Kinh Sáu Sáu — Tổng Hợp

19. Kinh Sáu Sáu Lần 4 — Tuần 7 — 28/9/Nhâm Thìn (10/11/2012)

Kính lạy Đức thầy Thích Ca Mâu Ni Phật. Mô Phật. Thì hôm nay cũng có duyên lành về Phật pháp, mà cũng là ngày 28 tháng 09 âl, chủ nhật tức là như thường lệ của chúng ta là giảng Phật pháp.

Thì ở đây cái vấn đề chính của chúng ta là 15 hạng chúng sanh. Nếu chúng ta nắm vững cái đó, chúng ta có thể trả lời tất cả các câu hỏi về kinh Nguyên thủy, Tiêu thừa cũng như Đại thừa. Trong đó bài kinh Sáu Sáu là bài kinh căn bản để chúng ta giải thích về 15 hạng chúng sanh.

Thì hôm nay tôi xin nhắc lại về 15 hạng chúng sanh, rồi sau đó chúng ta bắt đầu đi vào bài kinh Sáu Sáu. Tôi chỉ giảng 1 tiếng đồng hồ thôi, còn 1 tiếng sau là phật tử trả bài, tức là có cuộc pháp đàm những câu hỏi hôm trước chúng ta còn đang dang dở, chúng ta sẽ lấy cái hiểu biết từ xưa giờ của chúng ta để trạch pháp, đề phân biệt giữa tư tưởng và Bát nhã.

Như tôi nói hồi thời Thái tử Si-Đạt-Ta có 62 tôn giáo toàn là tư tưởng không. Mà chúng ta biết rồi, tư tưởng là phương pháp đôi trị, phương pháp cải sửa, tu là sửa từ thấp lên cao, từ cao lên tột cùng, nhưng vẫn ở trong cái vòng lần quân của hiện tượng giới. chưa có ai thấy được Bát nhã là con đường thoát khỏi tam giới và viên dung trở lại tam giới, thì cái đó kêu là chuyển nghiệp.

Chuyên nghiệp thì thời buổi này chúng ta có thể làm được. Còn phi nghiệp hoặc là dứt nghiệp đó là vấn đề khó khăn. Mà nói khó khăn thì không đúng, phải nói nó quá giản dị. Mà cái giản dị là cái chúng ta khó tu tập nhất. Nhất là thời buổi này, chúng ta thích bày vẽ thích đặt vấn đề, rồi thích giải quyết vấn đề, mà thật sự vấn đề không có. Cái đó là một cái khó khăn nhất mà từ xưa tới nay chỉ có Thái tử Si-Đạt-Ta sau khi 49 ngày ngồi dưới cội bồ đề mới thấy rõ thôi.

Mà muốn không vấn đề thì chúng ta phải thấy rõ cái diễn biến, cái tiến trình từ khi vấn đề sinh khởi diễn biến và đến khi chấm dứt, rồi lại khởi vấn đề khác, chứ chúng tạ không thể xen vào đó để phê phán, để đối trị, để cái sửa, để thăng hoa, để chạy trốn nó.

Tất cả mọi phương pháp hay là mọi pháp môn thời buổi trước kia, sau này Đức Phật tịch rồi cũng có nhiều pháp môn và cũng tranh chấp nhau về vấn đề đó. Chẳng hạn như Thiên tông, Tịnh độ, Mật tông, Minh sát tuệ, Duy thức tông, Hoa nghiêm tông,... Thì những tông đó toàn là vấn đề. Tức là đặt pháp môn đề đi tới Đạo Phật. Nhưng mà tất cả pháp môn chỉ là trò dối gạt không đi đến giải thoát, nhưng không có nó thì chúng ta không đi đến giải thoát. Thành ra cái đó là một vấn đề khó khăn. Phải nương vào pháp môn và cuối cùng phải thấy rằng pháp môn bất lực trên con đường giải thoát.

Thành ra cuối cùng rồi chúng ta cũng phải đi pháp môn trước. Và tới đây chúng ta dừng, để chúng ta qua cái phi pháp môn, tức là phi nghiệp.

Tất cả pháp môn chỉ là phương pháp chuyển nghiệp mà thôi. Thì cái chuyển nghiệp mặc dù nó khác, nhưng mà đại khái nó cũng đi từ sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền rồi có thể đi tới tứ không. Thì tứ không mới là khó. Tứ thiền là cái quan trọng nhất, cái bàn đạp để đi vào tứ không. Mà tứ không mà bây giờ người ta kêu danh từ nhái, tức là giống hệt tức mà chúng ta khó phân biệt được, chỉ khi nào chúng ta thấy được cái Bất tử, cái Niết bàn, cái Phật tánh thì chúng ta mới thấy rõ nó. Đó là hư không vô biên, thức vô biên, vô sở hữu và phi tưởng phi phi tưởng. Rồi chúng ta sẽ lần lượt đi sâu vào vấn đề đó. Thì cái quan trọng của chúng ta là bậy giờ chúng ta đi sâu vào 4 đường ác, tức là địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula. Và có lẽ rồi quý phật tử phải trả bài thôi, mỗi người phải năm lòng thôi. Trong bài kinh Sáu Sáu có giảng, tức là:

- Do duyên con mắt, do duyên sắc trần phát hiện nhãn thức, thì cái này quý vị đã học mười mấy năm về trước. Hôm nay tôi giảng lần nữa để đồ đậm nét và đi sâu vào đó.

- Còn cái thứ 2 do duyên căn tai, do duyên thinh trần phát hiện ra nhĩ thức.

- Rồi do duyên lỗ mũi, do duyên hương trân phát hiện ra tỷ thức.

- Rồi do duyên cái lưỡi, do duyên vị trân phát hiện ra thiệt thức.

- Rồi do duyên xác thân, do duyên xúc trân phát hiện ra thân thức.

- Rồi do duyên ý căn, do duyên pháp trần phát hiện ra ý thức. Thì 5 căn đầu mắt-tai-mũi-lưỡi và thân thì nó đều nằm ở trên cái óc, nằm ở trong thân, chúng ta nhìn lại cái thân chúng ta. Vì Đạo Phật không bao giờ dạy cái gì ngoài xác thân này, chúng ta nên nhớ chỗ đó. Tất cả địa ngục cho tới phi phi tưởng, tất cả từ Nhập lưu cho tới Như Lai đều nằm trong cái xác thân không đầy 2 thước này.

Thành ra Đạo Phật lấy cái quan trọng "ở cái cách nhìn" mà chúng ta thường kêu là "nhận thức", Đạo Phật kêu là "tâm", chúng ta còn kêu cái "linh hôn", thì danh từ thôi nghĩa "là cái hiểu biết" của chúng ta đấy.

- Hiểu biết như thế nào thì chúng ta sẽ đau khổ ở địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh. Hiểu biết như thế nào thì chúng ta sẽ được hưởng hạnh phúc của cõi trời.

- Hiểu biết như thế nào thì chúng ta sẽ bậc Tứ Thánh.

- Hiểu biết như thế nào thì chúng ta sẽ là Như Lai. Chỉ có 1 cái tâm thôi. Thì ở đây có vọng tâm và có chơn tâm.

Thì vọng tâm. Từ xưa đến giờ đã có 62 tôn giáo bạn, và ngay bây giờ chúng ta cũng đang học hỏi và cải sửa. Có sự tranh chấp nhau giữa vọng tâm. Thì vọng tâm dĩ nhiên có cao, có thấp, có ác, có thiện, có hơn nhau.

Nhưng đứng về phương diện chơn tâm thì tất cả đều bình đẳng hết, bởi vì tất cả đều phát xuất từ 1 cái Chơn tâm.

Chơn tâm chỉ có 1 thôi mà nó lại không có phương pháp tu hành, cái đau đớn của chúng ta là chỗ đó, nó chi là sự nhận lại thôi. Mà muốn nhận lại thì chúng ta phải bỏ hết tất cả mọi phương pháp, mọi Bổn Sư, Đạo Sư, tất cả pháp môn, tất cả thời gian và không gian.

Thì chúng ta thí dụ. Thí dụ thì không phải sự thật, nhưng mà qua thí dụ chúng ta có thể nhận sự thật. Rồi sau đó tôi sẽ nói sự thật chứ không thí dụ nữa. Nhưng mà trước khi đi vào sự thật, chúng ta phải đi qua thí dụ trước.

Thì ở trong kinh, tất cả các pháp môn, tất cả các vọng tâm đều giống như là sóng. Còn chơn tâm là dòng nước, dòng nước thì không có tướng chỉ có cái hình chảy mà thôi. Mà không có tướng thì tất nhiên không có không gian, không có khoảng cách. Nhưng mà khi nó chảy xiết đó thì mất luôn cái hình, thì đó là không không gian, không thời gian, cải hình đó tượng trưng cho thời gian.

Thì đậy tức là Chơn tâm, là Niết bàn tịch tịnh của A-la-hán, từ đó do 1 niệm bất giác đầu tiên (Bất giác này từ đâu có? Thì chúng ta cũng phải tìm tới, nhưng từ từ) thì bắt đầu dòng nước (cái nước đứng lặng bất biến này phi không gian, phi thời gian) mới trôi chảy. Thì trôi chảy đó chúng ta kêu là mờ mờ, mà trong kinh thường kêu là vô minh (vô là không, minh là sáng, không được sáng), thì nó mới xuống thành cái alava thức của chúng ta. Chúng ta kêu là thần thức hay là linh hồn hay là đệ bát thức hay là tàng thức, danh từ thôi mà chúng ta cũng phải hiểu. Thì mỗi danh từ nó có chứa ẩn 1 phương diện, nhiều phương diện của 1 thực tại. Thì chúng ta sẽ đi sâu vào sau.

Thì chúng ta thấy rằng giữa vọng tâm và chơn tâm thì dĩ nhiên sóng không thể thấy được dòng nước, nhưng dòng nước thì có thể thấy được sự chuyển biến của sóng. Đó là một điều mà đòi hỏi chúng ta phải trở về dòng nước. Mà dòng nước thì nó không có tướng, nó chỉ có cái hình thôi.

Thành ra nơi cái lượn sóng, làn sóng chúng ta có thể chuyển hóa, có thể cải sửa thành những lượn sóng cao thượng, tốt đẹp hơn cái lượn sóng đó, thì cái đó phải có pháp môn. Thì có tám muốn ngàn pháp môn như: Tịnh độ, Thiền Tông, Minh sát tuệ,.... như tôi vừa kế lúc nãy. Nhưng mà tất cả pháp môn đều là sóng tức là không phải là Chơn tâm. Thì pháp môn nào cũng được, nó hạp chúng ta thì chúng ta đi pháp môn đó. Nhưng mà rồi cũng phải bỏ. Ngay nơi pháp môn đó, ngay cái lượn sóng đó chúng ta phải nhận lại cái dòng nước. Đó là điều mà tôi muốn nói. Mà nhận lại thì không có Bốn Sư "Do mình tự ngộ không Thầy chỉ dạy", cái khó khăn là ở chỗ đó.

Thành ra chúng ta thấy thế giới chúng ta bây giờ, khoa học càng tiến triển, Sự hưởng thụ càng nhiều thì vấn đề càng nhiều và càng phức tạp. Mà vấn đề tức là sự đau khổ.

Vốn cuộc sống thật sự là không có vấn đề, mà chúng ta đặt vấn đề là cả một sự đau khổ, một sự ngu si rồi. Rồi lại giải quyết vấn đề, tìm cách thỏa mãn vấn đề nữa thì sinh ra vô lượng vấn đề, vô lượng đau khổ.

Thành ra có nhiều người nói Liên Hiệp Quốc tìm cách giải quyết vấn đề hòa bình, đó là vô tình đặt thêm nền tảng của chiến tranh. Thì câu nói này nó sâu xa, nó liên quan Đạo Phật. Cái tìm hòa bình nó không phải sai, nhưng mà nó chỉ đem về các cõi trời, đem về cái hòa bình tạm thôi để rồi chiến tranh dữ hơn.

Thành tội nói chiến tranh không phải là ngưng chiến, không phải là ngưng thiệt, mà là nghỉ mệt để rồi sau đó chiến tranh mạnh hơn. Mà muốn dứt chiến tranh thì không thể dứt chiên tranh ở thể giới được. Đức Phật ra đời không phải là đem lại hòa bình cho thế giới. Chúng ta lầm cái chỗ đó.

Vậy thì Đức Phật sinh ra đời để làm cái gì?

Chúng ta thấy nước Ấn Độ thời đó cũng mấy trăm triệu người, nhưng mà Ngài độ 1.250 thôi. Thì 1.250 vị A-la-hán đó là hòa bình thực sự đấy. Chỉ có ai đắc quả A-la-hán mới là hòa bình thôi.

Hễ còn tư tưởng là còn đau khổ. Mà A-la-hán chấm dứt hẳn tư tưởng. Chúng ta thấy Nhập lưu cũng có 1/4 hòa bình, còn 3/4 đau khổ. Nhất vãng lai 2/4 đau khổ 2/4 hòa bình. Bất lai thì được 3/4 hòa bình 1/4 đau khổ.

Chỉ có mình A-la-hán thôi, A-la-hán là sống hoàn toàn không có tư tưởng nữa. Không có tư tưởng đây không có nghĩa là chấm dứt tư tưởng thiên ác. Chúng ta thường lầm ở chỗ đó. A-la-hán chấm dứt tư tưởng thiện ác khi Ngài nhập Niết bàn, chết cái xác thân này vào Niết bàn tịch tịnh. Nếu Ngài còn thân thì Ngài cũng phải sống trong thiện ác thôi, tức là sống trong nhân quả, nhưng có một điều là không dính mắc trong đó. Chúng ta phải hiểu cái đó Không dính mắc tức là mình vẫn sống với người thiện, người ác, có tư tưởng thiện, có tư tưởng ác mà mình nhận tư tưởng thiện, nhận tư tưởng ác và đồng thời thấy mình vẫn là dòng nước chứ mình không phải là tư tưởng thiện ác.

Cũng như dòng nước mà nó nhận thấy cái lượn sóng thiện, lượn sóng ác, nhưng mà nó vẫn là dòng nước. Bởi vì sóng thiện ác nương vào dòng nước để phát hiện, mà nếu dòng nước nhận mình là sóng thiện, sóng ác thì dòng nước mất, dòng nước quên mình là dòng nước.

Chúng ta thường thường quên chúng ta là cái Bất tử, cho nên chúng ta chạy theo cái xác thân, chạy theo cám giác, chạy theo tư tưởng, chạy theo ý chí và chạy theo cái kinh nghiệm, kiên thức, ký ức cho cái đó "là Ta, là của Ta". Mà chúng ta quên tất cả cái đó nương vào Chơn tâm dòng nước để mà duyên khởi, để mà phát hiện. Thì Đức Phật ngồi thiền, Ngài thấy cái chỗ đó, Ngài mỉm cười. Ngài nói: "Không ngờ rằng tất cả chúng sanh từ địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, cỏ cây đều có cái Bất tử, đều có Phật tánh, đều là Phật." Điều đó chúng ta cần phải hiểu cho sâu xa. Nhưng mà khi nhận mình là lượn sóng rồi thì dòng nước nó không có mất, nó ở ngay đó, nhưng mà nó ẩn. Thành ra cái Chơn tâm lúc ẩn lúc hiện. Khi nào tất cả các sóng im bặt hết thì Chơn tâm mới hiện. Mà khi có 1 sóng tí teo, sóng nối lên rồi thì dòng nước vẫn nằm ở đó mà nó không hiện, chứ còn nước không bao giờ mất, sóng thì mất. Thành ra cái xác thân này, cái cảm giác, tư tưởng, ý chí, kinh nghiệm, kiến thức toàn là sóng. Mà nếu chúng ta không hiểu rành nó thì chúng ta dính mắc nó. Mà dinh mắc nó thì chúng ta đau khổ.

Thành ra chúng ta có 5 cách dính mắc:

1/ Thứ 1 là chúng ta nhận xác thân "là Ta, của Ta, Tự ngã của Ta", cái đó là 4 đường ác đây.

2/ Thứ 2 còn cao hơn nữa là nhận thọ cảm, cái cảm giác dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó "là Ta, của Ta, Tự ngã của Ta".

3/ Thứ 3 cao hơn nữa là nhận cái tư tưởng "là Ta, của Ta, Tự ngã của Ta".

4/ Thứ 4 cao hơn nữa là nhận cái ý chí "là Ta, của Ta, Tự ngã của Ta"

5/ Thứ 5 cao hơn nữa là nhận cái kinh nghiệm, kiến thức,... "là Ta, của Ta, Tự ngã của Ta".

Thì chúng ta đã học kỹ rồi đó, chúng ta nhiều người không biết cảm giác với tư tưởng nó khác nhau ra sao. Do đó mới có vấn đề hiến xác là đau khổ, có vấn đề chết 8 tiếng thì mới chết thật.

Thành ra chúng ta không nhờ Duy thức, không học hỏi con người chúng ta, chúng ta không hiểu được cảm giác, tư tưởng nó khác nhau làm sao.

Còn giữa tư tưởng với ý chí thường kêu là nghiệp nó khác nhau làm sao. Rồi giữa ý chí, nghiệp nó khác kinh nghiệm, kiến thức, ký ức tức là thức uẩn như thế nào.

Mà nếu không hiểu được nó là chúng ta không thể mà lặng lẽ mà nhìn nó được. Lặng lẽ là khi mình biết rõ nó, mà nếu lặng lẽ nhìn nó, biết rõ nó thì đâu có dính mắc nữa. Do cái khổng biết rõ mà trong kinh kêu là vô minh, tôi thường dùng cho nó rõ là lờ mờ. Mình biết cái gì lờ mờ thì bắt đầu có nghi. Nghi thì bắt đầu có vấn đề, mà vấn đề thì có tội, mà tội thì có đau khổ.

Bữa nay tôi nói cho rành, quý vị nhớ. Rồi chúng ta phải học về sắc uẩn, về thọ uẩn, về tưởng uẩn, về hành uẩn và về thức uẩn. Thì quý vị phải thuộc lòng thôi. Tôi cho mấy cái bài đề đối chọi giữa tư tưởng và Bát nhã. Giữa sóng sắc, thọ, tưởng, hành, thức với cái dòng nước Chơn tâm là Bát nhã. Thì đó là tôi để thử quý vị coi hồi xưa giờ quý vị hiểu như thế nào. Rồi chúng ta cũng phải trở lại bài kinh Sáu Sáu, trở lại 15 hạng chúng sanh, học một cách cho thật kỹ và phải trả bài về những cái đó. Rồi chúng ta còn phải trở lại bài vở chúng ta, tôi chưa có giải thích gì hết, tôi thử coi cái hiểu biết quý vị như thế nào để rồi chúng ta đi sâu vào cái tiến trình ngũ uẩn. Khi chúng ta hiểu rành nó rồi thì chúng ta có thể lặng lẽ, thì chừng đó cái lặng lẽ nó đến với chúng ta thôi, chứ chúng ta không thể đi tìm Niết bàn được.

Mà khi chúng ta phân tích cho rõ ràng tiến trình ngũ uẩn thì chúng ta thấy nó bất lực, nó chi là sóng thôi. Dâu có phân tích cách mấy, dầu có tiến hóa cách mấy, dầu có thăng hoa cao cách mây thì nó vẫn là sóng. Chừng đó thì chúng ta hiểu rõ nó rồi, thì cái hiểu rõ chính là Bất tử, chính là Bát nhã, chính là Niệt bàn. Thành ra vô tình chúng ta không đi tìm chơn lý, chúng ta chỉ phân tích cái diễn biến, cái tiến trình của tư tưởng. Khi hiểu rõ nó rồi thì chúng ta lặng lẽ nhìn nó mà không cải sửa, không xen vào, không phê phán, không chỉ trích nó. Thì khi thấy rõ nó như vậy thì cái thấy là Niết bàn chứ chúng ta không thể đi tìm Niết bàn. Mà chúng ta chỉ thấy rõ vấn đề mà vấn đề thì nó phức tạp đấy, phải cần chúng ta phân tích đi sâu vào nó. Khi hiểu rõ nó rồi thì cái hiểu rõ này chính là Niết bàn.

Còn nếu chúng ta hiểu không rành, lờ mờ. Thì lờ mờ thì bắt đầu sanh sự, có vấn đề đấy. Thành ra từ nay trở đi là cuộc sống chúng ta có nhiều vấn đề. Cũng như vấn đề ngày 21/12/2012 tận thể gì đó. Chúng ta thấy chúng ta lo sợ.

Nhưng mà chúng ta có hiểu tại sao như vậy không? Tại sao có cái vụ 21/12 không? Cái đó có đáng sợ hay không?

Sợ cũng là sai lầm, mà không sợ cũng là ngu si. Chúng ta chỉ cần thấy rõ thôi. Thấy rõ rồi chúng ta biết đây là tiến trình của tư tưởng, cái phịa của tư tưởng. Thì bây giờ chúng ta không gạt bỏ, mà chúng ta không chấp nhận, mà chúng ta không chạy trốn. Thì chính cái thấy rõ này là Niết bàn, bao giờ nó cũng như bao giờ, nó là lặng lẽ, nó là Như Lai. Nó không từ đâu đến mà nó cũng chẳng đi về đâu. Tất cả lượn sóng chỉ nương vào nó để rồi thành-trụ-hoại-không. Nhưng mà nó bao giờ cũng vậy, nó không: thành-trụhoại-không gì hết. Nhưng mà nó chính là cái chỗ nương của thành-trụ-hoại-không. Thì chính Thái tử Si-Đạt-Ta thấy cái chỗ này.

Nhưng mà Ngài thấy chúng sanh lặng lẽ để tìm hiểu cái tiền trình ngũ uẩn, thì khó khăn chúng sanh không chịu dừng lại.

Thời buổi Đức Phật là thời buổi đời sống đơn giản nhất, mà Ngài cũng thấy khó khăn huống chi là thời buổi này. Thành ra Đức Phật biết sau này cái thời mạt pháp này, chúng sanh có nhiều tiện nghi, có nhiều cái hưởng thụ. Mà càng nhiều hưởng thụ thì càng nhiều vấn đề. Mà vấn đề chính là đau khổ. Thành ra chúng sanh thời sau này đau khổ vô cùng, thì không thể nào mà thấy rõ vấn đề đâu.

Thì Ngài nói thôi các con chỉ nhật niệm thôi, chứ không thể qua vô niệm, không thể thấy rõ được, thì chỉ cần đi tới nhị thiền. Đúng ra nhị thiền mà có sự trăn trở có sự thao thức, có một sự nhức nhối, khắc khoải về nó, thì chúng ta có thể nhận được Phật tánh, nhận được cái Bất tử, cùng lắm là Nhập lưu, Nhất vãng lai thôi. Còn muốn đi tới Bất lai, A-la-hán là phải đi tới tứ thiền. Nhưng mà tiến trình sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền thì tôi thấy hầu như không có ai giải thích rành hết, trong tất cả kinh điển bây giờ thì chúng ta có thể thuộc lòng được. Thì tôi chỉ có thể giảng tới nhị, tam chứ còn tứ thiên tôi không có rành, mà tứ thiên là chỗ quan trọng nhất để đi tới đạo quả A-la-hán. Thì chúng ta phải học, học cái bài vở rồi về chúng ta về phải nghiền ngẫm tức là phải có thì giờ ngồi thiền. Mà ở đây tôi thấy phật tử ít có ai ngồi thiền, mà ngồi ít nhất là 2 tiếng. Tôi đi, tôi thấy bên nam thì coi bộ dở quá, bên nữ có một số khá khá, còn không biết ngồi được bao lâu. Tôi thấy có một số ngồi gần 2 tiếng như cô Tấn, cô Như Nhật, cô Hạnh mấy người đó giỏi. Còn bên nam chỉ có ông Thiện Khánh, Thiện Đức mấy người đó thôi.

Nếu không ngồi thiền là chúng ta không đi sâu vào Đạo Phật được. Bởi Đạo Phật có 3 cái "Văn - Tư - Tu".

- "Văn" là nghe giảng pháp

- "Tư" là thời giờ suy gẫm, thì đây là ngồi thiền đấy, chứ đâu phải nghe như vầy là biết đâu. Chưa đâu. Đó chỉ là con trâu ăn cỏ thôi, muốn biết là về ngơi nghỉ tức là ngồi thiền đó, ọc nó ra rồi nghiền ngẫm, rồi nhơi tới nhơi lui hoài cho tới nó bấy nhầy, rồi nó thành thịt xương da của mình.

- Rồi bây giờ mới "Tu" được, nó tràn ra thành cái sự thực chứng của mình. Thành ra tôi thấy Bát nhã nó không khó nhưng mà nó không phải dễ, mình phải nghiền ngẫm hoài, tới một lúc nào đó. Mà mình có bên bỉ nghiền ngẫm hay không! Và có thời giờ nghiền ngẫm hay không!

Thành ra Đức Phật mới đòi hỏi giới luật. 5 giới không thể nào nghiền ngẫm được đâu, phải 8 giới, còn không là phải 10 giới, xuất gia. Mà xuất gia hồi xưa chứ xuất gia bây giờ, tôi thấy cô gì ở Sa Đéc nói còn bận hơn tụi con nữa. Phật sự! Không biết phật sự là cái gì.

Đi độ người ta, phát bô đề tâm mà trong lúc chưa độ mình. Từ xưa giờ, Đức Phật không chấp nhận cái đó. Mà cả tới Không Tử cũng vậy, Ngài không có chấp nhận mà độ tha mà mình chưa độ. Đức Phật từng nói "Tự độ mới độ tha. Tự giác mới giác tha. Giác hạnh mới viên mãn". Chứ không phải có giác tha mà tự giác chưa có.

Thành ra bây giờ chúng ta thích đi độ đời, thích đi ủy lạo, đem tiền thảy ra đó rồi cầu phước báo, giống như Lương Võ Đế, tưởng cái đó là giải thoát. Làm sao giải thoát được. Thành ra sự lầm của Lương Võ Đế tức là sự lầm của chư phật tử hiện giờ. Cũng như cô Yến gặp tôi cô nói không nghe pháp đâu, chỉ cầu vãng sanh về Cực Lạc là thành Như Lai rồi. Tôi nói trời ơi, không nghe pháp làm sao mà vãng sanh, lấy cái gì mà vãng sanh?

Tôi đi vùng sâu vùng xa cũng bị cái vụ đó. Niệm Phật rồi về với Phật. Lấy cái gì về với Phật chứ?

Lẩy cái xác thận này về hả?

Rồi cái linh hồn này nó ra làm sao?

Rồi làm sao mà nó xuất ra khỏi thế xác này?

Nếu cái đó không học giáo pháp làm sao biết. Niệm Phật là niệm bằng miệng thì chết rồi. Ngàn năm cũng không vãng sanh được. Sau này cô hiểu, nghe cô trả bài ngon lành chứ đâu có gì đâu, cô cũng hiểu được qua Bát nhã đó chứ, tại mình không chịu học, mình lười biêng. Đúng là quý vị cái nhớt đây mình. Mình phải cả gan. Mà cô lại rảnh chứ đâu phải bân gì nhưng mà làm biếng. Bởi vì học hỏi nghiền ngẫm cái giáo pháp nó nhức đầu lắm, mà nó phải liên tục cho tới chết thôi. Chứ không phải nói con tu 1-2 năm, 1-2 tháng, không có vụ đó. Mà ở đây quý vị sung sướng nhất. Các nơi người ta từ Sài Gòn, từ Vũng Tàu người ta cũng ráng lội xuống người ta nghe.

Giờ ít có ai giảng chánh pháp, ít có ai giảng các pháp ở trong thân mình hết. Nói chuyện khơi khơi chọc cười, vỗ tay vậy thôi, chứ còn mố xẻ cái xác thân chưa đầy 2 thước này, tôi chưa thấy.

Rồi quý vị sẽ thấy cái tứ thiền nó rất khó. Trong kinh có nhưng mà nói quá cô đọng, nhất là Đại thừa nói: "Ly dục sanh hỷ lạc. Định sanh hỷ lạc. Ly hỷ diệu lạc. Xả niệm thanh tịnh"', sướng không.

Kinh Nguyên thủy người ta dài hơn nhưng mà cũng cô đọng "Người hành gia phai diệt 5 triền cái, chính 5 triền cái làm cho tâm xao động, làm cho trí tuệ muội lược. Rồi ly dục ly các ác bất thiện pháp, chứng và trú thiên thứ 1. Một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh có tầm có tứ", ', nó rất là dài. Đại thừa "ly sanh hỷ lạc", sướng không.

"Rồi diệt tâm và tứ chứng và trú thiên thứ 2. Một trạng thai hy lạc do định sanh, không tâm không tứ nội tỉnh nhất tâm". Đại thừa thì "định sanh hỷ lạc", có 4 chữ thôi. Cái này giải thích cả một vấn đề. Mà không phải giải thích, mà quý vị phải thực tập trong đó, phái tu tập trong đó, có ai giáng đâu. Tôi mới là dựa vào, tôi coi, tôi cũng chả hiểu gì. Mấy chục năm về trước, 30-40 năm về trước, tôi cứ trăn trở về vấn đề này. Thì mấy bộ luận có giảng, nhất là bộ luận Vi Diệu Pháp của Narada Thanh Tịnh Đạo. Giờ tôi coi hết nối rồi, coi luận là nhức đầu, trong đó phân tích.

Tôi nhờ qua Duy thức nữa, nhưng mà tôi tới tam thiền tôi có thực hành trong đó, còn Tứ thiền, nói thật tôi cũng lờ mờ thôi. Bởi vì hồi đó mình có kinh đâu mà coi, tu thì có mà tu mù. Tới sau có kinh coi nhưng sức khỏe nó đã xuống rồi, cái thế giới của nhập xuất đó nó đòi hỏi có nhiều điều kiện, thế giới tư tưởng phải đủ điều kiện mới nhập được, mất điều kiện là không nhập lại được nữa.

Tôi bây giờ muốn nhập lại không được, hồi đó tôi 1 lần ngồi 7, 8 tiếng 9, 10 tiếng, ngồi mất thân luôn, bây giờ có 2 tiếng hà, đúng ra 1 ngày 10 tiếng chứ, nhưng mà cái thân mình, sức khỏe mình không được đây đủ nữa.

Mà hồi đó không khí tốt, ăn uống đô cũng tốt đâu có hóa chất như bây giờ. Bây giờ không thể kiêng cũ được, kiêng cũ là nhịn đói, tất cả cái gì cũng có đồ hóa học trong đó. Con người vì cái lòng tham cho phân hóa học riết đất nó chai hết, phải để phân hóa học, mà để thì nó chai, phải đề nhiều hơn nữa, riết rồi đất chết, chứ mọi năm ta trồng lúa có 1 mùa, còn bao nhiêu người ta đào đất lên người ta phơi năng, cái đó rất là thiện nhiên, bây giờ đâu cho đất nó nghỉ. Bây giờ, 1 năm làm 4-5 mà càng làm thì sản xuất nó càng ít. Chúng ta thấy lòng tham con người nó dại dột lắm, người ta nói "tham thì thâm". Chúng ta trở lại. Tôi muốn nói về vấn đề 4 đường ác lại. Rồi quý vị trả bài. Rồi tới 4 đường thiện, rồi mới tới 4 Tiểu Thánh, rồi 3 bậc Tam Tôn thì chúng ta nói sơ thôi. Bốn Tiểu Thánh là Bát nhã thì nó giống hệt như là 4 đường ác và 4 đường thiện thì chúng ta phải hiểu rõ, hiểu rõ trên lý thuyết, cái bánh vẽ thôi, để rồi nhân đó chúng ta thực hành, chúng ta tự lựa chọn lấy, trúng trật thì mình phải ráng chịu thôi, chứ hồi xưa là có người thọ ký. Cũng như Huyền Giác, ông đắc mà ông còn nghi ngờ phải gặp Tô Huê Năng thọ ký. Thời ông còn có Huệ Năng thì may phước, thời này sợ không còn. Hồi xưa người ta nhờ Đức Phật. Thành ra thời này không biết sao! Tôi cũng lưỡng lự không biết mình đắc quả gì! Thì thôi cứ "Yết đế, Yết đế thôi" tức là tu cứ tu thôi, chứ đừng có đặt vấn đề nữa, thì mình tự biết mình cũng như uống nước nóng lạnh tự người đó biết. Thành ra tôi chỉ giải thích trao đổi với quý vị thôi, về tự quý vị thực hành lấy. Thành ra tôi thấy thời buổi này, thôi thì mình đi Tịnh độ nó khỏe hơn. Tịnh độ thì đòi hỏi nhất niệm mà phát nguyện thì về với xứ Cực Lạc, về với giáo hội, về cõi Phật thì sướng hơn. Còn nếu nhất niệm mà không phát nguyện thì A Di Đà không tiếp dẫn, chúng ta tự lực có thể về cõi trời. Còn nếu tạp niệm thì xuống 4 đường ác, dầu có tha thiết nhờ A Di Đà tiếp dẫn, A Di Đà cũng không có tiếp dẫn mấy người đó, 4 đường ác là xứ Cực Lạc không có.

Thành ra dầu muốn dầu không quý vị cũng phải nhất niệm thôi. Mà nhất niệm, trước khi chết hít vô mà không thở ra nhớ tới A Di Đà, nghĩ A Di Đà, tưởng A Di Đà thì vãng sanh ngay lập tức. Còn hít vô thở ra nhớ điều ác trong cuộc sống này thì xuống 4 đường ác, còn nhớ điều thiện thì sanh về cõi trời.

Thành ra cái quyết định là ở cái hơi thở cuối cùng. Chúng ta thấy vậy dễ quá, nhưng mà không phải dễ. Bởi vì khi mình gần chết thì tứ đại: đất, nước, lửa, gió xác thân phân ly, ngũ uẩn rã rời, sắc-thọ-tưởng-hành-thức nó đảo lộn hết, chúng ta không đủ định lực để mà làm chủ nó, tức là điều khiển nó.

Cũng như bây giờ nếu quý vị ngôi nghe pháp đây mà tư tưởng nó nghĩ tới nhà, mình có đủ định lực mình kéo nó về hay không, hay là nó đi một hôi mới nhớ rồi mới kéo nó trở lại.

Mình niệm Phật nó phóng mình có thể kéo lại được hay không? Và muốn nó khỏi phóng được hay không? Thì cái ý chí đó giúp chúng ta vãng sanh.

Thành ra mới đâu quý vị phải niệm Phật đêm từ 1 tới 10, mà có người đêm vậy cứ đêm hoài, đã nó không phóng rồi phải qua giai đoạn thứ 2 niệm Phật khỏi đêm, có người không cần đếm từ 1 tới 10 họ đi thẳng vào niệm Phật khỏi đếm thì cái đó căn họ nhiều kiếp, thì cái đó tùy thôi, chứ không phải cái gì có khuôn khổ cố định. Đạo Phật không có cái gì cô định hết. Thành ra quý vị cứ lại hỏi tôi hoài, đâu có khuôn khô gì đâu. Có người đau khổ vì cuộc sông, vợ chông, cha mẹ, con cái giờ nó bất hòa với nhau, bây giờ con phải làm sao. Tôi nói đâu có làm sao. Rồi bị ma nhập có người cái thân bị 2-3 linh hồn nó nhập vô đó, rồi hỏi tôi làm sao cho hết. Tôi đâu có làm sao được, nhưng mà tôi chỉ cách. Còn không quý vị đi thầy đi 30, 40 thầy nó vẫn nhập như thường. Mình trói cột, mình phải mở. Mà mở bằng cách nào? Thì cái đó tôi đại diện cho Phật tôi xin chỉ con đường, nếu làm theo đó mà không ra khỏi, tôi xin chịu tội. Nhưng mà dám làm hay không, đó là vấn đề của quý vị. Thành ra đến tôi là hết thôi, nếu chịu làm là 10 người hết 10 người, mà không chịu làm thì phải chịu thôi.

Như cô gì bên Mỹ về đây bị nhập, nhưng kêu ăn chay, không dám ăn. Mà nói ăn chay ăn suốt đời hả Sư? Trời ơi thì ăn tháng 10 ngày thôi, còn 20 ngày ăn tôm, cua, cá, tép. Nói "Vậy suốt đời không ăn gà, vịt, heo, chó,..." Tôi nói cái đó vĩnh viễn. Rồi nói "Vậy con làm không được, con rất thèm ăn gà vịt". Tôi nói vậy cứ để cho ma nó nhập. Mình không chịu làm, mà cái đó mới cái thân thôi, còn phải cái tâm nữa, niệm Phật đếm từ 1 đến 10, niệm Phật khỏi đếm, khỏi cần niệm Phật, tội giảng cho nghe, niệm phải liên tục hoài, 1 ngày 1 đêm phải ít nhất 1 thời, còn 2-3 càng tốt, mà bỏ là không được. Chúng ta thấy "cái bên là khó nhất", mà hê bên thì làm cái gì cũng làm nên hết. Người ta nói "Chê tâm nhất xứ, vô sự bất thành", tập trung kỹ mạnh lâu sâu vào 1 cái đối tượng thì cái gì cũng làm được hết. Mà dám tập trung không? Dám bền bỉ không? Thì cái đầu cũng là ý chí thôi.

Ý chí là mạt-na. Người ý chí mạnh là có thể làm tất cả các việc, nhưng mà tới cuối cùng là giải thoát không được nha.

Ý chí là đưa tới kiến thức, kinh nghiệm, nó đưa tới sở tri chướng và cái nghiệp chướng. Thì dứt được cái nghiệp chướng mới đắc A-la-hán, dứt sở tri chướng mới đắc quả Như Lai. Thì cái đó giảng sau.

Nhưng bây giờ phải nhờ ý chí thôi. Ý chí mạnh thì chúng ta có thể đi từ sơ thiền, nhị thiền thì chết tự lực chúng ta vãng sanh. Nhưng thời buổi này không phải dễ làm, có mấy ai mà khỏi cần niệm Phật mà vẫn nghe tiếng niệm Phật, ở đây chưa chắc quý vị làm được hết.

Nhưng cái tài ba, tài tình của Đức phật Thích Ca là tạp niệm vẫn vãng sanh. Chúng ta phải hiểu Duy thức cho rành, chứ tạp niệm làm sao vãng sanh. Đức Phật A Di Đà nói may người tạp niệm là Ngài không có tiếp dân. Mà muốn nhất niệm phút cuối, tức nhiên phải có hoàn cảnh thuận tiện, tức là phải nhờ ban hộ niệm, cái tư tưởng của con người mà yếu mà được người khác giúp đỡ thì phút cuối vẫn có thể mạnh được, thì Đức Phật tiếp dẫn là tiếp dẫn cái đó. Khi mà tư tưởng mình đã đủ điều kiện mạnh rồi thì Ngài tiếp dẫn một cái một, khi tư tưởng mà quá yếu thì làm sao Ngài ứng được, phải cảm Ngài mới ứng được.

Mà bây giờ tư tưởng tôi yếu quá tôi phải làm sao? Thì phải nhờ Ban Hộ niệm, cái đó là cái độc đáo của pháp môn Tịnh độ mà pháp môn khác chưa có. Thành ra nhờ cái tha lực. Mà trong kinh Đức Phật nói người giữ 1 giới có 36 chư thiên và chư thần ủng hộ, chúng ta giữ 5 giới là có 180 rồi mà được 70, 80 người nữa thì vãng sanh dễ dàng thôi, chúng ta phải hiểu cái đó.

Hén cô Mỹ, đòi thỉnh tôi về. Hôm trước ông Liên Trường thì cái trường hợp nó hơi khác, ông là người nam, ông có tu Tịnh độ, ý chí của ông, cái niêm tin về A Di Đà vệ tôi nó rất là mạnh, mà ông chết rất là tỉnh táo, ông đợi tôi về đó mà. Thì 4 tiếng đồng hồ tôi đến, ông còn tỉnh, ông hỏi từng chút, từng chút đi đến đây tới Cần Thơ, Sóc Trăng, Vĩnh Châu, ông hỏi dài dài ông rất là tỉnh táo.

Mà trước kia đó ông bị ung thư phối nghe cô con nói. Ông không chịu tu, không có niệm Phật, ông không có tin, ở ngoài đời mà người Tàu nữa. Tới chừng mắc bệnh ung thư, bác sĩ chạy, bắt đầu niệm Phật thì hết. Do cái hết mới có niềm tin, nhưng không chịu thọ giới, không chịu quy y Tam bảo. Không phải ông không chịu, nhưng mà ông lựa người nào, cái đối tượng nào hạp với ông, ông mới chịu thọ giới. Có 9,10 mười mấy vị Sư không hạp với ông. Tới chừng tôi xuống giảng hạp với ông, ông xin thọ giới thì cô con cô mừng. Con xin ba con thọ giới với mười mấy Sư rồi mà ba con không chịu, bây giờ tự nhiên gặp sư ba con chịu thọ giới.

Từ khi thọ giới với tôi rồi thì niệm Phật, 2 năm sau bệnh tái phát. Thì ông 84, 85 tuổi rồi, ông nghĩ thôi giờ không xạ trị gì nữa, nó nhức nhối lắm, bây giờ theo Phật A Di Đà. Tức là ông nguyện nhất niệm, ông thấy cái chết là quan trọng, chứ giờ trị làm gì nữa tám mấy tuổi rồi, Đức phật 80 mình 84, 85 rồi còn gì nữa còn sông bao nhiêu, sông làm cái gì nữa, thì ông xin gặp mặt tôi.

Tôi xuống khai thị 3 lần, đến lần thứ 3 ông mất. Nó nhức nhối lắm, ông bị ung thư, nó di căn rồi nó vỡ, nhức lắm, ông chịu cái đau khổng nổi. Nếu chịu cái đau khổng nổi mà quơ tay này kia thì A Di Đà làm sao hiện, nó là tạp niệm, mình nhớ cái đau mà không nhớ tới Phật. Tôi nhắc ông lần thứ 1, lần thứ 2, ông có niềm tin vững chắc, tôi nhắc lần thứ 3 ông nói con kính Sư con nhất định cố gắng nghe lời Sư, nhờ cái niềm tin, ông tập trung nhớ A Di Đà không nhớ cái đau nữa. Mặc dù quá đau nhưng mà ông nhớ A Di Đà chứ không nhớ cái đau, cũng là pháp đối trị đấy. Thì A Di Đà hễ cảm thì Ngài phải ứng thôi, cái đó dĩ nhiên, nam châm mà nó mạnh thì nó hút sắt chứ không cấm cản được. Thì ông tắt thở. Tắt thở trong tình trạng này thì ông vãng sanh thôi.

Rồi cuối cùng là Ban Hộ niệm ở Vĩnh Châu người dân rất thật thà chất phác, mà Tịnh độ người chất phác đó là định lực họ mạnh lắm, họ không nghĩ chuyện như ngoài đời, không như ở chợ tranh giành đủ thứ. Quý vị có về miên quê sông, quý vị mới thấy, bây giờ không biết sao chứ mấy năm về trước, người dân rất là hiền họ chỉ làm rẫy thôi, thành ra cái tư tưởng họ rất yên tịnh, rất là bình an, họ cầu A Di Đà tới thì tất nhiên cảm ứng nó mạnh. Mà bắt đầu niệm Phật khi tôi xuống cho tới vô lò thiêu không có dứt, đông quá 70-80 tôi nói chia nhóm 4 hoặc 6 người thay phiên nhau niệm cho tới vô lò thiêu. Thiệt họ làm cho tới vô lò thiêu.

Niềm tin ông rất vững, ông có xây kim tĩnh rồi nghĩa là hòm chết có rồi, người Tàu chết không có chịu thiêu. Thì tôi hỏi cô con, cô con có hỏi mười mấy lần mà ông nói "Ba chôn thôi hà", làm kim tĩnh rồi.

Tôi nói với cô là thiêu. Cô nói ông không chịu, Tôi nói "Vậy tôi nói à". Cô nói "Vậy Sư nói không chừng ba con nghe". Tới chừng tôi hỏi ông, thì tôi thấy niềm tin ông quá vững.

Tôi nói ông chết thiêu hay chôn? Ông nói "Kính bạch Sư, tùy ở Sư, Sư dạy sao con nghe vậy".

Tôi nói "tôi dạy là thiêu". Tôi ngoắc cô con lại, tôi nói "cô nghe ba cô nói kìa". Cô nói "sao ba?" Ông nói "Con nghe Sư, Sư dạy sao con nghe vậy". Thành ra đề cái kim tĩnh lại, đem đi thiêu. Tôi mới nói cô thiêu có xá lợi, niềm tin ông vững mà ông chết một cách tỉnh táo và để 8 tiếng Sáng 5h tôi tính đi về, cô thỉnh ở lại, cô thỉnh tôi rờ. Tôi nói hồi đó tới giờ tôi chưa thấy người chết mà tôi cũng không có rờ. Cô năn nỉ "Ba con tin ở Sư, nếu Sư rờ cái nhân điện Sư, thần lực Sư ba con cảm mến chắc vãng sanh cao". Thì tôi thấy cô năn nỉ, tôi rờ thì lạnh ngắt hết cuối cùng cái đỉnh đầu nóng thôi. Tôi rờ lạnh hết trơn, từ cái trán tôi rờ xuống cái mặt, cái bụng lạnh nhất hết thảy, tới chân, tới bàn chân đều lạnh ngắt hết. Tôi nói "Sao hồi đó tới giờ tôi chưa từng rờ mà rờ không thấy chỗ nào nóng hết cô ơi". Cô con mới nói "còn cái đầu Sư?" Tôi nói "Trời ơi, cư sĩ làm gì mà cái đầu nóng, cái đầu là bậc Thánh"(đảnh Thánh, nhãn sanh thiên,...) mà tôi cũng gỡ cái mũ, vì tôi đội mũ vàng cho ông, tôi rờ thấy cái đầu nóng. Tôi nói "Rồi, vậy là ông vãng sanh về Trung phầm. Thôi giờ tôi về". Cô nói giờ Sư về con cũng chịu, con chuẩn bị xe hết rồi. Tôi nói cô nhớ thiêu mò xá lợi cho kỹ, chắc là xá lợi ông nhiều. Mà tôi có biết nhiều là bao nhiêu, đâu ai dè xá lợi 1 đống. Hai ngày sau cô điện cho hay. Tôi hỏi cô đếm được vài trăm viên không? Cô nói vài ngàn viên đựng trong 1 cái thố và 1 cái rổ. Thì quý vị thấy vấn đề vãng sanh là niềm tin vững chắc và cái phát nguyện. Ông tin vào A Di Đà và tin vào tôi, mà tôi là phụ thôi, nhưng mà ông mới chánh. Ở Vĩnh Châu không biết nên nói do tôi, tôi muốn cho ai chết là chết, muốn cho sống là sống, muốn cho vãng sanh là vãng sanh là cho. Tôi nói "Trời ơi! làm như tôi là A Di Đà". Mà A Di Đà chưa chắc làm được. Thành ra quý vị nhớ vấn đề vãng sanh là do người chết, do người hấp hối thôi. Giờ chúng ta trở lại.

Tôi muốn nói quý vị cũng phải tìm hiểu, tìm hiểu về con người mình để rồi niệm Phật cho đúng đắn. Ở đây có một số làm công quả rất hay, chẳng hạn như là cô Tươi, cô Nhàn, cô Hải, cô Dung mật,... mấy người đó công quả rất hay mà giáo pháp thật là làm biêng. Tôi không chịu vấn đề đó, lo cúng dường ma không giáo pháp là tôi không đồng ý, tôi muốn quý vị phải nắm vững giáo pháp, vì Giáo pháp là Thầy của Chư Phật và Thầy của tất cả chúng sanh.

Đức Phật có danh từ là Pháp Vương, Ngài không làm vua đời, vua người mà Ngài làm vua pháp. Thì chúng ta là Pháp Vương tử là con của vua pháp, nhất là người xuất gia, không có làm nghề nghiệp gì hết, chỉ đi xin ăn và giáo pháp thôi. Thành ra quý vị thấy tôi đâu có gì, tôi chỉ có giáo pháp thôi, không tiền, không bạc, không nhà cửa, không vợ, không con, thì chỉ còn đi xin ăn và giáo pháp.

Người phật tử cần ở quý Sư, cần cái gì? Họ đâu cần tiền bạc, ông Sư đâu còn mốc gì, chỉ còn cái đức thôi. Chỉ cần quý Sư dạy cho tụi con giải thoát, mà dạy là quy Su phải thực hành trước, cái khó khăn là ở chỗ đó, chứ dạy ai không dạy được, ai không nói được, nói mép như tôi ai mà không nói được. Nhưng mà nói mà có thực hành hay không? Chúng ta kính Đức Phật không phải Ngài giảng pháp hay, không ăn thua gì hết. Mà Ngài nói cái gì là Ngài thực hành cái đó. Cái đáng kính là cái thân giáo của Ngài. Cũng như tôi kêu phật tử đừng có tham tiên mà tôi giữ tiên vàng bạc cá đông thi làm sao phật tử nghe tôi được, tôi biểu quý vị cố gắng ăn chay trường mà tôi ăn mặn thì thôi chết rồi. Cái khó khăn là cái cuộc sống của nhà Sư đó.

Thì quý vị cũng vậy sau khi mà hiểu giáo pháp, quý vị cố gắng thực hành nó, hễ giảng sơ thiền - nhị thiền quý vị phải đi vào sơ thiền - nhị thiền - tam thiền đó, quý vị chỉ người ta là quý vị phải thực hành qua, tôi cũng sợ chỗ đó, tôi thưa thật tứ thiền tôi không có rành, hồi xưa tôi có đi tới tam thiền mà tôi không rành đó là tam thiền nữa, nhưng giờ tôi mới biết đó là tam thiền, giờ nhờ có kinh sách, hồi xưa đâu có kinh, tu là nhắm mắt tu mù thôi. Rồi sau Hòa Thượng Minh Châu dịch tiếng Pāli. Tiếng Pāli không có kinh nào dịch, có 1 mình Hòa Thượng Minh Châu phát tâm đầu tiên qua Ấn Độ học rồi trở về dịch. Bên Trung Quốc có nhiều, mà bên Trung Quốc giảng về tứ thiền như tôi nói lúc nãy "Trời ơi! ly dục sinh hỷ lạc là sơ thiền, định sinh hỷ lạc là nhị thiền, ly hỷ diệu lạc là tam thiền, xả niệm thanh tịnh là tứ thiền" có 4 chữ, 4 chữ thì chết con người ta rồi. Sau này tôi coi lại trong Hòa Thượng Minh Châu dịch, dịch mà cũng chẳng hiểu gì, phải coi thêm Thanh Tịnh Đạo, thêm Vi Diệu Pháp của Narada Narada viết độc đáo, ông viết tiếng Phạn ông là người Tích Lan thì nhờ Phạm Kim Khánh ông dịch ra. Rồi từ đó, tôi mới bắt đầu ngồi thiền suy gẫm. Chỉ có khất sĩ là tương đối, hồi còn Giác Chánh rảnh nhất, tôi tối ngày đi bát ngồi thiền coi kinh, không có làm gì hết trơn, tới đi hành đạo còn sướng nữa. Nhờ cái điều kiện thuận tiện đó tôi mới đi vào thiên định, bây giờ tôi giảng hơi rành, tôi giảng qua sự tu tập của tôi. Bây giờ tôi xin kê lại để quý vị cố gắng, rồi sau này qua cái câu hỏi này chúng ta sẽ trở lại.

Về 4 đường ác thì nó nằm ngay trong bài kinh Sáu Sáu. Do duyên con mắt, do duyên sắc trần, phát hiện nhãn thức; do duyên lô tai, do duyên thinh trân, phát hiện nhĩ thức. Thì 6 căn - 6 trần - 6 thức, thì 5 căn đầu: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và trần là: sắc, thinh, hương, vị, xúc, rồi bên đây là: nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức; 15 cái này tức là ngạ quỷ.

Thì chúng ta biết do duyên con mắt, đó là sinh lý (khoa học kêu sinh lý) bên Đạo Phật kêu là căn (căn là cái rễ) với sắc trần đó là vật lý mà bên Đạo Phật kêu là trần (trần là bụi bặm). "Căn (cái rễ) tiếp xúc với cái trần (bụi bặm)", nói cách khác "Sinh lý tiếp xúc vật lý".

Trong kinh kêu là duyên khởi chứ không phải tiếp xúc, tiếp xúc là cái này đụng với cái kia thôi, còn duyên khởi là 2 cái cùng phát hiện từ dòng nước hết, 2 cái duyên khởi với nhau, duyên khởi nó khó. Hôm nào quý vị ngồi suy gẫm lại duyên khởi (duyên tức là điều kiện, khởi là khởi lên) là điều kiện nó khởi lên nó gặp gỡ nhau một cách hôn nhiên. Thì khi mà con mặt nó tiếp xúc với cái ca, thì con mặt đó là căn là sinh lý, cái ca là vật lý thì lập tức cái ca nằm trên tròng đen của con mắt, nó nhận lấy sự vật, mà nhận lấy sự vật đâu có cái biết gì đâu. Nhưng mà theo trong kinh nói nó có cái nhãn thức là một cái nhận lờ mờ, lờ mờ đó là danh từ của vô minh, thì cái đó chúng ta kêu là ngạ quỷ, biết có vật mà vật gì thì con mắt không biết, con mắt chỉ biết nhận vật mà vật đó là cái ca hay cái ly hay cái gì thì không biết, chỉ biết có vật trên con mắt, thì cái đó kêu là ngạ quỷ, ngạ quỷ là cái cảm giác lờ mờ mà nếu hành động theo cảm giác này thì kêu là ngạ quỷ. Còn cái lỗ tại cũng vậy, nó có cái màng nhĩ, thì khi cái tiếng nói tới màng nhĩ, màng nhĩ nó nhận lấy tiếng nói, mà tiếng nói này là tiếng gì, tiếng nói này của ai, không biết, chỉ biết có tiếng nói. Thì cái biết lờ mờ này là ngạ quỷ.

Cái lỗ mũi, khi mà cái gai trên lỗ mũi nhận lấy mùi dầu thơm hay mùi đồ ăn thì nó nhận lấy cái mùi, mùi gì nó không phân biệt được mùi đồ ăn hay mùi dầu thơm, chỉ nhận lấy cái mùi.

Thì chúng ta phải hiểu cái lưỡi cũng vậy, cái thân cũng vậy.

Cái thân, khi tôi rờ sự vật thì nó biết răng có sự xúc chạm giữa sự vật và cái tay tôi, nhưng cái lạnh, cái nóng của cái bàn ủi hay cái bóng đèn hay là nước đá thì không có cái vụ đó, chỉ là sự tiếp xúc sự vật thôi.

Thì nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức đây là 5 cảm giác của ngạ quỷ, khi mà nhận sự vật gì rồi mình bắt đầu hành động theo đó. Chẳng hạn như tôi thấy vàng, tôi nhận biết là có vật, thì cảm giác nó thích tôi hành động tôi chụp liên chứ không có tư tưởng, chứ không có phân biệt cái này là vàng tốt, vàng xâu, vàng thiệt, vàng giả, hê mê là làm.

Tôi đói, tôi thấy người ta bưng đồ ăn tôi nhào ra tôi chụp, chứ tôi không nghĩ người ta nhào ra đánh chết, mình ăn cái gì không biết, miễn làm sao đã bao tử thôi. Thành ra có những người điên, sống ngạ quỷ ăn thịt chuột, uống nước đường mương, nó đói nó làm thôi chứ nó không phân biệt thịt chuột, nước đường mương gì hết. Thì cái này thuộc ngạ quỷ, chúng ta vô nhà thương Biên Hòa hoặc những người điên chúng ta sẽ thấy ngạ quỷ rất nhiều, hê đói ăn, khát uống chứ họ không nghĩ đô đó là đồ gì, không có phân biệt, không có tư tưởng. Thành ra cái bài kinh rất là hay và ngay trong con người chúng ta.

Rồi tới cái óc. Chúng ta nên nhớ mắt, tai, mũi, lưỡi, thân đều nằm trên cái đầu này. Chúng ta nhìn coi phải không? Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân tất cả cái này đều nằm trên cái thân, cái thân tức là gồm: đầu, mình, tay, chân. Nhưng mà trong: đầu, mình, tay, chân cái nào quan trọng nhất? Cái đầu. Chặt cái tay, chặt cái chân còn sống, mà chặt cái đầu thì chết lập tức.

Chúng ta phải phân biệt từ chút trong con người này mới thấy sự quan trọng của giải thoát, nếu không hiểu rành nó, lờ mờ thì cải sửa, lờ mờ thì luân hồi. Khi hiểu rõ rồi, cái này nó không ăn thua gì với mình hết, thì nó sao thấy kệ nó. Mà muốn vậy phải hiểu thật rõ. Mà thật rõ Đạo Phật kêu là Bát nhã hoặc trí tuệ Bát nhã. Còn hiểu lờ mờ kêu là tư tưởng hoặc cảm giác. Cảm giác là cái biết mà chưa có phân biệt, còn tư tưởng là cái biết mà có phân biệt do cảm giác. Tư tưởng kêu là tri kiến (tri là cái biết của tư tưởng, kiến là cái biết của cảm giác). Sau này chúng ta đi sâu vào cái đó.

Thì chúng tạ biết rằng khi mà cái cảm giác mắt, tai, mũi, lưỡi này đưa lên cái đầu, thì cái đầu nó vi tế hơn là mắt, tai, mũi, lưỡi, chúng ta phải để ý cái chỗ đó, cũng như đất, nước, lửa, gió chẳng hạn. Sau này chúng ta sẽ học về 7 đại: đất, nước, lửa, gió, hư không, kiến và thức đại, chúng ta mới hiểu trong cái xác thân này, bữa khác tôi sẽ đi từ từ, quý vị còn phải đi sâu nữa.

Thành ra bài giảng mới quá, những người mới quá không hiểu nổi đâu. Thì tôi muốn quý vị trả bài, tôi nắm 1 số khá khá để những người mới có thể học những người đó, chứ tôi không thể trở lại từ thấp được, tôi chỉ nói sơ qua thôi.

Cái đầu, mặc dù nó cũng là đất, nước, lửa, gió nhưng mà nó vi tế hơn. Trong Duy thức thường kêu là phù trần căn và tịnh sắc căn.

- Phù trần căn, căn là cái rễ, còn phù trân là nối bên ngoài

- Tịnh sắc căn cũng là đất, nước, lửa, gió nhưng mà rất là vi tế nó nằm bên trong, chúng ta thường kêu là dây thần kinh.

Thành ra con mắt cũng là đất - nước - lửa - gió, lỗ tai cũng là đất - nước - lửa - gió, lô mũi cũng là đất - nước - lửa - gió, còn cái đầu cũng là đất - nước - lửa - gió, nhưng cái đầu nó vi tế hơn, thành ra tư tưởng thường phát hiện trên cái đầu. Cái nào vi tế thì những cái tâm cao siêu mới mượn cái căn vi tế mới phát hiện, chúng ta phải hiểu vậy. Cũng như tiếng nói làn sóng vậy, ống loa nào vi tế tiếng nói nó lớn hơn, mà cái ông loa hư, ống loa mà dở thì tiếng nói nó nhỏ đi. Thành ra ở đây cũng vậy mắt - tai - mũi - lưỡi - thân đều nằm trên đầu, tư tưởng mượn cái đầu đó để mà cải sửa sắc - thinh - hương

- vị - xúc, thì sắc - thinh - hương - vị - xúc được cải sửa kêu là pháp trần, thì cái đầu nó cải sửa hết 5 cảm giác này.

Thành ra chúng ta học, chúng ta thấy sắc - thinh - hương - vị - xúc - pháp, chúng ta không biết pháp là gì. Pháp là sắc - thinh - hương - vị - xúc nhưng mà được cái sửa cho rõ ràng hơn. Quý vị sau này phải trả bài cái đó nhen, tôi nói xong rồi đó. Bây giờ mới qua xúc. Xúc là cái gì? Xúc là sự đắm nhiễm, sự gặp gỡ giữa căn - trần và thức. Căn - trần - thức gặp nhau như vậy rồi bây giờ thêm 1 cái ý chí chúng ta thường kêu là nghiệp. Do đó để làm đắm nhiễm, làm rõ ràng hơn nữa thì cái đó kêu là xúc, sự gặp gỡ giữa căn-trần-thức kêu là xúc, mà sự gặp gỡ này chính là nghiệp. Nghiệp khoa học kêu là ý chí, nghĩa là muốn cho sự vật càng ngày càng rõ ràng hơn. Đề chi vậy? Đề hưởng thụ. Thì nghiệp chỉ có người mới có.

Chúng ta thấy ngạ quỷ thì có cái biết mà chưa có tư tưởng phân biệt, cái biết băng cảm giác dễ chịu, khó chịu thôi mà chưa có sự phân biệt băng tư tưởng. Qua tới loài thú có tư tưởng mà chưa biết cải sửa tức là chưa có nghiệp. Thành ra trong Duy thức kể như ngạ quỷ với súc sanh là không thể tiến hóa thành Phật được và mấy loài này Phật A Di Đà cũng không tiếp dẫn về Cực Lạc được, phải chuyển qua nghiệp là trời dục giới, tức là ít nhất tới người, trời dục giới.

Tới người, trời dục giới là cái nối liền giữa 4 đường ác và sơ, nhị, tam thiền tức là cõi trời sắc giới, thì cái này là cái xúc, tất nhiên là bắt đầu có cái nghiệp (ý chí) để cải sửa, nhưng cải sửa mà không có kinh nghiệm.

Thì ngay trong con người chúng ta, ngay mỗi người, nếu học rồi chúng ta để ý mấy người bạn mình, người xung quanh mình, mình sẽ biết trình độ mình ở đâu để mình phải tiên hóa lên, rồi khi nào đủ điều kiện mình mới nhận lại cái Bất tử. Mà nhận lại, lúc đó không có ai chỉ mình, mình phải có sự trăn trở, có sự thao thức, có sự bất mãn và có sự liên tục bất mãn, liên tục trăn trở thì một ngày nào đó mình sẽ thấy răng cái kinh nghiệm kiên thức bất lực trên con đường giải thoát. Thấy rõ như vậy thì cái thấy rõ này chính là Bát nhã.

Thành ra Bát nhã chúng ta không thể đi tìm được mà chúng ta chỉ thấy rõ cái diễn biên của tư tưởng, thấy rõ nó thì cái thấy rõ nó chính là dòng nước Bát nhã. Bây giờ tôi mới giảng hơi rành rành một chút, chứ hồi xưa khó giảng, quý vị thông cảm cho tôi. Chúng ta sẽ đi sâu, rồi sẽ thấy rằng cái Bát nhã tuy nó khó, nhưng mà nếu giảng cho rành chúng ta có thể nhận được. Còn nếu không nhận được thì chúng ta tu nhất niệm thôi, rồi chúng ta nhờ Ban Hộ niệm nữa thì chúng ta sanh về giáo hội của Phật A Di Đà giống như giáo hội Phật Thích Ca. Nếu còn Phật Thích Ca chúng ta không có cần giáo hội A Di Đà đâu, bởi cũng vậy thôi. Nhưng mà bây giờ không có.

Mà chúng ta biết rằng 1 vị Phật ra đời rất là khó, chúng ta gặp Phật A Di Đà một cái là chúng ta đắc quả Nhập lưu có thể đi tới A-la-hán liền, còn không có thì trăm kiếp, ngàn kiếp chưa chắc đi được. Cái Đức của Ngài rất lớn. Một Đức Phật mà phật tử chúng ta tỷ tỷ chưa bằng được 1 vị Phật.

Thành ra trong kinh 42 chương nói một ngàn tỷ tỷ Bồ-tát Thánh thập địa không bằng 1 vị Như Lai, chúng ta thấy cái Đức Như Lai cỡ nào, tỷ tỷ Bồ-tát Thánh tức là A-la-hán ăn thua gì. Một tỷ tỷ A-la-hán chưa bằng 1 Bồ-tát Thánh, thế mà tỷ tỷ Bồ-tát Thánh không bằng Đức Như Lai, nhưng mà tỷ tỷ Đức Như Lai không bằng Chơn tâm bổn tánh của mình. Chúng ta thường hay quên câu cuối cùng đó.

Thành ra chúng ta bố thí, chúng ta cứ hay dựa vào những người nào tuổi đạo cao thôi, nhất là ở đây có cô Chơn. Quý sư nào tu lâu thì cái phước đức nhiều, đồng ý là vậy, còn mấy ông nào mới mới, cái phước rất là ít thôi, không có cúng dường cho ông, lựa mấy ông bự thôi thì phước đức nhiều hơn, thì đúng rồi, nhưng mà cái này cái phước của vua Lương Võ Đế. Lương Võ Đế thì chấp cái chỗ đó, cần cái phước báo thôi, mà Bồ-Đề-Đạt- Ma muốn đi tới Bát nhã.

Thì Bát nhã là nếu cúng dường hàng tỷ tỷ Bồ-tát Thánh không bằng cúng dường Như Lai, tôi cúng dường Như Lai thôi. Nhưng mà cúng dường tỷ tỷ Đức Như Lai không bằng cúng dường Chơn tâm bổn tánh chính mình, cái này mình bỏ. Cuối cùng cúng dường về mình là hơn hết. Cuối cùng về cái ngã này, làm dứt cái bản ngã này thì hàng tỷ tỷ Như Lai cũng không bằng Chơn tâm bốn tánh này.

Vì sao? Vì tỷ tỷ Như Lai đâu có đưa mình đắc quả được, chính con người này mới đưa mình tới Như Lai. Mà hễ thành Như Lai thì bằng vô lượng Như Lai chứ đâu có thua, nghĩa là đắc quả Như Lai rồi thì Như Lai nào cũng vậy thôi. Bồ-tát còn có thập địa, còn Như Lai là không có cao thấp.

Thì cúng dường ai? Cúng dường Như Lai này, đừng có chấp nữa, đừng có suy nghĩ như Lương Võ Đế nữa.

Con người "có Ta" chẻ ra làm sao tiến hóa cao, tiến hóa tới cùng vẫn là trong cái vòng tiến hóa thì không có nhận lại cái Bất tử được. Mà Bất tử được nhận về đó rồi thì bằng nhau thôi.

Tới đây tôi tạm dừng, bây giờ tới quý vị trả bài, trả so sánh giữa tư tưởng và Bát nhã. Rồi kỳ tới nếu có nhân duyên, đúng ra tôi còn kể thêm 1 chút nữa, kể luôn để về ai suy gẫm thêm vấn đề giữa Huệ Năng và Huyền Giác, giữa Lương Võ Đế và Bô-Đề-Đạt- Ma. Còn khúc sau rất hay, hôm nay tôi đê 15 phút phật tử trá bài.

Tôi nhắc lại giữa Huệ Năng và Huyền Giác.

Huyền Giác thì đắc quả, đắc về Bát nhã nhưng mà còn nghi tức là chưa có ai thọ ký. Hồi xưa Đức Phật thọ ký, bây giờ Đức Phật tịch rồi. Mà cách đây mây ngàn năm, thì BôĐề-Đạt-Ma là chánh pháp thay thế Đức Phật, rồi truyền tới Huệ Năng là Tổ thứ 6, đây là ông Tổ cuối cùng thôi, thì tới đây Đạo Phật bắt đầu mất, xuống tư tưởng chứ không còn Bát nhã nữa.

Thì sau khi Huyền Giác gặp Huyền Sách trao đổi thấy ông này cái Bát nhã tương tợ như mình nhờ Huyền Sách thọ ký. Huyền Sách không dám, nói chỉ có Huệ Năng là lãnh y bát của Tổ thì có thể thọ ký được.

Thì gặp nhau, đây là cuộc đối thoại giữa Huệ Năng và Huyền Giác. Huyền Giác thì đứng trên phương diện chứng đắc Bát nhã, Huệ Năng làm bộ kéo về tư tưởng thì ông mới trở về Bát nhã. Thì tư tưởng - Bát nhã nó dính liền nhau thôi, cái khó khăn là chỗ đó. Mà Huệ Năng làm bộ như mình không biết Bát nhã, kéo về hiện tượng giới tư tưởng; rồi Huyền Giác thấy ngay tư tưởng mới kéo về Bát nhã. Thì 2 cái: 1 cái là nước, 1 cái là sóng, 1 cái sóng và 1 cái nước thì chúng ta thấy cuộc đối thoại rất là hay. Quý vị phải trả bài.

Đầu tiên Huyền Giác gặp Huệ Năng mặc cái áo chừa cánh tay như quý Sư, đi 3 vòng, xá 3 xá không lạy.

Huệ Năng thấy ông này có cái tính tự cao, gặp đi 3 vòng thì phải lạy mà không lạy, nói: "Đại đức từ đâu đến mà ngã mạn quá vậy, tự cao quá vây?"

Ông nói: "Sanh tử là việc lớn, vô thường nhanh chóng lắm. Ở đó mà lễ lạy". Tôi đến đây là vì vấn đề sanh tử, vấn đề vô thường, vấn đề A-la-hán và vấn đề Như Lai. Chỉ có bao nhiêu đó thôi. Thì chứng tỏ ông này độc đáo, không có đi người trời, mà đi vô thăng vào A-la-hán. Sanh tử mà chấm dứt sanh tử là A-la-hán, mà vô thường phải tùy thuận. Nếu có pháp môn thi ông này không phải là Tô.

Thì Huệ Năng thấy được, Huệ Năng nói:" Sao không ngay cái sanh tử mà nhận lại cái vô sanh, sao không ngay vô thường mà liễu tri chân thường Huyền Giác trả lời liền" Nhận lại tức là vô sanh, liễu tri tức là chân thường." Thì Huệ Năng mới nói" Đúng vậy. Đúng vậy" Bây giờ ông mới quỳ lạy, lúc nãy chỉ xá thôi, bây giờ mới quỳ lạy đàng hoàng ba ngàn oai nghi tám muốn tế hạnh, nghĩa là người đó phải có oai nghi, cái hạnh kiêm mới là khó khăn nhất. 5 giới thì dễ mà 5 hạnh rất khó, mà cái này tới tám muốn bốn ngàn hạnh. Thì sau đó ông mới xin Tổ ở lại hầu Tổ. Tổ im lặng chấp nhận. Chừng 2 tiếng hồ xin cáo từ về. Tổ nói ông này về không biết chứng đắc gì không. Tổ mới thử thêm một cái nữa. Tổ mới nói" Sao về mau chóng thế?" Thì ông biết Tổ mốc mình nữa, kéo mình xuống hiện tượng giới.

Ông nói "Vốn mình bất động lấy gì mau chóng." Ngài đứng về hiện tượng thì có mau chóng, tôi đứng về Bát nhã chẳng có mau chóng "Vốn mình chẳng động làm gì có chóng với chầy."

Thì Tổ mới hỏi "Ai biết không động?"

Thì Huyền Giác mới trả lời "Tự Tổ phân biệt, tự nhân giả sanh tâm phân biệt". Thì Tố khen "Ông thực sự hiểu được cái ý vô sanh."

Thì Huyền Giác mới hỏi "Vô sanh há có ý sao?" Đã vô sanh mà còn có tư tưởng về vô sanh, ý là tư tưởng về vô sanh.

Thì Huệ Năng mới quất thêm 1 câu nữa "Không ý thì ai phân biệt đây?" Ý là tư tưởng, ai là tư tưởng, phân biệt là tư tưởng, nếu không có ý thì ai phân biệt, 3 cái tư tưởng. Vậy là bậc Thánh nhân là không biết gì hết.

Thì Huyền Giác mới nói "Phân biệt thì có, nhưng đó không phải là ý.". Như vậy bậc Thánh phân biệt khác, còn phàm phu phân biệt khác? Nếu Thánh với phàm phu phân biệt khác thì đó không phải là Thánh; còn Thánh với phàm phu phân biệt giống nhau thì cũng không phải là Thánh.

Chúng ta phải hiểu chỗ đó, ngoài cái phân biệt đâu có Chợn tâm, mà ngoài Chơn tâm đâu có sự phân biệt. Thì "không ý thì ai phân biệt" thì Huyền Giác nói phân biệt thì có, bậc Thánh cũng có phân biệt nhưng không phải là ý Tới đây Huệ Năng biết ông này hiểu rành. Tố nói "Thôi ở lại 1 đêm". Câu chuyện tới đây chấm dứt. Vậy tới phần chúng ta.

• Có bao nhiêu thứ phân biệt?

• Phân biệt như thế nào là Bát nhã, bậc Thánh? Như thế nào là tư tưởng, phàm phu?

• Mà giữa phàm phu với Bậc Thánh nó khác nhau chỗ nào? Và giống nhau chỗ nào? Đó là phần của chúng ta. Xong bài thứ 1.

Bây giờ tới phần thứ 2 là giữa Bồ-Đề-Đạt-Ma và Lương Võ Đế.

Cũng Bát nhã và tư tưởng nữa, nhưng mà câu chuyện nó hơi khác 1 chút. Ở đây Tổ Bồ-Đề-Đạt-Ma là Thánh tăng, Lương Võ Đế là phàm phu, giống như chúng ta. Thì phàm phu mà muốn leo lên bậc Thánh, được cái gì trình bày cái Thánh của mình thì Bồ-Đề-Đạt- Ma bác hết chặt đứt hết cái tư tưởng, mà tư tưởng giả Thánh, nhái theo Thánh, ông chặt đứt hết.

Vừa gặp Bồ-Đề-Đạt-Ma thì Lương Võ Đế nói "Trẫm từ ngày lên ngôi vua, cất 72 cảnh chùa, độ hơn 3.000 tăng như vậy có công đức có trí tuệ gì không?" Công đức là trí tuệ Bát nhã đây.

Thì Bô-Đề-Đạt-Ma nói "Không có công đức gì hết". Ông nghe ông bực, trời ơi nình tính khoe với Tô là mình công lao mấy chục năm nay, 3.000 tăng ăn mặc ở bệnh 1 ăm biết bao nhiêu mà mấy chục năm, còn 72 cảnh chùa đồ sộ như vậy tiền bạc biết bao nhiêu mà Tổ nói không có công đức gì hết, Ông hỏi "Vậy cái đó là gì?"

Tố nói "Phước báo nhơn thiên hữu lậu, có hưởng là có hết".

Lương Võ Đế tức, vậy thì tôi cũng có học giáo pháp cũng như phật tử Trà Vinh đây, tôi biết đệ nhất nghĩa Thánh đế là Bát nhã như vậy đệ nhất nghĩa Thánh để là gì?" Đó không phải công đức là trí tuệ sao?" Đệ nhất nghĩa Thánh đế là cái gì?" Tố nói" Quách nhiên vô Thánh" rỗng rang không có phàm Thánh mốc xì gì hết. Ông nói cuối cùng là tu để làm Thánh mà Ngài Bồ-Đề-Đạt-Ma nói tu không có gì hết. Vậy tu làm cái mốc gì.

Thì Lương Võ Đế mới tức "Vậy thì ai đứng trước mặt Trẫm đây?" Ngài không phải là Thánh, Trầm không phải là phàm sao?

Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma trả lời "Không biết".

Thế là chặt đứt hết mọi tiếp giao, giữa tư tưởng của Lương Võ Đế và Bát nhã của Bồ-Đề-Đạt-Ma không có giao lưu nhau được, nghĩa là không có thông cảm nhau được. Thì Lương Võ Đế bỏ đi, không tiếp nữa, không còn tiếp một cách ân cần một cách sùng kính nữa.

Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma biết Lương Võ Đế không tiếp thu được cái Bất tử, cái Bát nhã. Thì chúng ta thấy, thường thường Đạo Phật 4 đường ác, Atula không thể đi qua Đạo Phật được. Lương Võ Đế tượng trưng cho Atula thiện thần, chứ không phải là Bát nhã. Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma mới bỏ qua nước khác. Sau này Lương Võ Đế mới bắt đầu đau lòng, mới hỏi Chí Công Thiền Sư là Thầy dạy đạo của mình, ông dạy đạo chứ không dạy cái đắc quả, đắc quả là mỗi người phải tự tu lấy.

Ông nói "Trẫm trao đổi như vậy thì quốc sư thấy sao?" Nói "cái đó là Quan Thể Âm Đại sĩ thị hiện đó Ngài". Thì ông dậm chân nói "Trời ơi Trẫm có mắt mà cũng như đui, có tai như điếc". Bây giờ Ngài đi mất rồi, mới tỏa quân ra đi kiếm Bồ-Đề-Đạt-Ma. Nhưng than ôi! con chim đại bàng đã vỗ cánh bay mất đâu có tìm được.

Câu chuyện này tôi đọc trong Tường Quan do Mai Thọ Truyền dịch, tới nay tôi mới nhớ, ngồi thiền tôi mới nhớ, tôi thấy sao hay quá. Bây giờ tôi mới hiểu, chứ hồi xưa tôi như vịt nghe sấm. Nhưng mà A-lại-da mình nó độc đáo, nó vẫn còn chứa.

Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma, con chim đại bàng mới bay qua nước khác, nước Tàu nhiều nước lắm. Đến kinh đô không biết nước gì lâu quá tôi không nhớ thì gặp 1 Pháp Sư đại tài, là Quốc Sư đang giảng tại kinh đô. Vô đó gặp ông Quốc Sư giảng kinh Pháp Hoa là kinh tối thượng thừa của Đạo Phật.

Đạo Phật có 3 kinh cao nhất: kinh Đại Bát Niết Bàn, kinh Pháp Hoa và kinh Hoa Nghiêm. Có 3 bộ đó thôi là tối thượng, trong đó Hoa Nghiêm đứng đầu nhất, kế Pháp Hoa với Đại Bát Niết Bàn. Hôm nào rảnh chúng ta phải hiểu qua mấy cái đó. Thì ông Pháp Sư đang giảng Kinh Pháp Hoa, Pháp Hoa ở đây quý vị biết nhiều quá rồi, thì Bồ-Đề-Đạt-Ma vô nghe. Sau khi giảng xong, Quốc Sư hỏi ai có sở nghi trong cái bài giảng gì không, cho tôi được biết, tôi giải thích thêm. Cũng giống như tôi hỏi. Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma thấy im lặng hết, trong đệ tử đâu có ai sở nghi gì nữa. Ngài mới đưa tay lên xin hỏi "Vậy chứ Pháp sư giảng kinh gì vậy?" Thì cả pháp hội cười lên 1 cái rần.

Thì Thần Quang mới nói "Sao mà Ngài mang mặt người tu mà Ngài ngu si quá vậy. Đắp y, cạo đầu trọc, thầy tu mà không biết giảng kinh gì, kinh này là Kinh Pháp Hoa, đứa con nít 3 tuổi nó cũng biết tụng". Trong lúc người ta cười thì Bồ-Đề-Đạt-Ma cũng mỉm cười.

Ngài nói "Vậy chứ Kinh Pháp Hoa này của ai dạy, ai giảng?" Thì cả pháp hội mới cười lớn nữa.

Thì ông Thần Quang mới nói "Ngài ngu quá. Ngài hỏi nhiều cái ngu si. Kinh mà hỏi của ai. Kinh Pháp Hoa đứa con nít cũng biết là của Phật giảng chứ ai giảng. Kinh mà làm sao có ai dám giảng được".

Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma giờ mới mốc trở lại "Pháp sư, Ngài từng nhớ, sau khi thuyết pháp rồi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã nói rằng trong 49 năm Ta chưa từng nói 1 lời, nếu ai nói rằng Ta có giảng kinh đó là phỉ báng Ta. Như vậy thì Pháp sư phí báng Đức Phật Thích Ca".

Chết chưa. Trong 49 năm thuyết pháp, Phật nói Ta chưa giảng 1 lời, nếu ai nói Ta có giảng kinh là phỉ báng Ta. Bây giờ Pháp sư nói kinh này của Đức Phật Thích Ca giảng là Pháp sư phỉ báng Phật Thích Ca. Cả pháp hội đều lặng trang hết. Ông thầy mình bị dí rồi, bây giờ biết sao.

Thì Thần Quang mới hỏi "Vậy kinh không phải của Phật nói sao?"

Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma nói "Nếu nói kinh không phải Phật nói là phỉ báng Tam bảo, sau này mấy người xuất gia nương vào đâu để tư".

Thể là kinh không phải Phật nói là Pháp sư phỉ báng Tam bảo: Phật - Pháp - Tăng Ông Thần Quang cứng họng không biết trả lời sao. Phật tử bắt đầu im lặng, ông thầy mình bị dí rồi.

Tương truyền nói rằng Thần Quang tức quá mới đứng dậy tát Bô-Đề-Đạt-Ma 2 bạt tai, gãy hết mấy cái răng.

Thì sau chúng ta triết lý. Thì Bồ-Đề-Đạt-Mạ biết rằng Thần Quang không thấu hội được Phật pháp. Pháp Sư mà con nổi sân quá. Bồ-Đề-Đạt-Ma mới lặng lẽ ra đi, tức là không ai tiếp thu được Bồ-Đề-Đạt-Ma, không ai tiếp thu được Bát nhã.

Bồ-Đề-Đạt-Ma tượng trưng cho chánh pháp (Đạt-Ma là pháp, Bô-Đê là chơn chánh, Bồ-Đề-Đạt-Ma pháp chơn chánh). Lương Võ Đế không tiếp thu được, qua Thân Quang không tiếp được. Ngài phải ra đi, qua nước khác.

Thì Thần Quang là 1 con người độc đáo, người tu mà, giống như tôi vậy, tức là cái mộng của các Ngài là phải giải thoát thôi, trăn trở suốt đời. Đi xuất gia giảng pháp cái mục đích là để thành Phật. Mà muốn thành Phật thì không thành được, Phật không thể muốn là được.

Bây giờ gặp Bồ-Đề-Đạt-Ma như vậy Ngài kẹt. Một Pháp Sư mà nối sân đi đánh người ta trước một số phật tử như vậy, thì Ngài về Ngài đau đớn. Ngài mới đem hết kinh sách ra coi để trả lời câu của Bồ-Đề-Đạt-Ma "Kinh mà của Phật nói là phỉ báng Phật. Kinh mà không phải Phật nói là phỉ báng Tam bảo." Như vậy "kinh" là trả lời sao đây! Trăn trở đem hết kinh sách ra kiếm, không có cậu trả lời. Ngài mới đốt hết kinh sách. Cái này là "pháp lý" nhe, đừng có nghe tôi giảng về đốt hết kinh sách nhe, cái này là "lý" về đốt kinh là đọa địa ngục ráng chịu. Cũng như Bạch Ân Hà đốt tượng phật đó là trường hợp khác.

Ngài mới bỏ chùa đi. Ở lại làm cái gì, cái giải thoát mình kẹt, mình bao lâu năm, mình giảng kinh là phỉ báng Phật, mà không kinh mình dựa đâu mình tu, phỉ báng Tam bảo. Mà bây giờ trả lời câu hỏi không được thì làm Tăng để làm gì! Mình kẹt, không giải thoát. Làm sao mình cởi mở cái câu hỏi của Bồ-Đề-Đạt-Ma.

Ngài mới bỏ nước, bỏ chùa, đốt kinh đi tìm Bồ-Đề-Đạt-Ma để trả lời câu hỏi này. Đi tìm qua nước thứ 1, tới đó thì Bô-Đề-Đạt-Ma qua nước thứ 2, đi tìm nước thứ 2 thì qua nước thứ 3, tìm 9 năm trời. Bồ-Đề-Đạt-Ma vọt qua 9 nước. Đây là câu chuyện tôi kể quý vị trả lời, cái này nhức đầu á.

Thì thấy Bồ-Đề-Đạt-Ma đi tới cái núi Tung Sơn, nước nào tôi không nhớ, chùa Thiếu Lâm, động Thiếu Thất, Ngài ngồi trong đó, quay mặt vô vách đá. Núi Tung Sơn, chùa Thiếu Lâm, động Thiếu Thất kêu là 6 cửa vào động Thiếu Thất, lục đạo, lục môn, Thiếu Thất lục môn. Thì sau ông Trúc Thiên có dịch.

Thì Thần Quang mới gặp Bồ-Đề-Đạt-Ma quay mặt vào vách, ngồi đó 9 năm trời. Thì Ngài mới quỳ ở đó từ chiều cho tới khuya, tới sáng tuyết lên nửa đầu gối. Ngài thấy Bồ-Đề-Đạt-Ma ngồi thiền bất động, Ngài cũng quỳ gối bất động luôn.

Tới sáng Bô-Đề-Đạt-Ma xả thiền thấy tội nghiệp hỏi "Ông đi đâu đây. Đến đây cầu cái gì?"

Thì Thần Quang trả lời "Tôi đến đây cầu làm Phật".

Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma mới nói 1 cậu "Muốn làm Phật thì rất khó: phải nhẫn những điều khó nhân và dám làm những điều khó làm." Ông làm được không?

Phải nhẫn những điều khó nhẫn và dám làm những điều khó làm thì mới có thể làm Phật được. Cái đó quý vị phải trả lời ý muốn nói cái gì.

Thì Thần Quang mới rút con dao ra chặt lấy cánh tay dâng cho Bồ-Đề-Đạt-Ma. Quý vị đừng làm âu chặt cái cánh tay nha, cái này là cái lý của người ta mình phải biết. Chặt cánh tay mới đem cánh tay dâng cho Bồ-Đề-Đạt-Ma. Bồ-Đề-Đạt-Ma biết ông này có pháp khí đại thừa tức là có cái pháp khí là chứng đắc rồi giáo hóa chúng sanh.

Ngài mới nói "Ta từ Ấn Độ đến Đông Độ để truyền Tâm Ấn, truyền cái Bất tử, truyền cái Phật tánh cho chúng sanh ở Đông Độ này. Bây giờ gặp ông, ông có đủ điều kiện để nhận y bát của Ta. Thôi giờ Ta giao y bát cho ông, từ nay cố gắng giữ y bát không truyền nữa, y bát từ nay sẽ thành ra tranh giành đấy, truyền qua 6 đời thôi tức là tới đời Huệ Năng thôi, không truyền nữa, y bát trở thành vật tranh chấp là giết nhau đấy". Thì mới giao y bát cho Thần Quang sửa tên là Huệ Khả (Khả là khả năng làm việc huệ). Thần Quang mới quỳ xuống lạy nhận y bát. Sau khi nhận y bát rồi Thần Quang là Huệ Khả mới bạch với Bồ-Đề-Đạt-Ma "Con cảm thấy cái tâm con không an". Thì Tổ mới nạt "Ông đem tâm ra đây Ta an cho".

Thì Thần Quang là Huệ Khả mới nín lặng một hồi "Con tìm mãi mà không thấy tâm".

Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma nói "Vậy là Ta an tâm cho ngươi rồi đó". Thì Thần Quang là Huệ Khả thâm hội được, từ đó mới chứng đắc.

Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma mới cầm cái tay chặt đó gắn vô cho Thần Quang là Huệ Khả, tay dính liền trở lại. Vậy ý muốn nói cái gì? Cái này là Bát nhã.

Nếu chúng ta học 15 hạng chúng sanh về tư tưởng, bát nhã thì chúng ta hiểu dễ dàng thôi. Chúng ta thấy cái lý nó rất sâu xa, nó lấy cái sự để nó diễn qua cái lý. Thì sau khi Bồ-Đề-Đạt-Ma cầm cái cánh tay mà Huệ Khả chặt đó gắn vô trở lại thế là nó dính liền lại và từ đó mới giao cái y bát.

Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma nói "Xong bổn phận Ta rồi đó, Ta trở về Ấn Độ, vì ở bên Trung Quốc không thể thực hành cái đạo giải thoát, đạo khất sĩ được đâu, ông phải ở chùa mà tu, không thể đi hành khất mà lang thang như vậy nữa".

Vì bên Trung Quốc bây giờ đạo của Không Tử rất là thịnh hành. Mà Không Tử chia làm 2 phe, 1 phe đi tu thì bắt đầu giống như Trang Tử để mà xuất thế, 1 phe nhập thế là làm quan. Thì cái phe nhập thế nó ghét Đạo Phật, nếu thấy sãi Ấn Độ qua đây nhiều, mà qua đi hành Đạo nhiều hấp dẫn dân chúng "Một y, một bát bay khắp non sông, vô vòng vũ trụ" thì phật tử người ta theo rất là đông, thì cái đạo của Khổng Tử sẽ mất và Tăng sãi ở Ấn Độ sẽ qua đây chiếm nước Tàu, đó là ý của Hàn Vũ.

Hàn Vũ là quan rất lớn trong triều dâng sớ cho nhà vua ra lệnh cấm tất cả những người y bát không cho đi khất thực nữa. Từ đó mới cấm không cho đi khất thực. Thì Huệ Khả đi và sau bị nhốt tới chết mới truyền lại cho Tăng Xán. Thì Tăng Xán ở ẩn một chỗ lập giáo hội trên núi làm tự túc lấy mà ăn. Thôi câu chuyện còn dài dài. Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma giao y bát xong mới đi lang thang trở về Ấn Độ, gặp Sư cô Yên Chi biết đây là Bồ-Đê-Đạt-Ma được truyền tâm ấn từ Tô 28 ở bên Ấn Độ qua đây, thì mới thỉnh Tố vô để đãi đàng Tố và kính trọng Tố, xin Tố truyền y bát cho mình. Tổ nói cô là người nữ làm sao mà thọ lãnh y bát cho được, vì y bát ta đã truyền cho người khác rồi. Sư cô thì không thể lãnh được đâu, người nữ chỉ phá đạo thôi, chứ làm sao có thể nối truyền Đạo Phật được. Hồi xưa mà Đức phật còn "đặt bát kính pháp". Thì cô mới tức giận lời nói đó, cô mới thuốc Bồ-Đề-Đạt-Ma. Bà để thuốc độc vào trong bát rồi dâng cho Bồ-Đề-Đạt-Ma ăn. Bồ-Đề-Đạt-Ma biết. Trước khi ăn Ngài mới thuyết 1 bài pháp, bữa đó phật tử đến đông. Ngài mới nói "Trong cái bát này có thuốc độc, hôm nay Ta ăn cái bát này, Ta từ giã tất cả phật tử, Ta sẽ ra đi." tức là chết đấy. Thì phật tử khóc. Ngài vẫn ăn cái bát đó xong rồi bữa sau Ngài chết.

Cái đám tang Ngài rất lớn và chôn ở sau chùa. Thì bữa đó vua gì đó tôi không nhớ mới đặt pháp danh cho Ngài rất lớn kêu Thiền Sư gì đó tôi cũng không nhớ, nó có ý nghĩa Rồi sau đó nhà vua mới kêu ông quan đi qua bên Ấn Độ để mà 2 nước giao ban nhau, thì ông đó đi trở về gặp Bồ-Đề-Đạt-Ma bay trên núi Thông Lãnh. Núi Thông Lãnh cũng có ý nghĩa. Thì ông gặp Bồ-Đề-Đạt-Ma ông quỳ xuống lạy Bồ-Đề-Đạt-Ma. Bồ-ĐềĐạt-Ma nói "Thôi ông về đi chủ nhà ngươi chán đời rồi." Thì thấy trên vai Ngài quẩy nhánh dương và còn có 1 chiếc dép, mà khi đi qua thì có 2 chiếc bữa nay còn có 1 chiếc. Thì nói ông về gấp, ông về tới vua bệnh, ông mới tâu với vua là thấy Bồ-Đề-Đạt-Ma về Ấn Độ quẩy trên vai 1 chiếc dép.

Nhà vua nói "Nói dóc, Ta với con Ta đã chôn Ngài sau chùa".

Ông nói "Con không dám nói dóc bệ hạ đâu, con thấy rõ ràng và Bồ-Đề-Đạt-Ma nói con chủ ngươi đã chán đời rồi tức là bệ hạ phải chết thôi".

Thì sau đó nhà vua chết. Nhà vua cho người đi tới chùa đào cái hòm lên thì thấy cái hòm trống rỗng có 1 chiếc dép nằm trong đó thôi.

Ý nói gì 2 chiếc mà để lại 1 chiếc 1 chiếc đem về Ấn Độ. Thôi câu chuyện tới đây tạm ngưng. Quý vị cố gắng tìm hiểu coi cái ý bài này muốn nói gì, giữa Bát nhã và tư tưởng, 2 cái đó thôi. Nếu quý vị rành, quý vị trả bài được.

Thôi giờ tới quý vị, tôi là xong. Kỳ tới chúng ta có thể nói qua trạm xe nữa cũng giữa Bát nhã và tư tưởng trong kinh Trung bộ và cách tu tập như thế nào, thì nó cũng trùng, và từ nay chúng ta thấy tất cả kinh điên đều nằm trong tư tưởng và Bát nhã. Nếu mình nhận tư tưởng là Bát nhã là ngũ ẩm ma. Còn mình thấy rõ tư tưởng là tư tưởng đó là Bát nhã, chỉ có vậy thôi.

Nếu nhận tư tưởng là Bát nhã đó là ngũ ấm ma, cái nhận đó là lấy tư tưởng nhận tư tưởng, đó là đồ nhái. Còn thấy tư tưởng như là tư tưởng thì cái thấy này là Bát nhã, chứ Bát nhã không có ở đâu hết.

Bây giờ tôi xin tạm ngưng, quý vị trả bài về Huệ Năng với Huyền Giác hoặc Lương Võ Đế với Bồ-Đề-Đạt-Ma, khúc đầu thôi, còn khúc sau tôi lặp lại vài lần nữa. Thì nó cũng giữa Bát nhã với tư tưởng nhưng nó đi sâu hơn, dưới một khía cạnh khác, rồi quý vị sẽ thấy thí dụ cũng giữa tư tưởng với Bát nhã.

Thành ra nếu mình cứ nhận cái tư tưởng là Bát nhã là lọt vào ma, chỉ cần thấy rõ tư tưởng như thực là tư tưởng thì đó là Bát nhã.

Thấy rõ gì? Thấy rõ tiến trình tư tưởng.

Mà như tôi nói tư tưởng có 2 cách phát hiện:

- Cách một là phát hiện là đới chất cảnh, tức là mắt-tai-mũi-lưỡi-thân rồi tư tưởng mới đi vào đó để phân biệt và vấn đề bắt đầu từ đây.

- Cách hai là mình trở về không có mắt-tai-mũi-lưỡi-thân mà nhớ lại, hồi tưởng, thì mạt-na (ý chí) mới lấy kinh nghiệm, kiến thức trong A-lại-da cung cấp thì tư tưởng sẽ phát hiện, cái này kêu là độc ảnh cảnh 2 cái này sẽ đưa chúng ta vào luân hồi sinh tử khổ.

*Chỉ cần chúng ta biết cái tiến trình của 5 thức đầu diễn biến như thế nào, tư tưởng xen vô như thế nào, có ý chí như thế nào, chúng ta lặng lẽ thấy như vậy thì cái Lặng lẽ chính là Bát nhã.

*Rồi khi mà ý chí moi trong A-lại-da cung cấp cho tư tưởng thì cái diễn biến từ bên trong ra như thế nào chúng ta cũng phải thấy rõ nó. Thì sự thấy rõ này là Bát nhã chứ không câm cản cái đới chất và độc ảnh, vấn đề nó chuyển biến như là nó chuyển biến, chứ Đạo Phật không bỏ cái gì hết.

Nhưng mới đầu phải bỏ, phải tránh xa. Cũng như mới đầu chúng ta còn hạm vàng, hạm tiền phải giữ giới luật, tránh xa vàng bạc, tránh xa sắc đẹp, tránh xa tiền. Rồi sau khi đắc quả cứ trở lại như thường, tiên, bạc, vàng nó không có hai gì hết, hại là do tư tưởng mình ham nó. Đại khái là như vậy. Thôi giờ tôi xong, tới quý vị trả bài. Tới đây hết giờ rồi. Tôi xin tóm lại một chút ai chưa nói kỳ tới chúng ta nói, chưa trả bắt đầu trả, còn nhiều lắm.

Và tôi xin nhắc cái quan trọng một chút, chúng ta đây chỉ là cái bánh vẽ thôi nha, chứ đây đừng thấy trả hay như vậy tưởng mình chứng đắc thì nó thuộc "bất nhã" đấy. Ở đây Trà Vinh mang tiếng bất nhã nhiều rồi đấy. Tội đi, tôi bị mấy người nói "Mấy ông phật tử Trà Vinh Bát nhã giỏi lắm, nhưng mà sống bất nhã".

Thì tôi ngán phật tử, ở đây trả bài rất hay, nhưng mà đừng tưởng chứng đắc, nó còn lâu, thì được vậy cũng khá rồi, tức là "văn, tư", nhưng mà "tư nửa chừng hà" chứ không suy cho nó kỹ, phải cho nó sâu xa mới qua tu được, thì tu này mình mới có suy nghĩ chút ít thôi. Thì phải ngồi thiên, đi sâu hơn nữa.

Phật tử trả bài.

Kỳ tới có lẽ chúng ta trở lại 4 đường ác, tức là bắt đầu từ mẫu giáo, rồi quý vị phải trả bài mẫu giáo nữa, rồi chúng ta bắt đầu đi qua sơ thiền, nhị thiền, tam thiền và tứ thiền. Quý vị cũng phải trả bài nữa, thì cái này là 4 đường ác và người trời, đây là cái tu học của chúng ta đấy, chưa chắc quý vị nhập vào sơ thiền được nữa, mà cái bánh vẽ vào sơ thiên, nhị thiên, tam thiền chưa chắc quý vị nắm vững nữa.

Tôi cũng xin thưa, tôi giảng, tôi cố gắng thôi, chứ còn chứng đắc hay không tôi cũng chưa biết, cái này quý vị có thể chứng đắc được. Còn giữa người, trời dục giới và Nhập lưu thì khó không phải dễ. Người, trời dục giới mình có thể đi vào được. Mà giữa người, trời dục giới với sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền thì nó lại giống nhau. Người trời dục giới cũng tập tu tứ thiền, đang tập tu mà quý vị bây giờ thường thường nhận cái tập tu làm cái nhập thiên. Tập tu nó khác còn nhập thiên nó khác. Thí dụ niệm Phật đêm từ 1 tới 10, niệm Phật khỏi đêm hoặc khỏi cần niệm Phật vẫn nghe tiếng niệm Phật rồi tống vô, đó là của trời dục giới chứ không phải là sơ, nhị, tam thiền đâu. Sơ, nhị, tam thiền là người ta nhập, người tạ ở trong đó 7 ngày, 7 tháng, 7 năm, 7.000 năm vẫn được. Còn mình 5-10 phút hoặc 1-2 tiếng rồi nó mất. Còn cái kia không có mất, người ta có thể kéo dài 7 ngày, 7 tháng, 7 năm, 7.000 năm thì tùy cái định lực người ta, người ta kéo dài. Cái này mình không muốn được, nó chỉ được 5-10 phút tự nó mất thôi, quý vị phải để ý cái đó là cõi trời dục giới, mà giữa cõi trời dục giới và trời sắc giới nó khác nhau 1 trời 1 vực.

Bởi vì 8 giới thì 3 giới sau là 3 cái hạnh rất khó giữ, mà nếu mình không qua cái đó thì mình không nhập sơ, nhị, tam thiền được. Cái đó nó làm tâm mình xao động, trí tuệ muội lược thì khó mà nhập vào sơ, nhị, tam thiền.

Thành ra, tôi thấy quý vị ở đây chưa có ai giữ được 8 giới, giữ cho liên tục tức là giới thứ 6 "không ngồi ghế cao, nằm giường rộng, chiếu lớn xinh đẹp". Quý vị nằm chiếu bông, giường 2-3 thước rồi lăn qua trở lại, nằm nệm ấm chăn êm thì không đi vào nhập định được đâu, thì có thể nghe được chút ít cái khỏi niệm Phật vẫn có tiếng. Còn muốn kéo dài 7 ngày, 7 tháng, 7 năm, tôi chưa thấy, mà tôi cũng chưa làm được, tôi cũng xin thú thật 7 tiếng thì được còn 7 ngày, 7 tháng, 7 năm, tôi xin thưa là tôi đâu hàng thôi, mà thời buổi này chắc khó. Thành ra giới thứ 6 quý vị cố gắng giữ.

Giới thứ 7 là "không nghe xem hát múa đờn kèn, chỗ đông vui yến tiệc". Tôi thấy cái này không có vị nào làm được đâu, ở nhà ai cũng có truyền hình hết, tôi nghe ở đây có nhiều người mê truyền hình. Tôi cũng muốn kêu tên chứ nói mơ mơ màng màng không được, tôi cũng nghe đồn thôi, tôi nói để quý vị bỏ.

Chẳng hạn cô Tánh nhỏ, cô khoái coi truyền hình, coi tới 8-9 giờ tối, mà chú con giờ đó ngủ mà ngủ không được, cô mở to sao đó, tôi thấy khó. Lớn tuổi rồi mình phải tập trở về với mình, cái giờ đó là giờ ngồi thiền, coi tới 9-10 giờ thì chết mô rồi. Ngủ làm sao? Con cái ngủ làm sao? Thì chắc mở lớn tiếng, chú con ngồi thiền không được. Chúng ta phải nhớ, thời buổi này tiện nghi nó quá đây đủ, thì nó giúp chúng ta mê mần chìm đắm trong hưởng thụ. Mà càng hưởng thụ thì càng có vấn đề, mà càng có vấn đề thì càng đau khổ. Vân đề chính là sự đau khổ.

Người nào sống không có vấn đề? Chỉ có A-la-hán thôi. Bất lai còn phải 1/4 vấn đề. Thì quý vị làm sao cô giữ giới cho kỹ, bớt đi những sự hưởng thụ.

Còn giới thứ 8 càng khó nữa "không trang điểm phấn son, dầu hoa, áo quần hàng lụa tươi tốt". Tôi thấy cái này phật tử cũng khó, 5 giới mà thích mặc đồ lam, đồ gì mà đẹp vô cùng, ra mặt trời chiêu lấp lánh, giống như mấy cô đào hát bóng, phật tử bị cái đó, tôi muốn kêu thẳng ở đây nữa. Thì tôi thấy là tôi nói thẳng, cái tánh của tôi như vậy đó, đồ lam thì tốt mà vải bô bô thôi, mặc cái gì mà tôi thấy nó thấy chớp nhoáng như mấy cô đào hát bóng, đi ra mà gặp mặt trời nó chiếu vô, trời ơi như là cái hào quang, tôi gặp là tôi nói, đúng ra bữa nay tôi kêu tên.

Quý phật tử cố gắng, lớn rồi, tập giữ 8 giới, 3 cái sau là 3 cái hạnh, rất là khó gìn, "không trang điểm phân son, dâu hoa, áo quân hàng lụa tươi tốt" thì cái đó thuộc về hàng lụa tươi tốt, cái đồ đó tôi thấy mấy bà giàu, mấy bà Việt kiều mới mặc, cái này mình là phật tử rồi, tôi thấy giống như mấy cô đào hát bóng, nó rất sang, nó chớp chớp và nó mướt rượt, chúng ta nên tránh, đê nhờ cái hạnh kiêm này đi sâu vào thiên định. Ai mà không thích cái sung sướng, cái giàu sang, nhưng mà nếu chìm đắm trong đó thì cái đạo quả không đi đến được.

Quý vị nên nhớ trừ ra A-la-hán thì đó kêu là thị hiện, còn Bất lai người ta còn chạy nên nhớ như vậy. A-la-hán người ta không dính mắc. Còn mình thì làm sao đừng dính mắc?

Thì mình cố gắng giữ giới thôi. Thì tôi thấy thời buổi này nếu quý vị chịu giữ giới, sống giản dị là quý vị dễ vãng sanh về Cực Lạc của Phật A Di Đà. Tôi nói vãng sanh. Còn cái Thánh quả thời buổi này khó. Thì quý vị cố gắng giữ 8 giới đi thì quý vị mới nhập thiền định lực mới mạnh, thì chết rồi, lỡ không có Ban Hộ niệm, cái định lực mình mạnh thì mình vẫn vãng sanh, còn những người nào kém mà tạp niệm thì phải nhờ Ban Hộ niệm.

Thì mình giờ có thần thông thì phật tử cố gắng, dù người phật tử đó nghèo, giàu thì mình cũng phải bình đẳng, cố giúp cho người ta vãng sanh, vì 1 người vãng sanh là 1 người thành Như Lai, cái đó Phật Thích Ca nói trong Tịnh độ.

Thì có nhiều người, người ta kém xã giao, người ta kém nhưng mà mình đừng thấy cái đó mình ghét bỏ, có đủ điều kiện, có đủ nhân duyên thì mình nên giúp cho người đó vãng sanh. Bởi vì Ban Hộ niệm nó rất quan trong đồi với người chưa đạt được nhất niêm. thì cái định lực của sô đông mình giữ giới kỹ làm cho cái định lực người tạp niệm có thể trở nên nhất niệm.

Thành ra chúng ta thấy ở trong báo đăng và trong mây cái đài, mây phật tử thường nói có nhiều người chết rồi tay chân cứng ngắt nghĩa là không vãng sanh. Chết 1 cách tạp niệm, mà trong 8 tiếng đồng hồ phật tử niệm thì tay chân mềm trở lại và cái ngực bắt đầu nóng, chứ còn ban đầu lạnh toàn thân, còn có cái bụng nóng, cái bụng là ngạ quỷ đấy, mà nó chuyển nóng lên tới trên ngực tất nhiên là vãng sanh Hạ phẩm Hạ sanh và tay chân trở lại mềm, thì ban hộ niệm rất là quan trọng. Định lực người chết là tạp niệm rồi mà nghe số đông niệm phật liên tục.

Thành ra ông Liên Trường cũng nhờ vụ đó, bảy mấy người niệm liên tục từ lúc hấp hồi cho tới vô lò thiêu, thiêu có mấy ngàn hạt xá lợi. Thì cái đó định lực ít nhưng nhờ định lực của Ban Hộ niệm rất nhiều, ông có định lực, có niềm tin vững chắc, chết tỉnh táo tay chân mềm, 8 tiếng mà cái đầu nóng, mà lại có thêm Ban Hộ niệm nữa. Cái đỉnh đầu nóng thì ông vãng sanh về Trung phẩm, chứ cái định lực của ông không thể qua Trung phẩm được, Trung phẩm là phải nhận lại Phật tánh.

Vậy thì tôi cũng xin dứt lời. Một lần nữa thời buổi này cố gắng giữ giới, thì cái thân như thế nào nó ảnh hưởng tới cái tâm.

- Trong nhị thiền chúng ta có "thân an thì tâm hỷ" cái thân này được an, tiếng niệm Phật từ trong linh hồn nó phát ra là cái thân an tức là giữ giới 8 giới cho kỹ, cái đó không phải là 5 giới đâu mà thuộc về 8 giới, thân an thì tâm hỷ.

- Rồi chìm đắm trong trạng thái đó "thân lạc tâm lạc" thì cái này qua tới tam thiền, đạt cái này người chết có thể không cần Ban Hộ niệm. Mà nếu có Ban Hộ niệm có thể qua Trung phẩm, thì Ban Hộ niệm rất là quan trọng, nhất là người khai thị.

Thành ra do cái chỗ đó, cô Mỹ ở Vĩnh Châu muốn thỉnh tôi đi hộ niệm cho mẹ cô, mà cô rất là có hiếu, tôi cũng hơi cảm động, nhưng mà tôi bệnh, với lại tôi ở đây công việc nhiều quá tôi tính không đi, nhưng mà rồi cũng phải đi. Phật tử nói chuyện giỏi lắm, tôi thì nói chuyện tôi dở, tôi đừng có gặp mặt, tôi gặp mặt mà khóc lóc này kia, tôi hơi kẹt. Thì phật tử cũng nhớ Ban Hộ niệm rất quan trọng, cố gắng tham gia vào Ban Hộ niệm. Đã có thần thông có thể chia ra 6 hoặc 8 người niệm cho liên tục từ khi hấp hối đến ngày chết, đến khi vô lò thiêu đừng có để gián đoạn câu niệm Phật. Người chết tuy là chết cái thân, cái tâm vẫn còn 8 tiếng. Và sau 8 tiếng, mặc dù chết thật nhưng mà cái thân thức vẫn còn lẩn quẩn xung quanh đó, thì hộ niêm vẫn có kết quả như thường, Vậy thì trước khi dứt lời, một lần nữa tôi cũng xin cầu chúc cho pháp hội chúng ta cũng như toàn thế pháp giới đều vãng sanh về Cực Lạc và thành Phật đạo. Nam Mô A Di Đà Phật.