Phật Thuyết Quán Vô Lượng Thọ Phật Kinh Giảng Ký

Tập 25

Thưa các vị giáo sư, các vị đại đức, các vị đồng tu, xin mở kinh bổn, trang mười một, bắt đầu từ dòng thứ tư. Trước hết, tôi niệm một đoạn kinh văn:

(Kinh) Chúng bảo quốc độ, nhất nhất giới thượng, hữu ngũ bách ức bảo lâu. Kỳ lâu các trung, hữu vô lượng chư thiên, tác thiên kỹ nhạc. Hựu hữu nhạc khí, huyền xử hư không, như thiên bảo tràng, bất cổ tự minh. Thử chúng âm trung, giai thuyết niệm Phật, niệm Pháp, niệm tỳ kheo Tăng. Thử tưởng thành dĩ, danh vi thô kiến Cực Lạc thế giới bảo thụ, bảo địa, bảo trì, thị vi Tổng Quán Tưởng, danh đệ lục Quán. Nhược kiến thử giả, trừ vô lượng ức kiếp cực trọng ác nghiệp, mạng chung chi hậu, tất sanh bỉ quốc. Tác thị quán giả, danh vi Chánh Quán. Nhược tha quán giả, danh vi Tà Quán.

(經)眾寶國土，一一界上，有五百億寶樓。其樓閣中，有無量諸天，作天伎樂。又有樂器，懸處虛空，如天寶幢，不鼓自鳴。此眾音中，皆說念佛念法念比丘僧。此想成已，名為麤見極樂世界寶樹寶地寶池，是為總觀想，名第六觀。若見此者，除無量億劫極重惡業，命終之後，必生彼國。作是觀者，名為正觀。若他觀者，名為邪觀。

(Kinh: Trong cõi nước bằng các thứ báu, nơi mỗi khu vực có năm trăm ức lầu báu. Trong các lầu gác ấy, có vô lượng chư thiên trỗi kỹ nhạc trời. Lại có nhạc khí treo lơ lửng trên hư không, như tràng báu cõi trời, không đánh mà tự kêu. Trong các âm thanh ấy, đều nói niệm Phật, niệm Pháp, niệm tỳ kheo Tăng. Tưởng này đã thành thì gọi là “thấy cây báu, đất báu, ao báu về phần thô trong thế giới Cực Lạc”, là phép Tổng Quán Tưởng, gọi là phép Quán thứ sáu. Nếu thấy điều này, sẽ trừ ác nghiệp cực nặng trong vô lượng ức kiếp. Sau khi mạng chung, ắt sanh về cõi ấy. Quán như vậy thì gọi là Chánh Quán. Nếu quán khác đi thì là Tà Quán).

IV.2.2.7. Phép Quán thứ sáu, Tổng Quán

Hôm nay, chiếu theo thứ tự, tôi nói về phép Quán thứ sáu trong mười sáu phép Quán. Phép Quán thứ sáu vẫn thuộc về [quán tưởng] y báo trong thế giới Cực Lạc. Nói “y báo” (依報) là nói tới hoàn cảnh để chúng sanh dựa vào đó mà sanh tồn, như trong thế gian có đại địa nâng đỡ chúng ta. Đó là y báo. Đối với y báo trong thế giới Cực Lạc, trong các phần trước, bắt đầu bằng phép Quán thứ nhất là quán mặt trời lặn, phép Quán thứ hai là quán nước. Sau đấy, nước lại biến thành băng, biến thành lưu ly, toàn thể đại địa trong thế giới Cực Lạc. Quán đại địa đã thành công, bèn quán cây cối trong thế giới Cực Lạc, lại quán ao bảy báu. Quán theo từng bước một, quán cho tới phần được nói trong ngày hôm nay là quán lầu báu trong thế giới Cực Lạc. Phép Quán này là Tổng Quán, quán từ đại địa cho đến ao bảy báu, đối với mỗi phương diện đều phân biệt để quán. Quán đã thành công, hôm nay tổng hợp lại, giống như trong nhà trường học một loại học vấn nào đó, khi giảng được một khoảng thời gian, bèn tổng hợp những điều đã nói trong phần trước để ôn tập. Hôm nay, nói đến phép Quán này, chính là ôn tập tổng hợp [những điều] đã liễu giải về y báo trong thế giới Cực Lạc kể từ khi bắt đầu tác quán cho tới hiện thời.

Ý nghĩa quan trọng nhất trong việc nghiên cứu Quán Kinh là khiến cho chúng ta liễu giải đạo lý trong pháp môn Tịnh Độ của đức Phật. Ngoài ra, nói theo phương diện tu trì: Dùng phương pháp và đạo lý này để giúp chúng ta trì danh niệm Phật, đó là quan niệm trọng yếu nhất. Đã là như vậy, đương nhiên là chúng ta chẳng cần dựa theo phương pháp trong kinh này để tác quán, nhưng lúc bình thường, cần phải chiếu theo trạng huống tốt đẹp đã nói trong kinh văn [để suy tưởng], ý niệm thường đặt nơi thế giới Cực Lạc, như vậy thì sẽ có ích hết sức to lớn cho chúng ta, có thể khiến cho chúng ta trì danh niệm Phật rất dễ đắc nhất tâm bất loạn. Chúng ta phải liễu giải công dụng này. Một điểm nữa là y theo kinh văn để tu Quán, sau khi quán mặt trời lặn [thành công], vì sao có thể thật sự thấy y báo trang nghiêm trong thế giới Cực Lạc? Đó là điều trọng yếu nhất trong Quán pháp. Khi tác quán, ắt phải sửa đổi tâm lý, tâm phải đặt nơi thế giới Cực Lạc, coi chính mình là người trong thế giới Cực Lạc, thế giới Cực Lạc là cố hương sẵn có, [chính mình đang] là người làm khách trong thế giới Sa Bà, [Sa Bà] chẳng phải là chỗ để cư ngụ lâu dài được! Dùng tâm lý ấy để dụng công sẽ tốt đẹp, tín tâm, nguyện lực và công phu trì danh nhất định sẽ tinh tấn cao hơn, chẳng bị thoái chuyển, mà công phu cũng dễ dàng đạt được. Nếu chẳng thay đổi tâm lý, cứ ngỡ thế giới Sa Bà là chân thật, sẽ chẳng thể lìa khỏi thế giới này. Như vậy thì một đóa hoa, một nhánh cỏ trong thế giới Sa Bà đều có thể trói buộc chúng ta, khiến cho chúng ta dây dưa ở nơi đây, làm cách nào cũng chẳng thể vãng sanh thế giới Cực Lạc! Vì vậy, chuyển biến tâm lý hết sức trọng yếu! Hễ tâm chuyển biến, đối với những thứ tốt đẹp đến mấy đi nữa trong thế gian này, [chẳng hạn như xét theo] phương diện tiếng tăm, dẫu làm một vị đại hoàng đế, chúng ta cũng chẳng ham. Về phương diện tiền tài, cho chúng ta vài cái ngân hàng, chúng ta cũng chẳng cần. Những thứ ấy đều là pháp sanh diệt, như kinh Kim Cang đã nói “như mộng, huyễn, bọt, bóng”. Mỗi thứ trong thế giới này đều giống như mộng, huyễn, bọt, bóng, chính mình chẳng thể nắm bắt tí nào. Dẫu nắm được, ngay lập tức tuột mất, trọn chẳng đáng tin cậy! Liễu giải sự thật này, chúng ta hãy nên coi nơi này là chốn tạm trú, chẳng phải là cố hương (sự thật là như thế, chẳng phải là như vậy thì cũng không được). Tâm phải đặt vững nơi thế giới Cực Lạc, nhất tâm niệm Phật trì danh. Hễ dấy khởi Phật hiệu, bèn có thể dấy khởi tín tâm và nguyện lực của chúng ta. Hết thảy đều hồi hướng thế giới Cực Lạc. Tâm lý ắt cần phải điều chỉnh như thế đó.

Chúng ta xem kinh văn: “Chúng bảo quốc độ, nhất nhất giới thượng, hữu ngũ bách ức bảo lâu” (Trong cõi nước bằng các thứ báu, nơi mỗi khu vực đều có năm trăm ức lầu báu). Ba câu này đã nêu ra điểm khái yếu trong phép Tổng Quán. “Chúng bảo quốc độ” là cõi nước được thành tựu bằng các thứ báu. Trong phép Quán trước đó, toàn thể cõi Cực Lạc do các thứ báu hợp thành. Toàn thể đại địa, trên mặt đất, hết thảy đều do các thứ báu hợp thành. Đối với nơi cư trụ và đường sá, mỗi giới hạn đều dùng hoàng kim làm giới tuyến. “Nhất nhất giới thượng, hữu ngũ bách ức bảo lâu”: Chỉ rõ trong giới hạn của mỗi khu (tức là trong phạm vi của một khu vực) có năm trăm ức lầu báu. Lầu cũng là do các thứ báu tạo thành, số đến năm trăm ức. “Nhất nhất giới thượng, hữu ngũ bách ức bảo lâu” chính là nói đến các lầu báu trong toàn thể thế giới Cực Lạc.

“Kỳ lâu các trung, hữu vô lượng chư thiên, tác thiên kỹ nhạc. Hựu hữu nhạc khí, huyền xử hư không, như thiên bảo tràng, bất cổ tự minh” (Trong các lầu gác ấy, có vô lượng chư thiên tấu các kỹ nhạc cõi trời. Lại có các nhạc khí treo lơ lửng trên hư không như tràng báu cõi trời, chẳng tấu mà tự kêu). Đó là âm nhạc trong thế giới Cực Lạc. Trước hết, nói đến âm nhạc trong lầu gác. Trong lầu gác của lầu báu, có vô lượng chư thiên đang “tác thiên kỹ nhạc” (tấu các kỹ nhạc). “Kỹ” (伎) là khéo léo, “kỹ nhạc” (伎樂) là âm nhạc hay khéo. Vì sao trong kinh chỉ nói tới âm nhạc, chẳng nói tới những nghệ thuật khác? Vì nghệ thuật âm nhạc có thể điều hòa tánh tình của con người hữu hiệu nhất, có công hiệu cải biến tâm lý của chúng ta đầy đủ nhất. Trong thế gian này, chúng ta xem những nghệ thuật khác, xem một bức tranh cũng thế, mà xem một bức thư pháp cũng thế, đều chẳng có tác dụng cảm động lòng người như âm nhạc. Âm nhạc lọt vào tai, trong tâm sẽ phát sanh sự biến hóa thuận theo âm nhạc. Âm nhạc trong thế giới Cực Lạc rất nhiều: Tiếng nước chảy cũng là âm nhạc, tiếng gió lùa cũng là âm nhạc. Ở đây, chư thiên tấu kỹ nhạc, tức là “thiên kỹ nhạc”, đúng là quá hay khéo! Nay loại âm nhạc mà chúng ta có thể nghe chính là những thứ do các nhà âm nhạc trong nhân gian dùng ca xướng hoặc tấu các nhạc khí mà thành. Vẫn phải là do một âm nhạc gia thật sự lỗi lạc diễn tấu tác phẩm âm nhạc hay nhất thì mới đáng để thưởng thức. Nếu chẳng phải là do một vị đại âm nhạc gia diễn tấu, lại còn chơi nhạc hiện thời, sẽ chẳng gọi là âm nhạc! Còn thiên nhạc thì sao? Dẫu là âm nhạc do một âm nhạc gia vĩ đại trong nhân gian diễn tấu cũng chẳng thể sánh bằng âm nhạc cõi trời. Ở đây, [kinh văn] nói trong lầu gác nơi thế giới Cực Lạc diễn tấu thiên nhạc, lại còn có bao nhiêu người diễn tấu loại âm nhạc cõi trời ấy? “Hữu vô lượng chư thiên”, [nói] “chư thiên” tức là không chỉ là một vị trời. Lấy ngay Dục Giới Thiên để nói thì có sáu tầng trời, [vậy thì] âm nhạc cõi trời được diễn tấu sẽ là bao nhiêu? Vô lượng! Chẳng thể tính rõ con số! Có chư thiên nhiều ngần ấy tấu nhạc. Trong lầu gác, ngoại trừ những vị trời nhiều ngần ấy đang tấu nhạc, “hựu hữu nhạc khí” (lại có nhạc khí). Trong thế giới này (cõi Sa Bà), nhạc khí có đàn cầm, tiêu, đàn sắt, tỳ bà v.v… cũng chẳng quá mấy chục loại, số lượng lèo tèo! Nhạc khí trong thế giới Cực Lạc chẳng thể kể xiết! Những nhạc khí ấy “huyền xử hư không” (treo lơ lửng trên hư không), quý vị xem đó: Trong thế giới này, chẳng hề có quang cảnh ấy, trong hư không có nhạc khí ư? Nếu có một cây tỳ bà lơ lửng trong hư không, kỳ quái thay! Khắp nơi trên hư không trong thế giới Cực Lạc đều là nhạc khí treo lơ lửng. “Như thiên bảo tràng”: Những nhạc khí ấy treo lơ lửng trong hư không, giống như tràng báu của cõi trời. Ngoài ra, ai khảy tấu những nhạc khí ấy? Trong thế giới [Sa Bà] này, chuông phải có người thỉnh, trống phải có người gõ, giộng chuông, đánh trống; thế giới Cực Lạc thì “bất cổ tự minh” (chẳng tấu mà tự kêu), “cổ” (鼓) là khảy gõ. “Bất cổ” (不鼓) là chẳng cần phải khảy, gõ, chẳng cần đến sức người, nhạc khí tự động tấu nhạc, [đó là ý nghĩa của chữ] “tự minh” (自鳴). Chúng ta chỉ có thể tưởng tượng tình hình này, trong thế giới Sa Bà chẳng có [chuyện ấy].

Phải thấy rõ từng tầng lớp trong kinh văn: Chư thiên diễn tấu âm nhạc trong lầu gác; nhạc khí treo lơ lửng trong hư không ở ngoài lầu gác. Đấy là hai tầng. Nhạc khí ở bên ngoài giống như tràng báu cõi trời, không gõ mà tự kêu, âm nhạc tự nhiên, đương nhiên là càng hay! Nhạc do chư thiên tấu trong lầu gác là thiên nhạc, thiên nhạc rốt cuộc hay đẹp ở chỗ nào? Chúng tôi nêu một tỷ dụ. Âm thanh xướng tán trong đạo tràng được gọi là “phạm âm” (梵音). “Phạm” là thuộc về cõi trời. Thuở đó, âm nhạc hay nhất tại Ấn Độ là phạm âm trên cõi trời. Vì sao người Ấn Độ biết phạm âm trên cõi trời? Vì người học Phật và tu những tôn giáo khác tại Ấn Độ vào thuở đó đều có công phu khá sâu. Người có công phu sâu đích thân nghe âm nhạc cõi trời, ghi chép lại, diễn tấu, ca xướng trong nhân gian, gọi nó là “phạm âm”, [nghĩa là] âm thanh thanh tịnh. Chúng ta nghe các loại tán tụng trong đạo tràng, nghe xong bèn dấy khởi đạo tâm, trong tâm tự nhiên rất thanh tịnh. Do vậy, có thể suy ra để thấy: Thiên nhạc tuyệt đối chẳng giống như âm nhạc trong nhân gian, nó có thể “tịnh hóa” cái tâm của chúng ta, tức là trong tâm được cảm hóa thanh tịnh. Nhìn vào hai đoạn trên đây, trong tâm bèn suy nghĩ: Đấy chỉ là một lầu gác trong ấy, trong mỗi “giới” (界, tức là trong một khu vực) có năm trăm ức lầu báu. Có bao nhiêu “giới”? Chẳng thể kể xiết! Trọn khắp thế giới Cực Lạc đều có lầu báu, âm nhạc cũng đều trọn khắp mọi nơi. Trong tâm chúng ta, phải có cách nghĩ như vậy. Lầu báu ở khắp mọi nơi trong toàn thể thế giới Cực Lạc, khắp mọi nơi đều là thiên nhạc và nhạc khí tự nhiên diễn tấu. Diễn tấu những thứ âm nhạc ấy có lợi ích gì? Tiếp đó, [kinh văn] đã nói rõ:

“Thử chúng âm trung, giai thuyết niệm Phật, niệm Pháp, niệm tỳ kheo Tăng” (Trong các âm thanh ấy, đều nói niệm Phật, niệm Pháp, niệm tỳ kheo Tăng). Nghe những thứ âm nhạc ấy, hoàn toàn chẳng phải chỉ là cảm thấy êm tai mà thôi. Chúng ta nghe âm nhạc trong thế giới này, trong tâm chỉ cảm thấy rất đẹp, rất hay, nhưng âm nhạc trong thế giới Cực Lạc không chỉ là mỹ cảm, mà còn có thể tuyên dương pháp âm. Trong nhiều thứ âm nhạc như vậy, có ý nghĩa được bao hàm trong ấy, ý nghĩa gì vậy? Âm nhạc ấy có thể khiến cho người trong thế giới Cực Lạc sau khi nghe xong, tự nhiên phát khởi cái tâm niệm Tam Bảo, tự nhiên có ý niệm niệm Phật, niệm Pháp, niệm tỳ kheo Tăng. Loại âm nhạc này thật sự tốt đẹp! Trong thế giới này, ngoài các thứ xướng tán trong đạo tràng ra, trong các thứ âm nhạc thường nghe ngoài đời, có loại nào có công dụng [phát khởi đạo tâm] như vậy? Âm nhạc [trong cõi Cực Lạc] dạy chúng ta niệm Tam Bảo. Trong phép Quán trước đó, chúng ta đã

liễu giải Tam Bảo:

1) Niệm Phật, Phật là Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Hễ niệm Phật, trong tâm hướng đến giác ngộ. Hễ giác ngộ, những tà tri tà kiến trong thế gian sẽ tự nhiên chẳng dấy khởi. Vì thế, trong cái tâm niệm Phật, sẽ dấy lên sự giác ngộ.

2) Niệm Pháp, Pháp là phương pháp tu trì, bao gồm các đạo lý và các thứ phương pháp. Liễu giải pháp, sẽ có thể đoạn trừ các thứ mê hoặc, điên đảo và phiền não. Ai nấy đều có vô cùng vô tận phiền não. Chẳng có Phật pháp, sẽ chẳng thể đoạn những phiền não ấy. Niệm Pháp có thể đoạn phiền não. Hễ đoạn phiền não, sẽ có thể minh tâm kiến tánh, tức là sẽ có thể thành Phật.

3) Niệm Tăng, “Tăng” là nói khi đức Phật chẳng còn tại thế, Tăng là người có thể truyền pháp cho người khác biết tới [Phật pháp] (hóa độ chúng sanh phải cậy vào Tăng Bảo). Niệm Tăng, cung kính Tăng là học pháp. Tăng lại đại diện cho phước điền. Gieo phước giống như gieo trồng trong ruộng. Niệm Tăng là gieo trồng nơi vô thượng phước điền, có thể đạt được các thứ phước báo. Đối với người niệm Phật, đạt được phước báo rất quan trọng! Rất nhiều người niệm Phật, niệm đến khi tương lai sắp vãng sanh bèn gặp đủ mọi nỗi chướng ngại, điều này chứng tỏ [người ấy] phước báo không đủ. Người có phước báo thường là có rất ít chướng ngại, tu trì rất thuận lợi, tới khi lâm chung, cũng chẳng có các thứ chướng ngại. Đó là phước báo. Niệm Tăng sẽ có những thứ phước báo ấy.

Sau khi đã vãng sanh Cực Lạc, vẫn phải niệm Tăng, vẫn cần có phước báo. Vì sao? Ngoài việc chính mình tiếp tục tu cao hơn cho đến khi thành Phật ra, trong tương lai, sẽ độ chúng sanh. Để hóa độ chúng sanh, cũng cần phải có phước báo. Có đủ phước báo, nếu như chúng ta khuyên kẻ khác niệm Phật, quý vị vừa khuyên, người ta liền tin tưởng, chịu niệm Phật, chứng tỏ quý vị có phước báo, có thể độ chúng sanh. Chẳng đủ phước báo, khuyên người khác niệm Phật, người ta chẳng chịu niệm, chứng tỏ là [bản thân chúng ta] hành Bồ Tát đạo có chướng ngại, chẳng đủ phước báo! Vì vậy, đến thế giới Cực Lạc, vẫn phải tiếp tục tu phước báo. Lại nói theo một tầng ý nghĩa sâu hơn, đến thế giới Cực Lạc, Tam Bảo như chúng ta đang nói hiện thời chính là Biệt Thể Tam Bảo. Nói đến chỗ sâu nhất, sẽ là: Ngay trong một niệm của chúng sanh, đã trọn đủ Phật, Pháp, Tăng, bản tánh của chúng ta là Phật. Trong bản tánh có các pháp, tức là pháp để giác ngộ. Bản tánh chính là Tăng. Phật, Pháp, Tăng Tam Bảo Nhất Thể, đều trọn đủ trong tâm tánh của chúng ta. Do vậy, niệm Tam Bảo trong thế giới Cực Lạc chẳng giống như niệm Tam Bảo trong thế gian này. Ở trong thế giới [Sa Bà] này, mà có thể cung kính niệm Biệt Thể Tam Bảo sẽ là rất khá, sẽ là bậc cao nhân, công phu tu trì rất lỗi lạc! Tạm thời chẳng nói đến Nhất Thể Tam Bảo, ở trong thế giới này mà nói Nhất Thể Tam Bảo thì sẽ chẳng thực hiện được. Chỉ có thể nói tới Biệt Thể Tam Bảo, trông thấy tượng Phật trong chánh điện của chùa miếu bèn coi như Phật thật sự, niệm Phật, lạy Phật. Thấy kinh điển, bèn cung kính tôn kính kinh (tôn kính Pháp). Thấy Tăng Bảo bèn cung kính kính trọng Tăng. Có thể gìn giữ chữ Kính này, chúng ta sẽ có thể khai trí huệ.

“Thử tưởng thành dĩ, danh vi thô kiến Cực Lạc thế giới bảo thụ, bảo địa, bảo trì” (Tưởng này đã thành, gọi là thấy cây báu, đất báu, ao báu trong thế giới Cực Lạc về phần thô). Câu nói tổng quát trong đoạn Tổng Quán này được dùng làm tiểu kết, tức là: Sau khi đã thành tựu phép quán tưởng này, sẽ gọi là “thô kiến Cực Lạc thế giới”. Nói “thô kiến” (粗見), nghĩa là thấy khái lược, chẳng phải là thấy tường tận. Thấy tường tận thì do tâm lý và tâm nhãn của chúng sanh trong thế giới này quá nhỏ, tưởng tượng nhiều như vậy, cặn kẽ như vậy, đơn giản là chẳng thể dung nạp, chỉ có thể “thô kiến”, tức là thấy đại khái cây báu, đất báu, và ao báu trong thế giới Cực Lạc như đã nói trong phần trước. Trong phần trước, đã nói khá chi tiết, ở đây là Tổng Quán, tức là chỉ nắm lấy những điều quan trọng khái lược, nghĩa là: Thế giới Cực Lạc là một thế giới lưu ly, toàn thể đại địa là lưu ly. Điều trọng yếu nhất trên khối lưu ly ấy là cây báu. Kế đó là đất báu. Trên đất báu, vạch ra giới tuyến, và ao sen bảy báu. Hãy nắm chắc mấy điểm quan trọng này, suy nghĩ từng tầng một. Câu này bao gồm những hoàn cảnh đã được quán thành công trong phần trước: Ao báu, đất báu, cây báu đều đã được nói trong phần trước; ở đây là phần tiểu kết luận. Do trong phần trước đã quán, hễ nhắc tới cây báu, trong tâm ngay lập tức nghĩ tới tình huống của cây báu như đã nói trong phần trước. [Đối với] đất báu, cũng là như vậy. Như trong phần trước đã nói tới ao báu, mười bốn con kênh, ao có nước tám công đức, đáy kênh có kim cang nhiều màu, nước chảy rót quanh hoa sen. Hễ nhắc tới ao báu, sẽ tưởng đến toàn thể [những điều] liên quan đã được nói trong phần trước. Đó là một điểm quan trọng.

Lại nữa, chúng ta phải liễu giải: Xem kinh văn thì phải “tùy văn nhập quán”, [nghĩa là] thuận theo những đạo lý do kinh văn đã nói, tâm bèn suy tưởng, quán tưởng. Khi quán tưởng, tâm nhất định phải rộng mở! Cái tâm hiện thời của chúng ta quán kiểu nào cũng chẳng thể quán được, vấn đề ở chỗ nào? Do chẳng mở rộng tâm lượng. Nhất định là phải mở rộng tâm lượng. Tâm chẳng rộng mở, chúng ta ngỡ đại địa trong thế gian này to ngần ấy, chẳng biết: Toàn thể địa cầu đặt trong ao sen của thế giới Cực Lạc, sẽ chẳng thấy đâu hết! Đối với từng cánh sen, chúng ta ngỡ diện tích của Đài Loan cũng khá lắm, thế mà đặt [Đài Loan] vào trong một cánh hoa sen nơi ao bảy báu, chỉ sợ vẫn là chẳng thấy chi cả! Cây cao bao nhiêu do tuần, đối với một phiến lá trên cây, cậy vào tâm lượng [hẹp hòi] của chúng ta [trong hiện tại], sẽ chẳng trông thấy ngằn mé. Do vậy, nhất định là phải mở rộng tâm lượng.

Mở rộng cái tâm như thế nào? Tâm chúng ta chẳng mở rộng, vấn đề ở chỗ nào? Trong quá khứ, mỗi lần thầy chúng ta khai thị trong Phật Thất, nói đến cuối cùng, lão nhân gia đều bảo: “Buông xuống vạn duyên, một câu Phật hiệu một mực trì mãi”. Nhất loạt dặn dò mấy câu như thế đó! Bất luận chúng ta trì danh niệm Phật, hay nghiên cứu Quán Kinh, ý niệm của chúng ta phải đặt nơi thế giới Cực Lạc, cũng [có nghĩa là] phải buông xuống hết thảy mọi duyên trong thế giới này, phải buông xuống vạn duyên. Chẳng buông xuống vạn duyên, tâm sẽ bị các thứ nhân duyên trong thế giới này che lấp, chẳng có cách nào tiếp xúc và cảm ứng thế giới Cực Lạc. Vấn đề ở ngay chỗ này. Do vậy, điều quan trọng nhất là chúng ta nghiên cứu kinh này, nhất là khi trì danh, nhất định phải buông xuống vạn duyên. Bất luận thế giới này tốt đẹp cỡ nào, cố nhiên là chẳng tham luyến nó. Đối với chuyện khổ sở nhất, chẳng tốt đẹp nhất trong thế giới này, chúng ta cũng chẳng cần đau khổ vì nó. Chúng ta vốn giống như khách qua đường trong thế giới này, chẳng phải là dân cư đã lâu, đau khổ vì những giả tướng sanh sanh diệt diệt ấy để làm gì? Hãy buông hết thảy xuống! Thuận cảnh cũng thế, mà nghịch cảnh cũng thế, hết thảy đều buông xuống! Mở mang tâm lượng như vậy. Hễ tâm rộng mở, trông thấy cây báu trong thế giới Cực Lạc cũng thế, đất báu cũng thế, ao báu cũng thế, chúng to ngần nào, quý vị sẽ có thể thấy nó to ngần ấy. Đó là điểm quan trọng nhất.

“Thị vi Tổng Quán tưởng, danh đệ lục Quán” (Đó là phép quán tưởng Tổng Quán, gọi là phép Quán thứ sáu). Những điều đã nói trên đây, từ cõi nước bằng các thứ báu cho đến thấy đại lược cây báu, đất báu, ao báu trong thế giới Cực Lạc, được gọi là phép quán tưởng Tổng Quán, tức là đối với những điều quán tưởng đã nói trong phần trước, đều gộp chung lại để quán tưởng, mệnh danh là phép Quán thứ sáu. [Các phép Quán y báo] nói đến đây là hết. Đã quán tưởng toàn thể y báo trong thế giới Cực Lạc xong, tiếp theo đây, sẽ nói về chánh báo trang nghiêm, [tức

là] nói cách quán A Di Đà Phật và các vị đại Bồ Tát như thế nào. Ở đây, dùng câu nói “danh đệ lục Quán” để tổng kết.

“Nhược kiến thử giả, trừ vô lượng ức kiếp cực trọng ác nghiệp, mạng chung chi hậu, tất sanh bỉ quốc” (Nếu thấy những điều này, sẽ trừ ác nghiệp cực nặng trong vô lượng ức kiếp, sau khi mạng chung, ắt sanh về cõi ấy). Đoạn này nói đến sự thành tựu trong quán tưởng, trông thấy cây báu, đất báu, ao báu v.v… trong thế giới Cực Lạc, được nhiều lợi ích ngần ấy. “Nhược kiến thử giả” (Nếu thấy những điều này), [nghĩa là] có thể quán thành công những điều đã nói trên đây, sẽ có thể thấy đại lược thế giới Cực Lạc. Tuy là thấy đại lược thế giới Cực Lạc, đã tuyệt diệu lắm rồi! Trông thấy đại lược tình hình của cây cối, đất đai, và ao nước trong thế giới Cực Lạc, sẽ đạt được lợi ích là có thể trừ ác nghiệp cực nặng. Chúng ta là chúng sanh phàm phu trong thế gian này, chẳng có ai không tạo ác nghiệp. Ác nghiệp có nặng và nhẹ. Ác nghiệp nặng nề, nói theo Ngũ Giới cũng thế, mà nói theo Bồ Tát Giới cũng thế, mọi người đều biết “giết, trộm, dâm” đều là ác nghiệp nặng nề. Nếu nói đến [ác nghiệp] cực trọng, trong phần trước của bộ kinh này đã nói: Giết cha là ác nghiệp cực trọng. Vào thời đại loạn lạc ở Trung Hoa thuở xưa, những đứa loạn thần tặc tử giết cha, giết vua cũng là tạo ác nghiệp cực trọng. Trong thế gian này, vì sao có lắm kẻ tạo ác nghiệp cực nặng dường ấy? Chủ yếu là do tâm tham quá nặng! Tham, sân, si, mạn, nghi: Tham là tâm tham, Si là ngu si, chẳng thấy rõ sự thật, Mạn là tự mình ngạo mạn, khinh thường kẻ khác, cứ nghĩ ý kiến của chính mình là đúng, người khác đều sai be bét. Tâm sân hận lại càng tệ hơn, lại còn có nghi hoặc (hoài nghi). Bất cứ chúng sanh nào cũng đều có những phiền não cực nặng ấy, hễ có cơ hội bèn tạo ác nghiệp. Chúng ta trông thấy những kẻ loạn thần tặc tử giết cha, giết vua trong lịch sử, đừng có thấy họ làm chuyện đó, còn chúng ta chẳng làm, bèn cảm thấy chính mình lỗi lạc lắm. [Thật ra, chúng ta không làm là vì] chẳng có cơ hội! Hễ có cơ hội, sẽ giết vua, giết cha giống hệt! Trong lịch sử, Đường Thái Tông là một vị hoàng đế tốt, do tranh đoạt ngôi vua mà giết chết anh mình, tạo thành trọng tội cực nặng! Trong lịch sử, cùng một gia tộc, anh em do tranh giành ngôi vị đế vương bèn thù hận, sát hại nhau rất nhiều! Có lớn hay nhỏ, lớn thì tạo đại tội nghiệp, nhỏ thì tạo tiểu tội nghiệp. Nói chung, trong thế gian này, chỉ cần là phàm phu, ai nấy đều có thể tạo ác nghiệp trọng đại.

Nếu có thể thấy đại lược thế giới Cực Lạc, sẽ có thể trừ được ác nghiệp cực trọng ấy. Không chỉ là diệt trừ, lại còn là diệt trừ ác nghiệp trong đời đời kiếp kiếp từ vô lượng ức kiếp tới nay, hãy nghĩ đi! Trong vài chục năm ngắn ngủi, chúng ta đã tạo ác nghiệp khôn xiết, huống hồ là nhiều đời nhiều kiếp chồng chất! Ác nghiệp đã gây tạo, tích lũy trong vô lượng ức kiếp, hễ có thể thấy đại lược thế giới Cực Lạc, bèn có thể diệt trừ. Hãy ngẫm xem lợi ích ấy to cỡ nào? Hơn nữa, càng quan trọng hơn là “mạng chung chi hậu, tất sanh bỉ quốc” (sau khi mạng chung, ắt sanh về cõi ấy). Mỗi người chúng ta bất luận thọ mạng dài cỡ nào, nói theo thọ mạng của kẻ bình phàm, có người thọ bảy mươi mấy tuổi, có người tám mươi mấy tuổi, cũng có người sống hơn trăm tuổi. Dẫu sống hơn trăm năm, vẫn có lúc kết thúc. Sau khi mạng chung, rốt cuộc những kẻ bình phàm ấy sẽ đến nơi đâu? Họ chẳng biết! Người học Phật mà chẳng học Tịnh Độ Tông, chẳng hoàn toàn đoạn Kiến Tư Hoặc, sẽ lập tức đến nơi đâu? Họ cũng chẳng nắm chắc. Ưu điểm của pháp môn Niệm Phật trong Tịnh Độ Tông là như thế này: Sau khi mạng chung, sẽ có chỗ quy túc, trở về nơi đâu? Về nhà, tức là trở về thế giới Cực Lạc. Thế giới Cực Lạc là nhà của chính mình. Do đó, sau khi mạng chung, “tất sanh bỉ quốc”, [nghĩa là] tất nhiên vãng sanh thế giới Cực Lạc. Nếu chẳng có công phu ấy, dẫu muốn về nhà, sẽ có đủ mọi nỗi chướng ngại, chẳng quay về được, vẫn là chẳng được rồi! Ắt phải quét sạch chướng ngại (kể cả ác nghiệp), hết thảy đều trừ khử sạch. Sau khi mạng chung, tất nhiên là nhất định có thể sanh về thế giới Cực Lạc. Hễ sanh về thế giới Cực Lạc, đương nhiên là thoát khỏi lục đạo luân hồi trong thế gian. Càng đáng quý hơn nữa là sanh về cõi kia sẽ có thể thành Phật rất mau chóng! Ở trong thế giới này, chúng ta tu hành thành Phật khó khăn như thế đó! Thích Ca Mâu Ni Phật tu hành thành Phật trong thế gian này, phải mất ba đại A tăng kỳ kiếp, nhọc nhằn thay! Kẻ bình phàm có thể làm được hay không? Đến thế giới Cực Lạc sẽ có chuyện tốt đẹp như thế ấy! Đoạn này nói đến lợi ích sẽ đạt được [do tu phép Quán này].

“Tác thị Quán giả, danh vi Chánh Quán. Nhược tác tha quán, danh vi Tà Quán” (Quán như vậy thì gọi là Chánh Quán. Nếu quán khác đi, sẽ gọi là Tà Quán). Đoạn này phân định Quán có chánh và tà. Tà là gì? Hoàn toàn chiếu theo phương pháp ở đây để dụng công, để quán, thì gọi là Chánh Quán. Nếu sử dụng phương pháp chẳng đúng pháp, “không đúng pháp” là chẳng giống như kinh dạy, thì gọi là “tha quán”. Tha Quán (quán khác đi) chính là Tà Quán! Tà Quán sẽ hại người! Tà Quán không chỉ là chẳng thể trừ khử ác nghiệp cực nặng nhiều ngần ấy, thậm chí còn tạo ác nghiệp. Tà và chánh hết sức trọng yếu, nói như thế nào? Tuy chúng ta trì danh niệm Phật, chẳng tu pháp Quán này, nhưng chúng ta chẳng thể không liễu giải. Nếu chúng ta chẳng liễu giải pháp Quán Tưởng Niệm Phật, hiện thời, khắp nơi người ta đều nói: “Quán như thế này, Quán như thế nọ, phương pháp rất nhiều”. Còn nói: “Có thể thành tựu rất nhanh, không tin thì hãy hành thử xem!” Họ có lắm cách nói, dẫn dụ học nhân học theo họ. Nhưng nếu bảo họ mở Quán Kinh ra xem, nêu câu hỏi yêu cầu họ giải thích, ngay cả văn tự trong kinh văn họ cũng chẳng thông! Hiện thời, hạng người như vậy đông lắm! Nếu chúng ta chưa từng xem kinh văn, chưa nghiên cứu, chẳng liễu giải, nghe lời lẽ dường như đúng nhưng thật ra sai be bét ấy, sẽ suy nghĩ: “Chính mình trì danh niệm Phật đã lâu như vậy, dường như chẳng đạt được cảnh giới chi hết, cũng chẳng có tiến bộ chi cả. Người ta đã nói [tu Quán] tốt đẹp dường ấy, thành tựu nhanh như vậy, hãy thử học xem sao”. Hễ học thử tức là đã mắc lừa mất rồi! Đã bước vào đường tà, đáng sợ lắm! Phải liễu giải điều này!

Sau khi chúng ta đã liễu giải phương pháp được dạy trong Quán Kinh, ngàn muôn phần đừng xem nhẹ cách tu Quán. Cố nhiên là chúng ta chẳng học theo Tà Quán do kẻ khác nói, [thế nhưng] chính mình dựa theo kinh này để tự tu, có được hay không? Cũng chẳng thể làm như vậy được! Chuyện này giống như chúng ta học bơi lội, mở sách dạy bơi ra xem, có bơi được hay không? Vô dụng! Thật sự học bơi thì vẫn phải được chỉ dạy tập luyện bơi lội từng bước một mới được! Chẳng được chỉ dạy, rèn luyện về bơi lội, nhảy ùm ngay xuống nước, chẳng thể nào không chết đuối! Cùng một đạo lý, nếu chúng ta học pháp môn quán tưởng mà chẳng có một vị thiện tri thức từng thật sự tu Quán, thật sự quán thành công chỉ dạy, ngàn muôn phần đừng tự mình tu mù luyện đui! Trước hết, phải liễu giải: Chớ nên tin theo tà thuyết của những kẻ bên ngoài. Kế đó, phải liễu giải: Tuy hiểu phương pháp, chớ nên tự học, chúng ta phải kiên trì học Trì Danh Niệm Phật. Nhưng thông hiểu phương pháp và đạo lý trong Quán Kinh, sẽ có ích, cũng có nghĩa là khi tâm niệm của chúng ta không niệm Phật, trong tâm hãy tưởng hoàn cảnh tốt đẹp trong thế giới Cực Lạc, chẳng có vấn đề gì! Quen thuộc với hoàn cảnh ấy, trong tương lai, khi mạng chung, hễ vãng sanh bèn “tựu lộ hoàn gia” (就路還家, theo đường về nhà). Tổ sư nói như vậy, vãng sanh bèn hết sức thuận lợi!

Tập 26

Thưa các vị giáo sư, các vị đại đức, các vị đồng tu, xin mở kinh bổn, trang mười một, bắt đầu từ hàng cuối cùng. Tôi đọc trước một đoạn kinh văn:

(Kinh) Phật cáo A Nan, cập Vi Đề Hy: “Đế thính, đế thính, thiện tư niệm chi, ngô đương vị nhữ phân biệt giải thuyết trừ khổ não pháp. Nhữ đẳng ức trì, quảng vị đại chúng, phân biệt giải thuyết”.

(經)佛告阿難，及韋提希：諦聽諦聽，善思念之，吾當為汝分別解說除苦惱法。汝等憶持，廣為大眾，分別解說。

(Kinh: Đức Phật bảo A Nan và Vi Đề Hy: “Lắng nghe, lắng nghe! Hãy khéo suy niệm. Ta sẽ vì các vị phân biệt, giải nói cách trừ khổ não. Các vị hãy nên ghi nhớ, gìn giữ, rộng vì đại chúng phân biệt, giải nói”).

IV.2.2.8. Phép Quán thứ bảy, Hoa Tòa Quán

Bộ kinh này có tất cả mười sáu phép Quán; trong phần trước đã nói sáu phép Quán. Phép Quán thứ sáu là Tổng Quán, quán chung y báo trong Tây Phương Cực Lạc thế giới, tức là toàn thể hoàn cảnh trong thế giới Cực Lạc, từ quán mặt trời lặn cho đến đại địa, ao báu, và cây cối v.v… trong thế giới Cực Lạc. Sau khi đều đã quán xong, cho đến [phép Quán] được nói trong lần trước chính là tổng hợp lại để quán tưởng lần nữa. Hôm nay, lại bắt đầu sang một giai đoạn mới, nói về chánh báo. “Chánh báo” (正報) là nói tới A Di Đà Phật và các vị đại Bồ Tát trong thế giới Cực Lạc. Quán chánh báo tinh vi, kín nhiệm hơn y báo đã nói trong những phần trước. Do vậy, đây là một giai đoạn khác. Xét theo phương diện dụng công trong phương pháp Quán thì càng phải chuyên tâm hơn!

Phép Quán thứ bảy là quán chánh báo, nhưng vẫn chưa nói đến thân tướng của đức Phật, mà trước hết là quán tọa vị để ngồi của đức Phật. Phép Quán này có tên là Hoa Tòa Quán. Phải quán theo thứ tự. Chẳng có thứ tự, sẽ không thể quán được. Trước hết là phải quán minh bạch hoa tòa (“hoa” là hoa sen), tức là tòa hoa sen của đức Phật, sau đấy mới quán thân Phật. Do vậy, phép Quán này được gọi là Hoa Tòa Quán (華座觀).

Trước hết, chúng ta xem đoạn kinh văn thứ nhất: “Phật cáo A Nan cập Vi Đề Hy”, Thích Ca Mâu Ni Phật bảo hai vị tôn giả A Nan và phu nhân Vi Đề Hy, “đế thính, đế thính”, [nghĩa là] phải dụng tâm khéo nghe, “thiện tư niệm chi”, [nghĩa là] nghe xong, còn phải khéo suy niệm. “Thiện tư niệm” là khéo nghiên cứu, suy nghĩ. Học Phật pháp là Văn, Tư, Tu. “Đế thính, đế thính” thuộc về phương diện Văn. “Thiện tư niệm chi” là Tư. Suy nghĩ, nghiên cứu đạo lý và phương pháp đã được nghe, cần phải dụng tâm suy xét. Sau khi suy xét, tu trì mới có thể đúng pháp. Chẳng có Văn và Tư, sẽ chẳng có cách nào Tu. Vì thế, ở đây nói là “đế thính, đế thính, thiện tư niệm chi” (lắng nghe, lắng nghe, hãy khéo suy niệm). “Ngô đương vị nhữ phân biệt giải thuyết” (Ta sẽ vì người phân biệt, giải nói), “ngô” (吾, ta) là Thích Ca Mâu Ni Phật tự xưng, xưng hô chính mình, “đương vị nhữ”: Sẽ vì quý vị. “Phân biệt giải thuyết”: Giải nói từng tầng một! Giải nói những gì? “Trừ khổ não pháp” (Cách trừ khổ não). Trong phần trước, phu nhân Vi Đề Hy đã nói: Thế gian này quá khổ, muốn tìm một chỗ chẳng có khổ não. Do vậy, đức Phật phải phân biệt, giải nói pháp trừ khổ não. Nói cách khác, phương pháp này có thể diệt trừ khổ não. “Nhữ đẳng ức trì”, “nhữ đẳng” (汝等) là các vị, chỉ tôn giả A Nan và phu nhân Vi Đề Hy, “ức trì” (憶持) nói gộp chung với “đế thính, đế thính” tức Văn và “thiện tư niệm chi” tức Tư trong phần trước thì Ức Trì là Tu. Ba bộ phận Văn, Tư, Tu đều bao gồm trong ấy. Ức Trì để làm gì? “Quảng vị đại chúng, phân biệt giải thuyết” (Rộng vì đại chúng, phân biệt giải nói): Dùng pháp trừ diệt khổ não do ta đã nói để học, trải qua sự tu học Văn Tư Tu, sau đấy, sẽ độ chúng sanh rộng khắp, rộng vì đại chúng phân biệt giải nói.

Trong đoạn kinh văn này, có những danh từ chúng ta phải đặc biệt chú ý; nếu không, sẽ chẳng thể liễu giải thâm nhập ý nghĩa trong kinh. Ví như đã nói xong mấy phép Quán trong phần trước, tới đây bèn đặc biệt nói “đế thính, đế thính”, vì đây là một giai đoạn khác: Sẽ quán chánh báo. Quán chánh báo chẳng giống như y báo. Đương nhiên là y báo cũng chẳng dễ quán, nhưng so sánh giữa y báo và chánh báo, y báo thô thiển hơn một tí. Ví như so sánh giữa thế giới, núi, sông, đại địa và thân người, nghiên cứu núi, sông, đại địa sẽ dễ hơn nghiên cứu thân người. Rốt cuộc là núi, sông, đại địa thô thiển hơn! Nếu nghiên cứu thân người, nói theo phương diện sinh lý thì đã có nghiên cứu. Thân thể có các thứ bệnh trạng, bệnh do đâu mà có? Mãi cho đến hiện thời, rất nhiều loại bệnh tật vẫn chưa tìm ra nguyên nhân, có thể thấy là khó khăn [đến mức độ nào]. Đấy vẫn là xét theo phương diện sinh lý. Nói theo phương diện tâm lý và tinh thần, con người có lúc vui sướng, có lúc buồn khổ. Nho gia nói “hỷ, nộ, ai, lạc” (mừng, giận, buồn, vui), những thứ tình tự tâm lý ấy, đừng nói là kẻ khác chẳng có cách nào nghiên cứu, ngay cả chính mình mong hiểu rõ, muốn khống chế, đều rất khó! Có thể thấy là chánh báo khó hơn y báo rất nhiều! Do vậy, muốn thực hiện công phu tác quán, đã quán thành công y báo trong phần trước, cũng thấy hoàn cảnh trong Tây Phương Cực Lạc thế giới tốt đẹp ngần ấy, quan trọng nhất vẫn phải là quán chánh báo. Chánh báo vi tế hơn y báo, cho nên càng khó quán. Do vậy, trước hết, đức Phật bảo tôn giả A Nan và phu nhân Vi Đề Hy: “Đế thính, đế thính”. Nói “đế thính” (諦聽) có nghĩa là bảo [hai vị ấy và những người sẽ tu pháp Quán này trong tương lai] phải hoàn toàn dốc hết tinh thần tập trung, phải nghe lời Phật dạy sao cho hoàn toàn rõ ràng, tâm tư chớ nên rong ruổi tán loạn. Nghe xong, còn phải khéo suy niệm. Sau khi nghe xong pháp này, hoàn toàn chẳng phải là nghe rồi bèn hiểu rõ ngay, trong tâm còn phải khéo suy xét: Vì sao đức Phật phải giảng pháp này? Rốt cuộc là tốt đẹp ở chỗ nào? Dụng công như thế nào? Đều suy xét những điều ấy! Vì thế, khi sắp nói đến phép Quán chánh báo mới đặc biệt thêm vào từ này (“đế thính”) khiến cho họ chú ý nghe. Sau khi nghe xong, còn phải khéo suy xét.

Tiếp đó, nói: “Ngô đương vị nhữ phân biệt, giải thuyết trừ khổ não pháp” (Ta sẽ vì các vị phân biệt, giải nói cách trừ khổ não). Đối với chữ “khổ não” (苦惱) trong câu “trừ khổ não pháp”, “khổ” (苦) là thống khổ, “não” (惱) là phiền não. Chúng sanh trong thế giới Sa Bà, bất luận là bất cứ chúng sanh nào cũng đều có khổ não. Khổ não có thể nói theo hai phương diện là y báo và chánh báo. Y báo là hoàn cảnh của chúng sanh, hoàn cảnh cũng tạo cho chúng ta đủ mọi nỗi khổ não. Ví như xét theo phương diện thời tiết thì có gió, mưa, lạnh, nóng, sớm, tối, ấm v.v… sai khác quá lớn (buổi sáng và buổi tối rất lạnh, giữa trưa lại rất nóng), người trẻ tuổi chẳng cảm thấy, chứ năng lực thích ứng nơi thân thể người già khá kém, sẽ cảm nhận đủ mọi nỗi khổ não. Ở đây, chỉ nêu ra một phương diện mà thôi! Lại ví như động đất, bão lốc, thủy tai, hạn hán v.v… rất nhiều! Chẳng có chỗ nào không đem lại khổ não cho chúng ta. Đó là xét theo phương diện y báo.

Về phương diện chánh báo thì sao? Bản thân của bất cứ chúng sanh nào cũng đều có các thứ khổ não. Xét theo phương diện thân thể, thân thể xét theo tánh chất tiên thiên rất suy yếu, hoặc là thân thể thuộc về tánh hậu thiên chẳng khỏe, năng lực thích ứng rất kém cỏi, sẽ đều tạo thành những nỗi khổ não cho chúng ta. Lại nói đến sự cư xử giữa con người với nhau, mỗi người có ý kiến riêng, chẳng thể điều hòa. Chúng sanh phàm phu luôn có Ngã Chấp và Pháp Chấp, chấp trước hết sức dữ dội. Chấp trước càng dữ dội, khổ não càng nặng nề! Có chúng sanh phàm phu nào mà chẳng có Ngã Chấp và Pháp Chấp? Đừng tưởng chúng ta học Phật đã nhiều năm, sẽ chẳng có Ngã Chấp và Pháp Chấp, chẳng có chuyện ấy đâu nhé! Chỉ cần chẳng đoạn Hoặc, Ngã Chấp và Pháp Chấp thảy đều đầy ắp! Vì lẽ ấy, Tịnh Độ Tông là đới nghiệp vãng sanh. Nếu chẳng đới nghiệp vãng sanh, bọn phàm phu chúng ta mong đoạn phiền não trong thế gian này đúng là quá đỗi khó khăn! Vì thế nói: Sự khổ não nơi chánh báo của chúng ta quá nhiều!

Chữ “khổ não” nói trong [đoạn] kinh văn [trên đây chính là sự khổ não nơi] chánh báo và y báo. Có phương pháp nào để giải trừ những nỗi khổ não ấy hay không? Có phương pháp! Phương pháp ấy là phương pháp trừ khổ não do Thích Ca Mâu Ni Phật sẽ nói. Vậy thì hãy ngay lập tức tu quán chánh báo, hãy tu Quán. Nói cách khác, tu phép Quán này thành công, sẽ có thể trừ khổ não. Chúng ta hiểu phương pháp này, công dụng và sức mạnh của phép Trì Danh Niệm Phật sẽ lộ ra. Trong chúng ta, có rất nhiều người thường ngày trì danh niệm Phật, cảm thấy rất tốt, niệm rành rẽ, rõ ràng, trong tâm rất bình lặng. Một mai, hễ có chuyện gì phiền phức hoặc khổ não xảy đến, Phật hiệu bèn chẳng thể niệm nổi! Lúc tại thế, Tuyết công lão sư thường nói: “Khi có phiền não, hãy dùng Phật hiệu để chèn ép”, nhưng đôi khi chúng ta cảm thấy rất hổ thẹn, Phật hiệu chẳng thể giằn ép phiền não! Vì sao? Chúng ta chẳng hoàn toàn liễu giải ý nghĩa của Phật hiệu. Nếu đối với ý nghĩa, công đức và sức mạnh bao hàm trong Phật hiệu đều liễu giải, hễ Phật hiệu dấy lên, chúng ta sẽ có sức mạnh ngàn cân, ngay lập tức có thể đè nén phiền não, có công đức to như thế ấy!

Khi còn tại thế, thầy chúng ta cũng từng nói một tỷ dụ. Ví như chúng ta đọc kinh sách của Nho gia. Nho gia thông thường là đọc Tứ Thư, Ngũ Kinh. Sách Đại Học trong Tứ Thư mở đầu bằng câu: “Đại học chi đạo, tại minh Minh Đức” (Đạo học vấn to lớn là ở chỗ làm sáng tỏ cái đức sáng). Dùng ngay bốn chữ “đại học chi đạo” để nói, một đứa học trò tiểu học đọc câu “đại học chi đạo” và một vị lão nho (một nhà Nho tuổi đã rất cao) đã đọc câu ấy nhiều năm, người ấy có công phu tu tập vài chục năm, đối với nghĩa lý của Nho học cũng liễu giải rất nhiều, lại còn dụng công nhiều năm, miệng người ấy đọc câu “đại học chi đạo”, và một đứa trẻ chừng mười mấy tuổi đọc câu “đại học chi đạo”, [trình độ liễu giải của] hai bên chẳng thể so sánh được! Đứa bé đọc câu “đại học chi đạo” là miệng đọc suông mà thôi, chẳng có sức mạnh chi hết! Vị lão nho hễ nói tới “đại học chi đạo”, trong tâm ngay lập tức phát sanh tác dụng nhất định. Hễ nói tới bốn chữ “đại học chi đạo”, toàn bộ ý nghĩa trong sách Đại Học liền hiện ra, dấy lên hiện hành trong tâm.

Suy nghiệm từ tỷ dụ này, [sẽ biết] sau khi chúng ta đã hiểu rõ phương pháp và đạo lý quán tưởng, sẽ giúp chúng ta liễu giải Trì Danh Niệm Phật, liễu giải một câu danh hiệu A Di Đà Phật. Khi đó, sự liễu giải danh hiệu A Di Đà Phật của chúng ta chẳng phải là nông cạn, hời hợt, đơn giản như thế. Dấy lên một câu Phật hiệu, [sẽ là như] tổ sư Ấn Quang đã dạy: “Tất cả giáo lý của Tam Tạng mười hai bộ cùng với công phu tu trì hoàn toàn đều bao gồm trong một câu Phật hiệu”. Nếu chúng ta thật sự có thể hiểu rõ đạo lý này, lại thêm công phu tu trì của chính mình trong lúc thường ngày đều quy vào một câu Phật hiệu, hãy ngẫm xem: Hễ dấy lên một câu Phật hiệu, sẽ có sức mạnh to lớn ngần nào! Đừng nói là có thể đè nén phiền não, mà đoạn phiền não cũng cậy vào một câu Phật hiệu này! Chúng ta công phu không đủ, chẳng thể đoạn phiền não, nhưng đè nén phiền não sẽ chẳng có vấn đề gì. Cậy vào điều này để đới nghiệp vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới. Niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng trong thế giới Cực Lạc, vẫn là niệm câu Phật hiệu này. Tới khi đó, niệm Phật hiệu sẽ là thật sự đoạn phiền não. Do vậy, đây là cách trừ khổ não!

Nêu ra phương pháp này, công dụng quá lớn! Do vậy, [đức Phật] nói “nhữ đẳng ức trì”, [nghĩa là] sau khi quý vị đã nghe xong, hãy nên khéo suy nghĩ, khéo nghiên cứu, tư duy, sau đấy ức trì. “Trì” (持) là trong lúc chánh thức dụng công, “Ức” (憶) là khi chẳng dụng công, trong tâm vẫn phải nhớ nghĩ, suy tưởng, chớ nên lìa khỏi phương pháp này, như vậy thì mới có thể thành tựu. Sau khi thành tựu, “quảng vị đại chúng phân biệt, giải thuyết” (rộng vì đại chúng phân biệt, giải nói): “Vì đại chúng phân biệt, giải nói” chẳng phải là nghe xong bèn nói với người khác. Cố nhiên là cũng có thể nói, nhưng tiếng nói sẽ chẳng đủ trọng lượng, ắt là chính mình phải ức trì, có công phu kha khá thì nói ra, người nghe mới có thể thật sự nghe ra ý nghĩa trong ấy. Thông thường, nếu chỉ nghe, chẳng dụng công, sẽ chẳng đủ sức mạnh; vì thế, nhất định là phải ức trì. Trong đoạn này, chúng ta phải liễu giải mấy tầng ý nghĩa này, phải ức trì pháp trừ khổ não!

Trong đoạn trên đây, Thích Ca Mâu Ni Phật nói với hai vị ấy, đó là chỗ phải chú ý. Đoạn kinh văn dưới đây cho biết: Khi đức Phật nói những lời này, hình tượng của Tây Phương Tam Thánh xuất hiện. Trước hết, tôi đọc kinh văn một lượt:

(Kinh) Thuyết thị ngữ thời, Vô Lượng Thọ Phật, trụ lập không trung. Quán Thế Âm, Đại Thế Chí, thị nhị đại sĩ, thị lập tả hữu, quang minh xí thịnh, bất khả cụ kiến, bách thiên Diêm Phù Đàn kim sắc, bất đắc vi tỷ.

(經)說是語時，無量壽佛，住立空中。觀世音，大勢至，是二大士，侍立左右 。光明熾盛， 不可具見。百千閻

浮檀金色，不得為比。

(Kinh: Nói lời ấy xong, Vô Lượng Thọ Phật đứng trên không trung. Hai vị đại sĩ Quán Thế Âm và Đại Thế Chí đứng hầu hai bên. Quang minh chói lọi, chẳng thể thấy trọn, màu sắc của trăm ngàn loại vàng Diêm Phù Đàn đều chẳng thể sánh bằng).

Đoạn này tường thuật A Di Đà Phật, Quán Thế Âm Bồ Tát và Đại Thế Chí Bồ Tát (Tây Phương Tam Thánh) xuất hiện trong không trung. “Thuyết thị ngữ thời” tức là ngay sau lúc Thích Ca Mâu Ni Phật vừa nói xong lời ấy, “Vô Lượng Thọ Phật” là A Di Đà Phật, “trụ lập không trung”: Ngay lập tức hiện ra trong hư không. Ngoài ra, “Quán Thế Âm, Đại Thế Chí”, Quán Thế Âm Bồ Tát và Đại Thế Chí Bồ Tát, “thị nhị đại sĩ”, hai vị Pháp Thân đại sĩ ấy. Pháp Thân đại sĩ là bậc Đại Bồ Tát đã hiển lộ Pháp Thân. Hai vị ấy “thị lập tả hữu”, [nghĩa là] một vị [đứng hầu] bên trái, một vị ở bên phải, ở hai bên A Di Đà Phật. Ba vị thánh nhân ấy (cố nhiên, Phật là thánh nhân, Quán Thế Âm Bồ Tát và Đại Thế Chí Bồ Tát cũng là thánh nhân), các Ngài “quang minh xí thịnh” (quang minh chói lọi). Danh hiệu A Di Đà Phật có nghĩa là “vô lượng quang, vô lượng thọ”. Nói “quang minh xí thịnh” nghĩa là quang minh tận hết sức tỏa ra ngoài, càng tỏa ra ngoài càng rực rỡ, quang minh càng nhiều! “Bất khả cụ kiến” (Chẳng thể thấy trọn): Phàm phu bình phàm chẳng có cách nào thấy trọn vẹn. “Cụ kiến” (具見) là trông thấy hoàn toàn. Nhục nhãn của bọn phàm phu chúng ta chẳng thể thấy hoàn toàn được. Làm sao có thể thấy quang minh phát ra từ thân Phật và hai vị đại sĩ cho được? Bất quá, tuy là chẳng trông thấy, nhưng quang minh ấy chẳng giống như ánh sáng mặt trời trong thế giới này. Ánh nắng mặt trời chói rực, mắt chúng ta nhìn vào chẳng chịu nổi! Ví như khi trời nắng gắt, nếu nhục nhãn của chúng ta nhìn thẳng vào ánh nắng, sẽ chịu không nổi, bị nhức mắt không chịu nổi! Chúng ta có thể nhìn thử xem, khi tiết trời quang đãng, ánh nắng gay gắt, mắt chúng ta nhìn thẳng vào mặt trời, nhìn chẳng được mấy chốc, mắt đã chịu không nổi, xuất hiện mọi nỗi khổ sở váng đầu hoa mắt!

Điều này cho thấy chúng ta chẳng thể chịu nổi, ánh sáng mặt trời quá mạnh mẽ, nhưng quang minh của Tây Phương Tam Thánh chẳng phải là như vậy! Quang minh ấy nhu hòa, mắt của bọn phàm phu chúng ta có thể nhìn được. Nếu không, sẽ chẳng thấy được. Phu nhân Vi Đề Hy đã thấy (do sức của Thích Ca Mâu Ni Phật, cảm động Tam Thánh từ thế giới Cực Lạc hiện đến, khiến cho phu nhân Vi Đề Hy trông thấy). Phu nhân Vi Đề Hy trông thấy quang minh, tuyệt đối chẳng [cảm thấy] chói gắt như ánh nắng. Ánh sáng mặt trời hữu hạn, ánh sáng mặt trời so với quang minh của A Di Đà Phật, Quán Thế Âm Bồ Tát và Đại Thế Chí Bồ Tát, đơn giản là chẳng thể nào sánh bằng! Tuy chẳng thấy trọn vẹn quang minh nơi tượng Tam Thánh, nhưng khi nhìn vào, mắt chẳng bị kích thích, càng nhìn càng thấy ưa thích, càng nhìn tròng mắt càng thoải mái. Đấy là chỗ khác biệt rất lớn giữa quang minh của đức Phật và ánh sáng mặt trời.

Vì sao quang minh của đức Phật và hai vị đại sĩ chẳng giống ánh sáng mặt trời? Chúng ta biết ánh nắng do mặt trời phát ra, quang minh của Phật và quang minh của hai vị đại sĩ Quán Âm, Thế Chí từ đâu phát ra? Từ bản tánh phát ra; ánh nắng hoặc ánh đèn điện tuyệt đối chẳng thể sánh bằng tánh quang, những thứ ấy đều là vật chất. Vì sao bọn phàm phu chúng ta niệm Phật có thể cảm ứng? Tu quán tưởng cũng có thể cảm ứng ư? Niệm Phật cũng thế, mà tu quán tưởng cũng thế, tuyệt đối chẳng phảỉ là trong tâm tán loạn, rối nùi mà có thể niệm Phật tốt đẹp được. Trong tâm tán loạn mà mong quán tưởng tốt đẹp, chẳng thể nào có! Nhất định là phải chuyên tâm, tập trung ý niệm trong tâm, buông xuống hết thảy mọi chuyện trong thế gian, buông xuống vạn duyên! Vì sao phải buông xuống vạn duyên? Chẳng buông xuống vạn duyên, tâm chúng ta sẽ bị duyên lôi đến chỗ này, kéo sang chỗ nọ, chẳng có cách nào tĩnh lặng được, công phu vô dụng. Ắt là phải buông xuống vạn duyên thì tâm mới có thể định được. Sau khi đã định, quang minh trong bản tánh của chúng ta mới có thể hiển lộ. Nếu phan duyên khắp nơi, tánh quang đã bị phan duyên vọng niệm từng tầng một che lấp, tánh quang chẳng thể thấu lộ! Vậy thì làm sao có thể cảm ứng Phật quang cho được? Ắt là phải buông xuống vạn duyên. Sau khi buông xuống vạn duyên, quán tưởng cũng thế, mà trì danh niệm Phật cũng thế, tánh quang trong bản tánh mới thấu lộ. Khi ấy, mới cảm ứng Phật quang của A Di Đà Phật và đại sĩ quang trong thế giới Cực Lạc. Đấy là cảm ứng đạo giao. Ở đây, phu nhân Vi Đề Hy tuy vẫn chưa có công phu cảm ứng Phật quang, nhưng do Phật lực khiến cho bà ta có thể trông thấy, đã là tuyệt diệu lắm rồi. Vì thế, bà ta trông thấy quang minh [của Phật và Bồ Tát]. Tuy thấy, vẫn chưa thể thấy trọn vẹn, chưa thấy hoàn toàn. Rốt cuộc, phu nhân Vi Đề Hy và tất cả bọn phàm phu chúng ta vẫn thấy hữu hạn. Vì sao? Vì chúng ta mở lòng quá hẹp, chẳng thấy xa rộng, chẳng thâm nhập ngần ấy! Lý do chẳng thể thấy trọn vẹn là vì lẽ này!

“Bách thiên Diêm Phù Đàn kim sắc”: Trong phần trước, tôi đã có nói về vàng Diêm Phù Đàn. Tại Ấn Độ, có một con sông tên là Diêm Phù Đàn, tức là sông Diêm Phù. Vàng trong con sông ấy tốt nhất. Loại vàng ấy có ánh đỏ, tức là màu của vàng rất đậm. Chúng ta thường thấy màu của vàng là màu hoàng kim, còn sắc vàng của loại vàng này gần như là đỏ, đặc biệt tốt, cho nên gọi là “Diêm Phù Đàn kim sắc”. Màu vàng của Diêm Phù Đàn không phải chỉ là một loại, mà là có tới trăm ngàn loại. “Bất đắc vi tỷ” (Chẳng thể sánh bằng): Chẳng thể dùng nhiều vàng như vậy để sánh ví quang minh của Tây Phương Tam Thánh! Vì sao chẳng có cách nào so sánh? Trong phần trước, tôi đã có nói: Quang minh của Tam Thánh là tánh quang, vàng Diêm Phù Đàn là một thứ sắc pháp, là vật chất trong thế giới này. Cố nhiên, vàng quý báu; dẫu quý báu, vẫn là vật chất. Do vậy, chẳng thể sánh ví được! Chẳng có cách nào sánh ví. Tuy chẳng có cách nào sánh ví, nhưng có thể dùng như một biện pháp hòng làm nổi bật ý nghĩa, khiến cho chúng ta liễu giải. Những kẻ bình phàm chúng ta cứ ngỡ màu sắc của vàng Diêm Phù Đàn là đẹp nhất, nhưng màu sắc đẹp đẽ nhất vẫn chẳng thể sánh bằng quang minh của Tam Thánh. [Do vậy, mọi người nghe xong có thể tưởng tượng] quang minh của Tam Thánh tốt đẹp đến mức độ nào!

Đoạn kinh văn này nói về hình tượng Tam Thánh và quang minh do hình tượng Tam Thánh phát ra, bất cứ quang minh của chất báu nào trong thế gian cũng đều chẳng có cách nào sánh bằng. Đoạn này có ý nghĩa gì? Phải chú ý câu “thuyết thị ngữ thời” (khi nói lời ấy), [nghĩa là] ngay trong lúc Thích Ca Mâu Ni Phật nói với tôn giả A Nan và phu nhân Vi Đề Hy những lời ấy, Tây Phương Tam Thánh lập tức hiển hiện tại không trung, điều này chứng tỏ: Bất cứ chúng sanh nào, chỉ cần có thể liễu giải Phật pháp, phát nguyện học pháp môn này, hễ công phu đạt đến nơi đến chốn, sẽ có thể cảm ứng, tới khi mạng chung, tuyệt đối có thể vãng sanh. [Tam Thánh hiện thân] nhằm chứng minh: Khi Thích Ca Mâu Ni Phật thuyết pháp, Tây Phương Tam Thánh ngay lập tức hiển hiện để người học biết sự thật này. Vì thế, trong mấy vị tổ sư Tịnh Độ Tông vào thời cổ, có vị niệm một câu Phật hiệu, miệng bèn phóng quang, có vị niệm Phật bèn hiện ra tượng Phật. Vì sao có thể như vậy? Khi công phu đến nơi đến chốn, buông xuống vạn duyên, công phu sử dụng thuần thục, sẽ có những sự cảm ứng như thế ấy. Đương nhiên là trong khi chúng ta dụng công, tâm chớ nên mong cảm ứng. Nếu trong tâm quý vị mong tưởng cảm ứng, sẽ chẳng phải là nhất tâm niệm Phật, mà là nhị tâm, tam tâm, đâm ra chẳng đạt được nhất tâm! Khi niệm, chỉ quan tâm niệm. Khi tổ sư niệm Phật, [các Ngài] cũng chỉ quan tâm niệm, hoàn toàn chẳng nghĩ “niệm một câu Phật hiệu, miệng bèn phóng ra một tia sáng”. Trong tâm các Ngài chẳng nghĩ như vậy. Nếu nghĩ như vậy, đâm ra hỏng bét, chẳng thể như vậy được! Vì thế, khi dụng công, phải thuần túy dụng công, buông xuống vạn duyên, nhất tâm trì danh, trì đến khi công phu đạt đến mức thì mới có thể cảm ứng. Tuy chẳng thấy Phật, nói theo đạo lý, chỉ cần Tín, Nguyện, Hạnh, có tín tâm, có nguyện tâm, dựa trên tín tâm và nguyện tâm để dấy khởi Phật hiệu, ba tư lương đều trọn đủ. Dẫu lúc niệm Phật, chẳng thấy Phật quang, bản thân chúng ta đã ở ngay trong Phật quang. Hiểu lý, bèn có lợi ích này, chẳng cần quan tâm chính mình có thấy quang minh (Phật quang) hay không! Chỉ cần dấy lên một câu Phật hiệu, chúng ta đã ở ngay trong vô lượng quang của Phật. Vì thế, đoạn này là dùng sự thật để chứng minh, chiếu theo pháp để tu tập, bình thường sẽ cảm nhận Phật quang gia bị, tới khi mạng chung, nhờ vào Phật quang, sẽ có thể vãng sanh thế giới Cực Lạc.

Trước hết, tôi đọc kinh văn của đoạn tiếp theo một lượt:

(Kinh) Thời Vi Đề Hy, kiến Vô Lượng Thọ Phật dĩ, tiếp túc tác lễ, bạch Phật ngôn: “Thế Tôn! Ngã kim nhân Phật lực cố, đắc kiến Vô Lượng Thọ Phật, cập nhị Bồ Tát. Vị lai chúng sanh, đương vân hà quán Vô Lượng Thọ Phật, cập nhị Bồ Tát?

(經)時韋提希，見無量壽佛已，接足作禮。白佛言：世尊，我今因佛力故，得見無量壽佛，及二菩薩。未來眾生，當云何觀無量壽佛，及二菩薩？

(Kinh: Khi ấy, Vi Đề Hy thấy Vô Lượng Thọ Phật rồi bèn làm lễ sát chân đức Phật, bạch Phật rằng: “Bạch Thế Tôn! Con nay do Phật lực được thấy Vô Lượng Thọ Phật và hai vị Bồ Tát. Chúng sanh trong vị lai sẽ nên quán Vô Lượng Thọ Phật và hai vị Bồ Tát như thế nào?”)

Đoạn này khiến cho chúng ta biết căn cơ của phu nhân Vi Đề Hy (trong phần kinh văn trước đó đã có nói [điều này]) và quốc vương [Tần Bà Sa La] khác nhau. Quốc vương là căn cơ Tiểu Thừa, phu nhân Vi Đề Hy là căn cơ Đại Thừa. Vì sao nói bà ta là căn cơ Đại Thừa? Chính bà ta được thấy Vô Lượng Thọ Phật và hai vị đại sĩ, đương nhiên là trong tâm hoan hỷ. Ngay trong lúc ấy, không chỉ là vì chính mình trông thấy bèn hoan hỷ, mà cũng mong những kẻ khác [cũng được hưởng niềm hoan hỷ ấy]. Không chỉ là trong khi ấy, mà còn nghĩ đến những chúng sanh trong đời vị lai mãi cho đến hiện tại. Nghĩ thay cho bao nhiêu chúng sanh trong thuở vị lai, đó là bậc Đại Thừa Bồ Tát, chẳng phải là căn cơ Tiểu Thừa. Vì thế, đoạn này chủ yếu nói: Sau khi bà ta đã thấy Phật, Bồ Tát, đã nghĩ ngay tới rất nhiều chúng sanh trong đời vị lai phải làm như thế nào thì mới có thể thấy Tây Phương Tam Thánh giống như bà ta.

“Thời Vi Đề Hy”: Khi ấy, phu nhân Vi Đề Hy, “kiến Vô Lượng Thọ Phật dĩ”: Phu nhân Vi Đề Hy đã thấy Vô Lượng Thọ Phật trong không trung. “Dĩ” (已) là sau khi đã thấy. Đương nhiên là hễ nói tới Vô Lượng Thọ, sẽ bao gồm hai vị đại sĩ Quán Thế Âm và Đại Thế Chí. “Tiếp túc tác lễ”: Đừng nghĩ Tam Thánh ở trên hư không, làm sao [bà Vi Đề Hy] lễ bái sát chân các Ngài cho được? “Tiếp túc” chẳng phải là hướng về Vô Lượng Thọ Phật làm lễ, mà là hướng về Thích Ca Mâu Ni Phật làm lễ, lạy Thích Ca Mâu Ni Phật. “Tiếp túc” (接足) là dùng tay nâng hai chân đức Phật. Nay chúng ta lễ Phật, lật ngửa bàn tay lên, biểu thị dùng tay nâng chân Phật, gọi là “tiếp túc”. Như thế là “tác lễ”, tức lễ Phật. Lễ Phật xong, “bạch Phật ngôn”, “bạch” (白) là thưa trình, bẩm cáo, hướng về đức Phật thưa thốt. Chữ “Phật” ở đây chỉ Thích Ca Mâu Ni Phật. “Thế Tôn” (Bhagavā): Thế Tôn là một trong các danh hiệu của đức Phật. “Ngã kim nhân Phật lực cố”: Nay con cậy vào Phật lực, “đắc kiến Vô Lượng Thọ Phật, cập nhị Bồ Tát”, có thể trông thấy Vô Lượng Thọ Phật và hai vị Bồ Tát Quán Thế Âm và Đại Thế Chí; đó là sự may mắn to nhất của con. “Vị lai chúng sanh” thì sao? Điều này có nghĩa là: Trong tương lai, lúc đức Phật chẳng còn trụ trong thế gian, đông đảo chúng sanh trong vị lai “đương vân hà quán Vô Lượng Thọ Phật cập nhị Bồ Tát?” “Vân hà” (云何) là làm thế nào, “quán” là thấy, [nghĩa là] làm thế nào để có thể trông thấy, quán tưởng Vô Lượng Thọ Phật và hai vị Bồ Tát? Nói lời này là do ý nghĩa: Vì chúng sanh trong đời vị lai, thỉnh cầu đức Phật hãy dùng phương pháp nào để dạy dỗ chúng sanh trong thuở vị lai. Khi đức Phật chẳng còn trụ thế, họ làm như thế nào để có thể quán thấy Vô Lượng Thọ Phật và hai vị đại sĩ? Thỉnh cầu đức Phật hãy dạy một phương pháp.

Vì sao mong thấy Vô Lượng Thọ Phật và hai vị Bồ Tát? Phật và Bồ Tát đều có quang minh. Thấy quang minh có lợi ích gì? Thấy quang minh của Phật, Bồ Tát, sẽ dẫn khởi tánh quang của chính chúng ta. Nếu từng tia tánh quang của chính chúng ta thấu lộ, sẽ tuyệt diệu lắm. Trong tánh quang, muốn gì có nấy! Bọn phàm phu chúng ta trong thế gian này đáng thương quá! Suốt ngày truy cầu thứ này, thứ nọ bên ngoài, lại còn chưa chắc đã truy cầu được! Dẫu truy cầu được, sau khi đã nắm trong tay, sẽ lại chuyển biến. Đấy là pháp sanh diệt, sanh sanh diệt diệt, chẳng đáng tin cậy. Sau khi quang minh trong bản tánh hiển lộ, trong phần sau sẽ nói đến các thứ quý báu trong quang minh. Tòa hoa sen của đức Phật trong thế giới Cực Lạc có quang minh nhiều ngần ấy, trong bản tánh của chúng ta cũng có y hệt! Vì thế, chỉ cần sau khi quang minh của chúng ta hiển hiện, những gì đáng nên có, sẽ có trọn hết. Lần sau, tôi sẽ nói tiếp, hôm nay chỉ có thể giảng đến đoạn này.