Kinh Sáu Sáu — Tổng Hợp

33. Kinh Sáu Sáu Lần 4 — Tuần 18 — 08/01/Quý Tỵ (17/02/2013)

Kính lạy Đức Thầy Thích Ca Mâu Ni Phật. Mô Phật. Cũng như thường lệ, hôm nay là ngày mùng 8 tháng giêng, chúng ta bắt đầu giảng bài kinh Sáu Sáu, ngày chủ nhật thường lệ.

Thì tôi đi thắng bài giảng. Thời giờ chúng ta rất ít, tôi giảng chỉ có 45' thôi, còn bao nhiêu chúng ta trả bài. Thì hôm nay chúng ta chuẩn bị bài kinh Sáu Sáu, cái này có bài bản có sẵn, chúng ta học thuộc lòng thôi. Mà bài kinh Sáu Sáu này rất quan trọng, tôi đã giảng tới nay đã ba mươi mấy năm rồi, tức là kỳ này là chúng ta giảng đầy đủ nhất, giữa Bát nhã và tư tưởng nó khăn khít nhau, tức là 100% Bát nhã và 100% tư tưởng. Kỳ này nó rõ ràng nhất và nó bao trùm tất cả những cái thắc mắc, những cái mà chưa rõ ràng mà tôi đã giảng, thì hôm nay giảng cho rành lại tức là:

- 5 triền cái, 5 thiền. Tứ thiền đúng ra để tầm, sát riêng là 5 thiền.

- Những cái sắc uẩn, thọ uẩn khác nhau sao?

- Cái nguyên nhân đầu tiên để sanh ra vạn vật, chúng sanh và các pháp.

- Cũng như mình từ đâu đến? Chết đi về đâu? Thì chúng ta phải cho rõ ràng hết, những cái đó là từ xưa tới giờ người ta thường hay thắc mắc. Nhưng tôi thấy bài kinh Sáu Sáu rất là sáng tỏ. Thì tôi đã nói trước rồi, Đức Phật thuyết xong thì 60 vị Tỳ kheo đắc quả A-la-hán liền lúc đó; Sau Xá Lợi Phất thuyết cũng đắc 60 vị; Tới ông gì đó thuyết đắc tới 10.000 vị, thì cái bài kinh rất là thâm thúy.

Thì hôm nay, tôi đã trăn trở nó mấy chục năm nay rồi. Giảng kỳ nhất, tôi không thỏa mãn mấy, vì tư tưởng nhiều. Kỳ thứ nhì là tư tưởng và Bát nhã tương đương. Kỳ thứ 3 là Bát nhã chiếm 80%. Kỳ này tôi tóm lại Bát nhã và tư tưởng khít nhau, bấy nhiều Bát nhã là bấy nhiều tư tưởng. Thì tôi thấy tương đôi nó sáng tỏ.

Vậy để khỏi mất thời giờ, tôi đi thẳng vào bài kinh Sáu Sáu. Quý vị có tờ giấy tóm bài kinh Sáu Sáu, quý vị lấy ra. Thì cái này quý vị phải học thuộc lòng vậy. Vì nó là cái sanh tử của mỗi người. Thì tôi có yêu cầu cũng như bắt buộc đó, năn nỉ cũng như bắt buộc quý vị phải học thuộc lòng, tức là có bài bản sẵn. Tới câu số 1 khó đấy, thì chỉ phát tâm thôi.

Câu số 1 trả về: Nhãn thức, nhãn xúc, nhãn thọ, nhãn ái. Cũng như nhĩ thức, nhĩ xúc, nhĩ thọ, nhĩ ái. Rồi tỷ, rồi thiệt, rồi thân, rồi tới ý nữa. Thì mấy cái đó là cả một vấn đề khó khăn, thì chỉ có một số nào phát tâm và một số chuẩn bị, còn một số không nói được thì thôi, cũng vô nghe nếu mình không muốn trả lời, bị nó hơi khó đấy, đòi hỏi quý vị phải có trình độ, có một số hiểu biết về danh từ Phật pháp, nó không khó nhưng mà danh từ quý vị không hiểu được, một phần nó chữ Hán tôi đã cố gắng dịch ra và một phần nó không có hợp với khoa học hiện tại, thì tôi biết cái nào nó tương đương với khoa học, tôi sẽ giảng qua khoa học để cho những người đi học người ta có thể hiểu được. Chẳng hạn như căn và trần thì quý vị mà đi học bác sĩ, kỹ sư không biết căn, trần là cái gì, nhưng nói căn là sinh lý, trần là vật lý thì họ rất hiểu. Và thọ, tưởng là tâm lý, thọ là cảm giác, tưởng là sự phân biệt của tư tưởng của ý thức, hành là ý chí, là tiềm thức, và thức là vô thức, là A-lại-da thì họ hiểu rất dễ. Danh từ đó tôi có nghiên cứu, có đọc qua những kinh Phật và một số ở Văn hóa Phật giáo tức là hiện đại đấy, còn một số tôi không biết thì đành chịu thôi, thành ra phật tử chưa quen với danh từ thì chúng ta tập, mỗi cái danh từ nào khó thì tôi nhớ, tôi giải thích cho nó rõ ràng. Bây giờ chúng ta bắt đầu đi vào bài kinh Sáu Sáu.

Phần thứ nhì là trình bày kinh Sáu Sáu, tức nhiên là:

- 6 căn, 6 trần, 6 thức, 6 xúc, 6 thọ, 6 ái là chúng ta trình bày theo chiều ngang.

- Còn theo chiều dọc đó là:. 6 căn: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý căn. Đó là 6 nội xứ.

. 6 trần: sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp. Đó là 6 ngoại xứ.. 6 thức: nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức. Đó là 6 thức thân.

. 6 xúc: nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc. Đó là 6 xúc thân.

• 6 thọ: nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thọ. Đó là 6 thọ thân.. 6 ái: nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý ái. Đó là 6 ái thân.

Cái này quý vị trả thuộc lòng rồi, nhưng khi ngồi thiền quý vị phải ọc ra để nghiền ngẫm.

Thì do con mắt tiếp xúc với sắc trần phát hiện ra nhãn thức. Chúng ta đi 3 cái này trước.

Cái này đó là trong kinh Nguyên thủy, 5 bộ Ni-Ca-da giảng rất rành, mà nếu chúng ta rành được cái này thì chúng ta sẽ đắc quả Thánh Nhập lưu. Thì bắt đầu từ đây chúng ta có thể đi tới quả Như Lai. Cái này khó đấy. Khó không phải là khó hiểu, khó hiểu là một phần rồi, mà cái phần khó nhất là cái thói quen của chúng ta là chúng ta không chịu lặng lẽ mà nhận nó, mà chúng ta cứ cải sửa.

Tôi xin giảng về cái tiến trình trong này.

Do duyên con mắt. Chúng ta thấy con mắt đây, do duyên sắc trần đó là đối tượng của con mắt. Do duyên nhãn thức đó là con mắt nhận lấy sự vật chớ chưa có cái biết.

Mà tôi xin thưa trước rằng, mắt, tai, mũi, lưỡi, thân - sắc, thinh, hương, vị, xúc - nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức. Thật ra nó không phải là con mắt, không phải là sắc trần, không phải là nhãn thức mà nó chỉ là điện tử thôi, cái khó khăn là ở chỗ đó.

Thì ở đây nói con mắt, sắc trần, nhãn thức tức là nói về cái nhận thức của cõi người, tức là của chúng ta đã cải sửa rồi. Chớ tự thân con mắt, sắc trần đó chỉ là một khối lù lù, mà Đạo Phật kêu là vô minh, Lão Tử kêu là hỗn độn, khoa học kêu là điện tử, Duy thức kêu là chủng tử tức là những cái hạt tử âm và dương nó đang chuyển biến trong vũ trụ.

Thành ra con người chúng ta là không có, chỉ là điện tử mà thôi, điện tử âm dương rồi nó kết hợp lại. Thành ra 6 căn, 6 trần, 6 thức là cái cảnh giới của sắc uẩn, chưa có cái biết mà chỉ có sự hội họp, chỉ có sự duyên hợp với nhau thôi. Chúng ta phải hiểu. Nhưng mà khi nói con mắt, sắc trần đó là do con người đã chụp mủ nó rồi.

Tôi cần nói trước như vậy, hén, nếu không diễn tả cái này thì chúng ta không thể hiểu được bài kinh. Nhưng mà khi hiểu rồi chúng ta chỉ thấy nó chỉ là những cái điện tử kết hợp, thì cái đó đòi hỏi phải Nhập lưu, quả Thánh thứ nhất.

Còn người trời thấy nó, nhưng thấy nó quá đê tiện cho nên cải sửa. Mà ở đây 6 căn, 6 trần, 6 thức. Nếu nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân thức thì nó thuộc về cảm giác, tức là nhận lấy sự vật rồi có cái cảm giác lờ mờ dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó mà chưa có sự phân biệt của tư tưởng. Thành ra trong kinh thường kêu đó là ngạ quỷ (ngạ là đói, quỷ là xảo quyệt), đói khát một cách xảo quyệt. Tức là cảm giác dễ chịu. Thí dụ đói bụng:

- Đói bụng, mình thấy ăn no thì thích, đói muốn tìm cảm giác dễ chịu, nhưng mà không có phân biệt, thấy ai ăn là nhào vô giựt thôi.

- Thấy vàng thì biết nó là quý thì cảm giác dễ chịu là có nó thỏa mãn đủ thứ, không có tư tưởng phân biệt, nhào vô giựt thôi. Người ta kêu là cướp của, giết người, nếu chống cự lại thì người ta giết thôi.

Thành ra giới thứ 2 là "trộm cắp", quý vị đọc là "trộm cướp" là không phải. Trộm cướp thì quá nặng. Trộm cắp là khi nào mình lấy lén, người ta bắt được người ta đánh mình, còn trộm cướp là khi người ta bắt được là giết người ta luôn. Thành ra người ta nói "cướp của giết người" chớ không ai nói "ăn cắp mà giết người" không có vụ đó. Ăn cắp thì bị người ta đánh.

Thành ra người phật tử là "tránh trộm cắp" chớ không phải "tránh trộm cướp". Nếu "trộm cướp" thì "trộm cắp" vẫn được, trộm cắp là cái lỗ mọi thôi, còn trộm cướp là cái lỗ to chành bành rồi, giết người. Thì chúng ta thấy "trộm cướp" đó là ngạ quỷ, "trộm cắp" thì chỉ súc sanh và người thôi. Thì chúng ta phải hiểu cái đó.

Tôi xin thưa rằng 6 căn, 6 trần, 6 thức này, tới cái ý căn thì khác. Ý căn thì nó có cái óc. Mà chúng ta nên nhớ, cái đầu thì nó thuộc về cái mình, mà mắt, tai, mũi, lưỡi đều nằm trên thân, mà thân thì nó gồm có đầu, mình và tay chân chớ không phải cái đầu không, nhưng mà cái đầu là quan trọng hơn hết. Tôi đã từng giải thích cái này rồi, chặt tay, chặt chưn còn sống, mà chặt cái đầu thì chết thôi. Thành ra mổ tim, mổ gan, mổ thận còn sống, mà mổ cái óc thì kể như tiêu rồi đó, thì chúng ta thấy cái đầu quan trọng hơn hết. Mà đã quan trọng thì cái tứ đại nó vi tế hơn.

Tứ đại là gì? Là đất, nước, lửa, gió. Cơ thể chúng ta thịt, xương, da,... là đất; máu, mồ hôi, nước mũi,... là nước; hơi nóng là lửa; hơi thở là gió. Đức Phật cũng thở như mình nhưng mà cái da Ngài nó khác, nó vàng ánh. Hay đừng có nói gì Đức Phật, chúng ta thấy người ăn mặn, uống rượu thì họ cũng thịt, xương, da,... vậy mà đố quý vị lợi gần họ được, nó hôi thúi lắm. Mấy đứa chăn trâu cũng vậy, mình lợi gần nó hôi trâu, mình ngửi không được, nó cũng thịt, xương, da,... như mình vậy. Rồi những người ác có tư tưởng đen đúa, tư tưởng xấu xa thì họ thường hôi hám, hoặc là hôi lông nách, hoặc là hôi mồ hôi. Còn những người có tư tưởng tốt đến họ thơm, hoặc là không có mùi. Mà người có tư tưởng xấu, mồ hôi hôi mà xức dầu thơm vô còn có cái mùi kỳ lạ nữa thơm không thơm, mà hôi không hôi, nó hỉnh hỉnh, cái đó khó chịu. Thành ra mình phải hiểu "đổi tư tưởng là cơ thể mình thay đổi". Người ta thường nói "Hữu tướng vô tâm, mà tướng từ tâm diệt. Hữu tâm vô tướng, tướng từ tâm sanh". Hễ có cái tâm thì cái tướng nó lộ ra.

Thành ra mỗi lần mình sân thì chung quanh mình cái hào quang màu đỏ, mà khi mình có tư tưởng xấu xa thì hào quang màu đen, mà tư tưởng trong sạch, giữ giới kỹ thì hào quang màu trắng, mà tư tưởng tập luyện muốn cho sống lâu cũng phải giữ giới thì hào quang màu xanh, còn tư tưởng mấy người về chiều rồi không còn ham muốn nữa thì màu vàng.

Chúng ta thấy "cái tâm" là quan trọng. Còn cái thân và cái miệng nó tùy thuộc ở cái tâm. Thành ra người tu lấy cái tâm làm gốc.

Thành ra quý vị thường lầm cài chỗ đó. Quý vị làm việc gì quý vị có tội thường nói nghiệp. Mà nghiệp là cái gì? Nghiệp là cái ý chí của mình. Khi mà có ý chí vô mới có tội phước. Còn sát sanh, trộm cắp, tà dâm,... Chẳng hạn như bố thí, tôi đã giảng nhiều rồi. Bố thí tự nó không có phước, cũng chẳng có tội. Nhưng mà bố thí với cái tâm như thế nào.

- Nếu cái tâm thiện, cái tâm muốn giúp đỡ người ta thì cái tâm trời, thì sanh về cõi trời.

- Bố thí với cái tâm bỏn xẻn, bị bắt buộc vì cái danh mà bố thí thì cái tâm xấu ác, ngay bây giờ cái tâm bỏn xẻn chết với cái tâm này thì xuống 4 đường ác.

- Còn bố thì mà tu tập trực nhận trở về Chân không, thì người cho không có, người nhận không có, số tiền không có. Không có không phải là không có con người, nhưng mà không dính mắc nữa.

Thì chúng ta phải hiểu cái tâm là quan trọng nhất. Thành ra ở đây tôi muốn nói quý vị trả bài, trả nhưng quý vị nắm cái gốc là cái tâm. Tôi thấy ở đây có 3 hạng người trả. Cái thứ nhất, nhóm người trả chỉ thuộc lòng thôi, rồi đọc ra những cái dàn bài sẵn của tôi mà không có giải thích chi tiết. Còn một số giải thích chi tiết. Còn cái thứ 3 là nắm cái gốc thì không ai nắm được, có một số ít thôi, số đó nắm được cái gốc.

Cái gốc là gì? Là nắm cái tâm. Mà nắm cái tâm thì mình đâu cần phải y chang như Sư giảng vậy, mình có thể sáng tạo. Thì cuộc sống làm sao sáng tạo, nhưng mà đừng có lìa cái tâm. Thì tôi muốn phật tử ở chỗ đó, nhưng đa số là không được.

Niệm Phật phải có miệng niệm mới được, mà không miệng là không niệm được.

Mà niệm bằng cái gì? Có người nói bằng cái tâm. Mà tâm nào mới được. Tâm thiện, hay tâm ác, hay tâm giải thoát. Thì có nhiều thứ tâm:

- Niệm bằng cảm giác cũng là tâm, mà tâm thọ cảm thì sanh về cõi trời dục giới, sắc giới thôi.

- Còn niệm bằng cái tâm không lạc không thọ thì lại khác, vô sắc giới.

- Mà niệm không lạc không thọ của Nhập lưu thì nó khác với của tứ thiên như thế nào.

Thì cái đó mình phải rành. Thành ra tôi nắm là tôi nắm cái tâm. Tôi đi đâu cũng vậy, giảng pháp hỏi tôi cái gì, tôi cũng đều trả lời được hết, tôi không dựa trên thân, trên miệng.

Mà quý vị rồi cũng dựa trên thân, trên miệng. Tôi giảng đã rồi cũng trở về thân, miệng. Quý vị năm không vững cái đó rồi quý vị làm sao tu. Năm vững như vậy là không phải tôi biểu quý vị đừng hành động bằng thân, bằng miệng, không phải vậy. Cứ hành động nhưng mà phải biết.

- Mấy người sơ cơ muốn niệm Phật được thì thân lạy Phật, miệng niệm Phật, thì cái ý dễ nhớ Phật.

- Còn những người khá, người ta không cần thân lạy Phật, người ta chỉ miệng niệm Phật, người ta nghĩ tới Phật.

- Còn những người cao nữa, người ta không cần thân lạy, không cần miệng niệm, mà người ta chỉ nhớ, nghĩ, tưởng Phật, người ta niệm chánh cống. Nhưng mà coi chừng, nói vậy là tùy theo cái trình độ của mình. Mình sơ cơ mình lạy Phật, miệng niệm Phật mà không biết cái ý có tập trung được hay không nữa, đừng có bắt chước tôi, nhưng mà giảng thì tôi phải giảng cho đủ hết. Thì quý vị coi cái trình độ mình ở đâu thì làm theo đó. Thành ra tôi muốn giảng đủ hết cho quý vị rồi mỗi người theo trình độ của mình. Thôi bây giờ trở lại cái này.

Tôi xin thưa trước là giảng về địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh trước cái hả. Hễ nếu quý vị thấy rõ cái này thì quý vị đi vào quả Nhập lưu. Còn thấy lờ mờ thì quý vị nhảy qua cái nhãn xúc, 6 xúc thân qua người và trời dục giới thì pháp môn là phải đối trị. Quý vị cũng thấy cũng hiểu, nhưng mà hiểu một cách lờ mờ, thì lờ mờ Đạo Phật kêu là vô minh, không sáng. Do cải lờ mờ này mới có cái nghi, mà nghi thì tội liền sanh.

Chúng ta để ý, chỉ có con người mới có vấn đề.

- Còn loài thú, loài ngạ quỷ nó sống không có vấn đề, không vấn đề thì sướng nhưng mà không vấn đề mà nó tối hù, nó đâu có biết gì mà đặt vấn đề.

- Còn các vị A-la-hán cũng giống như con nít, cũng giống như ngạ quỷ, cũng giống như súc sanh, nhưng họ sống không bao giờ có vấn đề.

Thành ra 2 cái này nó lộn xộn lắm, mình phải biết. Ngạ quỷ, súc sanh thì nó cũng sống bằng hiện lượng - tánh cảnh. Thành ra mình thấy sao Duy thức lạ lùng, 4 đường ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh là hiện lượng - tánh cảnh. Hiện lượng - tánh cảnh thì bất lạc bất khổ thọ.

Cũng như đứa con nít mình để ý coi nó là ngạ quỷ, súc sanh. Nó 3-4 tuổi là ngạ quỷ, nó đâu có phân biệt, nó chưa có tư tưởng, mà hễ nó đói là nó đòi ăn, mà không cho ăn là nó quậy à. Nó lớn lên 5-6 tuổi nó là súc sanh, nó làm gì nó phân biệt một chút, nhưng mà khi nó giận rồi là nó không phân biệt à, nó chửi thề, mình phải hiểu, rồi khi mình chửi nó mình vuốt ve nó nhẹ nhàng nó không biết mình nói cái gì, nó chưa biết tiếng Việt chẳng hạn, mình vuốt ve nó mình chửi nó, nó vẫn cười như thường, nó chưa phân biệt, nó sống với cái bản năng của nó. Thì những người này, con thú này không bao giờ thành Phật được, mặc dầu nó vẫn có Phật tánh, vẫn phát hiện từ cái lặng lẽ, cái Chân không, nhưng mà nhận về cái đó không được, bởi vì nó tối hù hà. Còn các vị A-la-hán cũng giống hệt như con nít thôi. Họ biết rất rõ, do biết rất rõ nên họ không dính mắc, chửi họ, họ biết, họ vẫn tươi cười, rồi vuốt ve họ, họ biết, họ vẫn tươi cười.

Còn con nít mình vuốt ve nó, mình chửi nó, nó tươi cười, còn mình khen nó mà tỏ vẻ giận dữ thì nó khóc, nó đâu có biết, nó chỉ thấy ai vuốt ve là nó khoái thôi.

Thành ra vị A-la-hán thì hơi khác với con nít.

Tu tiên, người ta thường lầm là trở lại như trẻ con, tu tiên có cái câu chữ Hán mà tôi quên rồi, tức là trở lại như đứa trẻ, sống không lo nghĩ gì hết. Thời buổi này người ta thích cái thời tuổi học sinh. Học sinh đâu có lo nghĩ gì, đi chơi đã, bắt bướm, bẻ hoa,.. này kia, về cha mẹ lo hết. Tuổi học trò, chúng ta coi bài thơ của ông Xuân Diệu và nhạc gì của tuổi học trò, là tuổi sung sướng nhất cuộc đời. Nhưng mà khi ra khỏi trường, lập gia đình rồi thì bắt đầu mới biết cái khổ, chừng đó mới bắt đầu có ý chí, muốn làm cái gì là phải có sự tính toán, sự lo lắng, có câu nói "Không chịu lo, không chịu làm thì không thể sống được". Làm cái gì cũng phải lo, nói chuyện cũng phải uốn lưỡi 7 lần trước khi nói, với cái xã hội xả giao bây giờ.

Thành ra chúng ta đọc bài kinh Sáu Sáu này chúng ta thấy rất rõ. Tại sao Đức Phật nói thân người thì khó được "Nhân thân nan đắc" trong tứ nan, cái thân người rất khó được. Thì chúng ta coi lại trong này chúng ta thấy:

- 6 căn, 6 trần, 6 thức. Thì nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức là ngạ quỷ, sống có cảm giác lờ mờ chớ không phải cảm giác thật.

- Cảm giác thật phải qua tới 6 thọ tức là sơ, nhị, tam thiền của sắc giới.

- Còn cảm giác vừa vừa thì là 6 xúc tức là cõi người và trời dục giới, bởi vì không nhập định được, chỉ có cảm giác hỷ lạc trong 5-10' hoặc 1-2-6-7 tiếng.

Còn cõi trời sắc giới 7 ngày, 7 tháng, 7 năm, 70 năm, 7.000 năm thì ở đây mới chìm đắm trong hỷ lạc. Còn cái kia chỉ 5-7 tiếng. Tôi đã từng vô trong đó, thì nó lạc lắm, nó an vui lắm, mà nhị thiền mới có cái hỷ thôi, tới tam thiền mới có cái lạc. Thì cái này trong kinh Sáu Sáu cũng rành. Nhưng mà rành là phải có biết Duy thức giảng à. Cái này biết bao nhiêu người giảng nhưng không ai đi sâu được hết, tôi cũng giảng mà tôi không rành cái hỷ với cái lạc. Cải hỷ là cải thân bên ngoài, của cõi người và trời dục giới. Tới qua cõi trời sắc giới mới có cái lạc là cái thân bên trong, mà cái thân bên trong, tôi dùng thân bên trong thôi chớ Duy thức kêu là tịnh sắc căn, tức là thân của các dây thần kinh. Còn thân bên ngoài là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân. Mắt có thần kinh thị giác, tai có thần kinh thính giác, mũi có thần kinh khứu giác, lưỡi có thần kinh vị giác, thân có thần kinh xúc giác mấy cái này nó đưa lên óc. Rồi tôi nghiên cứu kỹ nữa, tôi nhờ bác sĩ Giao đưa tôi cái quyển bên y khoa, tôi coi nhưng coi sơ, bây giờ nhớ lại thì trong đó có giảng, cô đưa mấy cái hình mới bây giờ của ông tiến sĩ gì đó vẽ rất hay.

Thì thật sự 5 dây thần kinh thị giác, thần kinh thính giác, thần kinh khứu giác, thần kinh vị giác, thần kinh xúc giác nó đưa lên trên đầu, mà nó nằm chung quanh cái đầu đó. Có 5 dây thần kinh, dây thần kinh thị giác nằm ngay giữa 2 chưn mày, theo bên tiên thì ở giữa 2 chưn mày đó là thiên nhãn, con mắt nó gom về đó; rồi dây thần kinh đó mới đưa lên đầu, mà chung quanh cái đầu bên khoa học kêu là tiểu não tức là cái óc nhỏ. Còn ở giữa cái chóp (đinh đầu) Đạo Phật kêu là mâu ni, bên thuốc thì kêu là bách hội (hay là bá), là trăm dây thần kinh đều trên này hết, thì chỗ đó là chỗ xuất nhập của tư tưởng. Còn cái này (chung quanh cái đầu) là chỗ xuất nhập của 5 cảm giác: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân đều nằm chung quanh cái đầu này kêu là tiểu não, tôi thấy khoa học giải thích hay, nó rành.

Bên tiên còn rành hơn nữa, nhưng mà phải ngồi thiền à, rồi lâu tự nhiên mình hiểu thôi chớ không giải thích rành như khoa học, khoa học giải thích rành bởi nó có máy chúng ta kêu là bửu bối. Còn qua bên tiên không có bửu bối, lấy mình làm bửu bối, khi mình luyện nội tức thì mình thấy được mấy cái đó, thấy bằng cái thực chứng của mình chớ không phải bằng cái máy móc. Chẳng hạn như bên tiên thì nó giống như con nít mà lúc còn nằm trong bào thai. Còn nít trong bào thai thì không có thở bằng không khí bên ngoài, thở bằng cái hơi thở nội tức của mẹ. Tôi nhờ bác sĩ Giao đưa mấy quyển đó tôi thấy nó hay, tôi bây giờ yếu dây thần kinh, tôi coi một hồi nó chóng mặt, thành ra tôi coi ngày một ít thôi, tôi thấy hay.

Thì từ cái môi, đứa bé trong bụng mẹ cái môi nó ngậm lại, cái hậu môn nó nhíu lên, từ khi sanh đứa bé ra cất tiếng khóc chào đời với tiếng "khổ a" là cái môi hở làm 2, thì từ cái môi này mà đi tới cái hậu môn kêu là mạch đốc. Rồi từ cái môi ở dưới đi xuống hậu môn kêu là mạch nhâm. Đứa bé hồi ở trong bụng mẹ nó chưa có ỉa thành ra cái hậu môn nó dính lại, cái môi nó không hở ra vì không nói chuyện, rồi khi đẻ ra nó khóc thì cái môi nứt làm 2, nhâm - đốc chia làm 2 chớ không còn đi theo cái vòng nữa. Rồi đi theo vòng thì không cần thở hơi ở ngoài, chỉ ăn cái thở hơi, cái máu huyết của mẹ thôi, rồi cắt cái nhau tại rún nữa, đứa bé đã lìa mẹ rồi. Thì chúng ta phải hiểu cái đó. Tôi nói đại khái thôi. Chúng ta về nghiên cứu thêm mỗi lần tôi nói một ít. Thành ra cái đầu tiên này, 6 căn, chúng ta nên nhớ mắt, tai, mũi, lưỡi, thân thì đây là những tổ hợp của các điện tử chớ không phải là có con mắt giống như vậy được. Rồi khi đi qua tới 6 xúc thì đây mới cải sửa đấy, thì mới bắt đầu có ý chí. Còn cái tư tưởng này là một trạng thái lờ mờ, cả nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân thức đều là những điện tử thôi. Khoa học kêu là điện tử, Đạo Phật kêu là chủng tử, Lão Tử kêu là hỗn độn, tức là nó quay mồng như vậy đó. Thành ra coi lại 62 tôn giáo thời Đức Phật cũng có cải đạo như vậy, nhưng mà dừng ở chỗ này.

Thành ra nguyên nhân đầu tiên của vũ trụ tức là 1 trạng thái hỗn độn, mà hỗn độn thì không đúng, chỉ có Đạo Phật lấy cái đó rồi giải thích sâu rộng hơn. Thì cái này kêu bằng duy vật, lấy vật chất làm gốc, chớ không có nói tới tinh thần, sau này có tinh thần tức là có nhãn xúc, có ý chí, có mạt-na, thì mạt-na mới cải sửa cái khối hỗn độn thành ra con mắt, sắc trần và nhãn thức,... Cái này quý vị phải ngồi thiền hén, chớ tôi giảng là quý vị không có nắm được đâu, quý vị chỉ nắm cái bánh vẽ thôi, cũng như con trâu ăn cỏ vậy, ngồi lại rồi mới thấy rõ. Khi nào quý vị ngồi thiền 5-6-7-8 tiếng quý vị sẽ thấy. Thành ra tôi yêu cầu quý vị thỉnh thoảng nên đi kiếm chỗ ngồi thiền. Đức Phật cũng khuyên như vậy" Không thể nào các con hiểu được lời ta giảng đâu" Giảng bài pháp xong, Đức Phật kêu kiếm chỗ vắng, thanh tịnh, dưới gốc cây, căn nhà trống hoặc ở trên núi non, ở ngoài bãi biến, bãi tha ma, nghĩa địa, nơi đồng vắng,.." chúng ta coi lại trong kinh.

Thành ra tôi thường muốn tổ chức quý vị đi biển, để khi quý vị thấy cái cảnh đó rồi tâm của quý vị nó mở rộng ra, nhất là biến, không có cái nào rộng bằng biển. Ở đây có biển Ba Động dài vô cùng, không phải chỗ khu du lịch đâu, chỗ du lịch không ngồi được, chỗ đó là chỗ ăn chơi, chạy thêm 6-7km nữa, biển Ba Động dài lắm thì mặc sức mà ngồi, 300-400 người cũng đủ nữa, chạy dài bờ biển rất là khô.

Nhưng tôi thấy quý vị tu chớ còn không có thương nhau, kỳ cục vậy đó. Có ở đây, gặp tôi, gặp Phật thì lạy, mà ra ngoài quý vị với nhau là đánh hà, chơi từng chút thôi chớ không nhường nhịn ai hết. Tôi cũng hơi chán, thiện nam thì đỡ, mấy cô bây giờ tu đông, đồng chí rận chớ không có đồng tâm, nó hơi khó vậy đó. Tôi thấy mấy cô cố gắng làm sao, nếu kính tôi, thương tôi thì thương yêu nhau, giúp đỡ nhau hết lòng, chớ không phải vô đây rồi thì Phật còn ra ngoài là ma thì không có được.

Kỳ rồi đi ngoài biển thất bại đó, tôi thấy nó lộn xộn tùm lum hết. Cái đó cũng lỗi ở tôi, đúng ra tôi đứng ra tổ chức, mà tôi thấy quý vị nghe pháp nhiều quá rồi, pháp Bát nhã không, không ngờ khi gặp nhau là bất nhã, thành ra tôi cũng hơi kẹt, mà tôi thì không có tài tô chức, tôi cũng nói thiệt tôi giảng pháp thôi, chớ tố chức đi đâu đó thì phật tử lo ên hà. Thì tôi cũng nói trước rồi, nhưng mà thất bại, đi rồi hiểu lầm nhau tùm lum hết trơn.

Thì thôi từ nay quý phật tử cố gắng làm sao cho tôi vui. Đã thọ giới, giữ giới, không phải giữ giới ở tịnh xá, giữ có tôi, mà vắng tôi thì quý vị cũng phải thương yêu nhau, giúp đỡ nhau, chẳng những phật tử mà cả người dưng, người ngoài nữa thì mình cũng phải vậy thôi.

Đức Phật nói "Đầu đen máu đỏ, không có một giai cấp trong đầu đen máu đỏ, không có người giàu nghèo trong đầu đen máu đỏ,.." Mà tôi thấy quý vị còn phân biệt giàu nghèo.

Tôi thấy lúc đó đi có mấy cô nghèo, tôi mừng vô cùng, nhưng mà hỏi lại mấy cô méo miệng. Tôi nghe kỳ đó đi có cô Siêu, Cô Đào quét lá trong này, nói ông Hồng là ông bạn cô Đào lên xe rồi bị đuổi xuống, còn mấy cô kia đi là bị nhằn, chắc là nghèo không có tiền hay sao đó. Kỳ đó đi tôi thấy tôi mừng quá. Nhưng khi ngồi là ngồi nhóm riêng à nghen, mấy người nghèo ngồi nhóm chung, phật tử ngồi từng nhóm. Thì tôi thấy sao mà nó kỳ quá. Ở ngoài đời thì không nói, mà đã học đạo rồi "Mỗi người mỗi nước mỗi non mà, khi vào cửa đạo như con một nhà". Nói thì hay quá mà khi ra... Tôi thấy kỳ đó đi có mấy cô quét lá đi tôi mừng vô cùng, tới hỏi ra thì... Nó hơi khó, phật tử phải cố gắng, giàu nghèo gì mình thấy cũng vậy thôi. Mình bao xe thì mình cho mấy người nghèo đi với người ta phát tâm người ta muốn đi, người ta lên xe mà đuổi xuống, người ta mất mặt quá. Còn có xe không mà lại không cho đi, bỏ xe không, đi rước Sư thôi, rồi đi xe không thôi. Tôi thấy nó kẹt lắm. Thì tôi nói cho phật tử biết. Nếu kính tôi, thương tôi thì mình phải sống hòa với nhau.

Thì thôi, chúng ta bắt đầu để rồi tôi giảng cái này quý vị thấy là mình nằm ở trong 6 căn, 6 trần, 6 thức thì kẹt quá, mình phải qua 6 xúc. 6 xúc là người, trời dục giới đấy. Rồi qua 6 thọ mới ngon à, 6 thọ phải giữ 8 giới và phải nhập sơ thiền, nhị thiền, tam thiền.

Còn cõi trời dục giới chưa có nhập được đâu, ngồi 3-7-8-10 tiếng chưa ăn thua gì, như tôi ngồi 8-9 tiếng không ăn thua gì, được 8-9 tiếng không ăn, uống, tiêu, tiểu thôi, chớ còn ra rồi cũng ăn lại như cũ.

Mà nhập rồi, cái thiền này nó khó cái chỗ đó, khi già lớn tuổi, không đủ sức khỏe, không đủ điều kiện là không nhập được. Như tôi bây giờ tôi nhập lại không được, ngồi chừng 2-3 tiếng chớ đừng nói 7-8 tiếng, sức khỏe mình không có, điều kiện không khí không có và hoàn cảnh bây giờ không giống như xưa nữa, thành ra bây giờ không thể nhập được.

Thành ra tôi biết quý vị khó nhập, nhưng mà mong cầu quý vị ngồi 2-3 tiếng và hiểu được 6 căn, 6 trần, 6 thức là được rồi, đặng mình tránh những căn, trần, thức này khi nó xuất hiện mình biết. Mình biết rồi cải sửa thì cứ cải sửa, cải sửa qua người trời cũng ngon. Người trời thì có thể vãng sanh về Cực Lạc.

Mà sợ quý vị không biết thôi. Không biết là khó à, thì ở ngay 4 đường này, không biết là vô minh, mà vô minh là địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula hiện tại.

Còn biết mà cải sửa thì qua người trời. Mà người trời cũng khó mà nhận, tới sơ thiên, nhị thiên, tam thiền quý vị có một sự trăn trở thì quý vị sẽ nhận được cái Bất tử ngay, nếu có người dạy. Thì ở đây tôi giảng Bát nhã thôi. Mà không dễ gì qua, nếu quý vị không ngồi được chừng 3-4 tiếng thì quý vị khó. Cái thiền định là cái tiêu hóa tất cả những cái hiểu biết của mình. Mà hiểu biết không thuộc lòng thì chừng đó lấy cái gì mà nghiền ngẫm. Thành ra cái khó khăn của tôi là muốn quý vị làm sao học thuộc lòng bài kinh Sáu Sáu này, thì chừng đó quý vị đầy trong A-lại-da quý vị ọc ra, rồi có thì giờ quý vị nghiền ngẫm nhớ lại những gì tôi giảng. Những điều tôi giảng bây giờ có thể tư tưởng quý vị nghe rồi quý vị quên, nhưng A-lại-da nó không bao giờ quên.

Quý vị có 2 cách thâu nhập những cái hoàn cảnh bên ngoài:

- Một cách bằng tư tưởng.

- Một cách bằng A-lại-da. Mà A-lại-da nó làm việc quý vị không hề hiểu nó đâu, Đức Phật còn ngán mà. Đức Phật nói A-lại-da và mạt-na Ta không dám đụng tới, bởi vì nó rất là khó hiểu, mà có thể Tiểu thừa chấp nó là Chân như. Mạt-na thì vọng chắc chắn rồi đó. Còn A-lại-da là khó nhất, nó không phải vọng mà không phải Chân, mà nó là Chân vọng hòa hợp.

Tôi bị cái A-lại-da mà tôi muốn chết với nó, nhất là coi Thủ Lăng Nghiêm. Tôi chưa từng thấy ai mà chỉ tu cách Bát nhã bao giờ, không có kinh nào chỉ hết. Kinh Kim Cang giải thích về Bát nhã rành nhất, giữa sát-na, mà không có chỉ cách tu. Bởi chỉ cách tu thuộc về tư tưởng, mà không chỉ cách tu mình làm sao tu.

Tới tôi thấy ông Triệu Châu hỏi ông Thầy Nam Tuyền mà ổng ngộ, mà tôi cũng không biết ống ngộ cái gì, chắc là ống thao thức quá xá ống ngộ được, nhưng mà cái cách tu tôi cũng không hiểu.

Hỏi "Bát nhã là gì? Trí tuệ là gì? Mà từ khi con vô xuất gia tới giờ 10 năm mà Thầy không dạy gì hết". Ông Thầy nói "Ta có giấu gì ông đâu. Ta ăn, ông xin rửa bát ta đưa bát; bưng cơm lại ta, ta ăn; bưng nước lại ta, ta nhận; muốn giặt đồ, ta đưa ông giặt,... Ta có giấu gì đâu". Ống nói "Vậy là Đạo sao Thầy?" Nói "Ờ, vậy là Đạo đó con. Bình thường tâm của cuộc sống chính là Đạo, chớ Đạo không có ở đâu, tức là chính là ngay cuộc sống này". Ống nói "Vậy con xuất gia làm chi. Ở nhà con cũng giặt đồ, cũng bưng cơm,... này kia cho cha mẹ con, cái đó cũng Đạo sao?" "Ấy, khác à con. Con làm mà con không biết mình làm. Còn vô đây con làm cái gì con phải tỉnh thức, con phải biết con làm".

Mà cái biết của tư tưởng cũng là cái biết vậy, cũng tỉnh thức vậy. Tôi bưng cơm cho ông thầy tôi biết tôi bưng cơm, tôi tập trung vào đó tôi không nghĩ chuyện gì khác, đi tôi biết bước chân tôi đi. Như vậy giữa Bát nhã và tư tưởng khác nhau sao? Thì mình thấy có một cái khó khăn trong đó. Triệu Châu nói "Nếu vậy con không hiểu, Thầy giải thích cho con hiểu, chớ Thầy nói như vậy, rồi Thầy cho thí dụ như vậy. Con có thể bưng cơm cho Thầy thì con biết tập trung con bưng, con không suy nghĩ gì khác, rồi Thầy đưa bát con rửa, Thầy đưa đồ con giặt cho Thầy. Như vậy con cũng là Bát nhã sao?" Thì ông Thầy nói "Khác à con". Nhưng mà khác làm sao?!? Thì mình thấy Nam Tuyền cũng không trả lời được. Ngài nói "Nếu mà Ta giải thích cho con có pháp môn thì đó là tư tưởng thì con không thể vô Bát nhã được". Thì Triệu Châu tức nói "Thầy không giải thích con làm sao biết Bát nhã là cái gì? Đạo là cái gì?" Thì Nam Tuyền hét "Đạo không thuộc về biết hay là không biết. Nếu con không biết thì con là cây, đá, là địa ngục, là vật lý. Còn nếu con có cái biết thì con cải sửa là người, trời dục giới, sắc giới, vô sắc. Con muốn cái nào?" Thì Ngài nói "Con không muốn cái nào hết. Con muốn làm Phật hà".

Mà làm Phật thì không có địa ngục, không có người, trời. Không phải là không có, nghĩa là vẫn có địa ngục, có người, trời. Người ta tưởng Đạo Phật là bỏ cuộc đời này. Lầm. Không dính mắc vào nó.

Không dính mắc không có nghĩa là không theo, mà không có vấn đề theo hay không theo, hồi trước sao thì bây giờ vẫn sống y như vậy, nhưng mà với sự tỉnh thức, với sự thấy rõ ràng.

Thành ra Đạo Phật là cái gì? Đạo Phật không là gì hết mà nó là tất cả. Thành ra Đức Phật ở trong vô lượng pháp giới. Pháp giới nào cũng có Ngài hết mà mình đâu có biết, mà Ngài không đinh mắc vào đâu hết.

Cái "không dính mắc" là cái khó khăn. Trong Tứ Diệu Đế kêu là tập đế Mà chữ "tập" này người ta hiểu lầm rất nhiều. Chữ tập cái nghĩa thường đó là thói quen. Mà thói quen là gì? Chính bác sĩ còn không rành nữa. Cô bác sĩ cổ uống rượu thấy nó đắng nghét hà, cai xé hà. Cổ nói "không bao giờ con ghiền". Đâu phải cái miệng mình ghiền. Mình lầm tưởng cái ghiền là cái gì nghiện ngập, cái gì dính mắc, cái gì là do cái thân, cái miệng mình, làm hoài rồi nó quen rồi nó thành ra ghiền.

Chúng ta thường lầm cái chỗ đó. Cũng như cô Việt kiều bên Mỹ cũng vậy. Chết rồi trong 8 tiếng còn cảm giác đau, mà cảm giác đau đâu phải là ghiền, đâu phải là khô. Mà chính cái tư tưởng mới là nguyên nhân của nó. Tôi uống rượu, tôi uống 1 lần, 2 lần, 3 lần, 7 lần. Tới 7 lần tôi nhớ lại. Cái nhớ này làm cho cái miệng, bởi cái miệng dưới sự điều khiến của cái nhớ. Mình đi chính là tư tưởng điều khiển đi, mình ăn cũng là tư tưởng điều khiến mình ăn, mình nói thì tư tưởng cũng điều khiến mình nói, mình nhìn thì cũng do tư tưởng điều khiển mình nhìn.

Mà cái tư tưởng đây phải nói là A-lại-da mới đúng. Nếu không có A-lại-da là tư tưởng không phát hiện được. Thành ra tôi thường nói tư tưởng, chớ thật sự tư tưởng chưa phải là cái gốc cuối cùng. Tư tưởng phát hiện là nhờ mạt-na moi trong A-lại-da cung cấp cho nó, còn không là không bao giờ có tư tưởng. Nhưng mà tôi giảng tôi phải phương tiện, tôi nói dóc chút thôi, rồi khi nào hiểu sâu rồi tôi bác cái tư tưởng không phải nó. Tư tưởng có thể gián đoạn. Còn A-lại-da không bao giờ gián đoạn. Còn mạt-na gián đoạn phân nửa, phân nửa còn.

Cái đó là cả một vấn đề khó khăn mà phật tử phải hiểu. Mà làm sao hiểu được, cái này là của tôi chớ đâu phải của quý vị. Tôi mà hiểu được là nhờ tôi nghiền ngẫm từ năm này qua năm khác, 5-7-9 tiếng. Quý vị nghe chỉ là cái bánh vẽ thôi, quý vị đâu có nghiền ngẫm, chỉ là trâu ăn cỏ thôi, mà đâu có nhơi gì đâu, phải nghiền ngẫm, nhơi tới nhơi lui cho nó nhầy bấy.

Thế mà bây giờ tôi cũng chưa sống được, tôi nói thật. Quý vị đa số là phật bà thọ ký cho tôi không hà, nói tôi là A-la-hán. Tại sao mình không trở về với mình mà lo nhìn người khác, nhìn tôi làm cái gì. Tôi là A-la-hán rồi quý vị được cái gì. Chừng đó Sư độ tụi con. Tôi nói tôi đạp cho một đạp, chớ ở đó mà độ. Cuộc đời này không ai độ ai hết. Nếu độ được là Phật Thích Ca, Phật A Di Đà độ, rồi mình ngồi rung đùi rồi thành Phật, chơi cho đã rồi thành Như Lai. Không có cái vụ đó.

Thành ra có nhiều người giảng Tịnh độ sai, cả pháp sư nữa, nói niệm Phật dầu nhất niệm, tạp niệm cũng vẫn vãng sanh. Tôi nói ở đó mà vãng sanh. "Tu tà tà Di Đà cũng độ, tu lai rai Như Lai cũng chứng minh". Tôi nói "Tu tà tà thì mãng xà nó độ, tu lai rai con sấu nó nhai xương" chớ ở đó tu tà tà mà vãng sanh. Pháp môn Tịnh độ gì mà bán rẻ quá vậy, quá tệ! Vô tình hại Tịnh độ. Có tạp niệm đó mà có phải Ban hộ niệm, nhất là phải có tu Tịnh độ à, mà chưa được nhất niệm thôi. Có nhiều người cái nghiệp nặng quá, niệm 2-3 tiếng rồi cũng chưa nhất niệm. Là vì sao? Không có giữ giới. Mà thời buổi này làm sao giữ giới. Trời ơi, cả một vấn đề, giữ giới rồi con cạp đất mà ăn sao. Cuộc đời này nó nhiều chướng ngại lắm. Có nhiều người ở xa, ở Mỹ, ở Saigon xuống đây kiếm để nghe pháp, còn có người ở đây đủ điều kiện mà không nghe được. Một là tự mình, hai là mình cố gắng nghe mà cha mẹ, anh em cản trở. Bị nghe pháp với tôi, tánh của tôi thì hơi khó. Nghe pháp là phải bỏ bớt làm ăn, vừa đủ sống thôi, rồi có bao nhiêu đó là bố thí, làm phước, cúng dường, rồi phải bước qua hạ thủ công phu, phải ngồi thiền đủ thứ hết. Rồi làm sao làm được, đừng cho vô nghe ổng, nghe ổng riết rồi không làm ăn, không làm giàu được.

Tôi thì tôi không chịu cái làm giàu, không chịu cái làm phước. Nói có tiền mới cúng dường cho Sư được. Bộ ông Sư là phải có cúng dường sao? Chùa là để cho người giàu đến cúng dường, còn người nghèo không đến được sao? Tôi là không chịu cái đó. Làm phước thì được, tôi đồng ý, nhưng mà phải bước qua trí tuệ.

Thành ra tôi thường giảng bài Lương Võ Đế. Ông vua cất 72 cảnh chùa đồ sộ, độ hơn 3000 tăng ăn, mặc, ở, bệnh. Mà chúng ta thấy 1 người cúng dường là muốn chết rồi mà cái này 3000 tăng, mà năm này qua năm khác, thì phước báo rất nhiều, nhưng mà không tu học Phật pháp, ổng có tu học cũng như quý vị đó, nhưng có cái là không có nghiền ngẫm, không có ngồi thiền. Ông vua mà, trăm ngàn việc. Ông than "Bách niên thế sự tam canh mộng. Bất cập tăng gia bán nhật nhàn" Đó là của Thuận Trị, mà vua nào cũng vậy thôi. Cuộc đời trẫm 100 năm, trẫm là chủ sơn hà gấm vóc mà thành ra bách niên thế sự nghĩa là 100 ở ngoài đời, không bằng nhà Sư nửa ngày nhàn, nhàn mới đi sâu vào thiền định được. Còn quý vị bây giờ cũng giống như ông vua vậy. Ông vua thì giàu có, quý vị thì thiếu thốn. Quý vị cũng muốn làm sao cho nó giàu. Muốn giàu thì mất cái Đạo. Đạo thì phải đơn giản, sống nghèo. Chúng ta sở dĩ cực khổ là do cái gì? Do ăn, mặc, ở, bệnh thôi. Đức Phật luôn luôn khuyên cái đó "Tri túc thiểu dục" "Ít muốn biết đủ", chỉ tạm sống thôi, nếu có dư thì cho người nghèo, còn không thì lo tu thôi. Đâu có phải giàu mới vô chùa được. Nhưng mà sự thật nó như vậy.

Phật tử nói Sư nói như vậy chớ sự thật không phải vậy đâu Sư. Sư ra đời rồi Sư mới biết. Tôi tưởng thọ Bát quan trai, Phật thất này kia, đi vô đó khỏi tốn tiền. Thì tôi thấy là vậy. Tôi đi ở chùa Trà Cuốn này kia, tôi hỏi Sư cô, Sư cô nói Việt kiều nó lo hết hà Sư, chớ con đâu có tiền đâu mà lo nổi. Tôi tưởng như vậy, tôi nói bây giờ nghèo cô lo tu thôi. Ở Trà Vinh bây giờ có 6-7 cái Phật thất, 1 tháng có 4 Phật thất là đủ 1 tháng rồi, thì vô đó tu thôi. Nói "Sư nói như vậy chớ không phải vậy đâu Sư. Sư có đi Sư mới biết". Tôi nói "Trời! Có vụ đó nữa sao?" không có tiền vô Phật thất 1 lần, nhiều lần thì quý Sư, Sư cô nói, rầy à, tụi con cũng tự ái chớ, bị rầy 1-2 thôi, chớ vô không cúng gì hết trơn mà ăn 7 ngày. Thì tôi nói "Trời ơi! Vậy là tôi có lỗi, tôi đâu có biết ở ngoài nó sao".

Tịnh xá tôi, cúng tiền tôi không có nhận, trừ khi năn nỉ quá thì tôi mới nhận thôi, khi có làm Phật sự tôi mới nhận. Nói con không có cúng cho Sư, con cúng Tam bảo. Rồi bây giờ tôi nói Tam bảo chưa có cất cái gì, chừng nào cất, có hay hả cúng. Thì nói chỉ có mình Sư thôi, các nơi không có như vậy đâu. Cho còn muốn xin thêm nữa à Sư ơi.

" Cô phải Việt kiều không, mới về không? Tôi đang cất chùa, cô cho tôi nhiều nhiều một chút". Cái đó là chính lỗ tai tôi nghe. Chúng ta thấy cuộc đời nó khó." Có tiền mua tiên, mua Phật, tiền là sức bật cuộc sống, là sức mạnh của tuổi trẻ, là sức khỏe của ông già,... một hơi. Tôi thấy báo Văn hóa Phật giáo viết.

Thì thôi, quý vị cố gắng làm sao sống đơn giản một chút. Có tiền thì bố thí người nghèo, mấy cái chùa nào đầy đủ, thôi đừng cúng nữa. Tôi nói như vậy có người ghét tôi, cả mấy thầy, nhưng mà tôi thấy vậy đó, chùa nào nghèo nên cúng. Bố thí cho người nghèo trước. Thì cái đó cổ nhân có nói "Dầu xây 9 đợt phù đồ, không bằng làm phước cứu cho 1 người." Cái mạng sống con người nó quý hơn 9 cái cảnh chùa. Dầu hàng tỷ tỷ cất chùa không bằng cứu 1 mạng người. Tôi nói sai tôi xin chịu tội hết. Vậy quý vị cố gắng. Thành ra quý vị làm sao mà cố gắng sống vừa đủ thôi. Tôi thấy không biết làm sao vừa đủ. Bữa hôm tôi nói với cái cô gì ở Vĩnh Châu, tôi nói "Thôi nghỉ đi cô ơi, có mấy đứa con ở ngoại quốc nó gởi 100 đô đủ sống rồi". Cổ nói "Sao, Sư nói 100 đô đủ sống hả. 1 ngày con xài 50 đô đó, nói cho Sư biết, chớ đừng nói 1 tháng 100 đô". Tôi không biết ở ngoài xài cái gì, tôi thì dốt thiệt, tôi đâu có cầm tiền, bây giờ đưa tiền tôi cũng không biết là bao nhiêu nữa. Thành ra quý vị thấy tôi cù lần. Thấy tôi cù lần thì thôi đi chỗ khác, chỗ nào thông minh hơn. Tôi, điện thoại bàn, điện thoại di động gì tôi cũng chả biết bắt nữa, mấy cái máy, đĩa,... gì tùm lum, tôi không biết gì hết. Tôi biết có tôi thôi hà, tôi theo dõi tôi, thành ra tôi rất lo tôi, tôi không có đắc. Tôi thấy cái tư tưởng mình nó dữ lắm, nó xảo trá, nó quỷ quyệt, nó mánh lới, nó chạy tới chạy lui đủ cách hết. Tôi theo nó, tôi biết nó mà nó muốn cứ cải sửa hoài, nó không chịu lắng nghe, cải sửa thì bất quá mình lên được cái xiềng vàng thôi chớ đâu có gì đâu. Mà biết như vậy, mà cái tập khí cải sửa là vô lượng kiếp.

Thành ra tôi mới thấy tại sao mà Đức Phật không muốn giáo hóa, khi đắc quả rồi Ngài muốn diệt thọ tưởng định hà. Bởi cái "tập" nó nặng quá đi. Tập thì người ta giảng không rành, giảng cho nhiều lần.

- Tập là thói quen là cái danh từ gần nhất.

- Thói quen là ghiền.

- Ghiền là nghiện ngập.

- Mà nghiện ngập không phải do thân, không phải do cảm giác, mà cái nguyên nhân chánh chính là tư tưởng.

- Mà tư tưởng khi nào nó phát hiện? Ạ! Cái chỗ đó là cái chỗ khó khăn nhất.

Chúng ta biết nguyên nhân, hồi đầu tưởng là xác thân. Xác thân thì có sát sanh, trộm cắp, tà dâm; miệng thì có nói dối, khoe khoan, đâm thọc, rủa chửi. Mà không phải 2 cái đó, chỉ khi nào có cái ý vô. Cảm giác cũng chưa phải là tội lỗi.

Thì chúng ta thấy 6 căn, 6 trần, 6 thức là chưa có tư tưởng. Có tư tưởng mà tư tưởng lờ mờ thì trong Duy thức không gọi là tư tưởng được. Cảm giác, cảm giác thật sự là cảm giác lạc, hỷ rõ ràng.

Còn cái tư tưởng phải tư tưởng phân biệt vinh - nhục, lợi - hại,... Súc sanh nó không phân biệt được. Không phân biệt là sao? Là tại vì chưa có ý chi, chưa có nghiệp.

* Nhưng chúng ta nên nhớ ngạ quỷ với súc sanh là sống sung sướng nhất, tại vì không có phân biệt. Thì chính A-la-hán sống cũng không phân biệt. 2 cái nó giống hệt nhau.

* Mà ngạ quỷ, súc sanh không phân biệt vì chưa có cái biết, chưa có ý chi, chưa có nghiệp. Còn A-la-hán người ta sống có nghiệp, người ta thấy rõ nghiệp, người ta không bao giờ dính mắc vào nghiệp.

Như tôi nói hồi nảy đó, 2 cái nó khác nhau rất xa, nhưng mà trên hiện tượng giới nó giống hệt nhau, giống như 2 ly nước tôi thường nói đó. Khi mà để yên lặng rồi thì ly nước đục và cái ly không có cặn cáu giống hệt nhau. Thành ra bên tiên thường lầm sống làm sao trở lại như đứa con nít, kêu là "anh nhi" là con nít mới đẻ ra, nó sống hồn nhiên vô cùng, nhất là tuổi học trò là tuổi đẹp, thơ mộng nhất trong cuộc đời của chúng ta "Mái trường ơi, em tôi còn học nữa..." Thì chúng ta thấy lúc đó nhớ lại hồi thời học sinh là thời đẹp đẻ nhất, nhưng mà thời đó là thời ngu si nhất, sống như súc sanh. Tới chừng ra đời mới bắt đầu có nghiệp, mới có sự phân biệt, mới có sự đắn đo, suy tính. Và chính cái sự đắn đo, suy tính này đem lại sự khổ đau của chúng ta, đem lại bao nhiêu vấn đề. Mà vấn đề thì phải giải quyết. Giải quyết thì tư tưởng ngày càng cao thêm chừng nấy. Thành ra chúng ta thấy cõi người thì tư tưởng còn hơi ngu si, ấu trĩ, chưa có A-lại-da, thành ra người chỉ có nghiệp thôi. Thành ra chúng ta đọc trong kinh Nguyên thủy đa số là "Nghiệp cảm duyên khởi", không có A-lại-da. Chính bên Nam tông, đại diện là ông Lục, không có thần thức, chết rồi chính cái nghiệp đi đầu thai, sanh ra cõi này là do nghiệp, hành động là do nghiệp, do ý chí, rồi chết đi theo ý chí để đầu thai, không có một cái gì mà chứa trong đó hết.

Chúng ta coi quyển Na Tiên Tỳ kheo và vua Mi Lan Đà, cái quyển nổi tiếng nhất thế giới, dịch ra 18 thứ tiếng, thế mà trong đó không có linh hồn. Tôi tính là sau khi học cái này rồi tôi đem quyển Na Tiên Tỳ kheo đọc cho quý vị, coi quý vị trạch pháp được không. Nếu quý vị nắm gốc, quý vị thấy cái chỗ hớ của cái quyền Na Tiên Tỳ kheo, cái quyền nối tiếng nhất thế giới, dịch ra 18 thứ tiếng, mà Nam tông lấy làm cái kinh nhật tụng tức là kinh gối đầu giường, nhiều vị pháp sư học thuộc lòng trong đó, đem giải thích rất là hay, nó rất là hạp với khoa học, nó giảng về cái tâm, kêu là "Vi diệu pháp" rất là rõ ràng, chi tiết, thực hiện lâm sàng "6 căn, 6 trần, 6 thức" thôi. Cái bài này cũng vậy. Ông sư phụ tôi ổng không chịu cái này, khi tôi giảng 8 căn, 8 trần, 8 thức thì ổng quầy quậy, ống không vừa ý, tới bây giờ mới chịu thôi. Nếu không có thức thứ 8 thì lấy cái gì mà trai tăng, lấy cái gì mà hiện hồn về cho biết, lấy cái gì mà mấy nhà ngoại cảm thấy được mấy người bộ đội chết, rồi chỉ mấy cái xương, chỉ 10 người đúng hết 10 người, đào lên còn cái xương ở đó. Nếu không có linh hồn lấy cái gì về báo. Chết còn cái nghiệp, cái nghiệp đầu thai, cái lượn sóng nó lên rồi nó xuống, sức mạnh của lượn sóng nó là nghiệp lực tạo cái lượn sóng khác có cái gì mà có chứa trong đó đâu. Na Tiên Tỳ kheo rất hay ở chỗ đó, nhưng mà chỗ hở là không rành bài kinh này. Chết rồi, 1 tiếng đồng hồ rồi, tôi chưa giải thích kịp cái gì được hết. Tới quý vị trả bài đó. Thì chúng ta thấy là ông vua Mi Lan Đà với Na Tiên mình thấy tức cười à. Vua Mi Lan Đà hồi trước là chú tiêu, Na Tiên là ông trụ trì, ông thầy, chùa ở trên cái núi kế bên là cái biển. Thì chú tiểu này mỗi ngày phải quét rác, bị trồng cây nhiều lắm, quét cái sân, mà cái sân thì rộng, ổng quét mà ổng làm biếng, ổng đổ đống đó rồi ổng nghỉ, tới bữa sau, cũng như ở đây gió quá nó tạt đi hết phải quét lại. Ông thầy thấy vậy mới rầy, nhưng mà cái tật làm biếng, rầy 1-2-3 lần cũng vậy thôi. Ông thầy bữa đó giận rầy, mới trở cán chổi đánh cho ổng mấy cái, ổng đau quá, ông nhăn mặt, ống khóc. Ông mới đem rác đi đổ. Bây giờ con nghe không, con đi đổ liền. Ông mới đem đổ dưới biển, bị gần cái biến. Ông thầy biết chắc thằng này nó có chửi mình, ông thầy mới lần theo mấy cái gốc cây đó rình coi ổng có chửi mình hay không.

Thì ra thấy chú tiểu này đưa tay lên trời "Con thề á, kiếp sau con sẽ làm 1 vị pháp sư thật giỏi kinh điện, con trở lại làm vua để mà phá mấy ông thầy tu." Chết chưa, làm vua mà phá mấy ông thầy tu, mà kinh điển thật là giỏi. Rồi ổng về, ổng hứa như vậy bắt đầu thức khuya dậy sớm quét rác rồi hốt liền không để cho ông thầy rầy, ban đêm ngủ thật ít, còn thì giờ thức coi kinh, tất cả những kinh điển trong tủ ổng coi náo trọi hết, cái nào không biết hỏi thầy. Ông tham thiền ổng hiểu hết trơn, nhưng mà không có nghiền ngẫm, độc đáo vậy đó, học mà thiếu thiền định. Ông thầy thấy, chà chú tiếu thề như vậy rồi bây giờ nó thực hành thì mình cũng phải hơn nó. Ông thầy thì kinh điển cả đóng rồi, bây giờ coi chút ít, tất cả chìm đắm trong thiền định. Thành ra ngay kiếp đó ông thầy đắc quả, còn chú tiểu nhờ ý chí mình mạnh không đắc quả cho nên kiếp sau làm vua. Ý chí ổng mạnh quá, ổng muốn sanh làm vua thì ông làm vua thôi, lại là vua Mi Lan Đà. Tới chừng làm vua rồi đi tới mấy thầy trụ trì nghe vua Mi Lan Đà tới là trốn hết trơn, ra phía sau chùa trốn mất. Thành ra ổng nói "Sao cuộc đời này trống rỗng, không có ai mà đối xứng với trẫm được hết". Ông là chú tiểu mà kinh điển ổng coi hết, ổng ít ngồi thiền mà kinh điển ổng thuộc lòng hết, bây giờ gí mấy ông thầy chùa, mà thầy chùa sau này làm sao có đủ như mấy ông thầy tu trước, bây giờ cũng đâu có giáo pháp gì, thành ra gặp Mi Lan Đà thì chạy chết luôn. Trong này nữ Mi Lan Đà cũng nhiều à, phá người ta là chết mô à. Sau đó ông thầy ổng mới xuất hiện, mà cái chuyện cũng tức cười lắm à. Na Tiên mới sanh vào gia đình Bà la môn. Thì thôi tới đây chúng ta trả bài. Ăn phân nửa, cái gì ăn phân nửa thì nó ngon. Chúng ta trả bài.

Cái này quý vị coi lại hén. 6 căn, 6 trần, 6 thức. Chúng ta nên nhớ mắt, tai, mũi, lưỡi, thân - sắc, thinh, hương, vị, xúc - nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân thức. Chúng ta nên nhớ mắt là sinh lý, đó là căn, trần là vật lý, thức là tâm lý, nhưng mà tâm lý này của ngạ quỷ, tức là có cái cảm giác lờ mờ, đúng ra cái này không có lạc thọ, khổ thọ, mà chỉ có bất lạc bất khổ thọ thôi, là cái cảm giác dửng dưng thôi, chớ loài ngạ quỷ làm sao có sự phân biệt hỷ lạc, nhưng đây là một cái sự chuyển tiếp thôi, nếu không có vậy làm sao nó qua cõi người được.

Thành ra chúng ta thấy trong kinh đó, thì cái thân ngạ quỷ, thân súc sanh khó mà làm người được, bởi vì nó thuộc về không có tư tưởng cho nên nó cứ lẩn quẩn trong cái vùng hỗn độn. Thì bên tu tiên kêu là hỗn độn. Mà khi nào nó gặp nhau để mà nó làm thân người được. Bị thân người là phải căn, trần, thức này, 3 điểm này phải gặp gỡ nhau mới gọi là xúc. Mà gặp gỡ là khó gặp lắm. Căn là một đống điện tử, trần cũng là điện tử, thức cũng là điện tử nó quay mù như vậy, khi nào 3 cái này mới gặp nhau được. Điềm gặp gỡ của căn, trần, thức là xúc, mà tưởng đâu bở.

Thành ra trong kinh nói là" Manh qui phù mộc dị kỳ thường. Tam giới nan đầu nan tạo ngộ. Thánh hiền thuyết giáo... tôi không nhớ. Nghĩa là con rùa mù, rùa đui, 100 năm mới nổi trên mặt biển một lần. Mà rùa mù mà nó đi tìm cái bọng cây, mà bọng cây trên biển, biết ở đâu, mà làm sao gặp được cái bọng cây, mà bọng cây có một cái lổ thôi mà con rùa mù làm sao chun được trong cái lổ đó thì nó mới tiến hóa được.

Thì Đức Phật mới hỏi là" Các Tỳ kheo, đất ở trong móng tay của Ta với đất trong quả địa cầu cái nào nhiều?". Các Tỳ kheo nói" Bạch Đức Thế Tôn, thì dĩ nhiên đất ở trong móng tay có một chút béo hà, đất địa cầu quá lớn." Đức Phật nói" Thân người cũng giống như đất trong móng tay vậy. Còn thân của chúng sanh giống như trong quả địa cầu. Không dễ gì được thân người đâu. Các con phải làm địa ngục vô gián, hữu gián,...

Địa ngục vô gián tức là đất đá. Còn địa ngục hữu gián có sự sống là cỏ cây, mà cỏ cây không phải là ngạ quỷ nha, chúng ta nên nhớ, rồi cái cảm giác mới mượn cái rễ cây mới phát hiện ra sự sống, sự sống này không phải là rễ cây, rễ cây chỉ là cơ quan làm phát hiện cái cảm thọ của cây. Thành ra mấy cây cả 100 năm chúng ta kêu là thọ thần, sau khi chết cái linh hồn nó là thọ cảm, thần thức. Thì thọ thần còn sống, nó sẽ mang cái thân cây khác, rồi từ cái bông cây nhỏ, rồi từ cái bông cây lớn, rồi mới lên cây già, to, rồi mới lên loài côn trùng, thú nhỏ là con kiền, con sâu, con ruồi,... rồi từ từ mới lên loài thú nhỏ như gà, vịt,... rồi mới lên tới heo, cọp,..., rồi con voi chúa rồi mới lên làm người, thì chúng ta thấy bao nhiêu kiếp.

Cũng như Xá Lợi Phất đi cất cái tịnh xá, ổng dòm thấy bầy kiến ổng khóc. Cấp Cô Độc mới hỏi "Sao mà Ngài lại khóc?" Ông nói "Tôi thấy bầy kiến này tôi khổ quá. 500 về trước nó là loài kiến mà tới bây giờ 500 năm nó vẫn là kiến. Tới chừng nào nó mới mang được thân người." Thì chúng ta thấy thân người là khó được trong tứ nan. Thành ra trong tứ nan:

- Nhân thân nan đắc.

- Thiện duyên nan ngộ. Thiện duyên còn khó nữa à, sanh ra đầy đủ căn lành, không có khuyết tật, mà lại được cha mẹ có đạo đức, mình có đạo đức, cả mt vấn đề khó.

Như ở đây tôi thấy có người có đạo đức, mà cha mẹ lại chướng duyên, không cho con tu, nó khó vậy đó. Có người thì có đạo đức ở gần tịnh xá mà không thích nghe pháp, trốn hoài, tôi nhắc nhở nhiều khi nhiều người ghét tôi, thì tôi thấy tôi cũng hơi nản đấy. Tôi cái tánh nói thẳng, thấy ai đủ điều kiện mà không tu thì tôi hay nói thẳng, quý vị có khi bực mình với tôi, phải ổng chết đi cho khỏe, còn ống gặp thì cứ rầy hoài, hén, gặp là ống rầy. Tánh tôi là tôi muốn quý vị đều thành Phật, chớ thành trời tôi cũng không muốn à, chỗ kẹt chỗ đó. Còn quý vị muốn thành trời. Thành trời là giàu sang, quan quyền, vua chúa, sự sung sướng thanh nhàn của cõi trời. Tôi không chịu cái đó. Quý vị cứ làm phước đi quý vị sanh về cõi trời. Mà hễ trong cái phước quý vị thấy có cái họa ẩn trong đó, trong ngày nào mà không có đêm nằm ở trong đó, không có vụ đó, không có cái phước nào mà không có cái họa trong đó, chỉ có làm Phật thôi, chớ còn người trời là luôn luôn bị cái đó. Thành ra tôi biết rồi, mà quý vị thì thích làm trời, làm giàu, quan quyền, vua chúa, nhiều khi thích cho mình, thích cho con mình nữa, rồi mình chướng ngại cho nó tội nghiệp.

Thành ra tôi thấy cuộc đời nó khó tu thời mạt pháp này, chỉ có may ra có Phật mới độ được cõi này, chớ tôi làm không nổi. Thành ra tôi tính đi cho nó sớm. Nhưng mà phật tử nó thương mà nó hại mình, nó không cho mình đi, nó cứ tụng kinh rồi hồi hướng xin cho mình ở lại hoài.

Cũng như Sư Bà Hải Triều Âm, muốn chết mà chết không được, năm nay 91-92 gì rồi. Năm 88 tuổi Bà tính đi rồi, bệnh nhiều quá. Tôi lại lễ Bà, Bà lễ không nối nữa. Phật tử Bà tới 600-700-800 cả 1000 đệ tử nữ đó, tới 5-6 cái tịnh xá, mỗi lần tụng kinh rồi là hồi hướng xin cho Bà ở lại, tư tưởng mà người ta tập trung mạnh quá làm sao Bà đi được, nhưng mà ở lại Bà bệnh, một ngày thì 1 tiếng bệnh, 1 tiếng khỏe, sống làm cái gì nữa. Nhưng có cái điều chắc Bà đắc quả. Có bệnh thì đau đớn thôi, cái khổ là do tư tưởng, chắc Bà làm chủ tư tưởng được. Còn tôi đâu có làm chủ được, tôi bệnh là tôi khổ à, tôi phiền não, nhắm phật tử là tôi tụng chú à, đừng có xin cho tôi, báo hại tôi đau đớn tôi chịu không nỗi. Còn những người mà đắc quả rồi, bệnh thì bệnh, cũng như A-la-hán người ta đâu có khổ.

Mà tôi nhớ lại câu chuyện của Ngộ Đạt Quốc Sư là tôi lo. Trời ơi, 9 kiếp, mà là một pháp sư tới 9 nước, nước này là 9 chư hầu phải đến nghe pháp cả mấy trăm ngàn người. Rồi khi có mống một cái tâm danh lợi khi ông vua đi bằng 2 đầu gối dâng cái tòa trầm hương thì cái mục ghẻ nó vô báo thù liền. Thì tất nhiên tôi biết ổng chưa đắc A-la-hán. Ông cũng phải khổ sở cho tới đi lên núi Cửu Lủng, đến cái suối Giải oan mới khoát nước lên thì mục ghẻ mới nói chuyện. Thì Triệu Thố mới chịu đi, ổng mới chấm dứt cái đó, ổng ở trên núi luôn, không dám xuống nữa. Không biết ổng đắc quả gì, tôi nghi có đắc Thánh quả, nhưng mà chắc chưa Bất lai, A-la-hán. Vì Bất lai đâu có khổ, đâu có nhức nhối, nhức nhối thì có nhức, nhưng mà khổ thì dĩ nhiên không khổ. Quý vị phải coi bài kinh Sáu Sáu này, quý vị biết cái thân nó khác, cái cảm giác nó khác, cái tư tưởng nó khác. Hôm trước tôi giảng về tiến trình ngũ uẩn, tôi giảng rất sơ, là mẫu giáo đấy, bây giờ tôi đi sâu, đi sâu hơn nữa, đi tới đụng tiến trình của A-la-hán thì mới thôi.

Thành ra quý vị chịu khó, muốn nghe bài giảng của tôi thì phải về nghiền ngẫm lại. Mà muốn biết quý vị hiểu hay không là tôi bắt trả bài. Trả bài không được cầm giấy nữa, phải ở trong A-lại-da quý vị ra, tức là bài kinh Sáu Sáu phải nhập tâm, tức là vào A-lại-da thức đó, rồi nó đầy trong đó nó tràn ra, quý vị dùng tư tưởng diễn tả thì đây là quý vị có nghiền ngẫm. Thì từ nay là khó à, cái bài trả đầu tiên thì dễ đó. Trong này có 10 câu hỏi sẵn nữa, thì quý vị tập làm. Hôm trước tôi có giảng, mà giảng 70-80% hà, quý vị có thể coi lại. Cái bài kinh Sáu Sáu kỳ đó hình như cô Như Nhật hay cô Hoàng ghi lại nhưng mà ghi theo cái tốc ký, nó sai nhiều chỗ, còn ông Chương có cái đĩa ổng nghe rồi ổng ghi y nguyên theo đĩa thì tương đối nó sáng tỏ hơn, nhưng mà có nhiều chỗ tôi thấy ổng ghi nó hơi lộn. Làm như cái đĩa nó hơi chập chập lại nhau, ổng ghi không rõ lắm, nhưng mà tôi không khỏe tôi không có sửa. Ông ở Bạc Liêu ổng gởi lên, ông Minh Cảnh có photo. Thì coi cái đó trả lời cũng chừng 70-80% hà. Kỳ này tôi giảng 100% đấy, quý vị phải đi sâu hơn. Tôi xin năn nỉ 1 lần nữa là quý vị phải ngồi thiền thôi, còn không là không thể hiểu bài giảng của tôi được, bài giảng của tôi phải là nghiền ngẫm và tập tu, sống với cái hiểu biết của mình. Mà khi nó vào A-lại-da rồi thì trước sau gì quý vị cũng sống được với nó thôi. Mà vào A-lại-da rồi thì nó bật ra ngoài tư tưởng, tư tưởng sẽ trá bài được.

Thì tùy hén, ai làm được thì làm, không được thì cũng đến, không trả thì thôi. Cái Đạo Phật là không có vấn đề bắt buộc. Nhưng mà tôi năn nỉ, tôi dùng thêm danh từ cũng như bắt buộc, nhưng bắt buộc mà có năn nỉ cũng như không bắt buộc lắm, không trả thì thôi.

Nhưng tôi muốn quý vị thành Phật, tôi nói thiệt, cái tâm tôi muốn. Tôi không muốn quý vị ở cõi trời nữa.

Thành ra quý vị đến đây, không trả bài mà cúng dường tôi không nhận nữa. Tôi có ăn xài cái gì đâu, tôi chỉ cần có cái trả bài, khách thập phương từ đâu đến hỏi thăm tôi, lễ tôi, muốn thấy mặt tôi. Tôi nói thôi, tôi không có tiếp mấy người như vậy. Đến đây, một là trả bài, hai là cầu Đạo, có bấy nhiều đó thôi.

Tôi muốn quý vị giữ 8 giới để quý vị đừng có lôi thôi ở cuộc đời nữa, nhưng mà 8 giới thì chưa xuất gia đâu, 10 giới mới xuất gia. Mà có người nói "Sư chỉ con đi, con xuất gia liền". Tôi nói cái đó tôi không biết rồi à. Bên Tăng tôi còn không biết được, bên Ni, tôi thấy Ni bây giờ tiền bạc không hà, tu mà tiền bạc thì ngoài đời sướng hơn. Cổ nói "Như vậy đúng." Nếu mà xuất gia mà bắt đi bán bánh bò, bán bánh trung thu, bán tàu hủ,... thì thôi ở ngoài đời mình sắp xếp, mình tu thì đúng hơn. Nhưng mà ngoài đời không có ai kiểm soát thì làm sao mà tu.

Thành ra có một số tập thể, tôi rất mừng, như cô Mỹ ở Vĩnh Châu, bây giờ cổ hội họp 10-20 người niệm Phật tại nhà cổ, mỗi tháng xuống đây rước Sư về trển. Tôi nói không à, cái đó tôi không có biết à. Đấy, cái đó ai cũng bắt chước thì chết tôi. Tôi bây giờ không có như xưa nữa. Hồi xưa tôi khỏe lắm, tôi đi bộ được, bây giờ tôi đi bát còn chưa được mà, nó muốn té là nó té hà, nó ngộ lắm. Nó muốn đi là đi, nó muốn nhào là nhào hà. Cái đầu tôi không điều khiên được xác thân nữa.

Bây giờ quý vị trả bài. Tôi kêu có thứ lớp. Tôi muốn mấy người cận sự trong tịnh xá trả trước mà không biết có học bài không. Thì thôi phát tâm. Phật tử trá bài:

Hồi nãy cô Ngọc Lộc có sáng tạo đó.

- Nếu ai quán 36 pháp là "Tôi, của Tôi, tự ngã của Tôi' sẽ tập khởi thân kiến. Ngược lại là đoạn diệt thân kiến. Thì cũng được, nó gọn. Thì có nhiều danh từ" Tôi, tui, ta "Hồi nãy ai đọc" tui "quý vị cười thì tui, tôi, ta cũng vậy" Tui không làm việc đó, hay ta không làm việc đó, hay tôi không làm việc đó'.

Chữ tôi, ta thì nó nhẹ, còn chữ tui thì hơi mắc cười, hén "'Tui, của Tui, tự ngã của Tui" thì cũng được thôi, tiếng Việt có nhiều danh từ.

- Còn tập khởi tham, sân, si cũng vậy. Nếu ai cảm xúc với lạc thọ mà hoan hỷ, tán thán, trú ở, ái trước thì tham tùy miên sẽ tùy tăng. Và ngược lại thì tham tùy miên sẽ đoạn diệt. Thì nó gọn.

- Khổ thọ cũng vậy, than van, than khóc, đập ngực, rơi vào bất tỉnh thì sân tùy miên sẽ tùy tăng. Và ngược lại không tùy tăng.

- Nhưng nhớ tới bất lạc bất khổ thọ thì khác à. Mà không như thật biết thì tùy tăng, còn như thật biết thì không tùy tăng. Thì cái này quý vị để ý đấy. Bất lạc bất khô thọ mà không như thật biết sẽ tùy tăng, còn như thật biết thì chấm dứt cái tùy tăng. Cổ có cái sáng tạo thì hay, nhưng mà đừng có bắt chước cổ cái ở phần đầu thì tầm bậy tầm bạ. Khi không" tại tịnh xá Ngọc Vân về không gian, rồi người giảng là Hòa thượng Giác Khang. Đừng bắt chước cổ tầm bậy tầm bạ.

Thành ra quý vị thấy tại sao mà Đức Phật không cho người nữ xuất gia là cái chỗ này. Tôi gởi rồi quý vị suy ngẫm. Lý do gì mà Đức Phật không cho người nữ xuất gia, Nhưng ông A Nan ổng bực, ổng nói" Bạch Đức Thế Tôn chớ người nữ xuất gia có đắc Thánh quả hay không? Vì mục đích của Đạo Phật là đắc Thánh quả là chấm dứt luân hồi sanh tử, giải thoát khỏi tam giới chớ không phải cầu về phước báo. Thì Đức Phật nói" Người nữ xuất gia còn dễ đắc Thánh quả hơn người nam." Tạo sao vậy? Mà ông A Nan không có hỏi tiếp. Chấm chấm đánh dấu hỏi cho quý vị tự trả lời lấy.

Tại sao người nữ xuất gia dễ đắc Thánh quả hơn người nam mà lại không cho người ta xuất gia? Là lý do như thế nào? Thì hồi nảy cô Ngọc Lộc biếu diễn một phần rồi đó. Chúng ta biết tại sao cấm người nữ xuất gia, nhưng tại sao A Nan hỏi "Người nữ xuất gia có đắc Thánh quả hay không?" Thì Ngài nói "Dễ đắc Thánh quả hơn người nam." Thì nó có mâu thuấn hay không? Mình đi sâu vào đó mình sẽ biết. Thì bài kinh Sáu Sáu sẽ trả lời hết những câu hỏi đó. Thì bây giờ chúng ta trở lại bài kinh Sáu Sáu, tôi giảng thêm một chút nữa, quý vị về suy gẫm thêm chỗ 6 căn, 6 trần, 6 thức. Bên Tiểu thừa thì không phải là ý căn, là cái óc. Cái óc tiếp xúc với pháp trần phát hiện ra ý thức, thì chúng ta phải hiểu cái óc đây là chưa có dây thần kinh.

Như hồi nảy tôi nói 6 căn, 6 trần, 6 thức thật ra không có mắt, sắc trần, không có tai, thinh trần,... gì hết, nó là một đóng nguyên tử, một đóng của chủng tử thiện, chủng tử ác, hay là những điện tử âm dương theo khoa học, hay là một số hỗn độn theo Lão tử thì nó đâu có con mắt, sắc trần hay nhãn thức gì, nhưng mà qua tới ý xúc thì bắt đầu có. Thì ý xúc là con người bắt đầu có ý chí. Thành ra ý chí là quan trọng nhất trên con đường giải thoát. Mà chính ngoại đạo không hiểu được nhân quả và nghiệp. Ý chí tức là nghiệp. Thành ra có câu chuyện của Đạo Nhất, Bách Trượng. Ông Đạo Nhất trước đây làm trụ trì ở cái chùa trên núi, bị đệ tử hỏi một câu trả lời không xong, rồi cái đó gậm nhấm ổng hoài không thể làm người được, phải làm con cáo già, ý nghĩa nói chồn nói láo. Hỏi "Bạch thầy, chớ bậc Đại tu hành tức là người đã chứng đắc, có lọt vào nhân quả không?" Thì ổng nói "Bất lạc nhân quả." Mà ổng đọa 500 kiếp thành cáo già không thoát được. Sau đó thì nhờ Bách Trượng trả lời. Bách Trượng nói ông hỏi lại đi. Thì nói "Bậc Đại tu hành có lọt vào nhân quả không?" Ống nói "Bất muội nhân quả." Tôi thường nói "Bất ly nhân quả." Chữ muội là không mê mờ tức là thấy một cách sáng tỏ về nhân quả, còn tôi thì không dính mắc vào nhân quả chớ không phải là thoát khói nhân quả.

Mà nhân quả tức là 6 căn, 6 trần, 6 thức là cảnh giới của địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh nằm ở trong nhân quả thì khó mà lên tới cõi người được, bởi vì nó cứ lẫn lộn ở trong chỗ nào có ý chí đó, chỉ khi nào có ý chí thì bắt đầu có cải sứa.

Mà có cải sửa thì mới có con mắt, có sắc trần, có nhãn thức.

Mà chính có cải sửa này chúng ta mới bắt đầu khổ đau.

Thành ra chúng ta thấy Đạo Phật dường như mâu thuẫn. Thật sự ra địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula chưa có khổ hay đúng là không biết cái khổ, ở trong khổ mà không biết mình khổ, thì cái đó mới nặng nhất.

Thành ra có phật tử cũng lầm chỗ đó. Tôi nói rằng khi mình đau quá thì không còn biết cái đau nữa, nghĩa là người ngu mà không biết mình ngu thì không có khổ. Họ nói" Vậy con làm vật vô tri, vô giác sướng hơn Sư.". Cũng như xác thân mình đau, mình biết mình đau, còn khi mà đau nặng quá không còn biết cái đau nữa. Thí dụ quý vị lấy kềm kẹp đó, tôi nghe mấy người ở tù nói bị kềm kẹp đó, khi bị phạt kềm cái da thịt thì nó đau, tới chừng nó đau quá xá rồi không còn cảm giác nữa, không biết đau. Thì họ nói không biết đau thì sướng Sư. Thì tôi không biết thí dụ làm sao. Tôi suy nghĩ mới trả lời" Ờ, vậy thì thôi, được sướng, không còn cảm giác đau thì sướng phải vậy không? Bây giờ cho bà bán thân bất toại, nửa thân mình không còn cảm giác nữa bà chịu không? Nói" Trời ơi! bán thân bất toại, nửa thân mình không còn cảm giác làm sao sung sướng được Sư." Sao bà nói không cảm giác là sướng nhất. Mà nếu toàn thân bất toại rồi thì vô lò thiêu thôi. Thành ra mình thấy những người sống trong đau khổ mà không biết, Đức Phật thương hại mà không cứu ra được, thương mà không thể cứu được.

Chẳng hạn như 2 người bạn, 1 người sanh vào cõi trời, 1 người sanh vào thùng phần làm con giòi. Thì ông kia đi kêu thì nó nghe, nó nói "Ai đó?" Nói "Tôi là bạn anh đây. Tại sao anh xuống dưới này, con giòi dơ dáy, anh ăn ba cái phẩn." "Mày đi chỗ khác, tao sướng muốn chết, tao hưởng đồ ăn đầy nhóc trong này mà mày nói cái gì. Mày đi, tao không cần." Nói "Anh quên, anh ở trong thùng phần, đồ ăn của anh là phần cứt của người ta không." Nói "Tao không cần mày. Mày đi chỗ khác." Thì nó ngo ngoe nó thấy hỷ lạc ở trong thùng phần đó. Mấy người đó là không thể độ được. Phật cũng phải chịu. Thành ra khi mà biết mình khổ thì những người này mới có thể thoát khổ được. Còn địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh khó mà thành người được, bởi vì nó không chịu tiến hóa. Thành ra Đức Phật nói "làm thân người khó gặp". Thì quý vị hôm nay làm được thân người là biết bao nhiêu kiếp là địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh rồi, rồi may nhân duyên mới có ý chí, mới có nghiệp. Thành ra nghiệp khác với nhân quả. 4 đường ác này, 6 căn, 6 trần, 6 thức là chưa có nghiệp. Thành ra giữa nghiệp và nhân quả quý vị phải nhận cho rò.

Tôi thường giảng loài thú nó không bao giờ biết cải sửa. Con chim làm ổ 100 năm về trước bây giờ hỏi lại cha mẹ coi, cũng vậy thôi. Con người không có, ăn lông ở lỗ, rồi bắt đầu tiến hóa xây nhà 1 tầng, 2 tầng, bây giờ cả trăm tầng, bây giờ tính lên mặt trăng cất nhà lầu trên đó nữa, thì chúng ta biết con người có 1 cái ý chí biết sự tính toán, biết sự đắn đo, biết sự uốn lưỡi 7 lần trước khi nói. Nhưng mà người chưa bằng cõi trời dục giới, trời dục giới có kinh nghiệm.

Thành ra tôi phục bài kinh Thủ Lăng Nghiêm, chia rất hay, người 5 tình 5 tưởng, tình đây là sa đọa, người nữ sống về tình nhiều, cái tưởng ít. Người nam sống về tưởng nhiều mà tình ít, mà hễ thuần tưởng tất thăng, thăng chớ không phải là giải thoát.

Tới cõi tứ thiền trời sắc giới 100% là tưởng, thì cõi này là thông minh nhất, nhưng mà chính cái thông minh chướng ngại con đường giải thoát. Con người thông minh thì khinh khi Phật - Thánh, coi Phật - Thánh không ra gì, Phật - Thánh bằng với tôi thôi.

Tứ thiên người ta có ngũ thông dễ dàng. Thiện tịnh Tỳ kheo, trong kinh viết, ống nhập tứ thiền thì ống thấy an lạc vô cùng. Thì Đức Phật nói tứ thiền con tu thiệt qua A-la-hán thì mau, ổng không tin, ổng nói tu sung sướng quá trời còn cái gì bằng, tam thiền còn thua tứ thiền, tứ thiền còn xác thân, có lạc thọ, khổ thọ mà không thèm, đi vào bất lạc bất khổ. Tới chừng ổng xả ra đi xuống rồi, tới chừng bệnh, nhập lại, nhập không được, nó đau đớn chịu không nồi. Ông nói "Ông Cồ Đàm nói dóc, làm cái gì có Niết bàn." Ông nhập lên tứ thiền không được. Tứ thiền thì đâu có khổ nữa, bất lạc bất khổ thọ, mà nhị thiền cũng còn chút ít, còn sơ thiền với người trời dục giới vẫn còn cái khổ thọ. Ống la trời nữa "Ông Cồ Đàm nói dóc." Rồi ổng chết xuống địa ngục. Chúng ta phải hiểu cái chỗ đó. Thì Đề Bà Đạt Đa cũng có 5 thông, nhưng mà hại Đức Phật, mất thần thông rồi cũng xuống địa ngục.

Thành ra chúng ta thấy rằng trời dục giới, trời sắc giới, trời vô sắc giới là cõi cao nhất, nhưng vì khinh khi Phật - Thánh cho nên mất cái thần thông. Thần thông khi nhập thì có, mà xả ra hay gặp quá tải thì mất như thường. Thành ra tôi không muốn quý vị ở cõi trời là chỗ đó.

Quý vị làm tiền nhiều, quý vị bố thí cầu phước báo thì vẫn có. Phước báo ai bằng Lương Võ Đế, quý vị bố thí đâu bằng ông vua, thế mà ống vẫn sa đọa như thường, mà nếu ổng chịu tu là ổng đắc quả, mà chịu tu là phải bỏ ngôi vua. Làm sao bỏ được. Bây giờ quý vị làm tiền nhiều, mà quý vị bỏ quý vị còn tiếc. Có nhiều cha mẹ thấy con làm tiền nhiều quá, bỏ thì cũng không chịu. Mà ông vua bỏ, thì 100 ông đắc quả 100 ông thôi, bị ổng hưởng đầy đủ rồi. Thành ra Việt kiều ở ngoại quốc nó về nó tìm ở miền Nam Việt Nam này để tu học, bởi nó chán ngấy vấn đề vật chất rồi. Còn ở miền Nam Việt Nam mình, các nước Đông Á này, nghe Việt kiều thì ham, về bển hưởng vật chất.

Mà ở bến làm 1 ngày 8 tiếng, còn thì giờ đâu nữa mà tham thiền, còn thì giờ đâu mà quán xét. Phải không cô Lộc. Thì người Việt Nam mới thấy cái sung sướng của con người ít vật chất. Mà ít vật chất thì nhiều tinh thần. Tinh thần hưng thì vật chất suy đồi.

Mà vật chất hưng thì tinh thần phải suy đồi.

Mà chúng ta sống là sống tinh thần chớ đâu phải vật chất. Vật chất có thì có mất, có hưởng thì có hết. Còn cái tinh thần là cái linh hồn thì bất diệt còn mãi mà ngay bây giờ mình không nhận được nó thì rất là uổng.

Nhưng cái pháp môn Tịnh độ rất hay ở chỗ đó. Nếu mình không đắc Thánh quả ngay kiếp này, bởi Thánh quả rất là khó đắc, đọc qua bài này tôi thấy là khó đắc. Thân người là khó rồi.

Rồi sau này tôi giảng qua cái Nhãn xúc, rồi Nhãn thọ. Quý vị mới thấy "nhãn thọ" có sự trăn trở họa may mới nhận được cái Bất tử, nghĩa là phải có đủ điều kiện, có hoàn cảnh thuận tiện rồi nhập vào đó, nhất là nhị thiền. Bây giờ tôi thấy tôi còn chưa được nhị thiền sắc giới nữa, tôi có vô 7-9 tiếng, nhưng cái đó là cõi trời dục giới thôi, chừng nào nhập 7 tuần, 7 tháng, 7 năm, 70.000 năm thì cái đó mới gọi là nhập, còn bây giờ chỉ có 7-8-9 tiếng rồi xả ra vẫn ăn uống như thường, cái đó là không có ăn uống, tiêu, tiểu, người ta ăn bằng cái hỷ lạc, ít nhất cũng là 7 tuần lễ, 7 ngày, tức là 7 ngày không ăn uống, tức là vô thiền định. Cũng như Thầy Thông Lạc.

Nhưng cái đó không phải là Phật, mà cái đó qua Phật thì tương đối mau. Còn cõi người, trời dục giới khó qua, có thể được, nhưng mà phải có một hoàn cảnh thù thắng. Thì tôi có hoàn cảnh thuận tiện nhất là tôi không có làm gì hết, tối ngày tôi đi xin ăn, rồi tôi ngồi thiền với tôi coi kinh. Thành ra quý vị lầm tưởng là tôi đắc quả A-la-hán. Mà thật sự là tôi chưa biết tôi đắc cái gì. Tôi, thật sự tôi nói với quý vị là tôi không tin tôi, càng đi sâu càng sợ mình. Trời ơi Những tập khí từ xưa tới giờ, khi mình thanh tịnh rồi nó hiện lên tùm lum, rồi mình thấy mình sợ thì mình phải cải sửa. Mà phải lặng lẽ nhận nó, mà lặng lẽ làm sao nhận được, nhận không được.

Thành ra trong kinh đó nói rất hay và cái bài Phú Lầu Na và Xá Lợi Phất thật là hay" Phải lấy tư tưởng thiện đuổi tư tưởng ác, rồi còn tư tưởng thiện không thì mới chặt đứt cái dây xiềng.

Thì trong Phú Lầu Na cũng y như vậy" Giới thanh tịnh, tâm thanh tịnh, rồi mới kiến thanh tịnh. Kiến thanh tịnh mới được cõi trời thôi, tức là cái thức mình trong sáng. Nhị thiền, tam thiền đó mới là cái kiến thanh tịnh, thấy được các pháp mà thấy lờ mờ, thì mới trăn trở lấy cái thiện mà đè tư tưởng ác lại, bởi tư tưởng là chánh. Thân - khẩu không ăn thua gì. Mà tư tưởng ác lẫy lừng thì làm sao nhận cái Phật tánh được.

Cái sóng mà nó lên cao là cái sóng thần hoặc là sóng mà nó động thì làm sao mà nhận cái nước biên được.

Thì làm sao cho cái sóng nó nhẹ bớt, đừng có lên cao nữa, chỉ là lăn tăn thôi, khỏi cần nhận mà cái dòng nước nó hiện liền, thì chúng ta phải dùng tư tưởng tốt mà đuổi tư tưởng xấu, rồi nó còn lăn tăn mới chặt đứt cái dây xiềng. Tức là từ cái sóng lăn tăn mình nhận thấy cái dòng nước, mình không còn dính mắc cái gì hết. Thì cái đó là cả một vấn đề.

Làm sao có tư tưởng thiện được? Thì phải giữ giới cho kỹ, phải sống nhất là cái hoàn cảnh chung quanh giúp đỡ cho mình.

Thì nhờ cái hoàn cảnh chung quanh mà tôi ăn, mặc, ở, bệnh là nhờ phật tử, nhờ tất cả mọi người. Mà phật tử đau khổ làm sao tôi yên được. Phật tử tới đây là phật, mà ra khỏi là ma thì tôi chết rồi. Tôi cũng còn đau khổ, tôi còn phiền não. Sống là sống chung hết tất cả, tôi nhờ phật tử, phật tử cũng nhờ tôi, mà tôi giảng thì nghe, tôi mừng, nhưng mà gặp tôi như là phật, nhưng mà ra khỏi thì là ma. Thì chúng ta phải hiểu chỗ đó. Kính tôi thì quý vị cố gắng giữ giới, cố gắng đùm bọc lẫn nhau.

Cái tâm là quan trọng, còn tiền bạc, vật chất là cái phụ thôi. Cái danh là cái phụ, cái lợi là cái ác. Mà chúng ta vì cái danh mà không nghĩ tới cái đạo quả của mình.

Mà tôi có lỡ nói vấn đề mấy người không giữ giới, tôi bực cái đó. Tôi nói thiệt, tánh tôi là đừng có thoa son, dồi phần, kẻ chưn mày, đừng có xức dầu thơm nữa, cái đó là dầu hôi chớ không phải thơm, tôi chịu không nổi, nó mắc tiền nhưng tôi chịu mùi đó không nổi, không phải là tôi sợ cái mùi đó, mà tôi sợ tôi, nó ghiền, tôi lánh được tôi mừng quá đi, ngửi thì tôi dính mắc thì tôi nghiệp cho tôi, cái đời tôi là tôi muốn tránh những cái đó, mà bây giờ nó chưa có quen, mà nó quen rồi nó ghiền, nó ghiền thì tôi sẽ luân hồi nữa. Thành ra giới luật là cấm những cái đó.

Thành ra quý vị đến tôi, mà kính tôi, quý vị đừng có xức dầu thơm. Rồi có xức thì đứng dưới gió đừng đứng trên gió tội nghiệp cho tôi, hén, tôi không phải sợ cái mùi đó, mà tôi sợ tôi.

Tôi nói thiệt bây giờ tôi chưa tin tưởng tôi, càng đi sâu vào con người tôi, tôi thấy nó phức tạp vô cùng. Mà tôi biết trực nhận thì nó ra nhưng mà làm sao trực nhận khi mà cái Phật tánh mình yếu, thì phải dùng tư tưởng tốt mà đuổi nó mà đè nó xuống. Mà tư tưởng tốt không bảo đảm, đè nó tức, nó quá tải nó bực lên thì nó chết nữa. Đè cho tới chừng nào còn tư tưởng tốt thì bây giờ phải trực nhận đề cho Phật tánh nó mạnh lên, để sau này tư tưởng tốt, xấu gì nó cũng nhận được hết, thì cái đó phải qua Bất lai với A-la-hán.

Thành ra quý vị bây giờ cố gắng mỗi người tự trở về với mình, đừng có tin tưởng ở tôi, tôi còn không tin tôi mà quý vị tin tôi sao được. Tôi hết cái nghiệp thì quý vị để tôi tự do tôi đi, đừng có cầu tôi ở lại nữa, tôi không làm gì được đâu. Tôi giảng như vậy là hết rồi đó, quý vị nắm cái đó quý vị cứ đi thôi. Còn tôi ở lại, tôi đau nhức thì cái tư tưởng tôi nó phát hiện, tôi chưa làm chủ tư tưởng được. Còn tôi không biết sao.

Quý vị coi bài kinh Sáu Sáu này, quý vị thấy, nhất là ý căn thì nó khó nhất đó.

Ý căn như tôi nói hồi nảy, mới đầu địa ngục, ngạ quỷ, tới súc sanh, atula thì đó là cái óc chưa có dây thần kinh. Thì tất cả những cái này 6 căn, 6 trần, 6 thức là một số điện tử hỗn độn.

Rồi khi mà có ý xúc tức là ý chí bắt đầu phát hiện, có nghiệp thì bắt đầu mới cải sửa lại mới có 6 căn, 6 trần, 6 thức, mà kinh thì đâu có thể viết hỗn độn được mà phải viết theo cõi người, thành ra mới đề là ý căn, thật ra cái này là cái đầu, cái óc. Rồi khi có ý xúc mới kêu là ý căn.

Ý căn là sao? là dây thần kinh óc, mà dây thần kinh óc đó là mạt-na, là nghiệp, nó cung cấp chất liệu cho ý xúc.

Chúng ta nên nhớ cái ý thức này đó nó có 2 phần:

- Một phần là ở bên trong, do A-lại-da, ý thức moi ra cung cấp cho nó.

- Còn cái phần ý thức đầu này chưa có, chỉ là một cái hồn nhiên mà nó rọi rõ thôi.

Cũng như mắt - sắc trần - nhãn thức. Thì tôi mới nói đó, con mắt nhận lấy sắc trần tức là nhận lấy một số hỗn độn. Rồi may ra nó gặp nhau thì bắt đầu mới có nhãn thức, nhãn thức cũng là một khối hỗn độn. Chúng ta nên nhớ chỗ đó. Mà khối hỗn độn thì nó sống rất hồn nhiên, nó không biết khổ đau, buồn chán giống như con giòi ở trên đống phẩn vậy. Trong kinh thí dụ mới thấy, mà cũng chưa phải là con giòi nữa, con giòi là có hình tướng rồi đấy. Thành ra quý vị phải ngồi thiền cho sâu rồi tự nhiên quý vị hiểu thôi, bây giờ tôi diễn tả ra nó trật lất hà, nó không đúng lắm, nhưng mà có thể quý vị nương vào cái diễn tả của tôi, cũng trong kinh thôi, quý vị suy gẫm quý vị hiểu, tôi cũng nhờ có cái này tôi suy gẫm tôi hiểu, rồi tôi nói chắc quý vị không hiểu.

Thành ra tôi bắt buộc quý vị phải học thuộc lòng, rồi kế đó là phải ngồi thiền. Tôi thấy ngồi thiền quý vị cũng không ai đi. Mà đi thì lộn xộn. Mà tôi thì không có tài tố chức, tôi đã nói trước rồi, tôi giảng pháp thì tôi nói thao thao bất tuyệt vậy đó chớ tôi chưa sống được và nhất là hướng ngoại thì tôi là con số không, tôi thua quý vị xa lắm, tôi còn phải học hỏi quý vị về cái thuật xã giao ngoài đời. Cái đó tôi nói thiệt vậy. Tôi có biết xã giao là sao đâu, tôi đi đâu, tôi xã giao với ai tôi thấy tay chân dư không biết làm cái gì, nói chuyện tôi còn không biết nói cái gì. Mà nói chuyện đời tôi có biết cái gì đâu, mấy chục nằm trong này rồi tôi chả biết điện thoại di động, điện thoại bàn, đĩa gì đó tôi chả có, tôi không biết gì hết, tôi là ông Sư dốt. Nhưng mà tôi biết đi như vậy, hướng ngoại thì cái tâm mình nó tạp niệm.

Cũng như quý vị muốn tu đâu phải dễ tu, hướng ngoại quen rồi. Mà hướng nội thì giữ giới. Mà giữ giới bây giờ làm sao giữ được, thời buổi này làm sao giữ giới, nội 5 giới là quý vị giữ không nổi rồi. Tôi bây giờ cũng khó giữ giới. Một nhà Sư giữ giới là phải đi hành đạo. Cái tịnh xá này Sư Trưởng nói là để người già, người bệnh ở, người mạnh khỏe là không ở. Còn tôi bây giờ tạm ở được bị tôi già rồi, bệnh tật nữa, chớ hồi còn khỏe là phải đi hoài.

Cái đi là nó giải thoát đó, nó không dính mắc cái gì hết đó, không dính mắc phật tử, ở 5-7 bữa, 1 tháng đi chỗ khác thì phật tử mới rồi. Rồi xin ăn cấm ngồi ăn 2 lần 1 chỗ, hôm nay ngồi chỗ này mai ngồi chỗ khác. Cấm ngủ 2 lần 1 chỗ. Cấm ngồi thiền 2 lần 1 chỗ, thì tất nhiên cảnh mới lạ hoài. Rồi nhờ cái đó tâm mình nhận được cái Bất tử mới lạ, chừng đó khỏi đi đâu cũng được, thì cải đó phải A-la-hán thì nhìn cảnh vật luôn luôn mới lạ.

Mới lạ là cái gì? Là cái khối hỗn độn đó.

Cái này cô Khánh Hồng thường hỏi tôi "Con tu hoài mà con có thấy mới lạ đâu." Tôi nói cô đi chơi cho đã đi rồi thấy mới lạ. Không giữ giới, xã giao tùm lum, rồi cái điện thoại di động 1 ngày cổ bắt mấy chục lần, tôi nghe ông Thiện Khoa nói "Cô không có yên Sư ơi, cái điện thoại di động kêu cổ hoài." Cái điện thoại nó hại chết chúng ta, mấy người buôn bán thì rất cần, còn mấy người tu thì thôi, dứt không được thì đừng tiếp xúc nó hoặc là bớt một chút, mình tắt máy, nghe nói khóa gì đó. Có muốn kiếm tôi cũng không biết đâu mà kiếm nữa, có kiếm phật tử thôi.

Quý vị nhớ cố gắng giữ giới cho kỹ. Mà giữ giới cho kỹ thì bớt ăn xài một chút. Bị vì cái miệng, cái thân kiện cái tâm mình, làm cái tâm mình tạp niệm hoài.

Nó tít tít te te,... hoài, đáng lý vô đây thí quý vị khóa điện thoại di động lại hết đó, nếu không là bất lịch sự. Tôi thấy mấy chỗ họp, tôi đi họp mấy lần, bắt đầu lên trước khi họp là người ta nói vấn đề điện thoại di động rồi, ai có là khóa lại nhen. Tít tít te te,... người này chạy ra, rồi chạy vô. Tít tít te te,... người khác chạy ra, rồi đờn ca tùm lum trước khi nó báo động. Thì quý vị phải biết cái đó. Bớt hưởng thụ một chút, bớt phương tiện đầy đủ một chút. Không phải tôi kêu đừng phương tiện, không phương tiện làm sao mà sống, nhưng mà vừa phải thôi. Quý vị có buôn bán, mở cửa hàng này kia, có làm công ty, giám độc thì quý vị phải xài cái điện thoại di động thôi, nhưng mà mấy người đó là không tu được.

Thành ra quý vị thấy:

- Giới thứ 6 là không ngồi ghế cao nằm giường rộng. Người nào làm vua là không giữ giới thứ 6 được.

- Giới thứ 7 là không nghe xem hát múa đờn kèn, chỗ đông vui yến tiệc. Người nào làm quan là không giữ được, phải đi ăn đám hoài.

- Giới thứ 8 là không trang điểm,... Người nào giàu có là không giữ được. Đeo vàng, mặc đồ tốt này kia. Như trước kia, cô Liên Trà, tôi nói một cái là cố bỏ, cố hay thật, mà cổ không giận. Mình đâu có buôn bán gì đâu mà đeo vòng vàng một đóng rồi nó chặt lấy cánh tay mình, có thù oán gì đâu. Cũng như bên Tây Tạng ông Phật bằng vàng không hà, cả cái chùa cũng làm bằng vàng nữa. Rồi sao? Trung Quốc, Mao Trạch Đông đem quân qua đánh lấy mấy ông Phật vàng về bẻ gảy tay, gảy chân nấu chảy hết. Tại sao người tu mà còn như vậy nữa, tôi cũng không hiểu. Cả đất nước họ trên cái núi, mà ở dưới toàn là vàng khối không, họ đào lên làm ông Phật bằng vàng. Bên Cao Miên cũng có cái chùa bằng vàng, tôi có đi qua đó 1 lần, ở dưới lót gạch bằng bạc không hà. Thành ra ở đây tôi không chịu đồ quý, mà phật tử vẫn mua vô, nó lấy hết, thì thôi.

Thành ra chúng ta nên nhớ muốn thật tu thì phải làm sao cho cuộc sống nó đơn giản lại, ngồi thiền nó yên.

Còn quý vị có tiền quá rồi tối quý vị đóng cửa, mà con mèo nó nhảy "Trời ơi, ăn trộm nó vô phải đi rọi đèn", rồi làm sao mà ngồi. Rồi điện thoại di động mới ngồi bắt kiết già nó kêu tít tít te te,... phải đi mở nữa. Thành ra thời buổi này tôi nói không thể tu được. Người trời cũng khó chớ đừng nói Nhập lưu. Mà Nhập lưu quý vị 5 giới giữ không được, mà người với trời dục giới khó qua Nhập lưu được, ít nhất cũng phải qua sắc giới.

Vậy thì nói tóm lại là tôi xin nhắc nhỡ quý vị coi lại bài này. Tôi thấy quý vị thuộc rất hay, tôi rất tán thán, nhưng mà quý vị muốn tóm cho ngăn thì làm như cô Lộc vậy đó cũng được, là ở trong này có cái chỗ mà:

- Nếu ai quán 36 pháp là "Tôi, của Tôi, tự ngã của Tôi" thì tập khởi thân kiến. Và ngược lại thì đoạn diệt thân kiến. Mình có thể nói như vậy được. Mà hồi nảy cổ không có nói cái này, mà cổ nói cái tập khởi và đoạn diệt tham, sân, si. Nếu ai tập khởi tham, sân, si.

- Nếu ai cảm xúc với lạc thọ mà hoan hỷ, tán thán, trú ở, ái trước thì tham tùy miên sẽ tùy tăng. Và ngược lại thì tham tùy miên không tùy tăng. Cũng sáng tỏ thôi.

- Mà ai cảm xúc với khổ thọ mà sầu muộn, than van, than khóc, đập ngực rơi vào bất tỉnh thì sân tùy miên sẽ tùy tăng. Và ngược lại thì sân không tùy tăng.

- Còn cái thứ 3 này coi chừng. Cảm xúc bất lạc bất khổ thọ mà không như thật biết thì vô minh tùy miên sẽ tùy tăng. Còn cái này là như thật biết thì vô minh tùy miên mới không tùy tăng. Cái này là phải biết. Mà hoan hỷ là tham trước.

Thì chúng ta có thể trả ngược lại ở dưới là đoạn diệt tham, sân, si. Thì cũng được, cổ có cái sáng tạo cũng hay, nhưng mà sáng tạo cái phần đầu tôi không chịu, đừng có làm tầm bậy tầm bạ kỳ quá. Rồi đây, ai không biết nói ông Sư Khang thay thế cho Phật giảng cái bài này, thì do cổ à chớ không phải tôi. Thì cố muốn làm phật bà. Thì tôi tính đề nghị cố cạo đầu luôn, ở đây để cái pháp hội này nó linh động một chút. Nói đúng ra trong pháp hội, tôi hơi nghiêm, thành nó yên lặng quá. Phải có ông Út Ai bên Tịnh độ, kỳ này không thấy ổng về, ổng cũng lý lắc, ổng vô cũng làm xôn xao pháp hội, làm cho pháp hội hứng khởi hơn, tôi thì không có khả năng đó. Tôi thì giảng cho quý vị thôi. Như vậy là đã xong đó.

Kỳ tới quý vị trả bài, rồi quý vị coi lại bài kinh Sáu Sáu. Tôi nói cái chỗ con mắt - sắc trần - nhãn thức.

- Thì ở đây nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức thuộc về ngạ quỷ, tức là một trạng thái lờ mờ, chúng ta nói là hỗn độn. Mà hỗn độn làm cái gì có con mắt, có sắc trần, nó chỉ là hỗn độn thôi. Nhưng mà có nhãn xúc vô thì có con mắt rõ ràng.

Còn ý căn ở đây cũng vậy. Ý căn - pháp trần - ý thức thì ở đây cũng là hỗn độn. Làm cái gì có cái óc, có pháp trần. Nhưng mà khi có ý xúc vô thì bắt đầu có ý căn. Ý căn đây chớ không phải cái óc. Còn ban đầu đúng ra viết là cái óc, pháp trần phát hiện ý thức, cái óc thì chưa có dây thần kinh. Còn ý căn thì không phải là nó không cần căn, nó là tâm mà, nó cung cấp chất liệu cho ý xúc, thì ý xúc mới cải sửa cái pháp trần này.

Pháp trần đầu tiên là nó cải sửa sắc, thinh, hương, vị, xúc thành ra rõ hơn, chớ nó không phải cải sửa mà nó giống như cái kính lúp vậy đó. Cũng như cái đầu tiên là con mắt - sắc trần - nhãn thức, nhãn thức làm cho sắc trần này rõ hơn.

. Thành ra tôi nói sắc trần đây có vật hay không vật, vật gì thì không biết, quý vị để ý chỗ đó.

. Còn thinh trần là có tiếng hay không tiếng, còn tiếng gì, tiếng chim, tiếng người ta, không có, chỉ là có tiếng thôi, vì nó là một trạng thái lờ mờ mà, lờ mờ thì làm sao có tiếng người ta, tiếng chó sủa, tiếng chim kêu,... không có. Còn hương trần là có mùi, mùi thơm, mùi thúi không biết.

Quý vị nhớ hôm trước tôi có giảng, giờ tôi muốn giảng kỹ nữa để quý vị biết sắc, thinh, hương, vị, xúc này không có thật chỉ là một số hỗn độn thôi. Thành ra hôm trước cô Hoa Tâm hỏi tôi "Vậy sắc trần từ đâu mà có?" Thì hỏi cái nguyên nhân đầu tiên đấy. Thì quý vị thấy cô này cũng hay, rồi tôi tính cạo đầu nó, tôi nói về hỏi Sư phụ á. Rồi sau tôi thấy nó tha thiết, tôi mới nói "Thì tất cả cái này phát hiện từ A-lại-da, tức là từ vô minh". Như vậy A-lại-da là vô minh hả? Chúng ta thấy A-lại-da không phải vô minh mà cũng không khác với vô minh cái chỗ này tôi thường giảng hoài. Thành ra sau này, chúng ta phải qua Thập nhị nhân duyên là: vô minh, hành, thức, danh sắc, lục nhập, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử. Mà từ xưa tới giờ các học giả giảng tùm lum rồi không nắm được, qua bài kinh Sáu Sáu chúng ta thấy rất sáng tỏ.

Chúng ta tưởng đâu là khi đắc quả A-la-hán vô minh mất, không có vụ đó đâu. Còn nếu vô minh còn thì làm sao gọi là A-la-hán? Chúng ta quên Đạo Phật không có từ chối cái gì hết.

Thành ra Đạo Phật nói duy vật là sai, mà không phải duy vật là trật. Đạo Phật không có bác duy vật.

Nói Đạo Phật nói duy tâm là sai, Đạo Phật không chấp nhận duy tâm, mà cũng không bác duy tâm.

Đạo Phật là tất cả.

Tất cả đều phát hiện từ Niết bàn tịch tịnh, nhưng mà Niết bàn tịch tịnh là chỗ sanh ra tất cả và chỗ trở về của tất cả. Như vậy từ địa ngục đến phi phi tưởng vẫn có, nhưng mà đừng dính mắc thì thôi, chớ đâu phải là bác bỏ. Thành ra vị A-la-hán là không bác bỏ tam giới. Nhưng mà như vậy còn chưa xong nữa, phải làm bộ dính mắc, tôi dùng chữ làm bộ nó hơi khó, cái này mới qua tới Bồ-tát, Như Lai được.

Còn vị A-la-hán là không dính mắc tam giới, chớ không phải đoạn tận là cái câu chót này chúng ta thường hiểu lầm "Do giải thoát ta đã biết rằng giải thoát và tuệ tri sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc làm đã làm xong, không còn trở lui trạng thái này nữa". Không còn trở lui tức là không còn dính mắc trạng thái này nữa, chớ không phải là không còn trở lui tam giới. Vẫn ở trong tam giới mà không dính mắc.

Mà Đại thừa còn không chịu nữa, không dính mắc mà làm bộ dính mắc, thì cái này mới qua Như Lai được tức là tùy thuận đấy.

Thì quý vị coi chúng ta từ hiểu lầm cho tới hiểu lầm, các nhà học giả giảng kinh này đa số là trật nhiều. Thành ra tôi muốn quý vị có con mắt trạch pháp để sau này quý vị đọc kinh quý vị sẽ hiểu được.

Còn tới cái lầm lạc của 5 triền cái nữa, cái lầm lạc của 5 thiền nữa, tứ thiền nếu để tầm, sát riêng là 5 thiền. Thì quý vị phải hiểu chỗ đó. Vậy thì thôi kỳ tới tôi giảng lại, rồi tôi đi sâu thêm chút, mỗi lần một chút bởi vì có 45' hà, tôi giảng không được nhiều, quý vị còn cần phải trả bài nữa.

Vậy trước khi dứt lời, một lần nữa tôi cầu chúc quý vị cố gắng học bài, để chúng ta cùng với toàn thể pháp giới vãng sanh về Cực Lạc và thành Phật đạo.

Nam mô A Di Đà Phật.