Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 21/37

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Giác Khang

Kinh Sáu Sáu — Tổng Hợp

Tác giả
Sư Giác Khang

22. Kinh Sáu Sáu Lần 4 — Cúng Hội 15/10/Nhâm Thìn (28/11/2012)

(LẦN 4) CÚNG HỘI tại tịnh xá Ngọc Vân Ngày 15/10/Nhâm Thìn (28/11/2012 dl) (Đĩa Pháp môn Tịnh Độ 31) Kính lạy Đức Thầy Thích Ca Mâu Ni Phật. Mô Phật. Hôm nay là ngày cúng hội, cũng là ngày rằm tháng 10, cũng là ngày hạ ngươn, một trong 3 cái ngươn lớn là rằm tháng giêng, rằm tháng 7 và rằm tháng 10. Hôm nay cũng có chư phật tử tề tựu đông đủ về tịnh xá Ngọc Vân đây.

Theo thường lệ giáo lý Khất sĩ, cái bài pháp là chánh nhất, còn vấn đề cầu an, cầu siêu, trai tăng là vấn đề phụ. Vì sao? Vì pháp là cái sự hiểu biết ba đời chư Phật cho đến các Sư và thiện nam, tín nữ cho đến 15 hạng chúng sanh, bò bay máy cựa đều lấy pháp làm Thầy, có pháp chúng ta mới giải thoát luân hồi sanh tử được. Pháp có 2:

- Một cái pháp của phàm phu tức là 8 hạng chúng sanh từ địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula, người, trời dục giới, trời sắc giới cho tới trời vợ sắc giới, cái này có trước Thái Tử Sĩ-đạt-ta. Nhưng về sau Ngài thấy vấn đề tiến hóa, thăng hoa, vấn đề tu mà cải sửa thì nó chỉ lần quần trong cái vòng xiềng xích mà thôi, tức là xiềng cây sửa lên xiềng sắt, xiềng chì, xiềng bạc, xiềng vàng thì vẫn lẩn quẩn trong cái xiềng, Thái Tử không đồng ý.

Mục đích của Thái Tử Sĩ-đạt-ta cũng như của Đạo Phật là chấm dứt cái vòng lần quân đó, tức là chuyên nghiệp rồi phải đi tới phi nghiệp, thì cái đó từ xưa tới giờ chưa từng có. 62 tôn giáo bạn chỉ cách để tu chuyên nghiệp, tới chừng Thái Tử Sĩ-đạt-ta thấy chỗ hớ đó, nếu chuyển nghiệp khi hết phước thì phải luân hồi sanh tử, đó là trường hợp của chúng ta ngay bây giờ. Thì Đạo Phật dường như đã mất.

- Bởi tu theo Đạo Phật rất là giản dị, nói nó khó thì không gì khó bằng, nói nó dễ thì không gì dễ bằng, mà nó không nằm trong khó - dễ, nó là một sự thật thôi, tức là nhận lại con người thật của chúng ta. Mà con người chúng ta đang ngồi đây khó nhận được nó, khó nhận. Nhận một cách lờ mờ mà trong Đạo Phật kêu là vô minh, lờ mờ mới bắt đầu chúng ta có nghi vấn, mà nghi vấn thì có vấn đề, mà có vấn đề là có tham, sân, si là có đau khổ.

Mà cuộc sống làm sao không có vấn đề. Cái đó là cái khó khăn nhất mà 62 tôn giáo bạn đã tìm không được. Vì vấn đề chỉ là thấy rõ chớ không có làm sao, nghĩa là không có pháp môn, không có Thầy, không có Đạo sư, không có từ từ, lai rai, không có những điều kiện để mà giải thoát. Giải thoát không phải là điều kiện, không có vấn đề Mà chúng ta sông bây giờ vừa mở mắt ra là có rất nhiều vấn đề, chúng ta tạo ra vô lượng sô hưởng thụ, mà môi lần hưởng thụ là môi lần có vấn đề. Từ xưa ông bà chúng ta hưởng thụ rất ít, bây giờ khoa học tiến bộ đi tới điện thoại, điện thoại di động, truyền hình, máy bay, tàu lặn. Hồi xưa là đi kiệu, đi bộ, chính những cái đời sống giản dị dễ nhận được Phật tánh. Tôi nói như vậy là không phải chúng ta đi ngược lại cái dòng đời, nhưng mà chúng ta phải bớt hưởng thụ một chút, cái gì cần hưởng thụ thì chúng ta hưởng thụ, cái gì không cần thì thôi, Chẳng hạn tôi nói vấn đề son phấn, se sua chưn diện, giầy dép, quần áo,... những cái ăn uống thì làm đừng cho bệnh tật thôi chớ không phải đòi hỏi ngon, như thịt bò phải 7 món. Để chi vậy? Nó vô bao tử thì cũng giống nhau thôi, càng ăn đồ ngon chừng nào thì phần nó càng hôi thúi chừng nấy. Chúng ta phải hiểu.

Chúng ta đau khổ có 4 vấn đề thôi: ăn, mặc, chỗ ở, bệnh hoạn.

Mà ăn, mặc, ở cho đàng hoàng, sạch sẽ, kỹ càng thì vấn đề bệnh ít khi bị lắm, dầu có bệnh cũng do thời tiết bình thường thôi, còn bệnh nan y là do chúng ta ăn đồ nhiều món quá.

Thời bây giờ bệnh rất nhiều, vấn đề quý vị cầu an, cầu siêu vô đây là mấy người chết không hà. Chết rồi, mình thương cho cha, mẹ mình khóc lóc um xùm. Có khi con mình chết khóc lóc, vật mình vật mây.

Mình nói mình thương con, thương cha, mẹ thật ra không có đúng. Sư nói như vậy tụi con thương ai? Thương con, con mới lo cho nó ăn, ngủ ngày đêm, từ 9 tháng cưu mang, 3 năm bông ăm, mà bây giờ nó bệnh sắp chết rồi, con khóc mà Sư nói không phải thương nó. Nếu chúng ta nhìn cái đó thì đúng theo đời, đúng theo luân hồi chớ không đúng theo Đạo Phật, giải thoát. Tôi nói hoài mà phật tử cũng vậy thôi.

Con mất thì khóc lóc, cha mẹ mất thì khóc lóc, nhiều khi đọc trai tăng mùi mân mà muốn chảy nước dãi nữa, nghe ai cũng thấy động lòng. Cai đó là cai tâm thường của phàm phu thôi. Mà tôi đã nói mấy lần rồi, mình không phải thương cha, mẹ, con mà mình thương ai? nếu đi sâu vào Đạo Phật thì mình thấy mình thương mình chớ mình không có thương cha, mẹ, con. Tại sao vậy?

Hồi xưa thời Đức Phật có một bà lão ẵm đứa con chết rồi, bả nghe nói Đức Phật có thần thông, có phép mầu làm cho người chết sống lại. Thì bả đến năn nỉ Đức Phật làm sao cho con bả sống. Đức Phật mới mĩm cười nói "Bà để con bà nằm đây đi, rồi bà đi hết my cái nhà, mà nhà nào lấy cái tro mà không có người chết bà đem đến đây thì Đức Phật sẽ lấy cái tro đó cứu cho con bà sống lại" Bà đi giáp hết mà không có nhà nào mà không có người chết hết. Bà trở lại bạch Đức Phật. Đức Phật nói "bà thấy không, không có nhà nào mà không có người chết. Cái chết là một điều dĩ nhiên rồi. Đức Phật cũng phải chết, ai cũng phải chết. Nhưng bà nghĩ lại bà có thật sự thương con bà không?" Bả nói sao Thế Tôn nói kỳ cục vậy, nếu không thương làm sao con ăm lợi đây con khóc. Bây giờ Thế Tôn có thể làm cho nó sông lại, con chết thế nó, con đồng ý thay mạng sống của già này cho đứa con sống. Chúng ta thấy quá là thương con, dám đổi mạng sống này cho con.

Đức Phật nói "Bà hãy bình tỉnh lại. Con bà sở dĩ mất bà thương. Nó chết đi, bà sống bà cô đơn, bà đau khổ. Nó là cây gậy làm cho bà ấm cúng, rồi khi nó mất đi bà thiếu sự ấm cúng, cô đơn thì bà thương cho thân bà thôi, chớ bà đâu có thương cho nó. Bây giờ bà muốn chết để cho nó sống thì nó lãnh cái phần cô đơn, đau khổ khi nó nhớ mẹ, như vậy thật sự bà không thương nó mà bà tránh sự cô đơn của bà, tránh sự an ủi bà lúc tuổi già, Có đứa con có sự ấm cúng, khi đứa con mất đi thì cái ấm cúng, khổ đau. Khổ đau vì than thân trách phận bà" Chúng ta thấy như vua Ba Tư Nặc và Mặc Lợi phu nhân cũng vậy. Bà Mạc Lợi giữ 8 giới, bà hiểu sâu Đạo. Bà tượng trưng cho Bát nhã, cho Đạo Phật, còn vua Ba Tư Nặc tượng trưng cho phàm phu, cho đời.

Nhà vua hỏi "Trong đời này ái khanh thương ai nhất?" Bà trả lời "Bệ hạ làm bộ hỏi, chớ thần thiếp thương bệ hạ nhiều hơn hết". Ông nói trâm làm bộ hỏi chớ trẫm biết là khanh phải trả lời như vậy thôi.

Bà Mặc Lợi khôn lắm, bả nói nếu bệ hạ cho thần thiếp trả lời đúng hơn, cái đó là không được đúng lắm. Vua nói trời ơi có cái đúng hơn nữa sao. nhưng bệ hạ cho không, thần thiếp mới trả lời sự thật, cái đó chưa có đúng sự thật. Thì vua Ba Tư Nặc kêu bà trả lời sự thật.

Bà nói vua hỏi lại đi. Vua hỏi lại "Trong đời này ái khanh thương ai nhất?". Bà nói "thần thiếp thương cái bản ngã của thần thiếp nhiều hơn hết". Nhà vua lấy làm lạ, mình mà thương mình hả, thương là phải có đối tượng chớ, tại sao mình thương mình, sao mà ích kỷ quá vậy. Trẫm không hiểu, bây giờ ái khanh giải thích cho trầm đi.

Bà Mặc Lợi biết giai thích là nhà vua khó hiểu, chí cho thí dụ thôi. Bây giờ bệ hạ đồng ý thì thần thiếp xin hỏi bệ hạ và bệ hạ trả lời theo sự hiểu biết của bệ hạ. Thần thiếp xin hỏi" Trong đời này bệ hạ thương ai nhất?" Ai khanh làm bộ hỏi thôi, ái khanh biết trẫm thương ái khanh nhiều hơn hết, kế đến mẹ trẫm, kế đến thần dân". Bà Mặc Lợi nói bệ hạ nói thật không, bệ hạ suy nghĩ cho kỹ đi. Không lẽ trước mặt ái khanh mà trẫm nịnh ái khanh sao, trẫm nói thật, nếu cho trẫm chết bây giờ cũng được. Nếu không có ái khanh là trẫm không thể sống được, vì tất cả triều chính, tất cả sự lo lót cho trẫm đều do ái khanh, những việc khó trong nước ái khanh cũng giải quyết rất là rõ ràng, thì không có ái khanh là trẫm không thể sống được, thành ra trẫm thương ái khanh vô cùng Bà Mặc Lợi mới cho thí dụ. Bây giờ bệ hạ nói vậy, thần thiếp cho cái thí dụ, bệ hạ chịu không, thí dụ thôi chớ không phải là sự thật. Vua Ba Tư Nặc nói được. Thần thiếp nói giả dụ hén," nếu thần thiếp thương một chàng trai nào đẹp trai hơn bệ hạ nữa, nghĩa là thần thiếp lấy trai đó, thì bệ hạ tính làm sao?" Nhà vua nói hỏi câu gì mà khó trả lời quá, thôi bỏ qua đi tám, chuyện đang vui mà nói chuyện gì đâu. Nói không, cái này thần thiếp thí dụ thôi, lúc đó bệ hạ xử thần thiếp như thế nào? Nhà vua lưỡng lự.

Bà mới nói, lúc đó thì bệ hạ chém đầu thần thiếp, phân thây thần thiếp, bệ hạ nhúng thần thiếp vào vạc dầu, có phải vậy không bệ hạ? Thì nhà vua ừ, ừ chắc phải vậy thôi. Bà nói sở dĩ bệ hạ thương thần thiếp hơn mẹ bệ hạ là vì thần thiếp lo cho bệ hạ nhiều hơn mẹ bệ hạ. Mẹ bệ hạ chăm sóc từ lúc bệ hạ sanh ra, nuôi cho lớn, dạy cho bệ hạ, lo từ miếng ăn, manh áo cho bệ hạ, thần thiếp cũng lo cho bệ hạ như vậy, nhưng việc triều chính thì mẹ của bệ hạ không biết gì hết. Còn thần thiếp hồi nhỏ có đi học cách ứng xử, trị nước, văn võ song toàn thành ra thần thiếp giải quyết tất cả triều chính cho bệ hạ, thần thiếp lo 2 mặt, do đó bệ hạ được an ổn, vuốt ve cái bản ngã của bệ hạ, cho nên bệ hạ thương thần thiếp. Còn bây giờ thần thiếp làm ngược cái bản ngã của bệ hạ, lấy trai thì tất nhiên bệ hạ phải giết thần thiếp. Như vậy bệ hạ vì cái bản ngã của bệ hạ chớ đâu phải vì thần thiếp. Vua nín thinh, Bà Mặc Lợi trình bày rất sáng tỏ. Thì sự thật nó là như vậy đó, không phải vua Ba tư Nặc không mà cả chúng ta ở đây cũng vậy thôi. Câu chuyện nó còn dài, tôi kê một khúc thôi, để thấy rằng đứa con của mình chết đi, cha mẹ mình mất đi, cái đó theo ngoài đời thì đáng buồn, đáng đau khổ.

Học Đạo Phật mình biết chúng sanh từ đâu đến? Do cái duyên nhiều kiếp nó đến với mình, một người con sanh vào trong gia đình cha mẹ mình một là ân, hai là oán. Ân thì đền, oán thì trả.

Thí dụ mình giết loài thú, mình cứu loài thú. Loài thú nào mình cứu nó, nó sanh vào mình thì nó là đứa con chí hiếu. Còn loài thú nào mình giết nó, nó sanh vào gia đình mình thì nó là đứa con bất hiếu, nó phá mình tán gia bại sản. Chúng ta phải hiểu vấn đề đó để rồi chúng ta mới giải thoát luân hồi sanh tử khổ được.

Thành ra thấy cha, mẹ, con chết đừng có vội khóc. Mình phải xét coi nên mừng hay nên khóc. nếu cha mẹ mình biết tu thì linh hồn đâu có bao giờ chết được, chỉ có thể xác chết thôi, linh hồn thì vĩnh cữu, nhưng mà nó mang dưới nhiều hình thức.

Thành ra trong kinh có nói:

Muôn loài nào khác chi ta, Cũng tìm sự sống, lánh xa tai nàn, Có cha mẹ, có họ hàng, Kết bè sinh hoạt, hợp đoàn siêng năng.

Ta đừng giết nó mà ăn, Cũng đừng bắt nó trói trăn giam cầm.

Bây, câu, chước độc, mưu ngâm, Làm cho chúng nó âm thâm đơn đau, Lạc bầy đớn dác xôn xao, Lại e cái nạn thớt, dao hầu gần.

Mình có thân, nó cũng có thân, Nuôi mình, giết nó trái cần công bằng.

Thì chúng ta thấy:

Thú kia nó cũng là thân, Cũng xương, cũng thịt có phần như ta, Đánh đau chúng nó kêu la, Tiếng rên đứt ruột, tiếng la xé lòng.

Chúng ta cũng vậy, mình bị đánh đau mình cũng khổ. Con mình chết cũng khổ, cha mẹ chết mình cũng khô mà mình lại giết loài thú.

Thành ra hôm nay tôi nói về vấn đề sanh tử.

Muốn thoát khỏi vấn đề sanh tử thì chúng ta phải chuyên nghiệp. Rồi ngưng ở chuyên nghiệp chúng ta cũng trở lại lần quân thấp xuống loài thú nữa. Chuyên nghiệp rồi chúng ta phải đi đến phi nghiệp.

Chuyên nghiệp tức là từ địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula là chưa có giữ giới, thì tất cả tôn giáo nào cũng vậy, cũng là Giới đi tới Định, đi tới Huệ sáng suốt.

Giới là cho xắc thân, định là do cái tâm là cái hiểu biết, huệ là diệu dụng của cái tâm.

Chúng ta thấy Đạo Phật giải thích rõ nhất. Giới - định - tuệ ngoại đạo cũng có, nhưng mà giới - định - tuệ 4 đường ác khác, giới - định - tuệ 4 đường thiện khác, giới - định - tuệ Thánh nhân khác. Chỉ có Đạo Phật mới giải giới - định - tuệ của Thánh nhân thôi.

Còn ngoài đời giới - định - tuệ của 4 đường ác rồi tiến lên giới - định - tuệ của người trời của 4 đường thiện. Rồi tiến lên Thánh nhân thì giới - định - tuệ của bậc Thánh, bắt đầu có Đạo Phật tức là Nhập lưu quả Thánh thứ nhất, Nhất vãng lai quả Thánh thứ hai, Bất lai quả Thánh thứ ba, A-la-hán quả Thánh thứ tư, tới quả Thánh này mới hoàn toàn không còn luân hồi sanh tử khổ nữa, kêu là Niết bàn tịch tịnh hay Báo thân của Như Lai.

Bây giờ tôi bắt đầu kể, phật tử nhìn vào trong con người mình. Đạo Phật là đạo của cuộc sống tức là của xác thân chúng tạ đây. Thì xác thân tuy là xác thân nhưng khác ở cái tâm, chúng ta phải tu thiền định để cải sửa cái tâm thì cái xác thân nó sẽ cải sửa theo.

Chúng ta có tất cả là 3 thân. Quý vị mổ xẻ con người mình, đừng có nhìn đâu, nghe tôi mà nhìn ngay xác thân mình.

- Thân thứ nhất là cái thân của địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula, người, trời dục giới, cũng ngồi tại đây.

- Thân thứ nhì của sơ thiền, nhị thiền, tam thiền của cõi trời sắc giới.

- Thân thứ ba là của tứ thiền sắc giới, tứ không: không vô biên, thức vô biên, vô sở hữu, phi tưởng phi phi tưởng.

Hôm nay thời giờ ít có 45' thôi, tôi chỉ giảng sơ thôi, ai muốn nghe cho kỹ thì ngày 17/10 tôi giảng ở Ngọc Trường, ngày 19/10 chủ nhật tôi giảng ở đây, 21 và 23/10 ở chùa Phước Thành, Trà Cuốn, 25/10 ở Càng Long, nếu phật tử nào có rảnh thì đi nghe.

Hôm nay thời giờ ít, quý vị không có tra bài, ngày chú nhật tôi giáng 1 tiếng còn quý vị trả bài 1 tiếng. Tôi tóm sơ, từ nay quý vị nhìn con người mình hén, tôi giảng trong con người mình chớ không có ra ngoài, mà nó phức tạp vô cùng.

- Thứ nhất là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, óc, cái này nhìn dễ thấy thôi. Cái ăn, mặc, ở, bệnh, cái đó là địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula. Nếu chúng ta chìm đắm, dính mặc, ghiền thì chúng ta đang ở 4 đường ác.

An cái gì? An băng đoàn thực hoặc là đoạn thực (đoàn là vò viên, đoạn là cắt khúc) có sắc, tài, danh lợi, ăn uống, ngủ nghỉ, là thế giới chúng ta đang sống. Nếu chúng ta chìm đắm, say mê, nghiện ngập, dính mắc trong đó thì chúng ta đang ở 4 đường ác.

Thành ra 15 hạng chúng sanh trong kinh Sáu Sáu thì:

- Địa ngục là vật lý chưa có cái biết, chưa có sự sống, tức là sự vật chung quanh chúng ta, dó là cây, đá, cỏ, giày, dép,... còn sinh lý là mắt, tai, mũi, lưỡi, có sự sống nhưng chưa có cái biết

- Khi con mắt sinh lý tiếp xúc với vật lý tức là căn tiếp xúc với trần thì, thì cái căn nhận lấy cái trần trên tròng đen. Nếu lỗ tai nghe tiếng thì cái màng nhĩ nhận lấy cái âm thanh ở trên màng nhĩ. Cái lỗ mũi nhận lấy cái mùi thơm thì cái gai mũi nhạn lấy cái mùi,... thì nó chưa có sự phân biệt, chưa có tư tưởng, nó chỉ có cái thọ lờ mờ dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó, mà tại sao thì chưa biết.

Chăng hạn tôi thí dụ con mắt nhận lấy cái bình bông, cái máy quay phim ở trước, thì cái bình bông này nó sẽ nằm trên tròng đen của tôi, biết là có vật, nhưng vật gì chưa biết, cái đó kêu là ngạ quỷ, chưa có tư tưởng phân biệt. Cái đó chúng ta vẫn có, nhưng mà chúng ta lướt qua cái đó, chúng ta không thích, không chìm đắm trong đó thì chúng ta tiền qua súc sanh.

- Súc sanh bắt đầu có cái đầu óc. Cái đầu mới bắt đầu phân biệt cái sự vật này là cái bình bông, nhưng mà bình bông này xấu, tốt đẹp, bông này là bông vạn thọ hay bông hồng thì chưa có phân biệt được. Cái đó kêu là súc sanh có tư tưởng là tư tưởng một cách lờ mờ, lờ mờ là vô minh hạng nặng đấy.

Nếu chúng ta nhận như vậy, địa ngục vô gián là sự vật, địa ngục hữu gián là con mắt, nếu nhìn thấy như vậy rồi có cảm giác dễ chịu chúng ta hành động. Chẳng hạn thấy vàng chúng ta nhảy vô giựt, không có suy nghĩ tại hại gì hết, thì cái đó kêu là ngạ quỷ. Trong thời bao cấp chúng ta thấy cái đó rất nhiều, thời đó đói rất nhiều, tôi về Hòa Đông có bà mẹ của cô Hường ra ngoài đang câm gói xôi thì có một đứa con nít nó giựt chạy, nó ăn. Thời bao cấp là thời khổ sở nhất, người ta chết rất nhiều và trốn ra ngoại quốc rất nhiều. Khi đói quá chúng ta dễ sa đọa xuống ngạ quỷ. còn súc sanh phân biệt sự vật không có rành. Như con chim làm tố 100 năm trước, 100 năm sau và bây giờ cũng vậy, nó chưa có nghiệp, nó chỉ có tư tưởng nên chưa biết cải sửa. Cái này quý vị phải nghe cho nhiều, nó ở trong con người mình á. Chúng ta thấy loài thú nó bệnh thì nó chịu thôi, nó không biết uống thuốc, nam, bắc, tây, không biết chích gì hết, không hết thì nó chết, thì cái đó kêu là súc sanh. Con người không có như vậy, vì con người có ý chí, chúng ta kêu là nghiệp, biết cải sửa. Biết cải sửa nhưng chưa có kinh nghiệm. Thành ra chúng ta thường thấy có người bị chửi mà không biết, nói mày là thứ đồ ngu, mày làm cái gì chỉ mày 1 lần mà mày làm hư, phải 3-4 lần kinh nghiệm mới làm được, thì đó là cõi người. Còn loài thú thì chỉ gì chỉ nó cũng vậy hà, nó cũng không có cải sửa được, bởi vì nó chưa có ý chí.

Ý chí Đạo Phật kêu là nghiệp. Nói con nghiệp nhiều quá, con tu giải đãi quá Sư ơi. Nghiệp con nặng quá. Mà không biết nghiệp là cái gì. Nghiệp là ý chí của mình, mà mình không dám cải sửa hoàn cảnh. Có người, người ta thấy hoàn cảnh là người ta cải sửa liền. Chẳng hạn như ở đây có cô Như Hưng, ông Vân Triết đã thọ giới thấy sai là cải sửa liền. Hồi xưa bán nước ngọt, bia, mà Đạo Phật thầy cái đó nằm trong 5 nghê câm, khi thọ giới là bó nghê chuyên qua cái khác liên. Chúng ta thấy dám hy sinh như vậy đó. Có nhiều người hôm nay bỏ mua bán cả ngày để đi nghe pháp, tức nhiên mình thấy có sự suy nghĩ cái lợi hại, nghỉ 1 ngày không đến nỗi đói, được cái pháp thì nó sống cả ngàn năm. Người ta nói ăn thịt Tam tạng sống ngàn năm. Tam tạng là gì? Là kinh - luật - luận, hễ chúng ta ăn một miếng là chúng ta sống đời đời kiếp kiếp.

Trong các bố thí thì bố thí pháp là cao thượng. Có người 2 tiếng đồng hồ nghỉ mà không dám, tiếc, mất tiền. Mất tiên nhưng mình được pháp, tiên bạc đâu có đem đến cho mình giải thoát. Có mình đói mình nghỉ thì không nên, phải làm tiếp tục. Còn mình nghỉ 1-2 tiếng rồi mình về tiếp tục bán. Mình có cái pháp lý để mà có cái hiểu biết.

Nói con nghe hoài mà con không hiểu! Đâu có cái vụ đó, nó có là tại mình lười biếng, nghe 1 lần không biết thì 10 không biết thì 100 lần thì nó nhập tâm thôi. Thành ra mình nghe, mình về nhà lo vấn đề khác, mình không lo ôn bài vở, không ngồi thiền gì hết, rồi cứ nói con làm sao mà hay quên. Đâu phải có mình mình quên, tất cả mình nhớ lúc nhỏ mình đi học, nếu ra chợ ngồi học bài nguyên ngày cũng không thuộc nữa, còn nếu vào các chùa thanh văng. yên tịnh mình ngôi học 1 lần cũng chưa thuộc thì 10 lần, mà nếu người ngu 100 lần cũng thuộc, người khôn người ta học 5-7 lần người ta thuộc thì đó là phước báo nhiều kiếp. nếu phật tử về làm mà sai tôi xin chịu tội.

Thành ra nói pháp của Sư giảng con không hiểu, con chán quá. Tôi nói cứ nghe đi, 1 lần, 20 lần nếu không hiểu tôi xin chịu tội. Bây giờ có đĩa nghe tới, nghe lui hoài thì nó hiểu.

Nói nếu vậy con ở nhà con nghe, con cần gì đến đây. Chúng ta quên rằng người thuyết là quan trọng, cái đĩa là địa ngục, mặc dầu tôi thuyết, cái đĩa là vật lý nó thâu vô rồi phát ra, nó đâu có linh hồn. Còn người thuyết có linh hồn. Nếu người thuyết tu cao, như trong kinh nói, quý vị gặp Đức Phật thuyết một lần đắc Thánh quả liên.

Mà thời buổi này đắc quả Nhập lưu khó khăn, mà gặp Đức Phật một lần đắc Thánh quả. Thánh quả đâu phải do mình không mà do người thuyết nữa. Người thuyết người ta định lực rất là mạnh, người ta Phật lực rất là mạnh. Như La Hâu La chạy ra gặp Đức Phật la lên "Trời ơi! con gặp Đức Phật sao mà mát mẻ quá, con gần Thế Tôn con thấy mát mẻ, sảng khoái vô cùng". Sảng khoái là do Phật lực, từ lực nó tràn ra.

Một bà lão bệnh mấy năm nằm trên giường không nhúc nhích, không đi được, mà nghe Đức Phật đi bát trước nhà là bả từ trong nhà chạy ra. Chạy bằng cái gì? Chạy bằng cái từ lực khi Đức Phật tỏa ra. Khi Đức Phật trở về thì bà đi không nổi.

Chúng ta thấy cái niềm tin, cái vãng sanh về xứ Cực Lạc là do cái chữ tin: Tín - Hạnh - Nguyện, tín đứng đầu, không tin là không vãng sanh được. Tín có 2 cái: tín ngưỡng - tín tâm. Muốn qua tín tâm thì phải qua tín ngưỡng. Tín tâm đó là Nhập lưu, còn tín ngưỡng là người, trời. Mà tín ngưỡng là mê tín mà mê tín thiện hay mê tín ác, mê tín thiện ít nhất cũng đi tới nhị thiền, cái đó là cái trung đạo của xác thân. Còn người, trời dục giới muốn qua Thánh Nhập lưu thì hơi khó khăn, mà đi tới cõi trời sắc giới thì nhận Phật tánh rất mau. Niệm Phật đếm từ 1-10, niệm Phật khỏi đếm, khỏi cần niệm Phật mà vẫn có tiếng niệm Phật phát ra, thì người này nếu có một sự khắc khoải, một sự trăn trở, một sự bất mãn, một sự thao thức thì dễ nhận Phật tánh, chớ không phải nhị thiền là nhận Phật tánh nhe, có người nói nhị thiền là nhận Phật tánh, cái đó là điều kiện ắt có và đủ để chúng ta bước vào Phật tánh. Mà hễ người nào nhị thiền thì người đó khôn, thông minh, sáng suốt, nhưng mà hưởng thụ thì chết, hưởng thụ thì phạm giới cấm thủ.

Có cô Diệu Nhân ở Vũng Tàu, cổ khôn lắm, cổ về đây nghe pháp. Cổ từng đi nghe pháp đủ các chùa rồi, cổ nói nghe mà không ai trả lời sáng tỏ rõ ràng, cổ có những cái thắc mắc mà đi các nơi không ai trả lời, hỏi mấy thầy mấy thầy nói ai giảng lợi hỏi người đó. Giảng cái gì chết rồi trong 8 tiếng đồng hồ mà vẫn còn đau đớn. Rồi bây giờ người hiến xác làm sao đây? Hiến xác thì cho hay là nó lấy liên, như vậy nó đến mổ thây mình đau đớn, khổ sở thì sân, sẽ sanh về súc sanh, làm sao vãng sanh về Cực Lạc được.

Cái này không học Duy thức làm sao hiểu được. Cái cảm giác nó thuộc về dây thần kinh, còn tư tưởng sân nó thuộc về óc, quý vị phải học cái đó. Thì hôm nay tôi nói quý vị quay lại về con người mình, để mình biết, mình sống, mình coi những người bạn chung quanh ở trình độ nào, và coi cha mẹ mình lúc sống như thể nào, lúc chết như vậy. Hồi nãy có cô nào đọc tác bạch là "sống sao chết vậy".

Mà sống làm sao là như thế nào?

Trước tiên là phải giữ 5 giới. 3 giới là cõi người, 5 giới là cõi trời dục giới. Thì 5 giới là tập tu tứ thiên thôi.

Tập tu là sao? là không liên tục. Thí dụ:

- Niệm Phật đếm từ 1-10 được 15' hay 1 tiếng, 2 tiếng thì tâm nó phóng phải kéo lại.

- Rồi niệm Phật khỏi đếm từ 1-10 nữa được 5', 10', 1/2 tiếng thôi mà nó phóng mình phải kéo trở lại nữa.

- Rồi tới giai đoạn thứ ba khỏi cần niệm Phật mà vẫn có tiếng niệm Phật, tiếng niệm Phật nó đầy A-lại-da tự nhiên nó tràn ra.

Cái tự nhiên tràn ra là chân vọng hòa hợp nhen, chớ không phải chân. Nghĩa là mình không cố ý mà nó tràn ra người ta cho cái này là nhận Phật tánh, chưa đâu. Cái này là cái điều kiện đi tới Chân như, Chân tâm đấy, mà dừng ở chỗ này thì người này thông minh, phước báo, làm cái gì thì giàu có mau "giàu sang, quan quyền, vua chúa, thanh nhàn của cõi trời", nên nhớ không phải là cõi Phật, nên nhớ ở đây hưởng thụ là giới cấm thủ.

Nhưng muốn bước qua Phật tánh, Bát nhã thì cái chỗ này dễ bước nhất, Nếu mình có sự trăn trở, tôi dùng chữ trăn trở, tức là mình phải thấy "cái sanh tử là quan trọng hơn hết", mình không còn ham muốn gì nữa hết, cứ dồn vào đó hoài, gõ mãi cửa nó sẽ mở thôi. Mà tôi giảng nói về Phật tánh nhen, chớ không phải gõ mãi rồi lợi tôi rồi khóc lóc, rồi xin cái gì, muốn trai tăng cho cha mẹ mà Sự không tiếp thì con khóc, con không về, con gõ hoài tới chừng nào Sư chịu tiếp, Sư chịu đi thôi. Cái đó là tôi không phải giảng vậy nhen. bắt chẹt là tội nghiệp cho tôi.

Cái này là tôi muốn nói giai đoạn này có sự trăn trở sẽ nhận lại cái Bất tử. Phật tử phải đi tới giai đoạn này. Giai đoạn này là cái thận thứ hai, cái thân kia là cái thân bên ngoài là: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, cái đầu. Cái thân thứ hai là dây thần kinh thị giác con mắt, dây thần kinh thính giác lỗ tai, dây thần kinh khứu giác lỗ mũi, dây thần kinh vị giác cái lưỡi, dây thần kinh xúc giác cái xác thân, và cái đầu có dây thần kinh trung khu, kêu là tịnh sắc căn vi tế, còn các dây thần kinh kia kêu là tịnh sắc căn (sắc là vật chất, tịnh là trong sạch), còn cái thân bên ngoài kêu là phù trần căn (phù là nổi ra, trần là bụi bặm, bụi bặm mà nổi kết mình thấy nó rõ, còn tịnh sắc căn phải mỗ xẻ mới thấy. Xúc giác là quý vị dễ thấy nhất, kêu là chích gân, quý vị thấy cái gân. Cái da bên ngoài kêu là phù trần căn, còn cái gân kêu là tịnh sắc căn.

Con mắt, quý vị thấy phù trần căn là cái tròng đen, nhưng nếu mỗ ra, tròng đen có những dây thần kinh lăn tăn nó đưa lên óc, thì cái đó là tịnh sắc căn của thị giác.

Còn cái lỗ tai cũng vậy, từ cái màng nhĩ nối vô những dây thần kinh nhỏ nhỏ đó là thần kinh thính giác của lỗ tai. Lỗ mũi cũng vậy, cái lưỡi cũng vậy. Cái thân dễ nhận nhất. Cái bàn tay, cái da của tội là phù trần căn. Rồi chích gân, có những người ốm như tôi gân nổi lên dễ thấy, thành ra chích thịt ít đau, chích gân bị phù nó đau dữ lắm.

Thành ra dây thần kinh, khi chết 8 tiếng sau mới đứt, chỗ này là chỗ phát hiện cảm giác rõ ràng nhất, đau đớn nhiều nhất. Còn cái thịt bên ngoài thì thường thôi.

Thí dụ:

Mình bị phỏng đó là phù trần căn, quý vị đắp, thoa thuốc dán, nhức chút ít vậy thôi, mà khi dây thần kinh nhức rồi thì quý vị khóc luôn.

Chẳng hạn như cái răng, khi quý vị ngậm nước đá nó ê là phù trần căn, dễ thôi, còn nếu nhức chỉ máu rồi quý vị khóc luôn, phải nhổ bỏ hoặc lấy chỉ máu cái nhức mới hết được.

Cái đầu cũng vậy, nếu cái đầu bên ngoài bị té mà bị trầy xước lớp da thì xức thuốc nó đau chút ít thôi. Mà nó nhức dây thần kinh đầu thì quý vị khóc luôn. Nó khó, mình phải hiểu cái đó. Đó là xác thân thứ hai.

Khi mà quý vị bỏ sắc, tài, danh lợi, ăn uống, ngủ nghỉ rồi thì quý vị bắt đầu ngồi thiền, tới giai đoạn thứ 2 là niệm Phật khỏi đếm trong đó có tiếng niệm Phật phát ra, nếu quý vị được 5'-7'-10' mà nó mất thì cái này chưa phải, cái đó là phù trần căn thôi, còn quý vị làm được 7 ngày, 7 đêm thì đi vào tịnh sắc căn. Bây giờ quý vị không còn ăn sắc, tài, danh lợi, ăn uống, ngủ nghỉ nữa thì quý vị ăn bằng cái cảm xúc, cái hỷ lạc. Ai có ngồi cái đó thì biết. Quý vị ngồi được 7 tiếng thì quý vị không có tiêu tiểu, ăn uống gì hết, cái này chưa phải nhập định đâu, cái này còn là cái phù trần căn, mới vô tịnh sắc căn có một chút thôi thì chưa qua cõi trời sắc giới được. Muốn qua cõi trời sắc giới, quý vị phải 8 giới.

Mà 8 giới là gì? 5 giới thì quý vị biết rồi, đó là không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu thì cái này đa số ở đây thọ hết rồi. Còn 8 giới, một hồi nữa có 4 ông thọ 8 giới. 3 cái sau không phải là giới mà là hạnh kiêm.

Người ta nói giới dễ giữ mà hạnh khó gìn. Tại sao vậy?

Giới là hại người, hại mình, người ta sẽ đánh mình, người ta sẽ thưa mình. Còn cái hạnh quý vị phạm không ai nói gì mình được hết, nhưng mà mất cái tư cách, mất cái oai nghi, mất cái hạnh kiểm của người tu.

Chẳng hạn như tôi vô trong quán, tôi đâu trọc, tôi ngôi tôi ăn hủ tíu thịt bò, tôi ngôi uống bia,... coi không có được. Còn quý vị 5 giới thì dễ thôi, thấy cái đầu có tóc có ai nói gì đâu, ăn mặn có ai nói gì đâu. Tôi vô trong quán là cái luật cấm rồi đó chớ đừng nói ăn mặn, ăn chay gì. Thành ra đi đâu tôi đâu có dám vô quản, khi nào kẹt thì thôi, nhưng khi nào kẹt thì tôi ngồi trên xe tôi ăn. Cái quán là của người cư sĩ 5 giới. Còn mình 250 giới vô ngôi ăn rồi nghe nó xô nho, nó chửi thế tùm lum thì không được.

Người tu nó khó lắm, mà nhờ cái khó mà mình đi sâu vào con người của mình. Người tu không phải ngồi thiền trong phòng, trong cốc ngó vách gì hết. Phải ra trời cao, biến rộng, bãi tha ma, căn nhà trống, dưới gốc cây to. Cái đó Đức Phật dạy à.

Như vậy cái tâm của mình sơ cơ gặp cái hoàn cảnh nhất là ở biển, hư không vô biên, ngồi thấy hoàn cảnh nó bao la, man mác không có một tiếng động thì cái tâm của mình dễ đi tới hư không vô biên, rồi cái thân của mình cũng biến mất luôn.

Mình sống là có thân - tâm - hoàn cảnh, mà cái tâm là quan trọng nhất. Thân - khẩu - ý, cái ý là cái tâm quan trọng nhất. Thành ra quý vị phải có, nhưng mà người sơ cơ phải nương cái thân để đi đến cái tâm.

Thành ra kêu phật tử cạo tóc. Nói trời, để con cạo cái tâm Sư ơi. Tôi hỏi cái tâm của cô ở đâu, tôi cạo đầu bây giờ à. Nếu người sơ cơ không có thân làm sao có tâm.

Tôi nói thiệt, tôi bỏ chiếc áo này ra là tôi không có tụ được, tôi là người sơ cơ mà, tôi còn đang "tâm" mà, mà nếu may quần áo, đồ tây như quý vị mà ôm cái bát đi xin ăn không có ai cho hết đó. Phải đắp y, cạo đầu trọc, nhờ cái này. Mà đắp y, mình phải nhớ cho kỹ "chiếc áo không làm thành thầy tu, nhưng muốn làm thầy tu phải có chiếc áo". Mình phải hiểu.

Nếu tôi lợi dụng chiếc áo này tôi đi xin ăn rồi tôi không tu gì hết thì kiếp sau sa đọa, mà ngay bây giờ cũng đã sa đọa. Còn nếu tôi nương chiếc áo này thì tôi dễ đắc quả, để rồi tội đền ơn tất cả phật tử. Thành ra trong kinh nói:" Chiếc áo không làm nên thầy tu, đâu phải chiếc áo làm nên thầy tu đâu, nhưng muốn làm thầy tu muốn đắc quả phải nương vào chiếc áo" Có cô đó trả bài nói" chiếc xe đạp không phải là tịnh xá, nhưng nếu không có xe đạp không đến tịnh xá được. Nếu tịnh xá quá xa, không có chiếc honda làm sao mình đến tịnh xá được, xa 30-40 km mình đi bộ từ đó đền đây thì người tạ cúng hội mất rồi. Nhưng chiếc xe Honda không phải là tịnh xá, nhưng muốn đến tịnh xá phải nhờ honda. Nói như vậy quý vị dễ hiểu rồi. Thành ra đừng có nghĩ honda là tịnh xá là chết mình, đừng có lợi dụng chiếc áo này, lợi dụng phật tử đề rồi không tu gì hết, thì cái nhân quả không bao giờ chạy thoát đâu. Quý vị phải nhớ điều đó.

Thành ra người tụ rồi không dám làm điều gì mờ ám, mặc dầu không có ai, nhưng có trời, có đất, có chư Thánh nhân, có ma quỷ nó biết hết. Biết là biết ngay cái A-lại-da, cái tư tưởng, mình làm cái gì do tư tưởng sai khiến thì cái thân, cái miệng mới làm. Người ta bắt cái tư tưởng kêu là "tha tâm thông"' Quý vị lợi mấy người đắc quả, quý vị chưa có nói là người ta biết quý vị muốn nói cái gì rồi, mà khi nói ra người ta biết mình nói thật hay nói giả dối thì nó từ trong A-lại-da mình nó phát ra. Thôi bây giờ chúng ta trở lại cái thân thứ hai. Thân thứ 2, có dịp khác tôi giải thích thêm.

Chúng ta niệm Phật đếm từ 1-10, niệm Phật khỏi đếm, đó là sơ thiền. Rồi khỏi cần niệm Phật, tiếng niệm Phật nó tràn từ A-lại-da nó phát ra rồi dùng tư tưởng là cái vọng đó tống nó trở vô, rồi chơn vọng hòa hợp từ A-lại-da nó phát ra rồi chúng ta tống vô thì cái này kêu là nhất niệm, người này định lực rất mạnh, rất thông minh, rất sáng suốt, được hưởng phước báo của vua, quan quyền, sung sướng của cõi trời. Nếu dừng ở đây thì phạm giới cấm thủ. Còn từ đây mà có thao thức, có tha thiết, có trăn trở, người này phải trăn trở tức là bất mãn không đồng ý với cái này, phải tiến nữa, nếu tiến mà không qua Bát nhã, đi qua tam thiền thì mất thân luôn, đi vào cái thân thứ hai.

Cái thân thứ nhất của chúng ta là cái thân hưởng hỷ mà chúng ta kêu là cái mừng, cái thân thứ hai là tất cả dây thần kinh kêu là lạc. Chúng ta nên nhớ cái mừng với các lạc hơi khác. Chăng hạn quý vị khát nước sắp sửa uống quý vị mừng, mà chưa uống đâu, nhưng khi đem nước ướp đá ra quý vị uống mát cả ruột gan, quý vị mất thân, cái này kêu là lạc.

Lạc là thân với cảm giác dính liền, không còn biết cái thân ở đâu. Còn mừng là thân an mà tâm hỷ, cái thân mình sắp sửa đả khát mình có cái mừng.

Thành ra cái hỷ và cái thân là 2 cái phân biệt rõ ràng. Còn qua cái lạc thì cái thân với cái vui nó dính liền vời nhau, chúng ta không biết cái thân ở đâu vì toàn thân nó có cái vui hết. Đại khái là như vậy.

Nếu mình ra khỏi thì đi tới tứ thiền, là không còn sống với xác thân bên ngoài, không còn sống với xác thân bên trong mà sống với cái khổng có xác thân, sông toàn băng tư tưởng kêu là bất lạc bất khổ thọ. không vui mà cũng không buôn, sông một trạng thái dửng dưng bình thản trước cái sự thăng trâm của thể sự. Ai đạt tới mới biệt. Thì cái thân này kêu là cái thân thứ 3, gồm có cái thân - tâm - hoàn cảnh đều là hư không; A-lại-da tức là không có không gian mà chỉ có thời gian thôi, cái này là cái hiện tiền, kêu là sát-na chớ không phải là chu kỳ, chu kỳ là không gian; rồi đi tới phi không gian phi thời gian tức là Niết bàn tịch tịnh của A-la-hán; rồi đi tới phi tưởng phi phi tưởng là pháp thân thường trụ của Như Lai. Những cái này do nhập định kỹ lâu sâu thấy rồi tạo ra cái tứ không dỏm, kêu là đồ nhái, thì cái này là thân thứ ba của cõi trời vô sắc giới. Cái thân thứ 1 kêu là phù trần căn của dục giới, kêu là đoàn thực, cái thân của cõi dục giới: địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula, người, trời dục giới, sống với mắt, tai, mũi, lưỡi,... chết rồi phải chôn, phải thiêu, phải sống nhờ mặt trời, mặt trăng, có đêm, có ngày.

Cái thân thứ 2 là tịnh sắc căn, của cõi trời sắc giới: sơ thiên, nhị thiên, tam thiền, sông không băng cái ăn uống mà sông băng xúc thực tức ăn băng cái lý - lạc, cái mừng - vui, sông không cần mặt trời, mặt trăng, mà sông với cái lào quang của môi người. Khi sắp chết có 5 điều hiên ra là biết mình sắp chết thì các ngài tàng hình mất luôn, không có chôn gì hết.

5 điều đó là:

1/ Hào quang mờ, mà hào quang mờ biết tuổi thọ sắp hết rồi đó.

2/ Các ngài vắt cái hoa trên đầu nhờ cái hào quạng, cái định lực nên nó tươi hoài, nếu hoa nó héo là biết định lực mình xuống rồi.

3/ Khi tắm nước dính mình, khi mình tắm thì nước nó dính mình, còn các ngài tắm không có dính gì hết nên tắm không có lau như mình.

4/ Mồ hôi rịn ra, các ngài không có mồ hôi, mà bắt đầu có mồ hôi là kẹt rồi.

5/ Cát bụi dính vào mình, còn mình thì bị cát bụi dính, còn các ngài không cÓ.

Nếu 5 điều hiện ra, các ngài biết mình sắp chết thì một là tập trung mạnh kỹ lâu sâu để mà thăng hoa lên cõi trời vô sắc, hai là chết sa đọa xuống cõi dục lại. Thì cái đó là vấn đề lẩn quẩn. Còn khôn thì chạy đi kiếm Đức Phật lạy Ngài, nhờ cái phước báo của Ngài, ngài cho một bài pháp là trở lại cõi trời sắc giới hoặc thăng lên vô sắc. Thì cái đó trong kinh kể.

Cái thân thứ 3 là sống bằng cái tưởng tượng rất là mạnh, không có thân bên ngoài: mắt, tai, mũi, lưỡi,..., không có dây thần kinh luôn, sống hoàn toàn cái tư tưởng kêu là tư niệm thực, trong Thủ Lăng Nghiêm kêu là 10/10 tư tưởng.

Còn cái thân thứ 4 qua đây là cái thân của Thánh nhân, kêu là thức thực.

Thức thực là không có thân mà chỉ có A-lại-da thôi, tức là đứng lặng nhập vào đứng lặng, các Ngài lặng lẽ.

Có cô Liên Trà trả bài có cái thí dụ, tôi thấy rất hay, cổ bắt đầu cổ hiểu đó, tôi phục đây. Dòng họ Liên là dòng họ của A Di Đà mới đâu quân thôi, mà pháp lý như vậy cũng đáng khen, sau khi trả bài có ông nào đó ông tặng cố cái gì đó. Thì chúng ta học cũng vậy, cố gắng thôi, phải do mình mài giũa, mình nhớ hoài thì được.

Cái thân thứ 4 này đó là lặng lẽ. Nếu Nhập lưu sẽ thấy 4 đường ác. 4 đường ác thì có xác thân, có ăn uống sắc, tài, danh lợi, ăn uống, ngủ nghỉ, nhưng mà cái đó chỉ là điện tử kết hợp lại mà thôi, nó đứng lặng nhập vào đứng lặng, nó chạy tới chạy lui đều là sát-na thôi, điện tử rồi cuối cùng biến thành hào quang, điện tử là một cái dòng dường như có hình, có lúc nó là hào quang nó mất hình.

Rồi Nhất vãng lai đó là quả Thánh thứ nhì thì thấy được cõi người và trời dục giới thì tất nhiên cái hào quang này không còn là điện tử nữa mà là cái hình và hào quang.

Tới mà Bất lai thì cái hình mất luôn chỉ còn cái hào quang rực rỡ hơi mờ. Tới A-la-hán là hào quang hoàn toàn rực rỡ hết. Thôi đại khái như vậy thôi. Thức thực là ăn bằng đứng lặng nhập vào đứng lặng. Tới A-la-hán không còn đứng lặng nhập vào đứng lặng mà hoàn toàn đứng lặng, tức là đứng lặng mà bất biến. Còn Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai thì đứng lặng mà chuyển biến, mà chuyển biến thì có hình, còn đứng lặng thì chưa có tướng. Chúng ta vừa xao động vừa chuyển biến thành ra có hình, có tướng luôn. mà cái hình là cái nhận thức, cái tướng là đối tượng nhận thức. Đại khái là như vậy.

Tôm lại chúng ta có 4 cái thân

- Một cái thân bên ngoài là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, đầu. Cái này ăn bằng sắc, tài, danh lợ, ăn uống, ngủ nghỉ, chúng ta dễ nhìn, chết rồi thúi hoắc phải thiêu, phải chôn, phải khóc lóc.

- Cái thứ hai là tịnh sắc căn, sống không cần mặt trời, mặt trăng, sống bằng cái hào quang, khi chết tàng hình đi mất. Cái này ăn bằng hỷ lạc, ăn bằng xúc thực, tức là nhập định ăn bằng cái cảm giác hỷ lạc.

Quý vị có thể làm được, quý vị phải giữ 8 giới à, mà giữ phải giữ cho kỹ à, thọ mà giữ thì tốt nhất. Chớ không phải thọ mà không giữ là không được, còn nếu không thọ mà giữ được càng tốt.

Quý phật tử ở đây, nhất là mấy cô ngán nhất là cái đầu tóc thôi, đầu tóc nó đẹp mà cạo thì nó mất đẹp, thành ra muốn thọ 8 giới mà sợ cái đầu. Mà 8 giới đâu có gì đâu, 5 giới đầu là giới, 3 cái sau là cái hạnh.

Giới thứ 6 là không ngồi ghế cao nằm giường rộng thì cái đơn ngang 7 tấc, dài 2 mét, cao 4 tấc thôi, ngủ có 1 mình hà, mà hễ lăn một cái là xuống đất. Còn giới thứ 7 là không nghe, xem hát múa đờn kèn, chỗ đông vui yên tiệc. Từ nay không có đi đám cưới nữa, truyền hình gì dẹp hết, không có coi cái này khó à, ai mà ham vui.

Giới thứ 8 là không trang điểm phấn son, dầu hoa, áo quần hàng lụa tươi tốt. Cái này đối với mấy cô khó nhất. Mặc đồ mắc tiền là không được, chỉ mặc đồ bô bố đơn giản thôi. Đã là 8 giới mà mặc đi ra như là cô đào hát bóng, gặp mặt trời chiếu lấp lánh, chớp nhoáng, như vậy 5 giới còn không tròn nữa mà. Rồi son phấn nữa thì kẹt, uốn tóc nữa cũng kẹt nữa, cạo cái đầu trọc luôn. Chúng ta thấy 3 cái hạnh này rất là khó, mà nếu không làm thì có hại cho ai đâu. Hén, đại khái như vậy.

Nhưng nếu giữ được kỹ rồi thì rất là rỗi rãnh. Rỗi rãnh rồi mới chim đắm trong cái hỷ lạc của xúc thực, tức là cõi trời 8 giới, quý vị có thể ngồi 7 ngày, 7 tháng, 7 năm, 70.000 năm, quý vị có thể sống 70.000 tuổi, đâu có ăn cái gì nữa mà chết, ăn toàn cái cảm giác hỷ lạc thôi. Mà nhập trong đó à, mà hê xuất ra rồi một cái là trở lại cõi người, cõi trời là có chết nữa á, thì phải nhập trở lại nữa. Nhập là phải có điều kiện, như tôi nhập không được nữa, hồi đó tôi ngồi 7-9 tiếng, bây giờ không được 7-9 tiếng nữa, vì cái xác thân nó đã suy rồi. Mà cõi trời xác thân đâu có suy, họ tươi trẻ hoài, họ đâu có ăn đoàn thực như vầy nữa, họ muốn chết thì 5 tướng suy họ tàng hình mất hoặc là họ tu mạnh hơn họ thăng hoa cao lên hay trở xuống cõi dục giới thì đầu thai vào gia đình, phải mang thai nữa thì lần quân.

- Cõi vô sắc thì cao hơn, không thân bên ngoài, không thân bên trong, không dây thần kinh luôn, mà sống hoàn toàn với cái tư tưởng rất là vi tế. Giống như cái máy điện thoại di động, là nói chuyện bằng tư tưởng đó, chúng ta nói vô đó cái tư tưởng nó phóng giống như cái làn sóng, rồi 2 cái làn sóng gặp nhau. Cái đó mấy người tu bên Ấn Độ còn rất là nhiều, họ nói chuyện, họ ngồi đây rồi họ phóng tư tưởng, 2 người nói chuyên băng tư tưởng, mà mình đứng gần mà mình không biết gì hết. Cái đó là cõi trời vô sắc, không có xác thân, sống hoàn toàn bằng tư tưởng.

Còn tới thức thực là quan trọng nhất, là bao trùm hết mấy cái đó.

- Nhập lưu là thấy cái lối sống nhơ nhớp, đê tiện của 4 đường ác. Vị này thấy rõ hết tất cả địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula đều có nhận thức và đối tượng nhận thức. Và nhận thức - đối tượng nhận thức đều phát hiện từ cái lặng lẽ của Nhập lưu. Nhập lưu không gì hết, mà chỗ đó là chỗ phát hiện ra nhận thức - đối tượng nhận thức của Nhập lưu, của địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula và người, trời. Thì tất nhiên họ lặng lẽ họ thầy được hết trơn cái đó mà họ không dính mặc vào địa ngục, người, trời nào hết thì đó là quá Thánh. Nhưng tới cảm giác của người, trời dục giới nó vi tê hơn, họ bắt đầu có cải sửa thì quả Thánh thứ hai mới thấy được. Quả Thánh thứ nhất Nhập lưu chỉ thấy 4 đường ác thôi. Còn người trời bắt đầu có nghiệp, trời dục giới 5 giới bắt đầu có A-lại-da, mà A-lại-da và nghiệp nó vi tế đòi hỏi cái Phật tánh phải cao hơn. Thành ra Nhập lưu còn thấy cái chủng tử và có hào quang mờ mờ.

- Tới quả Thánh thứ hai Nhất vãng lai chủng tử mất chỉ còn cái hào quang và hình mà thôi.

- Rồi tới Bất lai cái hình cũng mất luôn chỉ còn hào quang rực rỡ mà hơi mờ. Hơi mờ là kinh nghiệm, kiến thức, ký ức, chủng tử dưới hình thức năng lực mà tôi giảng rồi. Bất lai nằm ở chỗ này.

- Tới A-la-hán là mặt trăng toàn diện, thì đây không có không gian, không có thời gian chỉ là cái vùng hào quang rực rỡ. Tới đây gánh nặng đặt xuống, việc làm cần làm xong, từ nay không còn trở lui cõi ta bà, tam giới nữa. Không còn trở lu1, nếu Bô tát Thánh không còn trớ lui tức là không dính mác nữa, vinh viễn cái Ngài thị hiện 1 thân, nhiều thân, vô lượng thân, 1 cõi, nhiều cõi, vô lượng cõi mà không dính mắc vào đâu hết, mà ở trong cái lặng lẽ hào quang rực rỡ. Thôi đại khái là như vậy.

Hôm nay, trước khi dứt lời thì tôi chứng minh cho người chết dài dài, thân bằng quyến thuộc, con cái, người thân mình chết nhiều lắm. Vì sao? Vì cái thời mạt pháp, chúng sanh tạo ra nhiều cái chất độc, từ không khí đã bị bom nguyên tử phá mất chất ozon, mặt trời chiếu thẳng mà không hóa giải nó, chúng ta phơi năng mà không khéo là ung thư da, khoa học bây giờ công nhận đấy. Cái thứ hai, các món ăn bây giờ hóa chất không. Đất khô cằn, hồi xưa trồng lúa một năm có một mùa hà, còn phơi đất, bây giờ để phân hóa học, chết đất rồi để phân hóa học cho nhiều hơn nữa thì ăn toàn phân hóa học không.

Còn loài thú chúng ta thương quá chúng ta làm các thực phẩm cho loài thú ăn mà toàn là đồ độc không, nó ăn vô, rồi mình ăn thịt nó là đồ độc thành ra bệnh đủ thứ hết.

Hiện nay, nhất là bệnh ung thư, tai biến, nhồi máu cơ tim, tiểu đường,... mây cái bênh nan y mà bên tây y đã bó tay. Bây giờ người ta trở lại đong y ma đâu còn thầy thuốc nào giỏi nữa. Thầy thuốc dầu đông y hay tây y, muốn giỏi phải có thiền định, khi mình bệnh hoạn, mình phiền não, không được bắt mạch Kinh Sáu Sáu - Lần 4 - Cúng hôi - 15/10/N1 (âl) không được cấp thuốc cho bệnh nhân, lúc đó tâm mình rồi loạn, cho theo sự rồi loạn là giết chết bệnh nhân, cứu 1000 mạng mà giết chết 1 mạng thì bao phước báo mình văng mất hết, Thành ra trọng đông y thường nói "Nhất thế y, tam thế suy" nghĩa là một đời làm thầy thuốc, 3 đời con cháu mạt rệp hết, mình cứu 1000 người mà lỡ mà nình phiên não mình không sáng suốt mình cho thuốc chết một người thì bao phước báo mình văng hết. Mạng sống con người rất quan trọng. Thành hồi xưa người ta ít có chịu đi làm thầy thuốc lắm. Mà làm thầy thuốc thì phải học cho tới.

Thầy thuốc hồi đó cuộc sống dễ dàng. Tôi thấy hồi xưa muốn đi kiếm mấy ông thầy thuốc thì mấy ổng ở ngoài quê không hà, ổng ra chợ đến cái tiệm thuốc bắc ổng làm rồi về quê ổng nghỉ, mà lợi cái chỗ họ ở, mình thấy thích thú vô cùng, một khoảng đất chừng 5-6 công, cả mâu vậy, họ trông cây thuốc, trong đó họ cất cái nhà lá ở rất là thanh tịnh, hỏi thì họ có ngôi tỉnh tọa tức là tu tiên. Ông thầy thuốc nào cũng là tu tiên, nhất là cái "Hoàng đế nội kinh" họ thuộc làu hết, họ bắt mạch làm sao, làm sao, họ không cần máy móc, hồi xưa đâu có máy móc gì, họ bắt mạch họ biết người đàn bà này có thai bao nhiêu tháng, sanh con trai hay gái, họ tài tới vậy đó. Hồi xưa bắt mạch cho hoàng hậu, hồi xưa ông vua đâu có cho thấy mặt, nằm ở trong phòng the rồi làm sao, không cho cầm tay hoàng hậu mà, rồi cột cái sợi chỉ trong tay hoàng hậu đưa ra ngoài này, họ cầm sợi chỉ mà họ biết mạch, chúng ta thấy họ tài tới như vậy. Hồi xưa nhất là ông Hoa Đà, Tào Tháo bệnh cái đầu nhức hoài, thầy thuốc trị không hết, nghe nói Hoa Đà giỏi mới kiếm Hoa Đà để trị. Hoa Đà bặt mạch nói bệnh này trị không hết, bây giờ muốn hết, bệ hạ cho tôi làm cái cuối cùng là tôi bữa cái đầu bệ hạ ra, tôi nạo cái chất xám, cái đó làm cho bệ hạ nhức, bởi bệ hạ suy tính nhiều quá. Tào Tháo là tay xảo trá nhất, ống tính toán quá, cái đầu óc ống có cái chất mà đen đúa, kêu là chất xám gì đó, bệ hạ nhức nhối không có thuốc nào trị hết đó, chỉ có bữa cái đầu bệ hạ ra, móc cái đó ra bỏ cho thuốc lành vô thì bệ hạ mới hết. Tào Tháo nói ông định giết tôi, ai mà thầy thuốc trị mà chẻ cái đầu ra làm hai, bây giờ thì làm được, mà thời Tào Tháo mấy ngàn năm về trước mà Hoa Đà ổng dám làm, đâu có thuốc mê thuốc tê, thuốc cầm máu gì đâu mà chẻ cái đầu ra làm sao mà sống được. Thì Tào Tháo ổng nhốt tù lên án trong mấy năm tử hình luôn. Thì ổng biết Tào Tháo là tay xảo trá, trong nhà giam ổng cắn lưỡi chết, nhưng trước khi chết thì cái ông giữ ngục biết ông này giỏi, ổng lo lắng nói ông đừng chết, tôi cho cơm nước cho ngài đầy đủ thì Táo Tháo không hay đâu, Hoa Đà nói không, ta không muốn sống nữa đâu, ta khổ lắm, thầy càng giỏi chừng nào người ta càng nghi chừng nấy, mấy ông lương y ghét ta, thì thôi ta không muốn sống.

Thì Hoa Đà thấy ông này lo cho mình đàng hoàng nên ông để bộ kinh sách thuốc lại, ông nói bộ sách thuốc gia truyền này ta dạy chưa có hết, bây giờ tôi để lại cho ông, ông coi ông học thì ông sẽ là một thầy thuốc rất giỏi, thì ông này cám ơn và lãnh cái bộ sách, rồi đem về nhà bà vợ thấy hỏi mới nói đó là sách của lương y truyền cho tội, tội học hết cái này là tôi hạng nhất danh y. Bà vợ đem đốt hết, ông chồng về thấy đốt, ổng la quá nói sao mày đem đốt của tao hết, bả nói nữa ông là danh y ông chết như Hoa Đà, tôi sợ tôi đem đốt, ổng đập lấy ra có quyển thiến heo hà, thành ra người Tàu thiến heo là hạng nhất. Đó là Hoa Đà, tôi đọc trong Đông Châu Liệt quốc tôi thấy vậy đó.

Chúng ta nên nhớ, giỏi quá có nhiều người ghét, mà quá giỏi nữa thì người ta nghi "Tài tình chi lắm cho người khác ganh". Trong Nguyễn Du thì "Tài tình chi lắm cho trời đất ghen". Còn ở đây phật tử "tài tình chi lắm cho người khác ganh", ganh ty dữ lắm, nhất là người nữ.

Tôi thì muốn cho phật tử giỏi, để mình còn cái giáo pháp, mặc dầu nó là cái bánh vẽ, nhưng mà khi mình bế tắc nhờ cái bánh vẽ đó như A Nan có thể đắc quả được. Nhưng là phật tử đã là Bát nhã rồi mà lại bất nhã, bởi có bức thơ gởi cho tôi thưa phật tử này kia mà nặc danh, thơ kính gởi Sư Giác Khang mà người gởi không có đề tên, rồi tôi lần mò, tôi nhìn coi bữa đó trả bài, gởi thưa cô đó thì tôi biết cô đó thôi, còn người thưa méc không biết là ai, thì tôi để ý tôi nhìn thì tôi thấy trả bài hay thì phật tử vô tay khen, thì tôi không biết nhưng tôi nhìn, tôi đoán được cái người thưa thì ngồi trề cái môi dài thoòng hà, chu cái mỏ ra, thì tôi nói rồi chắc cái cô này, thành ra tôi sửa lại "Tài tình chi lắm cho người khác ganh".

Nhưng mà phật tử cố gắng thôi, mình học là để cho mình. Thì trên con đường đời phải có sự khảo đảo, mà càng khảo thì mình càng lên cao, nhưng mà nhớ đừng có tự cao. Trong đó hay nói Sư nói Bát nhã mà thường thường phật tử bất nhã, nhưng ai nói vậy mình có thì mình sửa, còn không có thì thôi. Vậy trước khi dứt lời, một lần nữa, tôi xin cầu chúc cho Pháp hội của chúng ta cũng như toàn thể Pháp giới chóng vãng sanh về Cực Lạc và thành Phật Đạo.

Nam mô A Di Đà Phật.

23. Kinh Sáu Sáu Lần 4 — Tuần 10 — 19/10/Nhâm Thìn (02/12/2012)

19/10/ Nhâm Thìn (02/12/2012) Kính lạy Đức Thầy Thích Ca Mâu Ni Phật, mô Phật. Hôm nay cũng có duyên lành về Phật pháp, mà cũng là ngày chủ nhật, mùng 19 tháng 10, cũng theo thường lệ chúng ta học giáo pháp.

Pháp lý là của 3 đời chư Phật, của tất cả chúng sanh. Cuối cùng còn có pháp lý thôi.

Chúng ta cần phải hiểu, khi quý vị trả bài hay là sống cũng là pháp lý, tức là có Thân nghiệp - Khẩu nghiệp - Ý nghiệp, nhưng Ý nghiệp là bao trùm hơn hết. Ý nghiệp tức là cái hiểu biết, cái nhận thức, cái tâm hay còn gọi là Pháp lý.

Tất cả chư Phật đều là các Pháp, thành ra có một danh từ kêu là Pháp Vương, còn chúng ta là đệ tử của Phật kêu là Pháp Vương Tử.

Theo Sư Trưởng hay Đức Phật cũng vậy, người xuất gia rồi chỉ còn có giáo pháp thôi. Người xuất gia cái nghề nghiệp là cái hiểu biết về giáo pháp. Hiểu biết toàn diện hay hiểu biết lờ mờ.

- Nếu không hiểu biết gì hết thì đó là địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula.

- Còn hiểu biết lờ mờ cải sửa thì đó là người trời.

- Còn hiểu biết sáng tỏ, toàn diện thì đó là Thánh nhân. Cũng sự vật đó thôi mà tùy theo cái sự nhận thức, cái hiểu biết mà chúng ta sa đọa hay tiến hóa, hay giải thoát, hay tự tại.

Thành ra cái cuộc sống này tự nó không có đau khổ, không có vấn đề, nhưng vì cái sự lờ mờ mà Đạo Phật thường kêu là vô minh, cho nên có vấn đề. Mà hễ có vấn đề là có đau khổ. Vấn đề là một cái chiêm bao.

* Nước đứng lăng bất biến thì đâu có sóng, đâu có gió, đâu có vấn đề gì đâu.

* Mà từ khi nó bắt đầu chuyển biến đứng lặng thì bắt đầu có vấn đề, mà vấn đề đó là vấn đề của sát-na, vấn đề của pháp giới, thì đó là vấn đề của Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai.

* Rồi bắt đầu nối sóng nữa thì mới có 4 đường ác, 4 đường thiện tức là có vấn đề rắc rối đấy. Tức là có xác thân, có sanh - già - bệnh - chết. Chúng ta muốn qua cái nước phi không gian, phi thời gian thì chúng ta phải qua thế giới của Tịnh Độ tức là có cái thời gian tuyệt đối. Mà thời gian có nghĩa là nhận thức, không gian là đối tượng nhận thức.

Nếu có cái nhận thức tuyệt đối, tức là cái hiểu biết, thì có vật cũng biết, không vật cũng biết, đó là cái hiểu biết của Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai. Còn người trời, 4 đường ác, 4 đường thiện thì nhận thức phải có đối tượng. Hễ đối tượng thay đổi thì nhận thức thay đổi theo, mà nhận thức thay đổi thì đối tượng thay đổi theo. Cái đó tôi thường giảng rồi. Thí dụ chúng ta là người thì cái hiểu biết, cái nhận thức của chúng ta nước là nước. Nhưng nếu sa đọa xuống loài thủy tộc như cá, trạnh, tôm, cua thì nước biến thành nhà ở, không khí của nó. Còn nếu sa đọa xuống loài ngạ quỷ thì nước trở thành là máu. Còn nếu thăng hoa nhận thức lên cõi trời thì cũng nước đó mà biến thành là lưu ly. Còn nếu các nhà hóa học thì nước biến thành H2O. Còn nếu các nhà điện tử thì Hydro là 1 điện tử âm - 1 điện tử dương, Oxy là 16 điện tử âm - 16 điện tử dương.

Như vậy tất cả những cái nhận thức này thật sự là giả dối, nó đều sai hết, sai với cái sự thật.

Sư thật là gì? Sự thật là điện tử, mà khi bắn bỏ thì nó biến thành năng lực. Thì năng lực này nó có năng lực của Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai và vô sanh A-la-hán. Tới A-la-hán mới là cái năng lực toàn diện.

- Mà năng lực toàn diện là một vùng hào quang rực rỡ sáng ngời đứng lặng bất biến. Nhưng khi nó bắt đầu chuyển biến thì thành ra Bất lai là hào quang rực rỡ hơi mờ kêu là "vọng tưởng hư vô vi tế". Cái mờ đây là bắt đầu có chủng tử rồi đấy nhưng mà vẫn còn ở năng lực. Thật ra cái này kêu vọng tưởng không đúng lắm mà phải kêu là chân vọng hòa hợp, đó là cái chỗ khó nhất. Rồi khi nó chuyển biến thật nhanh thì nó là hào quang rực rỡ không mờ, tức là đứng lặng bất biến, thì đó là Chân tâm.

Chân tâm thì đứng lặng tức là không có không gian nghĩa là không có tướng, mà bất biến là không có thời gian thì cái này mới là cái nhìn toàn diện. Nhưng khi nó bắt đầu chuyển biến mà vẫn còn đứng lặng thì không gian không có tức là tướng không có, nhưng vì chuyển biến thì bắt đầu có hình. Thì cái hình đầu tiên chúng ta kêu là A-lại-da thức. Cái này là cái nhận thấy của Bất lai tức là quả Thánh thứ 3.

- Rồi nó chuyển biến chậm hơn nữa thì kêu là vọng tưởng hư minh le lói chiếu soi, là quả Thánh thứ 2, Nhất vãng lai.

- Rồi nó chuyển biến chậm nữa thì kêu là vọng tưởng Dung thông, nơi đây thì hào quang bắt đầu mất, cái hình bắt đầu cô động tức là có những cái chủng tử mà chúng ta thường kêu là điện tử, một về điện tử. Thì cái này cũng là chân vọng hòa hợp. Nơi đây chỉ có nhận thức tuyệt đối, thì cái nhận thức này nó sẽ dung thông với 4 đường ác đó là địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula.. Rồi người, trời dục giới thấy lờ mờ mới bỏ 4 đường ác nhảy lên người, trời dục giới. Nhập lưu thấy rất rõ ràng cho nên không có chạy. Nhưng Nhập lưu thấy không rõ người, trời dục giới cho nên Nhập lưu phải đầu thai vào cõi người, trời dục giới.

Người, trời dục giới với Nhập lưu giống hệt nhau, đều thấy 4 đường ác, nhưng người, trời dục giới thấy 4 đường ác lờ mờ không sáng tỏ kêu là vô minh, còn Nhập lưu thấy rất sáng tỏ. Thành ra người, trời dục giới ở trong 4 đường ác sợ dính mắc mới nhảy lên cõi người, trời dục giới. Còn Nhập lưu thì vĩnh viễn ở trong 4 đường ác mà không rơi rớt, không dính mắc vào đó nữa. Thành ra Nhập lưu với người, trời dục giới y hệt nhau, giống như 2 ly nước. Nhưng người, trời dục giới thì ly nước có cặn lóng được trong, còn Nhập lưu là ly nước hoàn toàn trong không có cặn cáu.

. Rồi người, trời dục giới mới tiến lên sơ, nhị, tam thiền cõi trời sắc giới. Thì Nhập lưu cũng tiền lên Nhất vãng lai thấy rõ cái lần quấn của người, trời dục giới, nhưng qua sơ, nhị, tam thiền thấy không rõ. Nhất vãng lai không còn rơi rớt vào người, trời dục giới nữa. Nhưng còn tái sanh, đầu thai, rơi rớt vô sơ, nhị, tam thiền.

•HAP M SAHAN

. Tới Bất lai thấy rõ sơ, nhị, tam thiền. Nhưng tứ thiền thấy không rõ. Thành ra Bất lai phải đầu thai về 5 cõi trong 9 cõi của tứ thiền. 5 cõi Bất hoàn thiên của Bất lai ở, còn 4 cõi của ngoại đạo.

Ngoại đạo là sao? Là 4 cõi đó thăng hoa lên tứ thiền sắc giới và tứ không. Còn Bất lai từ đây có thể đi thăng qua A-la-hán. Hai cái nó khác nhau một chút. Đại khái như vậy.

Hôm nay tôi tóm lại vấn đề hôm trước tôi giảng có tất cả là 3 thân. Còn Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, A-la-hán là cái thân thứ 4. Còn Bồ-tát Thánh và Như Lai là thân thứ 5, cái thân thuộc về Bát nhã.

Chúng ta biết rồi, cái thân của địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula và người, trời dục giới là thăng hoa lên cao, thì phải hưởng đoàn thực hay là đoạn thực (đoàn là vò lại từng viên, đoạn là chặt đứt từng khúc) nghĩa là ăn phải nhai, đi tiêu ra, chết nguyên con, để lâu thì sình thúi, cái đó kêu là cõi dục giới hoặc là trời dục giới.

Chúng ta đang sống ở cõi đó, tức là ăn bằng cái sắc, tài, danh lợi, ăn uống, ngủ nghỉ, cái này kêu là ngũ dục đã từng làm khổ chúng ta biết bao nhiêu lần. Rồi người trời dục giới chạy trốn, thăng hoa lên, có bổn phận, có trách nhiệm, nhưng lẩn quẩn trong cõi dục. Kêu là trời tức là thiện là trong sạch, cao thượng hơn nhưng vẫn là cái xiềng, đoàn thực.

Cái đó, Nhập lưu vẫn còn trong đó, thành ra Nhập lưu vẫn luân hồi, vẫn có vợ con. Cõi này nếu 5 giới, có 2 con thôi. Trời có thể rớt xuống 4 đường ác, còn Nhập lưu tuy có gia đình nhưng vĩnh viễn không rớt xuống 4 đường ác nữa.

Rồi cõi trời sắc giới tức sơ thiền, nhị thiền, tam thiền. Cõi này không còn ăn bằng đoàn thực nữa, mà ăn bằng cái hỷ lạc. Tôi đã nói rồi, hỷ là cái thân bên ngoài, lạc là cái dây thần kinh là thân bên trong.

Thì sơ thiền lúc thì ăn bên ngoài đoàn thực, lúc thì ăn xúc thực tức là cái hỷ lạc.

Tới nhị thiền, khỏi cần niệm Phật mà vẫn có tiếng niệm Phật thì ăn hoàn toàn bằng xúc thực, đây kêu là định sanh hỷ lạc. Người này nếu có thiện trí thức giúp đỡ, và có sự trăn trở, thao thức, bất mãn thì có thể nhận lại Phật tánh, nếu không thì đi lên tam thiền, tứ thiền thì lọt vào ngoại đạo, đó là 2 con đường. Còn người nào có nghe Phật pháp, có giáo pháp, có sự bất mãn, có thiện trí thức giúp đỡ có thể nhận lại cái Bất tử thì qua Đạo Phật. Qua Đạo Phật bất quá thì đắc quả Nhập lưu, Nhất vãng lai thôi. Muốn lên Bất lai, A-la-hán là phải qua tam thiền, tứ thiền.

Cõi trời sắc giới tức sơ thiền, nhị thiền, tam thiền thì họ sống bằng xúc thực, hỷ lạc thôi. Họ thấy sống không an ổn, họ mới tiến lên cõi tứ thiền sắc giới và tứ không, nơi đây họ ăn bằng tư tưởng 100%, tức là 10 phần tư tưởng không có cảm giác nữa, hay cái cảm giác đó kêu là bất lạc bất khổ thọ, cảm giác này không cần dây thần kinh, không cần căn nữa, tự tư tưởng nó tạo ra cảm giác không vui cũng không buồn, cảm giác lâng lâng bằng tư tưởng. Quý vị tu tới đó sẽ biết, chớ cái này không thể diễn tả bằng tư tưởng được. Cái đó kêu là tư niệm thực. Tư là ý chí, là mạt-na, là nghiệp.

Ý chí lấy trong A-lại-da tất cả những kinh nghiệm cung cấp cho tư tưởng, tư tưởng mới tạo cái xác thân bằng tư tưởng tức là không có phù trần căn là thân bên ngoài, không có tịnh sắc căn là thân bên trong mà chỉ có cái tưởng tượng thôi.

Sau khi cái tư là ý chí, là nghiệp nó lấy trong A-lại-da, A-lại-da là tất cả các kinh nghiệm dồi dào, cung cấp cho tư tưởng, tư tưởng mới tập trung mạnh, kỹ, lâu, sâu nó thấy được cái mạt-na.

Mạt-na có lúc thì không gian là nghiệp cảm duyên khởi, có lúc thì thời gian là A-lại-da duyên khởi. Mạt-na nó rất vi tế, nói nó là vọng thì cũng không đúng, mà nói nó là chân vọng hòa hợp thì cũng không nhằm. Nếu nó đứng lại thì nó là A-lại-da là năng lực chỉ có hình mà không có tướng, khi nó xao động thì có hình có tướng, mà cái tướng rất là vi tế. Tướng gì? Tướng hư không. Tướng hư không thì nó vẫn bao la, nhưng thật sự thì nó hết bao la rồi, bắt đầu nó có khuôn khổ.

Mạt-na, cái nhận thức của nó giống như trực giác, nhưng mà đã méo mó rồi, cái lăng kính đã méo mó, trong kinh kêu là tợ trực giác tức là tợ hiện lượng. Hiện lượng là trực giác nhằm thẳng vào sự vật không có qua tư tưởng, còn cái này bắt đầu có tư tưởng nhưng mà chưa có, tư tưởng là hư không. Hư không là cái gì? thì nó bao la dường như không có khuôn khổ, nhưng thật sự là có khuôn khổ. Thành ra kêu nó là tợ hiện lượng, thì cái đối tượng, cái cảnh của nó là gì? Cảnh nó là chân đới chất, đới chất tức là nó cải sửa rồi nhưng nó cải sửa ra cái gì? Cái chân. Cái chân là gì? Là không có gì, chỉ là hư không thôi.

Rồi bắt đầu nó vọng hóa xuống thành tứ thiền. Tứ thiền bắt đầu có không gian, có thời gian rõ ràng, có hình, có tướng, tức là có xác thân bên ngoài, có xác thân bên trong là dây thần kinh, tức là có phù trần căn, có tịnh sắc căn, nhưng nó tập trung mạnh, kỹ, lâu, sâu vào tư tưởng nó không để ý cái thân bên ngoài, cái thân bên trong. Đức Phật chấp nhận cái này, thường kêu là hiện tại lạc trú, thì đây là chỗ của Bất lai cũng nằm trong đó, nhưng Bất lai là hiện tiền lạc trú.

Hiện tại lạc trú tức là ngay xác thân bên ngoài, ngay xác thân bên trong thì các chúng sanh ở cõi đó chỉ chú trọng cái tư tưởng thôi mà không đề ý đền thân bên ngoài, thân bên trong.

Còn Bất lai cũng ngay thân bên ngoài, thân bên trong đó mà thấy nó chuyển biến từng sát-na, trong chu kỳ có sát-na. Tứ thiền không thấy được cái đó, mà không để ý đến cái đó, chỉ tập trung vào tư tưởng 100% thôi. Quý vị về suy ngẫm thêm. Cái này là cái khó khăn nhất giữa mạt-na và A-lại-da.

Cái hư không vô biên của tứ thiền và cái hư không vô biên của nghiệp tức là mạt-na nó hơi khác nhau, ai mà lấy Duy thức thì hiểu. Hư không vô biên của mạt-na là tợ hiện lượng - chân đới chất. Còn hư không vô biên của tứ thiền tạo ra giống như mạt-na thì cái đó là tợ tỷ lượng - độc ảnh cảnh. Hai cái giống hệt nhưng mà khác. Tôi giảng đại khái, quý vị về suy ngẫm thêm. Rồi tứ thiền tập trung mạnh, kỹ, lâu, sâu thấy được A-lại-da. Cái A-lại-da thật sự là chân hiện lượng - tánh cảnh. Còn thức vô biên là của tứ thiền là tợ tỷ lượng - độc ảnh cảnh, giống hệt thôi nhưng mà cái nhận thức nó khác. Tợ tỷ lượng - độc ảnh cảnh là tứ thiền tưởng tượng thấy A-lại-da là vô lượng vô biên rồi nó tạo ra cái A-lại-da giả, thì cái đó kêu là tợ tỷ lượng - độc ảnh cảnh. Còn thật sự A-lại-da là chân hiện lượng và cảnh của nó là tánh cảnh. Hai cái nó khác nhau, nếu chúng ta hiểu qua Duy thức thì chúng ta thấy khác. Cái này tư tưởng chúng ta phân biệt không được, thành ra mới kêu là ngũ ấm ma.

Nếu người nhập tứ thiền vào hư không vô biên là tợ tỷ lượng - độc ảnh cảnh mà nhận nó là nghiệp, là mạt-na, thì đó là ngũ ấm ma.

Rồi tứ thiền tập trung mạnh, kỹ, lâu, sâu thấy được thức vô biên tức là A-lại-da. A-lại-da nó là chân hiện lượng - tánh cảnh, tư tưởng tạo ra cái đồ giả, đồ nhái, thì kêu là tợ tỷ lượng - độc ảnh cảnh. Hai cái nó giống hệt nhưng mà cái nhận thức khác nhau xa. Một cái là chân vọng hòa hợp tức là A-lại-da thật, một cái là hoàn toàn vọng hóa. Tôi nói đại khái, quý vị ngồi thiền suy ngẫm thêm. Kỳ tới trả bài tôi hỏi và chỉ thẳng vào cái đó.

Rồi tứ thiền nhập định kỹ, lâu, sâu thấy được Niết bàn tịch tịnh của A-la-hán thì tư tưởng tạo ra Niết bàn tịch tịnh giả. Niết bàn tịch tịnh là của A-la-hán là phi không gian, phi thời gian, thì cái này không còn là hiện lượng nữa mà là vô chất tánh cảnh tức không gian, thời gian không còn, đứng lặng bất biến. Thì tứ thiền tập trung mạnh, kỹ, lâu, sâu thấy được nó mới tạo cái vô sở hữu xứ. Vô sở hữu xứ tức là Niết bàn tịch tịnh mà nó là đồ nhái, thì vẫn là tợ tỷ lượng - độc ảnh cảnh.

Rồi tứ thiền tập trung mạnh, kỹ, lâu, sâu nữa nó thấy được Pháp thân thường trụ của Như Lai. Pháp thân thường trụ của Như Lai tức là vô chất tánh cảnh và hữu chất tánh cảnh, theo Duy thức, thì nó mới tạo cái Pháp thân thường trụ giả tức là phi tưởng phi phi tưởng, thì đây là thế giới của tợ tỷ lượng

- độc ảnh cảnh. Tợ tỷ lượng - độc ảnh cảnh với vô chất tánh cảnh và hữu chất tánh cảnh giống hệt nhau, nhưng vô chất tánh cảnh và hữu chất tánh cảnh là Pháp thân thường trụ của Như Lai là cái thật, còn phi tưởng phi phi tưởng là do tứ thiền sắc giới nó tạo ra.

Hồi xưa Đức Phật sợ cái này, Ngài nói "các con đừng nhập vào đó dù chỉ một lần thôi". Vô đó nó giống hệt A-la-hán, giống hệt Như Lai. Hai cái dưới thì đỡ. Cái hư không vô biên giống hệt mạt-na và một cái thức vô biên giống hệt A-lại-da, cái mà chúng ta kêu là cái thần thức tức là linh hồn của chúng ta, nhưng toàn là đồ nhái thôi. Tới vô sở hữu xứ và phi tưởng phi phi tưởng thì khó nhận biết.

Ông Uất Đầu Lam Phất và ông A La La nhận lầm 2 cái vô sở hữu xứ và phi tưởng phi phi tưởng này cho là A-la-hán và Như Lai. Chỉ có Thái tử Sĩ-đạt-ta thấy được cái chỗ hớ đó, nhưng lúc đó chính Ngài cũng không biết được cái thật. Sau 49 ngày Ngài mới thấy được cái thật đó, rồi từ đó mới có Đạo Phật và mới có Tứ Sa Môn quả tức là Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, vô sanh A-la-hán. Tới A-la-hán mới thấy được cái này. Chúng ta thấy là nó khó khăn. Thôi như vậy là xong.

Tôi muốn nói về cái "Thực" là ăn

- Đoàn thực là cái ăn của địa ngục, ngạ quỹ, súc sanh, atula. Còn người trời cải sửa cái đoàn thực này cao thượng. Cao thượng nhưng vẫn là đoàn thực tức là vẫn còn ăn bằng sắc, tài, danh lợi, ăn uống, ngủ nghỉ một cách cao thượng.

Thành ra con người có cái bổn phận, có trách nhiệm, có quyền lợi, nhưng gặp hoàn cảnh khó khăn là sa đọa xuống. Tôi có thí dụ cái này nhiều rồi. Như khi mình có gia đình rồi giữa bên vợ và bên mình, giữa cha mẹ vợ và cha mẹ mình, con cái bên vợ, con cái bên mình đụng nhau rồi mình bênh ai; rồi đối với xã hội, vua, cha,...? Không Tử mới chia là "Quân, sư, phụ", vua là đứng đầu, tới thầy rồi mới tới cha. Nó rồi nùi thành ra Khổng Tử mới than "Vi nhân nan, vi nhân nan" làm người rất là khó. Tới cõi trời, người ta có kinh nghiệm, kiến thức, người ta giải quyết nó êm, cõi người thì 5 tình 5 tưởng giải quyết cứ lấn cấn hoài.

Tới cõi trời sắc thì nó khỏe, không có vợ con, không có cha mẹ, tối ngày nhập định ở trong sơ thiền, nhị thiền, tam thiền thì khoái cái hỷ lạc, chúng ta không biết đâu. Ở đây có ông Thông Lạc nhập định 7 ngày 7 đêm không ăn uống gì. Còn Hư Vân Thiền Sư nhập 40 ngày đêm không ăn uống gì hết. Còn Đức Phật nhập 49 ngày.

Nhưng cái nhập của cõi trời khác. Cái nhập của Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, A-la-hán khác. Cũng thiền định nhưng khác ở cái tâm. Thành ra tôi nói cái "tâm". Có người nhập 7 ngày 7 đêm cho mình là A-la-hán, xưng mình là A-la-hán. Có người nhập 7 ngày 7 đêm mà là người trời, có người tu theo ngoại đạo, ma quỷ cũng có thể nhập định được, nhất là thời buổi này phân biệt không có được.

Chúng ta thấy ma quỹ như là Đề Bà Đạt Đa có ngũ thông, ngoại đạo cũng có ngũ thông. Rồi làm sao chúng ta biết cái nào là thần thông của Phật, cái nào là của ngoại đạo.

- Thân thông của ngoại đạo là tư tưởng, nhận cái thần thông là "Ta, của Ta, Tự ngã của Ta".

- Còn Đức Phật thần thông cũng bằng với ngoại đạo, nhưng mà biết cái này là cái diệu dụng của tư tưởng, thân thông nó "không phải là Ta, không phải là của Ta, không phải là Tự ngã của Ta".

Cái biết thân thông này là gì? Thì cái biết này mới là "Ta, là chân ngã" mà tôi thường kêu là cái Lặng lễ, cái Bất tử. Ngoại đạo không được cái Lặng lẽ, cái Bất tử. Khác nhau có một chút thôi. Cái này là cái cốt lõi của Đạo Phật, cái cốt lõi của Bát nhã. Chúng ta phải hiểu cái chỗ đó. Thời buổi này quý vị khoái thần thông lắm. Mà bây giờ cái tụng chú nó linh động vô cùng. Tụng chú có kết quả nếu nhất niệm. Nếu không nhất niệm thì tụng chú không có ăn thua gì. Người ta nói tụng chú Đại Bi linh, như vậy là không hiểu Đạo. Chú nào cũng linh hết, linh hay không linh là do mình chớ không phải là do chú. Ai mà nhất niệm thì tụng bất cứ chú nào cũng linh hết. Nhưng mà mỗi chú nó một hướng đi khác.

- Chú Đại Bi thì phát bồ đề tâm, cứu độ tất cả chúng sanh.

- Chú Thủ Lăng Nghiêm thì trừ tất cả những cái tư tưởng dâm dục.

- Chú Văng Sanh thì giúp cho mọi người vãng sanh về xứ Cực Lạc. Mỗi cái nó mỗi khác, cái thể thì vẫn vậy nhưng mà cái hình thức, cái thị hiện nó lại khác.

Cũng như chúng ta thấy Phật có 3 thân: Báo thân thì giống nhau, Báo thân là cái thân Bản thể; Còn cái Ứng hóa thân thì mỗi vị mỗi khác. Phật Thích Ca thì ứng hóa vào cõi uế độ này là do dân lập, Ngài nhảy vô độ chúng sanh. Còn Phật A Di Đà thì ứng hóa vào cõi Tịnh độ do tự Ngài tạo. Ngài Địa Tạng nó khác,... Cái Bản thể giống nhau, còn cái diệu dụng Thích Ca và A Di Đà khác nhau. Còn Quan Âm chưa tới Như Lai thì cái diệu dung không toàn diện được. Chúng ta phải hiểu cái chỗ đó.

Thành ra ai tu cũng muốn tụng chú Đại Bi, nói linh. Linh mà tạp niệm làm sao linh. Tại sao có người vái Quan Âm có kết quả, có người vái Quan Âm không kết quả? Kết quả hay không là do mình. Có người tu Tịnh độ cũng niệm Phật, nhưng tại sao có người vãng sanh, có người không vãng sanh. Do ở đâu? Do ở cái nhất niệm của mình.

Thành ra tôi muốn nói cái Tâm. Quý vị phải nắm cái tâm mới được. Cái tâm tạp niệm thì làm cái gì cũng tạp niệm. Mà cái tâm nhất niệm thì làm cái gì cũng nhất niệm. Do đó tôi muốn léo qua trả bài mà quý vị không để ý. Trả bài là pháp lý nó phải đầy nhóc A-lại-da rồi, thì từ trong A-lại-da nó phát ra, rồi mình nương đó mình trả thôi.

Cũng như niệm Phật tới chừng nào tiếng niệm Phật nhập tâm, nó từ trong A-lại-da nó đã đầy rồi, nó tràn ra, nó phát ra một cách hồn nhiên, nó không có cố ý, không có tác ý trong đó. A-lại-da là hồn nhiên "chân vọng hòa hợp" thì cái câu niệm Phật nó khác.

Còn dùng cái tư tưởng thì tác ý, cố ý, tập trung mạnh, kỹ, lâu, sâu mới tống nó vào A-lại-da, mà tống vô chưa đầy thì hồn nhiên nó không có ra. Thì đây là vọng, tư tưởng là vọng hoàn toàn.

Thì quý vị trả bài cũng vậy, khi quý vị học bài qua một lần lên đây trả thì quý vị không nhớ gì hết. Còn quý vị cầm tờ giấy bửu bối đọc thì A-lại-da của quý vị chưa có đầy, người này chưa có nhất niệm. Thành ra tôi không muốn quý vị cầm giấy là vậy, lần đầu thì tạm, tới trả lần thứ hai thì không có cầm giấy nữa, mà phải ra trước này ngồi trả như mấy người bạch trai tăng, không có cầm cái gì hết. Tôi nghe nói có người viết giùm rồi cầm lên đọc, như vậy thương bạn mà hại bạn, coi như những cái mong mỏi của tôi đều như nước lã, như nước đổ lá sen.

Tôi muốn tập quý vị có A-lại-da, trả bài không cầm giấy, không ai viết giùm gì hết thì chủng tử Phật pháp có đầy nhóc trong A-lại-da. Thành ra tôi nói tụng kinh Địa Tạng được ấn chứng là ở chỗ đó, khi tụng kinh nhắm mắt, mở mắt mà không coi kinh nữa mà kinh vẫn hiển hiện trước mặt, đây là nhất niệm. Mà được như vậy rồi thì quý vị niệm Phật cũng được nhất niệm, làm cái gì cũng được nhất niệm hết.

Thành ra cái tâm là chánh. Nhất niệm cái này thì tất cả hành động của chúng ta cũng đều nhất niệm. Còn tạp niệm thì làm cái gì cũng tạp niệm hết. Quý vị phải hiểu chỗ đó. Lần thứ hai tôi kêu trả bài ra ngoài này ngồi, ai không chịu thì thôi. Ra ngoài này quý vị trả bài thuộc rồi thì quý vị được nhất niệm, thì quý vị niệm Phật cũng được nhất niệm vậy.

Thế giới hiện tượng muốn nhất niệm thì phải làm hoài thì nhất niệm thôi. Quan trọng là tinh tấn. Tinh tấn là gì? Là làm hoài, làm hoài. Người ta thông minh, người ta có tu nhiều kiếp thì cái chủng tử kiến thức người ta trong sáng, người ta làm 3-5-10 lần thì thuộc, còn mình không được vậy thì mình phải 20- 30 lần. Đừng có so sánh mà phải coi cái trình độ của mình làm sao. Thành ra tu cái tinh tấn là đứng đầu. Tinh tấn là gì? Là bền.

Mỗi người phải tự định đoạt số phận của mình, vãng sanh hay không là nhờ nhất niệm. Mà chỉ có Tịnh độ mới dám nói nhất niệm, phát nguyện là thành Như Lai, không có pháp môn nào dám nói như vậy. Các pháp môn khác nhất niệm là sanh về cõi trời. Tịnh độ cũng vậy nhất niệm là sanh về cõi trời nhưng mà thêm một cái phát nguyện nữa là A Di Đà tiếp dẫn mình về Giáo hội của Ngài tiếp tục tu. Về đó gặp A Di Đà đắc Nhập lưu lập tức. Cũng như ở đây mà có Phật Thích Ca, xuất gia, mà muốn xuất gia là phải nhất niệm. Nhất niệm là gì? Là sắc, tài, danh lợi phải cao thượng, phải tập ăn chay trường, vô đó là phải ăn chay ngọ, phải biết ngồi thiền, phải dứt cái hoàn cảnh bên ngoài, không vợ, không con, không tiền bạc, không nhà cửa. Không nhất niệm làm sao khắc phục cái hoàn cảnh này, mình còn nhớ vợ con, nhớ ăn mặc thì làm sao mà giải thoát. Thành ra nếu gặp Phật Thích Ca hồi thời đương tiền cũng vậy, nghe một bài pháp là đắc Nhập lưu, mà chỉ có người trời mới đắc thôi, tạp niệm làm sao được.

Thành ra đầu tiên gặp tôi là tôi hỏi có thọ giới, ăn chay tháng 10 ngày được không, rồi sau đó ăn chay trường. Có người 5 giới mà ăn chay trường, có người 5 giới mà 10 ngày ăn không xong. Có người nói con bệnh hoạn khi hết bệnh con ăn chay lại được không? Tu mà tính toán tùm lum. Nói thịt chó, heo bỏ được nhưng thịt gà thì ngon quá bỏ không được. Nói vậy tôi đầu hàng thôi. Thành ra cái sanh tử là mình đặt lên hàng đầu "Sanh tử là việc lớn. Vô thường mau chóng lắm". Mà diệt được sanh tử mới là A-la-hán, rồi còn phải ra làm thầy giáo đi vào các cõi khổ tụng chú Đại bi độ hết tất cả. Còn phật tử bây giờ tụng chú Đại bi, bi đó là bi ai, mình chưa độ mình xong mà làm Bồ-tát Thánh, học trò mà muốn nhảy vô dạy, vô mẫu giáo không khéo thành mẫu giáo luôn.

Thành ra Đức Phật nói tự độ rồi mới độ tha. Tự độ chưa được mà ai cũng khoái tụng chú Đại bi. Chú Đại bi là cái gì mới được. Chả biết gì hết. Chúng ta làm cái gì chúng ta cứ nhắm mắt chúng ta làm. Tôi không chịu cái đó, Đức Phật cũng không chịu cái đó. Đạo Phật lấy cái hiểu biết làm gốc. Hiểu biết là trí tuệ. Vô minh là không thể tu Đạo Phật được.

Vô minh là gì? Là hiểu biết lờ mờ. Hiểu biết lờ mờ là 4 đường ác, lên cõi người trời cũng còn lờ mờ mà đỡ hơn chút. Tới cõi trời sắc giới cũng là lờ mờ, nhập sơ, nhị, tam thiền, cũng còn vô minh. Tới cõi trời vô sắc "tư niệm thực" thì ăn bằng những cái kinh nghiệm già dặn, cũng còn là vô minh.

Như thế nào mới dứt được vô minh? Nhập lưu mới bắt đầu có trí tuệ. Mà cái trí tuệ này thấy rõ ràng 4 đường ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula. Còn người trời chưa thấy được.

Địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula là cái gì mới được. Tôi hỏi cái đó với những người trả lời lần thứ hai, không giấy tờ gì hết, trả rồi pháp đàm với tôi, quý vị hỏi tôi trả lời, tôi hỏi quý vị trả lời. Lần thứ hai là sự phát tâm của mỗi người, còn ai không chịu thì thôi. Về ôn bài cho thật vững, tức là ngồi thiền phải đem bài vở ra ôn tới ôn lui rồi nghiền ngẫm ở trong mình. Không có ngồi thiền là không đi sâu được. Khi ra trả bài bắt đầu run, mà run thì nó quên, mà quên thì nó càng run nữa, mà hễ càng run nữa thì càng quên nữa. Cái định lực mình không vững.

Thành ra tôi nói VĂN rồi phải TƯ, cái tư là cái quan trọng nhất. Con trâu ăn cỏ rồi phải nghiền ngẫm. Bây giờ quý vị nghe như con trâu ăn cỏ là văn thôi, quý vị không có giờ ngồi thiền thì nó kẹt. Rồi ngồi thiền mong mình có hào quang màu xanh, màu đỏ, màu vàng,... tùm lum thì thôi chết rồi. Học giáo pháp rồi quý vị ngồi thiền ọc nó ra nghiền ngẫm giáo pháp, địa ngục hữu gián là cái gì, địa ngục vô gián là cái gì cho rõ ràng trong xác thân mình, cái đó là danh từ. Nghe đây rồi về nhà quý vị lo làm ăn, lo chuyện khác, lo con cái, lo tiền bạc, như vậy là chủng tử con cái, tiền bạc nó huân tập vào trong A-lại-da thì cái bài vở mình có nhớ đâu.

Thành ra tôi giải thích rất rõ. Địa ngục vô gián là vật lý: sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp đó là đối tượng con mắt, đối tượng lỗ tai, đối tượng lỗ mũi, đối tượng cái miệng, đối tượng cái thân, đối tượng cái óc của tư tưởng. Những cái chưa có sự sống, chưa có cái hiểu biết. Tôi giải thích rất rành, nhưng hỏi lại không biết. Nếu trả bài tôi hỏi à, tôi hỏi những cái tôi đã giảng rồi coi quý vị có tiêu hóa được hay không.

Địa ngục hữu gián đó là sinh lý: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, óc là sự vật chưa có cái biết, nhưng có sự sống.

Mà có sự sống rồi cảm giác mới mượn sự sống phát hiện ra cảm giác dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó. Mà cảm giác không phải là sinh lý, sinh lý là cái cơ quan thôi. Mà cảm giác nó thuộc về tâm lý chớ không phải sinh lý. Tâm lý nó mới mượn sinh lý này, còn vật lý đâu có sự sống đâu mà mượn cái gì được, nó phát hiện ra cảm giác dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó một cách lờ mờ, thì cái này kêu là ngạ quỷ bởi vì nó chưa có tư tưởng.

Rồi tất cả mắt, tai, mũi, lưỡi, thân nó nằm trên óc, óc là cao nhất, mặc dầu nó vẫn là thịt, xương, da nhưng mà nó vi tế hơn, thì bây giờ tư tưởng mới mượn cái óc để mà phân biệt, chớ cái óc không phải là cái phân biệt. Ốc có sự sống nhưng sự sống vi tế hơn là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân. Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân có sự sống nhưng chưa có cảm giác. Cái óc cũng vậy, có sự sống vi tế hơn nên tư tưởng mới mượn cái óc để phát hiện ra sự phân biệt lờ mờ. Cái phân biệt lờ mờ này gọi là súc sanh.

Thí dụ: Con mắt tiếp xúc với cái ca.

- Con mắt là địa ngục hữu gián tức là có sự sống, còn cái ca là địa ngục vô gián không có sự sống, không có cái biết.

Rồi bây giờ cái ca mới nằm trên tròng đen. Thì tròng đen là sinh lý, cảm giác mới mượn cái tròng đen để cho cái cảm giác dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó một cách lờ mờ, tức là có vật. Mà vật gì? Không biết. Như vậy là không có sự phân biệt. Biết là có vật trên mắt.

- Cái lỗ tai cũng vậy, biết có tiếng, nhưng tiếng gì không biết, tiếng người ta hay tiếng con gà, hay tiếng con chó không biết, biết có tiếng vậy thôi.

- Lỗ mũi cũng vậy, nhận có mùi nhưng mùi gì không biết, mùi thơm mùi thúi, không biết, chỉ biết có mùi thôi.

- Cái lưỡi nhận có sự vật, nhưng mặn ngọt chua cay không biết, chỉ biết có sự vật ở trên cái lưỡi.

- Cái tay xúc chạm thì biết có sự vật xúc chạm, nhưng cái đó lạnh nóng trơn láng không biết.

Thì cái này kêu là ngạ quỷ. Như vậy là quá rõ rồi chưa có sự phân biệt. Tôi giảng rành quá rồi, bây giờ về ngồi thiền ôn lại. Khi tôi hỏi quý vị trả lời cho đúng. Rồi khi quý vị nhận sự vật quý vị phải biết liền.

Nếu con mắt nhận lấy cái ca rồi bắt đầu có cảm giác dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó một cách lờ mờ mà hành động thì là ngạ quỷ, đây là con quỷ rõ ràng.

Cũng như mình đói bụng thì có cảm giác khó chịu, thấy người ta ăn xôi nhào vô giựt liền, không có sự phân biệt, không có tư tưởng phân biệt. Thấy vàng nhào vô giựt liền, không suy nghĩ, người ta đánh mình chết. Có không? Thời bao cấp xảy ra nhiều rồi. Ai mà chịu chết thì nhịn đói, còn nếu không thì trở thành ngạ quỷ như thường. Nhập lưu thì không có vụ đó, còn người trời rớt xuống ngạ quỷ luôn. Quý vị phải để ý cái chỗ đó.

Bây giờ trong cuộc sống bắt đầu mình mổ xẻ con người mình, theo dõi con người mình. Khi quý vị đói, khi thấy vàng thì cái ngạ quỷ khởi lên quý vị phải biết nó. nếu người trời, quý vị dùng pháp môn đôi trị đè nó xuống. Còn Nhập lưu thấy rõ diễn biên của nó.

Thấy rõ là sao? Thấy rõ là quý vị không có vấn đề, không có cải sửa. Chẳng hạn như mờ tối quý vị thấy "khúc cây" dọc đường không biết là cái gì, không thấy rõ rồi quý vị la làng "con rắn", rồi quý vị chạy kiếm cây đập nó hoặc quý vị lánh qua chỗ khác. Cái đó là thấy không rõ. Quý vị rọi đèn pin hay đốt đèn thấy rõ rồi không có vấn đề, không có la làng gì hết trơn, quý vị đến gần cầm khúc cây như thường, thì gọi là thấy rõ. Thấy rõ là quý vị không có cầm cây, không có la làng gì hết,... đây là trí tuệ của Nhập lưu. Nhập lưu và người trời khác nhau chỗ đó.

Hễ cái gì quý vị thấy lờ mờ là có vấn đề. Vấn đề là đau khổ. Đau khổ là do lờ mờ. Lờ mờ là do vô minh. Khi có đèn trí tuệ tới thấy rõ đây là khúc cây thì vấn đề mất. Thành ra chấp nhận vấn đề là cái ngu, rồi giải quyết đi tìm đèn, tìm cây, chạy trốn,... là cái ngu, nhưng nhất thời thì tạm được. Quý vị phải làm sao thấy rõ. Khi quý vị tu cao rồi trong tối thì con mắt trời thiên nhãn quý vị thấy rõ được khúc cây, không có vấn đề. Thành ra cuộc sống này là cuộc sống lờ mờ vô minh, thì chúng ta bắt đầu đặt vấn đề. Đặt vấn đề là một cái sai rồi. Chẳng hạn như tận thế, sắp sửa đại thế chiến thứ ba. 21/12/2012 có thật hay không? Chúng ta đặt vấn đề, đặt vấn đề là một cái ngu, bây giờ chúng ta sợ, rồi tìm cách giải quyết vấn đề. Giải quyết bằng cách nào? Cách ăn chay, cách niệm Phật, cách thọ giới,... đủ thứ cách đề khỏi chết. Đó là một cái ngu. Ai mà khỏi chết? Nhưng có một cái gì không chết?

Cuộc sống luôn luôn là có vấn đề. Nhưng mà mình thấy rõ rồi mình rất nhẹ trong vấn đề. Nhập lưu thấy rõ. Thấy rõ rồi không sống hả Sư? Cũng sống vậy, nhưng mà người ta thấy rõ. Thấy rõ khúc cây người ta biết là khúc cây. Còn mình thấy lờ mờ bắt đầu mới có vấn đề. Thấy rõ thì đâu có vấn đề.

Nhập lưu là thấy rõ, người ta có con mắt trí tuệ gọi là con mắt pháp nhãn đó là theo Nguyên thủy, còn theo Đại thừa là con mắt tuệ nhãn. Tuệ nhãn thì thấy rõ thì thấy đâu có vấn đề đâu mà giải quyết.

Còn trời có con mắt thiên nhãn, thấy vấn đề sáng tỏ hơn nhưng không rõ. Đặt vấn đề là một cái sai, rồi bây giờ giải quyết thì sai thêm nữa. Chúng ta đang ở chỗ này. Nếu thấy không rõ vấn đề mà cho là thấy rõ đó là ngũ ấm ma. Thành ta giữa trí tuệ và tư tưởng chúng ta phải hiểu cho rành. Mà hiểu cho rành mới là cái bánh vẽ thôi, rồi chúng ta phải thực hành nữa. "VĂN rồi TƯ mới TU".

TƯ là nghiền ngẫm làm sao cho sáng tỏ giữa tư tưởng và Bát nhã. Rồi cuộc sống, sống với cái Bát nhã thì vấn đề chấm dứt, thì không còn luân hồi sinh tử nữa, việc làm đã làm xong, từ nay không còn trở lui cõi đời này. Không còn trở lui là không phải bỏ tam giới. Không còn trở lui là không còn dính mắc vào tam giới. Không còn dính mắc khác. Không còn trở lui khác. Thí dụ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula mình còn dính mắc thì khi đói, thấy vàng mình nhào vô chụp giựt liền.

Còn khi thấy rõ rồi, mình vẫn ở trong đó. Mình đói là do bao tử mình thiếu thốn cái đó. Mình thấy vàng mình biết cái đó là giả tạm. Cái xác thân chết là nó chết thì mình biết nó chết, cái biết mình đâu có chết. Cái biết bao tử này nó đói, thì cái biết này đâu có đói mà bao tử nó đói. Thì người ta không có đặt vấn đề bao tử là "Tôi, của Tôi, Tự ngã của Tôi", bao tử là cái diệu dụng của cái nhận thức, cái biết thôi. Mà nếu mình nhận cái biết là "Ta" thì mọi vấn đề được sáng tỏ hết. Nó đói vẫn là đói. Nó chết thì sao Sư? Nó chết thì nó chết. Mà cho xác thân là "Tôi" thì Tôi chết, mà xác thân không phải là Tôi mà là cái diệu dụng của "Tôi", nó chết thì nó chết mà cái biết mình vẫn còn thôi. Hai cái nó khác nhau một trời một vực. Thành ra người ta nói Đạo Phật chán nản bỏ cuộc đời này. Không có bỏ đâu. Bỏ là bỏ cái vọng tâm, bỏ cái dính mắc chớ không có bỏ cuộc đời này. Cuộc đời nó đâu có đáng chán hay đáng thích gì, nhưng mà cái tư tưởng mình chán, tư tưởng mình thích. Chán cũng là sai lầm, thích cũng là sai lầm. Thấy rõ thì không có vấn đề chán hay thích.

Thì cái thấy rõ này ở đâu? Làm sao tu tập? Thấy rõ là không có tu tập, không có làm sao. Một là thấy rõ, hai là không thấy rõ thế thôi. Cái này để khi khác. Bây giờ chúng ta chỉ nói rành về cái diễn biến của lờ mờ. Khi đi sâu vào rồi thấy cái chuyển biến lờ mờ thì cái đó là trí tuệ chúng ta không cần tu tập, chúng ta chỉ cần biết cái vọng thôi, biết cho rành những cái vọng đó. Mà biết cái vọng mà biết lờ mờ là không được. Bây giờ chúng ta coi cái hóc búa, cái hang ngách, cái xảo trá của nó như thế nào. Chúng ta học cái đó, chúng ta nghiền ngẫm cái đó, chúng ta sống đi sâu vào cái đó cho tới bao giờ thấy vấn đề thật là rõ. Thì thấy thật là rõ đó là Bát nhã chớ chúng ta không thể tu tập được. Quý vị phải hiểu cái đó, sau này tôi sẽ giảng. Hồi nãy tôi nói rồi đó, địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula là sống với vấn đề đoạn thực hay là đoàn thực. Tới người, trời dục giới cũng còn đoàn thực nhưng thăng hoa lên cao tức là có bốn phận, trách nhiệm và quyền lợi. Tới cõi trời sắc giới sơ thiền, nhị thiền, tam thiền không có ăn bằng sắc, tài, danh lợi,... mà ăn bằng cái hỷ lạc.

Tới cõi trời vô sắc giới không cần xác thân bên ngoài, không cần xác thân bên trong nữa mà sông toàn băng cái tư tưởng mà tôi đã nói rồi. Hư không vô biên là mạt-na, tứ thiền nó tạo ra cái mạt-na giống hệt. Còn thức vô biên là thần thức tức là A-lại-da thức đó là linh hồn của chúng ta thì nó khác, tứ thiền nó tạo ra cái linh hồn nhái cũng giống hệt. Rồi Niết bàn tịch tịnh là của A-la-hán, thì tứ thiền nó tập trung mạnh kỹ lâu sâu nó thấy rồi nó tạo ra Niết bàn giả nữa. Rồi Pháp thân thường trụ là của Như Lai thì nó tạo ra cái giả gọi là phi tưởng phi phi tưởng. Hết.

Thì cái chỗ này rất là vi tế, khi vô rồi khó ra. Thành ra Đức Phật thường khuyên chúng ta đi từ nhị thiền, tam thiền, tứ thiền thì các con đi qua con đường Bát nhã nhưng phải có thiện trí thức giúp đỡ, phải có một sự thao thức, một sự trăn trở, bất mãn cùng cực thì may ra quý vị nhận lại được cái Bất tử. Thời xưa có Đức Phật thọ ký, thời sau này có các vị Tổ thọ ký. Thọ ký là vì mình sợ mình lầm.

Thành ra tôi mới kể câu chuyện của Huyền Giác là đã đắc rồi mà còn nghi, phải nhờ Huệ Năng thọ ký cho mình chứng đắc thật sự. Còn Lương Võ Đế là một phàm phu chưa đắc giống như quý vị, nhưng mà nhờ học Phật pháp nhiều, học cái bánh vẽ rất tốt, mà là atula thiện thần, thành ra học mà vì thời giờ quá bận rộn nên không có tu tập.

Huyền Giác là một tăng sĩ, người ta không tiền bạc, không nhà cửa nên người ta không có gì bận rộn, nhờ cái đó người ta nhận cái Bất tử. Người ta năm Thánh quả rồi mà người ta còn chưa chắc là đúng, thì mới nhờ Huyền Sách giới thiệu cho mình, thì Huệ Năng thọ ký là đúng thôi chớ đâu có học gì. Còn Lương Võ Đế học hỏi với Chí Công Thiền Sư mấy chục năm trời nhưng mà cho cái đó là Thánh nhân. Gặp Bồ-Đề-Đạt-Ma, Ngài gạt phăng hết. Rồi bây giờ chúng ta nghe bài đó chúng ta nghĩ làm sao, chúng ta có thể làm như Lương Võ Đế hay không. Thì đó là vấn đề mà quý vị phải trả bài và phải có cái ý kiên của mình.

Còn vấn đề Huyền Giác và Huệ Năng, thì cuối cùng Huệ Năng gí Huyền Giác lần thứ nhất, gí lần thứ nhì, gí lần thứ ba. 3 cái "Nếu không ý thì ai phân biệt đây." Ý là tư tưởng, Ai là tư tưởng, Phân biệt là tư tưởng. "Tam luân không tịch" "Tôi tu, có pháp môn tu, có thời gian tu".

Tôi tu thì Tôi là ai, còn Tu là tư tưởng tu, và Pháp môn tu tập, là 3 cái. Bây giờ làm sao nhận lại cái đó là Tam luân không tịch, tu như thế nào. Cuối cùng Huyền Giác trả lời, Ngài nhận thức "Tu tập thì có, nhưng đó không phải là ý". Thì chúng ta giải thích làm sao về vấn đề này.

Hôm nay tôi đưa thêm vấn đề thứ ba nữa. Chúng ta nên nhớ, 2 câu chuyện trên cũng là tư tưởng và Bát nhã, nhưng mà 2 đường lối khác nhau, còn ở đây thêm một cái cũng là tư tưởng và Bát nhã nhưng mà đường lối khác nữa để quý vị trạch pháp.

Ai giỏi thì trả 3 cái một lượt, còn không thì trả 1 trong 3 cái đó thôi. Nhưng tôi xin một điều là trả cho rõ ràng, đừng có lộn xộn tùm lum rồi kéo dài hoài cuối cùng không ra đâu vào đâu hết. Chúng ta ăn nhiều quá rồi không tiêu hóa, rồi chúng ta ọc ra đầu bên nây, đầu bên kia, râu ông nọ cắm cằm bà kia. Làm hoài không ra được mà người nghe không hiểu cái gì hết. Có xảy ra rồi, nói tùm lum hết, càng quên thì càng run, mà càng run thì càng quên. Mình thuộc lòng thì nó khó, nó khó nhưng mà nó dễ, chỉ biết cách thức ngồi thiền ọc ra nghiền ngẫm nó, tới chừng pháp lý nó nhập tâm rồi thì nó tự trào ra, là quý vị được nhất niệm. Thì cái này khó là chúng ta chịu làm hoài, bền bỉ. Cái nhất niệm nó dễ chớ không khó, chỉ cần bền bỉ làm hoài.

Còn cái vô niệm khác à. Cái vô niệm cái lối tu nó khác, cái tu nó nhận lại là không có pháp môn, không có đạo sư, không có thời gian, không có không gian.

Đi theo đường lối nhất niệm thì càng ngày càng tạp niệm thêm. Cái nhất niệm quý vị té rồi phải ngồi dậy, té 100 lần ngồi dậy 101 lần thì quý vị nhất niệm thôi. Niệm Phật cứ niệm hoài, niệm hoài, niệm hoài, nó tạp thì kéo về nhất niệm, nó tạp thì kéo về nhất niệm. Từ nhất niệm thật lâu, thật sâu, thật kỹ thì quý vị thấy hết toàn diện, nhưng mà thấy cái đó không phải chân. Trong kinh có câu:

Trăm thước đầu sào ngồi chót vót, Khi thấy mà nào thấy được chơn, Ví dám đầu sào thêm bước nữa, Mười phương thế giới hiện toàn chơn.

"Trăm thước đầu sào ngồi chót vót trên đó" thì quý vị đi tới nhị thiền, tam thiền, tứ thiền là cái thức quý vị rất là trong sáng, thấy hết nhưng mà thấy bằng cái bánh vẽ.

"Khi thấy mà nào thấy được chơn" nghĩa là lên tới nhị thiền, tam thiền, tứ thiền thấy hết rồi đó nhưng mà chẳng thấy được chơn.

"Vi dám đầu sào thêm bước nữa" đầu sào chót vót rồi thêm đâu nữa, nhảy một cái vào hư không. Mà dám nhảy hay không.

Cái đó là cái vấn đề khó. Quý vị leo thì có từng nấc thang leo, có nấc thang, nhảy mà không phải nhảy, không giống như tu theo nhất niệm nữa. Đi từ tạp niệm tới nhất niệm thì có vô lượng pháp môn.

Pháp môn nào cũng vậy thôi. Tịnh độ, Minh sát tuệ, Thiền tông,... Có cái Thiền tông thì không có pháp môn, nhưng tới Huệ Năng là hết, bây giờ có pháp môn, từ đó có thoại đầu, có công án thì đó là nhất niệm nữa rồi, thì Đạo Phật đã mất. Mà hễ có pháp môn là trở về đạo của người trời. Nhưng mà người trời phải có bước cuối cùng là bước nhảy, tới nhị thiền, tam thiền, tứ thiền là mút sào rồi. Rồi bây giờ nhảy làm sao? Thì cái đó chúng ta bàn sau. Cái giai thoại thứ ba. Cuộc trao đổi giữa Xá Lợi Phất và Phú Lầu Na, đây là 2 tay cừ khôi, đệ tử lớn nhất của Đức Phật, Ngài có 10 đệ tử giỏi nhất trong có 1250 vị, Ngài có 10 đệ tử siêu việt nhất, cũng là A-la-hán hết nhưng mà cái linh động của Bồ-tát có thể ra giáo hóa. Thì Xá Lợi Phất là trí tuệ đệ nhất tương đương với Đức Phật, Mục Kiền Liên là thần thông đệ nhất tương đương với Đức Phật, Phú Lầu Na là biện tài đệ nhất tương đương với Đức Phật, La Hầu La tu Mật tông đệ nhất tương đương với Đức Phật,... 10 đại đệ tử này góp lại mới bằng Đức Phật.

1250 vị thì ít khi nào gặp nhau. Nhưng mà nghe tiếng đồn. Thì Xá Lợi Phất nghe đồn Phú Lầu Na là tay biện tài vô ngại, ông mong gặp. Giống như chúng ta nghe tiếng Thầy Nhất Hạnh, Hòa Thượng Thích Thanh Từ nhưng mà chưa bao giờ gặp mặt. Thì Xá Lợi Phất cũng vậy. Phú Lầu Na là tay biện tài vô ngại, hỏi cái gì ông trả lời rất là tài tình, nhưng thần thông thì không bằng Mục Kiền Liên.

Hôm đó nghe Phú Lầu Na dẫn 500 đệ tử về thăm Đức Phật, thì Xá Lợi Phất cũng về thăm Phật, lễ Phật, đi kiếm Phú Lầu Na, Đức Phật ở trong rừng cây của ông Cấp Cô Độc rộng cả 100ha.

Sau khi lễ Đức Phật xong, rồi Xá Lợi Phất ra phía sau vườn độ ngọ. Độ ngọ xong tìm Phú Lầu Na, mà trong Giáo hội rất đông cả ngàn mấy trăm vị, nhưng nhìn thấy một ông Tăng rất sáng tỏ, hình tướng rất là đẹp đẽ, độ cơm ngồi thiền rất là chững chạc, đi, đứng, nằm, ngồi rất thông dong, khoan thai, nhã nhặn, điềm đạm, bị vì là Thánh Tăng mà, thì nghi ông này là Phú Lầu Na. Và ông này đang ngồi nhập định, Xá Lợi Phất ra ngồi phía sau. Chừng 3-4 tiếng đồng hồ Phú Lầu Na xả thiền thì Xá Lợi Phất cũng xả thiền. Xá Lợi Phất mới lễ Phú Lầu Na, và Phú Lầu Na đáp lễ, xong ngồi xuống rồi Xá Lợi Phất mới hỏi:

* Bạch Tôn giả, Tôn giả tu mục đích, cứu cánh cuối cùng của Tôn giả là để làm cái gì? - Phú Lầu Na nói mục đích của tôi là "Giới thanh tịnh".

* Giới thanh tịnh có phải là cứu cánh của Đạo Phật không? - Không. Giới thanh tịnh là để đi đến "Tâm thanh tịnh".

* Tâm thanh tịnh có phải là mục đích cuối cùng, là cứu cánh của Đạo Phật không? - Không. Tâm thanh tịnh là để đi đến "Kiến thanh tịnh".

* Kiến thanh tịnh có phải là mục đích cuối cùng, là cứu cánh của Đạo Phật không? - Không. Kiến thanh tịnh là để đi đến "Đoạn nghi thanh tịnh".

* Đoạn nghi thanh tịnh có phải là mục đích cuối cùng không? - Không. Đoạn nghi thanh tịnh là để đi đến "Đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh".

*

Đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh có phải là mục đích cuối cùng không? - Không. Đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh là để đi đến "Đạo tri kiến thanh tịnh".

* Đạo tri kiến thanh tịnh có phải là mục đích cuối cùng không? - Không. Đạo tri kiến thanh tịnh là để đi đến "Tri kiến thanh tịnh".

* Tri kiến thanh tịnh có phải là mục đích cuối cùng không? - Không. Tri kiến thanh tịnh là để đi đến "Vô thủ trước Bát Niết Bàn". Đây là cái cuối cùng.

Tới đây là chấm dứt. Quý vị giải thích coi như thế nào.

Tôi lập lại. Có 7 giai đoạn rồi thêm cái cuối cùng là 8 giai đoạn. Đại thừa lấy giai đoạn 8 làm cái cuối cùng.

1- Giới thanh tịnh, đi tới

2- Tâm thanh tịnh, đi tới

3- Kiến thanh tịnh, đi tới

4- Đoạn nghi thanh tịnh, đi tới

5- Đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh, đi tới

6- Đạo tri kiến thanh tịnh, đi tới

7- Tri kiến thanh tịnh, đi tới

8- Vô thủ trước Bát Niết Bàn. Không còn dính mắc, không còn chấp trước, cái nầy là cái cuối cùng thì đâu còn chỗ nào hơn nữa.

Cái này tôi có giảng 2 lần trong kỳ thọ Bát quan trai, quý vị có trả lời rồi mà chắc quý vị quên rồi. Cái này cũng là tư tưởng và Bát nhã, đây là giai đoạn tu tập của Phú Lầu Na, cái này là trong kinh Nguyên Thủy.

Còn Huyền Giác và Huệ Năng là Đại thừa, thuộc về Thiền tông là kinh phát triển, còn Bồ-Đề-Đạt-Ma và Lương Võ Đế cũng là Thiền tông chánh cống, cũng là kinh phát triền tức là Vô thủ trước Bát Niết Bàn.

Cái này là kinh Nguyên Thủy, thì chúng ta tu tập cũng vậy thôi.

- Trước tiên là Giới thanh tịnh là phải giữ giới cho thật kỹ.

- Nhờ cái giữ giới này chúng ta mới đi tới Tâm thanh tịnh là tập trung niệm Phật đếm từ 1-10, niệm Phật khỏi cần đếm, khỏi cần niệm mà có tiếng niệm Phật phát ra, đây là cái tâm thanh tịnh đi tới định sanh hỷ lạc, cái thân an tâm hỷ. Rồi thân lạc tâm lạc thì đây là tâm thanh tịnh.

- Tâm thanh tịnh để làm gì? Để quán xét vô thường vô ngã khổ đau. Đây là Kiến thanh tịnh.

- Kiến thanh tịnh để làm gì? Để khi thấy vô thường vô ngã không phải là khổ đau, mà vô thường vô ngã là Chân không là Niết bàn tịch tịnh thì đây là Đoạn nghi thanh tịnh.

Kiến thanh tịnh là thấy được thiện ác. Như thế nào là thiện, như thế nào là ác tôi đã giảng rồi. Muốn phân biệt được thiện ác là phải diệt 5 triền cái là hôn trầm, nghi,... tới nghi là phân biệt được thiện ác.

Hoài nghi là hết biết cái nào là thiện, là ác. Cuộc đời chúng ta không rõ thế nào là thiện, ác. Như hồi nảy tôi nói, khi mà có vợ, rồi giữa bên cha mẹ, vợ hiểu lầm nhau thì mình phải như thế nào. Rồi giữa con mình, con bên vợ hiểu lầm thì phải như thế nào. Rồi giữa mình và cô bạn mình hiểu lầm thì phải như thế nào. Vậy như thế nào là đúng như thế nào là sai.

Dứt nghi thì phân biệt được cái nào thiện, cái nào ác. Thiện - ác là do giới - định. Chúng ta hiểu, nếu mà giới - định kỹ rồi thì chúng ta thấy, biết ai là thiện, ai là ác. Thành ra người nào giữ giới nhiều là người đó thiện, người nào không tu, không giữ giới là ác, nếu mình nghiêng thì mình nghiêng bên thiện để cho người ta giải thoát, còn nếu nghiêng ác thì nó làm ác thêm. Thành ra bây giờ không có thân sơ, thấy người có tu hay không có tu. Đức Phật thấy người nào độ được thì Ngài độ, còn độ không được thì Ngài cũng phải chịu thôi. Đâu phải thành Phật rồi là muốn cứu thì cứu, muốn làm gì làm, không vấn đề đó đâu.

Cũng như ông Đề Bà Đạt Đa là em ruột của A Du Đà La mà Ngài đâu có độ được, phải bị đất chôn sống, còn vua Thiện Giác là cha của A Du Đà La chửi mắng Đức Phật lúc Đức Phật đi tu, rồi bị đất chôn, Đức Phật đâu có cứu được. Rồi chúng ta thấy A Xà Thế giết cha ruột là Tần Bà Sa La là đệ tử rất là chân chánh của Đức Phật, Ngài cũng đâu có cứu được. Rồi 500 vị dòng họ Thích Ca, vua Lưu Ly đem quân về giết hết, Đức Phật cản lần thứ nhất, Lưu Ly kéo quân về, lần thứ nhì, Lưu Ly kéo quân về, lần thứ ba, bị nịnh thần xàm tấu, vua Lưu Ly kéo quân về giết sạch. Đức Phật cũng đầu hàng thôi.

Mình phải hiểu thiện ác là như thế nào, người nào có căn thì mình giúp, người nào không căn dù là dòng họ ruột cũng phải chịu thôi.

Cái nhân quả là nó không tha ai hết. Mục Kiền Liên bị ngoại đạo đánh bầm mình, Đức Phật biết chớ, về 7 bữa sau là chết. Tại sao đệ tử hạng nhất của Ngài mà sao Ngài không cứu. Mà Mục Kiền Liên là A-la-hán thần thông đệ nhất mà sao không sử dụng thần thông mà để đánh cho chết. Chúng ta phải hiểu Đạo Phật, cái nhân quả là không chạy trốn.

Cái cảm giác đau thì Đức Phật cũng có, Thánh nhân cũng có. Nhưng mà cái khổ về tư tưởng thì bậc A-la-hán không bao giờ có. Mà không có thì đâu có sợ vấn đề chết hay vấn đề đánh đập đâu. Đau thì có đau mà khổ thì không khổ. Tôi nắm cái chỗ đó mà tôi mới giảng về vấn đề hiến xác của cái cô bên Mỹ qua hỏi. Chết trong 8 tiếng đồng hồ vẫn còn đau đớn, vẫn còn nhức nhối, nhưng mà khổ thì không có, không có cái tư tưởng mà giận. Nhưng mà người phàm phu có đau đớn mà có phát tâm rồi vẫn không có khổ, mình đã đồng ý hiến xác.

Bây giờ người mẹ đánh mình bầm mình đau đớn vô cùng, mà nếu mình thật sự thương mẹ thì đâu có khổ, thì cái này là phàm phu thôi. Huống gì A-la-hán thì cái tư tưởng không còn, 24/24 toàn là Phật tánh, toàn là cái lặng lẽ thôi thì lấy cái gì là đau khổ. Đức Phật bị Đề Bà Đạt Đa lăn đá giập chân, Ngài cũng đau, Ngài là cây đá sao. Nhưng Ngài nằm nghiêng một bên lắng nghe cái đau, tư tưởng không có. Cái đau thuộc cảm giác ai cũng có hết. Chúng ta phải hiểu cái đó.

Đi vào Duy thức chúng ta mới thấy rằng cái hay của Duy thức, để chúng ta sống trong cuộc sống này vẫn nhận lấy cái chửi bởi, đánh đập, đau đớn, trăn trở, oằn oại nhưng mà không bao giờ có tư tưởng. Mà không có tư tưởng làm sao luân hồi, cái đó cũng phải Bất lai. Nhập lưu vẫn còn tư tưởng đau khổ, Nhất vãng lai vẫn còn, Bất lai mới hết. Cái đó chúng ta học sau. Thì đây tôi kể như vậy đó, rồi quý vị về suy ngẫm lại.

Đoạn nghi thanh tịnh giống như cái nghi của 5 triền cái. Mà nghi của 5 triền cái là không phân biệt như thế nào là thiện, như thế nào là ác của người trời.

-

Đoạn nghi thanh tịnh này là của Nhập lưu thấy rằng thiện ác đều bình đắng thì cái nghi nó khác. Cái đó chúng ta phải suy ngẫm, tôi đã giảng nhiều lần rồi. Đoạn nghi thanh tịnh bắt đầu đi vào quả Nhập lưu.

- Đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh. Đạo là con đường, là tư tưởng thiện tức là con đường để nhận lại cái Bất tử. Thì cái này phải là nhị thiền mới đạt được cái đạo này, nhưng đây không phải là Bát nhã, mà đó là điều kiện ắt có và đủ, phải nhị thiền mới đủ điều kiện trăn trở, bất mãn thì may ra mới có thể nhận được cái Bất tử, còn từ sơ thiền chúng ta rất khó nhận, tức là 4 đường ác không bao giờ nhận được cái Bất tử, người trời khó nhận, tới nhị thiền dễ nhận nhất.

Đức Phật có 2 cái trung đạo: một cái trung đạo về xác thân, và một cái trung đạo về tâm.

Trung đạo về xác thân là 8 giới, là nhị thiền.

Trung đạo về tâm là phải Pháp thân thường trụ của Như Lai.

A-la-hán chưa có trung đạo vì cái tâm mới đi vào Chân không. Bồ-tát đi vào diệu hữu nhưng mà chưa toàn diện. Bồ-tát thì đi về ứng hóa thân, một thân, nhiều thân. Tới Như Lai mới vô lượng thân thì Pháp thân mới diệu dụng, thì đó là trung đạo của tâm.

Đạo đây có nghĩa là tư tưởng thiện, phi đạo là tư tưởng ác. Mà tư tưởng ác thì không bao giờ nhận được cái Bất tử. Muốn nhận cái Bất tử thì phải dùng tư tưởng thiện mà đuổi tư tưởng ác đi. Rồi chừng nào A-lại-da tràn hết tư tưởng thiện đó là Đạo tri kiến thanh tịnh.

Thì từ tư tưởng thiện này mới nhận lại, trong kinh có để: chúng ta phải dùng tư tưởng tốt tức là tư tưởng thiện mà đuổi tư tưởng xấu, rồi chúng ta mới chặt đứt các dây xiềng cho tới im bặt tư tưởng thiện, và từ đây mới đủ điều kiện nhận lại cái Bất tử. Đó là Đạo tri kiến thanh tịnh.

Đạo tri kiến thanh tịnh nhận lại cái Bất tử tới chừng nào tư tưởng thiện không còn nữa, toàn là Bất tử không thì đây kêu là Tri kiến thanh tịnh thì đắc quả A-la-hán.

Đắc quả A-la-hán chưa có rồi đâu, mình thì xong rồi, mình không còn dính mắc vào tam giới nữa, nhưng mà chúng sanh còn bời bời, bây giờ phải tụng kinh Đại Bi chú ra tùy thuận một chúng sanh, nhiều chúng sanh, ra ứng hóa thân, chân không mà phải diệu hữu. Tới chừng vô lượng thân, vô lượng cõi mới có cái Pháp thân thường trụ thành Như Lai, đây là Vô thủ trước bát Niết bàn.

Phần tôi tới đây là xong, bây giờ tới quý vị trả bài. Giáo pháp là hơn hết. Khi mình chết thì chỉ còn có giáo pháp thôi. Giáo pháp là cái tâm mình đó, nó sẽ hướng dẫn mình đi đầu thai, nếu quý vị nhất niệm là tự lực sanh về cõi trời.

Mà Đức Phật không muốn vậy, Đức Phật muốn mình đắc quả Nhập lưu, mà thời này khó Nhập lưu được thì Đức Phật Thích Ca Mâu Ni dạy cho mình phát nguyện "A Di Đà ơi tiếp dẫn con", lập tức về Giáo hội của A Di Đà, vãng sanh về đó thì đắc quả hết. Cũng như còn Phật Thích Ca, mà quý vị vào Giáo hội của Phật Thích Ca thì đắc quả Nhập lưu liền. Còn quý vị nghe tôi 1000 lần cũng chưa chắc đắc quả Nhập lưu, bởi tôi không biết tôi có chứng đắc hay không, nhưng tôi có cái bánh vẽ tôi trình bày với quý vị, đề trao đổi với nhau. Quý vị làm sao được nhất niệm, nhất niệm là tự lực sanh về cõi trời, nếu phát nguyện A Di Đà tiếp dẫn về cõi Cực Lạc, về đó rồi đắc quả Nhập lưu. Nếu quý vị không nhất niệm, Đức Phật Thích Ca rất từ bi, mình nhờ Ban hộ niệm, nhất là người khai thị. Người chết ngay giờ phút tắt thở quyết định vấn đề đầu thai. Lúc tắt thở có phát nguyện thì A Di Đà chiếu hào quang vào, thì:

- nếu tư tưởng 1/4, hào quang A Di Đà 3/4 thì mình sáng suốt, khỏe khoắn như uống 100 thang thuốc, mình mĩm cười thấy Phật A Di Đà đến. Người khai thị phải hỏi "bà, cô, ông" có niệm Phật không? Người sắp chết nói có, Phật đến rước tôi, rồi tắt thở lập tức thì Hạ phẩm Thượng sanh. Cao nhất là Hạ phẩm chớ không qua Trung phẩm được. Trung phẩm là phải Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, A-la-hán.

- Nếu hào quang A Di Đà chiếu 2/4, tư tưởng mình 2/4, thì vừa vừa không khỏe lắm. Thì hỏi "ông, bà" có nghe niệm Phật không, có thấy Phật tiếp dẫn chưa? Nói có, tắt thở, Hạ phẩm Trung sanh.

- Nếu tư tưởng 3/4 là định lực yếu, hào quang A Di Đà 1/4 thì quá yếu. Hỏi thì chỉ có chớp mắt, tắt thở, chết về Hạ phẩm Hạ sanh.

- Còn mê man là hên xui. Không biết đi về đâu. Bởi cái dòng A-lại-da nó trôi chảy hoài. Bây giờ tôi ngồi đây, dòng A-lại-da nó trôi chảy, thì những cái gì trong một kiếp, nhiều kiếp nó vẫn hiện tới.

Thí dụ như những gì quý vị làm hồi nhỏ vẫn còn, khi mình mê man không tỉnh, A-lại-da nó vẫn trôi chảy, thì trong cuộc đời mình có khi làm việc thiện, có khi làm việc ác, nhất là hồi còn nhỏ đi học, người ta nói "Nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò." Mình hồi nhỏ lẻn vào vườn người ta bẻ trộm trái cây, bây giờ nó vẫn hiện ra như thường, mà khi nó hiện ra mình tắt thở thì xuống địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh; còn đi ủy lạo thì bây giờ nó vẫn hiện ra, tắt thở thì sanh về cõi trời; còn mình đi vô Phật thất niệm Phật, mình nhớ Phật, nghĩ Phật mà tắt thở thì mình vãng sanh về Cực Lạc.

Thành ra người ta kêu là cận tử nghiệp, là nghiệp quyết định cuối cùng cho vấn đề đầu thai của mình. Nếu mình tỉnh táo thì tức nhiên mình điều khiển cái thần thức.

Mà thần thức ở đâu? Tức là linh hồn của quý vị như thế nào, và điều khiến nó làm sao? Là phải nghe nhiều lần.

Cái xác thân có thể chết, thần thức không bao giờ chết. Thì chúng ta có tiến trình 5 uẩn: sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Xác thân chết mà cái cảm giác nương vào 5 dây thần kinh mà gián đoạn thì nó gián đoạn, tư tưởng nương vào óc, óc gián đoạn thì nó gián đoạn, chỉ còn hành uẩn và thức uẩn. Hành uẩn là nghiệp lực, khoa học kêu là tiềm thức mà chúng ta kêu là nghiệp, là thức thứ 7, còn thần thức tức là A-lại-da là kho chứa tất cả kinh nghiệm, kiến thức, học hỏi của chúng ta, còn 2 cái này thôi. Bây giờ chúng ta làm sao điều khiến nó? Tôi có giảng rồi.

Bây giờ quý vị trả bài.

Trước khi kết thúc, tôi xin nhắc lại một chút. Hôm nay quý vị trả bài rất giỏi, tôi tán thán, cái hiểu biết rất là sâu sắc, biết rành. Nhưng mà tôi xin thưa, cái đó chỉ là cái bánh vẽ thôi nhé. Thực hành cái bánh vẽ rất là khó khăn, tôi còn không biết có làm được hay không, thì đây chúng ta chỉ trao đôi thôi. Chúng ta giống một phần nào như A Nan, tức là cái tạp khí của chúng ta nó vẫn trở lại.

Chúng ta có cái bánh vẽ, rồi mỗi khi có khổ đau cùng cực chúng ta có cái bánh vẽ thì Phật tánh sẽ xuất hiện thôi. Phật tánh chỉ hiện khi nào chúng ta dùng cái pháp đối trị, dùng tư tưởng thiện đề tư tưởng ác. Tôi thường nói Phật tánh cũng không phải Phật tánh thiệt nữa mà là chân vọng hòa hợp tức là cái dòng nước. Nước đứng lặng bất biến mới là Phật tánh thật, phi không gian, phi thời gian, không có nhận thức, không có đối tượng, chỉ là sự yên lặng tức là cái hào quang rực rỡ hoàn toàn.

Nhưng mà khi nó chảy thì bắt đầu có cái vọng trong đó. Vọng là cái trôi chảy, nó mờ mờ, cái đó là cái vô minh, nhưng mà nó đứng lặng thì cái đó là cái chân, thành ra là chân vọng hòa hợp thì không có không gian nhưng mà có thời gian, cái này kêu là sát-na tức là nhận thức tuyệt đối, dầu có đối tượng nó vẫn thấy, không có đối tượng nó vẫn thấy. Còn cái nhận thức vọng hoàn toàn thì đối tượng mất nó cũng mất theo, 2 cái nó khác.

Chúng ta nhận cho đúng rồi phải thực hành. Nhưng thực hành, chúng ta biết cái căn bản của luân hồi sanh tử chính là tư tưởng, tôi đã giảng nhiều lần rồi.

Nếu chúng đã đặt vấn đề thì chúng ta không thể theo dõi vấn đề được. Mà muốn theo dõi vấn đề, thì vấn đề chánh của sự đau khổ chúng ta không phải là xác thân, không phải là cảm giác, mà chính là tư tưởng. Giờ chúng ta đau khổ, có nhức nhối, có phiền hà, có ghiền, có dính mắc, nhất là ở cõi đời này chúng ta ghiền đủ thứ hết, nhưng chúng ta cứ đổi thừa tại ngoại cảnh, đổi thừa thân, đổi thừa miệng.

Thí dụ người ghiền rượu, ghiền cờ bạc thì đổi thừa tại cái thân nó thích uống rượu, thật ra cái thân không ăn thua gì hết; đổi thừa tại cái miệng nó thích uống rượu, thật ra cũng không đúng, mà chính là cái tâm.

Mà cái tâm nào? Chúng ta thấy cái tâm cảm giác chưa phải. Cảm giác là cái hồn nhiên, nó chưa có tác ý, chính cái tư tưởng mới là cái chánh. Mà đã là tư tưởng rồi, tư tưởng muốn phát hiện thì phải có ý chí. Mà ý chí muốn phát hiện thì phải có chủng tử nằm trong A-lại-da tức là thần thức hay còn gọi là linh hồn mà khoa học kêu là vô thức.

Hễ nói tới tư tưởng là phải có mạt-na và A-lại-da. Thành ra tư tưởng phát hiện bằng 2 cách. Tôi đã giảng nhiều lần rồi.

- Ngũ câu ý thức: là do mắt, tai, mũi, lưỡi, thân tiếp xúc với sắc, thinh, hương, vị, xúc thì bắt đầu mới có cảm giác. Cảm giác đưa lên óc thì tư tưởng mới phát hiện. Cái đó là cái thứ nhất để cho chúng ta đau khổ.

- Độc đầu ý thức: là không có mắt, tai, mũi, lưỡi, thân nữa mà ý chí nó moi trong A-lại-da cung cấp cho tư tưởng, là chúng ta hồi tưởng lại. Tức là về rồi ngồi thiền, hay là tối ngủ thì tư tưởng vẫn hiện thôi. Mà tư tưởng này không phải là ngũ câu mà do độc đầu tức là hồi tưởng lại.

Thành ra mạt-na luôn luôn làm chánh trong sự việc này, mà tạo ra mọi vật, mọi sự đau khổ chính là tư tưởng. Rồi mạt-na hợp tác với tư tưởng quyết định đế hành động thì chúng ta có sự đau khổ. Mặc dù chúng ta học hỏi như vầy, nhưng mà cái tư tưởng này đã vô lượng kiếp rồi kêu là cái tập khí, cái thói quen, mà cái thói quen rất khó mà bỏ.

- Nhập lưu có thể bỏ thói quen của 4 đường ác là địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula. Chúng ta đã học rồi, địa ngục cái tư tưởng nó như thế nào, ngạ quỷ là sao, súc sanh là sao, atula là sao. Thì Nhập lưu có thể bỏ như vậy thôi.

- Nhất vãng lai bỏ cái tập khí của người trời dục giới.

- Bất lai mới bỏ cái tập khí của sơ, nhị, tam thiền.

- A-la-hán bỏ cái tập khí toàn diện tức tứ thiền sắc giới, mạt-na, phóng dật và vô minh. Thì đây mới là toàn diện, không còn dính mắc vào tam giới nữa.

- Nhưng A-la-hán phải trở lại tam giới tùy thuận mà không dính mắc mới thật sự là không dính mắc. Còn nếu chạy trốn nó ở trong Niết bàn tịch tịnh thì chưa được, phải phát bồ đề tâm, tùy thuận một chúng sanh, nhiều chúng sanh cho tới vô lượng chúng sanh.

Nhưng tôi xin thưa một cái, hôm nay quý phật tử, nhất là thiện nam trả bài tôi rất là tán thán, nhưng tôi xin nhắc lại cái đó không phải thực chứng nghe. Từ nay mình còn phải khó khăn tranh đầu với cái tập khí nữa. khổ là do tập, tập là tư tưởng, mà tư tưởng luôn luôn nó phát hiện và nó xảo trá vô cùng. Nếu mình nghĩ là mình hết "tập" thì chính tư tưởng nó gạt mình, chừng nào mình thực tập vào trong cuộc sống, chúng ta thấy như Ngài A Nan là một vị đa văn quảng lý, nhưng khi Đức Phật tịch diệt rồi chỉ đắc có quả Thánh thứ nhất thôi.

Còn bây giờ chúng ta không biết có quả Thánh thứ nhất hay không nữa, khi cảnh khổ đến thì cái tập khí nó vẫn hiện thôi. Chúng ta biết bây giờ là biết qua cải bảnh vẽ thôi, một thời gian quý vị không ôn lại, không ăn nằm với nó thì sẽ quên. Thành ra tôi tha thiết năn nỉ quý vị về ngồi thiền phải ôn lại hoài. Mà Căn bản của Đạo Phật là GIỚI - ĐỊNH - TUệ. Cái định là quan trọng hơn hết.

Định là phải ôn lại tất cả, mà nếu không nghe thì lấy cái gì mà ôn. Phải có VĂN, mà văn bỏ hoài thì quên hết. Đa số phật tử nói con tối quá, con hay quên hoài. Tôi nói làm biếng chớ không phải quên. Ai mà không quên. Trả bài cho ông thầy mà học có 1 lần làm sao nhớ được, nếu mình tối thì học cả trăm lần, thì mình cứ ôn hoài. Mà phật tử thì phải đầu tắt mặt tối, làm ăn đổ mồ hôi, sôi nước mắt thì rất là khó, thì chúng ta phải tập sắp xếp thời khóa biểu có thời giờ để mà ngồi thiền. Mà nếu ngồi thiền trong mùng, trong phòng thì ít có bao giờ thấy được tiến trình của ngũ uẩn.

Đức Phật thường nói sau khi nắm được cái giáo pháp rồi, con hãy kiếm nơi nhà vắng, nhà vắng là nhà trống không, còn nhà quý vị nào quạt máy, truyền hình, đèn điện,... đủ thứ hết thì làm sao cái tâm nó yên được. Mà ngồi đối cảnh như ngoài chợ thì 1000 năm cũng không chứng đắc cái gì hết. Thì phải tìm chỗ vắng, thanh tịnh như dưới gốc cây, nơi bờ hoang, nơi nghĩa địa, nơi bãi biến, trên núi cao,..., đó chính là lời Đức Phật đã dạy, thì may ra nhờ cái cảnh thanh tịnh thì nó làm cho cái tâm mình thanh tịnh.

Người sơ cơ cái hoàn cảnh là quan trọng hơn hết, không hoàn cảnh là chúng ta không đi vào quả Nhập lưu được. Mà muốn đi vào quả Nhập lưu, có được hoàn cảnh thanh tịnh nhưng mà không có giáo pháp cũng không làm được cái gì hết, tu đó là tu mù.

Có người ngồi thiền, tôi hỏi ngồi thiền để làm gì? Nói con ngồi để thấy hào quang. Tôi nói trời đất ơi, ngồi để ôn giáo pháp chớ để thấy hào quang làm cải gì. Ma quỷ nó cũng có hào quang vậy. Người thì nói thấy hào quang đỏ, người thì thấy hào quang vàng,... Nói hào quang vàng của Phật Sư. Tôi nói chưa chắc.

Phật thì có hào quang vàng, nhưng có hào quang vàng chưa chắc là Phật. Ma quỷ cũng có hào quang, Phật cũng có hào quang, tiên cũng có hào quang. Quý vị coi chừng cái đó.

Tôi thường nói "chiếc áo không làm thành thầy tu, nhưng muốn có thầy tu thì phải có chiếc áo."

Phật thì có xá lợi, nhưng có xá lợi chưa hắn là Phật. Chúng ta phải hiểu ở chỗ đó. Ma quỷ cũng có xá lợi, tiên cũng có xá lợi, trời cũng có xá lợi. Nhưng hào quang của Phật thường màu vàng rực rỡ, mình đến gần sảng khoái vô cùng. Còn ma quỷ nó cũng thị hiện màu vàng được như thường nhưng mà nó nóng, đến gần mình thấy nó không mát mẽ, mình thấy bất an. Đại khái là như vậy. Quý vị đừng có nhìn lầm bên ngoài.

Thành ra quý vị phải ôn 15 hạng chúng sanh cho thường, và thấy ngay cuộc sống của mình, rồi mình ngồi thiền là phải ôn lại cho nó nhuần nhã. Nhuần nhã là sao? Là hễ nó phát hiện sai thì mình biết liền. Biết liền rồi mình cải sửa thì biết cái này là qua cõi người trời. Mà bây giờ mình không cải sửa được thì sao? Thì phải cải sửa. Nhưng mà đừng có nhận cái này là Bát nhã. Thành ra trong kinh, Đức Phật nói người sơ cơ, nếu có tư tưởng xấu, tư tưởng đê tiện thì không bao giờ Phật tánh hiện được. Khi sóng lên cao nó đủ hình tướng kêu là biển động thì không bao giờ quý vị thấy dòng nước được, nhưng mà dòng nước vẫn ở trong đó. Thì phải dùng tư tưởng tốt mà đuổi tư tưởng xấu ra, cho cái sóng bớt tức là cái gió tham - sân - si bớt xuống, khi bớt xuống thì sóng nó xuống chỉ còn lăn tăn thôi, lăn tăn là còn sóng nhưng mà sóng vi tế tức là tư tưởng thiện. Thì cái sóng lăn tăn này quý vị nhận cái dòng nước dễ dàng thôi. Đó là nhị thiền sắc giới.

Quý vị muốn gì muốn cũng phải qua nhị thiền sắc giới là định sanh hỷ lạc thì quý vị có một sự trăn trở đừng cho đó là Bát nhã, thì quý vị may ra có thể nhận cái Bất tử. Thì đại khái tôi muốn nói như vậy.

Còn trả bài tôi tán thán, quý vị nắm vững rồi, nhưng chưa đâu, cái đó coi chừng bị gạt, nó là cái bánh vẽ, phải ôn tới ôn lui, quý vị bỏ là quên. Phải ngồi thiền nghiền ngẫm như con trâu nghiền cho nó bấy rồi nó trở thành thịt, xương, máu của mình rồi mới được. Còn quý vị nghe pháp cho nhiều mà không nghiền ngẫm thì nó vẫn là rơm thôi.

Về cố gắng, đừng có thấy tôi khen rồi té hen, quý vị mừng rồi là chết. Chưa đâu, tôi cũng chưa biết tôi đắc Thánh hay không, tôi nói thật như vậy, nhưng mà giáo pháp tôi rất là nhuần nhã, mà tôi không dám bỏ, tôi luôn luôn ăn nằm với nó. Mà tôi dễ ăn nằm, bởi vì giới luật tôi rất nhiều, tôi sống tôi không cần tiền bạc, không cần cái gì hết, còn quý vị không làm ra tiền bạc thì đói chết luôn.

Thành ra Đức Phật nói người cư sĩ mà đắc Thánh quả rất là đáng khâm phục, tán thán, còn các thầy tu xuất gia mà đắc Thánh quả là thường thôi. Nhưng đời bây giờ lại khác, người tu khó đắc Thánh quả, nhiều khi còn tệ hơn người cư sĩ nữa. Thì cái đó là thực trạng thời mạt pháp.

Đúng ra người tu không nhà cửa, không tiền bạc, sống đời sống rất là giản dị. Theo Đức Phật, người tu không cần làm cái gì, chỉ năm cái giáo pháp thôi, nghề nghiệp của thầy tu là đi giảng pháp, ngày đi xin ăn, đêm ngủ dưới cội cây.

Còn người cư sĩ bận đủ thứ hết, nào là cha mẹ bên mình, bên vợ, con cái, anh em, bà con, rồi phải đi đám cưới, đám tang,... đủ thứ hết trơn, thì làm sao có thì giờ mà nghiền ngẫm giáo pháp. Còn người tu thật sự thì không có làm những việc đó, chỉ còn cái giáo pháp thôi.

Bởi quý vị cư sĩ cần người xuất gia cái gì? Người xuất gia đâu còn cái gì đâu, tiền bạc không có, vợ con không có, nhà cửa không có,... Cần cái dạy cho mình tu đê đắc quả.

Mà vị này giáo pháp có rành không? Có thực chứng trong đó không? Thì bây giờ người người kiếm một người đỏ con mắt. 100 người mà kiếm 1 vị có giáo pháp cho rành chớ đừng nói tới đắc quả, rành giữa tư tưởng và Bát nhã, quý vị kiếm rất là khó, thời mạt pháp mà.

Thành ra quý vị thấy tôi cũng tu Tịnh độ thôi. Chớ đúng ra tu Tịnh độ là sai, mà tu Thiền tông tôi làm không nổi, tôi có chết tôi cũng cầu A Di Đà rước tôi về thế giới Cực Lạc của Ngài rồi tôi tiếp tục tu, mà về đó tôi tu là mau, bởi vì tôi có số vốn Bát nhã sẵn rồi. Thì tôi cũng mong cầu có cái chuẩn bị này. Thôi trả bài như vậy là được rồi đó.

Trước khi dứt lời tôi cũng năn nỉ quý vị về ôn lại, chưa hết đâu, để trả hết rồi quý vị trả lần thứ hai. Mà lần thứ hai là khó à, phải ôn bài cho nhuần nhã rồi ngồi ở trước này trả chớ không có ngồi ở dưới nữa. Lần thứ hai là lần của gạo cội à, trả xong là tôi phải hỏi à, chớ không phải êm như vầy đâu, tôi gí vô những cái gút mắc, những cái vi tế của 4 đường ác, tôi gí chừng nào tới A-la-hán thôi. Nếu ai phát tâm thì cứ ra đây trả, còn trả bây giờ thì tôi để suông qua thôi, để tôi lắng nghe cái số vốn hiểu biết của quý vị như thế nào. Vậy trước khi dứt lời, một lần nữa tôi xin cầu chúc cho pháp hội chúng ta, cũng như toàn thế pháp giới chúng sanh đều chóng vãng sanh Cực Lạc và thành Phật đạo.

Nam mô A Di Đà Phật.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.