Phật Thuyết Quán Vô Lượng Thọ Phật Kinh Giảng Ký

Tập 47

Thưa các vị giáo sư, các vị đại đức, các vị đồng tu, xin mở kinh bổn, trang thứ hai mươi bảy, bắt đầu từ dòng cuối cùng. Tôi đọc trước một đoạn kinh văn.

(Kinh) Phật cáo A Nan, cập Vi Đề Hy: “Hạ Phẩm Thượng Sanh giả, hoặc hữu chúng sanh, tác chúng ác nghiệp, tuy bất phỉ báng Phương Đẳng kinh điển, như thử ngu nhân, đa tạo ác pháp, vô hữu tàm quý. Mạng dục chung thời, ngộ thiện tri thức, vị thuyết Đại Thừa thập nhị bộ kinh thủ đề danh tự. Dĩ văn như thị chư kinh danh cố, trừ khước thiên kiếp cực trọng ác nghiệp. Trí giả phục giáo hiệp chưởng xoa thủ, xưng “Nam mô A Di Đà Phật”. Xưng Phật danh cố, trừ ngũ thập ức kiếp sanh tử chi tội”.

(經)佛告阿難，及韋提希：下品上生者，或有眾生，作眾惡業。雖不誹謗方等經典，如此愚人，多造惡法，無有慚愧。命欲終時，遇善知識，為說大乘十二部經首題名字。以聞如是諸經名故，除卻千劫極重惡業。智者復教合掌叉手，稱南無阿彌陀佛。稱佛名故，除五十億劫生死之罪。

(Kinh: Phật bảo A và Vi Đề Hy: “Hạ Phẩm Thượng Sanh là nếu có chúng sanh tạo các ác nghiệp. Tuy chẳng phỉ báng kinh điển Phương Đẳng, kẻ ngu như thế tạo nhiều ác pháp, chẳng hề hổ thẹn! Khi mạng sắp hết, gặp thiện tri thức, vì người ấy nói danh xưng tựa đề của mười hai bộ loại trong kinh Đại Thừa. Do nghe tên của các kinh, trừ được ác nghiệp hết sức nặng nề trong ngàn kiếp. Người trí lại dạy hãy chắp tay trước ngực, xưng “Nam mô A Di Đà Phật”. Do xưng danh nên tiêu trừ tội sanh tử trong năm mươi ức kiếp”).

IV.2.2.17. Phép Quán thứ mười sáu vãng sanh Hạ Phẩm

Hôm nay, chúng ta bắt đầu xem phần kinh văn nói về Hạ Phẩm. Trong Hạ Phẩm, có Thượng, Trung, Hạ, tức ba phẩm vãng sanh thuộc bậc Hạ, chẳng giống Thượng Phẩm và Trung Phẩm trong phần trước ở chỗ nào? Thượng Phẩm và Trung Phẩm trong phần trước đều là những người làm lành, làm rất nhiều chuyện tốt lành. Còn người vãng sanh trong ba phẩm thuộc bậc Hạ chẳng làm việc thiện; trái lại, còn làm rất nhiều ác nghiệp. Đã làm ác nghiệp, vì sao lại có thể vãng sanh? Do vậy, chúng ta nghiên cứu kinh, nghiên cứu đến chỗ này, tất yếu phải hiểu rõ: Trong ba phần Thượng, Trung, Hạ của Hạ Phẩm, dựa theo ác nghiệp nhẹ hay nặng để phân loại. Ác nghiệp nhẹ hơn sẽ là Hạ Phẩm Thượng Sanh, ác nghiệp nặng hơn sẽ là Hạ Phẩm Trung Sanh, ác nghiệp nặng nhất sẽ là Hạ Phẩm Hạ Sanh, phân loại như thế. Đã thế, do nhân tố gì sẽ cảm ứng thiện duyên gì mà có thể nhập diệt vãng sanh? Liễu giải rành rẽ những điều này, sẽ rất hữu ích cho công phu tu trì thường nhật của chúng ta. Trong các phần trước, đã nói về nhân duyên của bậc Thượng và bậc Trung, hôm nay nói về bậc Hạ. Sau khi đã nói xong ba phẩm thuộc bậc Hạ, đối với chín phẩm vãng sanh, chúng ta đều có thể liễu giải đại khái. Chúng ta phải biết lúc thường nhật hãy nên trì danh như thế nào? Tu công phu phụ trợ như thế nào? Phải hiểu rõ ràng, bình thường tu tập như thế, đến lúc [lâm chung] trong tương lai, nhất định sẽ có thành tựu!

Nay xin quý vị hãy xem kinh văn: “Phật cáo A Nan, cập Vi Đề Hy”, đức Phật bảo hai vị là tôn giả A Nan và phu nhân Vi Đề Hy, bảo họ “Hạ Phẩm Thượng Sanh giả”, tức là người có thể đạt được Hạ Phẩm Thượng Sanh. Trước hết, nêu ra danh xưng của phẩm vị vãng sanh. Kế đó, đại đoạn thứ hai nhằm giải thích, giải thích như thế nào thì sẽ có thể đạt được Hạ Phẩm Thượng Sanh. Phần này cũng giống như trong các phần trước, trước hết, nói rõ nguyên nhân vãng sanh, phải hội đủ các điều kiện: “Hoặc hữu chúng sanh, tác chúng ác nghiệp”, [nghĩa là] có những chúng sanh tạo tác ác nghiệp như thế đó. “Ác nghiệp” là những sự nghiệp có tội ác. Gây tạo ác nghiệp không chỉ là một loại, mà có rất nhiều chủng loại, nên nói là “chúng ác nghiệp”. Kẻ ấy tạo rất nhiều ác nghiệp. Chúng ta biết ác nghiệp là giết, trộm, dâm, dối v.v... Người học Phật nói [những ác nghiệp ấy] là “phạm giới luật”. Người không học Phật, căn bản là chưa hề thọ giới, chẳng nói đến chuyện “phạm giới” được! Nhưng tạo những điều ác ấy thì chính là tạo ác nghiệp. Bất luận là giết chúng sanh thuộc loài người, hay giết các động vật khác, đều coi là sát nghiệp. Sát nghiệp là một ác nghiệp rất lớn. Trộm cắp ư? Trộm cắp đương nhiên cũng là ác nghiệp rất lớn. Phàm đối với những ác nghiệp đã nói trong giới luật, hễ phạm phải, sẽ đều là “tạo chủng ác nghiệp”. Những chúng sanh như vậy, làm các thứ ác nghiệp ấy, chủ yếu nhất là giết, trộm, dâm, dối, những chuyện tổn hại người khác và tổn hại chúng sanh.

“Tuy bất phỉ báng Phương Đẳng kinh điển” (Tuy chẳng phỉ báng kinh điển Phương Đẳng). “Kinh điển” là nói tới kinh điển nhà Phật. Kinh điển Phương Đẳng là danh xưng chung của kinh điển Đại Thừa. Kinh điển Phương Đẳng được nói ở đây chính là kinh điển Đại Thừa. Đối với kinh điển Đại Thừa, có những kẻ chẳng biết, bèn buông lời phỉ báng. Nói “phỉ báng” nghĩa là gì? Nói kinh này chẳng đúng, hoặc là đặt ra những lời đồn đại ảnh hưởng tín tâm của người học tập, đó là phỉ báng. Những kẻ ác ấy chẳng phỉ báng kinh điển Phương Đẳng. Phải biết: Tội phỉ báng kinh điển Phương Đẳng hết sức to lớn! Hãy ngẫm xem, chúng sanh trong thế gian sanh sanh tử tử trong lục đạo, chẳng lìa khỏi. Vì sao? Vì chẳng có trí huệ! Nếu muốn thoát ly lục đạo luân hồi, phải nương cậy Phật pháp, nương nhờ Phật pháp dạy họ tu hành như thế nào thì mới có thể lìa khỏi! Phật pháp như vậy mà quý vị phỉ báng, sẽ trở ngại bao nhiêu chúng sanh học tập kinh điển, cũng chính là đã trở ngại bao nhiêu người thoát ly lục đạo luân hồi. Quý vị hãy ngẫm xem, tội lỗi ấy lớn đến mức độ nào? Quá to tát! Vì thế, phạm tội phỉ báng kinh điển Phương Đẳng chính là tội ác to lớn cùng cực! Những chúng sanh ấy tuy tạo rất nhiều ác nghiệp, nhưng họ chẳng phỉ báng kinh điển Phương Đẳng. Cũng có lẽ họ chẳng hiểu Phật pháp, trí huệ và giáo dục đều chưa đạt đến trình độ ấy, họ chẳng biết, không thể do đâu mà dấy lên phỉ báng. Vì thế, họ chẳng phỉ báng.

Tuy kẻ ấy chẳng phỉ báng kinh điển Phương Đẳng, nhưng tiếp đó, [kinh văn] chép: “Như thử ngu nhân” (Kẻ ngu như thế). Người ấy vẫn bị coi là kẻ ngu, tức là kẻ ngu si, chẳng hiểu đạo lý. Cớ sao nói người ấy là kẻ ngu si? Vì như trên đã nói, người ấy đã tạo rất nhiều ác nghiệp. Vì thế, người ấy là kẻ ngu. Hạng người ngu như vậy “đa tạo ác pháp”, [nghĩa là] tạo tác rất nhiều chuyện tội ác, tức ác pháp. Ác pháp và ác nghiệp như nhau, chỉ thay đổi một tí là thay đổi một chữ, nhưng ý nghĩa như nhau, [đều có nghĩa là] tạo rất nhiều ác nghiệp. Kẻ bình phàm sau khi tạo ác nghiệp, trong tâm vẫn có đôi chút áy náy, cảm thấy xấu hổ đối với chúng sanh bị hại. Kẻ bình phàm là như vậy, nhưng kẻ ấy (kẻ ác trong Hạ Phẩm Thượng Sanh) thì sao? “Vô hữu tàm quý” (Chẳng hổ thẹn). Tạo rất nhiều ác pháp, vẫn chẳng có tâm lý hổ thẹn. Hai chữ Tàm và Quý có chút sai khác. Tàm (慚) là gì? Khi tạo những ác nghiệp ấy, không có ai biết, chính người ấy ở trong nhà của chính mình lập kế hoạch chuẩn bị tạo ác nghiệp, chẳng ai biết. Đã tạo ác nghiệp thành công, cũng chẳng có bất cứ ai biết! Văn hóa Trung Hoa cũng nói, “nếu ở trong ốc lậu”, “ốc lậu” (屋漏) là gì? Ốc lậu là chỗ sâu kín nhất trong căn nhà mình đang ở. Một kẻ đang ở chỗ tối tăm ấy, ngay cả người trong nhà cũng chẳng biết. Chỗ “ốc lậu” ấy là gì? Là chỗ để thờ phụng thần minh, tổ tiên. Chốn tối tăm thờ phụng thần minh, tổ tiên ấy, chẳng có bất cứ kẻ nào biết tới, nhưng có thần thánh, thần minh biết. Kẻ ấy làm ác nghiệp ở chỗ ấy, cũng chẳng có tâm lý hổ thẹn đối với thần minh, đó là “vô tàm”! Quý (愧) thì sao? Đã tạo ác nghiệp, người khác biết kẻ đó làm chuyện xấu, công khai tạo ác nghiệp, cướp đoạt đồ vật của người khác, giết hại chúng sanh, người ta đều biết cả! Bất luận là đối với kẻ bị hại, hay trông thấy người khác, đối với những người ấy, kẻ [làm ác] đó chẳng có tâm lý hổ thẹn, chẳng có mảy may xấu hổ! Nói gộp lại thì sao? Bất luận là có người biết hay không ai biết, nói chung là hổ thẹn, nhưng người ấy khi tạo những ác nghiệp đó, chẳng có tâm hổ thẹn, quý vị nghĩ xem: Kẻ ấy hết sức ngu xuẩn, mà cũng hết sức xấu hèn!

Kẻ đó “mạng dục chung thời, ngộ thiện tri thức, vị thuyết Đại Thừa thập nhị bộ kinh thủ đề danh tự” (khi mạng sắp chấm dứt, gặp thiện tri thức, vì người ấy nói danh xưng của tựa đề mười hai bộ loại trong kinh Đại Thừa). Đây là chuyện chẳng thể nghĩ bàn! Kẻ ngu si như vậy, tạo ác pháp nhiều ngần ấy, tới khi “mạng dục chung thời”, tức là khi thọ mạng sắp chấm dứt, gặp thiện tri thức, lúc bình thường chẳng được gặp, vào lúc sắp chết bèn gặp gỡ thiện tri thức. Quý vị thấy chuyện này mầu nhiệm quá! Gặp thiện tri thức, vị thiện tri thức ấy bèn nói cho người ấy, nói gì vậy? Nói “Đại Thừa kinh điển”, “thập nhị bộ kinh” nghĩa là kinh điển được phân loại thành mười hai loại lớn. Nêu ra “thủ đề danh xưng” của những kinh ấy, “thủ đề” (首題) là danh xưng của những kinh ấy. Ví như nói nay chúng ta nghiên cứu bộ Quán Kinh này, Phật Thuyết Quán Vô Lượng Thọ Phật Kinh là danh xưng của tựa đề kinh. Phật Thuyết A Di Đà Kinh, Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh cũng là “thủ đề danh xưng”. Nói cho người sắp mạng chung biết danh xưng của những kinh điển Đại Thừa ấy (tên gọi của mỗi bộ kinh điển), nói cho người ấy nghe. Chúng ta biết bất cứ chúng sanh nào từ vô thỉ kiếp tới nay, mỗi đời đều tạo rất nhiều nghiệp. Những nghiệp đã tạo ấy có khi là ác nghiệp, có khi là thiện nghiệp, thiện nghiệp lẫn ác nghiệp đều có. Chúng ta đừng ngỡ kẻ nào đó suốt một đời tạo ác nghiệp quá nhiều, chẳng có một thiện sự nào cả! Chúng ta chẳng thường nói như vậy hay sao? Nhưng thường là kẻ ấy hết tuổi thọ, chết an lành, được qua đời an lành. Cũng có kẻ suốt đời luôn tạo thiện nghiệp, làm đủ mọi chuyện tốt, về sau thì sao? Chẳng được chết an lành! Do vậy, trong tâm chúng ta cảm thấy: Chẳng nên nói nhân quả là “thiện có báo ứng tốt đẹp, ác sẽ có báo ứng chẳng tốt lành” đó ư? Đấy là vì chúng ta chỉ nhìn mấy chục năm ngắn ngủi trong đời này của người ấy, bỏ sót những đời trước của đời này. Vì thế, người học Phật nhất định phải nói tới nhân quả ba đời. Hễ nói nhân quả ba đời, sẽ hiểu rõ. Người ấy bất luận là suốt một đời này tạo các ác nghiệp, nhưng nói chung là trong quá khứ, người ấy đã làm những chuyện tốt đẹp; đó chính là thiện nghiệp! Mỗi lần then chốt trong khi sanh tử, thiện nghiệp và ác nghiệp đều dấy lên hiện hành. Do vậy, kẻ ngu ấy bình thường chẳng tạo thiện nghiệp, chuyên tạo ác nghiệp, chỉ tới khi thọ mạng sắp chấm dứt, gặp gỡ thiện tri thức. Từ điểm này, chúng ta có thể liễu giải: Trong đời quá khứ, kẻ ấy đã tạo thiện nghiệp, chứng tỏ kẻ ấy có thiện căn. Do tạo thiện nghiệp nên mới có thiện căn; vì thế, lúc đó, người khác thấy kẻ ấy là ác nhân, nhưng nhờ vào thiện nghiệp trong quá khứ (thiện căn hiện thời đã chín muồi), gặp thiện tri thức, điều này đáng quý lắm! Chúng ta phải liễu giải điều này.

Thông thường, chúng ta cũng nói: Người niệm Phật ngoài công phu chánh yếu ra, tức là ngoài chuyện Trì Danh Niệm Phật, còn có công phu phụ trợ. Công phu phụ trợ chính là “đừng làm các điều ác, vâng làm các điều thiện”, chớ tạo các ác nghiệp, đối với thiện nghiệp thì tận hết năng lực, năng lực có bao nhiêu bèn làm thiện nghiệp bấy nhiêu! Làm thiện nghiệp chẳng cần hỏi khi nào sẽ có thể đạt được lợi ích. Đã tạo thành thiện nghiệp, công đức nhất định tồn tại. Những thiện nghiệp đã làm trong đời quá khứ sẽ đều dấy lên hiện hành. Những thiện nghiệp chúng ta đã tạo trong đời này đương nhiên là càng có sức mạnh. Vì thế, cần phải tạo nhiều thiện nghiệp. Tới khi lâm chung, sẽ giảm thiểu rất nhiều nghiệp chướng, có thể giúp cho chúng ta khi lâm chung có thể [giữ vững] chánh niệm, có thể nhất tâm bất loạn vãng sanh. Hạng người ác như vậy nhờ vào thiện căn ấy, sẽ đều gặp thiện tri thức. Huống hồ chúng ta thường ngày niệm Phật, lại tận hết sức làm lành! Đến khi lâm chung, còn có vấn đề chi nữa? Vị thiện tri thức ấy liền vì người lâm chung nói mười hai bộ loại của kinh Đại Thừa. Khi ấy, chẳng có cách nào nói về nội dung của kinh được, bèn nêu ra danh xưng của kinh.

“Dĩ văn như thị chư kinh danh cố, trừ khước thiên kiếp cực trọng ác nghiệp” (Do nghe tên gọi của các kinh như thế, trừ được ác nghiệp cực nặng trong ngàn kiếp). Sau khi người lâm chung ấy được nghe danh tự của các kinh ấy, “trừ khước” (除卻) là tiêu trừ. Tiêu trừ bao nhiêu ác nghiệp đã tạo? Ngàn kiếp! Trong thời gian một kiếp, có bao nhiêu lần sanh tử? Người thế gian chúng ta dẫu sống tới một trăm tuổi, một trăm năm ấy đem so với một kiếp, sẽ thấy nó chiếm một tỷ lệ thời gian quá ngắn ngủi, tạm bợ! Huống hồ, ở đây nói là một ngàn kiếp! Trong một ngàn kiếp, sanh sanh, tử tử, có bao nhiêu lần sanh tử? Trong những lần sanh tử ấy, những ác nghiệp cực nặng đã tạo trong đời đời kiếp kiếp (“cực trọng” (極重) là ác nghiệp nặng nhất), sau khi được nghe danh xưng của kinh điển Đại Thừa, các đại ác nghiệp đã gây tạo trong một ngàn kiếp đều bị tiêu trừ. Quý vị xem đó, sức mạnh ấy to lớn dường nào! Vì sao nghe danh xưng của kinh có thể diệt trừ tội ác to lớn (ác nghiệp) nhiều ngần ấy? Tổ sư chú giải, vì mỗi bộ kinh (ở đây, phải chú ý) đều là kinh Đại Thừa. Trong mười hai bộ loại của kinh Đại Thừa, bất cứ bộ kinh điển Đại Thừa nào cũng đều dạy về diệu lý Thật Tướng. Thật Tướng là Chân Như bản tánh. Mỗi bộ kinh Đại Thừa đều nhằm dạy chúng sanh hiểu rõ chính mình có Thật Tướng, cũng tức là đều có Chân Như bản tánh. Trong kinh toàn giảng đạo lý vi diệu này. Danh xưng của một bộ kinh biểu thị nội dung của bộ kinh ấy, mà cũng nhằm biểu hiện bản tánh của chúng sanh.

Đã có tác dụng trọng yếu như vậy, cho nên, hễ nhắc tới tên kinh, sẽ có công đức và sức mạnh tiêu trừ tội ác. Từ chỗ này, chúng ta có thể biết: Nghe hoặc thấy danh xưng của kinh Phật có công đức to như thế, huống hồ chúng ta đọc tụng, thọ trì, nghiên cứu, sẽ càng tuyệt vời hơn! Nói ngược lại, có những kẻ phỉ báng kinh điển Đại Thừa, tội lỗi cũng khôn cùng! Vì thế, chúng ta thấy ở đây: Liễu giải kinh có tác dụng to tát ngần ấy! Trong những vị đang hiện diện, có vị tuổi hãy còn trẻ, có vị tuổi tuy hơi cao, nhưng ngày tháng vẫn còn dài, nay chúng ta đã nghe rất nhiều danh xưng của các kinh. Không chỉ là nghe rất nhiều danh xưng, mà còn nghiên cứu nội dung của rất nhiều kinh, lại còn chiếu theo nội dung của kinh để tu trì, bản thân chúng ta cảm nhận: Đó chẳng phải là do thiện căn trong hiện tại, mà là thiện căn đã gieo từ nhiều đời nhiều kiếp cho tới nay, [cho nên] hiện thời chúng ta mới có thể như vậy. Bình thường, kẻ tạo ác nghiệp chẳng được nghe những gì kinh đã giảng, tới khi lâm chung mới nghe, thế mà hiện thời chúng ta đã nghe, quý vị hãy ngẫm xem: Có thể thấy là phước báo và thiện căn của chúng ta to hơn kẻ ấy, nếu trong tương lai có thể thành tựu vãng sanh, chắc chắn là chẳng thuộc vào Hạ Phẩm. Mọi người có thể tin tưởng chuyện này, kinh văn đã nói rành rẽ, rõ rệt. Còn chưa đến lúc vãng sanh, trong lúc bình thời mà mọi người đều đã nghe danh xưng của các kinh nhiều ngần ấy, và cũng chiếu theo lời kinh dạy để tu tập, trong tương lai, sau khi vãng sanh, mức độ thấp nhất sẽ từ Trung Phẩm trở lên.

Tiếp đó, kinh dạy: “Trí giả phục giáo hiệp chưởng xoa thủ, xưng Nam mô A Di Đà Phật. Xưng Phật danh cố, trừ ngũ thập ức kiếp sanh tử chi tội” (Người trí lại dạy [người sắp mạng chung] chắp tay trước ngực, xưng Nam mô A Di Đà Phật. Do xưng danh hiệu Phật, trừ tội sanh tử trong năm mươi ức kiếp). “Trí giả” ở đây là nói tới vị thiện tri thức trong phần trước. Thiện tri thức đương nhiên là nói người có trí huệ. Vì thế, gọi người ấy là “trí giả”. Trước đó, người ấy đã nói danh xưng tựa đề của mười hai bộ loại kinh điển, kế đó, dạy kẻ ngu (“kẻ ngu” ở đây chính là người sắp mạng chung) hãy chắp tay trước ngực. Chắp tay trước ngực chính là lễ tiết tại Ấn Độ thuở đó, là một loại lễ. Trong quá khứ, Trung Hoa cũng nói đến chuyện “củng thủ” (拱手). “Củng thủ” là dùng bàn tay này ôm lấy nắm đấm của bàn tay kia, hoặc vòng hai tay lại, gọi là “củng thủ”. Về sau, cách này cũng dần dần chuyển biến. “Hiệp chưởng xoa thủ” của Ấn Độ có giống như cách “củng thủ” của Trung Hoa hay không? Đã chẳng có cách nào khảo cứu! Hiện thời, thông thường chúng ta “hiệp chưởng” (合掌, còn gọi là “hiệp thập” (合十) tức là chụm mười ngón tay lại). Hiệp chưởng có ý nghĩa là chắp hai bàn tay lại, đặt trước ngực. Đặt nơi ngực nhằm biểu thị cái tâm chí thành, khẩn thiết, biểu thị cái tâm chuyên chú, chân thành tiếp nhận sự giáo hóa của đức Phật. Người trí dạy kẻ đó chắp tay trước ngực. Sau khi kẻ ấy đã chắp tay trước ngực (sau khi đã học lễ tiết ấy), người trí bèn dạy kẻ ấy “xưng” (稱), tức là trì danh, “xưng” là xưng hô sáu chữ “Nam mô A Di Đà Phật”. Nam mô có nghĩa là quy y. A Di Đà là Vô Lượng Thọ và Vô Lượng Quang, trong kinh A Di Đà cũng có nói. Dạy kẻ ấy niệm sáu chữ đó, “Nam mô A Di Đà Phật”. Khi lâm chung, kẻ ấy đương nhiên sẽ xưng niệm!

Do xưng danh hiệu Phật, sau khi xưng danh hiệu Phật, vì duyên cớ ấy, quý vị hãy xem kế tiếp: Trừ tội trong năm mươi ức kiếp sanh tử đấy nhé! “Năm mươi ức kiếp”: Trong các con số tại Ấn Độ, có mấy cách nói, có khi coi mười vạn là một ức, có chỗ coi một trăm vạn là một ức, còn có con số càng to hơn nữa. Ở đây, Thiện Đạo đại sư nói theo con số nhỏ nhất, coi mười vạn là một ức để nói. Năm mươi ức kiếp là năm trăm vạn kiếp, tạo tội sanh tử trong năm trăm vạn kiếp cho đến nay, tội nghiệp to lớn, do vì niệm danh hiệu Phật (“xưng Phật danh” chính là niệm danh hiệu Phật), thảy đều bị tiêu diệt, diệt trừ, quý vị thấy công đức trì danh to cỡ nào!

Vì sao có sức mạnh to lớn như vậy? Trong phần trước, [đã có nói] do nghe danh xưng của kinh có thể tiêu tội trong một ngàn kiếp. Niệm danh hiệu Phật, tức là niệm danh hiệu A Di Đà Phật, sức mạnh còn to hơn nữa! Có thể trừ đại tội sanh tử trong năm trăm vạn kiếp. Một mặt là vì A Di Đà Phật trong quá khứ đã phát bốn mươi tám đại nguyện. Trong quá khứ, Ngài đã phát nguyện: Chúng sanh niệm danh hiệu Ngài, sẽ có thể tiêu trừ tội nghiệp. Về sau, nhiều đời nhiều kiếp tu hành thành Phật, thành A Di Đà Phật, và cũng tạo nên Tây Phương Cực Lạc thế giới. Mặt khác, phải biết: Danh xưng của Phật là do đã trải qua bao nhiêu thời gian tu trì mà có, do tu tập bao nhiêu công đức! Chúng ta niệm danh xưng của đức Phật, tổ sư bảo “danh dĩ triệu đức” (dùng danh hiệu để cảm vời đức). Ví như chúng ta gọi một người nào đó, hễ gọi tên họ của người đó, người đó bèn lập tức đáp ứng. Chúng ta niệm danh xưng của A Di Đà Phật, A Di Đà Phật liền cảm ứng. Danh có thể chiêu vời đức. Chúng ta vừa niệm [danh hiệu Phật] bèn có thể cảm ứng với Phật, có tác dụng này. Do mối quan hệ này, niệm một tiếng Phật hiệu, có thể tiêu không ít tội nghiệp. Khi người ấy lâm chung, có thể nói là trong lúc then chốt của chuyện sanh tử, có thể nói là [người lâm chung ấy] thật sự niệm Phật. Do thật sự niệm một câu Phật hiệu, có thể tiêu trừ tội nghiệp sanh tử nhiều ngần ấy. Vì thế, chúng ta biết: Nay chúng ta chỉ cần chí thành khẩn thiết niệm một câu Phật hiệu, sẽ có thể tiêu trừ bao nhiêu tội nghiệp, chúng ta có biết hay không? Tuy chúng ta không biết, nhưng ở đây, kinh văn đã nói minh bạch, có biết hay không? Chúng ta chí thành, khẩn thiết niệm một câu Phật hiệu, bao nhiêu tội nghiệp sanh tử từ quá khứ vô thỉ cho tới nay đều bị tiêu trừ trong từng câu niệm Phật. Do vậy, bất luận là như thế nào, cứ tận hết sức niệm như thế, tận hết sức tạo nhiều thiện nghiệp, niệm Phật cho nhiều thì sự vãng sanh trong mai sau sẽ có thể nắm chắc!

Đoạn dưới đây nói về sanh duyên khi vãng sanh:

(Kinh) Nhĩ thời bỉ Phật, tức khiển Hóa Phật, Hóa Quán Thế Âm, Hóa Đại Thế Chí, chí hành giả tiền. Tán ngôn: “Thiện nam tử, dĩ nhữ xưng Phật danh cố, chư tội tiêu diệt, ngã lai nghênh nhữ”.

(經)爾時彼佛，即遣化佛，化觀世音，化大勢至，至行者前。讚言，善男子，以汝稱佛名故，諸罪消滅，我來迎汝。

(Kinh: Lúc ấy, đức Phật đó liền sai Hóa Phật, Hóa Quán Thế Âm, Hóa Đại Thế Chí tới trước hành giả, khen rằng: “Này thiện nam tử! Do ông xưng danh hiệu Phật, các tội tiêu diệt, ta đến đón ông”).

Đoạn này nói về cái duyên vãng sanh, cảm ứng Phật đến đón tiếp kẻ ấy. “Nhĩ thời bỉ Phật”, “nhĩ thời” (爾時) là khi ấy, “bỉ Phật” (彼佛) là A Di Đà Phật. Kẻ tạo tội nghiệp sắp mạng chung, do nghe danh xưng của kinh, lại còn niệm Phật, nên ngay trong lúc đó, A Di Đà Phật sẽ biết. Bản thân A Di Đà Phật chẳng đến, Ngài “tức khiển Hóa Phật”, “khiển” (遣) là sai phái, ngay lập tức liền sai ứng Hóa Phật (tức là Hóa Thân Phật, thân do A Di Đà Phật biến hóa ra). Ngoài ra, còn có “Hóa Quán Thế Âm” Bồ Tát, “Hóa Đại Thế Chí” Bồ Tát, Tây Phương Tam Thánh đều là Hóa Thân hiện đến, “chí hành giả tiền”. Tuy bình thường chẳng hề niệm Phật, mà cũng chẳng nghe danh hiệu của kinh, nhưng trong khi ấy, lại nghe danh xưng của kinh và lại đang niệm Phật. Tuy thời gian niệm rất ngắn, người ấy niệm một câu Phật hiệu thì đã khá lắm rồi, được coi là “hành giả”. Ba vị Hóa Thân của Tam Thánh tới trước mặt hành giả, “tán ngôn” (讚言) nghĩa là khen ngợi rằng: “Thiện nam tử”. Trước kia, kẻ ấy là ác nhân, là ngu nhân, vì đã tiêu trừ tội nghiệp cực ác, tức tội sanh tử, cho nên gọi kẻ ấy là thiện nam tử, “dĩ nhữ xưng Phật danh cố”, “dĩ” (以) là vì, [“dĩ nhữ xưng Phật danh cố” có nghĩa là] vì duyên cớ ông niệm danh xưng của đức Phật, “chư tội tiêu diệt”, các đại tội nghiệp đều tiêu diệt, cho nên “ngã lai nghênh nhữ”: Ta đặc biệt đến đón ông.

Kinh văn đã nói rất rõ ràng, trong các phần trước, từ Trung Phẩm trở lên, đức Phật đều đích thân đến nghênh tiếp, Hạ Phẩm là Hóa Thân Phật đến nghênh tiếp, nhưng nhất định là đều có thể vãng sanh. Trong những kẻ niệm Phật, có người cứ nghĩ “ngoài mười vạn ức cõi Phật”, xa xôi dường ấy, muốn vãng sanh thì đến đó bằng cách nào? Nhìn vào chỗ này, chúng ta chẳng còn có nỗi niềm nghi ngại ấy nữa, chẳng hoài nghi, đến khi thọ mạng chấm dứt, chúng ta chịu niệm Phật, chỉ cần liên tục trì danh, trong tâm bất loạn, nhất định sẽ có thể cảm ứng Phật đến nghênh tiếp. Còn như kinh nói “các tội tiêu diệt”, điều ấy chẳng sai, tiêu diệt bao nhiêu tội? Tội trong ngàn kiếp, năm mươi ức kiếp, nhưng chúng ta sanh tử [từ vô thỉ] tới nay, há chỉ là năm mươi ức kiếp! Ngoài năm mươi ức kiếp ra, còn luân hồi trong lục đạo bao lâu? Ác nghiệp đã tạo trong mỗi đời là bao nhiêu? Do vậy, trong quá khứ, đức Phật thường bảo: “Nếu những tội nghiệp do chúng sanh đã tạo mà có hình tướng, [toàn thể] hư không cũng chẳng thể dung nạp”. Tội là vô hình vô tướng, nếu nó có hình tướng, toàn thể thái hư đều chẳng thể dung nạp được! Từ tỷ dụ này, có thể thấy chúng ta từ vô thỉ kiếp tới nay. “Vô thỉ kiếp” là chẳng thể nói rõ, đến tột cùng là có bao nhiêu kiếp, chúng ta chẳng biết rõ. Từ nhiều kiếp tới nay, chúng ta đã tạo bao nhiêu tội nghiệp? Ở đây, chúng ta nghiên cứu bèn biết: Dẫu công đức niệm Phật có sức mạnh to lớn, có thể tiêu trừ tội nghiệp, nhưng tội nghiệp chưa tiêu vẫn nhiều hơn. Dẫu tội nghiệp còn nhiều, vẫn chẳng sao cả, chỉ cần cảm ứng Phật đến nghênh tiếp. Hễ nghênh tiếp, chúng ta bèn có thể đới nghiệp vãng sanh. Tội nghiệp còn chưa tiêu trừ có thể mang theo, mang đến thế giới Cực Lạc, chúng sẽ tự nhiên tiêu mất.

Dưới đây là đoạn thứ ba:

(Kinh) Tác thị ngữ dĩ, hành giả tức kiến Hóa Phật quang minh, biến mãn kỳ thất. Kiến dĩ hoan hỷ, tức tiện mạng chung. Thừa bảo liên hoa, tùy Hóa Phật hậu, sanh bảo trì trung.

(經)作是語已，行者即見化佛光明，遍滿其室。見已歡喜，即便命終。乘寶蓮華，隨化佛後，生寶池中。

(Kinh: Nói lời ấy xong, hành giả liền thấy quang minh của Hóa Phật trọn khắp cả phòng. Thấy rồi hoan hỷ, liền mạng chung, ngồi hoa sen báu, theo sau Hóa Phật sanh trong ao báu).

Đoạn này nói về tình huống vãng sanh. “Tác thị ngữ dĩ” (Nói lời ấy xong), Hóa Phật, Hóa Bồ Tát nói xong lời ấy, “hành giả tức kiến Hóa Phật quang minh”, rất nhanh chóng, hành giả lập tức thấy quang minh của Hóa Phật, tức là quang minh của Hóa Thân Phật lập tức tỏa ra. [Hóa Phật] vốn có quang minh, nhưng hành giả chẳng thấy, khi ấy bèn thấy. Thấy quang minh của Hóa Phật “biến mãn kỳ thất”, tức là toàn thể căn phòng đều sáng rực. Trong quá khứ, Vãng Sanh Truyện có chép: Khi nhiều người đến trợ niệm, không chỉ riêng người vãng sanh trông thấy, mà người trợ niệm cũng thấy quang minh. Kinh đã dạy rành rẽ, hành giả thấy quang minh đầy phòng. “Kiến dĩ hoan hỷ”: Sau khi trông thấy, bèn phát tâm hoan hỷ, “tức tiện mạng chung”, ngay lập tức, thọ mạng bèn chấm dứt. Sau khi mạng chung, “thừa bảo liên hoa” (ngự trên hoa sen báu): Người khác thấy thân người ấy (người mạng chung) bất động, coi như đã qua đời, nhưng thần thức của người ấy (người ta thường gọi là “linh hồn”) ngồi lên hoa sen báu do Hóa Phật đem tới. Sau khi đã ngự lên hoa sen, “tùy Hóa Phật hậu”, [nghĩa là] theo sau Hóa Phật, “sanh bảo trì trung” (sanh trong ao báu), sanh về ao sen bảy báu trong Tây Phương Cực Lạc thế giới.

Vãng sanh mau chóng như thế đó! Sau khi vãng sanh thì như thế nào?

(Kinh) Kinh thất thất nhật, liên hoa nãi phu. Đương hoa phu thời, Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát, cập Đại Thế Chí Bồ Tát, phóng đại quang minh, trụ kỳ nhân tiền, vị thuyết thậm thâm thập nhị bộ kinh. Văn dĩ tín giải, phát vô thượng đạo tâm. Kinh thập tiểu kiếp, cụ Bách Pháp Minh Môn, đắc nhập Sơ Địa.

(經)經七七日，蓮華乃敷。當華敷時，大悲觀世音菩薩，及大勢至菩薩，放大光明，住其人前，為說甚深十二部經。聞已信解，發無上道心。經十小劫，具百法明門，得入初地。

(Kinh: Trải qua bốn mươi chín ngày, hoa sen mới nở. Khi hoa nở, Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát và Đại Thế Chí Bồ Tát phóng đại quang minh, ở trước người ấy, vì người ấy nói mười hai bộ kinh rất sâu. Nghe xong, tin hiểu, phát vô thượng đạo tâm, qua mười tiểu kiếp, đầy đủ Bách Pháp Minh Môn, được nhập Sơ Địa).

Đoạn này nói đến lợi ích sẽ đạt được sau khi vãng sanh. Đoạn trước nói [hành giả] ngự trên hoa sen báu. Vừa ngự trên hoa sen báu, hoa sen bèn khép lại. Vì sao biết là hoa sen khép lại? Đoạn kinh văn này nói “hoa sen bèn nở”, nếu trước đó chẳng khép lại, làm sao nở ra cho được? Đối chiếu kinh văn trước và sau, sẽ biết trong phần trước, hoa sen đã khép lại. Sau khi đã vãng sanh trong ao bảy báu, “kinh thất thất nhật”, tức là trải qua bảy lần bảy bốn mươi chín ngày. Trong bốn mươi chín ngày đó, người ấy ở trong hoa sen. Hoa sen bao phủ [người ấy], sau bốn mươi chín ngày, “liên hoa nãi phu”, [tức là] hoa sen nở ra. “Đương hoa phu thời”, ngay sau khi hoa sen vừa nở, “Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát”, Quán Thế Âm Bồ Tát là bậc đại từ đại bi, bi tâm hết sức sâu nặng, “cập Đại Thế Chí Bồ Tát”, Đại Thế Chí Bồ Tát biểu thị trí huệ. Hai vị Bồ Tát ấy đồng thời “phóng đại quang minh”, chẳng phải là quang minh bình phàm. Một vầng quang minh phóng ra, “trụ kỳ nhân tiền”, “trụ” (住) là dừng lại. Quang minh từ hai vị Bồ Tát phát ra, dừng ở trước hoa sen của người vãng sanh, “vị thuyết thậm thâm thập nhị bộ kinh”, đồng thời phóng đại quang minh, đồng thời thuyết pháp cho người vãng sanh. Nói những pháp gì? Nói mười hai bộ kinh rất sâu. “Thậm thâm”: Chẳng phải là nói nông cạn, mà là nói sâu xa, nói trọn hết những nội dung rất thâm áo và ý nghĩa tinh vi nhất trong kinh. Người vãng sanh ấy vừa nghe hai vị đại Bồ Tát giảng kinh rất thâm áo, “văn dĩ tín giải” (nghe xong tin hiểu), sau khi nghe xong, bèn phát tín tâm, và cũng liễu giải ý nghĩa của kinh. Sau khi đã tín giải, bèn “phát vô thượng đạo tâm”, phát tâm Đại Thừa, nhất định sẽ thành Phật. Sau khi đã phát vô thượng đạo tâm, sẽ vâng theo đó để tu trì, tiếp tục nghe pháp, “kinh thập tiểu kiếp”, trải qua thời gian mười tiểu kiếp, “cụ Bách Pháp Minh Môn”. Trong tông Duy Thức, có một bộ luận là Bách Pháp Minh Môn Luận, giảng về danh xưng và nội dung của một trăm pháp. Vì sao gọi là Minh Môn? Đối với một trăm pháp ấy, nếu học thông suốt bất cứ một pháp nào, sẽ đều từ đó có thể thông hiểu, giác ngộ, có thể minh tâm kiến tánh. “Minh môn” (明門) có nghĩa là mỗi pháp đều là cửa lớn cho học nhân tiến vào con đường thành Phật. “Cụ” (具) là đều hiểu rõ hoàn toàn, trải qua thời gian mười tiểu kiếp, hiểu rõ toàn bộ Bách Pháp Minh Môn, sau đấy “đắc nhập Sơ Địa”, tiến lên Sơ Địa. Trước khi “đăng địa” (chứng vào địa vị Sơ Địa), có ba mươi địa vị của bậc hiền nhân, gọi là Tam Hiền Vị. Tu viên mãn ba mươi địa vị hiền nhân thì mới có thể chứng lên Sơ Địa.

Người bình phàm tu Tam Hiền vị phải trải qua một đại A tăng kỳ kiếp mới đạt lên Sơ Địa. Hạ Phẩm Thượng Sanh chỉ cần sau khi vãng sanh, trải qua mười tiểu kiếp, sẽ hiểu Bách Pháp Minh Môn, sẽ nhập Sơ Địa. Đối chiếu với các phần trước, [sẽ thấy]: Người Trung Phẩm Hạ Sanh sau bảy ngày hoa sen nở, để thành A La Hán phải trải qua một tiểu kiếp. Hạ Phẩm Thượng Sanh là bảy lần bảy bốn mươi chín ngày hoa sen mới nở, trải qua mười tiểu kiếp, dự vào Sơ Địa, tốn thời gian lâu hơn phẩm trước. Tuy thấy là lâu, nhưng trải qua mười tiểu kiếp bèn lên Sơ Địa vẫn là hết sức nhanh chóng [so với tu tập trong các thế giới khác].

(Kinh) Thị danh Hạ Phẩm Thượng Sanh giả.

(經)是名下品上生者。

(Kinh: Đó gọi là Hạ Phẩm Thượng Sanh).

Đoạn kinh văn này nhằm kết luận, hôm nay, tôi giảng đến đây thì ngưng.

Tập 48

Thưa các vị giáo sư, các vị đại đức, các vị đồng tu, xin mở kinh bổn, trang hai mươi tám, hàng cuối cùng. Tôi đọc trước một đoạn ngắn:

(Kinh) Phật cáo A Nan, cập Vi Đề Hy: “Hạ Phẩm Trung Sanh giả, hoặc hữu chúng sanh, hủy phạm Ngũ Giới, Bát Giới, cập Cụ Túc Giới. Như thử ngu nhân, thâu Tăng kỳ vật, đạo hiện tiền Tăng vật, bất tịnh thuyết pháp, vô hữu tàm quý, dĩ chư ác nghiệp nhi tự trang nghiêm. Như thử tội nhân, dĩ ác nghiệp cố, ưng đọa địa ngục. Mạng dục chung thời, địa ngục chúng hỏa, nhất thời câu chí. Ngộ thiện tri thức, dĩ đại từ bi, tức vị tán thuyết A Di Đà Phật thập lực oai đức, quảng tán bỉ Phật quang minh thần lực. Diệc tán Giới, Định, Huệ, Giải Thoát, Giải Thoát Tri Kiến. Thử nhân văn dĩ, trừ bát thập ức kiếp sanh tử chi tội. Địa ngục mãnh hỏa, hóa vi thanh lương phong”.

(經)佛告阿難，及韋提希：下品中生者，或有眾生，毀犯五戒、八戒，及具足戒。如此愚人，偷僧祇物，盜現前僧物，不淨說法，無有慚愧，以諸惡業而自莊嚴。如此罪人，以惡業故，應墮地獄。命欲終時，地獄眾火，一時俱至。遇善知識，以大慈悲，即為讚說阿彌陀佛十力威德，廣讚彼佛光明神力。亦讚戒、定、慧、解脫、解脫知見。此人聞已，除八十億劫生死之罪。地獄猛火，化為清涼風。

(Kinh: Đức Phật bảo ngài A Nan và bà Vi Đề Hy: “Hạ Phẩm Trung Sanh là nếu có chúng sanh, hủy phạm năm giới, tám giới, và Cụ Túc Giới. Kẻ ngu như thế, trộm vật của Tăng kỳ, ăn trộm vật của hiện tiền Tăng, bất tịnh thuyết pháp, chẳng hề hổ thẹn. Dùng các ác nghiệp để tự trang nghiêm. Tội nhân như thế, do vì ác nghiệp, đáng đọa địa ngục. Khi mạng sắp hết, các thứ lửa trong địa ngục cùng lúc ùa tới. Gặp thiện tri thức, vì lòng đại từ bi, liền vì người ấy khen ngợi, giảng nói oai đức nơi mười lực của A Di Đà Phật, ca ngợi rộng rãi quang minh và thần lực của đức Phật ấy, cũng ca ngợi Giới, Định, Huệ, Giải Thoát, Giải Thoát Tri Kiến. Người ấy nghe xong, trừ tội sanh tử trong tám mươi ức kiếp. Lửa dữ địa ngục hóa thành gió mát lành”).

Đối với ba bậc chín phẩm vãng sanh, nay nói đến Hạ Bối Trung Phẩm. Nói xong phẩm này, hãy còn một phẩm cuối cùng nữa, [nói xong phẩm ấy] thì toàn bộ phần chánh văn của Thập Lục Quán Kinh đã được nói xong. Hạ Phẩm Trung Sanh và Hạ Phẩm Thượng Sanh giống nhau, cũng là chúng sanh tạo ác nghiệp. Theo lý, chúng sanh tạo ác nghiệp chẳng thể vãng sanh, nhưng trong đời quá khứ, người ấy có thiện căn. Đối với bất cứ chúng sanh nào, quý vị đừng thấy người ấy suốt một đời này chẳng làm chuyện gì tốt đẹp, nhưng trong đời quá khứ, cũng có lẽ người ấy đã làm chẳng ít thiện sự! Đó là thiện căn. Vì có thiện căn, đến khi lâm chung, sẽ gặp thiện tri thức, giống như Hạ Phẩm Thượng Sanh trong lần trước. Trong phẩm vị [được thảo luận] hôm nay, người tạo ác nghiệp có hai loại: Một loại là người tại gia học Phật, loại kia là người xuất gia học Phật.

“Phật cáo A Nan, cập Vi Đề Hy”, Thích Ca Mâu Ni Phật bảo tôn giả A Nan và phu nhân Vi Đề Hy, “Hạ Phẩm Trung Sanh giả”: Trước hết nêu ra danh xưng của phẩm vị vãng sanh. “Hoặc hữu chúng sanh”, đức Phật chẳng chỉ rõ đích xác là một người nào đó, [mà nói] hoặc là có một hạng chúng sanh như vậy. “Hủy phạm Ngũ Giới, Bát Giới”, “hủy” (毀) là phá hủy giới, “phạm” (犯) là phạm giới, hủy phạm những gì giới? Ngũ Giới và Bát Giới, người tại gia học Phật thường thọ Ngũ Giới. Bát Giới là Bát Quan Trai Giới. Đấy là hai loại giới mà tại gia cư sĩ dễ hủy phạm. Ở đây là nói tới hai hạng người hủy phạm các giới ấy, “cập Cụ Túc Giới”, chính là nói tới người xuất gia. Người xuất gia đã thọ Cụ Túc Giới của tỳ kheo hoặc tỳ kheo ni mà lại hủy phạm. Câu “hoặc hữu chúng sanh” chỉ hai loại chúng sanh ấy, trước hết, [kinh văn] chỉ ra hạng chúng sanh nào thuộc loại Hạ Phẩm Trung Sanh.

Người hủy giới đương nhiên chẳng có trí huệ. Vì thế nói: “Như thử ngu nhân”, loại người ngu si ấy chẳng hiểu nhân quả. Kẻ ngu si phạm giới tạo các tội nghiệp, có những tội nghiệp nào? Có rất nhiều, có khi đến mấy thứ. Kế đó, nêu ra mấy loại khá nghiêm trọng:

Một là phạm vào tội trộm cắp, “thâu Tăng kỳ vật”, Tăng là tăng chúng, Tăng kỳ là chúng xuất gia hòa hợp trong một đạo tràng (các vị thường trụ). Trộm cắp vật phẩm của tăng chúng thường trụ trong đạo tràng, đương nhiên là tội lỗi rất lớn.

Lại còn “đạo hiện tiền Tăng vật” (trộm vật của hiện tiền Tăng). Điều này có gì khác với “Tăng kỳ vật”? “Tăng kỳ vật” là [những vật dụng] sử dụng chung cho toàn thể đạo tràng, tức những tài vật mà chúng thường trụ cùng sử dụng chung. Chẳng hạn như phòng xá để sử dụng chung trong đạo tràng, còn có những tài sản khác như các thiết bị lắp đặt trong chùa miếu v.v… Chúng đều là những vật dụng để mười phương tăng chúng cùng sử dụng trong đạo tràng. Trộm cắp những thứ ấy, đương nhiên là phạm tội to lớn. “Đạo hiện tiền Tăng vật” là đối với một vị tăng chúng xuất gia nào đó, trộm cắp tài vật thuộc quyền tư hữu cá nhân của vị ấy. Bất luận là trộm cắp vật phẩm sử dụng chung của chúng thường trụ, hay vật phẩm thuộc quyền tư hữu cá nhân, đều phạm vào tội trộm cắp.

Còn có những kẻ học Phật có thể thuyết pháp, thuyết pháp thì phải nên thuyết pháp rất thanh tịnh. Thanh tịnh thuyết pháp là gì? Dựa theo kinh văn (chiếu theo ý nghĩa của Phật) để nói, khiến cho người ta đạt được những điều tốt đẹp. “Bất tịnh thuyết pháp” chẳng phải là như vậy, mong mỏi nói ra pháp ấy, bản thân sẽ được tiếng tăm tốt đẹp và lợi ích. Nói cách khác, vì cầu danh cầu lợi mà nói pháp, sẽ gọi là “bất tịnh thuyết pháp”, có toan tính mong mỏi khác. Bất tịnh thuyết pháp giống như báng pháp, hủy hoại Phật pháp, cho nên cũng phạm tội. Ngoài những chuyện ấy ra, còn có những chuyện khác nữa, chẳng cần phải nói cặn kẽ.

Hễ là trộm cắp, bất tịnh thuyết pháp, phạm đủ mọi tội nghiệp khác “vô hữu tàm quý”, bản thân kẻ ấy chẳng có tâm hổ thẹn. Nói “chẳng có tâm hổ thẹn”, thì “vô tàm” là làm chuyện xấu, tuy chẳng có ai thấy, chính kẻ đó tạo tội, trong tâm sẽ cảm thấy có đôi chút áy náy. Thông thường, người làm chuyện bất hảo, trong tâm luôn cảm thấy áy náy, nhưng kẻ ấy (kẻ ác phạm giới đang nói ở đây) chẳng có tâm lý ấy, cho nên gọi là “vô tàm”. “Vô quý” là đã làm ra tội nghiệp, người khác đã biết, tạo tội ngay trước mặt mọi người, bản thân kẻ ấy cũng chẳng cảm thấy áy náy, thẹn thùng chi hết. Đó là “vô hữu tàm quý”.

“Dĩ chư ác nghiệp nhi tự trang nghiêm”, kẻ ngu si như vậy tạo những tội nghiệp ấy, vẫn chẳng cảm thấy hổ thẹn, “dĩ” (以) là dùng, giống như cầm lấy những ác nghiệp (lấy rất nhiều ác nghiệp, những ác nghiệp ấy do chính mình tạo thành). Do chính bản thân kẻ đó gây tạo các ác nghiệp để tự trang nghiêm. “Trang nghiêm” (莊嚴) nghĩa là trang sức. Một người thật sự tu đạo thì phải trang nghiêm, trang nghiêm như thế nào? Phước đức trang nghiêm, làm đủ mọi công đức tốt đẹp và chuyện từ thiện, dùng công đức để trang nghiêm; nhưng kẻ ngu ở đây lại trái ngược, kẻ ấy tạo đủ mọi tội ác để trang nghiêm. Người khác hễ nói đến kẻ ấy, chỉ biết kẻ ấy là một gã thân đầy tội nghiệp. Đó là sự trang nghiêm của kẻ ấy.

“Như thử tội nhân”, tội nhân như vậy, “dĩ ác nghiệp cố”, vì kẻ ấy có nhiều ác nghiệp ngần ấy, “ưng đọa địa ngục”, đáng phải đọa nhập địa ngục. Đây là nói về cái nhân gây tạo ác nghiệp; hễ có nhân, tất nhiên là có quả. Trong phần trước đã nói người ấy hủy giới, tức là hủy phạm Ngũ Giới, Bát Giới và Cụ Túc Giới, [phạm những tội] nghiêm trọng như trộm cắp, bất tịnh thuyết pháp, nhất là bất tịnh thuyết pháp hết sức ác! Chuyện ấy giống như phá hoại Phật pháp. Do tạo các thứ tội nghiệp ấy, sau khi thọ mạng chấm dứt, đáng phải đọa lạc trong địa ngục. Chiếu theo ác nghiệp của hạng người ấy, đáng phải nên đọa địa ngục!

“Mạng dục chung thời”: Khi thọ mạng của kẻ ấy sắp chấm dứt. “Địa ngục chúng hỏa, nhất thời câu chí” (Các thứ lửa trong địa ngục cùng lúc ùa tới), địa ngục là một trong tam đồ. Đọa lạc bất cứ địa ngục nào, theo thường lệ, đều có một vầng lửa đến thiêu đốt. Chữ “chúng hỏa” biểu thị lửa rất mãnh liệt. Các thứ lửa cùng lúc ùa tới, đồng thời hiện ra, nguy hiểm lắm thay! Khi ấy, tùy thuộc thiện căn trong quá khứ của người ấy, nếu thiện căn phát hiện, đang trong lúc ngàn cân treo sợi tóc, “ngộ thiện tri thức”, gặp thiện tri thức. Thiện tri thức “dĩ đại từ bi”, phát tâm đại từ bi, “tức vị tán thuyết A Di Đà Phật thập lực oai đức, quảng tán bỉ Phật quang minh thần lực”: “Tán” (讚) là tán thán, “thuyết” (說) là nói rõ. Ngay lập tức vì kẻ sắp đọa địa ngục nói rõ A Di Đà Phật (giáo chủ của Tây Phương Cực Lạc thế giới) có mười thứ oai đức mạnh mẽ (xin xem biểu đồ bài giảng).

IV.2.2.17.1. Thập Lực của Phật

“Thập lực của Phật”: Bậc đã thành Phật có mười thứ đại oai lực.

1) Thứ nhất, tri giác xứ phi xứ: Đừng hiểu “xứ” (處) là nơi chốn, mà phải hiểu là “đạo lý”. Sức mạnh thứ nhất của đức Phật là biết trong vạn sự vạn vật, vật nào có đạo lý, [điều đó được gọi là] “giác xứ” (覺處), sự việc nào chẳng có đạo lý, [điều đó gọi là] “phi xứ” (非處). “Giác xứ” là chuyện có đạo lý, chuyện chẳng có đạo lý là “phi xứ”, đức Phật đều hết sức liễu giải. Kẻ bình phàm như chúng ta thoạt nhìn dường như cũng biết những chuyện nào có đạo lý, những chuyện nào chẳng có đạo lý; nói thật ra, chúng ta hoàn toàn không biết! Nếu thật sự biết, trong toàn thể thế gian từ xưa tới nay sẽ chẳng có tranh chấp đúng sai rối ren giữa con người với nhau. Từ xưa tới nay, loài người tranh đoạt lẫn nhau, [là vì cứ ngỡ] những điều tranh đoạt đều có đạo lý. Nếu thật sự hiểu đạo lý, có ai mà chẳng chung sống với nhau được? Nói chung, chúng sanh phàm phu chẳng có ai thật sự hiểu đạo lý, chẳng phân định rõ ràng! Còn đức Phật thì hoàn toàn hiểu biết. Thập Lực của đức Phật hoàn toàn nói theo phương diện trí huệ. Nói thông thường, mười lực của đức Phật chính là mười thứ trí huệ.

2) Thứ hai, tri tam thế nghiệp báo: “Tam thế nghiệp báo” chỉ hết thảy chúng sanh, tức là lục đạo (thiên, nhân, súc sanh, địa ngục, ngạ quỷ v.v…). Đối với nhân quả ba đời của tất cả các loại chúng sanh, trong quá khứ, hiện tại, vị lai, đã tạo những nghiệp gì? Tương lai sẽ phải hứng chịu quả báo như thế nào? Đức Phật đều thấy rõ ràng, minh bạch; đó là trí huệ của Phật. Có ai trong chúng ta biết được? Không chỉ là chính mình chẳng biết, trong kinh, đức Phật đã dạy rõ ràng thế mà vẫn chẳng chịu tin tưởng. Chẳng chịu tin tưởng là do trí huệ của chính mình chưa đạt đến, học Phật chẳng thể nào không hiểu rõ nhân quả ba đời. Chẳng tin nhân quả ba đời, sẽ chẳng có cách nào học Phật. Học Phật thì quan trọng nhất là phải tin tưởng nhân quả ba đời thì mới chẳng phạm giới, mới chẳng tạo ác nghiệp. Sau đấy mới có thể từng bước học Phật rất tốt đẹp. Từ xưa tới nay, người học Phật rất nhiều, có phải là ai nấy đều thành tựu hay không? Chẳng thể nói như vậy được! Vấn đề là ai chịu tin tưởng nhân quả, ai có thể tin sâu nhân quả, người ấy sẽ có thể thành tựu. Chẳng thể tin sâu nhân quả, sẽ chẳng thể thành tựu; then chốt ở ngay tại chỗ này! Phật là bậc đã thành tựu, đối với hết thảy nhân quả ba đời của chúng

sanh, Ngài đều hiểu rành rẽ.

3) Thứ ba, tri chư Thiền giải thoát tam muội: “Thiền” là Thiền Định. Người tu hành tu loại công phu Thiền Định nào? Đạt được loại Thiền Định nào? Đức Phật đều biết. “Giải thoát” là tám món giải thoát (trong phần trước đã có nói rồi), người khác không biết, Phật biết. Tam muội là đại định, nhập công phu Thiền Định. Ví như chúng ta niệm Phật, niệm Phật đến mức đắc nhất tâm bất loạn, gọi là Niệm Phật tam muội. Rất nhiều người niệm Phật đã nhiều năm, chính mình có đắc nhất tâm bất loạn hay không? Chính mình chẳng biết có đắc nhất tâm bất loạn hay không? Đức Phật biết. Đức Phật đối với các Thiền giải thoát tam muội có thể biết rõ ràng, rành mạch. Trí lực ấy chính là loại lực thứ ba của đức Phật.

4) Thứ tư, tri chư căn thắng liệt: “Căn” (根) là căn tánh. Vì sao nói là “biết căn tánh”? Biết người ấy có thiện căn hay không? Là thiện căn như thế nào? Nếu chẳng có thiện căn, những kẻ bình phàm chúng ta thường nói là “liệt căn tánh” (劣根性, căn tánh kém cỏi), kẻ đó rất bất hảo, sanh ra đã thích tạo ác nghiệp. Đó là “liệt căn tánh”. Căn tánh của mỗi người là thắng hay liệt? Là tốt hay chẳng tốt? Đức Phật đều biết; vì căn tánh có thắng và liệt, trong tương lai, trình độ học Phật của người ấy sẽ là chứng đại quả hay chứng tiểu quả? Đức Phật thảy đều biết.

5) Thứ năm, tri nhất thiết chúng sanh chủng chủng tri giải (biết các thứ tri giải của hết thảy chúng sanh): Nói đến “tri giải” (知解) thì bất cứ chúng sanh nào đối với mọi chuyện trong thế gian biết được bao nhiêu? Có thể liễu giải bao nhiêu? Mỗi người có năng lực khác biệt. Trong bất cứ xã hội nào, năng lực lý giải của mỗi người đối đạo lý của các sự vật chẳng giống nhau. Năng lực lý giải của mỗi cá nhân đến mức độ nào, đức Phật đều biết. “Hết thảy chúng sanh” không chỉ là chúng sanh thuộc nhân loại, mà các chúng sanh thuộc súc sanh, địa ngục, ngạ quỷ, thiên đạo v.v… đều được bao gồm trong ấy. Tâm lý và năng lực lý giải của họ đến mức độ nào, đức Phật thảy đều biết.

6) Thứ sáu, tri chủng chủng giới: “Giới” (界) là cảnh giới. Kẻ ấy tu đạo đến trình độ nào? Phàm phu có cảnh giới của phàm phu, người học Tiểu Thừa chứng đắc quả vị gì? Người học Đại Thừa chứng đắc quả vị gì? Ai có cảnh giới nấy! Thông thường, kẻ chẳng phải là người học Phật, đọc sách vở thế gian, đối với phương diện làm người cũng có tu dưỡng, kẻ ấy có cảnh giới như thế nào, bọn chúng sanh phàm phu chúng ta khó lòng biết được, nhưng đức Phật hoàn toàn biết.

7) Thứ bảy, tri nhất thiết chí sở đạo: “Chí” (至) là đạt tới. “Chí sở đạo” (至所道): Tu đạo đã đạt tới mức độ nào? Dùng chuyện chứng quả để nói, người ấy đã chứng đắc quả vị gì? Ví như nói đến loài người chúng ta, một vị chánh nhân quân tử bình phàm, Nho gia nói “gìn giữ nhân luân” (Ngũ Luân), có thể nương theo Ngũ Luân để hành trì, suốt một đời người ấy là con người đúng nghĩa, có thể tuân giữ thường đạo Ngũ Luân. Trong đời sau, người ấy vẫn có thể làm người, sanh trong loài người. Nếu tu Thập Thiện Nghiệp, sau khi thọ mạng kết thúc, người ấy có thể thăng thiên. Đức Phật vừa nhìn bèn hiểu rõ ngay. Bọn chúng sanh phàm phu chúng ta chẳng biết! Dẫu học Phật nhiều năm, hiểu đôi chút Phật pháp, đừng tưởng “người niệm Phật trong tương lai đều có thể vãng sanh. Phàm là người học các pháp môn khác đều có thể chứng quả, chúng ta vẫn chẳng có sức trí huệ ấy”. Chẳng thể nói như thế, trong ấy còn có đủ mọi nhân tố khác nhau tồn tại. Cùng học một pháp môn như nhau, kẻ học không tốt đẹp cũng rất nhiều, ngay cả bản thân chúng ta còn chẳng biết, huống hồ biết đến người khác! Đức Phật biết, biết hết thảy “chí sở đạo”. Biết rành rẽ, rõ ràng!

8) Thứ tám, tri Thiên Nhãn vô ngại: Thiên Nhãn là Thiên Nhãn Thông. Thiên Nhãn của đức Phật chẳng giống Thiên Nhãn của kẻ khác. Thiên Nhãn của Phật có trí lực vô ngại, có thể thấy hết thảy các tình huống sanh tử của chúng sanh, cũng như thiện nghiệp và ác nghiệp, có chướng ngại, không chướng ngại v.v… Đức Phật đều thấy rõ ràng, rành rẽ. Kẻ bình phàm như chúng ta chẳng có năng lực ấy.

9) Thứ chín, tri Túc Mạng vô ngại: Đức Phật biết túc mạng của hết thảy chúng sanh. Túc mạng là đời quá khứ. Đời quá khứ còn có quá khứ của đời quá khứ. Phàm nhân chúng ta chỉ biết đời này, nhưng trong đời này, cũng chỉ nhớ chuyện trước mắt. Năm tháng xa xôi, có những chuyện cũng quên bẵng, huống hồ đời trước? Càng không biết! Đó là Bồ Tát hành Bồ Tát đạo, còn bị mê khi cách ấm, chuyện kiếp trước cũng chẳng biết. Nhưng đức Phật biết, do Túc Mạng Thông mà biết hết thảy chuyện trong từng đời trước: Đời nào ở trong đường nào, làm chuyện gì, đức Phật hoàn toàn biết.

10) Thứ mười, tri vĩnh đoạn tập khí: Bọn chúng sanh chúng ta đều có Hoặc. Khởi Hoặc tạo nghiệp, mê hoặc, điên đảo là “Hoặc”. Nếu tu hành, phải đoạn Hoặc. Sau khi đã đoạn Kiến Hoặc và Tư Hoặc, hãy còn có tập khí (tập khí còn sót lại). Đức Phật đối với hết thảy chúng sanh “có phải là đã đoạn Hoặc hay không? Có phải đoạn tập khí hay không?” đức Phật hoàn toàn biết. Vĩnh viễn đoạn tập khí thì sẽ thành công. Đối với chuyện chúng sanh đoạn Hoặc như thế nào, đoạn những tập khí còn sót lại như thế nào, đức Phật liễu giải toàn bộ.

Đấy là mười thứ trí huệ lực của A Di Đà Phật. Đã có mười thứ trí huệ lực ấy bèn có oai đức lực. Thiện tri thức nói cho người sắp đọa địa ngục biết mười loại trí lực ấy, lại còn “quảng tán bỉ Phật quang minh thần lực”, [nghĩa là] lại còn tán thán rộng đức Phật ấy, [tức tán thán] A Di Đà Phật (A Di Đà Phật là vô lượng quang), tán thán vô lượng quang minh của A Di Đà Phật. Quang minh có thể hiển lộ năng lực thần kỳ chẳng thể nghĩ bàn. Vì sao phải tán thán năng lực thần kỳ ấy? Vì người ấy đã thấy các thứ lửa trong địa ngục đều ùa tới, chẳng phải là năng lực bình phàm có thể cứu vãn được! Vì thế, phải nói A Di Đà Phật có mười loại lực to lớn, lại còn nói thần lực của quang minh cho tội nhân nghe, ngõ hầu trước hết làm cho tâm lý của người ấy bình ổn.

“Diệc tán Giới, Định, Huệ, Giải Thoát, Giải Thoát Tri Kiến”, tiếp đó, tán thán Giới. “Giới” (戒) chỉ Phật giới, Phật giới thanh tịnh nhất. Vì có những giới ấy, không chỉ là ba nghiệp thân, khẩu, ý của đức Phật chẳng có tội nghiệp, mà hết thảy các tội lỗi đều chẳng có. Lại tán thán định lực của Phật. “Định” là nói trong tâm đức Phật chẳng có một vọng niệm nào! Dấy lên ý niệm đều là ý niệm thanh tịnh, chẳng có lúc nào không ở trong Định. Lại nói Huệ, nói đến trí huệ của Phật. Trí huệ của Phật viên mãn nhất, quang minh nhất. Lũ bình phàm chúng ta nói đến chuyện khai trí huệ, nhưng phàm phu mê hoặc, điên đảo, trí huệ ở chỗ nào? Học Phật khai trí huệ, mở ra một tia ánh sáng, tuyệt vời thay! Trông thấy bản tánh! Khai một chút trí huệ bèn có thể được hưởng thụ to lớn, sẽ chẳng luân hồi trong lục đạo. Thế mà trí huệ của Phật toàn thể là viên mãn rốt ráo. Lại nói đến “giải thoát”. Thân tâm (thân thể và tâm lý) của Phật hết thảy đều chẳng có vướng mắc, còn bọn phàm phu chúng ta giống như bị dây thừng trói chặt, chẳng được tự do. Kẻ bình phàm chẳng biết. [cứ biện bác]: “Quý vị tự hoạt động mà! Cớ sao chẳng thể tự do?” Thật ra, bọn phàm phu chúng ta rất đáng thương! Há có tự do gì đâu? Điều quan trọng nhất là sanh tử chẳng được tự do, ngoài ra, đối với công việc, cuộc sống của chúng ta trong nhân gian này, quý vị sống trong hoàn cảnh nào? Chúng ta có tự do gì? Ra khỏi nước còn hoàn thành đủ thứ thủ tục, còn phải có đủ thứ điều kiện, chỗ nào có thể đến, chỗ nào bị hạn chế chẳng thể đến, đều là chẳng tự do. Đức Phật thì hết thảy đều tự do, chẳng có gì trói buộc! Lại còn có Giải Thoát Tri Kiến, [nghĩa là] đối với chính mình đã hoàn toàn giải thoát, liễu giải toàn bộ, hết thảy được đại tự tại, hoàn toàn liễu giải. Đó là Giải Thoát Tri Kiến. Năm thứ ấy được gọi bằng danh từ Phật học là Ngũ Phần Pháp Thân (năm phần). Năm thứ ấy đều là Pháp Thân của Phật. Pháp Thân của Phật nói tách ra sẽ có năm ý nghĩa, tức năm phần Pháp Thân. Vị thiện tri thức ấy lại còn tán thán năm phần Pháp Thân của A Di Đà Phật, cũng đều nói cho người sắp đọa địa ngục biết.

“Thử nhân văn dĩ”: Sau khi người sắp đọa địa ngục nghe vị thiện tri thức ấy nói về thập lực oai đức, thần lực của quang minh cùng với năm phần Pháp Thân của A Di Đà Phật như trên đây, “trừ bát thập ức kiếp sanh tử chi tội”, “trừ” (除) là diệt trừ, diệt trừ tội sanh tử của người ấy từ tám mươi ức kiếp cho tới nay. Một kỳ sanh mạng của đời người chúng ta là vài chục năm, dài nhất là sống tới một trăm tuổi! Thời gian một trăm năm ngắn ngủi ngần ấy! Từng đời tích lũy lại, thời gian tới tám mươi ức kiếp, sanh mạng trong quá trình dài lâu như vậy đã tạo bao nhiêu tội nghiệp? Tội nghiệp sanh tử đấy nhé! Trong khi ấy, nghe thiện tri thức giảng về oai đức, thần lực v.v… của đức Phật, người ấy lập tức diệt trừ những tội nghiệp đó. “Địa ngục mãnh hỏa” vốn là các thứ lửa trong địa ngục, các thứ lửa mạnh mẽ cùng lúc kéo đến, khi ấy, sẽ “hóa vi thanh lương phong”, lửa dữ biến thành một luồng gió mát lành. Vì sao có thể chuyển biến to lớn như thế? Công đức của đức Phật có sức mạnh chẳng thể nghĩ bàn!

Xem Quán Kinh tới đây, hãy ngẫm xem! Công khóa sớm tối chúng ta niệm A Di Đà Phật. Thông thường, hễ có thời gian rảnh rỗi, trong tâm bèn nghĩ đến A Di Đà Phật, niệm Phật, nhớ Phật. Niệm một câu Phật hiệu chính là “nghe đạo”. Chúng ta dùng cái tâm chí thành để niệm một câu Phật hiệu, có thể tiêu trừ tội sanh tử trong tám mươi ức kiếp y hệt, có sức mạnh to lớn ngần ấy! Do vậy, chúng ta gắng hết sức niệm Phật cho nhiều, niệm một câu Phật hiệu bèn có công đức của một câu Phật hiệu. Có lẽ, quý vị sẽ hỏi: “Chúng ta niệm Phật nhiều ngần ấy, vì sao còn có khá nhiều chướng ngại?” Trong phẩm Phổ Hiền Bồ Tát Hạnh Nguyện của kinh Hoa Nghiêm đã nói rành rẽ: Từ vô thỉ kiếp tới nay, bọn chúng ta luôn tạo nghiệp. Nếu tội nghiệp có hình tướng, tận cùng hư không đều chẳng có cách nào dung nạp. Có thể thấy là chúng ta tạo tội nghiệp quá ư là nhiều. So sánh giữa tám mươi ức kiếp và “từ vô thỉ kiếp”, vẫn chẳng thấm vào đâu! Vì thế, chúng ta niệm một câu Phật hiệu, mặc dầu có thể tiêu khá nhiều tội nghiệp, chúng ta còn có nhiều tội nghiệp chẳng tiêu hơn nữa. Do mối quan hệ này, chúng ta phải dấy lên tín tâm, dấy lên nguyện lực, tận lục niệm như vậy, niệm tự nhiên. Do niệm Phật, tự nhiên là tội nghiệp tiêu trừ, giảm khinh mỗi ngày. Nếu chẳng tiêu trừ được, chúng ta vẫn có thể đới nghiệp vãng sanh, sẽ chẳng có vấn đề gì! Thoạt nhìn, mọi người đều có thiện căn, như người ngu trong kinh này khi lâm chung mới gặp gỡ thiện tri thức, còn mọi người chúng ta hiện thời đang lúc tuổi trẻ, ngày tháng còn dài, nay đã có cơ hội tiếp xúc Phật pháp, học pháp môn Tịnh Độ. Thiện căn ấy chẳng phải là tiểu thiện căn, mà đại thiện căn rất to. Có thiện căn to tát ngần ấy, nếu một mực tinh tấn tu tập, trong tương lai, vãng sanh nhất định là chẳng có vấn đề gì! Trên đây là nói về nguyên nhân vãng sanh, phần kinh văn tiếp theo đây sẽ nói về cái duyên vãng sanh.

(Kinh) Xuy chư thiên hoa, hoa thượng giai hữu Hóa Phật, Bồ Tát, nghênh tiếp thử nhân.

(經)吹諸天華。華上皆有化佛菩薩，迎接此人。

(Kinh: Thổi các hoa trời, trên hoa đều có Hóa Phật, Bồ Tát, nghênh tiếp người này).

“Xuy chư thiên hoa”: Nói tới gió trong mát được biến hóa ra [như đã nói trong đoạn trước] thổi hoa trời từ cõi trời rơi xuống. “Hoa thượng giai hữu Hóa Phật, Bồ Tát”: Trên mỗi hoa, đều có biến hóa Phật và biến hóa Bồ Tát, “Phật” chỉ A Di Đà Phật, “Bồ Tát” là Quán Thế Âm Bồ Tát, Đại Thế Chí Bồ Tát và còn có rất nhiều vị Bồ Tát nữa, đều là thân biến hóa. Những vị Hóa Phật, Hóa Bồ Tát ấy đến “nghênh tiếp thử nhân”, đều đến nghênh tiếp người sắp đọa địa ngục ấy. Người ấy không chỉ đọa địa ngục, mà còn có những vị Hóa Phật đến nghênh tiếp người ấy đến Tây Phương Cực Lạc thế giới. Dưới đây là đoạn thứ ba, nói về sự chánh thức vãng sanh.

(Kinh) Như nhất niệm khoảnh, tức đắc vãng sanh thất bảo trì trung liên hoa chi nội.

(經)如一念頃，即得往生七寶池中蓮華之內。

(Kinh: Như trong khoảng một niệm liền được vãng sanh trong hoa sen nơi ao bảy báu).

Đoạn này nói thời gian vãng sanh hết sức mau chóng. “Như nhất niệm khoảnh”, dường như trong khoảng một niệm. Thời gian dấy một niệm nhanh ngần ấy, chúng ta dấy lên một niệm, thậm chí chính mình còn chưa cảm thấy, gần như vừa niệm ấy vừa xuất hiện [đã vãng sanh xong], nhanh chóng như vậy đó! Trong khoảng một niệm, “tức đắc vãng sanh”, người ấy có thể vãng sanh. Sanh về nơi đó thì sao? “Thất bảo trì trung liên hoa chi nội” (Trong hoa sen nơi ao bảy báu): Vãng sanh trong ao bảy báu của Tây Phương Cực Lạc thế giới. Trong ao bảy báu có rất nhiều hoa sen, [người ấy] sanh trong hoa sen. Kinh văn rất vắn tắt, hễ sanh vào trong hoa sen, hoa sen liền bao phủ người ấy.

(Kinh) Kinh ư lục kiếp, liên hoa nãi phu. Quán Thế Âm, Đại Thế Chí, dĩ phạm âm thanh, an ủy bỉ nhân, vị thuyết Đại Thừa thậm thâm kinh điển. Văn thử pháp dĩ, ứng thời tức phát vô thượng đạo tâm.

(經)經於六劫，蓮華乃敷。觀世音、大勢至，以梵音聲，安慰彼人，為說大乘甚深經典。聞此法已，應時即發無上道心。

(Kinh: Trải qua sáu kiếp, hoa sen mới nở. Quán Thế Âm, Đại Thế Chí dùng tiếng Phạm âm an ủi người đó, vì người đó nói kinh điển Đại Thừa rất sâu. Nghe pháp ấy rồi, ngay lập tức phát vô thượng đạo tâm).

“Kinh ư lục kiếp”: Người vãng sanh ấy trải qua thời gian sáu kiếp dài ngần ấy, “liên hoa nãi phu”, hoa sen bèn nở. Khi hoa sen nở, người ấy chẳng thấy Phật, mà thấy “Quán Thế Âm, Đại Thế Chí” Bồ Tát. Hai vị đại Bồ Tát ấy “dĩ phạm âm thanh”, “phạm âm thanh” là âm thanh thanh tịnh của Phạm Thiên trong thế gian này. Nói đến âm nhạc, âm nhạc trong nhân gian dẫu hay đến đâu đi nữa, vẫn chẳng thể sánh bằng phạm âm. Đó là thanh tịnh, thanh tịnh nhất, đẹp đẽ nhất! Hai vị đại Bồ Tát dùng âm thanh đẹp đẽ giống như phạm âm thanh để “an ủy bỉ nhân”. Không chỉ là an ủi kẻ đó, lại còn “vị thuyết Đại Thừa thậm thâm kinh điển”, vì người ấy giảng kinh điển Đại Thừa rất sâu. “Văn thử pháp dĩ”, người ấy nghe đạo lý trong kinh điển Đại Thừa rất sâu, “ứng thời”, ngay lập tức, vào đúng lúc ấy “tức phát vô thượng đạo tâm”, phát vô thượng đạo tâm chính cái tâm nhất định mong cầu thành Phật, phát tâm thành Phật.

Hạ Phẩm Trung Sanh và Hạ Phẩm Thượng Sanh còn có chỗ khác biệt, quý vị có thể đối chiếu để thấy: Hạ Phẩm Thượng Sanh là sau khi vãng sanh bốn mươi chín ngày, hoa sen mới nở, tức là trải qua bốn mươi chín ngày hoa sen bèn nở. Hạ Phẩm Trung Sanh phải trải qua sáu kiếp hoa sen mới nở. Thời gian lâu hơn bốn mươi chín ngày. Lại nữa, Hạ Phẩm Thượng Sanh phải sau mười tiểu kiếp mới trọn đủ Bách Pháp Minh Môn, nhưng Hạ Phẩm Trung Sanh chẳng trọn đủ Bách Pháp Minh Môn, chỉ nói “nghe pháp xong, phát vô thượng đạo tâm”. Trong phẩm trên, [kinh văn có nói] sau bốn mươi chín ngày, sau khi hoa sen nở, nghe hai vị Bồ Tát thuyết pháp, [hành giả] liền phát vô thượng đạo tâm. Ở đây, là trải qua sáu kiếp mới phát vô thượng đạo tâm, đấy là chỗ khác biệt đôi chút. Phải biết: Thời gian sáu kiếp tuy dài, nhưng ở trong hoa sen còn hơn ở trong hoàng cung của nhân gian rất nhiều. Đừng nói là hoàng cung chẳng sánh bằng hoa sen, ngay cả thiên cung trên cõi trời cũng chẳng sánh bằng hoa sen. Do vậy, tuy hoa sen sáu kiếp mới nở, nhưng ở trong ấy, hết sức hưởng thụ, hết sức sung sướng. Chúng ta phải liễu giải điều này.

(Kinh) Thị danh Hạ Phẩm Trung Sanh giả.

(經)是名下品中生者。

(Kinh: Đó gọi là Hạ Phẩm Trung Sanh).

Sau khi đã nói nhân duyên vãng sanh và lợi ích sẽ đạt được sau khi vãng sanh như trên đây, bèn dùng câu trên đây để kết luận. Đó là Hạ Phẩm Trung Sanh. Hôm nay tôi nói đến chỗ này.