Phật Thuyết Quán Vô Lượng Thọ Phật Kinh Giảng Ký

Tập 5

Thưa các vị giáo sư, các vị đại đức, các vị đồng tu, và các đồng học tham dự buổi giảng hôm nay. Bây giờ, xin mời các vị mở kinh bổn, trang thứ nhất, bắt đầu từ hàng thứ ba. Trước hết, đọc kinh văn một lượt:

(Kinh) Nhĩ thời Vương Xá đại thành, hữu nhất Thái Tử, danh A Xà Thế, tùy thuận Điều Đạt ác hữu chi giáo, thâu chấp phụ vương Tần Bà Sa La, u bế trí ư thất trùng thất nội, chế chư quần thần, nhất bất đắc vãng.

(經)爾時王舍大城，有一太子，名阿闍世。隨順調達惡友之教，收執父王頻婆娑羅，幽閉置於七重室內，制諸群臣，一不得往。

(Kinh: Khi ấy, trong đại thành Vương Xá, có một Thái Tử tên là A Xà Thế, tùy thuận lời dạy của bạn ác là Điều Đạt, bắt giam phụ vương Tần Bà Sa La, nhốt kín sau bảy tầng cửa, cấm các quần thần, không ai được đến đó).

IV.1.2. Phát Khởi Tự (Biệt Tự) - nghịch sự phát khởi

Bắt đầu nghiên cứu từ chỗ này. Phần kinh văn vừa mới đọc, nói theo Khoa Phán, vẫn là Tự Phần. Theo thông lệ, một bộ kinh có ba bộ phận: Tự Phần, Chánh Tông Phần, và Lưu Thông Phần. Trong Tự Phần, có Chứng Tín Tự nhằm chứng minh bộ kinh này là do đức Phật giảng, cần phải tin sâu; nói thông thường là sáu thứ thành tựu, trong lần trước, tôi đã nói rồi. Đoạn kinh văn vừa mới niệm chính là Phát Khởi Tự. Chứng Tín Tự còn gọi là Thông Tự, Phát Khởi Tự còn gọi là Biệt Tự. Thông Tự là những điều kiện cần phải hội đủ của bất cứ một bộ kinh nào, Biệt Tự là nhân duyên phát khởi, các kinh khác nhau. Đoạn kinh niệm khi mới bắt đầu [buổi giảng hôm nay] là Biệt Tự, chính là nhân duyên phát khởi của bộ kinh này.

Trước hết, chúng ta tìm hiểu văn tự đôi chút. “Nhĩ thời” (爾時) là nói tới lúc nào? Nói tới những điều được nêu trong phần Chứng Tín Tự trước đó: [“Nhĩ thời”] là lúc Thích Ca Mâu Ni Phật ở tại thành Vương Xá, trong núi Kỳ Xà Quật, cùng với các vị đại tỳ kheo, còn có các vị đại Bồ Tát nhóm họp. Khi đó, trong “Vương Xá đại thành” (Vương Xá đại thành là trong thành thị. Núi Kỳ Xà Quật là ở trên núi. Đức Phật và hàng đệ tử xuất gia giảng kinh, phần lớn là giảng trên núi. Có lúc Ngài cũng đến thành thị để giảng cho người trong thành).

“Hữu nhất Thái Tử, danh A Xà Thế”, có một vị Thái Tử tên gọi là A Xà Thế. Chữ Xà (闍) có hai cách đọc, một là A Đồ (âm đọc giống như chữ Đốc, 督) Thế, hai là A Xà (âm Xà, 蛇) Thế. Đối với núi Kỳ Xà Quật trong phần trước, đọc là âm Đốc chẳng sao (tức là đọc thành Kỳ Đồ Quật), chứ với tên người thì thường đọc là Xà. Nhưng còn có cách nói khác: Tại Ấn Độ giống như ở Trung Hoa, tại Trung Hoa có giọng Bắc Bình (giọng Bắc Kinh), tức khẩu âm phương Bắc, và cũng có khẩu âm phương Nam. Những nơi khác nhau, sẽ có cách nói và ngữ âm khác nhau. Chữ Xà này, ở Trung Ấn Độ đọc là Đốc, Bắc Ấn Độ đọc là Xà. Có lúc đọc theo cả hai kiểu đều được. Tra trong kinh sách [sẽ thấy] cũng có nói theo mấy kiểu. Chiếu theo âm đọc trong nguyên văn, sẽ gồm rất nhiều chữ. Đời Đường, có một quyển sách tên là Nhất Thiết Kinh Dịch Âm (cách phiên âm trong hết thảy các kinh), trong đó, A Xà Thế (Ajātaśatru) được phiên âm thành A Xà Đa Thiết Đốt Lộ, sáu chữ, nay chúng ta đơn giản hóa thành A Đồ Thế hoặc A Xà Thế đều được.

“Tùy thuận Điều Đạt ác hữu chi giáo” (Tùy thuận lời dạy của bạn ác Điều Đạt), “tùy thuận” (隨順) là nghe lời. Điều Đạt là cách phiên âm trong bộ kinh này, một cách phiên âm khác là Đề Bà Đạt Đa (Devadatta), thật ra là cùng một người. Kinh văn nói “Điều Đạt ác hữu”. Hai chữ “ác hữu” (惡友) hoàn toàn chẳng phải nói đến những bạn bè xấu ác của Điều Đạt, mà “ác hữu” là để hình dung Điều Đạt, Điều Đạt là bạn ác! Sau khi bị ông ta xúi giục, A Xà Thế “thâu chấp phụ vương Tần Bà Sa La”, [nghĩa là] A Xà Thế liền bắt giữ phụ vương của mình (bản thân ông ta là Thái Tử. Thái Tử có thể kế thừa ngôi vua. Hiện thời, ông ta còn chưa nối ngôi làm quốc vương, nghe theo lời bạn ác, tức bạn bè chẳng tốt, nghe lời hắn), phụ vương tên là Tần Bà Sa La (Bimbisara), “thâu chấp” (收執) là bắt giữ. Sau khi đã bắt giữ thì sao? “U bế trí ư thất trùng thất nội” (Giam kín trong nhà sau bảy lớp cửa), “u” (幽) là rất sâu. “U bế” (幽閉): Nhốt ở nơi rất sâu, ở trong “thất trùng thất nội”, tức là từng tầng một, giam trong một căn nhà có bảy tầng cửa. “Chế chư quần thần, nhất bất đắc vãng” (Cấm ngặt quần thần, không ai được đến đó), “chế” (制) là ngăn cấm. Cấm ngặt thần tử trong triều, nhất loạt chẳng cho phép đến nơi đó. Trước hết, hãy đọc hiểu văn tự trong đoạn này có ý nghĩa như vậy đó.

Nhốt phụ vương lại, không cho phép bất cứ ai đến thăm, lại còn nhốt trong nhà có bảy lớp cửa. Đó là muốn cho cha mình phải chết đói dần dần, có ý nghĩa giết cha. Vì sao? Sau khi cha ông ta đã bị giết, chính mình có thể chánh thức làm vua. Thật ra, sau khi ông ta bắt giữ phụ vương, đã làm vua trên thực tế. Vì sao phải làm như vậy? Do bạn ác là Điều Đạt xúi giục. Mỗi người bọn họ đều có mưu toan riêng. Điều Đạt bảo ông ta giết cha là có dụng ý, ông ta bèn nghe lời Điều Đạt! (Một người có tâm tham sẽ kinh khủng lắm).

Đại thành Vương Xá lớn đến cỡ nào? Thuở ấy, tại Trung Ấn Độ, có thể nói đây là một ngôi thành lớn bậc nhất. Khi ấy, nước Ma Kiệt Đà (còn gọi là nước Ma Già Đà, thường gọi là “Ma Kiệt Đà quốc”, phiên âm hơi khác nhau), kinh đô là thành Vương Xá. To cỡ nào? Thông thường, theo các bản chú giải cổ, cư dân có đến chín ức người, số lượng ấy quá lớn! Hiện thời, tại Trung Hoa Đại Lục cũng chưa tới mười một ức dân cư, thành Vương Xá có chín ức. Con số này tính theo cách nào? Tại Ấn Độ thuở ấy, “Ức” có tới mấy cách nói [khác nhau], tối thiểu là có bốn cách tính. Kinh văn cũng nói bốn loại:

1) Một loại là coi mười vạn là một Ức, mười vạn dễ hiểu. Đơn vị, mười, trăm, ngàn, vạn, mười vạn, mười vạn là Ức. Đó là một cách.

2) Theo cách nói thứ hai, một trăm vạn là một Ức.

3) Cách nói thứ ba, một ngàn vạn là một Ức.

4) Cách nói thứ tư, một vạn vạn là một Ức.

Nay chúng ta chọn phương thức tính toán coi Ức là một vạn vạn. Dân số ở Trung Hoa Đại Lục tính theo kiểu một vạn vạn là một Ức. Mười một ức dân cư quá đông! Cư dân trong thành Vương Xá là chín ức, nếu tính theo kiểu “một vạn vạn là một ức”, sẽ lớn khôn cùng, hết sức chẳng tương xứng! Nếu tính “một ngàn vạn là một ức”, con số cũng quá to. Kinh điển tính Ức theo nhiều cách khác nhau, kinh Hoa Nghiêm coi một ngàn vạn là một ức, Đại Trí Độ Luận coi mười vạn là một ức. Cổ nhân chú giải kinh này, quá nửa trích dẫn cách nói trong Đại Trí Độ Luận. Chúng tôi cũng theo cách nói của Đại Trí Độ Luận, coi mười vạn là một ức, “chín ức” là chín mươi vạn người. Vào thời đó, chín mươi vạn người sẽ là đại thành. Thành phố Đài Trung còn chưa đến chín mươi vạn, chúng ta chọn con số ít nhất để nói. Nếu chọn lựa chiết trung, coi một trăm vạn là Ức, cũng là khá nhiều! Chín ức là chín trăm vạn người, chẳng thể xác định! Đây chỉ là giới thiệu con số, hòng tìm hiểu đôi chút. Bất luận là chín mươi vạn hoặc chín trăm vạn, thành ấy đích xác là rất to. Ngoài tòa đại thành ấy còn có quốc gia.

Làm quốc vương một nước lớn như vậy, rất có quyền uy, quá tốt đẹp! Do vậy, Điều Đạt vừa xúi giục, Thái Tử ngay lập tức làm theo, bắt giam cha mình, để chính mình lên làm quốc vương. Làm vua thì cứ làm, vì sao phải giết cha? Từ xưa đến nay đều là như vậy, phụ vương có thần tử cũ của phụ vương; chính mình làm quốc vương, sử dụng toàn là người mới của chính mình. Nếu chẳng giết chết cha, lỡ cha thoát ra, còn có những thần tử cũ nhất loạt ra tay, chính mình lại bị lật đổ. Nhất định là phải sau khi đã giết chết phụ thân, chính mình mới ổn thỏa, vững vàng. Quý vị nghĩ xem, mục đích của ông ta là muốn cho cha chết đói, muốn giết cha!

Trong đề cương bài giảng đã phát ra ngày hôm nay, đầu tiên là nói tới “nghịch sự phát khởi”. Nghịch sự (逆事) là tội giết cha, giết mẹ trong Ngũ Nghịch đại tội. Giết cha là một tội lớn trong Ngũ Nghịch. Lấy chuyện giết cha để làm Phát Khởi Tự cho bộ kinh này, vì lẽ nào? Đặc biệt lắm! Trong các bộ kinh khác, đều chẳng có tình hình này. Vì sao dùng chuyện ấy để phát khởi? Thích Ca Mâu Ni Phật giảng bộ kinh này, được gọi là Quán Kinh, Quán Kinh dạy người ta quán từng bước. Khi đã quán thành công, có thể vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới. Nói chung, kẻ bình phàm cảm thấy thế giới này cũng rất tốt đẹp! Cần gì phải đến Tây Phương Cực Lạc thế giới? Lại nói: “Học Phật thì cứ ở trong thế giới này, chiếu theo Phật pháp để học, cũng có thể thành Phật. Cần gì phải đến thế giới Cực Lạc?” Vào thời Thích Ca Mâu Ni Phật, đã có những kẻ nghĩ như vậy; cho đến thời Mạt Pháp hiện tại, kẻ nghĩ như vậy càng nhiều hơn. Vì thế, đức Phật dùng chuyện ngỗ nghịch để khiến cho chúng ta biết: Học Phật trong thế gian này muốn có thành tựu (đừng nói là thành Phật. Quý vị mong lìa khỏi lục đạo luân hồi, giải quyết vấn đề sanh tử cũng chẳng dễ dàng), trọn chẳng phải là có thể làm được trong một đời này, ắt phải đến Tây Phương Cực Lạc thế giới.

Muốn tới Tây Phương Cực Lạc thế giới, trước hết phải hiểu rõ thế giới Sa Bà là thế giới gì? Quý vị thấy đó, con cái do chính mình nuôi nấng, vì tham cầu quyền lợi, tham cầu ngôi vua, nó nhẫn tâm sát hại cha, những kẻ khác chẳng cần nói nữa! Quý vị ngẫm xem! Thế giới này xấu xa, hèn kém đến mức độ nào? Hoàn cảnh xấu xa, hèn kém như thế, lòng người bại hoại như thế, mong tu đạo trong cõi này, khi tu hành tiến tới trước một bước, hoàn cảnh xấu ác sẽ lôi chúng ta lui lại hai bước! Do vậy, dạy chúng ta phải hiểu rõ tình huống ấy, nhận biết thế gian này hết sức xấu xa, hèn kém, ắt phải lìa khỏi thế gian này, đến thế giới Cực Lạc thanh tịnh trang nghiêm.

Tới cõi kia, tu hành hết sức mau chóng! Trong thế giới ấy, chẳng có ba ác đạo; địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh là ba loại ác đạo. Vì sao trong cõi kia chẳng có ba ác đạo? Phàm những ai sanh về đó, đều là người niệm Phật. Người niệm Phật nguyện lực phù hợp với A Di Đà Phật thì mới có thể đến sống trong hoàn cảnh ấy. Thế giới của chúng ta có ba ác đạo, chẳng cần đợi đến sau khi chết sẽ đọa lạc trong tam đồ. Rất nhiều kẻ còn đang sống sờ sờ, mà tâm họ đã ở ngay trong tam đồ. Tu đạo trong thế giới này quá khó khăn! Do vậy, dùng chuyện thuộc đại tội ác Ngũ Nghịch để làm Phát Khởi Tự cho bộ kinh này, hòng khiến cho chúng ta là người học Tịnh Độ Tông sẽ nhàm lìa, sẽ chán ngán, ghét bỏ thế gian này, sẽ phát nguyện vãng sanh thế giới Cực Lạc. Vì thế, trong đề cương bài giảng, sau chữ “nghịch sự phát khởi” có ghi “chương cực ác” (彰極惡), [nghĩa là] phô bày chuyện đại ác cùng cực ấy, khiến cho mọi người đều hiểu rõ. Sau khi đã hiểu rõ, “linh yếm khí” (令厭棄, khiến cho chán bỏ), dạy người học Phật đừng nên tham luyến thế gian này. Tham luyến thế gian này, sẽ chẳng thể vãng sanh, nhất định là phải nhàm bỏ thế giới này thì mới có thể vãng sanh thế giới kia. Do có dụng ý này, cho nên mới dùng chuyện này để làm Phát Khởi Tự.

Chúng ta học Phật, bất luận là người sơ học, hay người đã học lâu năm, điều quan trọng nhất là phải hiểu rõ nhân quả. Nhân quả chẳng phải là nói đến nhân quả trong một thời gian ngắn ngủi trước mắt. Nhất định là phải nói tới nhân quả ba đời. Nhân quả ba đời: Đối với bất cứ chúng sanh nào, đời này là đời hiện tại. Trước đời này là đời trước, trước đời trước lại có đời trước nữa, tức đời quá khứ. Bất cứ đời nào, thọ mạng của chúng sanh đều là [có hạn lượng] nhất định. Sau khi đã chết, sẽ lại chuyển sang đời khác, tức đời vị lai. Quá khứ, hiện tại, vị lai là “tam thế”. Kẻ bình phàm phủ định đời quá khứ, họ cũng phủ định đời vị lai, chỉ thừa nhận sanh mạng trong khoảng thời gian ngắn ngủi vài chục năm; đó là tà tri tà kiến. Có tà kiến ấy, học Phật sẽ chẳng có cách nào học được, chẳng thể nhập môn. Do vậy, học Phật thì ắt là phải có quan niệm “tam thế”. Đã có quan niệm tam thế, sau đấy mới có thể hướng tới Phật pháp nghiên cứu. Trước hết, chúng ta phải hiểu rõ chuyện này. Đối với bất luận kẻ sơ học hay người tu lâu, đều phải nghiên cứu tam thế nhân quả.

Nếu nghiên cứu tam thế nhân quả, sẽ tin tưởng có tam thế nhân quả. Vì chúng ta học Phật nhằm giải quyết vấn đề sanh sanh tử tử từ vô thỉ tới nay. Để giải quyết vấn đề sanh tử, ắt phải tìm tòi, hiểu rõ đường hướng của nó. Người ta thường nói: Sanh mạng của loài người chúng ta giống như con sông lớn Trường Giang, nguồn xa, dòng dài. Nếu dùng Trường Giang và Hoàng Hà để nói, muốn giải quyết vấn đề lũ lụt của Trường Giang và Hoàng Hà, nhất định là phải nghiên cứu tận nơi bắt nguồn của Trường Giang và Hoàng Hà, chúng có những chi lưu chảy qua những nơi nào, trong tương lai sẽ hợp lưu ở nơi đâu để tuôn ra biển. Phải hiểu rõ toàn bộ, sau đấy, quý vị mới có thể thật sự điều hòa sông ngòi. Nếu nói quý vị chỉ nhìn một đoạn trung du của Hoàng Hà, hoặc một đoạn trung du của Trường Giang, không cần biết đến thượng du, ta chẳng quan tâm tới nó, hạ du chảy đến nơi nào, ta cũng mặc kệ, chỉ quan tâm đoạn sông này. Quý vị nghiên cứu kiểu đó, làm thế nào cũng chẳng có cách nào giải quyết vấn đề lũ lụt! Nói theo tỷ dụ ấy, chúng ta mong giải quyết vấn đề sanh tử, mà chẳng quan tâm tới quá khứ, cũng như bất cần vị lai (phủ định quá khứ lẫn vị lai), ta chỉ thừa nhận đời này, làm sao có thể giải quyết vấn đề sanh tử cho được? Ngay cả những hiện tượng sự thật như chính mình do đâu mà có, trong tương lai sẽ ra đi như thế nào, đều chẳng khảo sát rõ ràng! Giống như bác sĩ chữa bệnh, vẫn chưa biết rõ bệnh trạng, làm sao có thể ra toa cắt thuốc cho được? Làm sao có thể trị liệu được? Đúng là chuyện chẳng thể làm được! Do đó, muốn giải quyết vấn đề sanh tử, ắt phải hiểu rõ chuyện sanh tử của mỗi người chúng ta. Chuyện quá khứ, hiện tại, vị lai, hiểu càng nhiều càng tốt. Biết càng nhiều, quý vị càng nắm được nhiều tài liệu. Quý vị nghiên cứu bất cứ loại học vấn nào, trong tay nắm giữ tài liệu càng nhiều càng tốt! Chẳng giới hạn trong một thời gian hay không gian nào! Đối với vấn đề sanh tử của chính mình, chúng ta nắm giữ tài liệu càng nhiều, càng dễ giải quyết vấn đề sanh tử của chính mình. Dựa trên các lý do này, chúng ta phải đổ công dốc sức nơi tam thế nhân quả. Môn học vấn này chẳng phải là như những kẻ bình phàm đã nói. Có những kẻ phản đối nhân quả, cố ý bảo nhân quả là chuyện rất nông cạn!

Chính mình đối với nhân quả có thể hiểu rõ hết thảy, chẳng cần đắc Túc Mạng Thông. Do đâu mà có Túc Mạng Thông? Túc Mạng Thông là do nhập Định mà có, hiểu rõ toàn bộ học vấn và kinh văn, tri kiến đều giống như nhau. Dưới đây, sẽ nói tới tiền nhân của Thái Tử, tức là những chuyện trong quá khứ. Nhất định là phải chẳng có thành kiến đối với tam thế nhân quả thì mới thể tiến nhập tình huống được nói sau đây!

IV.1.2.1. A Xà Thế

Bây giờ hãy nhìn vào đề cương bài giảng. Thái Tử A Xà Thế, dịch sang nghĩa tiếng Hán là Vị Sanh Oán (未生怨), [nghĩa là] khi còn chưa sanh ra, đã mang nỗi oán hận. Có thể thấy là người trong thế gian này mong có con cái mà chẳng hiểu nhân quả. Nếu hiểu nhân quả, quan hệ giữa cha và con, một là quan hệ ân, tức báo ân; một là quan hệ oán, tức báo oán. Người thế gian chúng ta bất quá là ân ân oán oán. Chẳng có ân oán, sẽ không thể ở cùng một chỗ! Vị Sanh Oán là còn chưa sanh ra mà đã kết oán. Một ý nghĩa khác nữa là Chiết Chỉ (折指), tức là ngón tay gãy một đốt (lóng). Vì sao gọi là Vị Sanh Oán, lại còn gọi là Chiết Chỉ? Theo chú giải của tổ sư thời cổ, phụ vương của ông ta vốn chẳng có con cái, nghĩ “ta có một quốc gia to lớn như vậy. Trong tương lai, sau khi đã chết, chẳng có con cái, quốc gia sẽ giao cho ai kế thừa?” Đi khắp nơi cầu thần, thần cũng chẳng thể ban cho nhà vua một đứa con! Về sau, có một người thầy bói xem tướng, tâu với lão vương: “Ở trong núi nọ, có một người tu thần tiên (người Ấn Độ tu thần tiên rất đông, Trung Hoa cũng có kẻ tu thần tiên), chẳng bao lâu sẽ qua đời, xả mạng. Sau khi tiên nhân mạng chung, trong tương lai, sẽ chuyển sanh vào nhà Ngài, làm con của bệ hạ”. Quốc vương nghe nói rất vui thích, hỏi thầy bói: “Vị tiên nhân ấy còn phải bao lâu nữa mới chết?” Thầy tướng nói: “Còn phải ba năm nữa!” Quốc vương nói: “Úi chào! Thời gian ba năm quá dài”. Khi một người mong cầu thứ gì, ước sao cầu được ngay lập tức! Nhà vua cảm thấy thời gian quá dài, ngay lập tức, sai sứ giả lên núi tìm. Quả nhiên có một vị tiên nhân ở đấy, [sứ giả] liền đem ý của nhà vua nói với người ấy: “Ba năm nữa, ông sẽ chết, sẽ làm Thái Tử trong hoàng cung. Nay lão vương đợi chẳng kịp, chẳng cần chờ ba năm, bây giờ, hãy chết ngay lập tức đi thôi!” Chết làm sao được? Tiên nhân bảo: “Thọ mạng của ta đáng nên sống ba năm nữa, ta sẽ sống ba năm. Ngươi kêu ta chết bây giờ, ta chẳng làm được!” Sứ giả quay về, tâu lên lão vương. Lão vương phán: “Chuyện ấy chẳng do hắn [quyết định]! Ta là quốc vương một nước, ta muốn làm như thế nào thì làm như thế ấy! Ngươi lại sai người đến bảo hắn, hắn nhận lời là tốt nhất. Nếu chẳng nhận lời, cứ giết phứt hắn đi. Sau khi đã giết chết, đương nhiên là hắn sẽ chuyển thế”. Lại sai người đến, tiên nhân vẫn chẳng nhận lời. Người phụng mạng đến [khuyên dụ] lần thứ hai bèn làm theo lệnh vua, muốn giết chết tiên nhân. Tiên nhân chẳng có cách nào, bèn nói: “Nay ngươi hạ lệnh kết thúc sanh mạng của ta trước thời gian. Trong tương lai, ta chuyển thế làm Thái Tử của ngươi, ta cũng sẽ dùng phương thức này, hạ lệnh giết hại ngươi!” Sau khi nói xong, [tiên nhân] bị sứ giả giết chết. Sau khi bị giết, quả nhiên chuyển thế, chuyển sanh vào nhà quốc vương. Lúc đó, bên kia vừa giết, bên này, phu nhân của quốc vương bèn cấn thai!

Người hiểu rõ nhân quả sẽ được thọ dụng rất lớn. Tỷ như nói tới vị quốc vương ấy, đã được người khác cho biết, sau ba năm, tiên nhân sẽ chuyển thế, sanh vào nhà quốc vương, [tiên nhân] có chạy thoát đi đâu hay không? Thoát chẳng được! [Thế mà] nhà vua chẳng chờ được! Do chờ chẳng nổi, bèn tạo nghiệp sát nhân! Do vậy, chúng ta là người hiểu nhân quả, sẽ thản nhiên, chẳng cần phải cưỡng cầu. Chuyện đáng tới bèn tới, chuyện chẳng tới thì cưỡng cầu cũng chẳng được! Nhà vua chẳng hiểu đạo lý này bèn kết oán. Phu nhân hoài thai, quốc vương rất vui sướng, mời thầy tướng số đến xem: “Xin coi thử phu nhân mang thai là nam hay nữ?” Thầy tướng số xem thấy là nam. Quả nhiên là tuyệt diệu quá! Sẽ có người thừa kế, quốc vương hết sức hoan hỷ. Thầy tướng số ngay lập tức tâu với vua: “Bệ hạ đừng vội mừng. Đứa trẻ này sanh ra cố nhiên là Thái Tử của bệ hạ, là con trai. Trong tương lai, nó sẽ gây hại cho cha mẹ, rất bất lợi!” Quốc vương nói: “Có hại chi đâu! Nhiều lắm là ta đem tất cả hết thảy mọi thứ trong nước nhường cho nó, mục đích sanh ra nó là để cho nó kế thừa ngôi vua, chẳng hại chi cả”. Thầy tướng số nói: “Không chỉ là như vậy! Bệ hạ trao quyền vị cho nó, trong tương lai, nó còn muốn lấy mạng của bệ hạ, chuyện ấy chẳng tránh được đâu!” Nói như vậy, nhà vua sanh lòng kinh hoảng, trong tâm sợ hãi, chẳng cần đứa nhỏ này nữa. Chẳng dám nói với thầy tướng số, mà cũng chẳng dám nói với bất cứ ai, bí mật thương lượng với phu nhân, họ muốn chết già trong tương lai. Chẳng cần đến thai nhi này nữa, làm như thế nào đây? Sanh thì vẫn phải sanh, trong tương lai, khi đã sanh ra, nghĩ cách cho nó từ trên cao ngã xuống, vừa sanh ra đã bị ngã chết, ai biết? Thương lượng xong xuôi, đến khi sanh nở, phu nhân cố ý đến chỗ cao để sanh nở, quả nhiên đứa bé rớt xuống, úi trời! Nhưng mạng Thái Tử chẳng đáng chết, rớt xuống mà chẳng chết! Chỉ là ngón tay bị gãy một lóng ở ngón út. Vì thế, cũng gọi là Chiết Chỉ.

Do tên gọi ấy chẳng dễ nghe, sau khi lớn lên, người trong cung đình lại đặt cho ông ta một tên nữa, dịch sang nghĩa tiếng Hán là Thiện Kiến (善見, Thiện là rất tốt, Kiến là chữ Kiến trong “tri kiến”). Thiện Kiến có nghĩa là người rất thông minh, thấy rất nhiều sự việc, vừa trông thấy bèn hiểu ngay. Thái Tử cũng đích xác là như vậy! Đầu óc suy nghĩ rất mẫn tiệp, rất nhanh chóng, vì kiếp trước, ông ta đã học đạo thần tiên. Do vậy, hết sức thông minh. Vì thế, có tên gọi khác là Thiện Kiến.

IV.1.2.2. Điều Đạt

Lại xem tới Điều Đạt. Một cách phiên âm khác là Đề Bà Đạt Đa (mọi người quen thuộc với tên gọi này hơn). Ông ta là tùng đệ (em họ) của Thích Ca Mâu Ni Phật; cùng ông nội, khác cha mẹ thì gọi là “tùng đệ” (從弟). Điều Đạt hết sức ganh tỵ đức Phật, tạo rất nhiều chuyện tội ác hết sức to lớn. Ông ta là em họ đức Phật, tức là con ai? Là con của Hộc Phạn Vương (Dhotodana), ông ta cũng là anh của tôn giả A Nan. Chúng ta biết: Tôn giả A Nan theo Thích Ca Mâu Ni Phật để học Phật, học rất khá. Vị này là người hết sức thông minh, có trí nhớ tốt nhất, nghe bất cứ pháp gì cũng đều vĩnh viễn chẳng quên mất. Kinh điển Phật giáo đều do Ngài đọc thuộc lòng ra, sau đấy mới được ghi chép lại. Điều Đạt là anh của tôn giả A Nan; nói cách khác, tôn giả A Nan và Điều Đạt đều là con của Hộc Phạn Vương. Hộc Phạn Vương là anh em của Tịnh Phạn Vương (Śuddhodana). Anh em Tịnh Phạn Vương gồm bảy người, Hộc Phạn Vương là một trong số đó. Ông ta (Điều Đạt) và đức Phật có quan hệ anh em họ.

Điều Đạt là phiên âm từ tiếng Phạn, dịch sang nghĩa tiếng Hán là Thiên Nhiệt (天熱, hai chữ Nhiệt Thiên đảo ngược lại sẽ là Thiên Nhiệt). Có thuyết nói ông ta sanh nhằm lúc khí trời rất nóng. Có thuyết nói khi ông ta sanh ra, chư thiên đều cảm thấy nóng bức. Trong nhân gian, vào mùa Hè, chúng ta cảm thấy nóng bức, trên cõi trời vì sao mà cảm thấy nóng bức? Khí hậu trên cõi trời tốt nhất, nhưng khi Điều Đạt sanh ra, ngay cả người trên cõi trời cũng đều cảm thấy nóng bức, có thể thấy là người này chẳng phải là thiện nhân. Vì thế, có tên là Điều Đạt.

Sau khi đã trưởng thành, ông ta cũng xuất gia học đạo, học đến mức độ nào? Ông ta hết sức thông minh, học Phật pháp rất nhiều. Ngoài Phật pháp ra, tại Ấn Độ vào thuở đó, có kinh điển của Bà La Môn giáo, ông ta đều ghi nhớ, học rất ư là nhiều. Sau đó, ông ta xin Thích Ca Mâu Ni Phật dạy thần thông. Thích Ca Mâu Ni Phật bảo: “Ông chẳng cần học thần thông vội, trước hết hãy tu Quán”. Quán gì? Quán pháp thế gian, quán vạn sự vạn vật trong thế gian. Tu Vô Thường Quán: Bất cứ sự vật nào trong thế gian cũng đều chẳng tồn tại vĩnh hằng, đều là sanh sanh diệt diệt. Phật pháp thường nói “vạn pháp vô thường”. Nói tóm lại, ông phải thật sự thể nghiệm, chuyển biến cảnh giới, phải dùng công phu, hành Vô Thường Quán. Đức Phật bảo ông ta: “Ông hãy tu Vô Thường Quán”, đó là hảo ý của đức Phật. Đức Phật biết ông chẳng thể học thần thông. Học thần thông sẽ có hại cho bản thân ông ta trong tương lai, nhưng ông ta đâu có nghe! Đức Phật dạy ông ta học Vô Thường Quán, ông ta không học. Đức Phật không dạy ông ta thần thông, nhưng đức Phật còn có rất nhiều đại đệ tử. Ông ta tìm đến những vị đại đệ tử ấy. Đại đệ tử của đức Phật có rất nhiều vị có thần thông, như tôn giả Mục Kiền Liên là vị có thần thông [bậc nhất]; nhưng những vị đại đệ tử ấy đều chẳng dạy ông ta thần thông, cũng là do đều biết sau khi ông ta học thần thông, trong tương lai, sẽ chẳng biết sử dụng vào chỗ chánh đáng! Cuối cùng, làm như thế nào? Ông ta là anh ngài A Nan, A Nan có thần thông. Tuy có thần thông, nhưng [ngài A Nan] chẳng có Tha Tâm Thông, chẳng biết chuyện vị lai của Điều Đạt, mà cũng chẳng hiểu tâm lý ông ta. Họ lại là anh em, có tình cảm anh em. Anh đã yêu cầu, ngài A Nan liền nói cho ông ta biết phương pháp.

Sau khi đã được dạy, ông ta bèn lên núi, chiếu theo phương pháp ấy để tu tập, kết quả là tu thành công. Các thứ thần thông như Thần Túc Thông v.v… đều học được. Sau khi học hiểu, ông ta bèn ganh tỵ. Theo chú giải kinh văn, đức Phật thành Phật có ba mươi hai tướng. Điều Đạt có bản lãnh rất lớn, ông ta có ba mươi tướng, đức Phật có ba mươi hai tướng, [tức là] ông ta chỉ ít hơn hai tướng, lỗi lạc lắm! Ông ta chỉ kém Phật có hai tướng, [cứ tưởng] tiến thêm bước nữa là có thể thành Phật. Tự mình cảm thấy ta vừa có thần thông, vừa có tướng hảo, tuyệt vời quá! Ông ta thấy đức Phật đến chỗ quốc vương, được quốc vương tôn kính, cúng dường đủ thứ, trong tâm [Điều Đạt] chẳng buông xuống được, tâm tham dấy lên! Đức Phật có thể được cúng dường như vậy, ta cũng có bản lãnh ấy, vừa có thần thông, vừa có tướng hảo, gần như là sắp thành Phật, ta cũng phải nên có những thứ cúng dường ấy. Ông ta dấy lên chủ ý, tới thuyết phục Thái Tử A Xà Thế, dùng thần thông để thuyết phục Thái Tử. Thuyết phục như thế nào? Đương nhiên là dùng rất nhiều thần thông, nói cho Thái Tử động tâm. Sau khi đã thuyết phục thành công, Thái Tử nhận lời, phụ vương dùng lễ vật cúng dường đức Phật như thế nào, Thái Tử cũng dùng những thứ giống hệt như vậy để cúng dường Điều Đạt.

Vừa được cúng dường, trong tâm bèn dấy lên kiêu ngạo. Có một lần, Thích Ca Mâu Ni Phật ở trong đại pháp hội, rất nhiều người đến nghe đức Phật giảng pháp, ông ta đi tới bảo đức Phật: “Lão nhân gia đã già rồi, hãy nên nghỉ hưu. Hãy giao những thính chúng này cho tôi! Tôi chịu cực thay cho Ngài, tôi ra lãnh chúng.” Thích Ca Mâu Ni Phật quở trách ông ta một chập. Điều Đạt chẳng đạt được mục đích, bèn xúc xiểm Thái Tử, bảo Thái Tử: “Ngài tới khi nào mới làm quốc vương? Chẳng thà ngay bây giờ giết quách quốc vương đi, còn thần thì sao? Thần cũng chờ không nổi! Thần sẽ giết Thích Ca Mâu Ni Phật. Thần làm tân Phật, Ngài làm tân vương. Hai người chúng ta như vậy, một là tôn giáo, một là chính trị, chúng ta hợp tác với nhau”. Thái Tử vừa nghe nói phải giết cha, cảm thấy làm chuyện này chẳng được. Thái Tử chẳng tin lời ông ta nói. Điều Đạt nói: “Điện hạ chẳng tin hả? Thần nói cho điện hạ nghe nhé. Vì sao điện hạ bị gọi là Vị Sanh Oán? Vì sao ngón tay của điện hạ bị gãy?” Bèn đem nguyên nhân trong quá khứ, nói từng chuyện cho Thái Tử nghe. Vừa bị xúc xiểm, Thái Tử bèn động tâm. “Tùy thuận Điều Đạt ác hữu chi giáo” là như thế đó.

IV.1.2.3. Tham tâm thoái đạo

Đã nói xong nhân duyên. Các vị thấy trong đề cương bài giảng, điều kế tiếp là “tham tâm thoái đạo”. Chúng ta bất luận là ai, chớ nên có tâm tham! Như Điều Đạt đã đạt tới mức độ đắc Ngũ Thông, kết quả ra sao? Phải hiểu rõ “chúng sanh vốn có tâm tham”, bất cứ chúng sanh nào cũng đều vốn sẵn có tham, sân, si, Điều Đạt cũng chẳng phải là ngoại lệ. “Đắc nhi tri túc giả thiểu” (Người đã đạt được mà biết đủ thì ít), tâm tham là dù đã đạt được vẫn chẳng tri túc, vĩnh viễn chẳng biết đủ! “Đắc nhi tăng tham giả đa” (Kẻ đã đạt được mà lòng tham tăng thêm thì nhiều): Sau khi đã có được, [vẫn mong có thêm] càng nhiều càng tốt, kẻ bình phàm đều là như vậy!

Cổ nhân có một tỷ dụ, trong Tứ Thiếp Sớ, tức bản chú giải [Quán Kinh] của Thiện Đạo đại sư có viết: “Dĩ trượng đả ác cẩu tỵ” (Dùng gậy đập mũi chó dữ). Có một người dùng gậy chống để đập vào mũi một con chó dữ, “chuyển tăng cẩu ác” (khiến chó dữ hơn). Chẳng đập vào mũi con chó đó thì thôi. Vừa đập vào mũi nó, chó càng nổi tánh hung dữ hơn! Điều này tỷ dụ gì? “Lợi dưỡng dụ trượng”, nghĩa là danh tiếng, lợi dưỡng ví như cái gậy đó. “Tham tâm dụ cẩu tỵ”: Tâm tham ví như cái mũi của con chó dữ. Càng dùng lợi dưỡng để cung phụng, bồi dưỡng cái tâm tham, tâm tham vĩnh viễn chẳng đủ, càng tham nhiều hơn! Điều Đạt bị hại là do đạt được lợi dưỡng từ Thái Tử. “Điều Đạt đắc lợi”, do được hưởng nhiều quá nên mới “bối đạo khởi ác” (nghịch đạo, dấy lòng làm ác). Càng về sau, càng tạo tội ác khôn cùng! Ông ta muốn hại Phật, còn phá sự hòa hợp của Tăng đoàn, kết quả là “sanh hãm địa ngục” (生陷地獄), tức là đọa hãm trong địa ngục ngay trong khi còn sống!

Thấy những nhân duyên ấy, nhân quả và tâm tham, hãy ngẫm xem thế gian này là gì? Thời kỳ Mạt Pháp trong thế gian này càng dữ dội. Hiện thời, chúng ta chẳng học Tịnh Độ, chẳng cầu vãng sanh thế giới Cực Lạc, mong thành tựu ngay trong đời này nơi thế gian này, đừng nằm mơ! Đó là chuyện chẳng thể thực hiện được! Ngày nay, mong thành tựu liễu sanh thoát tử ngay trong đời này, chỉ có học pháp môn Tịnh Độ. Hôm nay, tôi giảng đến chỗ này thì ngừng!

Tập 6

Thưa các vị giáo sư, các vị đại đức, các vị đồng tu, các vị đồng học trong giảng tòa, xin mọi người mở kinh bổn, trang thứ nhất. Xem từ hai chữ cuối ở phần sau trong hàng thứ tư. Trước hết, đọc kinh văn một lượt.

(Kinh) Quốc thái phu nhân, danh Vi Đề Hy, cung kính đại vương, tháo dục thanh tịnh, dĩ tô mật hòa sao, dụng đồ kỳ thân, chư anh lạc trung, thịnh bồ đào tương, mật dĩ thượng vương. Nhĩ thời đại vương, thực sao ẩm tương, cầu thủy thấu khẩu. Thấu khẩu tất dĩ, hiệp chưởng cung kính, hướng Kỳ Xà Quật sơn, dao lễ Thế Tôn, nhi tác thị ngôn: “Đại Mục Kiền Liên, thị ngô thân hữu, nguyện hưng từ bi, thọ ngã bát giới”. Thời Mục Kiền Liên, như ưng chuẩn phi, tật chí vương sở. Nhật nhật như thị, thọ vương bát giới. Thế Tôn diệc khiển tôn giả Phú Lâu Na, vị vương thuyết pháp. Như thị thời gian, kinh tam thất nhật, vương thực sao mật, đắc văn pháp cố, nhan sắc hòa duyệt.

(經)國太夫人，名韋提希。恭敬大王，澡浴清淨，以酥蜜和麨，用塗其身。諸瓔珞中，盛蒲萄漿，密以上王。爾時大王，食麨飲漿，求水漱口。漱口畢已，合掌恭敬，向耆闍崛山，遙禮世尊，而作是言：大目犍連，是吾親友，願興慈悲，授我八戒。時目犍連，如鷹隼飛，疾至王所。日日如是，授王八戒。世尊亦遣尊者富樓那，為王說法。如是時間，經三七日，王食麨蜜，得聞法故，顏色和悅。

(Kinh: Quốc thái phu nhân tên là Vi Đề Hy, cung kính đại vương, tắm gội thanh tịnh, lấy tô mật hòa với bột rang để bôi lên thân. Trong các chuỗi ngọc, đựng nước nho, ngầm dâng lên vua. Lúc bấy giờ, đại vương, ăn bột rang, uống nước ép, xin nước sức miệng. Súc miệng xong xuôi, chắp tay cung kính, hướng về núi Kỳ Xà Quật, bái vọng đức Thế Tôn, bạch như thế này: “Ngài Đại Mục Kiền Liên là thân hữu của con, nguyện dấy lòng từ bi, truyền cho con Bát Quan Trai Giới”. Khi ấy, ngài Mục Kiền Liên như chim ưng, chim cắt bay liệng, nhanh chóng đến chỗ nhà vua, mỗi ngày đều như thế, truyền Bát Quan Trai Giới cho nhà vua. Đức Thế Tôn cũng sai tôn giả Phú Lâu Na thuyết pháp cho nhà vua. Hằng ngày như thế, trải qua hai mươi mốt ngày, vua do ăn bột rang và mật, được nghe pháp, nên vẻ mặt ôn hòa, vui sướng).

Lần trước đã nói: Em họ đức Phật là Điều Đạt xúi giục Thái Tử A Xà Thế giết cha, còn chính ông ta sẽ giết hại Thích Ca Mâu Ni Phật. Hai người bọn họ giao ước: Một người làm tân quốc vương, một người làm tân Phật. Do đó, hai người bèn chia nhau tạo đại tội Ngũ Nghịch. Thái Tử A Xà Thế làm theo ý của Điều Đạt, nhốt chặt phụ vương!

Còn Đề Bà Đạt Đa (tức là Điều Đạt) hãm hại Phật như thế nào? Ông ta bảo Thái Tử A Xà Thế thả năm trăm con voi. Ấn Độ có rất nhiều voi, thả voi tấn công Thích Ca Mâu Ni Phật, mong giết chết Thích Ca Mâu Ni Phật. Khi ấy, Thích Ca Mâu Ni Phật nhập Định, nhập từ bi đại định. Trong khi nhập Định, Ngài duỗi năm ngón tay phải, năm trăm con voi bèn thấy là năm con mãnh sư (猛獅, sư tử hung bạo) hiện ra. Sư tử là vua các loài thú; năm trăm con voi thấy năm con sư tử hiện ra, bèn ngay lập tức quỳ xuống. Không chỉ là chẳng sát hại Thích Ca Mâu Ni Phật, mà ngược lại, hướng về Thích Ca Mâu Ni Phật quỳ lạy. Sau đấy, Thích Ca Mâu Ni Phật bảo các đệ tử: “Ngón tay của ta há có sư tử? Chỉ bất quá là ngón tay mà thôi!” Đức Phật dùng lòng từ bi, duỗi ngón tay, trong mắt voi thấy là sư tử. Vì thế, có thể thấy là sức mạnh tà ác to cỡ nào, chẳng thể chống nổi từ bi. Hễ tâm từ bi phát ra, có thể vượt trỗi hết thảy sức mạnh tà ác. Đó là một chuyện. Sau đó, Điều Đạt vẫn chưa từ bỏ ý định. Có một lần, ông ta nghĩ cách dùng thuốc độc rất mạnh giấu trong móng tay của chính mình, chuẩn bị đến chỗ đức Phật để lễ bái Phật. Chúng ta biết lạy Phật thì thông thường dùng hai bàn tay ôm chân đức Phật. Ông ta nghĩ khi hai tay ôm chân đức Phật, sẽ thừa cơ hội trút thuốc độc giấu trong móng tay ra, mong hạ độc giết chết Thích Ca Mâu Ni Phật. Dụng tâm này hết sức độc dữ! Ông ta còn chưa đến chỗ Thích Ca Mâu Ni Phật, đang đi nửa đường, đất ngay lập tức nứt ra, cả người liền sụp xuống đất. Kinh Phật nói là ông ta đọa trong địa ngục ngay trong khi còn sống. Địa ngục Hỏa Triệt là kết quả của ông ta.

Nói tới chỗ này, tổ sư tông Thiên Thai có chú giải một điều rất quan trọng. Tổ sư rất sợ người học kinh chúng ta thấy chỗ này, sẽ nẩy sanh thái độ nghiêm khắc chỉ trích Điều Đạt và Thái Tử A Xà Thế, ngỡ họ sai trái. Ngài bèn chú giải, chú giải như thế nào? Những người ấy đều chẳng phải là phàm nhân, mà đều là bậc đại quyền thị hiện. Nói là “đại quyền thị hiện” (大權示現), nghĩa là họ đều là bậc đại Bồ Tát biểu diễn cho phàm phu chúng sanh trông thấy. Chẳng biểu diễn như vậy, phàm phu chúng sanh chẳng thấy nhân quả rõ rệt như thế! Lại nữa, Thích Ca Mâu Ni Phật thuyết pháp, có rất nhiều phương pháp. Chẳng hạn như khi giảng bộ kinh này, chẳng phải là chỉ dùng miệng để giảng, mà còn sắp đặt chu đáo các thứ sự thật, hòng khiến cho người nghe pháp trông thấy rõ ràng, tăng thêm ấn tượng cho họ, khiến họ nghe xong, [có cảm nhận] hết sức sâu xa. Do vậy, khởi đầu bằng phần Phát Khởi Tự có nghịch tử, có Điều Đạt là đồ chúng đại nghịch bất đạo ([những hành vi, biểu hiện của] đồ chúng theo học với Thích Ca Mâu Ni Phật đều là một thứ phương tiện thị hiện hết sức thiện xảo để thuyết pháp của đức Phật), chúng ta phải tìm hiểu tầng [ý nghĩa] này. Hai điểm trên đây nhằm bổ sung cho lần giảng trước.

Hôm nay, bắt đầu bằng đoạn kinh văn này. “Quốc thái phu nhân” là nói tới thái phu nhân, bà ta vốn là phu nhân của quốc vương. Do Thái Tử đã giam kín phụ vương, chính mình làm tân vương, bản thân quốc vương có phu nhân. Mẹ của tân vương bèn được gọi là thái phu nhân (太夫人). Quốc thái phu tên là Vi Đề Hy. Vi Đề Hy (Vaidehi) cũng là phiên âm từ tiếng Ấn Độ, ý nghĩa theo tiếng Hán là Tư Duy. Tư Duy là gì? Một người rất giỏi sử dụng năng lực tư duy, có nghĩa là sức tư duy, suy xét của bà ta rất mạnh, cũng có nghĩa là hễ gặp bất cứ chuyện gì, bà đều suy nghĩ rất chu đáo. Tiếng Ấn Độ là Vi Đề Hy.

Bà ta “cung kính đại vương”, cổ nhân đọc chữ Đại (大) trong “đại vương” là Thái (太), [lý do là vì] về sau, người ta nghĩ chữ Đại chẳng đủ tôn kính, thêm một chấm nữa ở phía dưới, cho nên mới có chữ Thái. Thật ra, vào thời cổ, chữ Đại là chữ Thái, âm đọc cũng là Thái. Hiện thời, do có chữ Thái riêng biệt, nên thường đọc là Đại, chẳng đọc là Thái. Thậm chí có người đọc thành Đãi (待), chúng tôi không đọc là Đãi, chúng tôi đọc theo cách đọc hiện thời [là Đại]. Chữ Đại Vương chỉ chồng của phu nhân Vi Đề Hy, vốn là quốc vương. Bà ta hết sức cung kính nhà vua. Trung Hoa vào thời cổ cũng giống như thế, bất luận là bình dân cũng thế, mà người có địa vị cũng thế. Vợ chồng “tương kính” (相敬), tức là cung kính lẫn nhau. Chẳng giống như vợ chồng hiện thời, đem chữ Yêu đặt ra trước. Ví như tại Đại Lục hiện thời, vợ chồng gọi nhau, chồng gọi vợ là “thái thái”, vợ gọi chồng là “tiên sinh”, đều là nói đến người mến yêu, người yêu, coi Yêu là tiền đề. Thời cổ thì nói đến chuyện tôn kính lẫn nhau. Phu nhân Vi Đề Hy đối với chồng bà ta, cũng chính là đại vương, hết sức cung kính. Trong sự cung kính, đương nhiên là có bao gồm tình cảm vợ chồng trong đó.

Lúc đó, đại vương bị đứa con không ra gì giam cầm, chẳng cho ăn, cho nên bà nghĩ cách đưa thứ gì đó cho đại vương hòng duy trì cuộc sống. Quốc thái phu nhân nghĩ: Xét theo tình hình này, chẳng đầy vài ngày, đại vương sẽ chết đói trong đó. Bà ta suy nghĩ rất nhanh, bất luận ai cũng chẳng được phép vào, đương nhiên bất luận là ai cũng chẳng thể đem thức ăn vào. Nếu bản thân bà ta công khai mang thức ăn vào, do cửa nẻo nơi đó bị cấm đoán nghiêm ngặt, phải trải qua kiểm tra, [lính gác] cũng sẽ chẳng cho bà đem vào. Làm như thế nào đây? Bà ta đã nghĩ ra cách. Dưới đây là cách thức của bà.

“Tháo dục thanh tịnh” (Tắm gội thanh tịnh), trước hết, bà tắm gội sạch sẽ, “tháo dục” (澡浴) là tắm rửa, rửa ráy chân tay v.v… rửa rất thanh tịnh. Sau đấy mới “dĩ tô mật” (dùng tô và mật) bôi lên thân mình. Tô và mật có đặc tánh dính, có thể dán dính thứ khác, sau đấy mới “hòa sao” (hòa với bột rang). Chữ Sao (麨) theo chú giải thời cổ, có thuyết nói là dùng bột mì để làm, có thuyết nói là dùng bột gạo để làm. Chú giải khác nhau, nhưng nói chung, chẳng ngoài hai thứ trên đây. “Sao” là chất khô, đem trộn với mật, sau đấy dán lên người. “Dụng đồ kỳ thân” (Dùng bôi lên thân), tức là dùng tô mật trộn “sao”, sau đấy trét lên thân. Trét lên thân, nó sẽ dính sát vào người, sau đấy mới mặc quần áo vào, phương pháp này hết sức hay! “Chư anh lạc trung” (Trong các chuỗi ngọc), anh lạc (瓔珞) làm bằng ngọc thạch. Thuở ấy, tại Ấn Độ, hễ là quý tộc, hoặc thuộc vương tộc, nhất là đồ trang sức của phụ nữ, đeo giắt trên thân rất nhiều! Trong [mỗi hạt] anh lạc có bọng rỗng, hai đầu trống không. Đã có bọng rỗng, bà ta nghĩ ra một cách. Bà nghĩ lão vương chỉ ăn bột rang khô và tô mật, khát nước thì làm cách nào? “Thịnh bồ đào tương” (Đựng nước nho ép), “bồ đào tương” (葡萄漿) là nước trái nho. Nước nho là chất lỏng, chứa trong hạt anh lạc. Trước đó, đã dùng sáp bịt kín một đầu hạt anh lạc, sau đấy, đổ nước nho vào; đổ xong, dùng sáp bịt nốt đầu kia. Trên thân bà ta đeo rất nhiều anh lạc, mỗi hạt trong chuỗi anh lạc đều đựng nước nho, đem khoác trên thân. Trên thân, dưới lớp y phục, có bột rang trộn mật, anh lạc đeo trên người toàn là đựng nước nho, “mật dĩ thượng vương” (ngầm dâng lên vua) như vậy. Bà ta là quốc thái phu nhân, tân vương tuy căn dặn chẳng cho bất cứ ai tiến vào, nhưng quốc thái phu nhân có thể vào. Bà ta chẳng nói muốn đem thức ăn hay đồ uống vào, những vệ sĩ canh giữ mỗi tầng cửa đều cho bà ta vào. Vào bên trong, liền tháo anh lạc và quần áo ra, ngầm dâng lên vua, rất bí mật dâng cho quốc vương ăn bột rang, sau đó uống nước ép.

Quốc thái phu nhân đã vào bên trong (từng tầng một, từng nút chặn đều vượt qua), vào đến bên trong, bèn lấy thức ăn giấu trong thân thể ra. “Nhĩ thời đại vương”, [nghĩa là] ngay trong lúc ấy, quốc vương đang bị giam cầm, “thực sao ẩm tương”, [nghĩa là] ăn tô mật và bột rang, ăn xong lại uống nước nho. Ăn no và cũng uống đủ, sau đấy mới “cầu thủy thấu khẩu”, [tức là] bảo quốc thái phu nhân tìm chút nước để súc miệng. “Thấu khẩu tất dĩ”: [Nghĩa là] sau khi đã súc miệng xong, “hiệp chưởng cung kính”, lễ tiết thường dùng nhất là chắp tay, rất cung kính chắp tay, “hướng Kỳ Xà Quật sơn” (hướng về núi Kỳ Xà Quật) là nơi Phật thuyết pháp, tức Linh Sơn. “Dao lễ Thế Tôn”: Hướng về núi Kỳ Xà Quật ở nơi xa lễ Phật, Thế Tôn là Phật. “Nhi tác thị ngôn” (Mà nói như thế này): Sau đấy, thưa cùng đức Phật.

“Đại Mục Kiền Liên”: Tôn giả Đại Mục Kiền Liên là đại đệ tử của Thích Ca Mâu Ni Phật, thần thông bậc nhất, là vị có thần thông nhất trong các đệ tử của đức Phật. Câu “thị ngô thân hữu” (là thân hữu của tôi) có hai cách giải thích:

1) Cách giải thích thứ nhất, trước khi tôn giả Mục Kiền Liên xuất gia là người trong gia tộc của quốc vương, là một thân thích khác [của nhà vua]. Nói “thân” (親) ở đây có nghĩa là họ có quan hệ thân thích. Sau khi tôn giả Mục Kiền Liên xuất gia, theo học với Thích Ca Mâu Ni Phật. Thông thường, quốc vương cũng theo học Phật với Thích Ca Mâu Ni Phật, họ là đồng môn, biến thành đồng môn. Chí đồng đạo hợp là Hữu (友). Đấy là cách giải thích thứ nhất, Thân là thân thích, Hữu là bè bạn.

2) Còn có cách giải thích thứ hai, chữ Thân trong Thân Hữu là

thân cận, Hữu là đạo hữu. Đạo hữu này chẳng phải là đạo hữu thông thường, mà là người rất gần gũi, là đạo hữu thường thân cận. Đó là cách giải thích thứ hai.

Tuy có cách giải thích sau, nhưng cách giải thích trước là do tổ sư thời cổ chú giải, đương nhiên là các Ngài có căn cứ, chúng ta bèn tuân theo cách giải thích trước, tức là “tôn giả Đại Mục Kiền Liên đã là thân thích của tôi, lại cũng là đồng tu đạo hữu trong tu đạo”, mối quan hệ này chẳng tầm thường!

“Nguyện hưng từ bi”: Hy vọng tôn giả Đại Mục Kiền Liên dấy lòng từ bi, phát khởi tâm từ bi, “thọ ngã bát giới”, [nghĩa là] truyền dạy tám giới điều cho tôi. Thông thường, những ai thọ Bồ Tát Giới đều biết: Khi thọ Bồ Tát Giới, phải trì Bát Quan Trai Giới, “bát giới” chỉ Bát Quan Trai Giới. Lão vương sau khi ăn bột rang, uống nước trái cây ép xong, bèn nghĩ: Tuy chẳng chết đói, nhưng ở nơi đây chẳng phải là chỗ an toàn. Nghĩ đến [tình cảnh] sanh mạng sẽ gặp nguy hiểm bất cứ lúc nào; đã ở trong cảnh ngộ ấy, phải nhanh chóng thọ Bát Giới, tức là thọ Bát Quan Trai Giới. Đã thọ Bát Quan Trai Giới, học Phật bèn đắc đạo, sẽ chẳng sợ nữa! Chết cũng chẳng sợ, có dụng ý này!

Trong kinh văn có nói đến chuyện “cầu thủy thấu khẩu” (xin nước súc miệng). Vốn là chúng ta ăn cơm xong, chà răng, súc miệng là chuyện bình thường; vì sao trong kinh phải đặc biệt nhắc tới? Có ý nghĩa đặc biệt! Trước khi lễ Phật, ba nghiệp thân khẩu ý đều phải thanh tịnh. Do vậy, vừa mới ăn xong thứ gì đó, bèn súc miệng, nhằm biểu thị khẩu nghiệp thanh tịnh; sau đấy chắp tay, tức là thân nghiệp thanh tịnh. Khẩu nghiệp và thân nghiệp phát xuất từ tâm địa, nhất tâm cung kính, tức là ý nghiệp thanh tịnh. “Súc miệng” biểu thị ba nghiệp thanh tịnh, như vậy thì mới nói là “cung kính lễ Phật”.

IV.1.2.4. Tám giới

Lão vương cầu tôn giả Đại Mục Kiền Liên trao truyền Bát Quan Trai Giới. Bát Quan Trai Giới là gì? Đương nhiên là những vị lão Bồ Tát đã thọ Bồ Tát Giới đang hiện diện ở đây đều biết, nhưng do có những vị chưa thọ Bồ Tát Giới, cho nên chúng tôi nói đôi chút. Xin các vị xem đề cương bài giảng, Bát Giới chính là Bát Quan Trai Giới, “bát giới” trong kinh văn chính là Bát Quan Trai Giới. Chữ Quan (關) trong Bát Quan Trai Giới hiểu như thế nào? Quan là “đóng chặt cửa lại”. Đóng cửa để làm gì? Nhằm tránh khỏi bị lũ trộm vặt hoặc cường đạo bên ngoài tiến vào, có dụng ý này! Khi thọ giới, chữ Quan trong Bát Quan hàm nghĩa “ngăn đóng hết thảy chuyện tà ác”. Hết thảy những chuyện tội ác đều bị đóng lấp, chẳng để cho bất cứ chuyện tội ác nào phát sanh thì gọi là Quan.

Trai giới: Trai (齋) là giữ tâm trong sạch, Giới (戒) là giới điều. Trước hết, nói về Giới thì Giới có tám điều. Năm điều đầu chính là Ngũ Giới mà chúng ta thường thọ, nhưng phải đem “không tà dâm” trong Ngũ Giới sửa thành “chẳng dâm”. Còn có “không tự nghe, xem ca múa”. Trong ngày giữ Bát Quan Trai Giới, từ sáng sớm đến khuya, bất luận là có chuyện gì hay không, chẳng thể ca hát. Dẫu là những bài hát tốt lành cũng chớ nên hát, càng chẳng thể nhảy múa. Chính mình chẳng ca, chẳng múa, mà cũng chẳng đến nơi khác nghe kẻ khác ca hát, hoặc xem người ta nhảy múa. Chính mình chẳng thể ca múa, cũng chẳng thể ra ngoài nghe người khác biểu diễn. Đấy là một điều. Lại còn “bất đồ hương, hoa man” (chẳng bôi hương, đeo tràng hoa), “đồ hương” (塗香) là gì? Thuở ấy, tập tục Ấn Độ là trên thân mình luôn đeo đồ trang sức, bôi một ít hương liệu thơm tho. “Hoa man” (華鬘) là phong tục của Ấn Độ, dùng dây kết thật nhiều hoa, kết xong bèn gọi là Man (鬘, tràng, chuỗi). Dùng hoa xâu lại để trang điểm chính mình, khoác trên thân, hoặc đội lên đầu, gọi là Hoa Man. Khiến cho toàn thân của chính mình vừa là hoa, vừa là hương, người bình thường làm như vậy. Người giữ tám giới chẳng được phép! Vừa chẳng thể bôi hương, mà cũng chẳng thể đeo hoa man. Còn có “bất tọa cao quảng đại sàng” (chẳng ngồi giường to, cao, rộng), “bất tọa” bao gồm ý nghĩa “chẳng nằm”. Bất luận ngồi hay ngủ, chẳng thể sử dụng giường vừa cao, diện tích vừa rộng, vừa lớn! Chẳng thể dùng giường to cao lớn, vì những kẻ có tiền bèn trang hoàng giường nằm rất đẹp đẽ, rất lộng lẫy, vừa cao, vừa rộng. Chẳng thể sử dụng cái giường cao rộng ấy. Gộp chung lại thì có tất cả tám điều, gọi là Bát Giới.

Giới luật gồm tám điều, Trai (giữ tâm trong sạch) là một điều, “bất trung quá thực” (chẳng ăn sau giữa trưa), nói thông thường sẽ là “quá Ngọ chẳng ăn”. Thời cổ không có đồng hồ, lấy ánh nắng mặt trời làm tiêu chuẩn: Dùng gậy trúc cắm thẳng để xem bóng nắng. Bóng mặt trời đã xế thì là “quá trung” (vượt quá giữa trưa). Chớ nên [ăn] sau giữa trưa, nói theo hiện thời, đừng ăn sau giữa trưa chính là quá mười hai giờ trưa, ăn cơm trước mười hai giờ trưa, gọi là Ngọ Trai. Sau mười hai giờ trưa, chẳng thể ăn gì nữa, đó gọi là “bất quá trung thực”, điều này được coi là Trai.

Bát Quan Trai Giới có khi nói là tám điều, có khi nói là chín điều. Cách tính như thế nào? Có một cách nói, trong Tiểu Thừa có một phái gộp hai điều cuối trong tám giới, tức là “chẳng đeo tràng hoa, bôi hương” và “không ngồi giường lớn cao rộng” thành một điều, nội dung tương tự, trang nghiêm y hệt! Tính ra con số sẽ là bảy giới, cộng thêm một điều về Trai là “chẳng ăn quá trưa” bèn thành Bát Quan Trai Giới, hợp thành con số tám. Nếu chẳng nói như vậy, tám giới là tám điều giới, lại ghép thêm một điều về Trai vào, sẽ thành chín điều. Do vậy, phía sau Trai điều “chẳng ăn quá trưa”, có nói rõ: “Giới bát trai ngoại, giới thất trai nội”, [nghĩa là] nếu tính giới là tám điều thì Trai được tính riêng. Nếu giới gồm bảy điều, tính gộp Trai điều vào trong ấy. Tám điều giới biến thành bảy điều, Tiểu Thừa có một tông phái tên là Câu Xá Tông nói theo kiểu ấy. Một tông khác là Thành Thật Tông nói có tám điều; nói theo kiểu Đại Thừa thì cũng là tám điều, hơi khác nhau đôi chút.

Đối với năm giới trong ấy, tôi nói rõ đôi chút. Chúng ta biết tại gia học Phật, đầu tiên là Quy Y. Có khi trong lúc quy y, đồng thời thọ Ngũ Giới. Có người sau khi quy y một thời gian, nhận thấy chính mình có thể giữ năm giới mới thọ Ngũ Giới. Điều thứ nhất trong tại gia Ngũ Giới là không sát sanh, thứ hai là không trộm cắp (chẳng trộm cắp đồ vật của người khác), thứ ba là giới tà dâm, thứ tư là không vọng ngữ (chẳng nói dối), thứ năm là không uống rượu, tổng cộng năm điều. Trong năm điều, đặc biệt phải nói tới giới điều “chẳng tà dâm”, vì người tại gia thọ Ngũ Giới, bất luận là nam hay là nữ, sau khi đã kết hôn, giữ Ngũ Giới là giới “chẳng tà dâm” mà thôi! Vợ chồng vì phải nối dòng truyền giống, chẳng ngăn cấm chánh dâm. Bất quá, mỗi tháng cũng có những ngày đặc thù, vợ chồng phải kiêng chánh dâm (chẳng phải là thường xuyên), còn thông thường là phải kiêng tà dâm. Bát Quan Trai Giới thì không chỉ là chẳng tà dâm, mà còn là trực tiếp kiêng hành dâm. Là tại gia cư sĩ, bất luận là nam hay nữ cư sĩ, tuy kết hôn, trong ngày thọ trì Bát Quan Trai Giới đều kiêng hành dâm, không chỉ là tà dâm! Phải đặc biệt nói rõ điều này!

Vì sao quốc vương bị giam cần bèn nghĩ đến chuyện thọ giới? Đối với giới, người bình thường chẳng thông hiểu, nghĩ giữ giới rất phiền phức, rất khó tiếp nhận: Điều này chẳng thể làm, điều kia chẳng thể làm. Thật ra, người hiểu biết Phật pháp bèn biết: Giới là một loại pháp thanh lương. Giữ giới tốt đẹp, trong tâm là một bầu thanh lương. Thanh lương sẽ có thể trừ khử phiền não. Đối với chữ Phiền (煩) trong phiền não, hễ hiểu biết phương pháp tạo chữ trong tiếng Hán sẽ biết: Bên trái là Hỏa (火), bên phải là chữ Hiệt (頁). “Hiệt” là gì? Chữ Hiệt là chữ tượng hình, Hiệt chính là đầu người. Quý vị chiếu theo chữ tượng hình để vẽ ra, hoặc chiếu theo lối chữ Triện để viết, sẽ [thấy chữ Hiệt] là đầu người. Vì thế, trong tâm hễ phiền muộn, trên đầu bốc đầy lửa! Nói thông thường là đầu bốc lửa. Giữ giới nhằm trừ não hỏa, khiến cho hỏa khí chẳng còn, chẳng có phiền não. Giáng trừ từng tầng phiền não, trong tâm có thể đạt được một bầu thanh lương.

Hiểu Lý của giới, khi giữ giới, sẽ là một loại hưởng thụ. Do đó, phương pháp trong Phật pháp rất nhiều, gộp chung lại, chẳng ngoài ba chữ Giới, Định, Huệ. Giới (戒) là giữ giới, công phu trì giới tốt đẹp, có thể giúp chúng ta nhập Định. Nhập Định bèn có công năng định lực, có thể khai phát trí huệ. Chúng ta vốn có trí huệ ấy; tuy vốn sẵn có, nhưng tâm phàm phu suốt ngày từ sáng đến tối rối bời, hành vi cũng chẳng ước thúc, cho nên chẳng có Định. Chẳng có Định, trí huệ sẵn có bèn bị phong kín, chẳng thể phát huy tác dụng, há có trí huệ trong ấy? Vì thế, ba chữ trọng yếu nhất trong học Phật là “trì Giới, đắc Định, khai Huệ”. Chúng ta hiểu rõ Giới hết sức trọng yếu. Chúng ta đã học Phật, có thể trì Bát Quan Trai Giới, đương nhiên là tốt đẹp. Chẳng thể thọ Bát Quan Trai Giới, trì Ngũ Giới cũng tốt, đặc biệt là xét theo phương diện tâm lý, khi thường giữ Ngũ Giới, hoặc khi thọ Bát Quan Trai Giới, trong tâm càng thanh tịnh. Trong khi giữ giới, nội tâm là một bầu thanh tịnh, ngay trong khi ấy chính là một loại hưởng thụ lớn nhất!

Chúng ta còn phải hiểu rõ một điều: Chúng sanh từ vô thỉ kiếp tới nay, tạo thiện nghiệp và ác nghiệp rất nhiều. Tạo bất cứ nghiệp gì, nó cũng đều biến thành chủng tử của sanh tử, là cái nhân của sanh tử. Trừ sanh tử ra, còn có những thứ khác kèm theo. Chẳng hạn như chúng ta sống trong thế gian, đủ mọi cảnh ngộ đều là do đã gieo nhân trong quá khứ. Nhưng để nhân biến thành quả, nếu chỉ có mình nhân, nó sẽ chẳng thể biến thành quả, trong ấy còn phải có các thứ duyên. Duyên có rất nhiều thứ, trong chốc lát, chẳng có cách nào nói nhiều như vậy được, chỉ cần biết có các loại duyên là được rồi. Đã có nhân và có duyên, sau đấy, chúng hòa hợp với nhau thì mới có thể kết thành quả. Nếu chỉ có nhân, chẳng có duyên trọn đủ, sẽ không thể kết thành quả! Ví như các vật dụng chạy bằng điện, điện là do công ty điện lực truyền tải, vẫn là phải có duyên. Nếu muốn dùng quạt điện cho mát, phải có quạt điện. Muốn sử dụng đèn điện để chiếu sáng, phải có đèn ống (đèn néon, đèn tube). Những thứ ấy đều là duyên. Chẳng có những thứ ấy, sẽ chẳng có gió, mà cũng chẳng có ánh sáng. Chúng ta là người sống trong thế gian, giống như hiện thời vừa bị thiên tai vừa bị nhân họa, đủ mọi vụ án giết chóc hung tợn, bị kẻ khác trộm cắp, cướp đoạt, những chuyện ấy đều là do nhân duyên hòa hợp. Giả sử nói: Trong khi chúng ta đang trì giới, đoạn tuyệt những duyên ấy. Lấy việc giữ giới chẳng sát sanh để nói, trì giới sát sanh thanh tịnh, tất cả các sát nghiệp trong thiên hạ chẳng dính dáng đến ta, bất luận là trong quá khứ đã gieo rất nhiều cái nhân sát nghiệp, hiện thời duyên đã tuyệt, chẳng tiếp tục có điện truyền tới nữa. Vì thế, những tai nạn ấy chẳng dính líu gì đến chúng ta. Từ điều này, có thể chiêm nghiệm, lãnh hội rất nhiều điều. Nếu trì giới luật càng thanh tịnh, tuy chúng ta vẫn ở trong ngũ trược ác thế, [thế mà] có thể đạt được thanh tịnh, bình an, trong phương diện tu đạo bèn có thể tinh tấn tu đạo. Có những điều tốt đẹp ấy.

IV.1.2.5. Ý nghĩa của việc trì tám giới

Chúng ta hãy xem dụng ý của việc trì Bát Quan Trai Giới hoặc Ngũ Giới. Các thứ giới rất nhiều, vì sao quốc vương mong thọ trì Bát Quan Trai Giới? Bát Quan Trai Giới chính là người tại gia trì giới xuất gia. Trì giới xuất gia hết sức thanh tịnh, [sẽ có] lợi ích hết sức to lớn! Xin các vị xem đề cương bài giảng, phần “ý nghĩa trì tám giới”. Trì tám giới “dụng tâm khởi hạnh cực tế, cực cấp” (dụng tâm, khởi hạnh, tột bậc vi tế, tột bậc gấp rút). Nói theo phía quốc vương, nhà vua mong cầu trì tám giới, tức là Bát Quan Trai Giới. Nói theo phía cái tâm trì giới của chính mình thì hết sức vi tế. Bất cứ chuyện gì dứt bặt tội ác trong thế gian đều phải trì sạch làu, hết sức triệt để, tột bậc kín nhiệm. Nếu nói đến thời cơ trì Bát Quan Trai Giới, thì cũng là hết sức khẩn cấp. Thường là trong khi hết sức nguy cấp, phải trì Bát Quan Trai Giới.

Chúng ta đều biết, đức Phật thường nói: “Mạng người trong hơi thở”, một người bất luận tuổi tác đã già cũng thế, mà chưa già cũng thế, ai có thể bảo đảm: Trước mắt, chính mình thở ra một hơi, hơi kế tiếp sẽ hít vào được chăng? Chẳng dám nói! Một hơi chẳng hít vào được, thọ mạng trong đời này đã xong rồi. Thọ Bát Quan Trai Giới là thọ trong tình trạng hết sức khẩn cấp. Đã là hết sức kín nhiệm, lại hết sức khẩn cấp, thời gian để kẻ tại gia chúng ta trì giới chẳng thể quá dài. Nếu quá dài, sẽ chẳng trì tốt đẹp; vì thế, “duy hạn nhất nhật, nhất dạ” (chỉ hạn định một ngày, một đêm). Chỉ có thể thọ trong thời gian một ngày! Một ngày một đêm là gì? Là từ sáng sớm hôm nay thọ giới trở đi, mãi cho đến lúc bình minh ngày mai, tự nhiên có thể coi là giới thể của Bát Quan Trai Giới đã hoàn thành. Đến ngày mai, quý vị cảm thấy chưa đủ, vẫn phải thọ giới lại. Nếu chẳng thọ lại, giới đã thọ trong ngày hôm nay đã hoàn thành, chỉ hạn định trong một ngày một đêm.

Khi thọ Bát Quan Trai Giới, vị thầy truyền giới hỏi từng điều một. Đầu tiên là hỏi về chuyện không sát sanh: “Này Phật tử! Có thể như chư Phật không sát sanh hay chăng?” (Giống như chư Phật chẳng sát sanh như vậy, quý vị có thể thọ trì hay không?). Người thọ giới thưa: “Có thể trì”, điều ấy bèn hoàn thành. Tiếp đó, lại hỏi [các giới] chẳng trộm, chẳng dâm... tổng cộng tám điều. Mỗi điều đều phải nói “như chư Phật”; vì sao phải nói là“như chư Phật”? Nói thật ra, bọn phàm phu chúng ta trì giới nói chung là chẳng đủ triệt để, Phật là toàn bộ hết thảy phiền não vô minh đều chẳng có, sạch làu làu, thật sự thanh tịnh. Quý vị thọ Bát Quan Trai Giới là mong thanh tịnh như chư Phật. Vì thế, “dẫn Phật vi chứng” (dẫn Phật làm chứng). Đối với mỗi điều, đều bảo quý vị gìn giữ giống như Phật vậy! Vì sao? “Dĩ Phật tập tận cố”, [nghĩa là] do đức Phật đã trừ hết sạch hết thảy các tập khí (“tập khí” là nói tới những chuyện phải đoạn trừ để giữ giới), hoàn toàn chẳng có. Vì thế, thọ Bát Quan Trai Giới, phải dẫn Phật làm chứng. Trong tình huống ấy, sanh mạng của lão vương khó giữ nổi trong sớm tối, hết sức nguy cấp! Trong trạng huống khẩn cấp ấy, nhà vua thỉnh cầu tôn giả Mục Kiền Liên truyền trao Bát Quan Trai Giới. Bát Quan Trai Giới đã là dẫn Phật làm chứng, công đức như thế nào? “Công đức siêu quá nhân thiên, Nhị Thừa” (Công đức vượt trỗi người, trời và Nhị Thừa). Không chỉ là vượt trỗi kẻ bình phàm, mà còn vượt trỗi chư thiên trên cõi trời, cũng vượt trỗi Nhị Thừa, tức là Tiểu Thừa và Trung Thừa. Trì Bát Quan Trai Giới một ngày có công đức to lớn như vậy!

Xin quý vị lại xem kinh văn. Quốc vương hướng vọng về phía đức Thế Tôn thỉnh cầu như vậy, thỉnh cầu tôn giả Mục Kiền Liên đến truyền giới. Đức Phật và tôn giả Mục Kiền Liên đều có thần thông. Khi ấy, đức Phật cũng biết, bèn bảo tôn giả Mục Kiền Liên hãy đến. “Thời Mục Kiền Liên, như ưng chuẩn phi”, nghĩa là khi đó, tôn giả Mục Kiền Liên giống như chim ưng, chim chuẩn (Ưng (鷹) là chim ưng, Chuẩn (隼) cũng là một loại ưng) bay lượn trên trời. “Tật chí vương sở” (Nhanh chóng tới chỗ vua), “tật” (疾) là nhanh chóng, hết sức mau lẹ, rất nhanh chóng đến chỗ quốc vương bị giam trong căn nhà có bảy lớp cửa. [Kinh nói là] “như ưng chuẩn phi”, thật ra, tôn giả Mục Kiền Liên bay nhanh hơn chim ưng, chim cắt rất nhiều. Bất quá, ở đây chẳng có cách nào để hình dung, đành mượn loài ưng, loài cắt là những loài chim bay nhanh nhất để hình dung. Tôn giả Mục Kiền Liên vận dụng thần thông bay nhanh hơn chim ưng, chim cắt, lập tức đến chỗ quốc vương đang bị giam cầm. Sau khi đã đến, liền truyền giới. Hằng ngày đều truyền giới, “nhật nhật như thị” (ngày nào cũng như thế). Thọ giới hôm nay, đến ngày mai, giới thể đã hoàn thành, lại phải thọ giới. Ngày mai lại đến, hằng ngày đều là như vậy. Tôn giả Mục Kiền Liên đều bay tới chỗ đó để “thọ vương bát giới”, tức là truyền dạy Bát Quan Trai Giới cho nhà vua.

“Thế Tôn” là Thích Ca Mâu Ni Phật, “diệc khiển tôn giả Phú Lâu Na, vị vương thuyết pháp” (cũng sai tôn giả Phú Lâu Na thuyết pháp cho nhà vua): Đồng thời, Thích Ca Mâu Ni Phật lại sai tôn giả Phú Lâu Na (ngài Phú Lâu Na (Pūrna) tên là Mãn Từ Tử (Maitrayani putra), thuyết pháp hết sức hay) đến giảng Phật pháp cho lão vương. Tôn giả Phú Lâu Na cũng có thần thông; nếu không, làm sao Ngài vào được? “Như thị” (Như thế), một vị là ngài Mục Kiền Liên, vị kia là Phú Lâu Na, hai vị tôn giả như vậy đến đó mỗi ngày, một vị truyền giới cho nhà vua, một vị thuyết pháp. “Thời gian kinh tam thất nhật” nghĩa là trải qua ba lần bảy tức hai mươi mốt ngày! “Vương thực sao mật, đắc văn pháp cố, nhan sắc hòa duyệt”, [nghĩa là] lão vương do ăn bột rang và mật, lại có thể nghe Phật pháp, không chỉ chẳng chết đói, ngược lại vẻ mặt hết sức bình thản, vui sướng. Đến đây là thôi, chuyện Thái Tử muốn giết cha đã nói xong. Sau đó sẽ là chuyện Thái Tử toan giết mẹ, tôi sẽ giảng tiếp trong lần sau.