Phật Thuyết Quán Vô Lượng Thọ Phật Kinh Giảng Ký

Tập 37

Thưa các vị giáo sư, các vị đại đức, các vị đồng tu, xin mở kinh bổn trang thứ hai mươi hai, bắt đầu từ hàng thứ sáu. Tôi niệm trước một đoạn ngắn trong kinh văn.

(Kinh) Phật cáo A Nan, cập Vi Đề Hy: “Thượng phẩm thượng sanh giả, nhược hữu chúng sanh, nguyện sanh bỉ quốc giả, phát tam chủng tâm, tức tiện vãng sanh. Hà đẳng vi tam? Nhất giả chí thành tâm, nhị giả thâm tâm, tam giả hồi hướng phát nguyện tâm. Cụ tam tâm giả, tất sanh bỉ quốc. Phục hữu tam chủng chúng sanh, đương đắc vãng sanh. Hà đẳng vi tam? Nhất giả từ tâm bất sát, cụ chư giới hạnh. Nhị giả độc tụng Đại Thừa Phương Đẳng kinh điển. Tam giả tu hành lục niệm, hồi hướng phát nguyện, nguyện sanh bỉ quốc. Cụ thử công đức, nhất nhật nãi chí thất nhật, tức đắc vãng sanh”.

(經)佛告阿難，及韋提希：上品上生者，若有眾生，願生彼國者，發三種心，即便往生。何等為三？一者至誠心，二者深心，三者迴向發願心。具三心者，必生彼國。復有三種眾生，當得往生。何等為三？一者慈心不殺，具諸戒行。二者讀誦大乘方等經典。三者修行六念，迴向發願，願生彼國。具此功德，一日乃至七日，即得往生。

(Kinh: Phật bảo A và Vi Đề Hy: “Thượng Phẩm Thượng Sanh là nếu có những chúng sanh nguyện sanh về cõi đó, phát ba thứ tâm liền được vãng sanh. Những gì là ba? Một là chí thành tâm, hai là thâm tâm, ba là hồi hướng phát nguyện tâm. Có đủ ba tâm ấy, ắt sanh về cõi kia. Lại có ba loại chúng sanh, sẽ được vãng sanh. Những gì là ba? Một là từ tâm chẳng giết, đủ các giới hạnh. Hai là đọc tụng kinh điển Đại Thừa Phương Đẳng. Ba là tu hành lục niệm, hồi hướng phát nguyện, nguyện sanh về cõi kia. Trọn đủ công đức này, từ một ngày cho đến bảy ngày, liền được vãng sanh”).

IV.2.2.15. Thượng Phẩm Thượng Sanh Quán

Quán Kinh có mười sáu phép Quán, trong phần trước đã nói mười ba phép Quán, đoạn kinh văn vừa mới niệm chính là phép Quán thứ mười bốn. Từ chỗ này trở đi, hết sức quan trọng. Vì sao? Chúng ta thường nói “A Di Đà Phật phát ra bốn mươi tám nguyện, có chín phẩm tiếp dẫn chúng sanh về thế giới Cực Lạc”. Người học Tịnh Độ Tông trình độ khác nhau, sanh về thế giới Cực Lạc sẽ có phẩm vị cao hay thấp khác nhau. Chia đại khái, sẽ có chín loại phẩm vị. Hôm nay, bắt đầu nói về phẩm vị. Các thứ phép Quán đã nói trong phần trước là quán y báo và chánh báo trang nghiêm của thế giới Cực Lạc, các thứ hoàn cảnh tốt đẹp, cùng với đấng giáo chủ của thế giới Cực Lạc là A Di Đà Phật. Bên cạnh A Di Đà Phật là Quán Thế Âm Bồ Tát và Đại Thế Chí Bồ Tát, phương pháp quán như thế nào đều đã nói. Nếu quán thành công, thảy đều mong cầu vãng sanh thế giới Cực Lạc. Vì sao? Trong kinh A Di Đà đã nói rất rõ ràng: Thích Ca Mâu Ni Phật từ phàm phu cho đến thành Phật, trải qua thời gian lâu dài mới tu tập thành công. Thích Ca Mâu Ni Phật ở trong thế giới Sa Bà tu thành công, lại ở trong thế giới Sa Bà hóa độ chúng sanh, đều hết sức khó khăn. Vì các thứ hoàn cảnh trong thế gian này (nhân tố khách quan) chẳng có thời khắc nào chẳng kéo người tu đạo chúng ta trở lại thế gian, trở ngại chúng ta tu đạo, khiến cho chúng ta chẳng thể thành tựu. Chúng ta muốn thành Phật, liễu sanh tử trong thế giới Sa Bà, chỉ nhằm giải quyết vấn đề sanh tử thì đã phải trải qua thời gian lâu cỡ nào mới có thể làm xong? Do vậy, mong mỏi một phương pháp hết sức mau chóng, chúng ta có thể hoàn thành ngay trong một đời này. Bất luận quý vị là một kẻ thông minh cỡ nào, trí huệ đến mức độ nào, đều mong cầu thay đổi hoàn cảnh. Ở trong một hoàn cảnh chẳng mau chóng như vậy (hoàn cảnh trong thế giới Sa Bà), nhất định phải đổi sang thế giới Cực Lạc. Vì thế, các phép Quán đã nói trước đó cho đến phép Quán thứ mười bốn đều nhằm bảo chúng ta phát tâm vãng sanh thế giới Cực Lạc.

Xin xem kinh văn: “Phật cáo A, cập Vi Đề Hy”, Thích Ca Mâu Ni Phật bảo vị đại đệ tử là tôn giả A Nan và phu nhân Vi Đề Hy (hai vị này đều là bậc đương cơ của bộ kinh này). Bảo họ những gì? Phẩm vị cao nhất trong chín phẩm là Thượng Phẩm Thượng Sanh. Trước hết, nêu ra danh xưng của phẩm vị. “Thượng Phẩm Thượng Sanh giả”: Người có thể Thượng Phẩm Thượng Sanh thì phải làm như thế nào mới hòng đạt được? “Phẩm” (品) là phẩm vị (品位), nói thông thường sẽ là “giai vị” (階位, tầng cấp, địa vị). Nói chung, chia thành ba bậc thượng, trung, hạ. Trong bậc thượng, lại chia thành ba [bậc chi tiết hơn] là thượng thượng, thượng trung, thượng hạ. Bậc trung lại chia thành trung thượng, trung trung, trung hạ. Bậc hạ lại chia thành hạ thượng, hạ trung, hạ hạ. Gộp chung lại thành ba bậc chín phẩm. Có chín địa vị, mỗi địa vị cần phải trọn đủ những điều kiện khác nhau. Ở đây, bắt đầu nói về những điều kiện phải hội đủ của Thượng Phẩm Thượng Sanh.

Người niệm Phật chúng ta đều quan tâm hai chuyện:

1) Thông thường, niệm Phật nhằm mục đích đến khi tuổi thọ chấm dứt, sẽ an tường vãng sanh, chẳng như những kẻ bình phàm trong tâm hết sức hoảng sợ, chẳng biết đi về đâu! Người niệm Phật chúng ta đến khi hết tuổi thọ, chính là lúc phải sanh tâm hoan hỷ. Từ nhiều đời nhiều kiếp tới nay, xa xôi không nói, lấy ngay đời này để nói [mà thôi], chúng ta hứng chịu bao nhiêu nỗi khổ sở trong nhân gian, bao gồm phương diện thân thể và tâm lý tinh thần, nếu tính toán thì chính mình cũng chẳng tính rõ được. Nay sắp thoát ly thế gian đau khổ để về thế giới Cực Lạc, phải phát tâm hoan hỷ. Đấy chính là điều chúng ta thường mong cầu.

2) Sau khi đã vãng sanh thế giới Cực Lạc, rốt cuộc chúng ta sẽ thuộc vào địa vị nào? Ắt phải hiểu rõ chuyện này trước hết.

Trong bộ kinh này, những điều chúng ta quan tâm sẽ đều được giải thích. Thứ nhất là phải như thế nào thì mới có thể vãng sanh? Thứ hai là hiểu rõ điều kiện vãng sanh. Trong tương lai, phẩm vị của chính mình trong thế giới Cực Lạc là gì? Chính mình cũng sẽ biết.

IV.2.2.15.1. Chí thành tâm

“Nhược hữu chúng sanh, nguyện sanh bỉ quốc giả” (Nếu có chúng sanh, nguyện sanh về cõi ấy): Chúng sanh học Phật nếu như phát nguyện mong vãng sanh cõi ấy, chữ “bỉ quốc” chỉ cõi nước của Tây Phương Cực Lạc thế giới của A Di Đà Phật. “Nguyện sanh bỉ quốc giả” chính là người mong vãng sanh thế giới Cực Lạc. “Phát tam chủng tâm, tức tiện vãng sanh” (Phát ba thứ tâm liền được vãng sanh): Nếu phát ba thứ tâm thì khi thọ mạng chấm dứt, nhất định là có thể vãng sanh. “Hà đẳng vi tam”: Ba thứ tâm ấy là gì? “Nhất giả chí thành tâm” (Một là chí thành tâm), xin xem biểu đồ của bài giảng. Chí thành là gì? Chữ “Thành” (誠) rất trọng yếu. Học vấn của Nho gia cũng nói đến Thành. Thành đến cùng cực là “chí thành” (至誠). “Minh Minh Đức” (明明德, làm sáng tỏ cái đức sáng) như sách Đại Học của Nho gia đã nói chính là “lòng thành đến mức tột cùng”. Minh Đức là sự khai phát [cái tâm chí thành]. Chí thành tâm là chân thật tâm; tổ sư chú giải như thế đó.

Bọn chúng sanh chúng ta đều có chân tâm, chân tâm là gì? Chúng ta có tư tưởng, có ý thức, đó có phải là chân tâm hay không? Thật ra, chẳng đúng! Cái tâm hiện thời của chúng ta tán loạn, chính mình chẳng thể làm chủ, nó là cái tâm hư vọng. Nói theo Duy Thức, đó là cái tâm hư vọng phân biệt. Bất cứ chuyện gì trong thế gian cũng đều do thức thứ sáu tức ý thức phân biệt. So sánh phân biệt là cao, là thấp, là tốt, là xấu, là ngươi, là ta v.v… Những điều ấy đều là hư vọng. Trong chân tâm chẳng có tình hình ấy. Chân tâm là một bầu đại quang minh tạng. Vì thế, kinh A Di Đà đã giải thích ba chữ A Di Đà chính là Vô Lượng Quang và Vô Lượng Thọ. “Vô lượng quang” hàm ý một bầu quang minh. Hãy nghiên cứu từ chữ này, một bầu quang minh biểu thị trí huệ, thấy rõ ràng, rành rẽ, những chuyện giả đều ở trong tầm mắt người ấy, vừa nhìn bèn thấy thấu suốt. Giả chẳng còn tồn tại, còn lấy đâu ra sanh tử? Sanh tử đều là giả tướng. Sở dĩ hiện thời chúng ta có sanh tử, là vì quang minh trí huệ từ chân tâm chẳng phát ra. Những gì chúng ta suy nghĩ và trông thấy đều là hư vọng, phân biệt, chẳng có quang minh thấu lộ từ bản tánh. Ở đây, nói tới chân thật và chí thành tâm, khiến cho chúng liễu giải bất cứ chuyện nào trong thế gian, cũng đều là giả pháp, là hư vọng. Kẻ bình phàm chẳng hiểu những điều ấy là hư vọng, ngỡ chúng là những thứ chân thật. Bản tánh bị những thứ hư giả che lấp, đời đời kiếp kiếp xoay chuyển trong những thứ hư giả chết rồi sống, sống rồi chết. Hết thảy đều là giả, chớ nên chấp trước, phải buông xuống. Phải thấy thấu suốt, buông xuống! Có như vậy thì tâm chí thành mới có thể phát xuất. Do vậy, đừng coi nhẹ hai chữ “chí thành”. Tổ sư chú giải “chí thành tâm” là chân thật tâm, tức chân tâm Chân Như bản tánh của chúng ta. Phải phát cái tâm chân thật ấy. Trong biểu đồ bài giảng, phía sau chữ Chí Thành Tâm là lời giải thích để khiến cho người dụng công biết cách phát khởi chí thành tâm như thế nào.

1) Biện chân ngụy (Biện định chân và ngụy): Đối với hành vi trong cuộc sống hằng ngày, chính mình hãy phân biệt những gì là thật, những gì là giả? Hành vi thường ngày của chúng ta được biểu hiện bằng ba phần: Một là động tác nơi thân thể. Hễ thân thể hành động bèn có nghiệp. Nghiệp là nhân. Mỗi hành động của chúng ta đều gieo cái nhân cho vị lai, sẽ kết thành quả trong tương lai. Biểu hiện nơi thân thể được gọi là “thân nghiệp”. Hai là mỗi người chúng ta đều phải nói năng. Hễ nói năng bèn dùng miệng, tức là “khẩu nghiệp”. Ba là thân nghiệp và khẩu nghiệp bị ai chỉ huy? Bị tư tưởng chỉ huy, bị ý thức chỉ huy. Đó là “ý nghiệp”. Ba nghiệp thân, miệng, ý, mỗi người chúng ta có ai hằng ngày đầu óc không nghĩ tới chuyện này, chuyện nọ? Đầu óc dấy lên tư tưởng là ý. Tư tưởng chỉ huy thân, chỉ huy miệng, [do đó], phải tu ba nghiệp. Người chẳng tu đạo ăn nói tùy tiện, hành vi nơi thân thể cũng chẳng thể khống chế, đầu óc mang ý niệm phạm tội (tội ác), trong tương lai sẽ bị hậu quả gì, cũng chẳng màng suy xét! Người tu đạo chúng ta phải liễu giải: Nghiệp là nhân, gieo nhân sẽ kết quả. Vì vậy, ba nghiệp của chúng ta đều phải tu. Hãy tu thiện nghiệp, đừng tạo ác nghiệp.

Chúng ta phải liễu giải thiện nghiệp. Kẻ bình phàm nói “người nào đó làm chuyện tốt”. Chuyện tốt được lắm, nhưng phải hiểu phương pháp. Chẳng hiểu phương pháp và đạo lý làm việc thiện, tốt thì cũng tốt đấy, nhưng công đức chẳng to cho lắm! Xin xem biểu đồ trong bài giảng: “Tam nghiệp tu thiện, thanh tịnh tâm tác”, [nghĩa là] thiện sự phải làm bằng cái tâm thanh tịnh. Miệng nói năng, các thứ biểu hiện qua hành vi nơi thân thể, những chuyện đầu óc suy nghĩ, đều phải phát khởi từ cái tâm thanh tịnh, thuần túy từ bản tánh của chính mình phát khởi, chẳng có mảy may tạp niệm nào! Tạp niệm là gì? “Giáp tạp ác tánh, danh tạp độc chi thiện”, [nghĩa là] trong khi ba nghiệp đang tu thiện, nếu trong ấy bị xen lẫn những chuyện ác, sẽ gọi là “tạp độc chi thiện” (điều thiện xen lẫn chất độc). Kẻ chẳng hiểu đạo lý, thoạt nhìn [sẽ tưởng] là đang làm lành, nhưng điều thiện ấy chẳng thuần túy, chẳng làm bằng cái tâm thanh tịnh, có xen lẫn độc tố trong ấy. Giống như ăn thứ chi đó, bất cứ thực phẩm nào, nếu bỏ thuốc độc vào đó, thoạt nhìn dường như là có thể ăn được, nhưng ăn vào sẽ bị hại. Xen tạp những gì sẽ là ác tánh? Kẻ chẳng tu đạo sẽ không biết, người tu đạo ắt cần phải dụng công. Thật sự nỗ lực nơi đạo thì mới có thể suy nghiệm, lãnh hội được. Ví như chúng ta giúp đỡ kẻ khác, bất luận bằng tiền tài hay sức lực, hoặc dùng mối quan hệ quen biết… các thứ điều kiện để chiếu cố kẻ khác, trong khi giúp đỡ, trong tâm cũng chớ nên mang ý nghĩ: Trong tương lai, ta sẽ đạt được những điều tốt đẹp nào, hoặc mong cầu người được giúp đỡ trong tương lai sẽ đền đáp. Giống như nhân sĩ hoặc các nhân vật nổi tiếng trong xã hội thường là “nay ta làm chuyện từ thiện, trong tương lai, danh cũng vậy, mà lợi cũng vậy, có thể thu được sự đền đáp rất nhiều!” Hễ có tâm lý ấy, nói theo Phật pháp, sẽ là “hữu lậu thiện”. Chẳng thể nói là không phải thiện, nhưng là hữu lậu thiện, chẳng rốt ráo! Chẳng mang cái tâm mong được đền đáp, vẫn có quả báo. Làm việc thiện trong tương lai [dẫu chẳng mong cầu] vẫn có đền đáp. Đó là “vô lậu”, vô lậu là rốt ráo!

Thiện nghiệp hữu lậu và vô lậu khác nhau ở chỗ nào? Thiện nghiệp hữu lậu thì trong tương lai sẽ đạt được báo ứng tốt đẹp, hưởng hết báo ứng, nó sẽ chẳng còn nữa; nhưng báo ứng vô lậu sẽ là công đức vĩnh viễn tồn tại. Có lợi ích gì? Giúp chúng ta minh tâm kiến tánh. Người niệm Phật chẳng phải là cầu vãng sanh thế giới Cực Lạc ư? [Những thiện nghiệp vô lậu] giúp chúng ta vãng sanh thế giới Cực Lạc. Có rất nhiều người sợ lúc lâm chung bị chướng ngại, nếu dùng cái tâm thanh tịnh để làm việc thiện mà chẳng xen tạp những điều mong cầu, trong tương lai, sẽ chẳng có bất cứ chướng ngại nào. Những điều ấy giúp cho chúng ta tu đạo. Chúng ta phát tâm chí thành, điều quan trọng nhất là phải tu đạo, giúp chúng ta thành tựu tịnh nghiệp thanh tịnh. Xen tạp ác tánh, có tâm lý đầu tư, làm việc thiện phô bày cho người khác thấy, trong tương lai, thu hồi một vốn vạn lợi. Không được rồi! Đấy là đã xen tạp ác tánh vào đó, có độc tố tồn tại, tâm chúng ta chẳng thanh tịnh. Đấy chẳng phải là chân thật tâm, mà cũng chẳng phải là chí thành tâm, ắt phải phân biệt chuyện này rõ ràng! Người khác không biết, người tu đạo chúng ta phải thật sự dụng công tu đạo. Nếu mong liễu sanh tử, thật sự nắm vững vãng sanh, chúng ta phải dụng công ở nơi đây. Căn cứ để phân biệt chân và ngụy là hai điều này. Sau đấy, khi chúng ta tự mình dụng công, ba nghiệp sẽ biểu hiện rất thuần túy. Điều này giúp cho chúng ta niệm Phật [hữu hiệu].

2) Minh lưỡng lợi (Hiểu rõ hai điều lợi), tức là tự lợi và lợi tha. Đầu tiên là nói tới chuyện ác, phải “chế xả tự tha chư ác” (chế ngự, buông bỏ những điều ác nơi bản thân và người khác). Trước hết, bản thân chúng ta phải thấy: Chúng ta sống trong thế gian, đừng tưởng thế gian này khá lắm. Thế gian này không nơi nào chẳng là hoàn cảnh dẫn khởi kẻ khác phạm tội, hết sức xấu ác! Phải tự mình phản tỉnh. Nếu chúng ta chẳng có tâm lý phạm tội, hoàn cảnh bên ngoài như thế nào đi nữa, cũng chẳng ảnh hưởng chúng ta! Vì thế, tâm lý, hoàn cảnh bên ngoài có thể dẫn dụ chúng ta phạm tội, chính là vì trong nội tâm chúng ta đã có ý niệm phạm tội. Suy nghĩ như vậy, bản thân chúng ta phải cảnh giác: Bất luận bên ngoài chẳng tốt đẹp như thế nào đi nữa, hãy khởi đầu từ chính mình, chính mình phải khống chế, ngăn dứt (chế ngự được), phải lìa bỏ hết thảy những chuyện tội ác. Những chuyện tội ác chẳng thể nói trọn hết! Phải cậy vào công phu của chính mình, thời thời khắc khắc thể nghiệm.

Thể nghiệm như thế nào? Tăng Tử của Nho gia truyền dạy bộ sách Đại Học. Sách Đại Học có nói “minh Minh Đức” (làm sáng tỏ cái đức sáng). Minh Minh Đức là gì? Phải “cách vật trí tri”! Cách vật trí tri (格物致知) là gì? Chính là quan sát ý niệm của chính mình. Ngay trong khi bản thân chúng ta dấy khởi ý niệm, hãy luôn liễu giải ý niệm là gì? Hễ chúng ta dấy lên ý niệm, không gì là chẳng nghĩ cho chính mình, nghĩ phải làm chuyện gì đó, nghĩ đến các mối quan hệ giữa người khác và ta. Thông thường, kẻ chẳng hiểu đạo và cũng chẳng chịu tu đạo, hễ dấy lên ý niệm, không gì chẳng nhằm “tổn người, lợi mình”, thâu tóm quyền lực và của cải của người khác về tay mình, càng nhiều càng hay, toàn là những ý niệm ấy. Người tu đạo chúng ta, đối với đạo Đại Học do Tăng Tử đã truyền, “cách vật” là thời thời khắc khắc suy xét, gạn lọc ý niệm ấy. Lâu ngày chầy tháng, công phu thành thục, chẳng khởi niệm thì thôi, hễ khởi niệm bèn là thanh tịnh, lợi ích người khác, chẳng tính toán vì chính mình. Như vậy thì mới có thể rạng ngời Minh Đức mà chính mình sẵn có. Nho gia vận dụng công phu này!

Ở đây, Phật pháp nói “chế xả tự tha chư ác”, nghĩa là khi chúng ta dấy lên bất cứ ý niệm nào, phải quán sát niệm ấy có phải là tổn người lợi mình hay không? Nếu chẳng phải là tổn người lợi mình, trong thế gian, hết thảy các thứ hình trạng và màu sắc đẹp đẽ, âm thanh dễ nghe, những âm thanh ồn ào nhức tai, những thứ thân thể tiếp xúc dẫu tốt hay xấu, hết thảy mọi thứ đều ở trong ý niệm của chúng ta. Nếu chúng ta khởi niệm đều vướng mắc nơi những sự vật ấy, hãy ngẫm xem, đạo của chúng ta sẽ đi về đâu? Làm sao chúng ta minh tâm kiến tánh cho được? Trong tương lai, đến khi mạng chung, ý niệm của chúng ta vẫn cứ xoay vần trong đó, chẳng mong vãng sanh thế giới Cực Lạc cho được! Đấy là đại chướng ngại. Vì vậy, niệm Phật chẳng đơn giản đâu nhé! Phải chánh trợ song tu: Chánh công phu là trì danh, tức là một câu A Di Đà Phật. Trợ công phu là khi chẳng niệm Phật, chẳng có thời khắc nào không nhắc nhở chính mình: Phàm phu chúng ta dấy lên ý niệm, đều là ý niệm tội ác. Chúng ta chớ nên tự tránh né, nếu chính mình tu đạo thì phải chí thành khẩn thiết liễu giải tâm niệm của chính mình, khống chế ba nghiệp thân, khẩu, ý. Tiến hơn nữa trừ bỏ ý thức tội ác, trừ khử hết thảy những chuyện tội ác. Nói năng thì chớ nên thốt lời ác. Hiện thời, các vị biết những lời lẽ bên ngoài đều là tội ác, đều nhằm dẫn dụ chúng ta hướng đến sanh tử, đọa lạc tam đồ! Những chuyện đã làm đều là chuyện đọa lạc. Bản thân chúng ta đừng nên như thế, hãy thời thời khắc khắc kiểm điểm chính mình, vứt bỏ hết thảy các chuyện tội ác. Đó gọi là “chế kỷ chi ác” (chế ngự tội ác của chính mình).

Lại nói đến “tha” (người khác). “Tha” chẳng phải là nói đến kẻ bình phàm, mà là nói tới những vị đã chứng quả vị đại Bồ Tát, như Quán Thế Âm Bồ Tát hoặc Đại Thế Chí Bồ Tát trong phần trước. Các Ngài đều đã trải qua ba đại A tăng kỳ kiếp mới đạt đến trình độ ấy. Trong quá khứ, các Ngài đều trừ bỏ hết thảy ác nghiệp. Chẳng trừ bỏ hết thảy ác nghiệp, sẽ chẳng có địa vị như trong hiện thời. Do vậy, phải nghĩ những vị đại Bồ Tát đã có thể làm được, đều là trừ bỏ ác nghiệp rồi mới thành tựu. Chúng ta phải “kiến hiền tư tề” (thấy người hiền, mong được bằng như vậy). Trong sách Mạnh Tử, có chép câu nói của Nhan Uyên: “Thuấn hà nhân dã? Dư hà nhân dã? Hữu vi giả, diệc nhược thị” (Vua Thuấn là người như thế nào? Ta là người như thế nào? Hễ gắng sức thì cũng giống như Ngài vậy). Vua Thuấn là thánh nhân, nhưng Ngài cũng từ con người mà trở thành thánh nhân. Chúng ta cũng là người, cũng có thể trở thành thánh nhân. Trở thành thánh nhân như thế nào? Điều kiện hàng đầu để giống như thánh nhân là đoạn trừ hết thảy tội ác. Điều này gọi là “chế xả tự tha chư ác”, nghĩa là vứt bỏ, khống chế các điều ác của chính mình, chẳng làm nữa. Ngoài ra, còn nghĩ đến những người đã thành tựu, hòng tăng thêm tín tâm cho chính mình.

Điều thứ hai là “cần tu tự tha phàm thánh đẳng thiện” (siêng tu những điều thiện của ta, người, phàm, thánh v.v…): Siêng năng, khẩn thiết tu thiện nghiệp. Tu những thiện nghiệp nào? Các điều thiện của phàm, thánh v.v… “Phàm thiện” là thiện nghiệp nhân thiên trong thế gian; “thánh thiện” là thiện nghiệp xuất thế gian, đều chẳng ngoài những biểu hiện nơi thân, khẩu, ý. Nói cụ thể hơn, trong tâm suy nghĩ, miệng nói năng, những người tu đạo chúng ta ở cùng với nhau, chớ nên nói chuyện thị phi trong thế gian, hoặc những chuyện rối ren bát nháo tại Quốc Hội! Nói những điều ấy, có ý nghĩa gì chăng? Chỉ ảnh hưởng đến tâm lý của chúng ta. Chúng ta nói những lời đó, họ cũng chẳng thể nghe lọt tai. Trong cái nhìn của họ: “Bọn người tu đạo nghèo khó các ngươi đáng kể chi đâu?” Bọn họ chẳng nghe lời chúng ta, nhưng tối thiểu là chúng ta đừng bị họ ảnh hưởng! Chúng ta suy nghĩ, nói năng, bàn luận đạo nghiệp, bàn bạc những thứ tốt đẹp trong thế giới Cực Lạc, hoặc sự trang nghiêm của Phật, Bồ Tát. Trong thường nhật, tư tưởng thường đặt ở nơi ấy. Đồng tu gặp mặt nhau, đàm luận những chuyện này, tán thán A Di Đà Phật, chư đại Bồ Tát, ao sen bảy báu trong thế giới Cực Lạc, quang minh thuyết pháp, chim, cây diễn pháp v.v… ca ngợi những chuyện ấy. Đó là thiện, là xuất thế gian thiện. Tâm chúng ta đặt ngay nơi đó, chẳng cần đợi đến khi hết tuổi thọ, mà ngay trong lúc này, chúng ta dứt tuyệt cái duyên đối với những tội ác thế gian. Những nỗi thống khổ, thiên tai nhân họa trong thế gian sẽ chẳng có duyên phận với chúng ta. Chúng ta biết “nhân, duyên, quả”, có nhân, có quả, giữa đó còn có duyên. Nếu cắt đứt duyên, giống như dây dẫn điện, có giòng điện, có nguồn điện, nhưng chẳng có duyên, ánh sáng sẽ chẳng phát ra được. Trên thế gian, chúng ta từ nhiều đời nhiều kiếp tới nay đã tạo bao nhiêu tội nghiệp! Mỗi một tội nghiệp đều khiến cho chúng ta một phen sanh tử, đến hứng chịu tai nạn trong lục đạo. Chúng ta hãy nên cắt đứt cái duyên ấy.

Mọi người không nói gì thì thôi, hễ nói năng, bèn tán thán y báo và chánh báo trang nghiêm trong thế giới Cực Lạc, duyên với thế giới Sa Bà sẽ bị cắt đứt. Bình thường, hãy nên siêng tu như vậy, siêng tu những thiện nghiệp của thánh, phàm v.v… Đến thời, sẽ như nước chảy thành giòng. Bình thường, tâm chúng ta [đã tập luyện] thành thục như vậy, tới khi thọ mạng chấm dứt, há chẳng phải là nhẹ nhàng quen lối theo đường về nhà ư? Có gì chướng ngại đâu nhỉ! Siêng tu những điều thiện phàm, thánh của ta và người v.v… một mặt là chính mình tu trì, mặt khác là nhìn xem bậc đại Bồ Tát tu thiện như thế nào: Trong lúc tu nhân địa, trước khi chứng quả, [các Ngài] đã làm các thứ công đức [như thế nào], chúng ta học theo những tấm gương đó. Đối với các điều thiện dù phàm hay thánh, đều phải tu tập rất siêng năng, sốt sắng!

Trừ điều này ra, “kiến tam nghiệp thiện tất tán thán, ác bất tùy hỷ” (thấy điều thiện nơi ba nghiệp, ắt tán thán. Đối với điều ác, chẳng tùy hỷ). Trong thế gian, còn có chẳng ít chúng sanh là người tốt. Ba nghiệp thân, khẩu, ý của họ đều thiện. Chúng ta trông thấy, càng phải thêm tán thán, cổ vũ, khích lệ, [do vậy], người khác cũng sẽ bắt chước làm theo, sẽ có lợi cho xã hội. Nói ngược lại, những kẻ ác trong xã hội cũng rất nhiều. Người tu đạo chúng ta chẳng cần hễ trông thấy bèn chửi bới hoặc căm ghét họ. Phật pháp luôn ôm lòng từ bi, thấy kẻ ác [bèn biết] nguyên nhân là do họ chẳng được giáo dục, tập khí ác quá sâu, bị ảnh hưởng bởi toàn thể hoàn cảnh. Vì thế, họ mới tạo ác nghiệp, tương lai chịu ác báo. Đối với họ, phải có lòng thương xót, nhưng mức độ thấp nhất là chẳng chỉ trích, trách móc, mà cũng chẳng tùy hỷ. [Nếu thấy] kẻ nào đó có biện pháp gây án rất cao minh, rất lợi hại, trong chốc lát bèn mưu mô chiếm đoạt lợi ích to lớn, [liền tán thán]: “Thông minh quá xá! Kẻ ấy tài ba lắm!” Quý vị tán thán như vậy, giống như cổ vũ, khích lệ kẻ ấy dùng thủ đoạn chẳng chánh đáng để làm chuyện mưu đoạt, tổn người lợi mình! Chúng ta không chỉ chẳng tán thán, chỉ ôm lòng thương xót. Người tu đạo chúng ta phải nên có có thái độ này. Chúng ta liễu giải những chuyện này, sẽ có thể dần dần khơi gợi cái tâm chí thành của chính mình, tức là khơi mở cái tâm chân thật của chính mình.

IV.2.2.15.2. Thâm tâm

Thứ hai là thâm tâm. Thâm tâm là gì? Tổ sư chú giải thâm tâm là tín tâm, dấy khởi tín tâm của chính mình. Tín tâm quan trọng, học Phật bất luận học theo tông nào, ngay như Thiền Tông nhấn mạnh sự hoài nghi, hoài nghi cũng là một phương pháp. Vì sao hoài nghi? Nếu chẳng có tín tâm mong thành Phật, chịu đựng vất vả tham Thiền để làm gì? Do vậy, bất cứ tông nào cũng đều phải có tín tâm! Kinh Phật có dạy: “Tín là nguồn đạo, mẹ công đức”. Hết thảy đạo đức đều sanh từ lòng tin. Vì thế, tín tâm rất trọng yếu. Do đó, phải phát lên ba thứ tín tâm, trong phần trước, chính là loại thứ nhất, tức chí thành tâm, nay nói tới loại thứ hai là thâm tâm (tín tâm).

Căn cứ theo chú giải của tổ sư, tín tâm có mấy điều như sau:

- Một, quyết tín chính mình bị tội ác quấn trói, [nghĩa là] phải tuyệt đối tin tự thân chúng ta bị trói buộc bởi tội ác, chẳng được tự do. Đây là điều phải nhận thức trước hết về tín tâm.

- Hai, quyết tín luân hồi từ bao kiếp lâu xa, chẳng thể thoát ly. Phải tuyệt đối tin tưởng chúng ta từ nhiều kiếp xa xôi đến nay, sanh sanh tử tử luân hồi trong lục đạo, chẳng thể xuất ly!

- Ba, quyết tín Di Đà đại nguyện nhiếp thọ đại chúng vãng sanh: Phải quyết định tin tưởng bốn mươi tám đại nguyện do A Di Đà Phật đã phát (mỗi nguyện đều là đại nguyện). Do có những nguyện ấy tiếp dẫn chúng sanh, [cho nên chắc chắn sẽ] vãng sanh thế giới Cực Lạc.

- Bốn, quyết tín Thích Tôn thuyết giáo chẳng hư dối: Tuyệt đối tin tưởng đấng giáo chủ của thế giới Sa Bà là Thích Ca Mâu Ni Phật thuyết pháp tuyệt đối chẳng hư vọng chút nào, hoàn toàn là những lời lẽ chân thật.

- Năm, quyết tín nỗi khổ tâm chứng tín của mười phương chư Phật: Chẳng hạn như trong kinh A Di Đà có nói sáu phương Phật (tức là mười phương chư Phật) hiện tướng lưỡi rộng dài tán thán pháp môn Tịnh Độ, khuyên mọi người phải tu học pháp môn này. Chúng ta phải tin tưởng mười phương chư Phật đều buốt lòng dạy dỗ cho chúng ta thành tựu.

- Sáu, quyết tín những điều Phật dạy nên hành, nên bỏ; tùy thuận lời dạy của đức Phật: Phải đặc biệt chú ý chuyện này! Tín tâm là gì? Tín tâm là tùy thuận lời dạy của đức Phật, làm theo những điều đức Phật bảo nên hành và nên bỏ. Đức Phật dạy chúng ta sanh về đâu, chúng ta bèn tới đó. Ngài dạy chúng ta làm chuyện gì, chúng ta bèn nghe theo. Hết thảy tùy thuận sự giáo hóa của đức Phật, chớ nên hoài nghi là có đáng tin cậy hay không? [Đừng nên có những hoài nghi như]: “Thích Ca Mâu Ni Phật nói Tây Phương Cực Lạc thế giới xa xôi như vậy, chúng ta có thể đến đó hay không? A Di Đà Phật phát nguyện có hiệu quả hay không?” Chớ nên ôm lòng hoài nghi! Đức Phật dạy chúng ta tu như vậy, chúng ta bèn tu theo đúng như thế đó. Ngài dạy chúng ta hãy từ thế giới Sa Bà đến thế giới Cực Lạc, chúng ta liền nghe theo, chắc chắn chẳng sai! Nếu trong tâm có tí ti hoài nghi, sẽ chẳng có sức mạnh. Có tín tâm như vậy, sẽ có sức mạnh chẳng thể nghĩ bàn!

- Bảy, quyết tín trí huệ của Bồ Tát chẳng sánh bằng Phật, [Bồ Tát] thuyết pháp còn chẳng liễu nghĩa: Chỉ có bậc đã thành Phật khai Đại Viên Kính Trí, trí huệ mới viên mãn. Chưa đạt đến địa vị thành Phật, dẫu là bậc đại Bồ Tát thuyết pháp, hãy còn những chỗ chẳng liễu nghĩa. Điều này có nghĩa là chỉ có nghe đức Phật thuyết pháp [thì pháp ấy mới là liễu nghĩa]. Kinh A Di Đà, Quán Kinh, kinh Vô Lượng Thọ, ba kinh Tịnh Độ đều do đức Phật nói. Hiện thời, có rất nhiều người coi những cách nói khác là do chính miệng đức Phật nói ra, là liễu nghĩa nhất, rốt ráo nhất. Chúng ta tin tưởng điều này (điều thứ bảy), sẽ chẳng nghe theo những lời lẽ phản đối của kẻ khác.

- Tám, quyết tín Bồ Tát, Duyên Giác, Thanh Văn đều là các giáo pháp chẳng tương ứng, chẳng hiểu rõ lý vãng sanh: Đối với pháp môn vãng sanh của Tịnh Độ Tông, mọi người đã nghiên cứu kinh A Di Đà đều biết, ngài Xá Lợi Phất trí huệ dường ấy, nhưng đối với bộ kinh đó, Ngài chẳng nêu ra câu hỏi, Văn Thù Sư Lợi đại Bồ Tát tham gia pháp hội ấy, cũng chẳng nêu lên một câu hỏi nào! Chỉ có Phật và Phật mới hiểu rõ đạo lý rốt ráo nhất. Ngay cả Bồ Tát, Duyên Giác, và Thanh Văn vẫn đều chưa hiểu lý vãng sanh đến mức rốt ráo nhất. Hiện thời, chúng ta thường nghe những kẻ bình phàm nói: “Các ngươi học Tịnh Độ Tông chẳng hay bằng pháp môn ta đang học”. Quý vị chớ nên nghe theo lời lẽ ấy!

- Chín, quyết tín những gì khác với kiến giải của Phật đều là ma ngữ, hãy nên xa lánh: Bất luận kẻ đó có địa vị gì, có địa vị học thuật cao cả trong thế gian, nghiên cứu Phật pháp Tam Tạng mười hai bộ đều đọc thông suốt, nhưng nếu ăn nói mâu thuẫn với ba kinh Tịnh Độ (kiến giải của Phật), tức là có kiến giải khác với kiến giải của Phật, đó đều là ma ngữ (lời lẽ của ma), hãy nên tránh cho xa! Không chỉ là chẳng nghe theo, mà còn phải lánh xa! Chúng ta biết trong hoàn cảnh hiện thời, kẻ phản đối Niệm Phật rất nhiều. Bọn họ đều tự nhận là những người có học vấn rất rộng. Quý vị hãy xem những lời chú giải của tổ sư [được nhắc đến ở đây thì sẽ biết ngay]!

- Mười, quyết tín những kẻ dẫn kinh để chứng minh “không vãng sanh” là những kẻ chỉ biết Thông, chẳng biết Biệt: Điều này càng quan trọng hơn nữa! Có những kẻ chẳng phát biểu ý kiến của chính mình, họ trích dẫn kinh điển làm căn cứ để giả thiết: Thích Ca Mâu Ni Phật nói “chẳng cần vãng sanh. Chẳng cần vãng sanh thế giới Cực Lạc, mà thành Phật ngay trong thế giới này”. Đấy là chỉ biết Thông, chẳng biết Biệt! “Chẳng vãng sanh” là pháp môn theo đường lối thông thường. Thích Ca Mâu Ni Phật đối với pháp môn theo đường lối thông thường, bèn nói theo lẽ thông thường. Pháp môn bình thường là để nói với những người thuộc căn cơ [thông thường] ấy. Pháp môn Niệm Phật là pháp môn đặc biệt; pháp môn đặc biệt khác với pháp môn thông thường ở chỗ nào? Pháp môn thông thường cũng nói đến chuyện thành Phật, cũng nói tới chuyện liễu sanh tử, bước đầu tiên là liễu sanh tử, bước thứ hai là thành Phật, chúng ta cũng thế. Vấn đề là thời gian để họ liễu sanh tử và thành Phật phải rất lâu xa! Để liễu sanh tử, phải bảy lượt sanh tử trong nhân gian hoặc trên cõi trời; để thành Phật phải mất ba đại A tăng kỳ kiếp! Còn pháp môn đặc biệt thì có thể hoàn thành ngay trong một đời. Chiếu theo phương pháp này để niệm Phật vài chục năm, sẽ có thể vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới. Hễ vãng sanh, sẽ liễu sanh tử, có thể thành Phật rất nhanh chóng. Đây là pháp môn đặc biệt. Những kinh thông thường sẽ dạy về pháp môn thông thường. Những kẻ dẫn kinh để thốt lời phản đối tức là chỉ biết pháp môn thông thường, chẳng biết tới pháp môn đặc biệt. Chúng ta cũng phải liễu giải điều này.

Hôm nay, tôi giảng đến chỗ này thì ngưng, những điều khác sẽ nói trong lần sau.

Tập 38

Thưa các vị giáo sư, các vị đại đức, các vị đồng tu, xin mở kinh bổn, trang thứ hai mươi hai, bắt đầu từ hàng thứ sáu. Tôi niệm trước một đoạn kinh văn.

(Kinh) Phật cáo A Nan, cập Vi Đề Hy: “Thượng Phẩm Thượng Sanh giả, nhược hữu chúng sanh, nguyện sanh bỉ quốc giả, phát tam chủng tâm, tức tiện vãng sanh. Hà đẳng vi tam? Nhất giả chí thành tâm, nhị giả thâm tâm, tam giả hồi hướng phát nguyện tâm. Cụ tam tâm giả, tất sanh bỉ quốc”.

(經)佛告阿難，及韋提希：上品上生者，若有眾生，願生彼國者，發三種心，即便往生。何等為三？一者至誠心，二者深心，三者迴向發願心。具三心者，必生彼國。

(Kinh: Phật bảo A và Vi Đề Hy: “Thượng Phẩm Thượng Sanh là nếu có chúng sanh, nguyện sanh về cõi ấy, phát ba thứ tâm, liền được vãng sanh. Những gì là ba? Một là chí thành tâm, hai là thâm tâm, ba là hồi hướng phát nguyện tâm. Có đủ ba tâm ấy, ắt sanh về cõi kia”).

Lần trước, tôi đã khởi sự giảng đoạn kinh văn này. Hôm nay, tôi nhắc lại phần đầu một lần nữa. Thích Ca Mâu Ni Phật bảo tôn giả A Nan và phu nhân Vi Đề Hy: Nếu muốn đạt Thượng Phẩm Thượng Sanh, tiếp đó, Ngài bắt đầu nói về những điều kiện của Thượng Phẩm Thượng Sanh. Nếu có chúng sanh muốn vãng sanh thế giới Cực Lạc, mà phát ba loại tâm, sẽ tuyệt đối có thể vãng sanh. Ba thứ tâm ấy là gì vậy?

1) Thứ nhất là chí thành tâm, tức là cái tâm chân thật nhất, phát xuất từ bản tánh.

2) Thứ hai là thâm tâm. Những gì đã nói trong lần trước chỉ là “tiêu văn” (消文, giải thích ý nghĩa theo mặt văn tự). Trong biểu đồ bài giảng, tôi đã nêu tổng cộng mười điều. Chúng ta tu pháp môn Trì Danh Niệm Phật, đối với mười điều thâm tâm ấy, còn phải nói cao hơn một bước nữa. Hôm nay, chúng tôi chọn ra mấy điểm trọng yếu để lại nghiên cứu đôi chút.

Thâm tâm là nói tới tín tâm. Chúng ta tu pháp môn Niệm Phật của Tịnh Độ Tông, quan trọng nhất là ba tư lương Tín, Nguyện, Hạnh. Tín tâm được kiến lập như thế nào? Tín tâm thông thường vẫn chưa đủ, phải tin rất sâu. Tin rất sâu là như thế nào? Ví như trong điều thứ nhất, mỗi cá nhân tuyệt đối phải tin tưởng bản thân chúng ta bị đủ mọi thứ quấn trói, giống như bị từng sợi dây trói chặt, chẳng được tự do. Đấy là một loại tỷ dụ. Kẻ chẳng liễu giải đạo lý sẽ nghĩ: “Có gì trói buộc chúng ta đâu? Chúng ta muốn nghĩ gì, muốn làm gì đều tự do tự tại”. Thật ra, họ chẳng liễu giải: Kinh Phật nói, đối với những tội ác do chúng ta đã tạo từ vô thỉ kiếp tới nay, nếu chúng có thể tướng, tận khắp hư không sẽ chẳng thể dung nạp; chứng tỏ chúng ta đã tạo tội ác quá ư là nhiều! Kẻ bình phàm đều chẳng liễu giải, nếu quý vị nói họ có rất nhiều tội ác, họ cãi lại ngay lập tức: “Tôi có tội ác gì chớ? Tôi làm chuyện xấu gì chớ?” Người tu đạo mới liễu giải, chính mình phải phản tỉnh, dấy lên ý niệm là tội ác. Đối với những thứ đẹp đẽ bên ngoài, âm thanh dễ nghe, hương vị ngon lành, hễ tâm tư của chúng ta dấy lên ý niệm, tức là đã phan duyên nơi đó. Những điều ấy đều là chuyện tạo nghiệp, kẻ bình phàm chẳng thể giác ngộ!

Chúng ta học pháp môn Niệm Phật phải biết: Kẻ bình phàm chẳng thể ngay lập tức sám hối trừ sạch tội ác được! Chẳng sai! Sám hối có thể trừ khử [tội nghiệp], nhưng phải hỏi: “Chúng ta có công phu ấy hay chăng? Có năng lực để sám hối như vậy hay không?” Kinh dạy: “Tội tùng tâm khởi, tương tâm sám” (Tội từ tâm khởi, dùng tâm sám). Phải sám hối bằng chân tâm thì mới có thể [sám trừ nghiệp chướng], nhưng có mấy ai trong chúng ta có thể dấy khởi chân tâm của chính mình? Kẻ bình phàm chẳng liễu giải, vì sao ắt phải đến Tây Phương Cực Lạc thế giới? [Họ cứ nghĩ] ở trong nhân gian có thể thành Phật, có thể xuất ly lục đạo luân hồi, chẳng biết chính mình có bao nhiêu tội, cũng chẳng biết chính mình có năng lực trừ sạch tội hay không? Do vậy, người học Phật chúng ta phải thời thời khắc khắc phản tỉnh công phu của chính mình, rất hiện thực! Khi chúng ta gặp phiền não đưa tới, Phật hiệu chẳng đè nén được, có thể suy ra để thấy công phu của chính mình đạt đến mức độ nào! Dùng Phật hiệu mà chẳng đè nén phiền não được, chúng ta còn có thể giải trừ tội ác từ vô thỉ kiếp tới nay hay không? Liễu giải điều này, chúng ta ắt phải mong cầu vãng sanh thế giới Cực Lạc, phải đới nghiệp vãng sanh. Trong hiện thời, có những kẻ nói “chẳng cần đới nghiệp vãng sanh”, hoặc “căn bản là chẳng cầu vãng sanh, cứ ở ngay trong thế giới Sa Bà mà thành tựu”. Đường lối của họ ra sao? Chúng ta không biết, nhưng chúng ta hiểu rõ chính mình tuyệt đối chẳng đủ sức, phải giác ngộ tầng ý nghĩa này!

Còn nữa, điều thứ chín dạy chúng ta phải tin tưởng tuyệt đối: “Những gì khác với kiến giải của Phật đều là ma ngữ”. Hễ những kiến giải nào chẳng giống kiến giải của Phật, sẽ đều là ma ngữ, hãy nên tránh xa. Chúng ta học Phật, đức Phật chẳng ở trong thế gian, chúng ta cậy vào đâu? Cậy vào kinh Phật. Nếu có kẻ nói: “Chẳng cần nghe theo lời dạy trong kinh Phật, lời ta nói còn cao minh hơn kinh Phật! Kinh Phật do Thích Ca Mâu Ni Phật đã nói từ hơn hai ngàn năm trước, hiện tại là thời đại khoa học, chúng ta phải ăn nói phù hợp khoa học, nói theo kiểu hiện đại thì mới hữu dụng”. Kẻ nói những lời này, cũng có lẽ học vấn hết sức rộng, của cải và địa vị chánh trị cũng rất cao. Bất luận người ấy có thân phận hoặc địa vị gì, chỉ cần kẻ ấy thốt lời bài xích, báng bổ kinh Phật, [những gì kẻ đó nói dẫu nghe có vẻ hợp lý đến đâu đi nữa] đều là ma ngữ, đều là những lời lẽ do ma thốt ra, chúng ta chẳng cần nghe theo. Tổ sư cũng nói: “Ly kinh nhất cú, tiện thị ma thuyết” (Lìa kinh một câu, chính là ma thuyết). Chúng ta thời thời khắc khắc phải ghi nhớ, chỉ cần bất cứ câu nào chẳng phù hợp kinh văn, sẽ là ma thuyết!

Lại xem điều thứ mười. Nếu có những kẻ cũng dẫn kinh Phật để nói: “Quý vị nói pháp môn Tịnh Độ, phải vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới, nhưng trong khá nhiều kinh điển, trọn chẳng nói ‘phải vãng sanh Tây Phương’, mà luôn nói ‘phải minh tâm kiến tánh’. Khai phát tự tánh là có thể đoạn phiền não, thành Phật”. Tuy những kinh đã dẫn cũng toàn là do đức Phật đã nói, nhưng tổ sư nói hay lắm: “Chẳng sai! Kinh đã trích dẫn cũng là do Thích Ca Mâu Ni Phật đã nói, nhưng Thích Ca Mâu Ni Phật nói một bộ kinh ấy [nhằm thích hợp với căn khí của một loại đối tượng nào đó mà thôi]. Quý vị chẳng thể căn cứ trên bộ kinh ấy để phê bình, bài bác, phản đối kinh Tịnh Độ Tông”. Rất nhiều kinh giảng về pháp môn thông thường, người dẫn kinh chỉ biết đến pháp môn thông thường! Kinh điển Tịnh Độ Tông là do Thích Ca Mâu Ni Phật dạy về pháp môn đặc biệt, nhất là trong thời kỳ Mạt Pháp, chỉ có pháp môn đặc biệt là thành tựu nhanh chóng nhất. Vì thế, chúng ta tu pháp môn Niệm Phật, hoàn toàn chẳng phải là tất cả các kinh đều nên xem, ắt phải được tổ sư chỉ điểm [những kinh điển nào nên xem hòng phù hợp với căn khí của chính mình]. Pháp môn đặc biệt là một pháp môn đặc thù, chẳng giống các pháp môn thông thường. Chỉ biết là pháp môn bình thường mà không biết tới pháp môn đặc biệt, dẫu đọc trọn khắp các kinh điển Đại Thừa, vẫn chẳng hiểu pháp môn đặc biệt. Trong kinh Di Đà, vị đại đệ tử là Xá Lợi Phất trí huệ cỡ nào, Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát trí huệ cỡ nào, nhưng các vị đại Bồ Tát và đại đệ tử trong suốt bộ kinh ấy chỉ lắng nghe, thậm chí chẳng nêu một câu hỏi nào (chẳng có cách nào hỏi). Có thể suy ra để biết, pháp môn này chỉ có Phật mới biết, là cảnh giới cao nhất của

Phật, những kẻ học Phật bình phàm làm sao biết được?

Sau khi chúng ta liễu giải những điều này, người khác càng xúi giục chúng ta đừng tin lời tổ sư, chúng ta càng phải tăng tấn tín tâm của chính mình. Đấy mới là “tin sâu chẳng nghi”.

IV.2.2.15.3. Hồi hướng phát nguyện tâm

Chúng ta đã biết hai loại tâm trước đó, loại thứ ba là hồi hướng phát nguyện tâm: Thệ nguyện nhất định phải vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới. Hồi hướng phát nguyện như thế nào? Có ba điều. Kinh Phật nói đến hồi hướng và phát nguyện rất nhiều. Các pháp môn bất đồng, phải liễu giải ở đây là sự hồi hướng phát nguyện được nói trong Phật Thuyết Quán Vô Lượng Thọ Phật Kinh của Tịnh Độ Tông, chúng ta phải đặc biệt chú ý (xin xem biểu đồ trong đề cương bài giảng).

1) “Quá hiện tam nghiệp sở tu thế, xuất thế thiện căn” (Thiện căn thế gian và xuất thế gian đã tu nơi ba nghiệp trong quá khứ và hiện tại): “Quá” (過) là quá khứ, nhưng chẳng phải là quá khứ của một đời hiện tại này, mà là đời trước của đời trước. Trước đời trước lại có đời trước nữa, đó là “quá khứ”. “Hiện” (現) là hiện tại, tức là một đời này. “Quá hiện” là thời gian lâu xa từ nhiều đời trong quá khứ cho tới nay, cho đến đời hiện tại này. “Tam nghiệp”: Nghiệp (業) là tạo tác, những chuyện do kẻ bình phàm đã làm được gọi là “sự nghiệp” (事業). Chúng ta nói ba nghiệp là dùng thân thể để biểu hiện, để làm ra các chuyện thì gọi là “thân nghiệp”, dùng miệng để nói năng, kể cả viết chữ, soạn văn chương, đều gọi là “khẩu nghiệp” (những sự nghiệp được tạo bởi miệng). Ngoài thân và khẩu ra, quan trọng nhất là tư tưởng, tức ý nghiệp. Các thiện căn đã tu, các thiện nghiệp đã tạo nơi ba phần thân, khẩu, ý từ đời quá khứ cho đến đời hiện tại. Có thiện nghiệp thì mới gieo thiện căn. “Thế” (世) là thế gian, “xuất thế” (出世) là xuất thế gian, tức vượt ngoài thế gian, có tầng cấp càng cao hơn. Chúng ta học Phật thì phải học pháp xuất thế gian, vì trong thế gian đều là chẳng tự do, có sanh tử. Hễ xuất thế gian thì vấn đề sanh tử đã được giải quyết. Trong đời quá khứ và đời hiện tại, xét theo thiện nghiệp do chúng ta đã tạo nơi thân, khẩu, ý, [sẽ thấy] thiện nghiệp có khi tương ứng với thiện nghiệp thế gian, có khi tương ứng với thiện nghiệp xuất thế gian. Đó là những thiện căn đã gieo trồng.

Điều thiện thế gian thì thí dụ như là Ngũ Luân được nói trong văn hóa Trung Hoa: Làm con cái phải trọn hết hiếu đạo đối với cha mẹ, chính mình trong tương lai, khi khôn lớn, sẽ làm cha mẹ của kẻ khác, có lòng Từ đối với thế hệ kế tiếp, duy trì Ngũ Luân. Thuộc về địa vị nào, bèn gìn giữ bổn phận thuộc địa vị ấy, trọn hết bổn phận. Đó là thế gian thiện. Xuất thế gian thiện là ngoài những điều thiện thế gian ra, chúng ta nhất định phải cầu đạt được giác ngộ, lìa khỏi thế gian, mong sao có thể thành tựu thánh nhân. Đó là xuất thế gian thiện. Xuất thế gian thiện hết sức trọng yếu! Thế gian thiện đều chẳng rốt ráo. Tu pháp xuất thế gian, nay chúng ta học Tịnh Độ Tông, tu pháp môn Niệm Phật, một mặt là chính mình niệm Phật, [mặt khác] là cũng khuyên kẻ khác niệm Phật. Trợ công phu là tin nhân quả, làm việc thiện. Đối với nhân quả, ắt phải nói đến nhân quả ba đời, thời thời khắc khắc giữ [ý niệm] “nhân quả ba đời” trong tâm, chính mình tin tưởng sâu xa, làm chuyện gì cũng chớ nên trái nghịch nhân quả ba đời. Chúng ta trò chuyện với người khác, hãy dạy người ta cũng phải tin sâu nhân quả ba đời. Điều này sẽ giúp cho chúng ta tu xuất thế gian thiện.

Thiện căn thế gian và xuất thế gian là gì? Đối với chữ Căn (根), chúng ta đã học rất nhiều điều thiện thế gian và xuất thế gian, do những điều thiện ấy, dần dần vun bồi căn lành ấy. “Căn” có ý nghĩa giống như một cái cây, sanh trưởng rất vững chắc nơi đất, sâu dầy đến nỗi chẳng thể nhổ được. Đấy là một ý nghĩa. Hơn nữa, Căn không chỉ có thể bén rễ vững vàng rất chắc chắn, mà còn có thể sanh trưởng. Đã có căn, lại tiếp tục tạo thiện nghiệp. Chúng ta cũng có thể dùng văn hóa Trung Hoa để xem xét điều này. Trong thiên Hồng Phạm của sách Thượng Thư có nói tới Ngũ Phước, trong đó có “du hảo đức”. “Du hảo đức” (攸好德) là [ưa chuộng] thiện căn. Một người gặp được thiện sự hoặc chuyện công đức liền yêu thích thực hiện. Vì sao yêu thích thực hiện? Vì có Căn. Hễ có Căn, sẽ thời thời khắc khắc phát ra ngoài. “Căn” ấy hoàn toàn chẳng phải là ngẫu nhiên, mà là do từ nhiều đời tới nay đã tu thiện nghiệp, sau đấy mới sanh ra cái Căn này. Nói theo ý nghĩa thì một mặt là cái nhân có thể sanh ra quả, mặt khác cũng là cái quả đã được sanh. Vì thế, trong văn hóa Trung Hoa, “du hảo đức” được thiên Hồng Phạm coi là một phước trong ngũ phước. Nếu chẳng từ thiện căn để liễu giải, “du hảo đức” là tạo thiện nghiệp, chính là nhân. Vì sao nó là một phước trong ngũ phước? “Phước” là phước báo (quả), vì sao có thể là quả? Chẳng giải quyết nghi vấn này, đối với văn hóa Trung Hoa, sẽ chẳng thể nói thông suốt được, chẳng hiểu rõ! Bởi lẽ, thiện căn xét theo một mặt thì là nhân, xét theo mặt khác, nó lại là quả. Căn chẳng phải là rất nông cạn, mỏng manh (làm một ít thiện nghiệp trước mắt sẽ đạt được quả), mà là Căn đã gieo trồng từ nhiều đời đến nay. Trong nền văn hóa chân chánh của Trung Hoa, các bậc đại nho đều tin sâu nhân quả ba đời. Vì thế, khi trả lời thư tín, Ấn Quang đại sư thường nhắc tới Ngũ Phước và Lục Cát trong sách Thượng Thư. Đấy chính là học thuyết “nhân quả ba đời” của Nho gia.

Thiện căn là thiện nghiệp thế gian và xuất thế gian do chúng ta đã tu tập, vun bồi nơi thân, khẩu, ý trong nhiều đời nhiều kiếp và trong một đời này mà thành. Có thiện căn, nhất định là có thiện báo và phước báo, nhưng chúng ta phải hồi hướng. Có thiện căn, chớ cầu hưởng phước báo như ngay lập tức thăng quan, phát tài, hoặc sự nghiệp thuận buồm xuôi gió. Chúng ta hãy hồi hướng thiện căn để sanh về Tây Phương Cực Lạc thế giới, chẳng cầu hưởng các thứ phước báo trong nhân gian, mà cũng chẳng cầu hưởng phước báo trời, người. Sau khi đã hưởng hết phước, sẽ lại chuyển thế, sẽ thọ khổ báo. Chúng ta hãy ngẫm xem: Trong thế gian này, có nhiều kẻ hưởng phước mà chẳng giác ngộ, tiếp đó, sẽ phải chịu khổ báo, thế mà chính họ chẳng biết. Vì thế, người học Phật chúng ta phải liễu giải, hãy hồi hướng thiện căn, phát nguyện. Chúng ta mong cho lúc thọ mạng chấm dứt, sẽ sanh về thế giới Cực Lạc. Hễ sanh về thế giới Cực Lạc, đủ mọi nỗi thống khổ đã hứng chịu từ nhiều đời nhiều kiếp đến nay trong thế gian sẽ được hoàn toàn giải quyết. Chúng ta chẳng cần nghĩ tới những nỗi khổ trong đời quá khứ, [chỉ cần] hồi tưởng những nỗi đau khổ phải chịu của một kiếp người trong đời này, sẽ cảm thấy đúng là chẳng có dũng khí để đời sau sanh làm người lần nữa! Huống hồ, muốn đời sau vẫn làm người cũng chẳng dễ dàng đâu nhé! Do ác nghiệp đã tạo nơi ba nghiệp thân, khẩu, ý của chúng sanh trong nhân gian hiện thời, chẳng bảo đảm đời sau vẫn được làm thân người! Rất có thể là sẽ vào trong tam đồ. Vào trong tam đồ, lại càng đáng sợ hơn nữa! Suy nghĩ như vậy, chúng ta phải phát nguyện kiên định, đem thiện căn hồi hướng phát nguyện về Tây Phương Cực Lạc thế giới. Hễ có nguyện hồi hướng ấy, trước mắt sẽ là hết thảy đều bình an, khi thọ mạng chấm dứt, vãng sanh chẳng bị chướng ngại. Đấy là phước báo lớn nhất!

2) “Tùy hỷ tha nhất thiết tam nghiệp thế, xuất thế thiện căn” (Tùy hỷ hết thảy thiện căn ba đời thế gian và xuất thế gian của người khác): Chúng ta thấy thân, khẩu, ý của người khác tạo thiện nghiệp. Những thiện nghiệp ấy có những điều phù hợp với thiện nghiệp thế gian. Ví như chúng ta thấy một vị hiếu tử, bèn phát tâm hoan hỷ, giúp cho người ấy thành tựu hiếu đạo. Chúng ta thấy người nào thích giúp đỡ bạn bè, chúng ta có năng lực tùy hỷ, phát tâm hoan hỷ, cũng như có mấy phần năng lực bèn [dốc hết mấy phần năng lực ấy] giúp cho người ấy hoàn thành. Đó là [thiện nghiệp] thế gian. Thiện nghiệp xuất thế gian: Chúng ta thấy người phát tâm học Phật, phát tâm niệm Phật, bèn phát tâm hoan hỷ, nghĩ đủ mọi phương pháp giúp đỡ người ấy thành tựu thiện nghiệp xuất thế gian. Đó là hết thảy thiện căn thế gian và xuất thế gian mà người khác đang tu tập, ba nghiệp thân, khẩu, ý của người khác đều đang tu, chúng ta tùy hỷ (vui theo họ). Tùy hỷ có công đức tùy hỷ. Chúng ta dùng công đức tùy hỷ để hồi hướng, hồi hướng phát nguyện; cậy vào công đức tùy hỷ, trong tương lai cũng có thể giúp cho chúng ta vãng sanh thế giới Cực Lạc.

3) “Sanh bỉ quốc dĩ, hồi nhập Sa Bà, độ hóa chúng sanh” (Đã sanh về cõi ấy, trở lại Sa Bà hóa độ chúng sanh): Trong tương lai, sau khi chúng ta đã sanh về thế giới Cực Lạc, sẽ trở lại Sa Bà hóa độ chúng sanh. Nay bèn phát nguyện này. Đợi đến trong tương lai, khi thọ mạng đã chấm dứt, sau khi sanh về thế giới Cực Lạc, hoàn toàn chẳng phải là một mực hưởng thụ bên đó. Hoàn cảnh [trong cõi Cực Lạc] tuy tốt đẹp, nhưng chẳng cần hưởng thụ tại đó, ta phải quay về. Đến thế giới Cực Lạc giống như cầu học bên đó. Đã cầu được học vấn xuất thế gian tốt đẹp, sức lực của chính mình đã đầy đủ, lại quay về thế giới Sa Bà (tức là thế giới này) để hóa độ chúng sanh. Vì sao trong mười phương thế giới chỉ chọn trở lại thế giới Sa Bà? Một người chẳng thể quên nguồn cội. Đời này, chúng ta do cha mẹ sanh ra; trước đời này cũng là do cha mẹ sanh ra, đời đời kiếp kiếp đều do cha mẹ sanh ra. Trong đời này, chúng ta thấy cha mẹ qua đời, trong tâm đau khổ khôn sánh, chẳng trọn hết hiếu đạo. Đời quá khứ có bao nhiêu cha mẹ? Mỗi đời mỗi kiếp đều có cha mẹ, đương nhiên là chẳng nhất định ở trong nhân gian; trong quá khứ, chúng ta cũng đã từng ở trong các đường khác. Cha mẹ trong các đường đều có, mà cha mẹ đời quá khứ nay đều đang ở trong lục đạo. Ngoại trừ cha mẹ, còn có quyến thuộc, bằng hữu, còn có con cái, anh em đều ở trong Sa Bà, hoặc trong lục đạo. Chúng ta đến thế giới Cực Lạc chẳng dễ dàng gì, đến hoàn cảnh tốt đẹp nhất, trong tâm vẫn vương vấn có nhiều thân nhân ngần ấy còn đang ở trong thế giới Sa Bà, có nhiều ngần ấy chúng sanh hứng chịu căn bản khổ não ở nơi đây. Do vậy, chúng ta nhất định phải phát nguyện trở lại thế gian này để hóa độ họ.

Đã tới thế giới Cực Lạc, quay về [Sa Bà] dễ dàng, hiệu quả hóa độ chúng sanh to lớn. Nay tuy chúng ta học pháp môn Niệm Phật, chính mình cũng có tín tâm, nhưng chúng ta khuyên người ta niệm Phật, cũng chẳng thể trọn khắp. [Nếu như] thân thích và bạn bè hữu duyên, chúng ta khuyên họ, họ sẽ tin tưởng. Còn những người chẳng có duyên với chúng ta, thậm chí họ nghĩ chính họ học vấn rất giỏi, hoặc là địa vị rất cao, chúng ta khuyên họ niệm Phật, sẽ chẳng thể khuyên họ nổi! Những người ấy trong đời quá khứ có lẽ cũng có mối quan hệ thân thích rất mật thiết với chúng ta, nhưng hiện thời, chúng ta chẳng biết thân phận của họ trong đời quá khứ, họ cũng chẳng biết thân phận trong đời quá khứ của chúng ta, sức lực mà chúng ta có thể vận dụng [để hóa độ họ] quá nhỏ! Sau khi chúng ta đã đến Tây Phương Cực Lạc thế giới, quay trở về, bằng lời lẽ, bằng biểu hiện nơi thân, miệng, ý, người ta vừa nghe bèn có thể tin tưởng, sức hóa độ chúng sanh to lớn khôn cùng! Tổ sư Ấn Quang đương nhiên là bậc tái lai, lão nhân gia chẳng cần giảng kinh, thuyết pháp, ở yên một chỗ, trong thuở ấy, quan to bất luận thuộc địa vị cao cỡ nào, vừa gặp Ngài bèn nghiêm túc dấy lòng tôn kính, bội phục đến mức năm vóc sát đất. Khi đó, những bậc đại học vấn rất đông, gặp Ngài cũng đều cung kính khôn cùng! Do vậy, chúng ta phải phát nguyện, nay chúng ta sức lực rất nhỏ, một là phát nguyện vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới, hai là phát nguyện sẽ trở về hóa độ cha mẹ, quyến thuộc, anh em, bằng hữu nhiều đời nhiều kiếp trong thế gian này. Đấy là thật sự chẳng quên nguồn cội, thật sự trọn hết lòng hiếu!

Đối với “tam tâm”, trong Đại Thừa Khởi Tín Luận cũng có ba tâm. Tổ sư chú giải: Ba tâm trong luận ấy và ba tâm trong kinh này phù hợp. Ba tâm trong Đại Thừa Khởi Tín Luận là:

1) Trực tâm: Ở đây nói là chí thành tâm. Chí thành tâm và trực tâm nhất trí. Trực tâm là trực tiếp niệm vào Chân Như. Ở đây chúng ta nói “chí thành tâm” thì cũng là cầu nơi tự tánh, phát tâm chân thật, cho nên là như nhau.

2) Thâm tâm: Đại Thừa Khởi Tín Luận cũng nói là thâm tâm. Thâm tâm là đối với pháp tự tánh Chân Như, càng tin càng sâu, trọn chẳng bị dao động bởi tà tri tà kiến.

3) Từ bi tâm, còn gọi là đại bi tâm. Đại bi là đồng thể đại bi, [tức là] coi tất cả chúng sanh khổ não trong thế gian đều như chính mình. Đấy vẫn là nói theo phương tiện. Nói tới chân lý thật sự, Chân Như bản tánh của chúng sanh và bản tánh của chúng ta là một Thể (đồng thể). Phát cái tâm đồng thể đại bi, nay chúng ta tuy vẫn chưa chứng đạo, nhưng chúng ta cũng biết hướng đến đạo để cầu, đã nhận biết phương hướng. Còn có những điều không biết, chúng ta phải phát đại bi tâm, phải làm thế nào để khiến cho họ liễu giải Phật pháp tốt đẹp ngần ấy. Không chỉ là khiến cho họ liễu giải Phật pháp, mà còn phải làm cho họ liễu giải pháp đặc biệt, tức là trong mấy chục năm ngắn ngủi của cuộc đời này, có thể lập tức giải quyết vấn đề sanh tử trong nhiều đời nhiều kiếp. Đấy là đại bi tâm. Hồi hướng phát nguyện tâm và đại bi tâm là hoàn toàn nhất trí, chúng ta phát nguyện: “Tôi nhất định phải sanh về thế giới Cực Lạc, nhất định phải trở về hóa độ, dẹp trừ, cứu vớt nỗi đau khổ của chúng sanh”. Đấy là đại bi tâm.

Ba tâm này tách ra để nói thì có ba loại. Tổ sư chú giải: Khi chúng ta tu tập, tu trong một niệm, viên dung ba tâm thành một niệm; trong khi khởi tâm động niệm, niệm nào cũng đều là ba loại tâm ấy. Một niệm viên tu, thời thời khắc khắc, tâm tâm niệm niệm đều có ba loại tâm ấy được bao gồm trong đó, cái nhân vãng sanh bèn được đầy đủ. Tu “ba tâm trong một niệm” như thế, chúng ta thường nói ba tư lương Tín, Nguyện, Hạnh. Chí thành tâm là chuyên nói theo bản tánh, còn thâm tâm là nói tới Tín, hồi hướng phát nguyện tâm là nói tới Nguyện, vậy thì Hạnh ở chỗ nào? Tổ sư Tịnh Độ Tông là Thiện Đạo đại sư đã nói trong Tứ Thiếp Sớ như sau: “Hạnh được bao gồm trong thâm tâm và phát nguyện tâm”. Ngài chú giải rất từ bi, nêu ra phương pháp để dụng công. Khi hành, bèn có Chánh Hạnh và Tạp Hạnh (“tạp” là không thuần túy); tổ sư đã chia thành hai loại ấy.

Chánh Hạnh là nhất tâm chuyên niệm danh hiệu A Di Đà Phật. Ngoài Chánh Hạnh, bèn có những hạnh khác để giúp đỡ, bao gồm lễ Phật (tức lạy Phật), đọc tụng Tịnh Độ Tam Kinh và các kinh điển Đại Thừa khác. Thường ngày, nếu có thời gian, hãy chuyên môn quán tưởng hoàn cảnh tốt đẹp trong Tây Phương Cực Lạc thế giới, tức y báo và chánh báo, như ao bảy báu, trong ao có bao nhiêu hoa sen, bao nhiêu quang, sắc, quang minh v.v… các thứ hoàn cảnh tốt đẹp. Lại còn chánh báo trang nghiêm: Phật, Bồ Tát, chư thượng thiện nhân. Chúng ta hễ rảnh rỗi, khi có thời gian, tư tưởng hãy đặt nơi những điều đó, trong tâm tưởng cảnh giới ấy, sẽ kết duyên với thế giới Cực Lạc. Ví như chúng ta ở trong nhân gian mong đến một chỗ nào đó, trước hết, đầu óc nghĩ tới nơi đó; sau đấy, thân thể hành động thì mới đến đó được. Nếu trước đó, tâm tư chẳng nghĩ tới, làm sao có thể đến đó cho được? Cùng một đạo lý như vậy, trong tâm chúng ta thường nghĩ tới hoàn cảnh trong thế giới Cực Lạc, tương lai sẽ đến nơi ấy. Vì thế, chánh công phu là niệm Phật hiệu, trợ công phu là tâm tư của chúng ta nghĩ tới hoàn cảnh ấy. Tưởng hoàn cảnh ấy thì có lẽ cũng chưa tưởng hoàn toàn. Hễ có thời gian, bèn đọc tụng ba kinh Tịnh Độ, hòng khởi lên sự nhận thức rất rõ rệt, quen thuộc với hoàn cảnh. Chánh công phu và trợ công phu đều gọi là Chánh Hạnh.

Tạp Hạnh là ngoài Chánh Hạnh và Trợ Hạnh ra, chúng ta làm đủ thứ các việc thiện trên thế gian, do thân, khẩu, ý biểu hiện ra: Nói một câu tốt lành dẫn khởi người ta đi theo con đường tốt, chúng ta khuyên kẻ khác niệm Phật, hoặc khi [thấy] người khác sắp lâm chung bèn đến trợ niệm. Kẻ lúc thường ngày chẳng học Phật, khi sắp chết, cảm thấy hoảng sợ, nếu chúng ta có cơ hội, sẽ khuyến cáo người ấy. Dẫu người ấy lúc thường nhật chẳng hề tiếp xúc Phật pháp, chẳng biết có Tây Phương Cực Lạc thế giới, lúc bình thường, người ấy chẳng quan tâm, tới khi sắp chết, trong tâm dấy lên nỗi sợ hãi. Khi ấy, nếu chúng ta có cơ hội, phải bảo cho người ấy biết về thế giới Cực Lạc, chỉ bảo phương pháp cho người ấy. Lúc đó, người đó không thể chẳng tin tưởng, nói không chừng, thiện căn của người ấy phát hiện, sẽ lập tức có thể vãng sanh. Công đức ấy là điều thiện xuất thế gian, là thiện nghiệp tuyệt diệu. Những thiện nghiệp ấy rất nhiều, chỉ cần có lợi cho người ta, đối với những điều lợi lạc chẳng kèm theo tác dụng phụ, hãy tận hết sức giúp đỡ người ta. Đó đều là thiện nghiệp. Tổ sư phân loại những thiện nghiệp ấy là Tạp Hạnh. Tuy là tạp hạnh, chúng cũng tuyệt diệu lắm, cũng có thể giúp chúng ta vãng sanh, giúp chúng ta tiêu trừ các thứ chướng ngại. Chẳng có chướng ngại, sẽ nắm chắc vãng sanh.

Ở đây là nói tới Thượng Phẩm Thượng Sanh, sau đó là Thượng Phẩm Trung Sanh, Thượng Phẩm Hạ Sanh, mãi cho đến cuối cùng, tổng cộng là chín phẩm. Chín phẩm vãng sanh đều phải dựa vào điều này: Hiểu pháp môn Niệm Phật. Pháp môn Niệm Phật chỉ cần nhất tâm chuyên niệm Phật hiệu, những điều khác đều là phụ trợ. Chẳng có trợ hạnh, sẽ không được! Ví như vận động viên trên sân vận động, trong khi chạy đua, được người khác cổ vũ, tinh thần bèn hăng hái. Nếu người khác chẳng cổ vũ, hiệu quả chẳng thể tốt đẹp ngần ấy. Thậm chí nghe người khác thở dài, người ấy sẽ nhụt chí. Vì thế, chúng ta học pháp môn Niệm Phật, ngoại trừ công phu chánh yếu là trì danh niệm Phật, hãy thường đọc tụng ba kinh Tịnh Độ, lễ Phật, lại thường trao đổi ý kiến với các đồng tu, cùng nhau tu trì. Điều này sẽ khích lệ, cổ vũ chúng ta rất lớn. Đó là điều tất yếu đối với chuyện vãng sanh của chúng ta. Ngoài nhất tâm xưng danh ra, cũng cần phải thường hành những điều khác. Viên dung ba tâm ấy trong một niệm, khi niệm Phật, tâm tâm niệm niệm nơi Phật hiệu. Lúc chẳng niệm Phật, ba tâm ấy luôn tồn tại trong ý niệm của chúng ta, lẽ nào chúng ta chẳng đạt được nhất tâm bất loạn? Lẽ đâu chẳng vãng sanh? Đấy là lòng từ bi của tổ sư. Các Ngài chú giải như vậy, đã vạch ra một con đường rất rõ ràng cho chúng ta. Chúng ta chẳng nghiên cứu kinh, không căn cứ trên chú giải của tổ sư để làm theo, mà nghe theo những kẻ khác! Kẻ khác dẫu nói hay ho cách mấy, mà nếu chẳng tu pháp môn đặc biệt này, sẽ đều là còn cách biệt một tầng, đều là kẻ lơ mơ ngoài rìa. Chúng ta nghe lời của những kẻ lơ mơ ngoài rìa để làm gì? Chúng ta phải nghe những lời dạy của tổ sư Tịnh Độ Tông. Nghe lời dạy của tổ sư, nghe theo kinh Phật thì mới là ổn thỏa nhất.

Hãy xem phần kinh văn kế đó: “Hà đẳng vi tam? Nhất giả chí thành tâm, nhị giả thâm tâm, tam giả hồi hướng phát nguyện tâm. Cụ tam tâm giả, tất sanh bỉ quốc” (Những gì là ba? Một là chí thành tâm, hai là thâm tâm, ba là hồi hướng phát nguyện tâm. Trọn đủ ba tâm, ắt sanh về cõi ấy). Thích Ca Mâu Ni Phật nói những lời thực tại, “tất sanh bỉ quốc” là tất nhiên sanh về cõi ấy, nhất định có thể sanh về thế giới Cực Lạc. Hôm nay, tôi nói đến chỗ này.