Phật Thuyết Quán Vô Lượng Thọ Phật Kinh Giảng Ký

Tập 23

Thưa các vị giáo sư, các vị đại đức, các vị đồng tu, xin mở kinh bổn, trang thứ chín, bắt đầu từ hàng thứ ba. Tôi niệm trước kinh văn một lượt.

(Kinh) Phật cáo A Nan, cập Vi Đề Hy, địa tưởng thành dĩ, thứ

quán bảo thụ. Quán bảo thụ giả, nhất nhất quán chi, tác thất trùng hàng thụ tưởng. Nhất nhất thụ, cao bát thiên do tuần. Kỳ chư bảo thụ, thất bảo hoa diệp, vô bất cụ túc.

(經)佛告阿難，及韋提希。地想成已，次觀寶樹。觀寶樹者，一一觀之，作七重行樹想。一一樹，高八千由旬。其諸寶樹，七寶華葉，無不具足。

(Kinh: Đức Phật bảo ngài A Nan và bà Vi Đề Hy: “Tưởng đất đã thành, kết đó là quán cây báu. Quán cây báu, quán từng điều một, tưởng bảy hàng cây. Mỗi một cây cao tám ngàn do tuần. Các cây báu ấy có hoa lá bằng bảy báu, không gì chẳng trọn đủ”).

IV.2.2.4. Phép Quán thứ tư, Thụ Quán

Hãy tạm niệm đến đoạn này thôi. Ba phép Quán trong phần trước là quán mặt trời, quán nước và quán đất, ba phép Quán ấy đều quán thành công, nay nói phép Quán thứ tư, quán cây cối trong thế giới Cực Lạc, gọi là Thụ Quán (樹觀). Kinh văn mở đầu bằng câu: “Phật cáo A Nan cập Vi Đề Hy”, trong phép Quán thứ ba (địa quán), khi giảng xong, đức Phật đã bảo tôn giả A Nan và phu nhân Vi Đề Hy, “địa tưởng thành dĩ”, [nghĩa là] sau khi đã quán tưởng đất thành công. “Thứ quán bảo thụ”: “Thứ” (次) là tiếp theo, sau khi đã quán đất, lại quán cây báu. Mấy câu này nhằm thừa tiếp ý nghĩa trong phần trên, là những lời chuyển tiếp từ phép quán đất sang quán cây. Mấy phép Quán đầu trong mười sáu phép Quán đều là quán y báo trong thế giới Cực Lạc.

Đạo tràng Đài Trung của chúng ta tu Trì Danh Niệm Phật, tuy chẳng tu Quán Tưởng Niệm Phật, nhưng nghiên cứu Quán Kinh sẽ có lợi. Trước khi chúng ta nghiên cứu bộ Quán Kinh này, mọi người đã nghiên cứu kinh A Di Đà. Trong kinh A Di Đà, có nói tới sự trang nghiêm nơi y báo: Bảy hàng cây báu, gió thổi qua cây diễn pháp. Cây cối được nói ở đây so với những gì đã nói trong kinh A Di Đà càng nói cặn kẽ hơn, khiến cho chúng ta liễu giải nhiều hơn.

Lại nghiên cứu ở một mức cao hơn, chúng ta còn chưa đến thế giới Cực Lạc, quán tưởng những cây ấy có tác dụng gì? Người đọc sách đều biết: “Đọc vạn quyển sách, đi vạn dặm đường”. Bình thường chúng ta chỉ đọc sách, nếu chẳng tham quan thực địa bên ngoài, chẳng có cách nào ấn chứng những chuyện đã nói trong sách. Vì thế, sau khi đọc sách, đi ra ngoài, tham quan cảnh vật cụ thể, thấy rõ ràng, rành rẽ, quay về xem lại những sự việc hoặc lý luận đã nói trong sách, hai đằng phối hợp lại thì sẽ hữu dụng. Xưa nay, các văn nhân hoặc triết gia đều chú trọng vãn cảnh bên ngoài. Văn nhân đến thăm cảnh sắc thiên nhiên bên ngoài, quay về, sáng tác văn chương sẽ khác hẳn. Các vị đại âm nhạc gia đến thăm các nơi núi cao, sông lớn, nước chảy tự nhiên; sau khi thăm thú, quay về, sáng tác những khúc nhạc khác hẳn những khúc nhạc được viết trước khi du lãm danh sơn đại xuyên! Vì sao? Sau khi đã viếng thăm, bụng dạ sẽ khác hẳn những kẻ bình phàm!

Do vậy, nghiên cứu bộ kinh này, tuy chúng ta không tu Quán Tưởng Niệm Phật, nhưng sẽ có thể hữu ích cho việc trì danh niệm Phật, giúp chúng ta liễu giải y báo trang nghiêm trong thế giới Cực Lạc. Vì sao? Giả sử trong thường nhật, tâm tư chẳng nghĩ đến những ưu điểm trong thế giới Cực Lạc, tâm chúng ta đặt nơi thế giới Sa Bà, đến bất cứ đâu trong thế giới Sa Bà, trông thấy những hoàn cảnh y báo cũng thế, mà chánh báo chúng sanh cũng thế, đều là ô uế! Thấy những thứ ô uế ấy, trong tâm càng bị nhuốm bẩn thêm, trì danh niệm Phật sẽ chẳng dễ đắc nhất tâm bất loạn. Nếu muốn đắc nhất tâm bất loạn, phải đặt tâm nơi y báo trong thế giới Cực Lạc. Khi niệm Phật, tâm niệm thuận theo từng câu Phật hiệu là tốt nhất, dẫu ngẫu nhiên tán loạn, cũng chẳng thể tán loạn trong sắc, thanh, vị, xúc, danh văn, lợi dưỡng của thế giới này, mà sẽ tán trong y báo trang nghiêm của thế giới Cực Lạc. Chuyện này vẫn giúp cho chúng ta niệm Phật, có ưu điểm này!

“Quán bảo thụ giả, nhất nhất quán chi” (Quán cây báu thì quán từng điều một). Từ đây trở đi, kinh văn sẽ chia thành từng tầng lớp để nói, giới thiệu từng tầng một, dạy chúng ta quán tưởng cây báu trong thế giới Cực Lạc như thế nào! Nếu Thích Ca Mâu Ni Phật chẳng nói, đơn giản là chúng ta chẳng thể tưởng tượng được! Ví như người hiện thời thường là đến các nước du ngoạn vãn cảnh, những thứ quý báu trong các nước rất nhiều, nhưng nói về phía cây cối, trên khắp toàn cầu cũng chẳng tìm ra cây giống như [trong thế giới Cực Lạc] được! Trên núi cao của Đài Loan có thần mộc mấy ngàn năm, hết sức quý báu, nhưng đem so sánh với cây báu trong thế giới Cực Lạc, quá ư nhỏ nhoi!

“Quán bảo thụ giả” là quán cây báu trong thế giới Cực Lạc. “Nhất nhất quán chi”: Đối với mỗi cây, đều quán theo cách như thế. Cây rất nhiều, quý vị quán cây, mỗi mỗi đều quán như thế. “Tác thất trùng hàng thụ tưởng” (Tưởng bảy hàng cây): Tổ sư chú giải kinh A Di Đà đơn giản, ngắn gọn; ở đây, chú giải khá cặn kẽ. Ví như Thiện Đạo đại sư bảo: Nói tới “bảy hàng” trong “bảy hàng cây” chính là quan sát cây cối trong thế giới Cực Lạc. Trước hết quan sát gốc cây, thân cây, cành cây, nhánh cây, lá cây, lại quan sát hoa, lại quan sát quả. Đối với mỗi cây, chia thành bảy bộ phận ấy [để quan sát]. Vì thế, “thất trùng” (bảy hàng) chính là chia một cây thành bảy bộ phận để quán tưởng. Mà trong bảy bộ phận ấy, gốc cây làm bằng hoàng kim, thân cây cũng là vàng, nhưng màu sắc khác nhau, [thân cây] màu vàng tía. Cành cây bằng bạc, nhánh cây lại dùng các chất báu khác tạo thành, chẳng hạn như mã não, san hô, chân châu v.v… Mỗi cây chia thành mấy phần, do nhiều thứ chất báu (bảy báu) dường ấy hợp thành. Đó là “thất trùng hàng thụ”.

Thân cây cao cỡ nào? “Nhất nhất thụ, cao bát thiên do tuần”: Mỗi cây cao đến tám ngàn do tuần. Nói tới “do tuần” (yojana), tại Ấn Độ, chẳng có cách tính toán đồng nhất. Do tuần dùng để tính lộ trình xa hay gần, có khi nói tám mươi dặm là một do tuần, hoặc nói bốn mươi dặm là một do tuần, cũng có lúc nói ba mươi dặm là một do tuần. Nói chung, một do tuần có ý nghĩa “rất xa”. Ở đây, dùng cách tính lộ trình để tính độ cao. Nếu dùng con số nhỏ nhất là ba mươi dặm làm đơn vị, gộp vào [tám ngàn do tuần sẽ là] tám ngàn lần ba mươi dặm (8.000x30 = 240. dặm). Mỗi cây cao đến tám ngàn do tuần; hãy ngẫm xem, những cây ấy cao cỡ nào! “Kỳ chư bảo thụ”: Cây cối do các vật báu hợp thành ấy, có “thất bảo hoa diệp” (hoa lá bằng bảy báu): Cây trổ hoa hoặc đâm lá đều bằng bảy báu. “Vô bất cụ túc” (Không gì chẳng trọn đủ), bất luận cây nào cũng đều trọn đủ các thứ báu. Đoạn kinh văn từ “quán bảo thụ giả” cho đến “vô bất cụ túc” nhằm nói về bản thể của cây, tức là hình trạng khái quát của những cây ấy.

Tiếp đó, [kinh văn] nói phân biệt: Cây có hoa, lá, có tình huống như thế nào. Trước khi nói đến những điều đó, chúng ta phải liễu giải một đạo lý. Khi giảng kinh A Di Đà, tôi đã nhắc đến đạo lý ấy. Chúng ta hãy nhớ lại đôi chút: Kinh A Di Đà nói y báo trang nghiêm trong thế giới Cực Lạc đều do A Di Đà Phật thành tựu “như thị công đức trang nghiêm” (công đức trang nghiêm như thế). Vì sao A Di Đà Phật thành tựu công đức trang nghiêm như thế? Trong quá khứ, khi còn chưa thành Phật, A Di Đà Phật đã phát ra bốn mươi tám nguyện. Sau đấy, tu hành thành tựu, mới trang nghiêm tạo thành thế giới Cực Lạc. Thế giới Cực Lạc do Ngài đã trải qua nhiều đời nhiều kiếp tu thành, do công đức của Ngài mà thành tựu. Nếu nói theo Lý, Ngài thành tựu như thế nào? Ngài đã thành Phật, tự nhiên thành tựu y báo và chánh báo. Khi chúng ta giảng kinh hoặc xem kinh, phải phân biệt để thấy, phải phân biệt để nghiên cứu. Sau khi đã nghiên cứu, trong khi quan sát, lý giải, xem xét viên dung, [sẽ thấy] y báo và chánh báo chính là một Thể viên dung.

Trong quá khứ, khi giảng kinh, thầy chúng ta thường nói kinh A Di Đà là Tiểu Hoa Nghiêm Kinh. Lý được giảng trong kinh Hoa Nghiêm là “Sự Sự vô ngại, Lý Sự vô ngại”. Nói Lý Sự vô ngại và Sự Sự vô ngại có nghĩa là chánh báo và y báo là một chỉnh thể (Entity), mà cũng là thân và cõi như nhau, thân là chánh báo, quốc độ là y báo, đã đạt tới cảnh giới viên dung nhất như, toàn thể là Nhất Chân pháp giới. Sau khi đã liễu giải đạo lý Nhất Chân pháp giới (thân và cõi nước như nhau), [sẽ biết] tự thể của cây cối như vừa mới nói là do đâu mà có? Chính là do A Di Đà Phật tu thành công, từ tâm tánh vô lậu của Ngài lưu lộ, kể cả đại địa cho đến những cây báu trên mặt đất, không gì chẳng phải là từ tâm pháp vô lậu của A Di Đà Phật lưu lộ. Do tâm Phật là vô lậu, cho nên cây cối cũng là vô lậu. Liễu giải lý này, quan sát cây cối sẽ giống như quan sát A Di Đà Phật. Tâm tưởng của chúng ta đặt vào những điều trên đây, sẽ là Quán Tưởng Niệm Phật. Từ quán cây bèn thấy y báo và chánh báo trang nghiêm của A Di Đà Phật, [đó là] pháp vô lậu “thân và cõi như nhau”. Quán tường tận pháp vô lậu của A Di Đà Phật, cái tâm vô lậu của chúng ta bèn được dẫn phát. Cái tâm bình phàm của chúng ta luôn là hữu lậu, luôn là sanh diệt, thấy đại địa, nhân vật, động vật trong thế gian này, làm cách nào cũng chẳng thể chuyển biến thành vô lậu. Thấy bất cứ thứ gì cũng liền chấp trước, tham luyến; nhưng pháp vô lậu chẳng phải là như vậy! Chúng ta quán cây báu vô lậu, toàn thể cảnh giới trong tâm rạng ngời. Hễ trong tâm rạng ngời, quay lại nhìn cảnh giới trong thế gian này, dẫu dùng nhiều vật báu đến mấy để khuyên chúng ta đừng vãng sanh thế giới Cực Lạc mà hãy ở trong thế giới này, khuyên chúng ta cách nào đi nữa, chúng ta cũng không chịu! Nhất định là phải phát nguyện sanh về thế giới Cực Lạc, chẳng có thứ gì trong thế giới này có thể sánh bằng thế giới Cực Lạc! Chúng ta phải liễu giải đạo lý này.

Phần kinh văn dưới đây nói về hoa và lá:

(Kinh) Nhất nhất hoa diệp, tác dị bảo sắc. Lưu ly sắc trung, xuất kim sắc quang. Pha lê sắc trung, xuất hồng sắc quang. Mã não sắc trung, xuất xa cừ quang. Xa cừ sắc trung, xuất lục chân châu quang. San hô, hổ phách, nhất thiết chúng bảo, dĩ vi ánh sức. Diệu chân châu võng, di phú thụ thượng. Nhất nhất thụ thượng, hữu thất trùng võng. Nhất nhất võng gian, hữu ngũ bách ức diệu hoa cung điện, như Phạm vương cung.

(經)一一華葉，作異寶色。琉璃色中，出金色光。玻璃色中，出紅色光。瑪瑙色中，出硨磲光。硨磲色中，出綠真珠光。珊瑚琥珀，一切眾寶，以為映飾。妙真珠網，彌覆樹上。一一樹上，有七重網。一一網間，有五百億妙華宮殿，如梵王宮。

(Kinh: Mỗi một hoa và lá có màu của các thứ báu khác nhau. Trong màu lưu ly, hiện quang minh sắc vàng. Trong màu pha lê, hiện quang minh sắc đỏ. Trong màu mã não, hiện quang minh màu xa cừ. Trong màu xa cừ, hiện quang minh màu lục chân châu. San hô, hổ phách, hết thảy các thứ báu dùng để trang hoàng chói ngời. Lưới bằng diệu chân châu phủ kín trên cây. Trên mỗi cây có bảy lớp lưới. Giữa mỗi lớp lưới, có năm trăm ức diệu hoa cung điện, như cung điện của Phạm Vương).

Đoạn này nói về tướng trang nghiêm nơi hoa và lá của cây. Mỗi cây có bao nhiêu hoa, bao nhiêu lá? “Nhất nhất hoa diệp” tức là trong mỗi đóa hoa, trong mỗi phiến lá. Hoa và lá đều là “tác dị bảo sắc”, “dị bảo sắc” là màu sắc của các thứ báu [khác nhau]. “Dị bảo sắc” là như thế nào? “Lưu ly sắc trung, xuất kim sắc quang” (Trong màu lưu ly, tỏa quang minh sắc vàng), lá có màu lưu ly, màu lưu ly phóng quang, từ trong màu lưu ly tỏa ra kim sắc quang (ánh sáng có màu như vàng ròng). “Pha lê sắc trung, xuất hồng sắc quang”: Từ trong màu pha lê, tỏa ra quang minh có màu đỏ. Pha lê (Sphāṭika) ở đây chẳng phải là thủy tinh như chúng ta thấy nơi cửa sổ hiện thời. Theo chú giải của tổ sư, có loại pha lê giống như thủy tinh Ấn Độ, có các màu đỏ, trắng, hình thành tự nhiên, còn pha lê trong thế gian là do thợ làm ra. “Mã não sắc trung, xuất xa cừ quang”: Từ trong màu mã não, tỏa ra quang minh màu xa cừ. Xa cừ (Musāragalva) là một thứ báu sắc trắng. “Xa cừ sắc trung, xuất lục chân châu quang”: Xa cừ màu trắng, từ trong màu trắng lại xuất hiện quang minh màu lục chân châu, rất đặc biệt, rất lạ lùng, hiếm có! “San hô, hổ phách” nghĩa là từ trong màu san hô tỏa ra quang minh màu hổ phách. “Nhất thiết chúng bảo” (Hết thảy các thứ báu): Tất cả các thứ báu. Trên đây chỉ nêu đơn giản vài thứ, nếu thật sự nói [chi tiết], sẽ là nói chẳng cùng tận ([do đó phải] thêm vào chữ Chúng). “Dĩ vi ánh sức”: “Ánh” (映) là những màu và quang minh ấy chiếu sáng rực. Dùng những ánh sáng và quang minh chói ngời ấy để trang nghiêm. “Sức” (飾) là trang nghiêm. Đối với màu sắc và quang minh do các thứ báu tỏa ra, quý vị hãy từ mấy thứ vừa nêu trên đây mà suy tưởng cảnh sắc sẽ như thế nào! Nhìn lại thế giới của chúng ta, những thứ khác chẳng cần nói tới, hãy nhìn vào ánh sáng đèn điện. Đối với màu sắc như thế, đèn thờ Phật dùng một cái chụp màu hồng phủ lên, sẽ có ánh sáng màu hồng mà thôi, nhưng từ màu hồng lại tỏa ra màu lục chân châu, [trong thế gian này] chẳng thể làm được. Từ trong màu trắng, nếu phát ra quang minh màu lục điểm hồng, lại chẳng làm được. So sánh giữa hai đằng, ánh sáng trong thế giới này quá đơn điệu, chẳng đáng xem! Chúng ta trong khi tưởng, trong khi thấy, phải nên nhìn và tưởng theo cách đối chiếu.

Sau khi đã nói về ánh sáng và màu sắc của hoa lá, tiếp đó [kinh văn] bèn nói: “Diệu chân châu võng, di phú thụ thượng” (Lưới bằng diệu chân châu, phủ kín trên cây). Ngoài hoa và lá cây xinh xắn ngần ấy ra, còn có lưới chân châu. Tạm thời chẳng cần biết lưới to cỡ nào, lưới ấy toàn là do chân châu kết thành, lại thêm một chữ Diệu. Diệu (妙) là tốt đẹp cùng cực. Lưới ấy “di phú thụ thượng” (che phủ trên cây). Trong phần trước, khi nói về tự thể của cây, [đã có nói] cây cao đến tám ngàn do tuần. Cây cao tám ngàn do tuần ấy có bao nhiêu hoa lá, bao nhiêu cành nhánh? Lưới báu chân châu che phủ, “di” (彌) là trải khắp, “phú” (覆) là che đậy. Lưới chân châu bao trọn cây to lớn như vậy, tất cả hoa lá đều được bọc lại.

“Nhất nhất thụ thượng, hữu thất trùng võng” (Trên mỗi cây có bảy tầng lưới): Trên mỗi cây có lưới, không phải chỉ là một tầng lưới, mà là có bảy tầng. “Nhất nhất võng gian, hữu ngũ bách ức diệu hoa cung điện”: Giữa mỗi tầng lưới, có năm trăm ức diệu hoa cung điện, chuyện này lại càng kỳ diệu hơn! “Diệu hoa cung điện” là gì? Giống như chữ Diệu do đức Phật nói trong kinh Diệu Pháp Liên Hoa. Ví như nói hoa sen là hoa và quả đồng thời. Chữ Diệu biểu thị Phật pháp là pháp viên dung, mầu nhiệm giống như “hoa và quả đồng thời”, chẳng có phân biệt trước hay sau. Diệu hoa ấy tuy chẳng phải là hoa sen, nhưng hoa và lá trên cây giống như hoa sen. “Diệu hoa cung điện” (Cung điện giống như diệu hoa), có bao nhiêu? Có năm trăm ức. Giữa mỗi tầng lưới, có năm trăm ức diệu hoa cung điện. Đẹp đến mức độ nào? Đức Phật sánh ví cung điện ấy “như Phạm vương cung”. “Phạm vương” là Đại Phạm Vương. Phía trên Dục Giới, trong Sơ Thiền Thiên thuộc Sắc Giới Thiên, có cung điện của Phạm Vương, tức là cung điện để Phạm Vương ngự. Trong ấy xinh đẹp tới mức độ nào? Có thể tưởng tượng là bất cứ hoàng cung trong nhân gian nào cũng đều chẳng thể sánh bằng cung Phạm Vương! Vô cùng xinh đẹp! Dẫu là đem cung A Phòng của Tần Thủy Hoàng so sánh, sẽ [thấy cung A Phòng] giống như tổ kiến dưới đất, là một cái hang nhỏ bé dưới mặt đất, bẩn thỉu, nhỏ hẹp ngần ấy! Nơi hoa và lá trong cây báu của thế giới Cực Lạc hiển hiện cung điện diệu hoa nhiều ngần ấy, tốt đẹp như cung điện của Phạm Vương.

Đoạn trên đây nói tới hoa lá trên cây và lưới chân châu phủ trên hoa lá, giữa mỗi tầng lưới chân châu đều có năm trăm ức diệu hoa cung điện, chia thành mấy bộ phận để quán tưởng. Đoạn dưới đây nói về nhân vật:

(Kinh) Chư thiên đồng tử, tự nhiên tại trung. Nhất nhất đồng tử, ngũ bách ức Thích Ca Tỳ Lăng Già ma ni, dĩ vi anh lạc. Kỳ ma ni quang, chiếu bách do tuần, do như hòa hợp bách ức nhật nguyệt, bất khả cụ danh. Chúng bảo gián thác, sắc trung thượng giả.

(經)諸天童子，自然在中。一一童子，五百億釋迦毗楞伽摩尼，以為瓔珞。其摩尼光 ，照百由旬， 猶如和合百

億日月，不可具名。眾寶閒錯，色中上者。

(Kinh: Chư thiên đồng tử tự nhiên ở trong ấy. Mỗi một đồng tử dùng năm trăm ức Thích Ca Tỳ Lăng Già ma ni làm anh lạc. Quang minh của ma ni chiếu sáng một trăm do tuần, ví như hòa hợp trăm ức mặt trời, mặt trăng, chẳng thể kể xiết. Các báu xen lẫn, màu sắc tột bậc trong các màu sắc).

Đoạn này nói đến chư thiên đồng tử, tức là nhân vật trong thế giới Cực Lạc. “Chư thiên đồng tử, tự nhiên tại trung” ( thiên đồng tử tự nhiên ở trong ấy), ở nơi đâu? Ở trong cung điện diệu hoa. Nói “tự nhiên tại trung” nghĩa là chẳng giống như trong nhân gian chúng ta, là [do cha mẹ] sanh ra (hễ có sanh ra thì là pháp sanh diệt), nó tự nhiên hiển hiện. Cung điện diệu hoa vừa hiển hiện, tự nhiên còn có chư thiên đồng tử ở trong ấy. “Nhất nhất đồng tử”, lại nói đến mỗi vị đồng tử. Đồng tử trang sức như thế nào? Có “năm trăm ức Thích Ca Tỳ Lăng Già ma ni” (Śakrābhi lagna maṇiratna). Ma ni (Maṇi) là một thứ bảo châu, gọi là “ma ni châu” (摩尼珠). Thích Ca Tỳ Lăng Già có nghĩa là Năng Thắng (能勝), [ngụ ý] có thể vượt trỗi tất cả các báu, là một loại ma ni bảo châu tốt nhất. Tốt ở chỗ nào? Chẳng có mảy may nhiễm ô nào! Quang minh báu hết sức thanh tịnh, chẳng nhiễm mảy trần. Lại dịch sang một nghĩa tiếng Hán khác là Tăng Trưởng (增長). Phàm chỗ nào có món báu này, bất luận kẻ nào sau khi tiếp cận, sẽ tự nhiên tăng tấn oai đức. Thuở đầu [cổ đức] dịch kinh, do chiếu theo ý nghĩa [mặt chữ], nên Ma ni châu lại được dịch nghĩa là Như Ý Châu (如意珠), [hàm nghĩa] đúng như ý muốn của con người, muốn gì có nấy, hoàn toàn thuận theo ý con người, nên gọi là Như Ý Châu. Những đồng tử ấy, mỗi đồng tử đều có năm trăm ức ma ni bảo châu, “dĩ vi anh lạc”, dùng [các thứ ma ni bảo châu ấy] làm anh lạc trang sức để trang nghiêm thân họ. “Kỳ ma ni quang” (Quang minh của các ma ni ấy), ma ni châu có thể phóng quang, chiếu sáng bao xa? “Chiếu bách do tuần”, nó chiếu sáng một trăm do tuần cao ngần ấy, xa ngần ấy! Trong thế giới này, bất quá là quang minh của một mặt trời, một mặt trăng, thế mà quang minh của các ma ni ấy “do như hòa hợp bách ức nhật nguyệt”, giống như hòa hợp ánh sáng của một trăm ức mặt trời và một trăm ức mặt trăng. Ánh sáng mặt trời có ưu điểm của ánh sáng mặt trời, ánh trăng có ưu điểm của ánh trăng, hai bên chẳng thể hoàn toàn giống nhau. Nếu nhiều mặt trời, mặt trăng ngần ấy hòa hợp với nhau, quý vị ngẫm xem! “Bất khả cụ danh”: Chẳng có cách nào kể rõ danh xưng! Những quang minh từ ma ni ấy nhiều như thế, giống như trăm ức mặt trời và mặt trăng hòa hợp. Ngoài những thứ ấy ra, “chúng bảo gián thác”: Từ trong các thứ báu xen trộn lẫn nhau (xen tạp), trong quang minh có nhiều chất báu như vậy, trong chất báu lại có các thứ màu sắc. Những thứ báu ấy đều là “sắc trung thượng giả”. Nói “sắc trung thượng giả” nghĩa là thứ tối thượng đẳng trong hết thảy các sắc, chẳng phải là màu sắc cấp thấp, mà cũng chẳng phải là sắc bậc trung. Lại xem kinh văn:

(Kinh) Thử chư bảo thụ, hàng hàng tương đương, diệp diệp tương thứ. Ư chúng diệp gian, sanh chư diệu hoa, hoa thượng tự nhiên hữu thất bảo quả. Nhất nhất thụ diệp, tung quảng chánh đẳng nhị thập ngũ do tuần. Kỳ diệp thiên sắc, hữu bách chủng họa, như thiên anh lạc. Hữu chúng diệu hoa, tác Diêm Phù Đàn kim sắc, như toàn hỏa luân, uyển chuyển diệp gian, dũng sanh chư quả, như Đế Thích bình.

(經)此諸寶樹，行行相當，葉葉相次。於眾葉間，生諸妙華，華上自然有七寶果。一一樹葉，縱廣正等二十五由旬。其葉千色，有百種畫 ，如天瓔珞 。有眾妙華，作閻

浮檀金色。如旋火輪，宛轉葉間。涌生諸果，如帝釋瓶。

(Kinh: Các cây báu ấy, từng hàng ngang nhau, các lá tương xứng. Giữa các lá, sanh ra các hoa đẹp, trên hoa tự nhiên có quả bằng bảy báu. Mỗi một lá cây, có kích thước chừng bằng hai mươi lăm do tuần. Lá ấy có ngàn sắc, có trăm loại hình vẽ, giống như anh lạc cõi trời. Có các thứ hoa kỳ diệu, có màu như vàng Diêm Phù Đàn, giống như vầng lửa xoay, xoay tròn giữa lá, trồi lên các quả giống như cái bình của Đế Thích).

“Thử chư bảo thụ”: Các cây do những thứ báu thành tựu ấy có rối loạn hay không? Chẳng phải vậy! Chẳng giống cây cối trong thế gian này, chỗ này một cây, chỗ kia một gốc, tản mạn, chẳng chỉnh tề. “Hàng hàng tương đương”: Từng hàng một, hàng cây này ngay ngắn với hàng cây kia. Không chỉ là [cây mọc] hàng này đối xứng với hàng kia, mà là trên mỗi cây “diệp diệp tương thứ”, [nghĩa là] mỗi chiếc lá cũng mọc hết sức có thứ tự, hết sức chỉnh tề, hãy ngẫm xem! Ở trong nhiều thứ như thế mà có sự chỉnh tề, trên thế gian này chẳng thể tìm thấy được! “Ư chúng diệp gian, sanh chư diệu hoa”: Giữa các lá nhiều ngần ấy, sanh ra diệu hoa. Vì sao nói là diệu hoa? “Hoa thượng tự nhiên hữu thất bảo quả” (Trên hoa tự nhiên có quả bằng bảy báu). Hoa bình phàm trong thế gian, hoàn toàn chẳng có hoa nào vừa nở liền kết quả. Phải là nở hoa trước, hoa rụng rồi sau đó mới kết quả. Lại còn là quả bằng bảy báu. Phần trên đã nói cây có độ cao ngần ấy, nay nói lá cây to cỡ nào: “Nhất nhất thụ diệp, tung quảng chánh đẳng nhị thập ngũ do tuần” (Mỗi lá cây chiều ngang, chiều dọc vừa đúng hai mươi lăm do tuần), “tung” (縱) là bề dài, “quảng” (廣) là bề ngang. “Tung quảng chánh đẳng”, chiều ngang và chiều dọc đều là hai mươi lăm do tuần, lá có diện tích to ngần ấy. “Kỳ diệp thiên sắc, hữu bách chủng họa, như thiên anh lạc” [nghĩa là] những chiếc lá ấy có hơn một ngàn thứ màu sắc. Những màu sắc ấy lại hiển lộ hàng trăm nét vẽ, giống như tranh vẽ của người trong thế gian vậy, nhưng những nét vẽ ấy tự nhiên sanh ra. Lá là tranh; không chỉ là tranh, mà còn có màu sắc nhiều ngần ấy. “Như thiên anh lạc”: Anh lạc trong nhân gian chẳng thể sánh bằng! Thiên anh lạc là anh lạc trên cõi trời, là một thứ báu. Các nét vẽ trên lá giống như thiên anh lạc. “Hữu chúng diệu hoa, tác Diêm Phù Đàn kim sắc”: Giữa các lá ấy, có nhiều loại hoa cực đẹp, hiển hiện màu như chất vàng Diêm Phù Đàn. Diêm Phù (Jāmbū) là tên gọi của một giống cây. Tại Ấn Độ, có một giống cây tên là Diêm Phù. Cách cây ấy không xa, có một con sông, người Ấn Độ gọi sông là Đàn. Do vậy, con sông ấy có tên là Diêm Phù Đàn (Jāmbūnada, sông Diêm Phù). Loại vàng ở trong sông ấy hết sức tốt, được gọi là “vàng Diêm Phù Đàn” (Jāmbūnada suvarṇa). Màu sắc của vàng là “hồng hoàng sắc”, tức là màu vàng có ánh đỏ sậm. Những thứ diệu hoa ấy có màu sắc giống như vàng Diêm Phù Đàn. “Như toàn hỏa luân” (Như vòng lửa xoay): Các màu sắc ấy chiếu rọi lẫn nhau, xoay tròn chiếu sáng ngời, giống như vòng lửa xoay. “Uyển chuyển diệp gian” (Xoay vần trong lá), chỗ này chiếu sang chỗ kia, chiếu rọi lẫn nhau, di chuyển quanh khắp trong lá, giống như vầng lửa xoay, chuyển tới, chuyển lui. “Dũng sanh chư quả, như Đế Thích bình”: Những hoa ấy sanh ra rất nhiều quả, chẳng giống như trong thế gian là từ từ sanh ra, mà là “dũng sanh” (涌生), [tức là] giống như nước, ngay lập tức phun ra. Do chúng ta chẳng thể tưởng tượng quả ấy tốt đẹp ngần nào, [đức Phật] bèn nói tỷ dụ: “Như Đế Thích bình” (Như cái bình của Đế Thích). “Bình” (瓶) là cái bình. Quả giống như cái bình đột ngột trồi ra. “Đế Thích” chính là Thích Đề Hoàn Nhân (Śakro devānām Indrah) được nói trong kinh A Di Đà. Thích Đề Hoàn Nhân có một cái bình báu; muốn gì, cái bình ấy bèn hiện ra thứ ấy, quá hay khéo! Quả trồi ra, muốn có quả gì bèn có quả đó, giống như cái bình của Đế Thích, đúng theo ý của quý vị mà hiện ra. Tiếp theo đó, lại có một đoạn kinh văn khác nữa.

(Kinh) Hữu đại quang minh, hóa thành tràng phan, vô lượng bảo cái. Thị bảo cái trung, ánh hiện tam thiên đại thiên thế giới, nhất thiết Phật sự, thập phương Phật quốc, diệc ư trung hiện. Kiến thử thụ dĩ, diệc đương thứ đệ, nhất nhất quán chi. Quán kiến thụ hành chi diệp hoa quả, giai linh phân minh. Thị vi thụ tưởng, danh đệ tứ Quán.

(經)有大光明，化成幢旛無量寶蓋。是寶蓋中，映現三千大千世界，一切佛事，十方佛國，亦於中現。見此樹已，亦當次第一一觀之。觀見樹莖枝葉華果，皆令分明。是為樹想，名第四觀。

(Kinh: Có đại quang minh hóa thành tràng phan, vô lượng lọng báu. Trong lọng báu ấy, hiện bóng tam thiên đại thiên thế giới, hết thảy Phật sự, mười phương cõi Phật, cũng hiện trong ấy. Đã thấy những cây ấy, cũng nên theo thứ tự quán từng điều một. Quán thấy thân, cành, lá, hoa, quả của cây sao cho đều rõ ràng. Đó là tưởng cây, là phép Quán thứ tư).

Những cây báu do các thứ báu thành tựu ấy, “hữu đại quang minh, hóa thành tràng phan vô lượng bảo cái”. Những đại quang minh ấy đều từ những cây đó phóng ra, lại còn hóa thành tràng, phan, vô số lọng báu. Tại Ấn Độ, tràng phan là thứ trang sức để cúng dường Phật. Tràng (幢) hình tròn, Phan (旛) chẳng tròn; còn có vô lượng bảo cái (寶蓋, lọng báu). “Thị bảo cái trung”, ở trong những lọng báu ấy, “ánh hiện tam thiên đại thiên thế giới”: Những thứ bảo cái ấy có hình dáng giống như cái tán (傘, dù), phản chiếu tam thiên đại thiên thế giới. Vẫn không phải chỉ là như thế! “Nhất thiết Phật sự, thập phương Phật quốc, diệc ư trung hiện”, [nghĩa là] hết thảy những Phật sự trong tam thiên đại thiên thế giới, các thứ thuyết pháp, các thứ pháp môn tu trì đều được phản chiếu trong ấy, các quốc độ trong mười phương thế giới cũng đều hiển hiện trong ấy. “Kiến thử thụ dĩ”, sau khi đã thấy những cây ấy, “diệc đương thứ đệ nhất quán chi” nghĩa là chiếu theo thứ tự vừa nói trên đây, một lần nữa, xem xét toàn thể hình dáng của cây. Sau đấy, quán sát lá cây, hoa v.v… nhất định là phải dựa theo thứ tự ấy để quán. “Quán kiến thụ hành chi diệp hoa quả, giai linh phân minh” (Quán thấy thân, cành, lá, hoa của cây sao cho phân minh). Cách quán theo thứ tự là như thế nào? Chính là quán tưởng thấy cây trong thế giới Cực Lạc, gốc cây, thân cây, cành cây, nhánh cây, lá cây, hoa, quả, từng tầng một, “giai linh phân minh” (sao cho đều phân minh), quán tưởng rành mạch, rõ ràng. Tổ sư dạy người tu Quán, bình thường bất luận đi, đứng, ngồi, nằm, hãy thường vận dụng ý niệm quán tưởng cây. Nhưng chúng ta tu trì danh niệm Phật, bình thường là niệm Phật. Khi chẳng niệm Phật, hãy ngẫm nghĩ những hàng cây ấy, sẽ giống như giúp cho chúng ta trì danh niệm Phật. Hễ quán tưởng như vậy, ý niệm của chúng ta sẽ chẳng thể rong ruổi tới những nơi chẳng tốt lành trong thế giới Sa Bà. Đó là một phương pháp dụng công. Hai câu kế đó là lời kết: “Thị vi thụ tưởng, danh đệ tứ Quán”, [nghĩa là] quán tưởng cây cối chính là phép Quán thứ tư. Lần sau, tôi sẽ nói tới phép Quán thứ năm.

Tập 24

Thưa các vị giáo sư, các vị đại đức, các vị đồng tu, xin mở kinh bổn trang thứ mười, xem bắt đầu từ phần sau của hàng thứ tư. Tôi đọc trước kinh văn một lượt.

(Kinh) Thứ đương tưởng thủy. Dục tưởng thủy giả, Cực Lạc quốc độ hữu bát trì thủy, nhất nhất trì thủy, thất bảo sở thành. Kỳ bảo nhu nhuyễn, tùng Như Ý Châu Vương sanh, phân vi thập tứ chi. Nhất nhất chi, tác thất bảo diệu sắc. Hoàng kim vi cừ, cừ hạ giai dĩ tạp sắc kim cang, dĩ vi để sa. Nhất nhất thủy trung, hữu lục thập ức thất bảo liên hoa. Nhất nhất liên hoa, đoàn viên chánh đẳng thập nhị do tuần.

(經)次當想水。欲想水者，極樂國土，有八池水。一一池水，七寶所成。其寶柔軟，從如意珠王生，分為十四支。一一支，作七寶妙色。黃金為渠，渠下皆以雜色金剛，以為底沙。一一水中，有六十億七寶蓮華。一一蓮華，團圓正等十二由旬。

(Kinh: Kế đến, hãy nên tưởng nước. Muốn tưởng nước thì [hãy quán tưởng] trong quốc độ Cực Lạc có ao chứa nước tám công đức. Nước trong mỗi một ao do bảy báu hợp thành. Các thứ báu ấy mềm mại, sanh từ Như Ý Châu Vương, chia thành mười bốn nhánh. Mỗi nhánh có màu sắc bảy báu xinh đẹp. Vàng ròng để làm kênh, đáy kênh dùng kim cang đủ màu để làm cát trải đáy. Trong mỗi ao nước, có sáu mươi ức hoa sen bằng bảy báu. Mỗi một hoa sen tròn trặn bằng đúng mười hai do tuần).

IV.2.2.6. Phép Quán thứ năm, Trì Quán

Tạm thời niệm đến đoạn này thôi. Quán Kinh chủ yếu giảng về mười sáu phương pháp Quán; trong phần trước, chúng tôi đã nói bốn phép Quán. Hôm nay, bắt đầu nói về phép Quán thứ năm. Trong phần trước, có quán mặt trời lặn, quán nước, còn có quán đất, quán cây… Theo thứ tự ấy, từng phép Quán đã thành công, phép Quán hôm nay là “thứ đương tưởng thủy” (kế đến sẽ quán nước). Thủy ở đây và chữ Thủy trong Thủy Quán ở phần trước khác nhau! Thủy trong Thủy Quán là một pháp tiền phương tiện để quán đại địa trong thế giới Cực Lạc; trước hết là quán nước thành công, lại quán toàn thể đất đai trong thế giới Cực Lạc. Hôm nay, tôi nói phép Quán thứ năm chính là nói về nước trong ao bảy báu nơi thế giới Cực Lạc.

Đoạn kinh văn này khởi đầu bằng câu: “Thứ đương tưởng thủy”, “thứ” (次) là tiếp theo phép Quán thứ tư đã nói trong phần trước. Quán thành phép Quán thứ tư, theo thứ tự, tiếp đó sẽ là “tưởng thủy”. Vì sao Quán mà gọi là tưởng? Chúng ta học Phật đều biết “vạn pháp duy tâm”, phàm phu làm chuyện gì cũng đều là dùng tư tưởng để nghĩ ra. Bất quá, tâm phàm phu là hữu lậu, những chuyện họ suy tưởng đều là pháp sanh diệt, chẳng rốt ráo. Dựa theo Phật pháp để tưởng, khai phát trí huệ quang minh vốn sẵn có trong tâm của chúng ta, tưởng ấy là vô lậu. Cũng có nghĩa là cái tâm tưởng để phát huy công dụng của Phật pháp, có công năng có thể nhập định. Dùng phương pháp thù thắng, đặc biệt để tập trung tâm tư, sẽ có thể “tưởng gì bèn có nấy”. Nay tập trung tâm tư, tưởng nước trong ao bảy báu nơi thế giới Cực Lạc; chỉ cần dựa theo phương pháp này, nhất định là sẽ có thể tưởng thành công.

Trong phần trước, tôi đã thưa cùng quý vị. Đạo tràng Đài Trung của chúng ta trong quá khứ luôn học trì danh niệm Phật với Tuyết công lão sư (thầy Lý Bỉnh Nam), nay nói đến Quán chính là Quán Tưởng Niệm Phật, tuy phương pháp bất đồng, nhưng nguyên lý vẫn nhất trí. Cũng có nghĩa là: Chúng ta trì danh niệm Phật là tập trung tâm tư, tập trung cái tâm tư có thể quán tưởng nơi danh hiệu Phật. Nay quán tưởng Trì Quán (quán ao), khi quán tưởng, hãy tập trung tâm tư nơi ao bảy báu. Do những điều này, đều có thể nhập Định, nguyên tắc và công năng là nhất trí. Do vậy, chúng ta biết phương pháp dụng công như thế nào, liễu giải đạo lý và phương pháp, sẽ là một sự giúp đỡ rất trọng yếu cho việc niệm Phật của chúng ta.

Câu kinh văn đầu tiên nhằm mào đầu: Phép Quán thứ tư trong phần trước đã hoàn thành, tiếp theo là “tưởng nước” (quán nước thì vẫn phải dụng tâm để tưởng). Câu thứ hai khởi sự giới thiệu toàn thể ao bảy báu. “Dục tưởng thủy giả, Cực Lạc quốc độ, hữu bát trì thủy” (Muốn tưởng nước thì trong cõi nước Cực Lạc có ao chứa nước tám công đức). Ba câu này nêu ra danh xưng tổng thể của ao bảy báu. Muốn quán nước thì quán nước ở chỗ nào? Quán nước trong thế giới Cực Lạc. Trong quốc độ của thế giới Cực Lạc có ao bảy báu. Ở đây nói “hữu bát trì thủy”, để chú giải chữ “bát trì thủy”:

1) Các vị tổ sư có vị luận theo tổng tướng (tổng báo trì): Phàm phu từ mười phương thế giới cùng với các vị Bồ Tát có địa vị rất cao, hễ sanh vào thế giới Cực Lạc đều coi như là Báo, tức tổng báo. Nói theo tổng báo, bất luận chúng sanh từ thế giới nào, hễ đã đến thế giới Cực Lạc đều sanh trong một cái ao toàn thể to lớn bằng bảy báu.

2) Ngoài ra là nói theo biệt tướng (biệt báo trì), tuy là cùng sanh vào thế giới Cực Lạc, nhưng người sanh về đó do công phu có sâu hay cạn, nên sẽ hiện ra ao bảy báu cũng chẳng giống nhau. Ao có lớn, hay nhỏ, hoa sen cũng có lớn hay nhỏ, mỗi thứ đều khác nhau.

Ở đây là nói đến tổng tướng của ao bảy báu, chữ “bát” trong “bát trì thủy” chỉ trong ao có nước tám công đức. Đó là nói theo tổng báo. Nếu nói theo biệt tướng, cũng có thể nói là có tám cái ao bằng bảy báu, nhóm theo từng cụm một, một cụm ở chỗ này có tám ao nước bảy báu, chỗ kia cũng có một cụm gồm tám cái ao nước bảy báu. Có vô số cụm [như vậy]. Các vị tổ sư chú giải dựa theo hai phương diện ấy để nói, cho nên có các cách giải thích khác nhau.

Vì sao đối với ao bảy báu lại nói theo tổng báo và biệt báo? Tổ sư chú giải kinh văn đã có chú thích: Chúng sanh trong thế giới này, nghe nói trong thế giới Cực Lạc có A Di Đà Phật, có thể tin sâu, sau đấy phát tâm niệm Phật, mong phát nguyện vãng sanh thế giới ấy. Sau khi đã phát cái tâm ấy, trong ao bảy báu nơi Tây Phương Cực Lạc thế giới sẽ nẩy một cành sen. Bất quá cành hoa sen ấy vẫn chưa nở. Tùy thuộc nguyện lực của người niệm Phật càng mạnh, công phu niệm Phật càng tốt đẹp, cành sen ấy ngày càng tươi tốt. Trong tương lai, tới khi lâm chung, A Di Đà Phật dẫn theo nhiều vị đại Bồ Tát tới đón tiếp, đóa sen Ngài cầm trên tay chính là đóa sen do chúng ta niệm Phật đã nẩy sanh trong ao bảy báu. Hoa sen, nói theo toàn thể ao sen, chính là tịnh nghiệp niệm Phật do người niệm Phật đã tu trong thường ngày. Do tịnh nghiệp thành tựu bèn đạt được báo, tức là toàn thể tổng báo do sanh về thế giới Cực Lạc (hóa sanh trong hoa sen nơi ao bảy báu chính là tổng báo). Nói theo ý nghĩa này, quán ao sen bảy báu chính là quán chỗ chúng ta sẽ sanh về trong tương lai, [quán tưởng] chỗ thuộc về tổng báo. Vì thế, đối với người tu trì danh niệm Phật mà nói, phép Quán này hết sức thân thiết.

Khi giảng kinh Di Đà, “bát công đức thủy” đã được giảng rồi, danh từ này cũng rất quen thuộc. Ở đây, cần phải hiểu rõ: Bát công đức thủy có đủ tám công đức. Sanh về cõi ấy, bất luận là ai, đều cậy vào nước tám công đức để trưởng dưỡng công đức. Năm căn tiếp xúc nước ấy, không chỉ là năm căn, mà đối tượng tiếp xúc của Ý Căn cũng được gộp trong nước tám công đức. Lục trần Sắc, Thanh, Hương, Vị, Xúc, Pháp đều được bao gồm trong ấy. Ví như nói nước rất thanh tịnh, rất thanh khiết, quý vị thấy màu sắc thanh tịnh, đó cũng là một thứ cảm giác tiếp xúc. Uống vào, nước lại hết sức ngon ngọt, có một loại hương vị; vì thế, có thể nói là bao gồm lục trần. Lục trần ấy chẳng phải là lục trần trong thế giới Sa Bà, lục trần trong cõi kia có thể khiến cho chúng sanh sau khi đã tiếp xúc đều có thể khai phát trí huệ, đắc pháp vô lậu. Vì thế, gọi là “công đức thủy”.

Tiếp đó là “nhất nhất trì thủy, thất bảo sở thành” (nước trong mỗi ao do bảy báu hợp thành), Tây Phương Cực Lạc thế giới có rất nhiều ao bảy báu. Nước trong mỗi ao bảy báu đều do bảy báu hợp thành. Trong [khi giảng] kinh Di Đà, tôi cũng đã nói về bảy báu. Bảy báu tạo thành những gì? Bốn phía bờ ao bảy báu đều do bảy báu hợp thành. Trong thế giới này, bờ biển thiên nhiên cũng thế, bờ các sông ngòi cũng thế, ngay cả các hồ bơi trong hiện thời cũng thế, bờ của chúng làm bằng gì? Dùng những thứ như đá hoặc bùn đất để làm thành. Hồ bơi trong hiện thời tiến bộ hơn, bất quá cũng là dùng vật liệu do sức người chế tạo như gạch men v.v… để làm, chẳng thể dùng các thứ báu để làm thành. Ao trong thế giới Cực Lạc do bảy báu hợp thành. Không chỉ là bảy báu hợp thành, phải chú ý câu tiếp đó: “Kỳ bảo nhu nhuyễn” (Báu ấy mềm mại), điều này lại càng đặc biệt! Chất báu trong thế gian này như vàng, bạc, lưu ly, thủy tinh v.v… cho đến xa cừ, xích châu, trong thế gian này đều có, nhưng chẳng thể nào sánh bằng bảy báu trong thế giới Cực Lạc! Vì sao? Những vật phẩm làm bằng kim loại trong thế giới này đều cứng chắc. Bảy báu trong thế giới Cực Lạc mềm mại, hết sức nhu hòa, hết sức mềm mịn, đó là điều khác biệt. Vàng trong thế giới này, thậm chí kim cương cũng thế, tuy rất quý báu, nhưng chẳng cẩn thận, hễ đụng vào đầu, sẽ nguy hiểm. Đụng vào bất cứ bộ phận nào trên thân thể cũng sẽ bị thương. Nhưng các chất báu trong Cực Lạc mềm mịn, bất cứ bảo vật nào trong thế giới này cũng đều chẳng sánh bằng. Vì sao những thứ báu ấy mềm mại? “Tùng Như Ý Châu Vương sanh” (Sanh từ Như Ý Châu Vương): Những thứ báu ấy chẳng giống các báu vật trong thế gian này, có thứ sanh từ núi non, có thứ sanh từ nước, có khi sanh ra từ những con trai (“trân châu”, tức ngọc trai). Báu vật được nói ở đây từ Như Ý Châu sanh ra, lại còn là Như Ý Châu Vương. Từ Như Ý Châu Vương sanh ra sẽ khác biệt rất lớn. Như Ý Châu (Cintāmaṇi) là tiếng Hán, tiếng Phạn là Ma ni Châu. Ma ni bảo châu dịch sang tiếng Hán là Như Ý Châu, [hàm nghĩa] “đúng như ý nghĩ của chúng ta”. Chúng ta muốn gì, nó liền hiện đúng như ý nghĩ của chúng ta. Đó là Như Ý Châu Vương.

IV.2.2.6.1. Mười bốn nhánh

Từ Như Ý Châu Vương sanh ra gì? “Phân vi thập tứ chi, nhất nhất chi, tác thất bảo diệu sắc” (Chia thành mười bốn nhánh, mỗi nhánh đều có màu sắc bảy báu đẹp tuyệt vời). Những thứ thất bảo ấy đều từ Như Ý Châu Vương sanh ra. Nó sanh ra những thứ báu ấy, hợp thành bờ của ao bảy báu, rồi mới chia thành mười bốn chi (xin xem biểu đồ). Mười bốn chi trong ao bảy báu của thế giới Cực Lạc, so sánh với thế giới Sa Bà, chúng ta thuộc về nhân gian. Từ nhân gian trở lên có Dục Giới Thiên, từ nhân gian cho đến Dục Giới Thiên đều có mười bốn Căn. Bất cứ chúng sanh nào cũng đều có mười bốn Căn. Mười bốn Căn đối ứng với mười bốn chi. Mười bốn Căn là gì vậy? Nhãn căn, nhĩ căn, tỵ căn, thiệt căn, thân căn là năm căn. Đã thế, trong tâm lý của bọn phàm phu chúng ta còn có năm thứ cảm thụ (bao gồm sự cảm nhận nơi thân và tâm), tức là các cảm thụ như có ưu sầu, hoan hỷ, đau khổ… Lại còn có những thứ cảm thụ chẳng thể nói là ưu, hỷ, khổ, hay vui sướng được, thường là thản nhiên, đó chính là Xả. Tổng cộng có năm thứ cảm thụ. Năm căn cộng thêm năm thứ cảm thụ, trở thành mười điều. Ngoài ra, lại còn có nam căn, nữ căn, ý căn, mạng căn, gộp chung lại thành mười bốn Căn. Từ mười bốn Căn ấy, bất cứ phàm phu nào mắt thấy những cái tốt đẹp bên ngoài, tai nghe âm thanh tốt đẹp, đều có thể dẫn khởi cái tâm tham cầu của bọn phàm phu. Nói theo năm thứ cảm nhận, chúng cũng có thể dẫn khởi cái tâm tham cầu của chúng sanh. Còn như bốn căn nam, nữ, ý, mạng, lại càng chẳng cần phải nói nữa, đều dẫn khởi căn bản tạo nghiệp trong tâm. Nói toàn thể, phàm phu ở trong Dục Giới có mười bốn căn, đều là “rừng sâu, vực thẳm” tội nghiệp (nơi hồ lớn hoặc trong rừng rậm đều có chứa rất nhiều thứ. Rừng sâu và vực thẳm là nơi các loại thú và cá chia theo từng loại sinh sống. Thú ở trong rừng, cá ở dưới vực; tội nghiệp phát xuất từ mười bốn Căn). Chúng ta tạo tội nghiệp quá ư là nhiều, vô cùng, vô tận. Vô cùng vô tận tội nghiệp do ai tạo? Chính là từ mười bốn Căn ấy tạo nên! Vì thế, trong kinh đức Phật đã dạy: Từ vô thỉ kiếp đến nay, tội nghiệp do bọn chúng sanh phàm phu chúng ta đã tạo nếu có hình trạng, trọn cả hư không đều chẳng thể dung nạp được! Có thể biết là chúng ta đã tạo tội nghiệp sâu nặng dường ấy! Đấy là tình hình tạo nghiệp của chúng sanh trong Dục Giới của thế giới Sa Bà!

Dục Giới có mười bốn Căn, Sắc Giới (ở phía trên Dục Giới) có bốn Thiền Thiên, có mười bốn thứ biến hóa. Nói cách khác, sanh về Sắc Giới Thiên, bất luận là Sơ Thiền, Nhị Thiền, Tam Thiền, hay Tứ Thiền, đều có những sự biến hóa ấy. Trong Sơ Thiền Thiên có hai thứ biến hóa, Nhị Thiền Thiên có ba thứ biến hóa, Tam Thiền Thiên có bốn thứ biến hóa, Tứ Thiền Thiên có năm thứ biến hóa. Biến hóa gì vậy? Nói theo Sơ Thiền Thiên, vì sao sanh vào Sơ Thiền Thiên? Hoàn cảnh trong Sơ Thiền Thiên hết sức tốt đẹp. Chúng ta biết “vạn pháp duy tâm”, có thể nhập định (công phu định lực thành tựu), đạt tới công phu thuộc Sơ Thiền Thiên, sẽ sanh vào Sơ Thiền Thiên, có thể có tác dụng biến hóa ấy. Vì vậy, toàn thể Sơ Thiền Thiên đều có thể biến hóa, đương nhiên là đối với Dục Giới ở dưới Sơ Thiền Thiên cũng có thể biến hóa. Vì thế, người thuộc vào Sơ Thiền Thiên có hai loại biến hóa: Một là biến trong Sơ Thiền Thiên, hai là biến hóa trong Dục Giới Thiên. Đã đạt tới Nhị Thiền Thiên, năng lực biến hóa lại càng lớn hơn. Vị ấy có thể biến hóa trong Nhị Thiền Thiên, cũng như trong Sơ Thiền Thiên và Dục Giới Thiên ở dưới, cho nên có ba thứ biến hóa. Càng tiến lên tầng cao hơn, biến hóa càng nhiều. Tam Thiền Thiên lại có nhiều hơn một loại nữa, tức là [có thêm sự biến hóa] thuộc Tam Thiền Thiên. Tứ Thiền Thiên lại nhiều hơn một thứ nữa, bao gồm [có sự biến hóa] thuộc Tứ Thiền Thiên. Gộp chung bốn thứ Thiền Thiên ấy, bèn có mười bốn thứ biến hóa. Nhưng mười bốn thứ biến hóa ấy, bất luận là Sơ Thiền cũng thế, cho đến Tứ Thiền cũng thế, những sự biến hóa ấy đều nhằm hưởng lạc. Tuy có công phu Thiền Định, nhưng chẳng giống như trong thế giới Cực Lạc. Đại định trong thế giới Cực Lạc là xuất thế gian; [đại định trong] Sắc Giới Thiên là thế gian Thiền. Tuy có công phu định lực, vẫn là một thứ hưởng lạc. Chẳng hưởng lạc thì biến hóa Dục Giới Thiên để làm gì cơ chứ?

Đối chiếu với mười bốn chi trong thế giới Cực Lạc: Mười bốn Căn trong Dục Giới là tạo nghiệp, là vực sâu, rừng rậm tội nghiệp. Mười bốn thứ biến hóa trong Sắc Giới là để hưởng lạc. Đã hưởng thụ xong, vì là pháp hữu lậu, vẫn phải sanh tử. Mười bốn chi trong thế giới Cực Lạc chẳng phải như vậy. Mười bốn chi trong thế giới Cực Lạc là nước ao có đủ tám công đức, nó là công đức, [có thể] thuyết pháp. Nước có tám thứ công đức; không chỉ là công đức, mà còn có tác dụng thuyết pháp. Vì thế, khác nhau rất lớn.

Chúng ta nghiên cứu kinh văn, từ trạng huống nơi ao bảy báu như kinh văn đã giảng, hãy thuận theo kinh văn để tưởng tượng hoàn cảnh trong ao bảy báu, nước ao do bảy báu hợp thành. Bảy báu sanh từ Như Ý Châu Vương, xuất sanh các thứ báu đều có quang minh. Các thứ báu tỏa quang minh, từ trên bờ ao chiếu rọi lẫn nhau đến mặt ao, quý vị ngẫm xem! Nước trong ao rực rỡ, sáng ngời, toàn thể đều trong suốt. Nước ao như vậy chính là nước báu. Nước báu ấy chia thành mười bốn “chi”, “chi” là chi lưu (支流, nhánh rẽ), hoặc chi phái. Mỗi chi đều có màu sắc tuyệt đẹp của bảy báu, bất cứ nhánh nước nào cũng đều có bảy báu phát ra diệu sắc!

“Hoàng kim vi cừ”, “cừ” là “cừ đạo” (渠道, con kênh). Dùng vàng ròng để làm ven bờ cho con kênh. Nguyên lai nói đến toàn thể một cái ao to, ao to lại chia thành các nhánh [kênh], ven bờ của các nhánh kênh ấy dùng vàng ròng để làm thành. “Cừ hạ giai dĩ tạp sắc kim cang, dĩ vi để sa” (Dưới đáy kênh đều dùng chất kim cang nhiều màu để làm cát trải đáy). Dưới mặt nước của mỗi con kênh, đều có kim cang nhiều màu để làm cát trải đáy. Điều này chính là như kinh Di Đà Tiểu Bổn đã nói: “Trì để thuần dĩ kim sa bố địa” (Đáy ao thuần dùng cát vàng để trải đáy). Cát dưới đáy bằng kim cang nhiều màu. Vì sao gọi là kim cang? Kim cang (vajra) là tỷ dụ: Bất cứ vật chất nào cũng đều chẳng thể phá hủy kim cang, dùng điều này để tỷ dụ pháp vô lậu. Tất cả các pháp trong thế gian này đều là pháp sanh diệt, pháp hữu lậu. Ao bảy báu trong thế giới Cực Lạc là vô lậu, kể cả ao, bờ ao, đáy ao, bảy báu v.v… cùng với các thứ diệu sắc đều là vô lậu. Cát nơi đáy ao bảy báu bằng kim cang nhiều màu, vĩnh cửu tồn tại, chẳng giống như thế gian của chúng ta. Cổ nhân có nói một câu thành ngữ: “Thương hải tang điền” (Biển xanh, ruộng dâu), một vùng biển cả, sau bao nhiêu năm có thể biến thành ruộng trồng dâu. Ruộng dâu sau bao nhiêu năm có thể biến thành biển xanh. Đấy là biến hóa bất định, chẳng đáng tin cậy! Ao bảy báu trong thế giới Cực Lạc chẳng giống như vậy, chẳng phải là “biển xanh, ruộng dâu” biến hóa vô thường. Nó là pháp vô lậu, vĩnh cửu chân thật bất biến. Vì thế, dùng kim cang nhiều màu để tỷ dụ. Đáy kênh dùng kim cang nhiều màu làm cát trải đáy. “Nhất nhất thủy trung” nghĩa là nước trong mỗi nhánh kênh có bao nhiêu hoa sen? “Hữu lục thập ức thất bảo liên hoa”, có tới sáu mươi ức [hoa sen bằng bảy báu]. “Nhất nhất liên hoa” (Mỗi một hoa sen), trong mỗi đóa hoa sen, “đoàn viên chánh đẳng thập nhị do tuần”, tròn xoe, mỗi đóa sen tròn xoe, “chánh đẳng” (正等) là nói đến diện tích của hoa sen: Hoa to đến mười hai do tuần. Để tính toán do tuần tại Ấn Độ, có các cách nói [khác nhau]. Có khi nói là tám mươi dặm. Dẫu là bốn mươi dặm cũng quá tuyệt diệu! Nó to mười hai do tuần (tức là bốn trăm tám mươi dặm), có diện tích to gần tới năm trăm dặm như vậy. Một đóa hoa sen đã to ngần ấy, thế mà có tới sáu mươi ức đóa sen, hãy ngẫm xem, con kênh ấy lớn cỡ nào? Mười bốn con kênh có tất cả bao nhiêu hoa sen?

Đọc kinh văn tới đây, trong tâm quán tưởng chỗ này. Tuy chẳng chiếu theo kinh văn để thật sự tu tập công phu quán chiếu, nhưng chúng ta dùng sự suy tưởng thông thường để suy ngẫm, cũng rất tuyệt vời! Tâm cảnh của chúng ta sáng sủa, chúng ta phải liễu giải đạo lý này: Lòng dạ quý vị to hơn, biểu thị trí huệ to hơn. Tâm lượng có thể dung nạp bao nhiêu người, quý vị có thể có bao nhiêu trí tuệ của người khác. Vì thế, khi bụng dạ của quý vị rộng mở, trí huệ của quý vị sẽ tuyệt diệu lắm, toàn thể mọi chuyện đều liễu giải. Do vậy, chúng ta hãy tưởng tượng ao báu như vậy, không chỉ nói là toàn thể ao báu, mà còn thêm vào mười bốn con kênh thì càng tuyệt diệu!

Vì sao nói là mười bốn nhánh? Chẳng nhiều hơn mà cũng chẳng ít hơn? “A Di Đà Phật thành Phật dĩ lai, ư kim thập kiếp” (Từ khi A Di Đà Phật thành Phật đến nay đã là mười kiếp). Trong thời gian mười kiếp dài lâu như thế, có bao nhiêu chúng sanh vãng sanh thế giới Cực Lạc? Dựa theo Đại Di Đà Kinh, tức là kinh Vô Lượng Thọ đã nói, có rất nhiều ức Bồ Tát (là hàng Bất Thoái Chuyển Bồ Tát) đã vãng sanh thế giới Cực Lạc. Ngoài những chúng sanh phàm phu và hàng đại Bồ Tát từ thế giới Sa Bà vãng sanh cõi Cực Lạc ra, còn có những chúng sanh từ các cõi Phật khác vãng sanh cõi Cực Lạc. Ngoài ra còn có chúng sanh từ mười ba cõi Phật (cũng là có rất nhiều ức chúng sanh, là đại Bồ Tát hoặc phàm phu chúng sanh), cộng thêm thế giới của chúng ta, [cho nên] có các chúng sanh từ tất cả mười bốn cõi Phật đã vãng sanh thế giới Cực Lạc thế giới. Vì thế, ở đây nói là “có mười bốn chi”. Đối với những người sẽ vãng sanh trong tương lai, do mười phương thế giới đều có chúng sanh từ các cõi Phật vãng sanh cõi kia, cho nên có thể suy ra, trong tương lai, há chỉ có mười bốn chi! Càng về sau, sẽ càng nhiều. Chúng ta phải liễu giải ý nghĩa của mười bốn chi!

Đoạn trên đây, từ “nhất nhất trì thủy” cho đến “đoàn viên chánh đẳng thập nhị do tuần” nói về tình hình đẹp đẽ nơi ao bảy báu để chúng ta quán tưởng [rồi nhận biết] “chẳng thể nào không cầu vãng sanh”. Trong thế gian này, chúng ta chẳng tìm thấy hoàn cảnh ấy. Thời cổ chẳng tìm thấy, hiện thời cũng chẳng tìm thấy, tương lai vẫn chẳng tìm thấy. Người hiện thời thường nói: “Hoàn cảnh nơi đây chẳng tốt, đông người quá, tìm một nơi rộng rãi, ít người để làm một kiều dân!” Kiều dân cũng không được đâu nhé! Trong tương lai, dân số trên địa cầu ngày càng đông, không gian sanh tồn ngày càng chật hẹp, vẫn trở thành chật hẹp [y như cũ]. Điều quan trọng nhất là thọ mạng loài người chỉ ngắn ngủi ngần ấy, sống chẳng được bao nhiêu năm, dẫu có thể sống tới tám chín chục tuổi, thậm chí sống hơn trăm tuổi, [rốt cuộc] vẫn phải chết ngắc, có ích chi đâu? Ắt cần phải phát nguyện vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới. Quý vị chỉ nghĩ đến việc gìn giữ trạng huống tốt đẹp như vậy, chẳng cầu sanh về nơi kia, đúng là ngu si đến cùng cực!

(Kinh) Kỳ ma ni thủy, lưu chú hoa gian, tầm thụ thượng hạ.

(經) 其摩尼水，流注華間，尋樹上下。

(Kinh: Nước ma ni ấy, chảy luồn quanh hoa, theo thân cây lên cao xuống thấp).

Ba câu này nói về nước trong ao bảy báu, tức như ý thủy! “Kỳ ma ni thủy” là nước sanh từ Như Ý Bảo Châu, cũng là nước ma ni, “lưu chú hoa gian” (chảy luồn quanh hoa), “lưu” (流) là chuyển động qua lại, “chú” (注) là tưới, rót, “hoa” là hoa sen. Tưới rót, chảy vòng quanh trong hoa. Chuyện này vẫn chưa đáng kể! “Tầm thụ thượng hạ”, cây không mọc ở trong ao, mà là ở trên đất liền. Trong thế giới này, chúng ta chẳng thấy chuyện này! Nước không chỉ là không ngừng chảy vòng quanh giữa các hoa sen trong ao, lại còn chảy tới đất liền trên bờ ao. Trên mặt đất có cây cối, nước bèn chảy rót theo thân cây lên cao, xuống thấp, chảy rót trên dưới nơi đó. Hãy nghĩ xem, trong thế giới của chúng ta có nước như vậy hay không? Nước trong thế giới này chỉ có thể chảy từ chỗ cao xuống chỗ thấp, chẳng hề chảy từ thấp lên cao. Nước ma ni có thể chảy xuống, mà cũng có thể chảy ngược lên. Vì thế, nó có thể vòng theo thân cây mà lên cao xuống thấp. Trong cõi này, chúng ta chẳng thấy cảnh quan ấy! Tại Đông Kinh của Nhật Bản hoặc khu vui chơi Địch Tư Nại (Disneyland) của Mỹ, có lẽ có thể thấy nước từ dưới vọt lên trên, nhưng phải dùng điện lực do con người chế tạo để điều khiển, chẳng phải là tự nhiên có thể lưu động như vậy. Điều này cho thấy nước [trong cõi Cực Lạc] tốt đẹp ngần ấy. Chúng sanh sanh về thế giới Cực Lạc hết sức tốt đẹp, trong tâm mong nước như thế nào, nước bèn có thể [thuận theo lòng muốn đúng] như thế ấy. Quý vị thấy dường như cây bên bờ ao đơn điệu, trong tâm vừa nghĩ, nước ngay lập tức chảy lên cây. Nước ấy là bảy báu, các thứ diệu sắc đều có; nước chảy lên cây, uốn lượn qua lại, tưới rót cao thấp, cây cối lại càng tuyệt diệu khôn sánh! Thật sự là thuận theo lòng muốn! Ba câu này đã nói rõ nước có thể thuận theo lòng muốn. Trong tâm quý vị tưởng như thế nào, nước sẽ làm theo như thế ấy!

(Kinh) Kỳ thanh vi diệu, diễn thuyết Khổ, Không, Vô Thường, Vô Ngã, chư Ba La Mật. Phục hữu tán thán chư Phật tướng hảo giả. Như Ý Châu Vương, dũng xuất kim sắc, vi diệu quang minh. Kỳ quang hóa vi bách bảo sắc điểu, hòa minh ai nhã, thường tán niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng.

(經)其聲微妙，演說苦、空、無常、無我、諸波羅蜜。復有讚歎諸佛相好者。如意珠王，涌出金色，微妙光明。其光化為百寶色鳥，和鳴哀雅，常讚念佛、念法、念僧。

(Kinh: Tiếng ấy vi diệu, diễn thuyết Khổ, Không, Vô Thường, Vô Ngã, các Ba La Mật. Lại còn tán thán tướng hảo của chư Phật. Như Ý Châu Vương túa ra quang minh vi diệu kim sắc. Những quang minh ấy hóa thành chim có màu sắc của trăm thứ báu, tiếng hót du dương, trong trẻo, thanh nhã, thường ca ngợi niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng).

Đoạn này nói đến các thứ lợi ích nơi ao bảy báu. Không chỉ diệu sắc của các báu đẹp đẽ như vậy, mà còn đạt được lợi ích tốt đẹp hơn nữa. Lợi ích ấy đã được nói rõ trong đoạn này.

“Kỳ thanh vi diệu” (Tiếng ấy vi diệu): Âm thanh ấy do đâu mà có? Trong thế gian này, mọi người lên núi ngắm thác nước, cao sơn, lưu thủy, đó là âm nhạc tự nhiên, hết sức êm tai. Trong thế giới Cực Lạc, nước ma ni từ Như Ý Bảo Châu chảy ra, chảy luồn quanh giữa các hoa sen, lại còn có thể chảy lên cao xuống thấp quanh thân cây. Lúc chuyển động còn có âm thanh êm dịu. Âm thanh ấy chẳng giống như âm thanh của thác nước trong thế gian này. Âm thanh ấy vi diệu! Âm thanh ấy vi diệu ở chỗ nào? Có thể thuyết pháp, thuyết những Phật pháp gì vậy? “Diễn thuyết Khổ, Không, Vô Thường, Vô Ngã, chư Ba La Mật”, diễn thuyết các pháp Khổ, Không, Vô Thường, pháp Vô Ngã, còn có các Ba La Mật. “Ba La Mật” là Lục Độ, tức là sáu loại pháp Đại Thừa Ba La Mật gồm bố thí, trì giới v.v… “Phục hữu tán thán chư Phật tướng hảo giả”, lại còn tán thán ba mươi hai tướng của chư Phật, tám mươi thứ tùy hình hảo, âm thanh vi diệu, diễn thuyết những pháp ấy. Vẫn chưa hết, hãy còn có chuyện mầu nhiệm hơn!

“Như Ý Châu Vương, dũng xuất kim sắc, vi diệu quang minh” (Như Ý Châu Vương túa ra quang minh kim sắc vi diệu), ma ni bảo châu “dũng xuất” (“dũng” (涌) là trào vọt ra) quang minh vi diệu kim sắc, quang minh có màu như chất vàng. Chúng ta chẳng thấy có [quang minh như vậy] trong thế giới này! “Kỳ quang hóa vi bách bảo sắc điểu”: Quang minh ấy biến hóa, biến hóa thành những con chim có màu sắc của trăm thứ báu. Những con chim có màu trăm báu ấy “hòa minh ai nhã”: Âm thanh của chúng phát ra, đã êm ả, lại còn ai nhã (哀雅, trong trẻo, thanh nhã), khiến cho người nghe biết đạo lý Khổ, Không, Vô Thường, Vô Ngã. Nhã (雅) là rất thanh lịch.

“Thường tán niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng”, khiến cho người nghe sau khi đã nghe âm thanh hài hòa, trong trẻo, thanh nhã của chúng (chúng nó đang tán thán). Vừa nghe tán thán bèn biết niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng, tức là niệm Tam Bảo.

IV.2.2.6.2. Tam Bảo

Niệm Tam Bảo có một tầng ý nghĩa mà chúng ta phải liễu giải. Ở trong thế giới Sa Bà, chúng ta không niệm Tam Bảo, không niệm Phật, sẽ chẳng thể vãng sanh. Sau khi đã vãng sanh tới cõi đó, vì sao vẫn phải niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng? Nói thật ra, chúng ta ở nơi đây niệm Phật, thật sự là mức độ rất nông cạn! Chẳng thể nói là chân chánh niệm Phật, [mà là] miễn cưỡng đè nén tâm lý phàm phu, có thể đới nghiệp vãng sanh thì là đã khá lắm rồi! Vì thế, đến thế giới Cực Lạc, nghe âm thanh của nước, quang minh và hóa điểu (chim do quang minh biến hóa ra), do chúng tán thán, “tán thán” nhằm dạy chúng ta niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng, khi ấy, chúng ta mới thật sự biết niệm Phật. Biết niệm Phật, trong thế giới này, chúng ta chỉ có thể đới nghiệp vãng sanh, chẳng thể đoạn Hoặc! Sang bên đó, niệm Tam Bảo. Vừa niệm, ngay lập tức đoạn Hoặc, ý nghĩa trọng yếu ở ngay chỗ này! Vì sao vừa niệm liền đoạn Hoặc? Theo như tổ sư chú giải, nói tới Tam Bảo:

- Phật Bảo, Thích Ca Mâu Ni Phật, A Di Đà Phật là Phật Bảo.

- Pháp Bảo, những pháp do đức Phật đã giảng và Tam Tạng mười hai bộ kinh được ghi chép lại, chính là Pháp Bảo.

- Tăng Bảo là hòa hợp chúng, người xuất gia hợp thành đoàn thể hòa hợp cùng nhau tu đạo là Tăng Bảo.

Đấy là nói hết sức thô thiển, đơn giản. Đó chính là Biệt Thể Tam Bảo (Tam Bảo được nói theo kiểu phân biệt). Tam Bảo nói theo lý thật sự, sẽ là Đồng Thể Tam Bảo, [nghĩa là] Tam Bảo đều ở trong một cái tâm của người niệm Phật. Trong tâm chúng ta đã có Phật Bảo, lại có Pháp Bảo, lại là Tăng Bảo. Nhưng đối với Đồng Thể Tam Bảo, trong thế gian này, khi chúng ta nói về chuyện quy y [Đồng Thể Tam Bảo], có mấy ai có thể lãnh hội, thật sự liễu giải? Chẳng cần nói đến Đồng Thể Tam Bảo, ngay cả Biệt Thể (biệt tướng) Tam Bảo mà còn chưa liễu giải! Thật sự liễu giải Biệt Tướng Tam Bảo, sẽ là như tổ sư Ấn Quang đã dạy, một chữ Kính. Đối với Phật, Pháp, Tăng Tam Bảo, chúng ta dấy lên cái tâm cung kính thì sẽ tuyệt diệu lắm, ngay lập tức được thọ dụng. Thử hỏi trong hiện thời, mấy ai có thể làm được chữ Kính? Chẳng làm được! Chẳng làm được tức là chẳng biết Tam Bảo! Biệt Thể Tam Bảo mà còn chẳng liễu giải, huống hồ Đồng Thể Tam Bảo! Đến thế giới Cực Lạc, vừa nghe tiếng chim, tiếng nước tán thán như vậy, tự nhiên liền thấu hiểu Đồng Thể Tam Bảo. Do vậy, trí huệ lập tức mở mang, ngay lập tức đoạn Hoặc. Những điều vừa nói trên đây đều là lợi ích đạt được do nghe pháp từ nước tám công đức và ao bảy báu.

Thỉ tổ khai sơn của Tịnh Độ Tông Trung Hoa là ngài Huệ Viễn. Tổ ở Lư Sơn kiến lập Tịnh Độ đạo tràng, chính mình hết sức dụng công. Ngài liên tục suốt mười một năm chuyên tưởng ao bảy báu, từng ba lượt tự thấy ao bảy báu. Những điều Ngài trông thấy giống hệt như trong kinh văn đã nói: Dòng nước ma ni chảy rót vào giữa các hoa, có mười bốn nhánh kênh, âm thanh của nước và chim diễn thuyết các pháp Khổ, Không, Vô Thường, Vô Ngã. Lần cuối cùng, Ngài thấy A Di Đà Phật thân to trọn khắp hư không, đến bảo Ngài: “Ông nhân duyên đã viên mãn. Sau bảy ngày nữa, ông có thể sanh về quốc độ của ta”. Chuyện này được chép rành rẽ trong truyện ký của Viễn công. Do vậy, chúng ta nghiên cứu phép quán tưởng này, lại còn có chuyện thật sự của Viễn công, bèn liễu giải: Chúng ta trì danh niệm Phật, lúc bình thường tâm tư hãy hướng tới những chuyện này, đừng nên hướng về những hiện tượng trong nhân gian, tự nhiên sẽ có thành tựu.

Niệm Tam Bảo có lợi ích gì? (Xin xem lại biểu đồ, phần Tam Bảo). Niệm Phật thì Phật là vô thượng đại sư, Ngài có thể trừ tà hướng về chánh, Chúng ta hễ niệm Phật thì tà tri tà kiến chẳng còn nữa, tâm đã chánh. Niệm Pháp, Pháp là vô thượng diệu dược, có thể đoạn phiền não. Bất cứ thuốc men gì trong thế gian hoàn toàn chẳng thể đoạn trừ phiền não của chúng ta. Chỉ có Phật pháp mới có thể khiến cho phiền não đoạn trừ! Niệm Tăng, Tăng là vô thượng phước điền, có thể đạt được các thứ trang nghiêm. Đấy là những điều tốt lành do niệm Tam Bảo.

(Kinh) Thị vi bát công đức thủy tưởng, danh đệ ngũ Quán.

(經)是為八功德水想，名第五觀。

(Kinh: Đó là tưởng nước tám công đức, gọi là phép Quán thứ năm).

Hai câu cuối cùng này chính là tổng kết. Cách tưởng trên đây chính là tưởng nước tám công đức, gọi là phép Quán thứ năm. Hôm nay, tôi nói đến chỗ này thì ngưng.