Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 12/28

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Sách › Nguyễn Minh Tiến

Quy Nguyên Trực Chỉ

Tác giả
Tông Bổn
Dịch giả
Nguyễn Minh Tiến
Thông tin
Ghi trên sách: Đại Sư Tông Bổn - Dịch Và Chú Giải: Nguyễn Minh Tiến - Hiệu Đính Hán Văn: Nguyễn Minh HiếnVăn Hóa Thông Tin, 2011

7. Đông Pha Học Sĩ Thuyết Về Việc Ăn Uống

於戲。食之者,不仁人。仁人者,不食矣。明道先生曰。人吾同胞,畜吾同氣。

裴相國云。血氣之屬,必有知。凡有知者,必同體。

孟子曰。見其生,不忍見其死。聞其聲,不忍食其肉。

是故君子所當深戒也。

———

7. Đông Pha Học sĩ thuyết về việc ăn uống

Giữa khoảng âm dương trong vòng trời đất phát sanh muôn loài muôn vật. Muôn vật đều có ích cho sanh linh, mà trong tất cả sanh linh thì con người là cao trổi nhất. Tuy là cao trổi nhất nhưng vẫn phải nương vào việc ăn uống làm gốc. Có ăn uống no đủ rồi mới có thể lập thân, lập hạnh.

Muốn nuôi thân cần phải dùng những vật như lúa, nếp, bắp, đậu cùng là dưa, trái, cà, rau... Muốn lập hạnh, ắt phải thực hành những đức nhân, nghĩa, lễ, trí, tín và theo những nghề nghiệp thuộc các giới sĩ, nông công, thương. Cho nên, người đời đều có thể tùy ý mà lập thân và lập hạnh.

Vả lại, loài vật cũng là sanh linh, cũng có mạng sống, cũng có cái lý Ngũ thường, cũng biết vui mừng, nóng giận,

Ô hô! Thực chi giả, bất nhân nhân. Nhân nhân giả, bất thực hỹ. Minh Đạo tiên sanh viết: Nhân ngô đồng bào, súc ngô đồng khí.

Bùi Tướng quốc vân: Khí huyết chi thuộc, tất hữu tri. Phàm hữu tri giả, tất đồng thể.

Mạnh tử viết: Kiến kỳ sanh bất nhẫn kiến kỳ tử. Văn kỳ thanh, bất nhẫn thực kỳ nhục.

Thị cố quân tử sở đương thâm giới dã.

———

buồn đau, sợ sệt, cử động tới lui, lên xuống. Chúng cũng biết đau đớn, ngứa ngáy, biết no, biết đói, có sự sanh sản, trìu mến, đùm bọc nhau như ta vậy. Than ôi! Người đời vì tham ăn uống nên bắt chúng mà nướng, mà trui, thật đáng thương thay!

Ôi! Hình thể tuy chẳng đồng với ta, nhưng mạng sống vẫn không khác! Nấu nướng thân xác chúng để nuôi dưỡng thân ta, giết hại mạng sống của chúng để nuôi sống mạng mình, thật không phải là lòng nhân, chính là ý tưởng ngu si. Phàm những kẻ ăn thịt đều là phạm vào Ngũ thường.

Giết mổ thân chúng để được miếng ăn ngon béo, đó là không có nhân. Chia lìa quyến thuộc chúng, nhóm họp người thân của mình, đó là không có nghĩa. Đem xác thịt chúng mà hiến cúng thần linh của mình, đó là không có lễ. Nói rằng được hưởng lộc mà chúng phải chịu nạn dao

優曇祖師戒殺文

thớt băm vằm, đó là không có trí. Đặt mồi nhử, mưu mô lừa phỉnh, khiến chúng phải sa vào hầm bẫy, đó là không có tín.

Than ôi! Người sống ở đời đều phải nương theo ngũ thường, biết mà vẫn cố ý phạm vào, thật chẳng đáng làm người!

Lại nữa, người đời thường nói rằng: “Vì thiếu nợ tiền bạc nên phải làm thú để trả. Đó là lộc đáng hưởng, không có tội lỗi.”

Xét kỹ ra, lời ấy chẳng đúng. Nhân vì các loại sanh linh đều có đồng mạng sống như con người. Mạng là mạng của riêng mình, nợ là chuốc lấy ở đời. Nợ có thể bỏ được

———

優曇祖師戒殺文

卵,胎,濕,化,飛走蟲魚,皆未來諸佛之流,或過去多生父母。

至於,顒顒怖死,汲汲貪生。避苦而樂其身,此情一等。求安而養其命,斯理萬均。何乃聲哀哀而牽上刀砧。眼盼盼而驅就死地。或張羅亘野布綱連山,火逐嶺以高低,烟隨處而疎密。疾電之鷹爭舉,追風之馬競前。猿睹箭以魂飛,雁看弓而膽落。解頭陷腦之酸,難抵。

Ưu Đàm Tổ Sư Giới Sát Văn

nhưng mạng thì không thể bỏ. Nếu cứ luân chuyển oán thù, thay nhau mà chịu hại; nay sắp bị giết thịt chẳng đáng thương sao?

Ôi! Kẻ ăn thịt là bất nhân. Người có nhân thì chẳng ăn thịt! Tiên sanh Minh Đạo nói rằng: “Người là đồng bào với ta, thú là đồng khí với ta.” Bùi Tướng quốc nói: “Những loại có huyết khí đều có tri giác, hễ có tri giác thì đồng thể với ta.” Mạnh tử dạy rằng: “Đã thấy con thú đang sống, chẳng nỡ nhìn nó chết; nghe tiếng nó kêu la, chẳng nỡ ăn thịt nó.”

Cho nên, người quân tử phải thường kiêng tránh việc giết hại.

———

Ưu đàm Tổ sư giới sát văn

Nỗn thai thấp hóa, phi tẩu trùng ngư, giai vị lai chư Phật chi lưu, hoặc quá khứ đa sanh phụ mẫu.

Chí ư ngung ngung bố tử, cấp cấp tham sanh. Tỵ khổ nhi lạc kỳ thân, thử tình nhất đẳng. Cầu an nhi dưỡng kỳ mạng, tư lý vạn quân. Hà nãi thanh ai ai nhi khiên thượng đao chân. Nhãn phán phán nhi khu tựu tử địa. Hoặc đương la tuyên dã, bố võng liên sơn. Hỏa trục lĩnh dĩ cao đê, uyên tùy xứ như sơ mật. Tật điển chi ưng tranh tử. Truy phong chi mã cạnh tiền. Viên đổ tiễn dĩ hồn phi. Nhạn khán cung nhi đảm lạc. Giải đầu hãm não chi toan, nan để. Đỗng

洞胸徹骨之痛,奚禁。况斯等,共禀五行,俱含四象。同沾佛性,共有神明。

何乃,陳此肉山,樹斯炮烙。克其口復,委彼心肝。殊不知斷其命者,是出佛身之血。食其肉者,寧非父母之身。造殺害之深尤,斷慈悲之種性。生前福壽,暗裏消磨。死後沈淪,刀山劍樹。還作雞猪魚兔,次第填償。至於宰割烹炮,因果相似。諦觀食肉,可謂寒心。

縱售易於屠門,亦難逃於重罪。菩薩寧當破骨,終不食噉眾生。是以白兔焚身,而仙人不顧也。草尙不拔,肉豈容嘗。

遠彼庖厨,有聞聲不忍之訓。養他出賣,同口殺心食之尤。大聖垂慈,所以制戒。永斷殺生,其德大也。修淨圡人,故當持守。

可謂。

不貪香餌味,

始是碧潭龍。

hung triệt cốt chi thống, hề câm. Huống tư đẳng, cộng bẩm ngũ hành, câu hàm tứ tượng. Đồng triêm Phật tánh, cộng hữu thần minh.

Hà nãi, trần thử nhục sơn, thọ tư pháo lạc. Khắc kỳ khẩu phúc, ủy bỉ tâm can. Thù bất tri đoạn kỳ mạng giả, thị xuất Phật thân chi huyết; thực kỳ nhục giả, ninh phi phụ mẫu chi thân. Tạo sát hại chi thâm vưu, đoạn từ bi chi chủng tánh. Sanh tiền phước thọ, ám lý tiêu ma. Tử hậu trầm luân, đao sơn kiếm thọ. Hoàn tác kê chữ ngư thố, thứ đệ điền thường. Chí ư tể các phanh pháo, nhân quả tương tự. Đế quan thực nhục. Khả vị hàn tâm.

Túng thụ dịch ư đồ môn. Diệc nan đào ư trọng tội. Bồ Tát ninh đương phá cốt, chung bất thực đạm chúng sanh. Thị dĩ bạch thố phàn thân, nhi tiên nhân bất cố dã. Thảo thượng bất bạt, nhục khởi dung thường.

Viễn bỉ bào trù, hữu văn thanh bất nhẫn chi huấn. Dưỡng tha xuất mại, đồng khẩu sát tâm thực chi cưu. Đại thánh thùy từ, sở dĩ chế giới. Vĩnh đoạn sát sanh, kỳ đức đại dã. Tu Tịnh độ nhân, cố đương trì thủ.

Khả vị:

Bất tham hương nhị vị,

Thủy thị bích đàm long.

8. Bài Văn Giới Sát Của Tổ Sư Ưu Đàm

8. Bài văn giới sát của Tổ sư Ưu Đàm

Tất cả những loài sanh ra từ trứng, từ bào thai, từ nơi ẩm thấp, từ sự biến hóa, bao gồm các loài biết bay trên trời, biết chạy dưới đất, cá lặn trong nước, cho đến côn trùng, sâu bọ... hết thảy đều là chư Phật trong tương lai,(1) hoặc là cha mẹ nhiều đời của ta trong quá khứ.

Lại xét cho đến lẽ hết lòng sợ chết, gấp rút tham sống, tránh điều khổ, tìm điều sung sướng, thì giữa ta và muôn vật đều như nhau cả. Cầu được yên thân nuôi dưỡng mạng sống, lẽ ấy muôn loài đều không khác. Vì sao đã nghe tiếng kêu thảm thiết mà còn lôi dắt đến chỗ giết mổ; đã thấy mắt nhìn sợ sệt van cầu mà lại đẩy xô đến nơi phải chết?

Lại bẫy rập đầy núi, lưới giăng khắp đồng, đốt lửa đầy non; khói xông khắp chốn; ngựa khỏe rượt theo, chim ưng bắt lấy.(2)Vượn nhìn mũi tên bay mất hồn; chim thấy dây cung buông khiếp vía! Nỗi chua cay nát óc bể đầu, làm sao chịu nỗi? Niềm khổ đau mổ bụng lóc xương, thật khá thương thay! Huống chi, muôn loài đều chẳng khác với ta, đều quý thân mạng, đều có tánh Phật, cũng đủ tâm tình cảm xúc, cũng đủ tánh linh.

Sao nỡ bày việc giết hại, thịt xương chất thành núi, nấu nướng chiên xào? Miếng ngon ở miệng mình mà hủy hoại tim gan chúng! Chẳng biết rằng giết hại chúng sanh tức là làm thân Phật chảy máu; ăn thịt chúng sanh chính

———

(1) Vì Phật có dạy rằng: “Tất cả chúng sanh đều là Phật sẽ thành.”

(2) Ở đây mô tả cảnh đi săn ngày xưa, người đi săn cưỡi ngựa bắn tên, có mang theo chó săn và chim ưng để lùng sục, bắt mồi.

ăn thịt cha mẹ đời trước của mình. Dứt mất hạt giống từ bi, tạo thêm tội nghiệp sát hại. Phước thọ trong đời này phải tiêu mòn, đứt đoạn; sau khi chết còn phải chìm đắm trong rừng kiếm, núi đao; rồi phải sanh trở lại làm gà, heo, cá, thỏ... lần lượt trả nợ, cũng sẽ bị nấu nướng, mổ xẻ, nhân quả tương tợ. Cho nên, xét kỹ việc ăn thịt thật đáng khiếp sợ!

Cho đến như kẻ chuyên mua bán thịt cũng không tránh khỏi tội nghiệp nặng nề. Bồ Tát thà chịu nát xương chứ không ăn nuốt xương thịt chúng sanh. Cho nên, thỏ trắng tự thiêu để cúng dường mà tiên nhân không thọ dụng.(1)Đến cây cỏ còn không nhổ hại, há lại ăn thịt chúng sanh hay sao?

Có lời dạy rằng: Nên xa chỗ bếp núc, nghe tiếng kêu la của con vật thì chẳng nỡ ăn thịt.(2)Nuôi dưỡng súc vật để bán thì cũng đồng tội như kẻ giết hại, ăn thịt. Đức Phật rủ lòng từ bi nên chế định giới không giết hại. Như dứt hẳn được việc giết hại, thật là đức lớn thay! Người tu Tịnh độ phải gắng giữ gìn.

Nên có thể nói rằng:

Chẳng tham mùi hương nhử,

Mới thật bậc chân tu!

———

(1) Thuở xưa, có một vị tiên nhân tu hành trong một động đá trên núi. Đến năm trời hạn, trong núi chẳng còn hoa, quả và nước. Ông muốn đi xuống chợ hóa trai. Có con thỏ trắng ở đó, không muốn ông bỏ việc tu tập nên tự nhào mình vô lửa thiêu mình để cúng dường cho ông ăn. Ông chạy đến lấy con thỏ ra khỏi lửa, dù đã chết rồi mà vẫn chẳng nỡ ăn thịt nó, rồi ông quyết chí ở lại trong núi mà tu hành.

(2) Đây là lời dạy của Nho gia, nguyên ý là: Người quân tử chẳng gần việc bếp núc, nghe tiếng kêu của con vật khi bị giết thì không ăn thịt của nó.

佛印禪師戒殺文

佛印禪師戒殺文

鱗甲羽毛諸品類,

眾生與佛心無二。

只爲當初錯用心,

致使今生頭角異。

水中游林裏戲,

何忍將來克日計。

須臾活捉在砧牀,

口不能言,眼還覷。

或椎搕,或刀刺。

牽入鑊湯深可畏。

推毛捋羽刮皮鱗,

剖眷剜心猶吐氣。

美君喉誇好味,

勸子勸妻同噉嗜。

只知恣性縱無明,

不懼陰司毫髮記。

命纔終冤業至,

靣對閻王爭敢諱。

從頭一一報無差,

Phật Ấn Thiền Sư Giới Sát Văn

Phật Ấn Thiền sư giới sát văn

Lâm giáp vũ mao chư phẩm loại.

Chúng sanh dữ Phật tâm vô nhị.

Chỉ vị đương sơ thố dụng tâm.

Trí sử kim sanh đầu giác dị.

Thủy trung du lâm lý hý.

Hà nhẫn tương lai khắc nhật kế.

Tu du hoạt tróc tại châm sàng.

Khẩu bất năng ngôn nhãn hoàn thứ.

Hoặc trung áp hoặc đao thích.

Khiên nhập hoạch than thâm khả úy.

Thôi mao loát vũ quát bì lân.

Phẩm quyến oan tâm du khổ khí.

Mỹ quân hầu khoa hảo vị.

Khuyến tử khuyến thê đồng đạm thị.

Chỉ tri tứ tánh túng vô minh.

Bất cụ âm ty hào phát ký.

Mạng tài chung oan nghiệp chí.

Diện đối Diêm vương tranh cảm húy.

Tùng đầu nhất nhất báo vô sai.

9. Văn Giới Sát Của Thiền Sư Phật Ấn

爐炭鑊湯何處避。

勸賢豪須戒忌,

莫把眾生當容易。

貪他一臠臠還他,

古聖畱言終不僞。

戒殺念佛兼放生,

决到西方上品會。

———

9. Văn giới sát của Thiền sư Phật Ấn

Hết thảy muôn loài lông, cánh, vảy...

Chúng sanh cùng Phật đồng một tâm.

Chỉ bởi xưa kia dụng tâm nhầm,

Nay mới thọ hình hài muôn thú.

Từng nước thẳm, rừng xa vui thửa,

Sao nỡ đem làm bữa hằng ngày?

Phút đâu bắt sống về đây,

Hoặc dùi đập, hoặc là dao mổ,

Nồi chảo đun, cực khổ xót xa!

Cạo lông, nhổ cánh, lột da,

Róc xương, rạch ruột, thở ra hơi tàn.

Nấu nướng dọn lên bàn vừa miệng,

Khuyên vợ con no miếng ngon lành.

Lô thán hoạch than hà xứ tỵ.

Khuyến hiền hào tu giới kỵ.

Mạc bả chúng sanh đương dung dịch.

Tham tha nhất luyến luyến hoàn tha.

Cổ thánh lưu ngôn chung bất ngụy.

Giới sát niệm Phật kiêm phóng sanh.

Quyết đáo Tây phương thượng phẩm hội.

———

Chỉ thường buông thả vô minh,

Tạo nhân, tác nghiệp có ngày khổ thân.

Oan nghiệp để tới khi chung mạng,

Chạy đường nào thoát lưới nghiệp nhân?

Xưa nay quả báo tỏ tường,

Vạc dầu, lò lửa, không đường tránh qua!

Khuyên thiện hữu để lòng răn giữ,

Chớ xem thường sanh mạng chúng sanh.

Miếng ăn, miếng trả ắt chẳng sai,

Lời chư thánh xưa không hư dối:

Giới sát, niệm Phật, thường phóng sanh,

Quyết về Tây phương, bậc Thượng phẩm.

真歇禪師戒殺文

真歇禪師戒殺文

堪嘆世人大錯,

卻將苦事爲樂。

迎賓待客安排,

殺害生靈造作。

耳畔痛聲未絕,

便把沸湯淋淥。

不是鑊裏烹炮,

便向火中炙烙。

堂上聚集親朋,

堂下喧喧鼔樂。

恣其一世奢華,

豈覺千生墮落。

一朝夀盡報終,

索命冤家尋捉。

直饒抵諱分舒,

其柰鬼神執縛。

或上刀山劍樹,

或入燄爐沸鑊。

依次償他宿債,

Chân Yết Thiền Sư Giới Sát Văn

Chân Yết Thiền sư giới sát văn

Kham thán thế nhân đại thố.

Khước tương khổ sự vi lạc.

Nghinh tân thị khách an bài.

Sát hại sanh linh tạo tác.

Nhĩ bạn thống thanh vị tuyệt.

Tiện bả phất than lâm lục.

Bất thị hoạch lý phanh pháo.

Tiện hướng hỏa trung chích lạc.

Đường thượng tụ tập thân bằng.

Đường hạ huyên huyên cổ lạc.

Tứ kỳ nhất thế xa hoa.

Khởi giác thiên sanh đọa lạc.

Nhất triêu thọ tận báo chung.

Tác mạng oan gia tầm tróc.

Trực nhiêu để húy phân thư.

Kỳ nại quỷ thần chấp phược.

Hoặc thượng đao sơn kiếm thọ.

Hoặc nhập diệm lô phất hoạch.

Y thứ thường tha túc trái.

卻被刀傷斧斫。

此時痛苦自當,

人情都使不著。

縱然受苦出期,

未免透入別殻。

若非啣鐵負鞍,

必定披毛帶角。

奉勸諸善男女,

各自回頭相度。

何如改悔身心,

庶免沈淪三惡。

若教賺卻路頭,

萬劫難爲轉腳。

但念阿彌陀佛,

求生西方極樂。

Khước bị đao thương phủ chước.

Thử thời thống khổ tự đương.

Nhân tình đô sử bất trước.

Túng nhiên thọ khổ xuất kỳ.

Vị miễn thấu nhập biệt xác.

Nhược phi hàm thiết phụ an.

Tất định phi mao đới giác.

Phụng khuyến chư thiện nam nữ.

Các tự hối đầu tương độ.

Hà như cải hối thân tâm.

Thứ miễn trầm luân tam ác.

Nhược giáo trám khước lộ đầu.

Vạn kiếp nan vi chuyển cước.

Đãn niệm A-di-đà Phật.

Cầu sanh Tây phương Cực lạc.

10. Văn Giới Sát Của Thiền Sư Chân Yết -

10. Văn giới sát của Thiền sư Chân Yết

Đáng thương trần thế lầm to!

Thường đem việc khổ làm trò vui chơi.

Tiệc bày đãi khách tơi bời,

Sanh linh giết hại để mời người ăn.

Bên tai còn tiếng kêu than,

Liền đem nước nóng xối thân nỡ nào!

Hoặc là nồi chảo nấu xào,

Hoặc là than lửa đưa vào nướng quay.

Trên thềm nhóm họp đủ đầy,

Dưới thềm âm nhạc vui vầy đờn ca;

Một đời buông thả xa hoa,

Biết đâu tội nghiệp đắm sa ngàn đời?

Một mai tuổi thọ dứt rồi,

Oan gia đòi mạng khắp nơi đuổi tìm.

Dầu cho chối cãi lẽ cùng,

Quỉ thần bắt trói, khỏi vòng được sao?

———

普菴祖師戒殺文

堪嘆諸人不較量,

卻將造罪當燒香。

處處神壇社廟,

盡是作業之場。

Phổ Am Tổ Sư Giới Sát Văn

Hoặc rơi rừng kiếm núi đao,

Hoặc vào vạc nấu, hoặc vào lò nung.

Trả y nợ cũ trong đời,

Dao đâm búa bổ không lời biện minh!

Bấy giờ đau đớn một mình,

Xót vay nào kẻ thân tình là ai?

Đến chừng mãn tội đọa đày,

Súc sanh lại phải đầu thai mới vừa;

Mang yên, ngậm sắt, ngựa, lừa..

Tớ tôi phận chó, cày bừa thân trâu!

Thiện nam, tín nữ đâu đâu,

Khuyên mau trở gót, quay đầu đường ngay.

Sao bằng tu sửa thân tâm,

Khỏi ba đường ác, khỏi đày trầm luân.

Nhược bằng lỡ bước sa chân,

Muôn đời đọa lạc khó phần thoát ra,

Chỉ chuyên niệm Phật Di-đà,

Cầu sanh Cực Lạc, thoát về Tây phương.

———

Phổ Am Tổ sư giới sát văn

Kham thán chư nhân bất giảo lượng.

Khước tương tạo tội đương thiêu hương.

Xứ xứ thần đàn xã miêu.

Tận thị tác nghiệp chi tràng.

筒筒燒鵞煮鴨,

每每宰殺猪羊。

巧者持刀出血,

拙者便去燒湯。

向前起來下手,

推毛破肚搜腸。

煮得半生半熟,

諸人鬭割分張。

一似夜叉羅刹,

猶如虎豹豺狼。

祭賽邪神野鬼,

正神豈可來嘗。

鬼又何會飽滿,

反遭觸犯天堂。

猫兒無人殺喫,

收拾被下安藏。

猪羊廣有人殺,

只見成隊成行。

禽獸時時遭戮,

殺者定去承當。

Cá cá thiên nga chữ áp.

Mỗi mỗi tể sát trư dương.

Xảo giả trì đao xuất huyết.

Chuyết giả tiện khử thiên thang.

Hướng tiền khởi lai hạ thủ.

Thôi mao phá đổ sưu tràng.

Chử đắc bán sanh bán thục.

Chư nhân đấu cát phân trương.

Nhất tự dạ-xoa, la-sát.

Du như hổ báo sài lang.

Tế tái tà thần dã quỷ.

Chánh thần khởi khả lai thường.

Quỷ hựu hà tằng bão mãn.

Phản tao xúc phạm thiên đường.

Miêu nhi vô nhân sát khiết.

Thâu nhập bị hạ an tàng.

Trư ngưu quảng hữu nhân sát.

Chỉ kiến thành đội thành hàng.

Cầm thú thời thời tao lục.

Sát giả định khứ thừa đương.

11. Văn Giới Sát Của Tổ Sư Phổ Am

因此三荒兩旱,

爲人豈不思量。

若要報答天地,

除非齋戒賢良。

諸仁者。

殺他一命還他殺,

一念回光免禍殃。

偈曰。

畜生本是人來做,

人畜輪迴古到今。

不要披毛并戴角,

勸君休使畜生心。

———

11. Văn giới sát của Tổ sư Phổ Am

Thương thay kẻ tục nhân ngu muội,

Tạo nhiều tội ác lại thắp hương!

Đình thần, miếu vũ khắp làng,

Thảy đều là chốn đàn tràng gây oan.

Nơi nơi giết vịt, mổ bò.

Chốn chốn quay gà, luộc lợn;

Kẻ khéo cầm dao đâm cổ.

Người vụng nấu nước, quạt than.

Nhân thử tam hoang lưỡng hạn.

Vi nhân khởi bất tư lương.

Nhược yếu báo đáp thiên địa.

Trừ phi trai giới hiền lương.

Chư nhân giả!

Sát tha nhất mạng hoàn tha sát.

Nhất niệm hồi quang miễn họa ương.

Kệ viết:

Súc sanh bổn thị nhân lai tố,

Nhân súc luân hồi cổ đáo kim.

Bất yếu phi mao tịnh đới giác,

Khuyến quân hưu sử súc sanh tâm.

———

Việc giết hại lăng xăng, nhộn nhịp,

Cùng cạo lông, mổ bụng tơi bời.

Nấu ra rồi nửa sống, nửa chín,

Lại tranh nhau xẻo lấy ít nhiều.

Thật chẳng khác dạ-xoa, la-sát,

Cũng không thua cọp dữ, hùm beo.

Cúng dâng quỉ dữ, thần tà,

Những thần chánh trực ắt là tránh xa!

Quỉ thần biết có dùng no chán?

天地神明戒殺文

Mà thân mang tội ác ngút trời!

Mèo kia khỏi nạn giết ăn,

Thì yên một chỗ thân tàng thảnh thơi.

Heo, dê lắm kẻ quen mùi,

Tái sanh chen chúc vào đường súc sanh.

Muôn loài bị giết thảm thương,

Mà người giết cũng không đường thoát thân.

Tội giết hại, tai ương trời giáng,

Được thân người sao chẳng nghĩ suy?

———

天地神明戒殺文

或問曰。聞師慈悲,特來辯惑。

宗本曰。吾乃凡愚但以直答。

或曰。師言勸善念佛,戒殺行慈。世之祭天地,殺其牛馬牲犧。獻神明,宰其猪羊六畜。何如。

答曰。天地仁慈,好生爲大。神明忠正,惡殺爲先。何以逆天理而顚倒做耶。若顚倒行之,反遭禍矣。正所謂,獲罪於天無所禱也。

曰。不殺固爲上矣,將何爲祭禮乎。

曰。祭禮只在誠敬,非在物命。不聞孔子

Thiên Địa Thần Minh Giới Sát Văn

Nếu cần báo đáp thần minh,

Thì nên trai giới giữ mình hiền lương.

Khuyên mọi người hãy suy xét kỹ,

Mạng đổi mạng lẽ kia khó tránh,

Sớm hồi tâm chuyển được tai ương.

Súc sanh vốn trước là người,

Người nay làm ác sau thành súc sanh.

Muốn thân khỏi rơi vào loài thú,

Chớ hoài mang tâm địa súc sanh.

———

Thiên địa thần minh giới sát văn

Hoặc vấn viết: Văn sư từ bi, đặc lai biện hoặc.

Tông Bổn viết: Ngô nãi phàm phu, đãn dĩ trực đáp.

Hoặc viết: Sư ngôn khuyến thiện niệm Phật, giới sát hành từ. Thế chi tế thiên địa, sát kỳ ngưu mã sanh hy. Hiến thần minh, tể kỳ trư dương lục súc. Hà như?

Đáp viết: Thiên địa nhân từ, hiếu sanh vi đại. Thần minh trung chánh, ố sát vi tiên. Hà dĩ nghịch thiên lý nhi điên đảo tố da? Nhược điên đảo hành chi, phản tao họa hỹ. Chánh sở vị, hoạch tội ư thiên vô sở đảo dã.

Viết: Bất sát cố vi thượng hỹ, tương hà vi tế lễ hồ.

Viết: Tế lễ chỉ tại thành kính, phi tại vật mạng. Bất văn Khổng tử viết: Tuy sơ thực thái canh qua tế, tất tề như dã.

曰。雖蔬食菜羮爪祭,必齊如也。禺,吾無閒然矣。菲飲食而致孝乎鬼神。洋洋乎,如在其上,如在其左右,豈不然乎。

大藏經云。佛告諸國王曰。欲得雨暘時若,穀果豐登,必須修道德,恤萬民,施善政,戒殺生,可全天下之太平也。

不見華嚴經云。閻浮提內,五濁眾生,不修十善,專作惡業,殺盗邪婬,妄言綺語,兩舌惡口,貪瞋邪見,不孝父母,不敬沙門,更相忿諍,互相毀辱,任情起見,非法謀求。以是因緣,風雨不時,苗稼不登,人民匱乏,多諸疫病,馳走四方,無所依怙。

嗚呼。世人能依佛說,改過自新,必得庶事禎祥,諸緣吉慶矣。

又不見邵尭夫祝香文曰。

每日晨昏一炷香,

謝天謝地謝三光。

所祈處處田禾熟,

但願人人壽命長。

國有忠臣扶社稷,

Vũ, ngô vô gián nhiên hỹ, phỉ ẩm thực nhi trí hiếu hồ quỷ thần. Dương dương hồ, như tại kỳ thượng, như tại kỳ tả hữu. Khởi bất nhiên hồ?

Đại tạng kinh vân: Phật cáo chư quốc vương viết: Dục đắc vũ dương thời nhược, cốc quả phong đăng, tất tu tu đạo đức, tuất vạn dân, thi thiện chánh, giới sát sanh, khả toàn thiên hạ chi thái bình dã.

Bất kiến Hoa Nghiêm kinh vân: Diêm-phù-đề nội, ngũ trược chúng sanh, bất tu thập thiện, chuyên tác ác nghiệp, sát đạo tà dâm, vọng ngôn ỷ ngữ, lưỡng thiệt ác khẩu, tham sân tà kiến, bất hiếu phụ mẫu, bất kính sa môn, cánh tương phẫn tranh, hỗ tương hủy nhục, nhậm tình khởi kiến, phi pháp mưu cầu. Dĩ thị nhân duyên, phong vũ bất thời, miêu giá bất đăng, nhân dân quỹ phạp, đa chư tật bệnh, trì tẩu tứ phương, vô sở y hỗ.

Ô hô. Thế nhân năng y Phật thuyết, cải quá tự tân, tất đắc thứ sự trinh tường, chư duyên kiết khánh hỹ.

Hựu bất kiến Thiệu Nghiêu Phu Chúc hương văn viết:

Mỗi nhật thần hôn nhất chú hương.

Tạ thiên tạ địa tạ tam quang.

Sở kỳ xứ xứ điều hòa thục.

Đãn nguyện nhân nhân thọ mạng trường.

Quốc hữu trung thần phò xã tắc.

家無逆子惱爺娘。

四方平定干戈息,

我若貧時也不妨。

大哉言也。假若人人具此心,發此願,自然感動上帝垂慈,天龍護祐,風調雨順,國泰民安矣。

正所謂。禍因惡積,福緣善慶,理必然也。諸仁者。且嶽帝至神,道通天地,尙且受聞神師之戒,去血食,響齋素,况蠢爾凡夫,乃恣殺物命以祀滛祠,求福得殃矣。

豈不聞嶽帝云。天地無私,神明暗察,不爲享祭而降福,不爲失禮而降禍。至哉言也。

奉勸祀神者,能具素饌,爲之誦經回向,則神與我俱獲善福,何必殺生以祭乎。不然,更聽古人一偈。

偈曰。

一切眾生無殺業,

十方何處動刀兵。

家家戶戶常修善,

天下何愁不太平。

Gia vô nghịch tử não gia nương.

Tứ phương bình định can qua tức.

Ngã nhược bần thời dã bất phương.

Đại tai ngôn dã. Giả nhược nhân nhân cụ thử tâm, phát thử nguyện. Tự nhiên cảm động thượng đế thùy từ, thiên long hộ hữu, phong điều võ thuận, quốc thái dân an hỹ.

Chánh sở vị, họa nhân ác tích, phước duyên thiện khánh, lý bất nhiên dã.

Chư nhân giả. Thả Nhạc đế chí thần, đạo thông thiên địa, thượng thả thọ văn thiền sư chi giới, khử huyết thực, hưởng trai tố, huống xuẩn nhĩ phàm phu, nãi tứ sát vật mạng dĩ tự dâm từ, cầu phước đắc ương hỹ.

Khởi bất văn Nhạc đế văn: Thiên địa vô tư, thần minh ám sát, bất vị hưởng tế nhi giáng phước, bất vị thất lễ nhi giáng họa. Chí tai ngôn dã.

Phụng khuyến tự thần giả, năng cụ tố soạn, vị chi tụng kinh hồi hướng, tắc thần dữ ngã câu hoạch thiện phước, hà tất sát sanh dĩ tế hồ. Bất nhiên, cánh thính cổ nhân nhất kệ.

Kệ viết:

Nhất thiết chúng sanh vô sát nghiệp.

Thập phương hà xứ động đao binh.

Gia gia hộ hộ thường tu thiện.

Thiên hạ hà sầu bất thái bình.

12. Răn Việc Sát Sanh Để Cúng Tế Trời Đất

12. Răn việc sát sanh để cúng tế trời đất

Có kẻ nói rằng: “Nghe sư từ bi nên đến đây nhờ chỉ rõ chỗ sai lầm.”

Tông Bổn đáp: “Tôi là kẻ phàm ngu, chỉ biết đem lẽ ngay thẳng mà nói thôi.”

Liền hỏi: “Sư khuyên làm lành, dạy người niệm Phật, tránh sự giết hại, làm việc từ bi. Nhưng người đời tế trời đất thì dùng trâu, ngựa làm vật hy sanh; hiến thần minh thì giết heo, dê, súc vật. Việc ấy thế nào?”

Đáp: “Trời đất nhân từ, lấy đức hiếu sanh làm chính; thần linh trung chánh, lấy sự ghét việc giết hại làm đầu. Tại sao lại nghịch với lẽ trời mà làm chuyện giết hại điên đảo? Nếu làm chuyện điên đảo, ắt phải gặp tai họa. Vì vậy nên nói rằng: Đắc tội với trời không thể cầu đảo mà thoát được.”

Hỏi: “Không giết hại là tốt rồi, nhưng biết lấy gì tế lễ?”

Đáp: “Tế lễ cốt ở sự thành kính chứ không nằm ở việc giết vật. Đức Khổng Tử dạy: Dù cúng tế bằng cơm gạo lức với canh rau, nhưng sự nghiêm trang, tề chỉnh không khác. Đối với vua Vũ nhà Hạ, ta không có chỗ chê. Ngài ăn uống đạm bạc nhưng cung kính quỉ thần. Trong chốn mênh mông, dường như là ở trên, lại dường như ở khắp quanh ta, chẳng phải vậy sao?

“Trong kinh có nhắc việc đức Phật dạy các vị quốc vương rằng: Muốn được mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, ắt phải tu hành đạo đức, thương mến muôn dân, cai trị hiền lành, răn cấm việc giết hại. Nếu mỗi vị đều làm như

toàn cảnh thiên hạ đều hưởng thái bình. Kinh Hoa nghiêm dạy: Chúng sanh cõi Diêm-phù-đề chìm trong năm sự uế trược, chẳng tu Mười điều lành, chuyên làm các nghiệp ác như: giết hại, trộm cắp, tà dâm, dối trá, nói lời trau chuốc, đâm thọc, độc ác, lại tham lam, sân hận, tà kiến; chẳng hiếu thảo với cha mẹ, chẳng cung kính bậc tu hành, lại giận dữ tranh đoạt với nhau, chê bai sỉ nhục nhau, mặc tình sanh khởi các kiến giải, mưu cầu những chuyện phi pháp. Vì những nhân duyên ấy nên mưa gió trái thời, mùa màng thất kém, nhân dân đói thiếu, sanh ra nhiều tật bệnh, chạy khắp bốn phương cũng không có nơi nương dựa.

“Than ôi! Nếu người đời biết nghe theo lời Phật dạy mà sửa lỗi, đổi mới tự thân thì sẽ được mọi việc tốt lành, bình an tốt đẹp.

Trong bài văn Chúc hương, Thiệu Nghiêu Phu viết rằng:

Hai buổi sớm chiều dâng hương cao.

Cảm tạ đất trời khắp trăng sao.

Cầu cho chốn chốn vườn ruộng tốt.

Người người phước thọ tuổi càng cao.

Nước có tôi trung yên xã tắc,

Nhà không nghịch tử khiến lao đao.

Bốn phương bình định, can qua dứt,

Ta dẫu nghèo cùng cũng chẳng sao!

“Lời nguyện ấy to tát thay! Nếu như ai nấy đều có tấm lòng như thế, đều phát nguyện như thế, tự nhiên cảm động thấu trời đất, khiến cho chư thiên đều ủng hộ, ắt được mưa thuận gió hòa, đất nước yên ổn.

事親大孝戒殺文

“Có thể nói rằng: Tai họa là do tạo ác, phước đức nhờ việc làm lành.

“Đó là lẽ tất nhiên vậy. Xin khuyên hết thảy mọi người, đến như Nhạc đế là bậc chí thần, đạo thông trời đất, mà còn nghe lời răn của thiền sư, bỏ ăn đồ huyết, hưởng sự chay lạt, huống chi bọn phàm phu ngu dại như chúng ta lại theo việc giết hại sanh mạng loài vật mà tế lễ tà thần! Hóa ra cầu phước mà gặp họa vậy. Nhạc đế dạy rằng: Trời đất không tư vị, thần minh ngầm xét rõ. Chẳng phải vì kẻ

———

事親大孝戒殺文

或曰。父母年高,須當良肉。若不殺生,將何奉養。

答曰。凡俗鄙見如此,大聖則不然乎。行孝非在乎殺生,只在乎勸善。若父母有過,則當諫之。三諫不從,則當號泣。若不如斯,雖日用三牲之養,猶爲不孝也。

亦如孝子經言。子之養親,甘露百味,以恣其口。天樂眾音,以娛其耳。名衣上服,以耀

Sự Thân Đại Hiếu Giới Sát Văn

cúng tế mà ban phước, cũng chẳng vì kẻ không tế lễ mà giáng họa. Lời ấy chí lý thay!

Dám khuyên những kẻ cúng tế thần minh nên làm cỗ chay, tụng kinh hồi hướng siêu độ. Như vậy, thần với mình đều được phước lành. Cần gì phải giết hại vật mạng mà cúng tế? Chẳng tin, hãy lắng nghe bài kệ của cổ nhân như dưới đây:

Hết thảy chúng sanh không giết hại,

Mười phương sao có chỗ đao binh?

Muôn nhà ví phỏng thường tu thiện,

Thiên hạ lo chi chẳng thái bình?

———

Sự thân đại hiếu giới sát văn

Hoặc viết: Phụ mẫu niên cao, tu đương thực nhục. Nhược bát sát sanh, tương hà phụng dưỡng?

Đáp viết: Phàm tục bỉ kiến như thử, đại thánh tắc bất nhiên hồ. Hành hiếu phi tại hồ sát sanh, chỉ tại hồ khuyến thiện. Nhược phụ mẫu hữu quá, tắc đương gián chi. Tam gián bất tùng, tắc đương hào khấp. Nhược bất như tư, tuy nhật dụng tam sanh chi dưỡng, du vi bất hiếu dã.

Diệc như Hiếu tử kinh ngôn: Tử chi dưỡng thân, cam lồ bách vị dĩ tứ kỳ khẩu, thiên nhạc chúng âm dĩ ngâu kỳ nhĩ, danh y thượng phục, dĩ diệu kỳ thể. Lưỡng kiên hà phụ,

其體。兩肩荷負,周流四海。惟孝之大,莫尙乎茲。佛言未爲孝矣。

若親頑暗,不奉三寶,兇虐殘戾,作諸惡業,子當諫之。令發信心,歸依正道,常行六度,慈悲喜捨。於善知識,時常恭敬,聽從教法,念佛修行。願出苦輪,願生樂土。依此行孝,方名報恩。若不如斯,徒爲人子。

不見長蘆賾禪師作勸孝文,一百二十篇。前百篇言孝行甘旨爲世閒之孝。後二十篇勸父母修淨土,爲出世之孝。世閒之孝,一世而止。出世之孝,無時而盡。能使父母生淨土,莫大之孝也。父母現在,而不以此勸勉,他日徒爾傷心,徒爲厚禮。

觀經前後兩說,孝養父母爲淨業,卽此意也。

又曰。父母信知念佛,蓮池下種時也。一心佛,蓮華出水時也。念佛功成,華開見佛時也。

孝子察其往生時至,預以父母平生眾善,聚爲一疏。時時對父母讀之,要令父母心生歡

châu lưu tứ hải. Duy hiếu chi đại, mạc thượng hồ tư. Phật ngôn vị vi hiếu hỹ.

Nhược thân ngoan ám, bất phụng Tam bảo, hung ngược tàn lệ tác chư ác nghiệp, tử đương gián chi. Linh phát tín tâm, quy y chánh đạo. Thường hành lục độ, từ bi hỷ xả. Ư thiện tri thức, thời thường cung kính. Thính tùng giáo pháp, niệm Phật tu hành. Nguyện xuất khổ luân, nguyện sanh Lạc độ. Y thử hành hiếu, phương danh báo ân. Nhược bất như tư, đồ vi nhân tử.

Bất kiến Trương Lô Trạch thiền sư tác Khuyến hiếu văn, nhất bách nhị thập thiên. Tiền bách thiên, ngôn hiếu hạnh cam chỉ vi thế gian chi hiếu. Hậu nhị thập thiên, khuyến phụ mẫu tu Tịnh độ vi xuất thế chi hiếu. Thế gian chi hiếu, nhất thế nhi chỉ. Xuất thế chi hiếu, vô thời nhi tận. Năng sử phụ mẫu sanh Tịnh độ, mạc đại chi hiếu dã. Phụ mẫu hiện tại, nhi bất dĩ thử khuyến miễn, tha nhật đồ nhĩ thương tâm, đồ vi hậu lễ.

Quán kinh tiền hậu lưỡng thuyết hiếu dưỡng phụ mẫu vi tịnh nghiệp, tức thử ý dã.

Hựu viết: Phụ mẫu tín tri niệm Phật, liên trì hạ chủng thời dã. Nhất tâm niệm Phật, liên hoa xuất thủy thời dã. Niệm Phật công thành, hoa khai kiến Phật thời dã.

Hiếu tử sát kỳ vãng sanh thời chí, dự dĩ phụ mẫu bình sanh chúng thiện, tụ vi nhất sớ. Thời thời đối phụ mẫu độc chi, yếu linh phụ mẫu tâm sanh hoan hỷ. Hựu thỉnh phụ

喜。又請父母生臥向西,而不忘淨土。設彌陀像,然香鳴磬,眾生助念不絶。氣斷之時,愈加用意,無以哀哭,失其正念。父母得生淨土,豈不嘉哉。平生孝養,正在此時。

寄語孝子順孫,無忘此事。若要盡其世禮,直待氣斷多時,方何哀泣。正斷之時,甚爲不可。

又况從古以來,念佛往生西方者非一。略舉數條,以爲念佛者鑒。

所以烏萇國主睹眾聖以來迎。隋文皇后乘異香而西邁。妙行婆,請佛相待。宋世子侍母同歸。可謂,一超直人如來地矣。

或曰。依此行持,實爲大孝。若無魚肉,將何養親。

。汝之愚癡,深爲可愍。世閒香潔,素味極多。何必腥羶臭穢魚肉。

曰。師言明矣。

曰。切在奉行。

mẫu tọa ngọa hướng tây nhi bất vong Tịnh độ. Thiết Di-đàtượng, nhiên hương minh khánh, chúng nhân trợ niệm bất tuyệt. Khí đoạn chi thời, dũ gia dụng ý. Vô dĩ ai khốc, thất kỳ chánh niệm. Phụ mẫu đắc sanh Tịnh độ, khởi bất gia tai. Bình sanh hiếu dưỡng, chánh tại thử thời.

Ký ngữ hiếu tử thuận tôn, vô vong thử sự. Nhược yếu tận kỳ thế lễ, trực đãi khí đoạn đa thời, phương khả ai khấp. Chánh đoạn chi thời, thậm vi bất khả.

Hựu huống tùng cổ dĩ lai, niệm Phật vãng sanh Tây phương giả phi nhất. Lược cử sổ điều, dĩ vi niệm Phật giả giám.

Sở dĩ Ô Trường quốc chủ đổ chúng thánh dĩ lai nghinh. Tùy Văn hoàng hậu thừa dị hương nhi tây mại. Diệu Hạnh bà thỉnh Phật tương đãi. Tống thế tử thị mẫu đồng quy. Khả vị nhất siêu trực nhập Như Lai địa hỹ.

Hoặc viết: Y thử hành trì, thật vi đại hiếu. Nhược vô ngư nhục, tương hà dưỡng thân.

Đáp viết: Nhữ chi ngu si, thâm vi khả mẫn. Thế gian hương khiết tố vị thậm đa. Hà tất tinh thiên xú uế ngư nhục.

Viết: Sư ngôn minh hỹ.

Viết: Thiết tại phụng hành.

13. Con Hiếu Thờ Cha Mẹ Không Sát Sanh

13. Con hiếu thờ cha mẹ không sát sanh

Có người hỏi rằng: “Cha mẹ tuổi cao cần phải ăn thịt cá. Nếu chẳng làm việc sát sanh, lấy gì mà phụng dưỡng?”

Đáp rằng: “Đó là cách nghĩ của kẻ phàm tục, còn bậc Đại thánh thì không như thế. Thực hành đạo hiếu chẳng phải ở nơi việc sát sanh, mà cốt ở sự khuyến thiện. Nếu cha mẹ có lỗi, ắt phải can gián; nếu can gián ba lần mà chẳng nghe, ắt phải buồn khóc. Nếu chẳng làm được như vậy, cho dù hằng ngày phụng dưỡng thịt cá linh đình cũng gọi là bất hiếu.

“Kinh Hiếu tử dạy: Làm con nuôi dưỡng cha mẹ dùng trăm vị ngon ngọt để làm vừa miệng, dùng mọi thứ nhạc hay để làm vui tai, dâng y phục quý tốt để làm đẹp hình thể, một vai cõng mẹ, một vai cõng cha dạo chơi khắp bốn biển. Người đời thực hành đạo hiếu mà được như vậy thật là to tát, khó làm hơn nữa. Nhưng Phật dạy rằng đó cũng chưa phải là hiếu. Nếu cha mẹ ngang ngược tối tăm, chẳng kính thờ Tam bảo, ngỗ nghịch bạo tàn, tạo các nghiệp ác, thì kẻ làm con phải can gián, khiến cho phát lòng tin, quy y Chánh đạo, thường thực hành sáu pháp ba-la-mật, phát tâm từ bi hỷ xả, đối với bậc thiện tri thức thường cung kính, nghe theo giáo pháp, niệm Phật tu hành, nguyện thoát khỏi luân hồi khổ não, sanh về Cực Lạc. Nếu y theo như vậy mà thực hành đạo hiếu mới có thể gọi là báo ân. Nếu chẳng làm được như vậy chỉ là đứa con tầm thường mà thôi.

“Trong văn Khuyến hiếucủa thiền sư Trương Lô Trạch có một trăm hai mươi bài, một trăm bài trước nói về nết

hiếu bằng phụng dưỡng miếng ăn ngon ngọt, tức là nết hiếu của thế gian; hai mươi bài sau dạy kẻ làm con nên khuyên cha mẹ tu Tịnh độ, tức là nết hiếu xuất thế gian. Nết hiếu của thế gian chỉ một đời mà thôi. Nết hiếu xuất thế gian chẳng bao giờ hết. Có thể khiến cha mẹ được vãng sanh Tịnh độ hì không còn nết hiếu nào hơn được. Khi cha mẹ còn sống, nếu làm con chẳng khuyến khích việc tu hành, đến khi cha mẹ qua đời, dù có khóc than thảm thiết, lễ cúng trọng hậu, phỏng có ích gì?

“Trong Quán kinh,(1)trước sau đều nói rằng việc hiếu dưỡng cha mẹ là nghiệp lành thanh tịnh, cũng là một ý như vậy.

“Lại nữa, nếu cha mẹ biết phát khởi lòng tin niệm Phật, đó chính là gieo trồng hạt giống xuống ao sen nơi cõi Cực Lạc. Hết lòng niệm Phật, ắt sẽ đến lúc hoa sen mọc lên khỏi mặt nước. Khi công phu niệm Phật được thành tựu, chính là lúc hoa sen nở ra, liền được gặp Phật!

“Người con hiếu, xét thấy lúc cha hoặc mẹ sắp vãng sanh, bèn ghi chép tất cả những việc thiện cha, mẹ đã làm được trong lúc bình sanh, rồi thường đối trước cha hoặc mẹ mà đọc lên, khiến cho được sanh tâm hoan hỷ. Lại thỉnh cha hoặc mẹ khi ngồi hoặc nằm đều quay mặt về phương Tây, lúc nào cũng nghĩ đến cõi Tịnh độ. Lại bài trí tượng Phật A-di-đà, thắp hương, đánh chuông, nhờ người trợ niệm không dứt tiếng. Cho đến khi cha hoặc mẹ tắt hơi, càng tập trung tâm ý, đừng khóc kể bi ai mà thất lạc chánh niệm. Như cha mẹ được vãng sanh Tịnh độ, há chẳng đáng vui mừng sao? Suốt một đời hiếu dưỡng, cốt ở lúc ấy mà thôi!

———

(1) Tức kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật.

待客解嘲戒殺文

“Khuyên tất cả những người con hiếu đừng quên việc ấy. Còn như cần làm trọn lễ theo thế gian, hãy chờ cho hơi tắt giờ lâu, mới nên khóc kể bi ai. Ngay trong lúc cha mẹ vừa tắt hơi, rất nên tránh việc ấy.

“Từ xưa nay, những kẻ niệm Phật vãng sanh về Tây phương đâu phải chỉ có ít người? Dưới đây nhắc sơ một vài tích cũ để làm gương cho người niệm Phật:

“Quốc vương Ô Trường nhìn thấy chư vị Thánh chúng đến rước mình; hoàng hậu Tùy Văn theo mùi hương lạ mà về cõi Tây phương; bà Diệu Hạnh thỉnh Phật đợi mình; thế tử triều Tống hầu mẹ cùng về Cực Lạc. Những

———

待客解嘲戒殺文

或曰。賓客親友到來,若不殺生禮待,則大逆人情,皆譏笑其迂濶慳悋矣。

答曰。愚夫不明,便懷畏縮。若明佛理之人,反勸親友齋戒念佛,同往西方,何懼其譏笑之言乎。只是主人自貪口腹,故出此言。若明因果罪福,此事斷不肯爲。何以故。要知所食之肉,皆是累世六親,多生眷屬。秖因改頭換靣,各不相知。

鳴呼。使食肉者有宿命智,則其心苦痛,食亦不下咽矣。

Đãi Khách Giải Trào Giới Sát Văn

hợp ấy đều có thể gọi là tức thời được thẳng tới cảnh giới đức Như Lai.”

Người kia lại hỏi: “Theo đó hành trì thật là đại hiếu. Nhưng nếu chẳng dùng cá thịt, biết lấy gì phụng dưỡng cha mẹ?”

Đáp: “Chỗ mê lầm của ông thật rất đáng thương thay! Trong đời có biết bao món đồ chay tinh sạch, thơm ngon, cần chi đến những món thịt cá tanh hôi, nhơ nhớp?”

Người kia thưa: “Lời sư dạy thật đã rõ lắm.”

Đáp: “Vậy ông nên hết lòng làm theo.”

———

Đãi khách giải trào giới sát văn

Hoặc viết: Tân khách thân hữu đáo lai, nhược bất sát sanh lễ đãi, tắc đại nghịch nhân tình, giai ky tiếu kỳ vu khoát xan lận hỹ.

Đáp viết: Ngu phu bất minh, tiện hoài úy súc. Nhược minh Phật lý chi nhân, phản khuyến thân hữu trai giới niệm Phật, đồng vãng Tây phương, hà cụ kỳ ky tiếu chi ngôn hồ. Chỉ thị chủ nhân tự tham khẩu phúc, cố xuất thử ngôn. Nhược minh nhân quả tội phước, thử sự đoạn bất khẳng vi. Hà dĩ cố? Yếu tri sở thực chi nhục, giai thị lũy thế lục thân, đa sanh quyến thuộc. Kỳ nhân cải đầu hoán diện, các bất tương tri.

Ô hô! Sử thực nhục giả hữu túc mạng trí, tắc kỳ tâm khổ thống, thực diệc bất hạ hầu hỹ.

或曰。世人聞此言,多疑駭不信。且眾生無邊,豈必所食者恰値往昔親屬耶。

答曰。佛智見無量劫事,眾生累劫輪迴,處處受生,皆會互爲親屬,但凡眼不見,故食之何知。傳記商紂囚西伯,密烹其子餉之,西伯食之不知。紂喜曰。孰謂西伯聖,食其子肉而不知。

噫,以西伯之聖,尙不能辯其子之肉。况凡眼豈能識其往劫六親乎。

不見楞伽經云。佛觀眾生,輪迴六道,同在生死,遞相食噉,無非親者。

又云。爲利殺眾生,以財網諸肉,二俱是惡業,死墮號叫獄。故知殺害,及以食噉,真地獄中之罪人也。

嗟乎。作一時之容易,受萬劫之艱難。果報到頭,無所逃矣。

諸仁者。若順眾生之妄情,則逆諸佛之大智。能具大覺之悲智,使賓主皆解脫矣。若盡凡夫之世情,令彼此俱沈墜矣。

嗚呼。其輕重得失爲何如,智者審擇焉。

Hoặc viết: Thế nhân văn thử ngôn, đa nghi hãi bất tín. Thả chúng sanh vô biên, khởi tất sở thực giả kháp trị vãng tích thân thuộc da?

Đáp viết: Phật trí kiến vô lượng kiếp sự, chúng sanh lũy kiếp luân hồi, xứ xứ thọ sanh, giai tằng hỗ vi thân thuộc. Đãn phàm nhãn bất kiến, cố thực chi hà tri. Truyện ký Thương Trụ tù Tây bá, mật phanh kỳ tử hướng chi, Tây Bá thực chi bất tri. Trụ hỷ viết: Thục vị Tây bá thánh, thực kỳ tử nhục nhi bất tri.

Y. Dĩ Tây bá chi thánh, thượng bất năng biện kỳ tử chi nhục. Huống phàm nhãn khởi năng thức kỳ vãng kiếp lục thân hồ?

Bất kiến Lăng-già kinh vân: Phật quán chúng sanh luân hồi lục đạo, đồng tại sanh tử, đệ tương thực đạm, vô phi thân giả.

Hựu vân: Vị lợi sát chúng sanh, dĩ tài võng chư nhục, nhị câu thị ác nghiệp, tử đọa hào khiếu ngục. Cố tri sát hại, cập dĩ thực đạm, chân địa ngục trung chi tội nhân dã.

Ta hồ! Tác nhất thời chi dung dị, thọ vạn kiếp chi gian nan. Quả báo đáo đầu, vô sở đào hỹ.

Chư nhân giả, nhược thuận chúng sanh chi vọng tình, tắc nghịch chư Phật chi đại trí. Năng cụ Đại giác chi bi trí, sử tân chủ giai giải thoát hỹ. Nhược tận phàm phu chi thế tình, linh bỉ thử câu trầm trụy hỹ.

Ô hô! Kỳ khinh trọng đắc thất vi hà như, trí giả thẩm trạch yên.

14. Răn Việc Giết Thịt Đãi Khách

14. Răn việc giết thịt đãi khách

Có người nói: “Khách khứa, họ hàng, bè bạn đến thăm chơi, nếu mình chẳng giết thịt mà thết đãi thì ngược với tình đời, sẽ bị chê cười là keo kiết hoặc tin chuyện vu vơ.”

Đáp rằng: “Kẻ phàm phu chẳng rõ nên mang lòng e sợ việc ấy. Như người hiểu rõ lý Phật thì còn khuyên họ hàng, bè bạn trai giới niệm Phật, cùng về Tây phương, sợ gì lời chê cười như thế? Chỉ vì người chủ vốn cũng tham ăn cho ngon miệng, nên mới nói ra lời như thế. Nếu hiểu rõ được lẽ nhân quả, tội phước, thì chắc chắn chẳng làm việc ấy. Tại sao vậy? Phải biết rằng những con thú mà họ ăn thịt đó, thảy đều là những họ hàng, quyến thuộc trong nhiều đời. Chỉ vì thay hình đổi dạng nên chẳng nhận biết được nhau đó thôi!

“Than ôi! Nếu kẻ ăn thịt có được trí biết rõ việc đời trước, ắt trong lòng sẽ phải đau đớn lắm, làm sao có thể nuốt cho trôi xuống họng?”

Người kia lại nói: “Đa số người đời nghe như vậy đều nghi ngờ, kinh sợ mà chẳng tin. Xét rằng chúng sanh nhiều vô số, chắc gì con vật mình ăn đó là thân thuộc thuở xưa?”

Đáp: “Trí tuệ của đức Phật thấy biết được trong vô lượng kiếp. Chúng sanh dẫu nhiều nhưng vì luân hồi qua vô lượng kiếp, thọ sanh trải khắp mọi nơi, nên đều đã từng là thân thuộc với nhau, chỉ vì mắt phàm không thấy việc ấy, nên ănmà chẳng biết đó thôi. Truyện chép lại rằng Vua Trụ nhà Thương cầm tù Tây bá hầu, bí mật giết

thịt đứa con trai Tây bá hầu rồi đem cho ông ấy ăn. Tây bá hầu ăn mà chẳng biết. Vua Trụ cười, nói rằng: ‘Ai bảo Tây bá hầu là bậc thánh? Đến ăn thịt con mình mà chẳng biết!’

Than ôi! Bậc thánh như Tây bá hầu mà còn không biết, đến ăn thịt con mình, huống chi con mắt phàm phu há nhận ra được những cha mẹ, anh em, vợ con từ nhiều kiếp trước hay sao?

“Kinh Lăng-già dạy rằng: ‘Phật quán xét thấy chúng sanh luân hồi sáu nẻo, ở trong vòng sanh tử mà ăn nuốt lẫn nhau, thật chẳng có chúng sanh nào lại chẳng phải là thân thuộc của nhau.’

“Kinh ấy cũng dạy rằng: Vì lợi mà giết mổ chúng sanh, vì tiền mà giăng lưới, bẫy để bắt thú, cả hai cách ấy cũng đều là ác nghiệp, sẽ phải đọa vào địa ngục Hào khiếu.(1)Cho nên, phải biết rằng những kẻ giết hại và những kẻ ăn thịt đều thật là những tội nhân trong địa ngục.

“Than ôi! Làm cái việc dễ dàng trong một lúc mà phải chịu cái họa khó khăn trong muôn kiếp! Quả báo đáo đầu, không trốn chạy đi đâu được.

“Này các vị! Nếu buông thả theo cái vọng tình của chúng sanh thì nghịch với đại trí của chư Phật. Nếu có đủ lòng từ bi và trí tuệ của đấng Đại giác thì cả chủ và khách đều giải thoát. Còn chỉ biết theo cái tình của thế tục phàm phu thì cả người và ta đều sa đọa.

“Ôi! Cái lẽ được mất, nặng nhẹ như thế nào, người có trí hẳn đã phân biệt rõ.”

———

(1)Địa ngục Hào khiếu: cảnh địa ngục không lúc nào ngưng tiếng tội nhân kêu la vì bị hành hạ đau đớn.

分產解冤戒殺文

分產解冤戒殺文

或曰。世之分產者,有難生乎,有易生乎。易生者,則不問。難生者,多有殺生保救,何如。

答曰。將油救火,其火愈焚。世之難生者,皆從殺業中來。前寃尙解不徹,後寃豈可復結。

不見經懺云。宿無寃債者,頃刻生下,令其產母不覺不知。若是寃家,三朝兩日,不卽與娘分解。使其產母腹中,猶如刀割。一人痛苦難當,合家驚惶憂懼。

又有多種難生,愈加苦痛。或抝茅生,或踏蓮華生,或推腸生,或先是左手左腳生,或是右手右腳生,或橫倒生,或把嬰兒割碎而生。如此多種難生,實從殺業所感。

寃尤重者,或子以得生,母因產絶。或母雖得命,子便傾殂。再有寃業重者,母子俱亡,同入地獄。如此者,皆因殺生并眾惡也。

Phân Sản Giải Oan Giới Sát Văn

Phân sản giải oan giới sát văn

Hoặc viết: Thế chi phân sản giả, hữu nan sanh hồ, hữu dị sanh hồ. Dị sanh giả, tắc bất vấn. Nan sanh giả, đa hữu sát sanh bảo cứu, hà như?

Đáp viết: Tương du cứu hỏa, kỳ hỏa dũ phàn. Thế chi nan sanh giả, giai tùng sát nghiệp trung lai. Tiền oan thượng giải bất triệt, hậu oan khởi khả phục kiết?

Bất kiến kinh sám vân: Túc vô oan trái giả, khoảnh khắc sanh hạ, linh kỳ sản mẫu bất giác bất tri. Nhược thị oan gia, tam triêu lưỡng nhật, bất tức dữ nương phân giải. Sử kỳ sản mẫu phúc trung, du như đao cát. Nhất nhân thống khổ nan đương, hiệp gia kinh hoàng ưu cụ.

Hựu hữu đa chủng nan sanh, dũ gia khổ thống. Hoặc ảo mao sanh, hoặc đạp liên hoa sanh, hoặc thôi tràng sanh, hoặc tiên thị tả thủ tả cước sanh, hoặc thị hữu thủ hữu cước sanh, hoặc hoạnh đảo sanh, hoặc bả anh nhi cát toái nhi sanh. Như thử đa chủng nan sanh, thật tùng sát nghiệp sở cảm.

Oan vưu trọng giả, hoặc tử dĩ đắc sanh, mẫu nhân sản tuyệt. Hoặc mẫu tuy đắc mạng, tử tiện khuynh trở. Tái hữu oan nghiệp trọng giả, mẫu tử câu vong, đồng nhập địa ngục. Như thử giả, giai nhân sát sanh tinh chúng ác dã.

或曰。師理甚明,乞傳保命解寃之法,與世閒亦是一大方便。

曰。如是,如是。若要保其母子雙全,聽從吾之教法。一切懷妊婦人,不得喫狗肉鱔魚鳥雀螺螄之類。惟要預先齋戒精嚴,頂禮陀羅尼經三五部,或觀音經五七卷。懺罪解寃,祈福保命。再能作諸善事,買命放生,必母子雙全,消災延夀。若不如此,後悔難追。

又問。世之把兒女浸死者,如何。

答。愚人理性不明,造此殺業。且人之生來者,富貧夀天皆前定也。何苦將兒女淹棄血盆,實爲可痛。

嗚呼。寧可不長成,而自死者,無有寃愆。若故意而浸死者,必然受報。

諸仁者。若不改過自新,作爲謀殺之論。莫說佛法中有罪,律法中亦不容矣。

Hoặc viết: Sư lý thậm minh, khất truyền bảo mạng giải oan chi pháp, dữ thế gian diệc thị nhất đại phương tiện.

Viết: Như thị, như thị. Nhược yếu bảo kỳ mẫu tử song toàn, thính tùng ngô chi giáo pháp. Nhất thiết hoài nhâm phụ nhân, bất đắc khiết cẩu nhục thiện ngư điểu tước loa sư chi loại. Duy yếu dự tiên trai giới tinh nghiêm, đảnh lễ Đà-la-ni kinh tam ngũ bộ, hoặc Quán Âm kinh ngũ thất quyển. Sám tội giải oan, kỳ phước bảo mạng. Tái năng tác chư thiện sự, mãi mạng phóng sanh, tất đắc mẫu tử song toàn, tiêu tai diên thọ. Nhược bất như thử, hậu hối nan truy.

Hựu vấn. Thế chi bả nhi nữ tẩm tử giả, như hà?

Đáp: Ngu nhân lý tánh bất minh, tạo thử sát nghiệp. Thả nhân chi sanh lai giả, phú bần thọ thiên giai tiền định dã. Hà khổ tương nhi nữ yêm khí huyết bồn, thật vi khả huống.

Ô hô. Ninh khả bất trưởng thành nhi tự tử giả, vô hữu oan khiên. Nhược cố ý nhi tẩm tử giả, tất nhiên thọ báo. Chư nhân giả. Nhược bất cải quá tự tân, tác vi mưu sát chi luận. Mạc thuyết Phật pháp trung hữu tội, luật pháp trung diệc bất dung hỹ.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.