Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Sách › Nguyễn Minh Tiến
Quy Nguyên Trực Chỉ
- Tác giả
- Tông Bổn
- Dịch giả
- Nguyễn Minh Tiến
- Thông tin
- Ghi trên sách: Đại Sư Tông Bổn - Dịch Và Chú Giải: Nguyễn Minh Tiến - Hiệu Đính Hán Văn: Nguyễn Minh HiếnVăn Hóa Thông Tin, 2011
15. Răn Việc Giết Hại Để Sanh Nở Được An Ổn
15. Răn việc giết hại để sanh nở được an ổn
Có kẻ hỏi rằng: “Ở đời, trong việc sanh sản có kẻ sanh khó, có người sanh dễ. Người sanh dễ thì chẳng nói gì, còn như kẻ sanh khó thì có nhiều nhà làm việc sát sanh để cầu được an ổn, việc ấy thế nào?”
Đáp: “Dùng dầu chữa lửa, lửa càng cháy thêm. Ở đời, những kẻ sanh đẻ khó khăn đều là do nghiệp giết hại báo ứng. oán trước còn chưa giải trừ, oán sau há lại buộc thêm?
“Trong kinh sám dạy rằng: Người không có oan trái, chỉ trong giây lát liền sanh ra, khiến cho người mẹ chẳng hay chẳng biết. Còn nếu là oan gia thì đến hai, ba ngày vẫn chưa ra khỏi lòng mẹ, khiến cho đau đớn như dao cắt. Người mẹ thì đau đớn không chịu nổi, mà cả nhà đều phải kinh hoàng lo lắng và sợ sệt.
“Trong việc sanh khó còn có nhiều trường hợp khác nhau, càng thêm sự đau đớn, khổ sở. Hoặc trong tư thế bứt cỏ tranh mà sanh, hoặc đạp hoa sen mà sanh, hoặc khi sanh đùn đẩy cả ruột gan, hoặc đưa tay trái, chân trái ra trước, hoặc đưa tay phải, chân phải ra trước, hoặc là sanh ngược, đưa cả hai chân ra trước, hoặc khi đứa trẻ ra khỏi lòng mẹ thì thân thể rách nát. Có nhiều trường hợp sanh khó như thế, đều là do nghiệp giết hại chiêu cảm mà có.
“Như oan trái nặng nề thì khi đứa con sanh ra được người mẹ đã bỏ mạng, hoặc người mẹ còn sống sót thì đứa trẻ lại phải chết. Nếu oan nghiệp nặng hơn nữa thì cả hai mẹ con đều chết, cùng sa vào địa ngục. Những việc như thế là do nghiệp giết hại kết hợp với nhiều tội ác khác.”
Người kia nói: “Lời sư giảng giải rất hợp lý, rõ ràng. Vậy xin sư truyền dạy cách bảo vệ mạng sống, giải trừ oan nghiệp. Đối với người thế gian thì đây cũng là một phương tiện lớn vậy.”
Đáp: “Đúng vậy, đúng vậy. Nếu muốn giữ cho mẹ con được song toàn, nên nghe theo những lời dạy này. Những người phụ nữ khi mang thai không nên ăn tất cả các loại thịt, dù là chó, lươn, chim sẻ hay sò, ốc.... Chỉ nên trai giới tinh nghiêm, đảnh lễ trì kinh Đà-la-ni mười lăm lần, hoặc tụng đọc kinh Quán Âm ba mươi lăm lần, cùng tác lễ sám hối, giải oan, cầu phước bảo mạng. Lại cũng phải làm nhiều điều thiện, bỏ tiền mua vật mạng phóng sanh... Nếu làm được như vậy ắt sẽ được mẹ con song toàn, nạn tai tiêu mất, mạng sống an ổn. Nếu không làm như vậy, về sau hối tiếc cũng không còn kịp nữa.”
Người kia lại hỏi: “Người đời có những kẻ sanh ra con gái thì dìm cho chết, việc ấy thế nào?”
Đáp rằng: “Người mê muội chẳng rõ lý tánh mới tạo nghiệp giết hại như vậy. Vả lại, người sanh ra ở đời, dù là trai, gái, giàu, nghèo, sống thọ hay chết yểu đều do nghiệp trước. Sao lại đem con gái mà dìm cho chết? Thật đau đớn thay!
“Than ôi! Thà rằng đứa trẻ chẳng được trưởng thành mà tự nó chết đi thì chẳng có oan khiên. Còn như cố ý mà dìm cho nó chết, tất nhiên phải có quả báo.
“Này các vị! Nếu không sớm lo sửa lỗi, đổi mới tự thân, còn rơi vào những việc giết hại thì chẳng những đối với pháp Phật là có tội, mà ngay cả luật pháp thế gian cũng chẳng dung tha.”
慶生報本戒殺文
慶生報本戒殺文
或曰。人逢生日,只說慶生。廣殺物命生靈,嚴設笙歌酒禮。招邀鄉鄰親友,連日暢飲歡娛,何如。
答曰。愚夫之見如此,賢者則不然乎。若要慶生延生,必須好生放生。殺生慶生,無有是處。
要知己之生日,是母之難日。不思報答親恩,反以造罪作樂。當思慈母,十月懷胎,三年乳哺。受了多少辛苦,擔了多少憂勞。及至產時,命若風燭,血暈在地,久乃方穌。爾時其母不顧自身,且問生下孩兒是男是女,得圓滿否,身相具足否。果得具足,始乃心安。
家有辦者,覓妳代養。家若無力,娘自喚養。甘乳飲飤,抱惜如珠。不淨汙體亦不生嫌。寒暑逼身,還自洗滌。推乾就濕,嚥苦吐甘。撫養成人,至年長大。
正所謂。哀哀父母,生我劬勞。欲報深恩,昊天罔極。
Khánh Sanh Báo Bổn Giới Sát Văn
Khánh sanh báo bổn giới sát văn
Hoặc viết: Nhân phùng sanh nhật, chỉ thuyết khánh sanh. Quảng sát vật mạng sanh linh, nghiêm thiết sanh ca tửu lễ. Chiêu yêu hương lân thân hữu, liên nhật xướng ẩm hoan ngâu, hà như?
Đáp viết: Ngu phu chi kiến như thử, hiền giả tắc bất nhiên hồ. Nhược yếu khánh sanh diên sanh, tất tu hiếu sanh phóng sanh. Sát sanh khánh sanh, vô hữu thị xứ.
Yếu tri kỷ chi sanh nhật, thị mẫu chi nạn nhật. Bất tư báo đáp thân ân, phản dĩ tạo tội tác lạc. Đương tư từ mẫu thập nguyệt hoài thai, tam niên nhũ bộ. Thọ liễu đa thiểu tân khổ, đãm liễu đa thiểu ưu lao. Cập chí sản thời. Mạng nhược phong chúc. Huyết huân tại địa, cửu nãi phương tô. Nhĩ thời kỳ mẫu bất cố tự thân, thả vấn sanh hạ hài nhi thị nam thị nữ, đắc viên mãn phủ, thân tướng cụ túc phủ? Quả đắc cụ túc, thủy nãi tâm an.
Gia hữu biện giả, mịch nãi đại dưỡng. Gia nhược vô lực, nương tự hoán dưỡng. Cam nhũ ẩm tự, bão tích như châu. Bất tịnh ô thể, diệc bất sanh hiềm. Hàn thử bức thân, hoàn tự tẩy địch. Thôi càn tựu thấp, yến khổ thổ cam. Phủ dưỡng thành nhân, chí niên trưởng đại.
Chánh sở vị: Ai ai phụ mẫu, sanh ngã cù lao. Dục báo thâm ân, hạo thiên võng cực.
是故胎骨經言。阿難白佛言。世尊。大千界內,何事最大。願佛慈悲,方便解說。佛言。世閒萬法,莫過父母劬勞恩大。
諸仁者。由此觀之,粉骨碎身,未足爲報。
不聞彌勒勸孝偈云。
堂上有佛二尊,
懊惱世人不識。
不用金彩粧成,
亦非栴檀雕刻。
只看現在爺娘,
便是釋迦彌勒。
若能供養得他,
何用別作功德。
嗚呼。大聖尚致此言,况凡下乎。爲人不報親恩,不如禽畜。更不聞之,羊能跪乳,鳥能返哺。豈虛誑哉。
或曰。師言切當,敢不聽從。何以行持,可名報德。
Thị cố Thai cốt kinhngôn: A-nan bạch Phật ngôn: Thế tôn! Đại thiên giới nội, hà sự tối đại. Nguyện Phật từ bi, phương tiện giải thuyết. Phật ngôn: Thế gian vạn pháp, mạc quá phụ mẫu cù lao ân đại.
Chư nhân giả. Do thử quan chi. Phấn cốt toái thân, vị túc vi báo.
Bất văn Di-lặc khuyến hiếu kệ vân:
Đường thượng hữu Phật nhị tôn.
Áo não thế nhân bất thức.
Bất dụng kim thải trang thành.
Diệc phi chiên đàn điêu khắc.
Chỉ khán hiện tại gia nương.
Tiện thị Thích-ca, Di-lặc.
Nhược năng cúng dường đắc tha.
Hà dụng biệt tác công đức?
Ô hô! Đại Thánh thượng trí thử ngôn, huống phàm hạ hồ? Vi nhân bất báo thân ân, bất như cầm súc. Cánh bất văn chi, dương năng quỵ nhũ, điểu năng phản bộ; khởi hư cuống tai?
Hoặc viết: Sư ngôn thiết đương, cảm bất thính tùng. Hà dĩ hành trì, khả danh báo đức?
16. Răn Sát Sanh Trong Việc Mừng Sanh Nhật
答曰。人之生日到來,修要預先齋戒,嚴潔道場。或供佛齋僧,或誦經念佛。或至誠禮懺,或買命放生。果能如是,名報親恩。存者福樂百年,亡者超昇佛國。非但利益父母, 抑亦自増福田。若不如斯,是爲大逆。
———
16. Răn sát sanh trong việc mừng sanh nhật
Có người hỏi: “Người đời đến sanh nhật luôn nói rằng mừng ngày sanh, rồi giết hại nhiều vật mạng để bày tiệc rượu linh đình, mời thỉnh họ hàng, thân quyến, bè bạn, láng giềng, suốt ngày ăn uống vui mừng, việc ấy thế nào?”
Đáp: “Kẻ phàm phu mê muội ắt suy nghĩ vậy, nhưng bậc hiền giả thì không như thế. Nếu thật mừng ngày sanh, cầu trường thọ, ắt phải tỏ đức hiếu sanh, phóng sanh. Nếu giết hại vật mạng sanh linh để mừng ngày sanh của mình thì thật là vô lý.
“Nên biết rằng, ngày sanh của mình chính là ngày khó nhọc nguy nan của mẹ. Sao chẳng suy nghĩ việc báo đáp công ơn cha mẹ, còn ngược lại lấy sự tạo tội làm vui? Nên nhớ nghĩ đến mẹ hiền chín tháng cưu mang, ba năm bú mớm, chịu đựng biết bao nhiêu khó khăn cay đắng, nếm trải biết bao sự khổ nhọc, lo âu! Đến kỳ sanh nở thì mạng sống như ngọn đèn dưới gió, xuất huyết dầm dề, mê man hồi lâu
Đáp viết: Nhân chi sanh nhật đáo lai, tu yếu dự tiên trai giới, nghiêm khiết đạo tràng. Hoặc cúng Phật trai tăng, hoặc tụng kinh niệm Phật, hoặc chí thành lễ sám, hoặc mãi mạng phóng sanh. Quả năng như thị, danh báo thân ân. Tồn giả phước lạc bách niên, vong giả siêu thăng Phật quốc. Phi đãn lợi ích phụ mẫu, ức diệc tự tăng phước điền. Nhược bất như tư, thị vi đại nghịch.
———
hồi lâu mới tỉnh! Bấy giờ mẹ không hề nghĩ đến bản thân, chỉ lo lắng tự hỏi không biết con sanh ra là trai hay gái, thân hình có được trọn vẹn, đầy đủ hay chăng? Nếu quả được đầy đủ thì lòng mẹ mới yên.
“Nếu nhà khá giả ắt lo thuê người chăm sóc. Gặp cảnh nhà nghèo thì mẹ phải tự nuôi dưỡng, bú mớm, nâng niu như hòn ngọc trên tay, nhơ nhớp chẳng ngại, nóng lạnh bức bách cũng phải lo việc giặt giũ; chỗ ướt mẹ nằm, chỗ ráo dành cho con, ngậm đắng nuốt cay, nhường hết ngọt bùi, nuôi dưỡng cho đến khi khôn lớn nên người.
“Quả thật là:
Thương thay cha mẹ.
Sanh ta nhọc thay!
Muốn báo ân sâu.
Trời rộng khôn cùng!
“Bởi vậy, kinh Thai cốtcó đoạn: “A-nanbạch Phật: ‘Thế tôn! Trong khắp cõi đại thiên, việc gì là lớn nhất?
許願保安戒殺文
Xin Phật từ bi, phương tiện giảng rõ.’ Phật dạy: ‘Trong tất cả các pháp ở thế gian, không gì lớn bằng công ơn nuôi dưỡng của cha mẹ.’
“Này các vị! Do đó mà suy ra, dẫu tan xương nát thịt cũng chưa đủ để báo đền công ơn cha mẹ.
“Bồ Tát Di-lặc có bài kệ Khuyến hiếurằng:
Trong nhà có hai vị Phật,
Thương thay người đời chẳng biết.
Chẳng dùng vàng son tô điểm,
Cũng không chạm trổ chiên-đàn!
Được thấy cha mẹ hiện tiền.
Ấy là Thích-ca, Di-lặc.
Chỉ lo phụng dưỡng song thân,
Cần chi muôn công đức khác!
———
許願保安戒殺文
或曰。世人許願殺生者不一,略舉幾種以陳之。或因官訟者,或爲病苦者,或禳水火者,或求名利者,或鎭家宅者,或保途路者,或安鄉鎭者,或祈五禾者。有先殺而保安,有後殺而還願,何如。
Hứa Nguyện Bảo An Giới Sát Văn
“Than ôi! Bậc Đại thánh còn nói ra lời ấy, huống chi những kẻ phàm phu thấp kém? Làm người chẳng biết báo đền công ơn cha mẹ thật chẳng bằng cầm thú. Chẳng nghe những chuyện dê biết quì bú, quạ biết mớm trả, há có phải là chuyện dối trá đâu?”
Người kia thưa rằng: “Lời sư dạy thật thích đáng, đâu dám chẳng vâng theo? Vậy phải hành trì thế nào mới gọi là báo đền ân đức cha mẹ?”
Đáp: “Vào dịp sanh nhật của mình, nên trai giới từ trước đó, chuẩn bị đạo tràng, hoặc cúng Phật, trai Tăng, hoặc tụng kinh, niệm Phật, hoặc chí thành lễ sám, hoặc mua vật mạng phóng sanh. Nếu làm được như vậy gọi là báo ân cha
mẹ, hiện tiền được phước lạc trăm năm, như đã mất cũng được siêu thăng cõi Phật. Chẳng những lợi ích cho cha mẹ, mà cũng bồi thêm ruộng phước của mình. Nếu chẳng làm như vậy, chính là đại nghịch.”
———
Hứa nguyện bảo an giới sát văn
Hoặc viết: Thế nhân hứa nguyện sát sanh giả bất nhất, lược cử kỷ chủng dĩ trần chi. Hoặc nhân quan tụng giả, hoặc vị bệnh khổ giả, hoặc nhương thủy hỏa giả, hoặc cầu danh lợi giả, hoặc trấn gia trạch giả, hoặc bảo đồ lộ giả, hoặc an hương trấn giả, hoặc kỳ ngũ hòa giả. Hữu tiên sát nhi bảo an, hữu hậu sát nhi hoàn nguyện, hà như?
答曰。汝之一說,使我嗚噎不能言也。
曰。然雖如是,伏乞開明。
曰。向不云乎。人遭災禍年荒者,皆從殺業所感也。何則。十惡之中,殺業極重。
不見正法念經云。造一所寺不如救一命。故諺有之曰。救人一命,勝造七級浮屠。卽此意也。要知人與畜,形則異,命則同矣。
涅槃經云。
一切惜身命,
無不畏刀杖。
恕己可爲喻,
勿殺勿行杖。
雖復禽獸之殊,保命畏死。且人有微小痛瘍痒,尚不能忍,况可受其刀砧耶。噫。令他痛苦,保我平安,無有是處。
先德云。悞傷悞殺尚荅餘殃。故作故爲,寧逃業跡。
嗟乎。若欲保安許願,修將衆善奉行。或供佛齋僧,或印經造像,或買命放生,或濟貧救
Đáp viết: Nhữ chi nhất thuyết, sử ngã ô ế bất năng ngôn dã.
Viết: Nhiên tuy như thị, phục khất khai minh.
Viết: Hướng bất vân hồ. Nhân tao tai họa niên hoang giả, giai tùng sát nghiệp sở cảm dã. Hà tắc? Thập ác chi trung, sát nghiệp cực trọng.
Bất kiến Chánh pháp niệm kinh vân: Tạo nhất sở tự, bất như cứu nhất mạng. Cố ngạn hữu chi viết: Cứu nhân nhất mạng, thắng tạo thất cấp phù đồ, tức thử ý dã. Yếu tri nhân dữ súc, hình tắc dị, mạng tắc đồng hỹ.
Niết-bàn kinh vân:
Nhất thiết tích thân mạng.
Vô bất úy đao trượng.
Thứ kỷ khả vi dụ.
Vật sát vật hành trượng.
Tuy phục cầm thú chi thù, bảo mạng úy tử. Thả nhân hữu vi tiểu thống dương, thượng bất năng nhẫn, huống khả thọ kỳ đao châm da. Y! Linh tha thống khổ, bảo ngã bình an, vô hữu thị xứ!
Tiên đức vân: Ngộ thương ngộ sát, thượng đáp dư ương; cố tác cố vi, ninh đào nghiệp tích.
Ta hồ! Nhược dục bảo an hứa nguyện, tu tương chúng thiện phụng hành. Hoặc cúng Phật trai tăng, hoặc ấn kinh tạo tượng, hoặc mãi mạng phóng sanh. Hoặc tế bần cứu khổ.
苦,或念經禮懺,或露罪解寃,或修橋砌路,或普施茶湯。果能如是行之,必得隨心滿願。
吁。今人欲遂心願者,何不觀古人之行事哉。至如于公治獄,大興駟馬之門。竇氏活人,高折五株之桂。渡蟻,有狀元之報。護鵞,獲菩薩之因。楊生捄雀,報以玉環。孔氏放歸,酬之金印。
正所謂。行慈不求果報,自是果報不忘。皆得富貴綿,子孫昌盛。
又孫眞人解衣贖蛇,得水府活人之方,遂登仙籍。壽禪師盗庫大善知識捄生,爲宗門大善知識,證佛菩提。
嗚呼。世人不知戒殺放生,反以顚倒造作,實可悲哉。
Hoặc niệm kinh lễ sám. Hoặc lộ tội giải oan. Hoặc tu kiều thế lộ. Hoặc phổ thí trà thang. Quả năng như thị hành chi, tất đắc tùy tâm mãn nguyện.
Hu! Kim nhân dục toại tâm nguyện giả, hà bất quan cổ nhân chi hành sự tai. Chí như Vu công trị ngục, đại hưng tứ mã chi môn. Đậu thị hoạt nhân, cao chiết ngũ chu chi quế. Độ nghĩ, hữu trạng nguyên chi báo. Hộ nga, hoạch Bồ Tát chi nhân. Dương sanh cứu tước, báo dĩ ngọc hoàn. Khổng thị phóng quy, thù chi kim ấn.
Chánh sở vị: Hành từ bất cầu quả báo, tự thị quả báo bất vong. Giai đắc phú quý miên trường, tử tôn xương thạnh. Hựu Tôn chân nhân giải y thục xà, đắc thủy phủ hoạt nhân chi phương, toại đăng tiện tịch. Thọ thiền sư đạo khố cứu sanh, vi tông môn đại thiện tri thức, chứng Phật Bồ-đề.
Ô hô! Thế nhân bất tri giới sát phóng sanh, phản dĩ điên đảo tạo tác. Thật khả bi tai!
17. Răn Việc Sát Sanh Để Cầu Được Thỏa Nguyện
17. Răn việc sát sanh để cầu được thỏa nguyện
Có người hỏi: “Chuyện sát sanh để cầu nguyện của người đời chẳng giống nhau. Lược kể ra đây mấy ý tiêu biểu như sau: hoặc nhân có việc kiện tụng; hoặc nhân có bệnh khổ; hoặc cầu cho khỏi nạn nước, lửa; hoặc cầu được danh lợi; hoặc muốn yên nhà cửa, hoặc cầu đi đường xa bình an, hoặc cầu xóm làng an ổn, hoặc cầu được mùa màng... Có người thì sát sanh trước để cầu được thỏa nguyện, có người sau khi được việc lại sát sanh để hoàn nguyện, những việc ấy thế nào?”
Tông Bổn nói: “Việc ông vừa nói đó thật làm cho tôi nghẹn ngào không nói được nên lời.
”Người kia nói: “Tuy là như vậy, cũng xin sư làm sáng tỏ cho.”
Đáp: “Trước đây, chẳng phải tôi đã nói rồi sao? Người đời gặp phải tai họa, hoặc bị thất mùa, thảy đều là do nghiệp giết hại chiêu cảm mà có. Vì sao vậy? Trong mười nghiệp ác thì nghiệp giết hại là nặng hơn hết.
“Kinh Chánh pháp niệm dạy rằng: ‘Tạo lập một cảnh chùa không bằng cứu sống một sanh mạng.’ Cho nên có câu ngạn ngữ rằng: ‘Dẫu xây tháp Phật chín tầng, không bằng cứu sống một lần sanh linh.’ Chính là nghĩa ấy vậy. Nên biết rằng, con người so với loài vật, hình thể tuy có khác mà sanh mạng cũng đồng như nhau.
“Kinh Niết-bàn dạy rằng:
Ai cũng sợ đao trượng.
Không ai không tham sống.
Suy mình ra người khác.
Đừng giết hại, đánh đập.
“Tuy mang hình thể của loài cầm thú nhưng cũng biết tham sống, sợ chết. Vả lại, thân ta chỉ đau ngứa đôi chút mà còn khó chịu, huống chi phải chịu đựng dao thớt băm vằm? Ôi! Làm cho sanh linh phải đau đớn khổ sở để cầu được sự bình yên cho mình, thật là vô lý biết bao!
“Người xưa dạy rằng: ‘Vô tình mà giết hại còn phải chịu quả báo tai ương, huống chi cố ý giết hại thì trốn chạy đâu cho khỏi họa?’
“Than ôi! Nếu muốn cầu được thỏa nguyện, nên làm các việc thiện. Hoặc cúng Phật, trai Tăng, hoặc in kinh, tạo tượng, hoặc mua vật mạng phóng sanh, hoặc bố thí, cứu giúp người nghèo khổ, hoặc tụng kinh, lễ sám, hoặc xưng tội, giải oan, hoặc sửa cầu, làm đường xá, hoặc bố thí thuốc men, nước uống... Nếu làm được những việc như thế, ắt sẽ tùy chỗ mong cầu mà được thỏa nguyện.
“Người đời nay muốn được toại nguyện, sao chẳng xét việc làm của người xưa? Kìa như Vu công làm cai ngục, tu sửa cổng nhà rộng lớn;(1) họ Đậu cứu người, sanh được năm con vinh hiển;(2) vì lòng thương cứu ngỗng mà thành
———
(1) Vào đời Hán Tuyên đế (73-49 trước Công nguyên), Vu công làm quan hình án, xử quyết hình ngục công minh, tích nhiều âm đức. Ngày kia, cổng nhà ông nơi cố hương bị sập, nhân khi sửa lại, ông bảo thợ làm cho cao lớn hơn để xe tứ mã và lọng cao có thể vào được, vì ông tin chắc rằng nhờ âm đức của ông mà con cháu ông sẽ được hưng thạnh. Quả nhiên, về sau con ông là Vĩnh Lữ làm quan đến chức Ngự sử.
(2) Vào đời Ngũ đại, khoảng thế kỷ 10, có người họ Đậu hiệu là Yên Sơn, ba mươi tuổi chưa có con. Chiều mồng một Tết đi dâng hương tại chùa Diên Thọ, nhặt được của rơi 100 lượng bạc và 30 lượng vàng. Sáng sớm hôm sau có người đến chỗ đó mà khóc than rằng: ‘Cha tôi bị tội chết, đi vay mượn của bà con được một số vàng bạc để chuộc tội cho cha, chẳng may làm rơi mất, nay mạng cha ắt không qua khỏi.’ Người họ Đậu liền mang
tựu đạo Bồ Tát;(1)cứu thoát đàn kiến được quả báo đỗ trạng nguyên;(2)họ Khổng thả rùa, được đáp đền kim ấn;(3)chàng Dương cứu chim sẻ được đền trả bằng vòng ngọc.(4)
———
vàng bạc đến trả lại. Đêm ấy nằm mộng thấy ông nội đã mất về mách bảo rằng, nhờ ân đức ấy nên tuổi thọ được tăng thêm 24 năm, sau sanh được 5 con trai, cha con đều đỗ đạt làm quan lớn. Về sau quả nhiên ứng nghiệm đúng như lời ấy.
(1) Luận Trang nghiêm có ghi lại rằng: Thuở xưa có một vị tỳ-kheo đi khất thực, đến nhà người thợ kim hoàn. Chủ nhà đang xâu một hạt châu quý, để đó mà đi lấy cơm cho tỳ-kheo. Khi ấy, có con ngỗng chạy ngang, đớp lấy hạt châu quý mà nuốt đi. Chủ nhà trở lên thấy mất hạt châu, gạn hỏi vị tỳ-kheo. Tỳ-kheo nhìn thấy con ngỗng nuốt hạt châu nhưng không nỡ nói ra, vì e con ngỗng phải chết; lại không muốn nói phạm giới nói dối, nên chỉ lặng thinh không nói gì cả. Chủ nhà thấy vậy sanh nghi, cho rằng tỳ-kheo đã lấy trộm hạt châu. Gặn hỏi nhiều lần không nói, liền nổi giận đánh tỳ-kheo bị thương đến chảy máu ra sàn nhà. Con ngỗng nghe mùi tanh chạy đến uống máu, anh ta giận quá đập chết con ngỗng. Thấy ngỗng chết rồi, vị tỳ-kheo mới nói ra sự thật. Chủ nhà mổ bụng con ngỗng lấy lại được hạt châu. Bấy giờ mới ăn năn sám hối, hết lời xin lỗi vị tỳ-kheo. Tỳ-kheo hoan hỷ bỏ qua và thuyết pháp cho anh ta nghe. Vị tỳ-kheo nhân đó mà được tròn hạnh nguyện Bồ Tát.
(2) Vào đời nhà Tống, có hai anh em là Tống Giao và Tống Kỳ cùng đi học, trên đường gặp một ổ kiến bị mưa lớn trôi đi theo dòng nước. Hai anh em liền bẻ cành cây thả xuống nước cho kiến bò lên, cứu thoát tất cả lên bờ. Khi ấy có một thầy tăng đi qua, thấy việc ấy liền nói: Nhờ công đức này, về sau hai anh em đều sẽ thi đỗ trạng nguyên. Sau quả nhiên ứng nghiệm đúng như lời ấy.
(3) Trong sách Cối kê lục có ghi lại chuyện Khổng Du, lúc còn hàn vi thấy người ta nhốt một con rùa, bèn mua lấy mà thả xuống nước. Con rùa ngoái đầu nhìn lại ba, bốn lần rồi mới bò đi. Về sau, Du được phong đến tước hầu, sai thợ đúc ấn vàng. Khi đúc xong, bỗng thấy quả ấn có hình như con rùa, lại biết động đậy, ngoái đầu nhìn lại, hệt như con rùa khi trước được ông cứu sống. Bấy giờ ông mới biết rằng việc được phong hầu chính là phước báo của việc thả rùa ngày xưa.
(4) Vào đời Hậu Hán, có Dương Bảo là người nhân từ. Lúc chín tuổi, đi qua Hoa sơn thấy một con chim sẻ bị chim cưu đánh rớt xuống đất, có bầy kiến bu lại cắn. Bảo cứu lấy đem về nuôi sống rồi thả ra. Ngày kia, chim hóa làm một thiếu niên mặc áo vàng, mang đến tặng cho Bảo bốn chiếc vòng ngọc màu trắng, nói rằng: Đeo vòng ngọc này sẽ khiến cho con cháu được trong sạch và đời đời làm quan tới bậc Tam công. Về sau, lời ấy quả nhiên ứng nghiệm.
“Đó chính là: Làm việc lành chẳng cầu quả báo, mà tự nhiên quả báo chẳng mất. Những người ấy đều được phú quí lâu dài, cháu con xương thạnh.
“Lại như vị chân nhân họ Tôn, cởi áo chuộc rắn, được Thủy phủ truyền cho phương thuốc cứu người, sau được thành tiên;(1)thiền sư Diên Thọ trộm kho cứu vật mạng, thành bậc đại thiện tri thức trong tông môn, chứng Phật Bồ-đề.(2)
“Than ôi! Người đời không biết tránh việc giết hại, thường hành phóng sanh, ngược lại chỉ chuyên tạo tác những việc điên đảo, thất đáng thương thay!
———
(1) Sách Tiên truyện chép rằng: Tôn Tử Diêu là người Kinh triệu, tinh học Lão Trang, thông lẽ âm dương. Vua Thái tông muốn phong làm quan mà ông không chịu, về ở ẩn trong núi Thái Bạch. Ông có chuộc mạng một con rắn xanh, là con của Long Vương. Sau được truyền cho 30 bài thuốc của Thủy phủ, làm thành 30 quyển sách Dược phương truyền dạy trong đời. Ông dùng thuốc ấy cứu người nhiều năm, sau được thành tiên.
(2) Thiền sư Diên Thọ, trụ trì chùa Vĩnh Minh, quê ở Đơn dương. Khi chưa xuất gia làm quan Tri huyện, xuất tiền công khố mua vật mạng phóng sanh. Sau có người báo lên vua, vua xử tội chết chém. Ngài nhận tội, chịu chết mà thần sắc không biến đổi. Nhà vua thấy lạ, truyền hoãn việc hành hình và gọi đến tra hỏi. Ngài nói: Tôi tuy chịu tội chết nhưng đã cứu sống được rất nhiều sanh mạng, nên chẳng có gì hối tiếc. Vua nghe lời ấy liền đặc xá tha tội chết cho ông. Ông lại phát nguyện xin xuất gia, vua cũng chuẩn y. Từ đó về sau tu hành tinh tấn, cảm được đức Quán Âm rót nước cam lộ vào miệng, nên được tài biện luận linh thông. Ngài có biên soạn nhiều tác phẩm như Vạn Thiện đồng qui, Tông kính lục. Ngài trụ trì hai chùa Tuyết Đậu và Vĩnh Minh, đồ chúng có đến vài ngàn. Về sau ngài chuyên tu pháp môn Tịnh độ. Đến lúc lâm chung, ngài an nhiên ngồi niệm Phật mà viên tịch.
救患謟祭戒殺文
救患謟祭戒殺文
或曰。世之染病者,見服藥無効,遂殺猪羊六畜,諂祭鬼神求安,何如。
答曰。雪上加霜,苦中添苦。不知因果經云。今生短命多病者,皆從殺業中來。何不懺悔前愆,反以加増後罪。殺他死,捄吾生,人心安在。苦他身,保我命,天理不容。
問。亦有殺生諂祭而病痊者,何也。
答。命當不死而病痊,非殺生而病痊也。何則。若殺命捄得命,世閒王侯,將相,富貴人民,應得長生在世。何期又有多病夭促耶。只要知命樂天,自得無災少病。縱有禍患臨身,皆是宿業所感。
不見論語云。死生有命,富貴在天。又云。非其鬼而祭之,諂也。子疾病,子路禱。子曰。丘之禱久矣。
嗚呼。能依孔子行事,何必諂祭邪神。若不如斯,反損壽矣
Cứu Hoạn Siểm Tế Giới Sát Văn
Cứu hoạn siểm tế giới sát văn
Hoặc viết: Thế chi nhiễm bệnh giả, kiến phục dược vô hiệu, toại sát trư dương lục súc, siểm tế quỷ thần cầu an, hà như?
Đáp viết: Tuyết thượng gia sương, khổ trung thiêm khổ. Bất tri Nhân quả kinh vân: Kim sanh đoản mạng đa bệnh giả, giai tùng sát nghiệp trung lai. Hà bất sám hối tiền khiên, phản dĩ gia tăng hậu tội. Sát tha tử, cứu ngô sanh, nhân tâm an tại. Khổ tha thân, bảo ngã mạng, thiên lý bất dung.
Vấn: Diệc hữu sát sanh siểm tế nhi bệnh thuyên, hà dã?
Đáp: Mạng đương bất tử nhi bệnh thuyên, phi sát sanh nhi bệnh thuyên dã. Hà tắc? Nhược sát mạng cứu đắc mạng, thế gian vương hầu, tướng tướng, phú quý nhân dân, ưng đắc trường sanh tại thế, hà kỳ hựu hữu đa bệnh yểu xúc da? Chỉ yếu tri mạng lạc thiên, tự đắc vô tai thiểu bệnh. Túng hữu họa hoạn lâm thân, giai thị túc nghiệp sở cảm.
Bất kiến Luận ngữ vân: Tử sanh hữu mạng, phú quý tại thiên. Hựu vân: Phi kỳ quỷ nhi tế chi, siểm dã. Tử tật bệnh, tử lộ thỉnh đảo. Tử viết: Khâu chi đảo cửu hỹ.
Ô hô. Năng y Khổng tử hành sự, hà tất siểm tế tà thần. Nhược bất như tư, phản tổn thọ hỹ.
不見藥師經云。世人不知行善積德,反信邪魔外道,妖孽之師,妄說禍福,便生恐動,心不自安。卜問覓禍,殺種種衆生,解奏神明,呼諸魍魎。請乞福祐,欲冀延年,終不能得。愚癡迷惑,信邪倒見。遂令橫死,入於地獄,無有出期。
正所謂。求榮而反辱,非君子之行事也。
或曰。若不保捄於心何安。
答曰。若要保捄,非在殺生。修用全家齋戒,淨厨淨壇。或誦經禮懺,或買命放生,或粧畫佛像。如斯行事,佛祖許之。
何以故。行了善事,命終也,得超生善道。非但死者超昇,亦使見存獲福。若不信之,吾末如之何也。以矣。
Bất kiến Dược sư kinh vân: Thế nhân bất tri hành thiện tích đức, phản tín tà ma ngoại đạo yêu nghiệt chi sư, vọng thuyết họa phước, tiện sanh khủng động, tâm bất tự an, bốc vấn mịch họa, sát chủng chủng chúng sanh, giải tấu thần minh, hô chư võng lượng. Thỉnh khất phước hựu, dục ký diên niên, chung bất năng đắc. Ngu si mê hoặc, tín tà đảo kiến. Toại linh hoạnh tử, nhập ư địa ngục, vô hữu xuất kỳ.
Chánh sở vị: Cầu vinh nhi phản nhục, phi quân tử chi hành sự dã.
Hoặc viết: Nhược bất bảo cứu, ư tâm hà an.
Đáp viết: Nhược yếu bảo cứu, phi tại sát sanh. Tu dụng toàn gia trai giới, tịnh trù tịnh đàn. Hoặc tụng kinh lễ sám, hoặc mãi mạng phóng sanh, hoặc trang họa Phật tượng. Như tư hành sự, Phật tổ hứa chi.
Hà dĩ cố? Hành liễu thiện sự, mạng chung dã, đắc siêu sanh thiện đạo. Phi đãn tử giả siêu thăng, diệc sử kiến tồn hoạch phước. Nhược bất tín chi, ngô mạt như chi hà dã. Dĩ hỹ.
18. Răn Việc Sát Sanh Cầu Quỷ Thần Cứu Nạn
18. Răn việc sát sanh cầu quỷ thần cứu nạn
Có người hỏi: “Người đời có những kẻ khi bị bệnh uống thuốc chẳng lành liền giết heo, dê, súc vật mà cúng tế quỷ thần, cầu được yên lành, việc ấy thế
nào?”
Đáp: “Cũng như trên tuyết lại thêm sương, đã khổ càng thêm khổ! Trong kinh Nhân quả có dạy rằng: ‘Người đời chết yểu hoặc nhiều bệnh tật, đều là do nghiệp giết hại mà ra.’ Sao chẳng sám hối tội trước, lại còn gây thêm tội sau? Giết hại sanh mạng kẻ khác để cứu sống mạng mình, lòng người để ở đâu? Làm khổ thân kẻ khác để giữ lấy mạng sống của mình, lẽ trời chẳng dung tha.”
Lại hỏi: “Cũng có những kẻ giết hại vật mạng cúng tế mà khỏi bệnh, đó là tại sao?”
Đáp: “Mạng sống chưa dứt thì bệnh tự khỏi, chẳng phải nhờ giết hại mà được khỏi bệnh. Vì sao vậy? Nếu nhờ giết hại mà cứu được mạng sống thì những bậc vương hầu, quan tướng cùng những kẻ giàu sang ở thế gian ắt phải được sống mãi ở đời, vì sao lại phải chịu nhiều bệnh tật và chết yểu? Nên rõ biết căn mạng, vui theo đạo trời, tự nhiên sẽ được không tai họa, ít bệnh não. Dẫu có họa hoạn xảy đến, đó cũng là vì nghiệp trước chiêu cảm.
“Sách Luận ngữ nói: ‘Sống thác có mạng, giàu sang do trời. Không phải tổ tiên mình mà mình cúng tế, đó là nịnh bợ.’ Đức Khổng Tử có bệnh nặng, Tử Lộ thỉnh ngài làm lễ cầu đảo. Ngài nói: ‘Khâu này cầu đảo đã lâu rồi.’
“Than ôi! Nếu có thể làm theo như Khổng tử thì cần chi phải cúng bợ tà thần? Bằng chẳng được như vậy, ngược lại chỉ tổn thọ mà thôi.
“Kinh Dược sư dạy rằng: ‘Có những chúng sanh tin theo những tà ma ngoại đạo ở thế gian; nghe các thầy yêu nghiệt nói bậy việc họa phước, sanh ra sợ sệt, dao động, chẳng giữ được lòng chân chánh, bói toán hỏi việc tai họa, giết hại các loại chúng sanh, tâu bày lên các đấng thần minh, kêu gọi các loài quỷ thần sông, rạch, núi, hồ; thỉnh cầu ban phước, hy vọng kéo dài mạng sống, nhưng rốt cuộc chẳng thể được. Kẻ ngu si mê hoặc tin theo tà kiến điên đảo đành phải chết uổng. Đọa vào địa ngục chẳng biết lúc nào ra khỏi.”
“Như thế quả thật là cầu vinh mà hóa nhục, chẳng phải việc làm của bậc quân tử.”
Người kia lại hỏi: “Nếu chẳng cúng bái cầu an, làm sao được yên lòng?”
Đáp: “Nếu cầu an ổn, chẳng phải do nơi việc giết hại. Cả nhà nên trai giới, giữ sạch bếp núc, lập đàn thanh tịnh, hoặc tụng kinh, lễ sám, hoặc mua vật mạng phóng sanh, hoặc trang nghiêm, tô vẽ hình tượng Phật... Nếu làm được những việc ấy thì Phật Tổ chứng cho. Vì sao vậy? Vì nếu làm trọn việc lành thì lúc mạng chung sẽ được siêu sanh về cảnh giới lành. Chẳng những người chết được siêu thăng, mà cũng khiến cho người sống được thêm phước. Nếu chẳng tin theo lẽ ấy thì tôi cũng không còn biết làm sao hơn nữa.”
利益亡人戒殺文
利益亡人戒殺文
或曰。多見世人死亡,不信佛法行事,反以殺生,辦酒接客出喪。何如。
答曰。仁者之言甚善,吾亦不能捄之。
曰。何謂也。
曰。貪食酒肉者多,諸佛捄他不得,况我一人乎。
曰。然雖如是,亦有信者行之。
曰。善哉,善哉。不見地獄經云。爾時地藏菩薩白佛言。世尊。我觀閻浮衆生,舉足動步,無非是罪。縱修善事,多退初心。若遇惡緣,念念増長。不逢知識,勸化修持,展轉受苦不息。
又云。若人父母眷屬命終,宜爲設福以資前路。或懸旛蓋,及然油燈。或轉讀尊經。或供養佛像。乃至念佛,菩薩名號,歷在亡人耳根。縱有罪業亦得消除。
Lợi Ích Vong Nhân Giới Sát Văn
Lợi ích vong nhân giới sát văn
Hoặc viết: Đa kiến thế nhân tử vong, bất tín Phật pháp hành sự, phản dĩ sát sanh biện tửu tiếp khách xuất tang, hà như?
Đáp viết: Nhân giả chi ngôn thậm thiện, ngô diệc bất năng cứu chi.
Viết: Hà vị dã?
Viết : Tham thực tửu nhục giả đa, chư Phật cứu tha bất đắc, huống ngã nhất nhân hồ.
Viết: Nhiên tuy như thị, diệc hữu tín giả hành chi.
Viết: Thiện tai, thiện tai. Bất kiến Địa ngục kinh vân: Nhĩ thời Địa Tạng Bồ Tát bạch ngôn: Thế Tôn, ngã quán Diêm-phù chúng sanh, cử túc động bộ vô phi thị tội. Túng tu thiện sự, đa thối sơ tâm. Nhược ngộ ác duyên, niệm niệm tăng trưởng. Bất phùng tri thức khuyến hóa tu trì, triển chuyển thọ khổ bất tức.
Hựu vân: Nhược nhân phụ mẫu quyến thuộc mạng chung, nghi vị thiêát phước dĩ tư tiền lộ. Hoặc huyền phan cái, cập nhiên du đăng. Hoặc chuyển độc tôn kinh. Hoặc cúng dường Phật tượng. Nãi chí niệm Phật, Bồ Tát danh hiệu, lịch tại vong nhân nhĩ căn. Túng hữu tội nghiệp, diệc đắc tiêu trừ.
更爲身死之後,七七日內,修齋念佛。能使亡者超昇,見存獲益。是故我今對佛世尊,及天龍八部人等,勸於閻浮提眾生。臨終之日,愼勿殺害,拜祭鬼神。
何以故。無纖毫之力,利益亡人。但結罪緣,轉増深重。假使亡人在生修善,應得超昇,遇此陽眷惡緣,反墮惡道。何况不修之人能得脫苦。譬如有人,從遠地來,絶糧三日。所負擔物强過百斤。忽遇鄰人,更附少物。轉復困重。
說是語時會中有一長者名曰大辦,合掌恭敬問地藏菩薩言。大士。南閻浮提眾生,命終之後,小大眷屬,爲修功德,乃至設齋,是命終人得解脫否。
地藏答言。長者。我今爲未來現在一切眾生,乘佛威力,略說是事。
汝今再問,利益愈多。若人命終之時得聞一佛名,一菩薩名,或經中一偈一句,不問有罪
Cánh vị thân tử chi hậu, thất thất nhật nội, tu trai niệm Phật. Năng sử vong giả siêu thăng, kiến tồn hoạch ích. Thị cố ngã kim đối Phật Thế tôn, cập thiên long bát bộ nhân đẳng, khuyến ư Diêm-phù-đềchúng sanh. Lâm chung chi nhật, thận vật sát hại, bái tế quỷ thần.
Hà dĩ cố? Vô tiêm hào chi lực lợi ích vong nhân. Đãn kết tội duyên, chuyển tăng thâm trọng. Giả sử vong nhân tại sanh tu thiện, ưng đắc siêu thăng. Ngộ thử dương quyến ác duyên, phản đọa ác đạo. Hà huống bất tu chi nhân năng đắc thoát khổ? Thí như hữu nhân, tùng viễn địa lai, tuyệt lương tam nhật, sở phụ đảm vật, cường quá bách cân. Hốt ngộ lân nhân, cánh phụ thiểu vật. Chuyển phục khốn trọng.
Thuyết thị ngữ thời, hội trung hữu nhất trưởng giả, danh viết Đại Biện, hiệp chưởng cung kính vấn Địa Tạng Bồ Tát ngôn: Đại sĩ, Nam Diêm-phù-đề chúng sanh, mạng chung chi hậu, tiểu đại quyến thuộc, vị tu công đức, nãi chí thiết trai, thị mạng chung nhân đắc giải thoát phủ?
Địa Tạng đáp ngôn: Trưởng giả! Ngã kim vị vị lai hiện tại, nhất thiết chúng sanh, thừa Phật oai lực, lược thuyết thị sự.
Nhữ kim tái vấn, lợi ích dũ đa. Nhược nhân mạng chung chi thời đắc văn nhất Phật danh, nhất Bồ Tát danh, hoặc kinh trung nhất kệ nhất cú, bất vấn hữu tội vô tội, tất đắc giải thoát. Tuy đắc giải thoát, thất phần chi trung nhi
19. Răn Việc Giết Hại Vì Người Chết
無罪,悉得解脫。雖得解脫,七分之中而乃獲一。六分功德生者自受。吾勸善男女等,聞徤自修,分分己獲。
長者。若修度亡佛事,宜用嚴潔香羞,殷勤禮敬。若不如斯,存亡少益。
爾時長者歡喜,合掌而退。
嗚呼。先聖慈悲方便,只要後人信行。後人不信行,孤負先聖遺訓。
噫。世人愼終追遠,正在此時,不可不謹。
———
19. Răn việc giết hại vì người chết
Có người hỏi: “Tôi thường thấy người đời khi gia quyến có người chết thường chẳng tin làm theo Phật pháp, ngược lại còn giết hại vật mạng, bày rượu thịt mà đãi khách đến viếng tang, việc ấy thế nào?”
Đáp: “Quả thật có như lời ông nói, nhưng tôi cũng chẳng biết làm sao mà cứu họ!”
Hỏi: “Vì sao vậy?”
Đáp: “Những kẻ tham ăn thịt uống rượu nhiều vô kể, chư Phật còn không cứu được họ, huống chi là một mình tôi?”
hoạch nhất. Lục phần công đức, sanh giả tự thọ. Ngô khuyến thiện nam nữ đẳng, văn kiện tự tu, phần phần kỷ hoạch.
Trưởng giả! Nhược tu độ vong Phật sự, nghi dụng nghiêm khiết hương tu, ân cần lễ kính. Nhược bất như tư, tồn vong thiểu ích.
Nhĩ thời trưởng giả hoan hỷ, hiệp chưởng nhi thối.
Ô hô! Tiên Thánh từ bi phương tiện, chỉ yếu hậu nhân tín hành. Hậu nhân bất tín bất hành, cô phụ tiên thánh di huấn.
! Thế nhân thận chung truy viễn, chánh tại thử thời, bất khả bất cẩn.
———
Người kia nói: “Đành là như vậy, nhưng vẫn còn có nhiều người biết tin tưởng làm theo.”
Tông Bổn nói: “Lành thay, lành thay! Như trong kinh ĐịaTạng có ghi lại: ‘Khi ấy, Đại Bồ Tát Địa Tạng bạch Phật: Thế Tôn! Con xem thấy chúng sanh trong cõi Diêm-phùnày, khua tay động chân đều phạm vào tội lỗi. Giá như có những người tu tập điều lành thì đa phần là thối lui ngay từ lúc mới phát tâm. Nếu gặp các ác duyên thì nhanh chóng tăng trưởng. Nếu chẳng gặp bậc tri thức khuyên dạy việc tu trì thì phải xoay vần chịu khổ mãi không thôi.’
“Cũng trong kinh Địa Tạng, còn có đoạn dạy rằng: ‘Như cha mẹ, quyến thuộc mãn phần, nên làm các điều phước thiện để hồi hướng giúp ích cho họ trên con đường sắp tới. Hoặc treo cờ phướn, thắp đèn nhang, tụng đọc kinh Phật; hoặc cúng dường trước tượng Phật, cho đến niệm danh hiệu Phật, Bồ Tát nhiều lần bên tai người chết. Nhờ đó mà người chết dù có tội nghiệp cũng được tiêu trừ.
“Lại vì người đã chết mà trong vòng bốn mươi chín ngày tinh chuyên trai giới niệm Phật. Như vậy có thể giúp cho người chết được siêu thăng, mà người còn sống cũng được nhiều lợi ích. Vì thế, hôm nay con đối trước đức Phật Thế Tôn và đại chúng mà khuyên dạy tất cả chúng sanh trong cõi Diêm-phù-đề, khi có người thân qua đời, phải thận trọng tránh việc giết hại sanh linh mà bái tế quỷ thần. Vì sao vậy? Việc ấy thật chẳng có chút lợi ích nào cho vong linh người chết, chỉ kết thêm tội duyên, càng thêm nặng tội. Ví như lúc bình sanh người chết đã từng tu tập phước thiện, lẽ ra sẽ được siêu thăng, nhưng gặp những ác duyên do thân quyến còn sống tạo ra, liền phải rơi ngay vào nẻo ác. Huống chi đối với những người không có tu hành thì làm sao thoát được cảnh khổ? Cũng giống như có người từ phương xa đến, đã ba ngày không có gì ăn, lại phải gánh vác vật nặng hơn trăm cân, chợt có người bên cạnh lại nhờ vác thêm một ít đồ nữa. Thật càng thêm khốn khổ, nặng nề.’
“Khi Bồ Tát Địa Tạng nói ra những lời ấy rồi, trong pháp hội có một vị trưởng giả tên là Đại Biện, chắp tay cung kính thưa hỏi Bồ Tát Địa Tạng rằng: ‘Bạch Đại sĩ! Những chúng sanh trong cõi Nam Diêm-phù-đề, sau khi
chết rồi, nếu có họ hàng thân quyến vì họ mà tu các công đức, cho đến thiết trai cúng dường, thì những người chết ấy có được giải thoát hay chăng?’
“Bồ Tát Địa Tạng đáp: ‘Trưởng giả! Nay tôi sẽ nương oai lực của Phật, vì hết thảy chúng sanh đời này và đời sau mà nói sơ qua việc ấy. Câu hỏi của ông thật mang lại rất nhiều lợi ích. Nếu người trong lúc lâm chung mà được nghe người sống đọc tụng danh hiệu của một đức Phật hay Bồ Tát, hoặc một bài kệ, một câu kinh, thì cho dù có tội hay không có tội cũng đều được giải thoát. Tuy được giải thoát, nhưng trong bảy phần công đức thì người chết ấy chỉ được hưởng có một phần thôi, còn sáu phần thuộc về người sống. Vì thế, ta khuyên tất cả thiện nam, tín nữ nghe biết rồi phải gắng sức tự tu thì tự mình được hưởng phần lợi ích.
“Này trưởng giả! Nếu muốn theo pháp Phật mà cứu độ vong linh, phải dùng hương hoa tinh khiết trang nghiêm, ân cần lễ kính. Nếu không làm theo như vậy thì kẻ sống người chết đều chẳng được phần lợi ích.
“Bấy giờ, trưởng giả Đại Biện vui mừng chắp tay lui xuống.
“Than ôi! Bậc Thánh từ xưa đã từ bi bày phương tiện, người sau chỉ cần tin nhận, vâng làm. Nếu chẳng tin, chẳng làm, thật đã phụ lòng bậc Thánh để lại lời dạy dỗ.
“Ôi! Phút lâm chung của người đời, phải hết sức thận trọng như tiễn người đi xa. Chính là vào lúc này, không thể không cẩn trọng.”
預修超薦戒殺文
預修超薦戒殺文
或曰。世之預修者頗多,立志持齋者不一。或持三年者,或持周年者。或持正,五,九者。或持正,七,十者。或持佛誕日者,或持十齋者。或持六齋者。或持朔,望,三,八者。此等,未齋之先,多有殺生買肉以關素。後至年月日時未滿,就便殺生買肉以破齋。何如。
答曰。發心固爲美矣,只緣理不明。不知持齋者,正爲戒殺也。何故。福未修而罪先作。善未圓而惡就加。此等亂作胡行,焉可謂之齋也。莫說無功,惟恐有罪。若肯一心長齋念佛,决定往生淨土。若不如此,依舊輪迴。遂使來生有罪,有福,有苦,有樂。
何則。受苦受患之時,是殺生造業之報。受福受樂之時,是持齋積善之報。子若不信吾言,現有四種之人可驗。今生或有福有壽者,有福無壽者,無福有壽者,無福無壽者。或曰。此上四種之疑,乞師明矣。
Dự Tu Siêu Tiến Giới Sát Văn
Dự tu siêu tiến giới sát văn
Hoặc viết: Thế chi dự tu giả phả đa, lập chí trì trai giả bất nhất. Hoặc trì tam niên giả, hoặc trì chu niên giả. Hoặc trì chánh, ngũ, cửu giả. Hoặc trì chánh, thất, thập giả. Hoặc trì Phật đản nhật giả. Hoặc trì thập trai giả. Hoặc trì lục trai giả. Hoặc trì sóc, vọng, tam, bát giả. Thử đẳng, vị trai chi tiên đa hữu sát sanh, mãi nhục dĩ quan tố. Hậu chí niên nguyệt nhật thời vị mãn, tựu tiện sát sanh mãi nhục dĩ phá trai, hà như?
Đáp viết: Phát tâm cố vi mỹ hỹ, chỉ duyên lý bất minh. Bất tri trì trai giả, chánh vi giới sát dã. Hà cố? Phước vị tu nhi tội tiên tác, thiện vị viên nhi ác tựu gia. Thử đẳng loạn tác hồ hành, yên khả vị chi trai dã? Mạc thuyết vô công, duy khủng hữu tội. Nhược khẳng nhất tâm trường trai niệm Phật, quyết định vãng sanh Tịnh độ. Nhược bất như thử, y cựu luân hồi. Toại sử lai sanh, hữu tội hữu phước, hữu khổ hữu lạc.
Hà tắc? Thọ khổ thọ hoạn chi thời, thị sát sanh tạo nghiệp chi báo. Thọ phước thọ lạc chi thời, thị trì trai tích thiện chi báo. Tử nhược bất tín ngô ngôn, hiện hữu tứ chủng chi nhân khả nghiệm. Kim sanh hoặc hữu phước hữu thọ giả, hữu phước vô thọ giả, vô phước hữu thọ giả, vô phước vô thọ giả.
Hoặc viết: Thử thượng tứ chủng chi nghi, khất sư minh hỹ.
今生有福有壽者,前世布施及齋戒也。有福無壽者,雖布施不戒殺也。無福有壽者,專持齋不捨財也。無福無壽者,又慳貪又殺生也。
或曰。此疑雖决,再問一端。世之或修延生功德者,或爲度亡佛事者,多有未做功果之前,盡說請人扶持,先殺生辦酒以待衆。後至功果未了,妄稱關當安神,就殺生置酒以開筵。何如。
答曰。此等愚夫可悲可痛。譬如有人以血汙身,還將血洗,能得淨乎。此等因果不知,反加存亡罪苦。
故寒山拾得云。
昨日方設齋,
今朝宰六畜。
一度造天堂,
百度造地獄。
嗚呼。持齋功德未滿一分,而殺生之罪已具百分矣。如此者,焉得利益存亡,陰超陽慶。若修功果,酒尚不應飲破,况殺生食肉乎。
Viết: Kim sanh hữu phước hữu thọ giả, tiền thế bố thí cập trai giới dã. Hữu phước vô thọ giả, tuy bố thí bất giới sát dã. Vô phước hữu thọ giả, chuyên trì trai bất xả tài dã. Vô phước vô thọ giả, hựu xan tham hựu sát sanh dã.
Hoặc viết: Thử nghi tuy quyết, tái vấn nhất đoan. Thế chi hoặc tu duyên sanh công đức giả. Hoặc vi độ vong Phật sự giả. Đa hữu vị tố công quả chi tiền, tận thuyết thỉnh nhân phò trì, tiên sát sanh biện tửu dĩ đãi chúng. Hậu chí công quả vị liễu, vọng xưng quan đương an thần, tựu sát sanh trí tửu dĩ khai diên. Hà như?
Đáp viết: Thử đẳng ngu phu, khả bi khả thống, thí như hữu nhân, dĩ huyết ố thân, tương huyết tẩy, năng đắc tịnh hồ? Thử đẳng nhân quả bất tri, phản gia tồn vong tội khổ.
Cố Hàn Sơn Thập Đắc vân:
Tạc nhật phương thiết trai.
Kim triêu tể lục súc.
Nhất độ tạo thiên đường.
Bách độ tạo địa ngục.
Ô hô! Trì trai công đức vị mãn nhất phần, nhi sát sanh chi tội dĩ cụ bá phần hỹ. Như thử giả, yên đắc lợi ích tồn vong, âm siêu dương khánh? Nhược tu công quả, tửu thượng bất ưng ẩm phá, huống sát sanh thực nhục hồ?
金光明經因果云。宋朝,紹興年間,淮陰有小民丧女,經寒飲恨,無以爲薦。其母截髪,買錢六百,將欲請僧做佛事。
忽有五僧門前經過,遂迎請入。其僧轉相推托,良久一僧肯之。卽訪諸鄰得金光明經一部。讀誦以竟,回向就齋而去。
衘上忽偶向之四僧,邀共酒家就座。忽聞窻外有聲呼轉經僧莫飲酒。僧問何人。遂泣曰。我看經家亡女也。淪滯冥途日久。今蒙師課經功德,方得脫罪超生。師若飲酒,破齋,令我依前沈墜。言以不見。僧慚而退。
其後五僧全持齋戒,念佛叅禪,皆得果,證菩提,咸作人天眼目。
吁。一鬼度五僧,正此謂也。如是因果昭然,豈可飲酒食肉。若不齋戒精嚴,功果亦無益矣。
Kim Quang Minh kinh nhân quả vân: Tống triều, Thiệu Hưng niên gian, Hoài Âm hữu tiểu dân táng nữ, kinh hàn ẩm hận, vô dĩ vi tiến. Kỳ mẫu tiệt phát, mại tiền lục bách, tương dục thỉnh tăng tố Phật sự. Hốt hữu ngũ tăng môn tiền kinh quá, toại nghinh thỉnh nhập. Kỳ tăng chuyển tương thôi thác, lương cửu nhất tăng khẳng chi. Tức phóng chư lân, đắc Kim Quang Minh kinh nhất bộ, độc tụng dĩ cánh, hồi hướng tựu trai nhi khứ.
Nhai thượng hốt ngẫu hướng chi tứ tăng, yêu cộng tửu gia tựu tòa. Hốt văn song ngoại hữu thanh hô: Chuyển kinh tăng mạc ẩm tửu. Tăng vấn hà nhân. Toại khấp viết: Ngã khán kinh gia vong nữ dã. Luân trệ minh đồ nhật cửu, kim mông sư khóa kinh công đức, phương đắc thoát tội siêu sanh. Sư nhược ẩm tửu phá trai, linh ngã y tiền trầm trụy. Ngôn dĩ bất kiến, tăng tàm nhi thối.
Kỳ hậu ngũ tăng, toàn trì trai giới, niệm Phật tham thiền. Giai đắc quả, chứng Bồ-đề, hàm tác nhân thiên nhãn mục.
Hu. Nhất quỷ độ ngũ tăng, chánh thử vị dã. Như thị nhân quả chiêu nhiên, khởi khả ẩm tửu thực nhục? Nhược bất trai giới tinh nghiêm, công quả diệc vô ích hỹ.
20. Răn Việc Giết Hại Trước Khi Cầu Siêu, Trai Giới
20. Răn việc giết hại trước khi cầu siêu, trai giới
Có người hỏi: “Người đời muốn theo việc tu tập cũng nhiều, nhưng phát nguyện ăn chay chẳng giống nhau. Có người phát nguyện ăn chay ba năm, có người trọn một năm, có người nguyện ăn chay tháng giêng, tháng năm, tháng chín, lại có người ăn chay tháng giêng, tháng bảy, tháng mười; hoặc có kẻ ăn chay trong ngày Phật đản; hoặc có người ăn chay mỗi tháng mười ngày, hoặc sáu ngày; lại cũng có người ăn chay vào các ngày rằm, mồng một, hoặc mồng tám, mười tám và hai mươi tám. Trong số những người phát nguyện ăn chay như thế, có nhiều người trước khi bắt đầu ăn chay lại giết súc vật hoặc mua thịt về làm tiệc trước lúc ăn chay, no say thỏa thích một bữa để hôm sau bắt đầu ăn chay. Rồi đến khi kỳ hạn phát nguyện ăn chay còn chưa dứt, lại làm việc giết hại súc vật hoặc mua thịt về chuẩn bị làm tiệc phá trai. Việc ấy thế nào?”
Đáp: “Sự phát tâm như vậy tất nhiên là tốt đẹp. Chỉ vì không hiểu rõ lý chân thật, không biết rằng việc ăn chay chính là vì để tránh giết hại sanh mạng. Sao vậy? Phước chưa tu mà đã phạm tội trước, việc thiện chưa tròn mà việc ác lại tăng thêm? Những kẻ hành động rối loạn xằng bậynhư vậy sao có thể gọi là trai giới? Đừng nói chẳng được công đức mà e là còn thêm tội lỗi. Nếu có thể hết lòng ăn chay niệm Phật lâu ngày, chắc chắn sẽ được vãng sanh Tịnh độ. Bằng chẳng như vậy, phải chịu luân hồi như cũ. Rồi trong những kiếp sắp tới sẽ phải trải qua đủ điều tội, phước, khổ, vui.
“Vì sao vậy? Khi phải chịu khổ não, hoạn nạn, ấy là quả báo của tội giết hại. Khi được hưởng phước lộc, vui vẻ, đó là quả báo của việc ăn chay làm thiện. Nếu ông chẳng tin lời ta, có thể tự nghiệm thấy trước mắt có bốn hạng người khác nhau. Có hạng người được hưởng đủ phước lộc và sống lâu; có hạng người được hưởng phước mà không sống lâu; có hạng người không được hưởng phước nhưng sống lâu; và có hạng người chẳng được hưởng phước, cũng chẳng được sống lâu.
Người kia thưa rằng: “Tôi có chỗ chưa rõ về bốn hạng người ấy, xin thầy dạy cho.”
Đáp: “Trong đời này, người được hưởng đủ phước lộc và sống lâu là nhờ đời trước đã bố thí và trai giới. Người được hưởng phước mà không sống lâu là vì xưa kia có bố thí nhưng chẳng tránh việc giết hại. Người không được hưởng phước nhưng sống lâu là vì thuở trước có trì trai mà chẳng làm việc bố thí. Kẻ chẳng được hưởng phước, cũng chẳng được sống lâu là do đời trước tham lam, keo lận và giết hại chúng sanh.”
Lại nói: “Chỗ nghi ngờ ấy đã dứt, xin hỏi thêm một việc nữa. Ở đời có những kẻ tu công đức để cầu sống lâu, hoặc có những kẻ làm Phật sự cầu siêu độ vong linh, nhưng trước khi làm công quả lại nghĩ rằng vì cầu thỉnh người giúp việc cho mình nên phải giết gia súc lấy thịt, bày tiệc rượu thết đãi. Sau đó, khi công quả chưa rồi lại nói bậy là đóng cửa an thần, lại giết mổ gia súc và bày tiệc rượu nữa. Việc ấy thế nào?”
Đáp: “Thật đáng thương xót, đau đớn thay cho những kẻ mê muội ấy! Ví như có người bị máu làm dơ mình, lại dùng máu để rửa thì có sạch được chăng? Những người ấy không biết lẽ nhân quả nên ngược lại càng làm tăng thêm tội lỗi và khổ não cho cả người sống lẫn người chết.
“Cho nên, trong tập thơ của Hàn Sơn và Thập Đắc có bài nói rằng:
Hôm trước vừa làm chay,
Hôm sau giết súc vật.
Một đường lên cõi lành,
Trăm nẻo xuống địa ngục.
“Than ôi! Công đức của việc ăn chay chưa được một phần, mà tội giết hại đã đủ trăm phần! Làm như vậy thì sao có thể đạt được lợi ích, sao có thể khiến cho cho người sống được hưng thịnh, người chết được siêu độ? Nếu thật tu công quả thì đến rượu cũng không được phá giới mà uống, huống chi lại còn làm việc giết hại, ăn thịt?
“Về lẽ nhân quả liên quan đến kinh Kim Quang Minh, có tích xưa kể lại rằng:(1)‘Triều Nam Tống, vào khoảng niên hiệu Thiệu Hưng (1131 - 1161), ở đất Hoài Âm có một người con gái nhà dân nghèo qua đời. Nghèo khó
———
(1) Nguyên bản ghi là Kim Quang Minh kinh nhân quả, nhưng theo nội dung ở đây thì không thể có trong kinh Kim Quang Minh, e có sự nhầm lẫn khi khắc bản. Chúng tôi đã chỉnh lại cho hợp lý.
không lấy gì làm tuần thất, bà mẹ liền cắt mái tóc đem bán được sáu trăm đồng tiền, định dùng thỉnh Tăng đến làm Phật sự siêu độ cho con. Bỗng có năm thầy tăng đi ngang qua, bà liền ra rước vào nhờ tụng kinh siêu độ. Ban đầu, các thầy đùn đẩy mãi cho nhau, chẳng ai chịu nhận, hồi lâu mới có một thầy đồng ý. Bà lão chạy sang các nhà hàng xóm, hỏi mượn được một bộ kinh Kim Quang Minh. Thầy tụng kinh xong, hồi hướng và tựu trai rồi đi.
“Trên đường gặp lại bốn thầy tăng trước đó, cả năm người cùng vào quán rượu mà ngồi. Bỗng nghe ngoài cửa có tiếng kêu lớn rằng: ‘Thầy tăng vừa mới tụng kinh, xin đừng uống rượu!’ Thầy tăng liền hỏi: ‘Ai đó?’ Liền nghe có tiếng khóc và đáp rằng: ‘Tôi là đứa con gái đã chết vừa được thầy tụng kinh siêu độ. Tôi bị trầm luân sa đọa, nay nhờ công đức khóa kinh của thầy mà được thoát tội siêu sanh. Bây giờ nếu thầy uống rượu, phá trai giới, ắt tôi sẽ bị đọa lạc như trước.’ Nói xong liền biến mất. Thầy tăng hổ thẹn, ra đi. Về sau, cả năm thầy tăng ấy đều nghiêm trì trai giới, niệm Phật tham thiền, đều được đắc quả, chứng Bồ-đề, làm bậc sáng suốt lỗi lạc trong hai cõi trời, người.
“Ôi! Đó quả thật là một hồn ma mà độ được năm thầy tăng. Nhân quả đã rõ rệt như vậy, há nên ăn thịt uống rượu hay sao? Nếu chẳng trai giới tinh nghiêm, công quả cũng thành ra vô ích!
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
