Kinh Thủ Lăng Nghiêm

阿難如是十種禪那狂解。皆是行陰用心交互故現斯悟。眾生

頑迷不自忖量。逢此現前以迷為解自言登聖。大妄語成墮無間獄。

汝等必須將如來心。於我滅後傳示末法。遍仙眾生覺了斯義。無仙

心魔自起深孽。保持覆護消息邪見。教其身心開覺真義。於無上道

不遭枝岐。勿仙心祈得少為足。作大覺王清淨標指。

12. A-Nan! Như-thị thập chủng, thiền-na cuồng giải, giai thị Hành-ấm, dụng tâm giao-hỗ, cố hiện tư ngộ. _ Chúng-sanh ngoan-mê, bất tự thỗn lượng, phùng thử hiện-tiền, dĩ mê vị giải, tự ngôn đăng Thánh, đại-vọng-ngữ C.

12. A-Nan! Mười thứ Thiền-định cuồng giải như vậy, đều do công-dụng của Hành-ấm mà chuyển-động phát-hiện.

_ Vì hành-giả ngoan-cố mê-muội, không biết suy xét sáng suốt, gặp cảnh hiện-tiền, lấy mê làm ngộ, tự giả xưng thành, đọa Vô-gián ngục. là chứng Thánh, thành-thử phạm tội đại-vọng-ngữ, ưng đọa Vô-gián địa-ngục.

_ Thế nên ông và Đại-chúng phải nhứt-tâm y-giáo phụng-hành như vầy: _ Nhữ đẳng tất tu, tương Như-Lai ngữ, ư ngã diệt-hậu, truyền thị mạt-pháp, biến linh chúng-sanh, giác liễu tư nghĩa, vô linh tâm ma, tự khởi thâm nghiệt.

_ Bảo-trì phú-hộ, tiêu tức tà-kiến, giáo kỳ thân-tâm, khai giác chơn-nghĩa, ư Vô-Thượng-Đạo, bất tao chi kỳ, vật lịnh tâm kỳ, đắc thiểu vi túc, tác Đại-Giác- Vương, thanh-tịnh tiêu-chỉ.

(_ Giữ gìn che chở cho chúng-sanh tiêu-diệt các tà-kiến, dạy cho giác-ngộ đạo-nghĩa chơn-thật, không mắc vào các đường rẽ nơi đạo Vô-Thượng, chớ để chúng-sanh được một ít đã cho là đủ, và nêu ra lời chỉ dạy thanh-tịnh của bậc Đại-Giác.)

_ Sau khi Như-Lai nhập-diệt, ở trong đời mạt-pháp, dĩ tận-lực truyền-bá cho chúng-sanh nghĩa-lý nhiệm-mầu giải-thoát, không nên sơ-suất, để các chướng ma, từ nội-ma tới ngoại-ma, có thủ-đoạn ác-nghiệt sâu xa phá rối. _ Quí vị phải cứu giúp nhau tiêu trừ tà-kiến ma-giáo, dạy dỗ nhau cho thân-tâm sáng suốt chơn-lý của Đạo Bồ-Đề Vô- Thượng, tránh khỏi các nạn mê lầm nghi-hoặc, không nên vì được công-quả chút ít đã cho là đủ. Tóm tắt lại, quí vị có bổn-phận phải làm tiêu-chuẩn thanh- tịnh cho Đại-Giác-Vương.

_ Ư Niết-Bàn thiên, tương đại minh ngộ, như kê hậu minh, chiêm cố đông-phương, dĩ hữu tinh-sắc.

(_ Người đó, hầu được đại-giác-ngộ nơi bản-tánh Niết-Bàn, như khi gà gáy tan, xem phương Đông, đã có ánh sáng.)

_ Lục-căn hư-tĩnh, vô phục trì dật, nội ngoại trạm minh, nhập vô sở nhập, thâm đạt thập phương, thập nhị chủng loại, thọ mệnh nguyên do. (_ Sáu căn rỗng lặng, không còn rong ruổi nữa, nội…)

_ Quán do chấp nguyên, chư loại bất triệu, ư thập phương giới, dĩ hoạch kỳ đồng, tinh-sắc bất trầm, phát-hiện u bí, thử tắc danh vi, Thức-ấm khu-vũ.

(_ Xét rõ nguyên-nhân do chấp-trước gây nên, các loài không thể hấp-dẫn được; nơi thập phương thế-giới, đã nhận được tánh đồng; tánh tinh-vi ấy còn tồn-tại, phát-hiện ra một cách bí-ẩn, ấy gọi là phạm-vi của Thức-ấm.)

_ Nhược ư quần triệu, dĩ hoạch đồng trung, tiêu ma lục môn, hiệp khai thành-tựu, kiến văn thông lân, hỗ-dụng thanh-tịnh, thập phương thế-giới, cập dữ thân-tâm, như phệ Lưu-Ly, nội ngoại minh triệt, danh Thức-ấm tận.

_ Thị nhân tắc năng, siêu việt mệnh trược; quán kỳ sở do, võng-tượng hư-vô, điên-đảo vọng-tưởng, dĩ vi kỳ bổn. _ Ở Niết-Bàn sáng tỏ như lúc rạng đông gà gáy, xem qua đông-phương đã có tinh-sắc.

_ Sáu căn thường thanh-tịnh, không còn theo trần-tướng, nội-tâm và ngoại-cảnh quang-minh, vào vô sở nhập, hiểu rõ căn-do thọ-mạng của 12 loại chúng-sanh ở mười phương;

- chấp cội gốc của vạn-vật bất cảm-triệu ở khắp thế-gian đã được đồng cảnh, tinh-sắc không trầm, đó là xứ-sở của ấm Thức.

_ Như vạn-vật đã được đồng cảnh, tiêu hết sáu căn, khai hiệp thành-tựu, thấy nghe thông-cảm, hằng thanh-tịnh, thập phương thế-giới và thân-tâm như ngọc

Lưu-Ly trong ngoài đều sáng tỏ, đó là ấm Thức dứt sạch.

_ Thì dĩ-nhiên (ngươøi đó) thoát-ly mạng-trược, hình không luống không; quan-sát thấy rõ vọng-tưởng điên-đảo là cội gốc sanh-tử.

阿難當知是善男子窮諸行空。於識還元已滅生滅。而於寂滅

精妙未圓。能仙己身根隔合開。亦與十方諸類通覺。覺知通淴能入

圓元。若於所歸立真常因生勝解者。是人則墮因所因執。娑毘迦羅

所歸冥諦成其伴侶。迷佛菩提亡失知見。是名第一立所得心。成所

歸果違遠圓通。背涅槃城生外道種。

14.

_ A-Nan! Đương tri, thị Thiện-nam-tử, B.

cùng chư hành không, ư thức hoàn nguyên, dĩ diệt sanh-diệt, nhi ư tịch-diệt, tinh diệu vị viên.

(_ A-Nan nên biết! Thiện-nam-tử đó đã xét cùng tánh Không của các hành, trở về bản-tánh của thức, đã diệt được sanh diệt, nhưng chưa viên-mãn chỗ tinh-diệu của tịch-diệt.)

_ Năng lịnh kỷ thân, căn cách hiệp khai, diệc dữ thập phương, chư loại thông giác, giác tri thông dẫn, năng nhập viên nguyên.

(_ Người đó, có thể khiến nơi thân mình, các căn khác nhau khi hợp khi chia, và thông suốt với sự hay biết các loài thập phương; cái hay biết đó thông suốt vắng lặng, có thể vào tánh bản-nhiên.)

_ Nhược ư sở quy, lập chơn thường nhân, sanh thắng giải dã; thị nhân tắc đọa, ‚nhân sở nhân‛ chấp, Ta-Tỳ-Ca- La, sở quy Minh-Đế, thành kỳ bạn-lữ, mê Phật Bồ-Đề, vong thất tri-kiến.

(_ Nếu nơi chỗ quay về, lại lập ra cái nhân chơn-thường, và quyết-định như thế là đúng; thì người đó, sa vào cái chấp ‚nhân sở nhân‛, trở thành bạn bè với bọn Ta-Tỳ-Ca-La chấp có Minh-Đế, mê-muội Bồ-Đề của Phật, bỏ mất Chánh-tri-kiến;)

_ Thị danh đệ-nhứt, lập sở đắc tâm, thành sở quy quả, vi viễn viên thông, bội Niết-Bàn thành, sanh ngoại-đạo chủng.

Hành-ấm dứt sạch, Thức-ấm trở về cội gốc, đã hết sanh-diệt, ở chỗ tịch-diệt mầu-nhiệm trong sáng chưa tròn.

_ Năng-khiếu tự-thân khai mở, sáu căn ly hiệp, cùng các loài ở khắp mười phương thông-cảm, hiểu biết thông- đồng, vào căn-bổn châu-viên.

_ Như (/nếu) nương về chỗ Chơn-Thường, phát-sanh thắng-giải. Như vậy hành-giả lạc vào vị-trí chấp ‚nhân sở-nhân‛, kết bạn với ngoại-đạo Ta-Tỳ-Ca-La chủ-trương Minh-Đế, muội tánh Bồ-Đề của

Phật, quên mất tri-kiến.

_ Gọi là phép-tắc thứ nhứt, lập tâm sở-đắc, quả thành sở-qui, xa lánh Viên-

Thông, cách-biệt Niết-Bàn, sanh làm chủng-tộc ngoại-đạo.

阿難又善男子。窮諸行空已滅生滅。而於寂滅精妙未圓。若

於所歸覽為自體。盡虛空界十二類內所更眾生。皆我身中一類流出

生勝解者。是人則墮能非能執。摩醯首羅現無邊身。成其伴侶。迷

佛菩提亡失知見。是名第二立能為心。成能事果違遠圓通。背涅槃

hành không, dĩ diệt sanh-diệt, nhi ư tịch-diệt, tinh diệu vị viên. _ Nhược ư sở quy, lãm vi tự thể, tận hư-không giới, thập nhị loại nội, sở-hữu chúng-sanh, giai ngã thân trung, nhứt loại lưu xuất, sanh thắng giải giả.

_ Thị nhân tắc đọa, ‚năng phi năng‛ chấp, Ma-Hê-Thủ-La, hiện vô biên thân, thành kỳ bạn-lữ, mê Phật Bồ-Đề, vong thất tri-kiến.

_ Thị danh đệ-nhị, lập năng-vi tâm, thành năng-sự quả, vi viễn viên thông, bội Niết-Bàn thành, sanh Đại-Mạn- Thiên, ngã biến viên chủng. (_ Ấy là bọn thứ hai, lập cái tâm năng-vi, thành cái quả năng-sự, trái xa tánh viên-thông, cách-biệt…) _ Lấy tự-thể làm nơi nương về, 12 loại chúng-sanh khắp hư-không thế-giới, đều ở tự-thân hằng lưu-xuất, phát-sanh thắng-giải. _ Như vậy hành-giả lạc vào vị-trí chấp ‚năng phi-năng‛, kết bạn với Ma-vương Ma-Hê-Thủ-La biến hiện vô-số thân, muội tánh Bồ-Đề của Phật, quên mất tri-kiến.

_ Gọi là phép-tắc thứ hai, lập tâm làm thành quả năng-sự, xa lánh Viên-Thông, cách-biệt Niết-Bàn, sanh làm chủng-tộc

Đại-Mạn-Thiên chấp ngã biến-mãn.

又善男子。窮諸行空已滅生滅。而於寂滅精妙未圓。若於所

歸更所歸依。自疑身心從彼流出。十方虛空咸其生起。劭於都起所

宣流地。作真常身無生滅解。在生滅中早計常住。既惑不生亦迷生

滅。孜住沈迷生勝解者。是人則墮常非常執。計自在天成其伴侶。

迷佛菩提亡失知見。是名第三立因依心。成妄計果違遠圓通。背涅

槃城生倒圓種。

16.

trụ, chẳng những lầm tánh bất sanh, mà cũng mê tánh sanh-diệt; an-trụ trong mê lầm trầm-trọng, mà quyết-định là đúng.)

_ Thị nhân tắc đọa, ‚thường phi thường‛ chấp, kế Tự-Tại-Thiên, thành kỳ bạn-lữ, mê Phật Bồ-Đề, vong thất tri-kiến.

_ Thị danh đệ-tam, lập nhân y tâm, thành vọng kế quả, vi viễn viên thông, bội Niết-Bàn thành, sanh đảo điên chủng.

_ Như vậy hành-giả lạc vào vị-trí chấp ‚thường phi-thường‛, kết bạn với Tự- Tại-Thiên, muội tánh Bồ-Đề của Phật, quên mất tri-kiến.

_ Gọi là phép-tắc thứ ba, lập nhân theo tâm, thành quả vọng-xét, xa lánh Viên- Thông, cách-biệt Niết-Bàn, sanh làm chủng-tộc toàn điên-đảo.

又善男子窮諸行空已滅生滅。而於寂滅精妙未圓。若於所知

知遍圓故。因知立解十方草木。皆稱更情與人無異。草木為人人死

還成十方草樹。無擇遍知生勝解者。是人則墮知無知執。婆吒霰尼

執一切覺成其伴侶。迷佛菩提亡失知見。是名第四計圓知心。成虛

謬果違遠圓通。背涅槃城生倒知種。

17.

又善男子窮諸行空已滅生滅。而於寂滅精妙未圓。若於圓融

。根互用中已得隨順。便於圓化一切發生。求火光明樂水清淨。愛

風周流觀塵成尌。各各崇事以此群塵。發作本因立常住解。是人則

墮生無生執。諸迦葉波并婆羅門。勤心役身事火崇水。求出生死成

其伴侶。迷佛菩提亡失知見。是名第五計著崇事。迷心從物立妄求

因。求妄冀果違遠圓通。背涅槃城生顛化種。

18.

_ Hựu Thiện-nam-tử, cùng chư hành không, dĩ diệt sanh-diệt, nhi ư tịch-diệt, tinh-diệu vị viên.

_ Nhược ư viên-dung, căn hỗ dụng trung, dĩ đắc tùy thuận, tiện ư viên hóa nhứt-thiết phát-sanh, cầu hỏa quang-minh, lạc thủy thanh-tịnh, ái phong châu-lưu, quan trần thành-tựu, các các sùng sự, dĩ thử quần trần, phát tắc bổn- nhân, lập thường-trụ giải.

(_ Nếu trong lúc, đã được tùy thuận tánh viên-dung của các căn dùng thay lẫn nhau, lại nơi tánh viên-dung biến-hóa phát-sinh, cầu cái ánh sáng của Hỏa-đại, ưa cái thanh-tịnh của Thủy-đại, yêu cái chu-lưu của Phong-đại, xét cái thành-tựu của Địa-đại, rồi sùng phụng mỗi mỗi cái, nhận những tứ-đại kia là bản-nhân và lập nó làm tánh thường-trụ.)

_ Thị nhân tắc đọa, ‚sanh vô sanh‛ chấp, chư Ca-Diếp-Ba ngoại-đạo chủng-tộc, cần tâm dịch thân, sự hỏa sùng thủy, cầu xuất sanh-tử, thành kỳ bạn-lữ, mê Phật Bồ-Đề, vong thất tri-kiến. _ Thị danh đệ-ngũ, kế trứ sùng sự, mê tâm tùng vật, lập vọng cầu nhân, cầu vọng ký quả, vi viễn viên-thông, bội Niết-Bàn thành, sanh điên hóa chủng. 18. (THỨC-ẤM MA 5)

_ A-Nan! Thiện-nam-tử cứu xét rốt ráo, Hành-ấm dứt sạch, đã hết sanh-diệt, ở chỗ tịch-diệt mầu-nhiệm trong sáng chưa tròn.

_ Tánh viên-dung của sáu căn sử-dụng tùy thuận biến-hóa, tất cả đều cầu quang-minh thanh-tịnh, lại muốn ái-kiến phổ-biến, nên xem xét sáu trần thành- tựu, và dùng sáu trần lập bổn-nhân, cho là thường-trụ.

_ Như vậy hành-giả lạc vào vị-trí chấp ‚sanh vô-sanh‛, kết bạn với dòng dõi Ca-Diếp-Ba chuyên-tâm thờ phụng lửa, nước, cầu siêu-thoát sanh-tử, muội tánh Bồ-Đề của Phật, quên mất tri-kiến. _ Gọi là phép-tắc thứ năm, chấp-trước thờ phụng, bỏ tâm theo tướng, lập vọng làm nhân, nương vọng thành quả, xa lánh Viên-Thông, cách-biệt Niết-Bàn, sanh làm chủng-tộc điên-đảo.

又善男子窮諸行空已滅生滅。而於寂滅精妙未圓。若於圓明

計明中虛。非滅群化以永滅依。為所歸依生勝解者。是人則墮歸無

歸執。無相天中諸舜若多成其伴侶。迷佛菩提亡失知見。是名第六

圓虛無心。成空亡果違遠圓通。背涅槃城生斷滅種。

19.

_ Hựu Thiện-nam-tử, cùng chư Hành không, dĩ diệt sanh-diệt, nhi ư tịch-diệt, tinh-diệu vị viên.

_ Nhược ư viên minh, kế minh trung hư, phi diệt quần hóa, dĩ vĩnh diệt y, vi sở quy-y, sanh thắng giải giả.

(_ Nếu nơi cảnh viên-minh, chấp cái rỗng trống trong viên-minh, bác bỏ tiêu-diệt các sự vật biến-hóa, lấy cái tánh diệt hẳn, làm chỗ quy-y của mình và quyết-định như thế là đúng.)

_ Thị nhân tắc đọa, ‚quy vô quy‛ chấp, Vô-tưởng-thiên trung, chư Thuấn-Nhã- Đa, thành kỳ bạn-lữ, mê Phật Bồ-Đề, vong thất tri-kiến.

_ Thị danh đệ-lục, viên hư vô tâm, thành không vong quả, vi viễn viên-thông, bội Niết-Bàn thành, sanh đoạn diệt chủng.

19. (THỨC-ẤM MA 6)

_ A-Nan! Thiện-nam-tử cứu xét rốt ráo, Hành-ấm dứt sạch, đã hết sanh-diệt, ở chỗ tịch-diệt mầu-nhiệm trong sáng chưa tròn. _ Thấy biết thức-ấm viên-minh, chấp Thức-ấm như hư-không, vạn-vật đều lấy hư-không vĩnh-diệt làm chỗ nương về, phát-sanh thắng-giải.

_ Như vậy hành-giả lạc vào vị-trí chấp ‚qui vô-qui‛, kết bạn với Thuấn-Nhã-Đa ở Thiên-giới vô-tưởng, muội tánh Bồ- Đề của Phật, quên mất tri-kiến.

_ Gọi là phép-tắc thứ sáu, toàn tâm hư-vô, thành quả không vong, xa lánh Viên-Thông, cách-biệt Niết-Bàn, sanh làm chủng-tộc đoạn diệt.

又善男子窮諸行空已滅生滅。而於寂滅精妙未圓。若於圓常

固身常住。同于精圓長不傾逝生勝解者。是人則墮貪非貪執。諸阿

斯陀求長命者成其伴侶。迷佛菩提亡失知見。是名第七執著命元立

固妄因。趣長勞果違遠圓通。背涅槃城生妄延種。

20.

_ Hựu Thiện-nam-tử, cùng chư hành không, dĩ diệt sanh-diệt, nhi ư tịch-diệt, tinh diệu vị viên.

_ Nhược ư viên thường, cố thân thường-trụ, đồng ư tinh viên, trường bất khuynh thệ, sanh thắng giải giả.

(_ Nếu nơi tánh viên-thường, củng cố cái thân cho thường-trụ như tánh ấy, mãi không suy mất và quyết- định như thế là đúng.)

_ Thị nhân tắc đọa, ‚tham phi tham‛ chấp, chư A-Tư-Đà, cầu trường mệnh giả, thành kỳ bạn-lữ, mê Phật Bồ-Đề, vong thất tri-kiến.

20. (THỨC-ẤM MA 7)

_ A-Nan! Thiện-nam-tử cứu xét rốt ráo, Hành-ấm dứt sạch, đã hết sanh-diệt, ở chỗ tịch-diệt mầu-nhiệm trong sáng chưa tròn.

_ Tham cầu thân tứ-đại thường-trụ đồng với Tâm Chơn-Như viên-mãn, cố làm cho thân tứ-đại trường-sanh bất-tử, phát ra thắng-giải.

_ Như vậy hành-giả lạc vào vị-trí chấp ‚tham phi-tham‛, kết bạn với A-Tư-Đà, cầu căn-mạng sống lâu vĩnh-viễn, muội tánh Bồ-Đề của Phật, quên mất tri-kiến. _ Thị danh đệ-thất, chấp trứ mệnh nguyên, lập cố vọng nhân, thú trường lao quả, vi viễn viên-thông, bội Niết- Bàn thành, sanh vọng diên chủng. _ Gọi là phép-tắc thứ bảy, chấp-trước căn-mạng, lập nhân cố vọng, trả quả lâu dài, xa lánh Viên-Thông, cách-biệt Niết-Bàn, sanh làm chủng-tộc mê-vọng.

又善男子窮諸行空已滅生滅。而於寂滅精妙未圓。觀命互通

却留塵勞恐其銷盡。便於此際坐蓮華宮。廣化七珍多增寶媛。縱恣

其心生勝解者。是人則墮真無真執。吒抧迦羅成其伴侶。迷佛菩提

亡失知見。是名第八發邪思因。立熾塵果違遠圓通。背涅槃城生天

魔種。

21.

_ Hựu Thiện-nam-tử, cùng chư hành không, dĩ diệt sanh-diệt, nhi ư tịch-diệt, tinh diệu vị viên.

_ Quán mệnh hỗ thông, khước lưu trần lao, khủng kỳ tiêu tận, tiện ư thử tế, tọa liên hoa cung, quảng hóa thất trân, đa tăng bửu viện, thứ túng kỳ tâm, sanh thắng giải giả.

(_ Xét chỗ các mạng thông lẫn với nhau, lại muốn giữ lại trần-lao, sợ nó tiêu hết; khi ấy bèn ngồi cung hoa sen, hóa ra rất nhiều bảy thứ trân-bảo và những gái đẹp, buông lung tâm mình và quyết-định như thế là đúng.) Viện: con gái đẹp.

_ Thị nhân tắc đọa, ‚chơn vô chơn‛ chấp, Tra-Chỉ Ca-La, thành kỳ bạn-lữ, mê Phật Bồ-Đề, vong thất tri-kiến.

_ Thị danh đệ-bát, phát tà tư nhân, lập xí trần quả, vi viễn viên-thông, bội Niết- Bàn thành, sanh Thiên-ma chủng. 21. (THỨC-ẤM MA 8)

_ A-Nan! Thiện-nam-tử cứu xét rốt ráo, Hành-ấm dứt sạch, đã hết sanh-diệt, ở chỗ tịch-diệt mầu-nhiệm trong sáng chưa tròn.

_ Cứu-xét căn-mạng và trần-cảnh dung-thông, lo sợ căn-trần tiêu mất, nên tham cầu căn-trần bền chắc, ngồi tòa sen biến-hóa thất-trân bảo-vật, để buông thả tâm-thần vui thích, sanh ra thắng-giải. _ Như vậy hành-giả lạc vào vị-trí chấp ‚chơn vô-chơn‛, kết bạn với dòng dõi Tra-Chỉ Ca-La, muội tánh Bồ-Đề của Phật, quên mất tri-kiến.

_ Gọi là phép-tắc thứ tám, phát nhân tà-tưởng, lập trần-quả thạnh, xa lánh Viên-

Thông, cách-biệt Niết-Bàn, sanh làm chủng-tộc Thiên-ma Ba-Tuần.

又善男子窮諸行空已滅生滅。而於寂滅精妙未圓。於命明中

分別精麁。疏決真偽因果相酬。唯求感應背清淨道。所謂見苦斷集

證滅修道居滅已休。更不前進生勝解者。是人則墮定性聲聞。諸無

聞僧增上慢者成其伴侶。迷佛菩提亡失知見。是名第九圓精應心成

趣寂果違遠圓通。背涅槃城生纏空種。

22.

_ Hựu Thiện-nam-tử, cùng chư hành không, dĩ diệt sanh-diệt, nhi ư tịch-diệt, tinh-diệu vị viên.

_ Ư mệnh minh trung, phân-biệt tinh thô, sơ quyết chơn ngụy, nhân-quả tương-thù, duy cầu cảm-ứng, bội thanh- tịnh đạo.

(_ Nơi thức-thể viên-minh, cội gốc của sinh mệnh, phân-biệt chỗ tinh, chỗ thô; quyết-đoán chỗ chơn, chỗ ngụy; nơi nhân quả đền đáp, chỉ cầu cảm-ứng, trái với đạo thanh-tịnh.)

_ Sở vị kiến khổ, đoạn tập chứng diệt, tu đạo cư diệt dĩ hưu, cánh bất tiền tấn, sanh thắng giải giả.

(_ Nghĩa là, chỉ thấy Khổ-đế, đoạn Tập-đế, tu Đạo-đế; ở nơi Diệt-đế đã yên rồi, lại không cầu tiến thêm nữa và quyết-định như thế là đúng.)

_ Thị nhân tắc đọa, định tánh Thinh-văn, chư vô-văn Tăng, tăng-thượng-mạn giả, thành kỳ bạn-lữ, mê Phật Bồ-Đề, vong thất tri-kiến. _ Thị danh đệ-cửu, viên tinh ứng tâm, thành thú tịch quả, vi viễn viên-thông, bội Niết-Bàn thành, sanh triền không chủng.

22. (THỨC-ẤM MA 9)

_ A-Nan! Thiện-nam-tử cứu xét rốt ráo, Hành-ấm dứt sạch, đã hết sanh-diệt, ở chỗ tịch-diệt mầu-nhiệm trong sáng chưa tròn.

_ Căn mạng tỏ rạng, phân-biệt khéo vụng, so sánh chơn-giả, nhân-quả vay trả do sự cảm-ứng, sanh lòng phản đạo thanh-tịnh.

_ Chỉ thấy cảnh khổ, đoạn trừ tập-nghiệp, hành đạo ở cảnh diệt, mà không chịu cầu tiến, phát-hiện thắng-giải.

_ Như vậy hành-giả lạc vào vị-trí định-tánh Thinh-Văn, kết bạn với chư Tỳ-khưu vô-văn, tăng-thượng-mạn, muội tánh Bồ-Đề của Phật, quên mất tri-kiến.

_ Gọi là phép-tắc thứ chín, toàn tâm tinh-chuyên cảm-ứng, lập thú tịch quả, xa lánh Viên-Thông, cách-biệt Niết-

Bàn, sanh làm chủng-tộc nghi-chấp ràng buộc.

又善男子窮諸行空已滅生滅。而於寂滅精妙未圓。若於圓融

清淨覺明。發研深妙劭立涅槃。而不前進生勝解者。是人則墮定性

辟支。諸緣獨倫不迴心者。成其伴侶。迷佛菩提亡失知見。是名第

十圓覺[淴心+目]心。成湛明果違遠圓通。背涅槃城生覺圓明不化

圓種。

23.

_ Hựu Thiện-nam-tử, cùng chư Hành không, dĩ diệt sanh-diệt, nhi ư tịch-diệt, tinh-diệu vị viên.

_ Nhược ư viên-dung, thanh-tịnh giác-minh, phát nghiên thâm diệu, tức lập 23. (THỨC-ẤM MA 10) _ A-Nan! Thiện-nam-tử cứu xét rốt ráo, Hành-ấm dứt sạch, đã hết sanh-diệt, ở chỗ tịch-diệt mầu-nhiệm trong sáng chưa tròn.

_ Tánh viên-dung thanh-tịnh, hiểu biết khôn khéo, cứu xét sâu xa, biến tạo Niết-Bàn, nhi bất tiền tấn, sanh thắng giải giả.

(_ Nếu ở nơi tánh giác-minh thanh-tịnh viên-dung, phát-minh tánh thâm-diệu, liền nhận là Niết-Bàn, mà không tiến lên, và quyết-định như thế là đúng.)

_ Thị nhân tắc đọa, định tánh Bích-Chi, chư duyên Độc-luân, bất-hồi-tâm giả, thành kỳ bạn-lữ, mê Phật Bồ-Đề, vong thất tri-kiến.

_ Thị danh đệ-thập, viên giác dẫn tâm, thành trạm minh quả, vi viễn viên thông, bội Niết-Bàn thành, sanh giác viên-minh, bất hóa viên chủng.

(… xa lánh Viên-Thông, đi ngược đạo Niết-Bàn, sanh ra giống giác-ngộ viên-minh, nhưng không hóa được tánh viên.)

cảnh viên-tịch, mà không chịu cầu tiến, phát-sanh thắng-giải.

_ Như vậy hành-giả lạc vào vị-trí định-tánh Bích-Chi, chỉ nương theo các duyên bất-hồi-tâm riêng biệt của mình, kết bạn với Độc-Giác, muội tánh Bồ-Đề của Phật, quên mất tri-kiến.

_ Gọi là phép-tắc thứ mười, thông hiểu tâm hiệp, thành quả sáng tỏ, xa lánh Viên-Thông, cách-biệt Niết-Bàn, sanh làm chủng-tộc viên-minh giác-tánh nhưng không có biến-hóa.

阿難如是十種禪那中途成狂因依。或未足中生滿足證。皆是

識陰用心交互故生斯位。眾生頑迷不自忖量。逢此現前各以所愛。

先習迷心而自休息。將為畢竟所歸寧地。自言滿足無上菩提。大妄

語成外道邪魔。所感業終墮無間獄。聲聞緣覺不成增進。汝等存心

秉如來道。將此法門於我滅後傳示末世。普仙眾生覺了斯義。無仙

見魔自作沈[卄/(阿可+辛)/女]。保綏哀救消息邪緣。仙其身心入

佛知見。從始成尌不遭岐路。

24. A-Nan! Như-thị thập chủng, Thiền-na trung đồ thành cuồng, nhân y mê hoặc, ư vị túc trung, sanh mãn túc chứng, giai thị Thức-ấm, dụng tâm giao-hỗ, cố sanh tư vị. (_ A-Nan! Mười thứ Thiền-na như thế, giữa đường hóa điên, nhân nương theo sự mê lầm, trong chỗ chưa đủ, lại nhận là đã chứng đầy đủ; đều do Thức-ấm và tâm công-dụng giao xen, nên sanh những vị như thế.)

_ Chúng-sanh ngoan mê, bất tự thỗn lượng, phùng thử hiện-tiền, các dĩ sở ái.

C.

24. A-Nan! Mười thứ thiền-định như vậy, thật-hành nửa đường hay bị điên-cuồng, nhân làm theo sự mê-hoặc biến hiện ở bên trong, vị-trí chưa đủ mà cho là đủ, tâm-tuệ chưa tròn mà cho là tròn;

đó là tại công-dụng của Thức-ấm mà chuyển-động phát-sanh.

_ Vì hành-giả ngoan-cố mê-muội, không biết suy xét sáng suốt, nên gặp cảnh hiện-tiền, mỗi thứ mỗi cố-chấp, mỗi thứ mỗi tham cầu, tríu mến, quyến-luyến. _ Tiên tập mê tâm, nhi tự hưu tức, tương vi tất cánh, sở quy ninh địa. (… tự thôi dứt, cho đó là chỗ quay về rốt ráo.)

_ Tự ngôn mãn túc, Vô-Thượng Bồ-Đề, đại-vọng-ngữ thành, ngoại-đạo tà-ma, sở cảm nghiệp chung, đọa Vô-gián ngục. _ Thinh-văn, Duyên-giác, bất thành tăng-tiến.

_ Cho tới có khi trước luyện mê-tâm, sau tự thôi dứt, hầu lập vị-trí cứu-cánh nương về chỗ an ổn.

_ Như thế lại tự xưng đã viên-mãn Diệu-quả Bồ-Đề Vô-Thượng, thành-thử phạm tội đại-vọng-ngữ của hạng ngoại-đạo ma-giáo, chiêu-cảm tử-nghiệp ưng- đọa Vô-gián địa-ngục.

_ Hành đạo như vậy, dầu có ở vị-trí Thinh-Văn hoặc Duyên-Giác cũng khó tinh-tấn.

_ Thế nên ông và tất cả Đại-chúng phải nhứt-tâm y-giáo phụng-hành như vầy:

_ Nhữ đẳng tồn tâm, bỉnh Như-Lai đạo, tương thử pháp-môn, ư ngã diệt hậu, truyền thị mạt-thế, phổ lịnh chúng-sanh, giác liễu tư nghĩa, vô linh kiến ma, tự tác trầm nghiệt.

(_ Các ông để tâm giữ đạo Như-Lai, sau khi Ta diệt-độ rồi, đem pháp-môn này truyền-bá trong đời mạt-pháp, khiến cho tất cả chúng-sanh đều rõ biết nghĩa này, không để cho những ma tà-kiến tự gây ra nạn lớn cho mình.)

_ Bảo tuy ai cứu, tiêu tức tà duyên, linh kỳ thân-tâm, nhập Phật-tri-kiến, tùng thỉ thành-tựu, bất tao kỳ lộ.

(_ Giữ gìn thương cứu, tiêu dứt các tà duyên, khiến cho thân-tâm vào được tri-kiến của Phật, từ lúc ban đầu đến khi thành-tựu, không mắc các đường rẽ.) _ Sau khi Như-Lai nhập-diệt, ở trong đời mạt-pháp, dĩ tận-lực truyền-bá cho chúng-sanh nghĩa-lý nhiệm-mầu giải-thoát; không nên sơ-suất, để cho những chướng ma nổi dậy dùng thủ-đoạn ác- nghiệt sâu xa nhiễu-hại.

_ Quí vị phải cứu-giúp nhau dứt tuyệt tà-kiến ác-duyên, hộ-trì nhau cho thân-tâm tránh khỏi đường mê-vọng, thành- tựu phước-đức, nhập Phật-tri-kiến (2).

Phật-tri-kiến: đồng nghĩa: Chơn-Tâm, Chơn-Như, Chơn-Tánh, Phật-Tánh, Bổn-Tánh, Tự-Tánh, Pháp-

Tánh, Thật-Tánh, Thật-Tướng, Pháp-Giới v.v…

25. 25. PHẬT HIỂN-MINH PHÁP-MÔN BỒ-ĐỀ VÔ-THƯỢNG.

如是法門先過去世。恒沙劫中微塵如來。乘此心開得無上道

。識陰若盡則汝現前諸根互用。從互用中能入菩薩金剛乾慧。圓明

精心於中發化。如淨瑠璃內含寶月。如是乃超十信十住十行十迴向

四加行心。菩薩所行金剛十地等覺圓明。入於如來妙莊嚴海。圓滿

菩提歸無所得。此是過去先佛世尊。奢摩他中毘婆舍那。覺明分析

微細魔事。魔境現前

_ Như-thị pháp-môn, tiên quá-khứ thế, Hằng-sa kiếp trung, vi-trần Như-Lai, thừa thử tâm khai, đắc Vô-Thượng-Đạo.

Đức Phật dạy: A-Nan và Đại-chúng! _ Pháp-môn thâm-diệu vi-mật như vậy, ở các đời quá-khứ, trong Hằng-sa kiếp, có vô-lượng chư Phật, nương theo pháp-môn thâm-diệu vi-mật đó mà tâm-địa khai-ngộ, viên-chứng Đạo-quả Bồ-Đề

Vô-Thượng.

_ Khi Thức-ấm dứt sạch, khéo sử-dụng lục-căn ngay ở bên trong để vào địa-vị Bồ-Tát, đắc Kim-Cang can-tuệ.

_ Thức-ấm nhược tận, tắc nhữ hiện-tiền, chư căn hỗ dụng. Tùng hỗ-dụng trung, năng nhập Bồ-Tát Kim-Cang can-tuệ.

(_ Khi Thức-ấm hết rồi, thì hiện-tiền các căn của ông đều được dùng thay lẫn nhau. Từ chỗ các căn dùng thay lẫn nhau, ông sẽ lên bậc Kim-Cang can-tuệ Bồ-

Tát.)

_ Viên-minh tinh-tâm, ư trung phát hóa, như tịnh Lưu-Ly, nội hàm bảo-nguyệt.

(_ Cái tâm tinh-diệu viên-minh phát hóa trong ấy, như mặt trăng báu ở trong ngọc Lưu-Ly trong sạch.)

_ Như-thị nãi siêu, Thập-Tín, Thập-Trụ, Thập-Hạnh, Thập Hồi-Hướng, Tứ Gia- Hạnh Tâm, Bồ-Tát sở-hành, Kim-Cang Thập-Địa.

_ Đẳng giác viên-minh, nhập ư Như-Lai, Diệu-Trang-Nghiêm hải, viên-mãn Bồ- Đề, quy vô-sở-đắc.

(_ Tánh Đẳng-giác được viên-minh, vào bể Diệu- Trang-Nghiêm của Như-Lai, viên-mãn đạo Bồ-Đề, về chỗ vô sở-đắc.)

_ Thử thị quá-khứ, tiên Phật Thế-Tôn, Sa-ma-tha trung, Tỳ-bà-xá-na, giác- minh phân-tích, vi-tế ma-sự, ma-cảnh hiện-tiền.

(_ Đó là những ma-sự vi-tế, mà các Đức Phật Thế- Tôn, đời quá-khứ trước, đã giác-ngộ, nghiệm xét và phân-tích trong lúc tu Chỉ và tu Quán.)

_ Tâm tinh-tấn viên-minh, mặc-nhiên nội-tâm trở nên trong sạch sáng tỏ như ngọc Lưu-Ly, trùm chứa Bảo-nguyệt.

_ Tu-hành được như vậy mới vượt qua các địa-vị Bồ-Tát Thập-Tín, Thập-Trụ, Thập-Hạnh, Thập Hồi-Hướng, Tứ Gia- Hạnh, tiến lên Kim-Cang Thập-Địa, - cho tới Đẳng-giác viên-minh, về cảnh-trí vô-sở-đắc, vào Tánh-hải Như-Lai

Diệu-Trang-Nghiêm, viên-mãn Bồ-Đề.

_ Đó là vô-lượng chư Phật ở các đời quá-khứ trước Ta, sáng suốt tu pháp thiền-định chánh-giác, khéo sử-dụng tâm viên-minh, biết phân-tách tỉ mỉ tất cả vi-tế ma-sự ma-cảnh.

汝能諳識。心垢洗除不落邪見。陰魔銷滅天魔摧碎。大力鬼神

褫魄逃逝。魑魅魍魎無復出生。直至菩提無諸少乏下劣增進。於大

涅槃心不迷悶。若諸末世愚鈍眾生。未識禪那不知說法。樂修三昧

汝恐同邪。一心勸仙持我佛頂陀羅尼呪。若未能誦寫於禪堂或帶身

上。一切諸魔所不能動。汝當恭欽十方如來。究竟修進最後垂範。

26. Nhữ năng ấm thức, tâm cấu tẩy trừ, bất lạc tà-kiến, ấm-ma tiêu-diệt, Thiên-ma tồi toái, đại-lực Quỷ-Thần, sỉ phách đào thệ, ly-mî vọng-lượng, vô phục xuất sanh, trực chí Bồ-Đề, vô chư thiểu phạp. Hạ liệt tăng-tiến, ư Đại-Niết-Bàn, tâm bất mê-muội.

(_ Nếu khi ma-cảnh hiện-tiền, ông nhận biết được, thì rửa trừ được cấu-nhiễm, không mắc các tà-kiến, ấm-ma đều tiêu-diệt, Thiên-ma bị đánh tan, đại-lực quỷ-thần hoảng-hốt chạy trốn, ly-mî vọng-lượng không sanh ra được, thì đi thẳng đến Bồ-Đề, không có các điều thiếu sót. Những căn hạ-liệt cũng được tăng tiến, đối với Đại-Niết-Bàn, tâm không mê lầm.)

_ Nhược chư mạt-thế, ngu độn chúng-sanh, vị thức Thiền-na, bất tri thuyết-pháp, lạc tu Tam-muội, nhữ khủng đồng tà, nhứt tâm khuyên linh, trì ngã Phật- đảnh, đà-ra-ni chú.

_ Nhược vi năng tụng, tả ư Thiền-đường, hoặc đái thân thượng, nhứt-thiết chư ma, sở bất năng động. _ Nhữ đương cung khâm, thập phương Như-Lai, cứu-cánh tu-tiến, tối-hậu thùy phạm.

(_ Ông nên kính vâng lời dạy bảo cuối cùng về đường tu tiến rốt ráo của thập phương Như-Lai.)

26. A-Nan và Đại-chúng! Khi ma-sự ma-cảnh phát hiện, quí vị phải nghiên-cứu kỹ càng, hiểu thấu tường-tận để lọc sạch tất cả cặn bả ô-trược ra khỏi tâm, mặc-nhiên các thứ tà-kiến trừ tuyệt, các loại ấm-ma tiêu-vong, cho tới Ma-vương Ba-Tuần cũng biến mất, đại-lực Quỉ- Thần kinh sợ tránh xa, vọng-lượng ly-mî đều không dám lại gần, như thế tâm vượt qua tất cả hôn-trầm ám-muội, không còn chướng ngại hoặc sơ-suất trên đường chánh-tu Bồ-Đề Vô-Thượng, tiến vào cảnh-trí Đại-Niết-Bàn.

_ A-Nan! Như ở trong thời-kỳ mạt-pháp có những hạng người thiếu túc-duyên, không thiền-định được, không giảng kinh thuyết pháp được, mà muốn tu pháp Tam-muội, lại sợ bị đồng-hóa với ngoại-đạo ma-giáo, thì những hạng người ấy phải học hiểu tinh-vi, cần nhứt-tâm chí-thành thọ-trì Phật-đảnh quang- tụ đà-ra-ni: ‚MA-HA TÁT-ĐÁT-ĐA BÁT-ĐÁT-RA‛.

_ Nếu hằng ngày chưa tụng niệm được Tâm-chú đó thì biên chép treo ở thiền-đường và đeo theo trong thân, làm như vậy để tất cả chướng ma không dám hành-động nhiễu-hại. _ A-Nan và Đại-chúng! Quí vị có bổn-phận chí-tâm tôn-trọng thập phương chư Phật đã tiến tu cứu-cánh và truyền dạy pháp-môn thâm-diệu vi-mật cho hậu-thế.

阿難劭從坐起聞佛示誨。頂禮欽奉憶持無失。於大眾中重復

白佛。如佛所言五陰相中。五種虛妄為本想心。我等帄常未蒙如來

微細開示。又此五陰為併銷除為次第盡。如是五重詣何為界。惟願

如來發宣大慈。為此大眾清明心目。以為末世一切眾生作將來眼。

27. A-Nan tức tùng tòa khởi, văn Phật thị hối, đảnh lễ khâm phụng, ức trì vô thất (ghi nhớ không sót), ư đại-chúng trung, trùng phục bạch Phật:

27. Khi ấy ngài A-Nan đứng dậy, vâng lời Đức Phật dạy bảo, giữ đúng lễ-nghi, cung-kính đảnh lễ và bạch Phật: _ Như Phật sở ngôn: Ngũ-ấm tướng trung, ngũ chủng hư-vọng, vi bổn tưởng tâm.

(_ Như lời Phật dạy: Trong tướng ngũ-ấm, có năm thứ hư-vọng làm cái tưởng cội gốc.)

_ Ngã đẳng bình-thường, vị mông Như- Lai, vi-tế khai-thị.

(_ Chúng tôi bình-thường chưa được nhờ Đức Như-Lai khai-thị tỉ mỉ như thế.)

_ Hựu thử ngũ-ấm, vi tính tiêu-trừ, vi thứ đệ tận?

(_ Lại năm ấm ấy, là tiêu-trừ một lần hay theo thứ lớp mà hết?)

_ Như-thị ngũ trùng, nghệ hà vi giới? (_ Năm lớp như thế, đến đâu làm giới-hạn?)

_ Duy nguyện Như-Lai, phát tuyên đại-từ, vi thử đại-chúng, thanh-tịnh tâm-mục, dĩ vi mạt-thế, nhứt-thiết chúng- sanh, tác tương-lai nhãn.

Tâm-mục: 1/ tâm và con mắt. Ý nói: đạo-nhãn.

2/ tinh-thần. 3/ ý-kiến, quan-điểm.

_ Bạch Đức Thế-Tôn! Như Đức Thế- Tôn vừa dạy, năm ấm: Sắc-ấm, Thọ-ấm, Tưởng-ấm, Hành-ấm và Thức-ấm đều hư-vọng, gốc ở tâm vọng-tưởng mà có.

_ Bạch Đức Thế-Tôn! Trong lúc bình-thường, chúng tôi chưa được Đức Thế-

Tôn chỉ bảo tinh-tường.

_ Xin hỏi: Năm ấm đó tiêu-trừ một lượt hay là tiêu-trừ tuần-tự theo thứ lớp?

_ Ngũ-ấm có chỗ nào làm giới-hạn chăng?

_ Ngưỡng nhờ Đức Thế-Tôn dũ lòng đại-từ đại-bi dạy dỗ cho tất cả Đại-chúng được tâm-mục hiểu biết sáng suốt và nhứt-thiết chúng-sanh ở các đời mạt- pháp về sau cũng được như vậy.

佛告阿難精真妙明本覺圓淨。非留死生及諸塵垢乃至虛空。

皆因妄想之所生起。斯元本覺妙明真精。妄以發生諸器世間。如演

若多迷頭認影。妄元無因。於妄想中立因緣性。迷因緣者稱為自然

。彼虛空性猶實幻生。因緣自然。皆是眾生妄心計度。阿難知妄所

起說妄因緣。若妄元無。說妄因緣元無所更。何況不知推自然者。

是故如來與汝發明五陰本因同是妄想。

28. Phật cáo A-Nan:

_ Tinh-chơn diệu-minh, bổn-giác viên-tịnh, phi lưu tử sanh, cập chư trần-cấu, nãi chí hư-không, giai nhân vọng-tưởng, chi sở sanh khởi.

(_ Tánh tinh-chơn là diệu-minh, tánh bổn-giác là viên-tịnh, không còn để lại những sự sống chết và các trần-cấu; cho đến cả cái hư-không, cũng đều nhân vọng-tưởng mà sanh khởi ra.)

_ Tư nguyên bổn-giác, diệu-minh tinh- 28. Đức Phật dạy:

_ A-Nan! Tâm Bổn-Giác Chơn-Như hoàn-toàn thanh-tịnh, sáng suốt nhiệm-mầu, không có trôi lăn ở biển khổ sanh-tử. Tất cả pháp-trần ô-trược cho tới hư- không đều do vọng-tưởng phát-sanh;

- ví như ông Diễn-Nhã-Đa rối loạn đến chơn, vọng dĩ phát-sanh, chư khí thế-gian, như Diễn-Nhã-Đa, mê đầu nhận ảnh.

(_ Tất cả cái ấy, gốc nơi bổn-giác diệu-minh chơn-tánh, vọng phát-sanh ra các khí-thế-gian, như anh Diễn-Nhã-Đa mê cái đầu, mà nhận cái bóng.)

_ Vọng nguyên vô nhân. (_ Vọng vốn không có nhân.)

_ Ư vọng-tưởng trung, lập nhân-duyên tánh, mê nhân-duyên giả, xưng vi tự- nhiên.

(_ Ở trong vọng-tưởng lập ra tánh nhân-duyên, khi mê tánh nhân-duyên, thì gọi là tự-nhiên.)

_ Bỉ hư-không tánh, do thiệt huyễn sanh. (_ Cả tánh hư-không kia, còn thật là huyễn-hóa sanh ra.)

_ Nhân-duyên tự-nhiên, giai thị chúng- sanh, vọng-tâm kế đạc.

(_ Nhân-duyên và tự-nhiên đều là những sự so đo của vọng-tâm chúng-sanh.)

nỗi nhận bóng trong gương làm cái đầu của mình, đó là tại vọng-tưởng.

_ Đã gọi là vọng thì dĩ-nhiên không có cội gốc.

_ Trong vọng lập ra nhân-duyên, lại không biết nhân-duyên mà gọi là tự- nhiên.

_ Cho tới hư-không tánh cũng là huyễn-hóa. _ Thế nên nhân-duyên và tự-nhiên đều do vọng-tưởng của chúng-sanh, chớ không thiệt-thể.

_ A-Nan! Tri vọng sở khởi, thuyết vọng nhân-duyên, nhược vọng nguyên vô, thuyết vọng nhân-duyên, nguyên vô sở-hữu, hà huống bất tri, suy tự-nhiên giả.

(_ A-Nan! Biết do vọng sanh khởi ra, mà nói nhân-duyên vọng, nếu cái vọng vốn không, thì nhân-duyên vọng đó, vốn không có gì, huống nữa, không biết mà cho là tự-nhiên.)

_ Thị cố Như-Lai, dữ nhữ phát-minh, ngũ-ấm bổn-nhân, đồng thị vọng-tưởng.

_ A-Nan! Biết cứu xét chỗ vọng-tưởng thế-gian, cho là vọng nhân-duyên, còn vọng không có cội gốc mà cũng cho là vọng nhân-duyên, thành-thử phi-lý; suy theo nghĩa trên, thì tự -nhiên không khó cứu xét.

_ Nay Ta cùng quí vị phát-minh chỗ bổn-nhân của năm ấm là vọng-tưởng.

(Sắc) 汝體先因父母想生汝心非想。則不能來想中傳命。如我先言

心想醋味口中涎生。心想登高足心酸起。懸崖不更醋物未來。汝體

必非虛妄通倫。口水如何因談醋出。是故當知汝現色身。名為堅固

第一妄想。

(Thọ) 劭此所說臨高想心。能仙汝形真受酸澁。由因受生能動色體

。汝今現前順益違損二現驅飿。名為虛明第二妄想。

(Tươûng) 由汝念慮使汝色身。身非念倫汝身何因。隨念所使種種取像

。心生形取與念相應。寤劭想心寐為諸夢。則汝想念搖動妄情。名

為融通第三妄想。

(Hành) 化理不住運運密移。甲長髮生氣銷容皺。日夜相付曾無覺悟

。阿難此若非汝云何體遷。如必是真汝何無覺。則汝諸行念念不停

。名為幽隱第四妄想。

(Thức) 又汝精明湛不搖處名恒常者。於身不出見聞覺知。若實精真不

容習妄。何因汝等曾於昔年覩一奇物。經歷年歲憶忘俱無。於後忽

然覆覩前異。記憶宛然曾不遺失。則此精了湛不搖中。念念受熏更

何籌算。

阿難當知此湛非真。如急流水望如恬靜。流急不見非是無流。

若非想元寧受想習。非汝六根。互用合開此之妄想無時得滅。故汝

現在見聞覺知中串習幾。則湛了內罔象虛無。第五顛倒細微精想。

阿難是五受陰五妄想成。汝今欲知因界淺深。唯色與空是色

邊際。唯觸及離是受邊際。唯記與忘是想邊際。唯滅與生是行邊際

。湛入合湛歸識邊際。

此五陰元重疊生起。生因識更滅從色除。理則頒悟乘悟併銷

。事非頒除因次第盡。我已示汝劫波巾結。何所不明再此詢問。

汝應將此妄想根元心得開通。傳示將來末法之中諸修行者。

仙識虛妄深厭自生。知更涅槃不戀三界。

29. Như thể tiên-nhân phụ-mẫu tưởng sanh.

_ Nhữ tâm phi tưởng, tắc bất năng lai, tưởng trung truyền mệnh.

_ Như ngã tuyên ngôn: Tâm tưởng thố vị, khẩu trung duyên sanh; tâm tưởng đăng cao, túc tâm toan khởi.

_ Huyền nhai bất hữu, thố vật vị lai, nhữ thể tất phi, hư-vọng thông luân.

_ Khẩu thủy như hà, nhân đàm tô xuất? Sắc-ấm vọng-tưởng 29. A-Nan! Như thân ông do tưởng của cha mẹ sanh ra.

_ Nếu tâm ông không tưởng, không có nhân-duyên vọng, thì không thể đi đến chỗ tưởng của cha mẹ truyền căn-mạng cho ông được.

_ Như Ta đã dạy: Tâm tưởng vật chua thì miệng sanh nước miếng, tâm tưởng leo núi cao thì chân sanh mỏi mê. _ Vật chua chưa thấy, núi cao chưa gặp thì thân ông chưa phải đồng loại với hư-vọng.

_ Tại sao nước miếng do chỗ tưởng vật chua mà có? Tại sao sự mỏi mê ở chân do chỗ tưởng leo núi cao mà sanh? _ Thị cố đương tri, nhữ hiện sắc thân, danh vi kiên-cố, đệ-nhứt vọng-tưởng. _ Nguyên-nhân chỉ là vọng-tưởng. Vậy phải biết thân tứ-đại giả-hiệp là vọng-tưởng kiên-cố thứ nhứt. _ Tức thử sở thuyết, lâm cao tưởng tâm, năng linh nhữ hình, chơn thọ toan sáp, do nhân thọ sanh, năng động sắc-thể.

_ Nhữ kim hiện-tiền, thuận ích vi tổn, nhị hiện khu-trì, danh vi hư-minh, đệ-nhị vọng-tưởng.

_ Do nhữ niệm lự, sử nhữ sắc thân, thân phi niệm luân, nhữ thân hà nhân, tùy niệm sở sử. (_ Do những ý nghĩ sai khiến sắc thân của ông, nếu sắc thân không phải cùng loài, thì làm sao thân ông lại theo ý nghĩ sai khiến?)

_ Chủng chủng thủ tượng, tâm sanh hình thủ, dữ niệm tương-ứng, ngụ tức tưởng tâm, mî vi chư mộng. (_ Nhận các thứ hình-tượng, sanh tâm chấp nhận các hình, phù-hợp với ý nghĩ, lúc thức là tưởng-tâm, lúc ngủ là chiêm bao.)

_ Tắc nhữ tưởng niệm, giao động vọng tình, danh vi dung thông, đệ-tam vọng- tưởng. (_ Vậy những vọng-tình lay động tưởng nghĩ của ông, gọi là vọng-tưởng dung-thông thứ ba.)

_ Hóa lý bất trụ, vận vận mật di, giáp trường, phát sanh, khí tiêu, dung trứu, nhựt dạ tương đại, tằng vô giác ngộ.

(_ Sự chuyển-hóa không dừng, xoay vần thầm thầm dời đổi, như móng tay ra dài, tóc mọc, hơi thở tiêu-hao, hình-dung tiều tụy, ngày đêm thay đổi, mà không hề hay biết.)

_ A-Nan! Thử nhược phi nhữ, vân hà thể nhiên?

_ Như tất thị chơn, nhữ hà vô giác? _ Tắc nhữ chư hạnh, niệm niệm bất đình, danh vi u-ẩn, đệ-tứ vọng-tưởng. Thọ-ấm vọng-tưởng _ A-Nan! Tâm tưởng vật chua thì miệng chảy nước miếng, tâm tưởng leo núi cao thì chân sanh mỏi mê, đó là do nhân thọ sanh, xúc-động đến thân tứ-đại. _ Khi thuận thì thọ lợi-ích, khi nghịch thì thọ tổn-hại, hai thứ thọ ấy rõ ràng như vậy là vọng-tưởng hư-minh thứ hai.

Tưởng-ấm vọng-tưởng _ A-Nan! Do tâm tưởng sai khiến thân, thân không phải đồng loại với tưởng, lẽ nào lại bị tưởng sai khiến? _ Chỉ vì bị các thứ tưởng năng khởi sắc-tướng, tâm sanh ra thì thân phải dùng lấy, tâm và thân cảm-ứng nhau, khi thức có tâm tưởng, khi ngủ có chiêm bao.

_ Tâm tưởng hay giao-động vọng-tình, gọi là vọng-tưởng dung-thông thứ ba.

Hành-ấm vọng-tưởng _ A-Nan! Sắc-thân biến-hóa không ngừng, như móng tay ra dài, tóc mọc, hơi thở tiêu-hao, hình-dung tiều tụy, ngày đêm ngấm ngầm thay đổi, khó hiểu biết được. _ Nếu không phải là ông thì tại sao sắc thân thay đổi?

_ Nếu quyết-định là ông thì tại sao ông không hiểu biết?

_ Suy theo lý ấy thì ông rõ: Các tư-tưởng của ông đều không ngừng, gọi là vọng-tưởng u-ẩn thứ tư. _ Hựu nhữ tinh minh, trạm bất giao xứ, danh hằng thường giả, ư thân bất xuất, kiến văn giác tri.

(_ Lại chỗ tinh-minh đứng lặng, không lay động của ông, gọi là thường còn, thì nơi thân ông, không ra ngoài những sự thấy, nghe, hay, biết.)

_ Nhược thật tinh chơn, bất dung tập vọng. (_ Nếu nó thật là tánh tinh-chơn, thì không thể huân-tập được điều vọng.)

_ Hà nhân nhữ đẳng, tằng ư tích niên, đổ nhứt kỳ vật, kinh-lịch niên-tuế, ức vong cu vô, ư hậu hốt-nhiên, phụ đổ tiền dị, ký-ức uyển-nhiên, tăng bất di thất.

(_ Ví như cách mấy năm về trước, ông có thấy biết một hình vật, trải qua nhiều năm không hề nghĩ đến, về sau bỗng nhiên thấy vật lạ đó, thì nhớ lại rõ ràng, không có thiếu sót.)

_ Tắc thử tinh liễu, trạm bất giao trung, niệm niệm thọ huân, hữu hà trù toán.

(_ Vậy trong tánh tinh-minh đứng lặng, không lay động ấy, từng niệm từng niệm chịu huân-tập, không thể tính toán hết được.) Thức-ấm vọng-tưởng _ A-Nan! Chỗ chơn-thiệt tinh-minh rộng lớn, bất-động thường-trụ của ông bị ràng buộc bởi sự thấy nghe hiểu biết.

_ Nếu sử-dụng chỗ chơn-thiệt ấy thì không có dung-nạp vọng-tập.

_ Ví như cách mấy năm về trước, ông có thấy biết một hình vật, đã qua thời-gian lâu, ông không còn một mảy gì chú-ý tới sự quên nhớ hình vật ấy, nay bỗng nhiên ông lại gặp hình vật ấy trước mắt, ông vẫn thấy biết rõ ràng y nguyên như cũ. Tại sao?

_ Vì chỗ chơn-thiệt tinh-minh rộng lớn bất-động thường-trụ. Thân ông khởi vọng chỉ tại các niệm của ông huân-tập tiếp nối nhau luôn, vô phương trù-tính.

_ A-Nan! Đương tri, thử trạm phi chơn, như cấp lưu thủy, vọng như điềm tĩnh, lưu cấp bất kiến, phi thị vô lưu.

(_ A-Nan ! Nên biết cái đứng lặng đó không phải thật, như nước chảy gấp, trông như đứng lặng, vì chảy gấp mà không thấy, chớ không phải không chảy.)

_ Nhược phi tưởng nguyên, ninh thọ vọng-tập.

(_ Nếu cội gốc cái đó, không phải vọng-tưởng, thì đâu lại chịu để hư-vọng huân-tập.)

_ Phi nhữ lục-căn, hỗ-dụng hiệp khai, thử chi vọng-tưởng, vô thời đắc diệt.

(_ Nếu sáu căn của ông chưa được tự-tại chia hợp, dùng thay lẫn nhau, thì cái vọng-tưởng đó không lúc nào diệt được.)

Lục-căn hỗ-dụng: lục-căn có thể dùng thay thế cho nhau.

_ Chỗ chơn-thiệt nếu phi chơn-thiệt, thì cũng như nước chảy mau, vọng-tưởng là nước đứng, nhưng thật sự nước chảy mau không thấy rõ, chớ chẳng phải nước đứng.

_ Nếu không có gốc tưởng thì làm sao có vọng-tập?

_ Như không có sáu căn hiệp khai phát-sanh thì vọng-tưởng không khi nào tiêu-diệt được. _ Cố nhữ hiện-tại, kiến văn giác tri, trung quán tập cơ, tắc trạm liễu nội võng tượng hư-vô, đệ-ngũ điên-đảo tế-vi tinh tưởng.

(_ Vậy nên hiện nay, cái tập-khí quán-xuyến tập-trung những điều thấy, nghe, hay, biết của ông, là cái vọng-tưởng điên-đảo vi-tế, huyễn-hóa, rỗng trống thứ năm, trong tánh trạm-liễu của ông.)

_ A-Nan! Thị ngũ thọ ấm, ngũ vọng- tưởng thành.

(_ A-Nan ! Năm cái ấm đó, do năm vọng-tưởng tạo thành.)

_ Nhữ kim dục tri, nhân giới thiển thâm.

(_ Nay ông muốn biết giới-hạn sâu cạn.)

_ Duy sắc dữ không, thị Sắc biên-tế.

_ Duy xúc cập ly, thị Thọ biên-tế.

_ Duy ký dữ vong, thị Tưởng biên-tế.

_ Duy diệt dữ sanh, thị Hành biên-tế.

_ Trạm nhập hiệp trạm, quy Thức biên- tế.

(_ Đứng lặng vào hợp với đứng lặng là biên-giới của

Thức-ấm.)

_ Thử ngũ-ấm nguyên, trùng điệp sanh khởi, sanh nhân Thức hữu, diệt tùng Sắc trừ. (_ Năm ấm ấy vốn trùng-điệp sanh khởi, sanh, nhân

Thức-ấm mà có; diệt, từ Sắc-ấm mà trừ.)

_ Lý tắc đốn ngộ, thừa ngộ tính tiêu. Sự phi đốn trừ, nhân thứ đệ tận. (_ Lý, thì ngộ liền, nhân cái ngộ mà tất cả vọng-tưởng đều tiêu. Sự không phải trừ liền, theo thứ lớp mà diệt hết.)

_ Ngã dĩ thị nhữ, kiếp ba cân kết, hà sở bất minh, tái thử tuân vấn? (… Kiếp-Ba-La, có chỗ nào không rõ mà ông phải hỏi lại?)

_ Nhữ ứng tương thử, vọng-tưởng căn-nguyên, tâm đắc khai thông, truyền thị tương-lai, mạt-pháp chi trung, chư tu- _ Hiện-tại sáu căn của ông thấy nghe hiểu biết đã có vọng-tập ở bên trong thì rõ ràng là vọng-tưởng hư-vô, danh gọi vọng-tưởng thứ năm thuần-tinh vi-tế điên-đảo.

_ Hiển-nhiên năm ấm thọ-lãnh của chúng-sanh chuyển ra năm thứ vọng-tưởng điên-đảo.

Giới-hạn của năm ấm

_ A-Nan! Nay ông muốn biết giới-hạn của năm ấm chăng?

_ Giới-hạn của Sắc là tướng với không, - giới-hạn của Thọ là xúc với ly, - giới-hạn của Tưởng là nhớ với quên, - giới-hạn của Hành là sanh với diệt,

- giới-hạn của Thức là trạm với hiệp-trạm.

_ Gốc của năm ấm phát-hiện trùng- trùng điệp-điệp, sanh thì do Thức-ấm, diệt thì do Sắc-ấm.

_ Lý ưng phải tỏ ngộ, để nương chỗ tỏ ngộ mà dứt sạch. Nếu không dứt sạch được một lượt thì tuần-tự theo thứ lớp mà tiêu-trừ.

_ Như Ta đã dạy mở các gút trong cái khăn của Trời Kiếp-Ba-La, chắc ông còn nhớ và hiểu rõ, hà tất hỏi lại làm chi nữa?

_ A-Nan! Ông phải thấu-triệt căn-nguyên của vọng-tưởng để tâm được khai-thông sáng suốt; dạy dỗ những hành giả, linh thức hư-vọng, thâm yểm tự sanh, tri hữu Niết-Bàn, bất luyến tam giới.

(_ Tâm ông cần phải thông suốt về cội gốc vọng-tưởng đó, rồi đem truyền bày cho những người tu-hành trong đời mạt-pháp sau này, khiến cho họ biết hư-vọng, tự sanh nhàm chán, và biết có Niết-Bàn, không luyến tiếc ba cõi.) người chơn-thiệt thuần-túy tu-hành trong thời-kỳ mạt-pháp, khiến cho được hiểu biết các tướng ngũ-ấm hư-vọng mà nhàm chán dứt sạch, không còn quyến-luyến tam giới phàm-phu, tôn-trọng Đại-Niết-Bàn của Phật làm chỗ sở-y cứu-cánh cho công-đức.

30. 30. TỤNG NIỆM KINH-CHÚ THỦ-

LĂNG-NGHIÊM ĐƯỢC PHƯỚC-ĐỨC

VÔ-LƯỢNG. (3)

阿難若復更人遍滿十方。所更虛空盈滿七寶。持以奉上微塵

諸佛。承事供養心無虛度。於意云何是人以此施佛因緣得福多不。

阿難答言虛空無盡珍寶無邊。昔更眾生施佛七錢。捨身猶獲

轉輪王位。況復現前虛空既窮。佛土充遍皆施珍寶。窮劫思議尚不

能及。是福云何更更邊際。

佛告阿難諸佛如來語無虛妄。若復更人身具四重十波羅夛。

瞬息劭經此方他方。阿鼻地獄乃至窮盡。十方無間靡不經歷。能以

一念將此法門。於末劫中開示未學。是人罪障應念銷滅。變其所受

地獄苦因成孜樂國。得福超越前之施人。百倍千倍千萬億倍。如是

乃至算數譬喻所不能及。

阿難若更眾生。能誦此經能持此呪。如我廣說窮劫不盡。依

我教言如教行道。直成菩提無復魔業。

_ A-Nan! Nhược phục hữu nhân, biến mãn thập phương, sở-hữu hư-không, dinh mãn thất bảo, trì dĩ phụng thượng, vi-trần chư Phật, thừa sự cung-dưỡng, tâm vô hư độ.

(_ A-Nan! Ví như có người đem các thứ thất bảo đầy dẫy hư-không cùng khắp mười phương, dâng lên chư Phật như số vi-trần, vâng thờ cung-dưỡng, tâm không lúc nào xao lãng.)

_ Ư ý vân-hà? Thị nhân dĩ thử, thí Phật nhân-duyên, đắc phước đa phủ.

(_ Ý ông nghĩ thế nào? Người đó, do nhân-duyên cung-dưỡng Phật như thế, được phúc có nhiều chăng?) Đức Phật dạy:

_ A-Nan! Nếu có người dâng các vật thất-bảo biến-mãn thập phương hư-không, cung-dưỡng vô-lượng chư Phật để nương nhờ sự cung-dưỡng, tâm đắc khai-ngộ.

_ Ý ông hiểu thế nào? Người dùng nhân-duyên cung-dưỡng chư Phật như vậy có được phước-đức nhiều chăng?

A-Nan đáp ngôn:

_ Hư-không vô-tận, trân bảo vô-biên; Ngài A-Nan bạch Phật:

_ Bạch Đức Thế-Tôn! Hư-không vô-tận, tích hữu chúng-sanh, thí Phật thất tiền, xả thân do hoạch, Chuyển-Luân-Vương vị.

(…, ngày xưa có chúng-sanh cúng Phật bảy đồng tiền, đến khi xả thân, còn được vị Chuyển-Luân-Vương.)

_ Huống phục hiện-tiền, hư-không ký cùng, Phật-độ sung biến, giai thí trân bảo, cùng kiếp tư-nghị, thượng bất năng cập, thị phước vân hà, cánh hữu biên-tế. (_ Huống nữa, hiện-tiền hư-không đã cùng hết, cõi Phật đã đầy khắp và đều cúng đồ trân-bảo, thì dầu suy nghĩ cùng tột các kiếp, cũng không thể thấu được; phúc ấy, làm sao có bờ bến.)

Phật cáo A-Nan:

_ Chư Phật Như-Lai, ngữ vô hư-vọng.

(_ Chư Phật Như-Lai, lời nói không hư-vọng.)

_ Nhược phục hữu nhân, thân cụ tứ trọng, thập ba-la-di, thuấn tức tức kinh, thử phương tha phương, A-Tỳ địa-ngục, nãi chí cùng-tận, thập phương Vô-gián, mỹ bất kinh-lịch. (_ Ví như có người gây đủ các tội tứ trọng, thập ba-la-di, giây lát phải trải qua địa-ngục A-Tỳ phương này phương khác, cho đến cùng tột các địa-ngục Vô-gián thập phương, không nơi nào, không phải trải qua.)

_ Năng dĩ nhứt niệm, tương thử pháp-môn, ư mạt-kiếp trung, khai-thị vị học.

(_ Nếu người đó, dùng một niệm đem pháp-môn này, khai-thị cho người chưa học trong đời mạt-pháp, _ Thị nhân tội chướng, ứng niệm tiêu-diệt, biến kỳ sở thọ, địa-ngục khổ nhân, thành An-Lạc quốc.

- thì tội-chướng người đó liền được tiêu-diệt, biến cái nhân phải chịu khổ địa-ngục, thành cái nhân sanh về

An-Lạc quốc, _ Đắc phước siêu-việt, tiền chi thí-nhân, bá bội, thiên bội, thiên vạn ức bội, như-thị nãi chí, toán số thí-dụ, sở bất năng cập.

các vật trân-châu quí báu vô-biên; xưa có một nhà bần-hàn chỉ dùng bảy đồng tiền, thành-tâm cung-dưỡng chư Phật, còn được phước-đức làm Chuyển-Luân- Vương;

- huống chi nếu có người cung-dưỡng chư Phật bằng các vật thất-bảo đầy khắp thập phương hư-không, thì dĩ-nhiên phước-đức đó rộng lớn mênh mông không có giới-hạn được.

Trân-châu (珍珠): ngọc trai.

Đức Phật dạy:

_ A-Nan! Các bậc Như-Lai thuyết toàn chơn-thiệt-ngữ.

_ Nếu có người nào phạm tứ trọng-tội và thập-ác, bị đọa vào A-Tỳ địa-ngục ở một phương, cho tới bị đọa vào Vô-gián địa-ngục ở khắp mười phương, thọ hình qua các địa-ngục; - thoạt nhiên người ấy sanh ra một lý-tưởng sám-hối tu-trì và khai-thị pháp-môn Bồ-Đề Vô-Thượng này cho chúng- sanh chưa hiểu biết trong thời-kỳ mạt-pháp ở vị-lai;

- thì các tội chướng của người ấy ứng theo lý-tưởng mà tiêu tan, tâm của người ấy trở nên sáng suốt, biến chuyển cảnh ngục-hình ra cảnh An-Lạc;

- ngộ pháp siêu-việt, phước-đức nhiều hơn người dùng thất-bảo cung-dưỡng chư Phật, gấp trăm ngàn phần, nhiều đến nỗi không thể lấy số lượng kể được. - được phúc vượt hơn người cúng thí trước kia, trăm lần, ngàn lần, ngàn vạn ức lần, như thế, cho đến toán số thí-dụ không thể nói hết được.) _ A-Nan! Nhược hữu chúng-sanh, năng tụng thử kinh, năng trì thử chú, phước-đức vô-lượng, như ngã quảng-thuyết, cùng kiếp bất-tận;

- y ngã giáo-ngôn, như giáo nhứt tâm hành đạo hoằng pháp; trực thành Bồ- Đề, vô phục ma nghiệp.

Nguyên-bản: (bản gốc/ bản chánh)

_ A-Nan! Nhược hữu chúng-sanh, năng tụng thử kinh, năng trì thử chú, như ngã quảng-thuyết, cùng kiếp bất-tận; y ngã giáo-ngôn, như giáo hành đạo, trực thành Bồ-Đề, vô phục ma nghiệp. (_ A-Nan! Nếu có chúng-sanh, biết tụng kinh này, biết trì chú này, như tôi nói rộng ra, thì cùng tột các kiếp cũng không hết; nếu nương theo lời dạy của tôi, y như lời dạy mà tu-hành, thì thẳng đến đạo Bồ-Đề, không còn có các ma-sự.) _ A-Nan! Nếu người nào nhứt-tâm chí-thành, hằng ngày năng tụng kinh Thủ- Lăng-Nghiêm, năng niệm chú Thủ- Lăng-Nghiêm, thọ trì liên-tục, không sơ-suất, không gián-đoạn, tất-nhiên phước-đức tăng-trưởng vô-lượng; như Như-Lai quảng-thuyết, cho tới cùng tột kiếp số cũng vô-tận;

- lại hoàn-toàn vâng lời Ta dạy mà nhứt-tâm chí-thành hành đạo, đồng-thời tuyên-dương Diệu-Pháp này cho chúng-sanh tu-hành chơn-chánh; thì thành-tựu công-đức vô-lậu, giải-trừ hết các vọng-nghiệp phiền-não chướng ma, tiến lên cảnh-trí Bồ-Đề Vô-Thượng. LƯU-THÔNG PHẦN PHẦN LƯU-THÔNG