiếp mất mà nó vẫn còn. Thôi tôi nhắc như vậy để quý vị cố gắng trên con đường giải thoát của mình. Thì làm sao cố gắng học bài kinh Sáu Sáu, mặc dầu thời buổi này quý vị rất ít thời giờ, tôi vẫn biết, nhưng mà tôi làm bộ tôi làm khó thôi, bây giờ tôi biết quý vị chỉ có xuất gia làm các Sư trong này thì may ra có thì giờ rãnh, bên chùa cũng kẹt, còn làm ăn, còn đủ thứ hết, còn kiếm tiền, còn bên nay không cần kiếm tiền, chỉ có cái bát đi ăn xin thôi.

Quý vị mặc dầu thời giờ rất ít, mà tôi không hù thì quý vị không chịu sắp xếp đâu. Tôi năn nỉ 15' cũng được, ½ tiếng cũng được, 1 tiếng cũng được, nhưng mà phải coi kinh, coi sách vở, phải niệm Phật. "Tích thiều thành đa." Làm hoài thì quý vị sẽ có một số vốn lớn. Rồi nhờ cái hiểu biết của quý vị đó, cái hoàn cảnh của quý vị sẽ thay đôi. Con người thông minh, khôn ngoan thì chư thiên sẽ ủng hộ, Đức Quan Âm sẽ ủng hộ mình, tạo cái điều kiện cho mình càng ngày càng lên. Nếu mình sống thiện thì tất nhiên phải chiêu cảm thiện, chớ làm sao chiêu cảm ác được.

Còn mình cứ đổ thừa hoàn cảnh hoài thì là ở cái ngu si, mà ngu si sẽ kéo cái chủng tử ngu si đến với mình.

Anh khỏi nói anh là người thế nào. Tôi thấy mấy người nhậu đến nhà anh, kết luận anh là người nhậu. Mà bạn bè anh toàn là người cờ bạc, tôi nói anh là người cờ bạc. Còn bạn bè anh toàn là phật tử không, là những người giữ giới không, tôi nói anh là người phật tử.

Người t coi cái cực sống chung quanh minh, người ta biết mình như thế nào. Vậy thì quý vị tạo cái điều kiện thiện cho mình thì mình sẽ đưa mình lên, thì sẽ chiêu cảm những cái tốt, phước báo đến cho mình.

Vậy thì trước khi dứt lời, một lần nữa tôi cũng cầu chúc cho phật tử, pháp hội của chúng ta và toàn thể pháp giới đều chóng vãng sanh Cực Lạc và thành Phật đạo.

Nam mô A Di Đà Phật.