Kinh Thủ Lăng Nghiêm

佛問圓通我從耳門圓照三昧。緣心自在因入流相。得三摩提

成尌菩提斯為第一。世尊彼佛如來。歎我善得圓通法門。於大會中

授記我為觀世音號。由我觀聽十方圓明。故觀音名遍十方界。

5. Phật vấn viên-thông, ngã tùng nhĩ môn, viên-chiếu tam-muội, duyên tâm tư ï -tại, nhân nhập-lưu tướng, đắc Tam-ma-đề, thành-tựu Bồ-Đề, tư vi đệ-nhứt. (_ Phật hỏi về viên-thông, tôi do viên-chiếu tam-muội nơi nhĩ-căn mà duyên tâm được tự-tại, nhân tướng nhập lưu, được Tam-ma-đề, thành-tựu quả Bồ-Đề, đó là thứ nhứt.)

5. Bạch Đức Thế-Tôn! Nay Đức Thế- Tôn hỏi chỗ viên-thông, tôi xin bạch Phật rõ: Do nhĩ-căn, tôi được chánh-định viên-diệu, đắc pháp Tam-ma-đề, thành-tựu đạo-quả Vô-Thượng Tri-Giác, nên tùy-tâm thị-hiện khắp cả pháp-giới, tự-tại vô-ngại.

_ Như vậy chỗ viên-thông của tôi giác-ngộ là Nhĩ-căn.

_ Thế-Tôn! Bỉ Phật Như-Lai, thán ngã thiện đắc, viên-thông pháp-môn, ư đại hội trung, thọ ký ngã vị Quán-Thế-Âm hiệu.

_ Do ngã quan thính, thập phương viên- minh, cố Quán-Thế-Âm danh, biến thập phương giới.

(_ Do tôi thấy nghe thấu suốt mười phương, nên danh tiếng Quán-Thế-Âm cùng khắp thập phương thế-giới.) _ Bạch Đức Thế-Tôn! Đức Thầy của tôi là Đức Phật Quán-Thế-Âm, khen ngợi tôi sáng suốt tu-chứng pháp nhĩ-căn viên-thông, nên giữa Đại-hội, Đức Thầy đã thọ-ký cho tôi danh là Quán-Thế- Âm;

- vì tôi xem xét thấu-đáo, sáng suốt viên-mãn các tiếng than thở thảm sầu và chí-thành cầu khẩn của tất cả chúng-sanh ở khắp cả thập phương thế-giới để cứu-độ giải-thoát các khổ nạn. Vì cớ ấy, đức-hiệu Quán-Thế-Âm của tôi thâm-thâm diệu-diệu, châu-biến cả pháp-giới. 6. 6. PHẬT THỂ-HIỆN OAI-ĐỨC KIẾT- TƯỜNG ĐỘ-SANH.

爾時世尊於師子座。從其五體同放寶光。遠灌十方微塵如來

。及法王子諸菩薩頂。彼諸如來亦於五體同放寶光。從微塵方來灌

佛頂。并灌會中諸大菩薩及阿羅漢。林木池沼皆演法音。交光相羅

如寶絲網。是諸大眾得未曾更。一切普獲金剛三昧。劭時天雨百寶

蓮華。青黃赤白間錯紛糅。十方虛空成七寶色。此娑婆界大地山河

俱時不現。唯見十方微塵國土合成一界。梵唄詠歌自然數奏。

_ Nhĩ thời, Thế-Tôn ư sư-tử tòa, tùng kỳ ngũ thể, đồng phóng bửu quang, viễn quán thập phương vi-trần Như-Lai, cập Pháp-Vương-Tử, chư Bồ-Tát đảnh.

_ Bỉ chư Như-Lai, diệc ư ngũ thể, đồng phóng bửu quang, tùng vi-trần phương, lai quán Phật đảnh, tinh quán hội trung chư đại Bồ-Tát, cập A-La-Hán.

(_ Các Đức Như-Lai kia, năm vóc cũng đồng phóng ra hào-quang báu, từ các thế-giới số như vi-trần đến rọi trên đảnh Phật, và trên đảnh các vị đại Bồ-Tát và A- La-Hán trong hội.)

_ Khi ấy, Đức Thế-Tôn ở tòa sư-tử, từ ngũ thể phóng hào-quang rực rỡ, chiếu vào đảnh của thập phương chư Phật, chư Bồ-Tát và Pháp-Vương-Tử.

_ Chư Phật ở khắp mười phương quốc-độ cũng từ ngũ thể phóng hào-quang rực rỡ, chiếu lại đảnh của Đức Thế-Tôn, các vị Bồ-Tát và A-La-Hán ở trong Giáo- Hội.

_ Lâm mộc trì chiểu, giai diễn pháp âm, giao quang tương-la, như bửu tư võng.

(_ Rừng cây, ao hồ đều diễn ra pháp-âm, hào-quang giao xen cùng nhau như lưới tơ báu.)

_ Thị chư đại-chúng, đắc vị-tằng-hữu, nhứt-thiết phổ hoạch, Kim-Cang Tam-muội. (_ Cả trong đại-chúng được cái chưa từng có…)

_ Trong khi Đức Thế-Tôn phóng-quang và chư Phật ở thập phương quốc-độ phóng-quang đáp lễ thì các nơi có rừng cây, ao hồ đều diễn ra tiếng pháp nhiệm-mầu và những tia hào-quang sáng ngời giao-hiệp nhau như lưới tơ dệt.

_ Làm cho Đại-chúng trong Giáo-Hội được nghe diệu-âm và thấy thắng-cảnh chưa từng có, tất cả đều tỏ ngộ pháp Kim-Cang Tam-muội.

_ Tức thời, thiên vũ bá bửu Liên-Hoa, thanh, huỳnh, xích, bạch, gián thác phân nhu, thập phương hư-không, thành thất-bửu sắc.

(_ Liền khi ấy, trời mưa hoa sen bách bảo, xanh, vàng, đỏ, trắng xen lộn lẫn nhau, thập phương hư- không hóa thành sắc thất-bảo.)

_ Thử Ta-bà-giới, đại-địa sơn-hà, cu thời bất hiện, duy kiến thập phương, vi-trần _ Thời bấy giờ, chư Thiên rải hoa sen tốt đẹp, đủ sắc xanh vàng đỏ trắng khắp thập phương hư-không, biến thành thất-bửu.

_ Khiến các tướng núi sông đất bằng ở thế-giới Ta-bà đều phẳng lặng, chỉ thấy quốc-độ, hiệp thành nhứt giới, phạm bối vịnh ca, tự-nhiên phu tấu.

(_ Đất liền, núi sông của cõi Ta-bà này cùng một lúc không hiện ra … tiếng hát ca ngợi tự-nhiên nổi lên.) mười phương quốc-độ hòa-hiệp nhau như một cõi, và nghe Pháp-âm tự-nhiên phát ra đọc tụng thâm-trầm.

7. 7. PHẬT BẢO BỒ-TÁT VĂN-THÙ TUYỂN CHỖ VIÊN-THÔNG CHO

HẠNG HỮU-HỌC.

於是如來告文殊師利法王子。汝今觀此二十五無學諸大菩薩

及阿羅漢。各說最初成道方便。皆言修習真實圓通。彼等修行實無

優劣前後差別。我今欲仙阿難開悟。二十五行誰當其根。兼我滅後

此界眾生。入菩薩乘求無上道。何方便門得易成尌。文殊師利法王

子奉佛慈旨。劭從座起頂禮佛足。承佛威神說偈對佛。

_ Ư thị Như-Lai, cáo Văn-Thù-Sư-Lợi

Pháp-Vương-Tử. _ Nhữ kim quan thử nhị thập ngũ vô-học, chư đại Bồ-Tát, cập A-La-Hán, các thuyết tối sơ thành đạo phương-tiện, giai ngôn tu-tập chơn-thiệt viên-thông, bỉ đẳng tu-hành thiệt vô ưu liệt, tiền hậu sai biệt.

_ Ngã kim dục lịnh A-Nan khai ngộ.

_ Nhị thập ngũ hành, thùy đương kỳ căn.

_ Kiêm ngã diệt hậu, thử giới chúng-sanh, nhập Bồ-Tát thừa, cầu Vô- Thượng-Đạo, hà phương-tiện môn, đắc dị thành-tựu?

_ Văn-Thù-Sư-Lợi Pháp-Vương-Tử, phụng Phật từ chỉ, tức tùng tòa khởi, đảnh lễ Phật túc, thừa Phật uy thần, thuyết kệ đối Phật: _ Khi ấy, Như-Lai bảo ngài Văn-Thù- Sư-Lợi Pháp-Vương-Tử:

_ Văn-Thù! Ông xem hôm nay 25 vị Đại Bồ-Tát và A-La-Hán vô-học, thuyết-trình phương-tiện đắc quả Vô-Sanh- Nhẫn trong lúc ban sơ và tu-chứng pháp chơn-thiệt viên-thông, công-đức hành đạo của các vị ấy, không có hơn thua sai biệt chi cả.

_ Nay Ta muốn cho ông A-Nan được khai-ngộ, nên hỏi:

_ Trong 25 pháp-môn tu-chứng của các vị Thánh ấy, pháp nào thích-hợp với căn-cơ Hữu-học của ông A-Nan?

_ Sau khi Ta nhập-diệt, chúng-sanh sơ-phát-tâm ở trong cõi Ta-bà này, muốn vào bậc Bồ-Tát, cần-cầu đạo-quả Vô- Thượng Tri-Giác, thì phải dùng pháp- môn phương-tiện nào dễ dàng nhứt để thành-tựu công-đức?

_ Ngài Văn-Thù-Sư-Lợi Pháp-Vương- Tử, vâng theo từ-chỉ của Đức Như-Lai, đứng dậy đảnh lễ, chí-tâm nương nhờ oai-thần của Đức Như-Lai và xin Đức Như-Lai cho phép thuyết kệ, như sau:

8. 覺海性澄圓 圓澄覺元妙

元明照生所 所立照性亡

迷妄更虛空 依空立世界

想澄成國土 知覺乃眾生

空生大覺中 如海一漚發

更漏微塵國 皆從空所生

漚滅空本無 況復諸三更

歸元性無二 方便更多門

聖性無不通 順逆皆方便

初心入三昧 遲速不同倫

Giác-hải tánh trừng viên, Viên trừng giác nguyên diệu, Nguyên minh chiếu sanh sở, Sở lập chiếu tánh vong.

Mê vọng hữu hư-không, Y không lập thế-giới, Tưởng trừng thành quốc-độ, Tri-giác nãi chúng-sanh.

Không sanh đại giác trung, Như hải nhứt âu phát, Hữu-lậu vi-trần quốc, Giai y không sở sanh.

Âu diệt không bổn vô, Huống phục chư tam hữu, Quy nguyên tánh vô nhị, Phương-tiện hữu đa môn.

Thánh tánh vô bất thông, Thuận nghịch giai phương-tiện, Sơ-tâm nhập tam-muội,

Trì tốc bất-đồng luận.

9. 色想結成塵 精了不能徹

如何不明徹 於是獲圓通

音聲雜語言 但伊名句味

8. BỒ-TÁT VĂN-THÙ THUYẾT:

CHƠN-NHƯ DUY-NHỨT, PHƯƠNG- TIỆN ĐA MÔN.

1. Tánh giác vốn tịnh, tròn, Tròn, tịnh, giác huyền-diệu,

Sáng soi sanh xứ-sở, Sở thành, tánh soi vong.

2. Mê-vọng như hư-không, Nương không, thành thế-giới,

Do nghiệp, lập quốc-độ, Có chúng-sanh giác-tri.

3. Nhứt-thiết ở trong giác, Như bọt nổi mặt biển, Trần-lậu như bụi nhỏ, Theo không mà có sanh.

4. Bọt nước không vốn không, Tam giới cũng như vậy, Gốc Chơn-Như duy-nhứt, Phương-tiện có đa môn.

5. Tánh giác vốn thông suốt, Phương-tiện hiệp, bất-hiệp,

Phát tâm vào chánh-định, Mau chậm không giống nhau. (2)

9. BỒ-TÁT VĂN-THÙ KHÔNG TUYỂN LỤC-TRẦN LÀM CHỖ VIÊN- THÔNG CHO HẠNG HỮU-HỌC.

一非含一切 云何獲圓通

香以合中知 離則元無更

不恒其所覺 云何獲圓通

味性非本然 要以味時更

其覺不恒一 云何獲圓通

觸以所觸明 無所不明觸

合離性非定 云何獲圓通

法稱為內塵 憑塵必更所

能所非遍涉 云何獲圓通

Sắc tưởng kết thành trần, Tinh liễu bất-năng triệt, Như hà bất minh triệt? Ư thị hoạch viên-thông?

Âm-thinh tạp ngữ-ngôn,

Đãn y danh cú vị, Nhứt phi hàm nhứt-thiết, Vân hà hoạch viên-thông?

Hương dĩ hiệp trung tri, Ly tắc nguyên vô hữu, Bất hằng kỳ sở giác, Vân hà hoạch viên-thông?

Vị tánh phi bổn-nhiên, Yếu-dĩ vị thời hữu, Kỳ giác bất hằng nhứt, Vân hà hoạch viên-thông?

Xúc dĩ sở xúc minh, Vô sở bất minh xúc, Hiệp-ly tánh phi định, Vân hà hoạch viên-thông?

Pháp xưng vi nội-trần, Bằng trần tất hữu sở, Năng sở phi biến thiệp,

Vân hà hoạch viên-thông?

10. 見性雖洞然 明前不明後

四維虧一半 云何獲圓通

鼻息出入通 現前無交氣

1. Sắc-trần vốn hư-vọng, Tánh biết không thông suốt, Căn-nguyên chẳng sáng tỏ, Thế nào được viên-thông?

2. Tai giao-tiếp thinh-trần, Chỉ là danh giả tạm, Một không nhiếp tất cả, Thế nào được viên-thông?

3. Mũi hiệp, có hương-trần, Ly mũi ra, không có, Tánh biết vốn vô-thường, Thế nào được viên-thông?

4. Vị chẳng có cội gốc, Lưỡi nếm mới sanh vị, Biết vị chẳng phải một, Thế nào được viên-thông? 5. Do thân, xúc phát hiện, Không có chỗ sở-nhân, Hiệp-ly không nhứt-định, Thế nào được viên-thông?

6. Pháp-trần dựa theo ý, Vọng-lập các xứ-sở,

Năng sở không dung-hiệp, Thế nào được viên-thông? 10. BỒ-TÁT VĂN-THÙ KHÔNG TUYỂN NGŨ-CĂN (NHÃN TÎ THIỆT THÂN Ý) LÀM CHỖ VIÊN-THÔNG CHO HẠNG HỮU-HỌC.

支離匪涉入 云何獲圓通

舌非入無端 因味生覺了

味亡了無更 云何獲圓通

身與所觸同 各非圓覺觀

涯量不冥會 云何獲圓通

知根雜亂思 湛了終無見

想念不可脫 云何獲圓通

Kiến-tánh tuy động nhiên, Minh tiền bất minh hậu, Tứ duy khuy nhứt bán, Vân hà hoạch viên-thông?

Tî tức xuất nhập thông, Hiện-tiền vô giao-khí, Chi ly phỉ thiệp nhập, Vân hà hoạch viên-thông?

Thiệt phi nhập vô đoan, Nhân vị sanh giác liễu, Vị vong liễu vô hữu, Vân hà hoạch viên-thông?

Thân dữ sở xúc đồng, Các phi viên giác quán, Nhai lượng bất minh hội, Vân hà hoạch viên-thông?

Tri căn tạp loạn tư, Trạm liễu chung vô kiến, Tưởng niệm bất khả thoát, Vân hà hoạch viên-thông? 1. Mắt dầu thấy rộng rãi, Rõ trước không rõ sau, Bốn phía mất phân nửa, Thế nào được viên-thông? 2. Mũi ngửi hơi ra vào, Khoảng giữa không giao-tiếp, Gián-đoạn khó hiệp nhau, Thế nào được viên-thông?

3. Lưỡi nếm các vị-trần, Có vị mới biết vị, Vị mất, tánh biết mất, Thế nào được viên-thông?

4. Thân cảm với xúc-trần,

Không tròn được giác-quán, Ly nhau khó hiệp nhau, Thế nào được viên-thông? 5. Ý hay sanh loạn-tưởng, Khó ngộ-nhập Chơn-Như,

Vọng-niệm không gián-đoạn, Thế nào được viên-thông?

11. 11. BỒ-TÁT VĂN-THÙ KHÔNG

TUYỂN LỤC-THỨC LÀM CHỖ VIÊN-

THÔNG CHO HẠNG HỮU-HỌC.

識見雜三和 詰本稱非相

自體先無定 云何獲圓通

心聞洞十方 生于大因力

初心不能入 云何獲圓通

鼻想本權機 秖仙攝心住

住成心所住 云何獲圓通

說法弄音文 開悟先成者

名句非無漏 云何獲圓通

持犯但束身 非身無所束

元非遍一切 云何獲圓通

神通本宿因 何關法分別

念緣非離物 云何獲圓通

Thức kiến tạp tam hòa, Vấn bổn xưng phi tướng, Tự thể tiên vô định, Vân hà hoạch viên-thông?

Tâm văn động thập phương, Sanh ư đại nhân lực, Sơ tâm bất năng nhập, Vân hà hoạch viên-thông?

Tî tưởng bổn quyền cơ, Chỉ linh nhiếp tâm trụ, Trụ thành tâm sở trụ, Vân hà hoạch viên-thông? Thuyết pháp lộng âm văn, Khai ngộ tiên thành giả, Danh cú phi vô-lậu, Vân hà hoạch viên-thông?

Trì-phạm đản thúc thân, Phi thân vô sở thúc, Nguyên phi biến nhứt-thiết, Vân hà hoạch viên-thông?

Thần-thông bổn túc nhân, Hà quan pháp phân-biệt, Niệm duyên phi ly vật, Vân hà hoạch viên-thông? 1. Nhãn-thức đối căn, trần, Vốn không có cội gốc, Tự-thể chẳng nhứt-định, Thế nào được viên-thông? 2. Chơn-Tâm biến pháp-giới, Do đại-lực Vô-học, Nhĩ-thức không căn-nguyên, Thế nào đuợc viên-thông?

3. Tî-thức nương quyền-cơ, Nhiếp tâm trụ một chỗ, Trụ nên tâm sở-trụ, Thế nào được viên-thông?

4. Thiệt-thức khiến nói năng,

Duyên khai-ngộ sở-thành, Chỉ là món hữu-lậu, Thế nào được viên-thông?

5. Trì-phạm buộc ràng thân, Không thân khỏi buộc ràng, Thân không có châu-biến, Thế nào được viên-thông?

6. Thần-thông có túc-nhân, Ý-thức khó thành-tựu,

Vọng-niệm không lìa vật, Thế nào được viên-thông?

12. 12. BỒ-TÁT VĂN-THÙ KHÔNG

TUYỂN THẤT-ĐẠI LÀM CHỖ VIÊN-

THÔNG CHO HẠNG HỮU-HỌC.

若以地性觀 堅礙非通達

更為非聖性 云何獲圓通

若以水性觀 想念非真實

如如非覺觀 云何獲圓通

若以火性觀 厭更非真離

非初心方便 云何獲圓通

若以風性觀 動寂非無對

對非無上覺 云何獲圓通

若以空性觀 昏鈍先非覺

無覺異菩提 云何獲圓通

若以識性觀 觀識非常住

存心乃虛妄 云何獲圓通

諸行是無常 念性無生滅

因果今殊感 云何獲圓通

Nhược dĩ địa-tánh quan, Kiên ngại phi thông-đạt, Hữu-vi phi Thánh tánh, Vân hà hoạch viên-thông? Nhược dĩ thủy tánh quán, Tưởng niệm phi chơn thiệt, Như như phi giác quán, Vân hà hoạch viên-thông?

Nhược dĩ hỏa tánh quán,

Yểm hữu phi chơn-lý, Phi sơ-tâm phương-tiện, Vân hà hoạch viên-thông?

Nhược dĩ phong tánh quán, Động tịch phi vô đối, Đối phi Vô-Thượng-Giác, Vân hà hoạch viên-thông?

Nhược dĩ không tánh quán, Hôn độn tiên phi-giác, Vô giác dị Bồ-Đề, Vân hà hoạch viên-thông?

Nhược dĩ thức tánh quán, Quán thức phi thường-trụ, Tồn tâm nãi hư-vọng, Vân hà hoạch viên-thông?

Chư hạnh thị vô-thường, Niệm tánh nguyên sanh-diệt, Nhân-quả kim thù-cảm,

Vân hà hoạch viên-thông?

13. 我今白世尊 佛出娑婆界

此方真教體 清淨在音聞

欲取三摩提 實以聞中入

離苦得解脫 良哉觀世音

於恒沙劫中 入微塵佛國

得大自在力 無畏施眾生

1. Nếu dùng tánh địa-quán, Ngăn ngại, khó thông-đạt, Hữu-vi không Giác-tánh, Thế nào được viên-thông? 2. Nếu dùng tánh thủy-quán, Vọng-tưởng năng phát hiện, Như-như không cần quán, Thế nào được viên-thông?

3. Nếu dùng tánh hỏa-quán, Thường sanh sự phi-lý, Sơ-tâm không phương-tiện, Thế nào được viên-thông?

4. Nếu dùng tánh phong-quán, Động tịnh đối-đãi nhau, Đối-đãi không giác-tánh, Thế nào được viên-thông?

5. Nếu dùng tánh không-quán, Hỗn-độn chẳng biết trước, Chẳng biết nghịch Giác-đạo, Thế nào được viên-thông?

6. Nếu dùng tánh thức-quán, Thức-quán không thường-trụ, Thuộc về pháp hư-vọng, Thế nào được viên-thông?

7. Nếu dùng tánh kiến-quán, Chư hạnh, niệm vô-thường,

Nhân-quả quyết-định có, Thế nào được viên-thông? (3)

13. BỒ-TÁT VĂN-THÙ TUYỂN NHĨ- CĂN VIÊN-THÔNG.

妙音觀世音 梵音海潮音

救世悉孜寧 出世獲常住

我今啟如來 如觀音所說

譬如人靜居 十方俱擊皷

十處一時聞 此則圓真實

目非觀障外 口鼻亦復然

身以合方知 心念紛無緒

隔垣聽音響 遐邇俱可聞

五根所不齊 是則通真實

音聲性動靜 聞中為更無

無聲號無聞 非實聞無性

聲無既無滅 聲更亦非生

生滅二圓離 是則常真實

縱仙在夢想 不為不思無

覺觀出思惟 身心不能及

今此娑婆國 聲論得宣明

眾生迷本聞 循聲故流轉

阿難縱強記 不免落邪思

豈非隨所淪 旋流獲無妄

阿難汝諦聽 我承佛威力

宣說金剛王 如幻不思議

佛母真三昧 汝聞微塵佛

一切祕密門 欲漏不先除

畜聞成過誤 將聞持佛佛

何不自聞聞 聞非自然生

因聲更名字 旋聞與聲脫

能脫欲誰名 一根既返源

六根成解脫 見聞如幻翳

三界若空花 聞復翳根除

塵銷覺圓淨 淨極光通達

寂照含虛空 却來觀世間

猶如夢中事 摩登伽在夢

誰能留汝形 如世巧幻師

幻作諸男女 雖見諸根動

要以一機抽 息機歸寂然

諸幻成無性 六根亦如是

元依一精明 分成六和合

一處成休復 六用皆不成

塵垢應念銷 成圓明淨妙

餘塵尚諸學 明極劭如來

Ngã kim bạch Thế-Tôn:

Phật xuất Ta-bà-giới, Thử phương chơn-giáo thể, Thanh-tịnh tại âm-văn, Dục thủ Tam-ma-đề, Thiệt dĩ văn trung nhập.

Ly khổ đắc giải-thoát, Lương tai Quán-Thế-Âm, Ư Hằng-sa kiếp trung, Nhập vi-trần Phật-quốc, Đắc đại tự tại lực, Vô-úy thí chúng-sanh, Diệu-âm Quán-Thế-Âm, Phạm-âm hải-triều-âm, Cứu thế tất an-ninh, Xuất-thế hoạch thường-trụ.

Ngã kiêm khải Như-Lai, Như Quán-Âm sở-thuyết, Thí như nhân tịnh cư, Thập phương cu kích cổ, Thập xứ nhứt thời văn, Thử tắc viên chơn-thiệt, Mục phi quan chướng ngoại, Khẩu tî diệc phục nhiên, Thân dĩ hiệp phương tri, Tâm niệm phân vô tư, Cách viên thính âm hướng, Hà nhĩ cu khả văn, Ngũ căn sở bất tề, Thị tắc thông chơn-thiệt.

Âm-thinh tánh động tịnh, Văn trung vi hữu vô, Vô thinh hiệu vô văn, Phi thiệt văn vô tánh, Thinh vô ký vô diệt, Thinh hữu diệc phi sanh, Sanh-diệt nhị viên ly, Thị tắc thường chơn-thiệt,

Túng linh tại mộng tưởng, Bất vi bất tư, vô, Giác quan xuất tư duy,

1. Ngưỡng bạch Đức Thế-Tôn:

Như-Lai ở Ta-bà, Chơn-giáo độ cõi này, Thanh-tịnh do nhĩ-căn.

Muốn có pháp chánh-định, Nhờ ngộ-nhập tiếng nghe.

2. Giải-thoát các khổ-não, Bồ-Tát Quán-Thế-Âm.

Trong Hằng-sa số kiếp, Vào tất cả xứ Phật, Đại Tự-Tại oai-lực, Vô-úy thí chúng-sanh.

Diệu-âm Quán-Thế-Âm, Phạn-âm hải-triều-âm, Độ thế-gian an lành, Xuất-thế đắc thường-trụ.

3. Ngưỡng bạch Đức Thế-Tôn:

Ngài Quán-Thế-Âm dạy:

Như người trong cảnh tịnh, Mười phương đồng đánh trống, Nghe rõ khắp các nơi, Đó là toàn chơn-thiệt;

Nhãn-căn không thấy hết, Tî thiệt cũng không tròn, Thân có hiệp mới biết, Ý-niệm cứ loạn động;

Cách vách cũng nghe tiếng, Tai nào lại chẳng nghe? Năm căn khó so sánh, Vì chơn-thiệt thông suốt. 4. Tánh Âm-thinh động tịnh, Hóa thành có với không.

Không tiếng kêu không nghe,

Không thiệt nghe không tánh, Tiếng không chắc bất-diệt, Tiếng có cũng bất sanh.

Sanh-diệt đều ly hết, Tức chơn-thiệt thường-trụ;

Dầu ở trong mộng-tưởng, Chẳng có cũng chẳng không. Giác-quan vượt suy nghĩ, Thân-tâm bất năng cập.

Kim thử Ta-bà quốc, Thinh luận đắc tuyên minh, Chúng-sanh mê bổn văn, Tuần thinh cố lưu-chuyển, A-Nan túng cương ký, Bất miễn lạc tà tư, Khởi phi tùy sở luân, Triền lưu hoạch vô vọng.

A-Nan nhữ đế thính, Ngã thừa Phật oai lực, Tuyên thuyết Kim-Cang vương,

Như huyễn bất tư nghị, Phật-mẫu chơn tam-muội, Nhữ văn vi-trần Phật, Nhứt-thiết bí-mật môn, Dục lậu bất tiên trừ, súc văn thành quá ngộ.

Tương văn trì Phật-Phật, Hà bất tự văn-văn, Văn phi-tự-nhiên sanh, Nhân thinh hữu danh tự, Triền văn dữ thinh-thoát, Năng-thoát dục thùy danh, Nhứt căn ký phản nguyện, Lục-căn thành giải-thoát.

Kiến văn như huyễn ế, Tam giới nhược không hoa, Văn phục ế căn trừ, Trần tiêu giác viên tịnh, Tịnh cực quang thông-đạt, Tịch chiếu hàm hư-không, Khước lai quan thế-gian, Do như mộng trung sự, Ma-Đăng-Già tại mộng, Thùy năng lưu nhữ hình.

Như thế xảo huyễn sư, Huyễn tác chư nam nữ, Tuy kiến chư căn động, Yếu dĩ nhứt cơ trừu, Tức cơ quy tịch nhiên, Chư hoãn thành vô tánh. Lục-căn diệc như-thị, Nguyên y nhứt tinh-minh, Thân-tâm khó so sánh.

5. Ở cõi Ta-bà này, Tiếng luận-giải minh-bạch.

Chúng-sanh mê tánh nghe, Theo tiếng bị luân-chuyển.

Ông A-Nan nhớ giỏi, Khó tránh sự hiểu lầm.

Theo vọng bị trầm-luân, Xoay trở lại, hết vọng.

6. Ông A-Nan nghe kỹ, Tôi nương theo Phật-lực, Thuyết pháp kiên-cố nhứt.

Sắc tức Không khó đoán, Phật chánh-định chơn-thiệt.

Đã nghe Hằng-sa Phật, Thuyết các môn vi-mật, Nếu dục-lậu không trừ, Nghe nhiều hóa ra tội.

7. Lấy tiếng nghe trì Phật, Sao không nghe Chơn-Tâm?

Tánh nghe chẳng tự-nhiên, Có tiếng mới có danh;

Thoát-ly nghe với tiếng, Mới vượt khỏi tánh nghe.

Một căn về cội gốc, Sáu căn được giải-thoát.

8. Thấy nghe như bệnh mù, Tam giới giống hoa đốm;

Hết nghe hết bệnh mù, Vọng-trần dứt, giác hiện.

Tròn tịnh, sáng thông suốt, Chiếu-diệu cả hư-không;

Trở lại xem thế-gian, Như việc trong chiêm bao. Ma-Đăng-Già tại mộng, Khó giữ ông A-Nan. 9. Sư ngoại-đạo tà-mî, Giả tạo hình nam nữ, Khiến hình biết lay động, Do máy tà điều-khiển;

Tắt máy tất im lặng, Tà-mî không có tánh. 10. Lục-căn giống như vậy, Vốn nương một tinh-minh, Phân thành lục hòa-hiệp, Nhứt xứ thành hưu phục, Lục dụng giai bất-thành, Trần cấu ứng niệm tiêu, Thành viên minh tịnh diệu, Dư trần thượng chư học, Minh cực tức Như-Lai. Lập ra sáu căn hiệp, Nếu giải-trừ một căn, Các căn thành vô-dụng, Trần-cấu đoạn trừ sạch, Thể Chơn-giác hiện rõ, Cho tới vô-minh tuyệt, Tròn sáng tức Như-Lai. (4)

14. 14. BỒ-TÁT VĂN-THÙ PHỔ-

KHUYẾN TU-CHỨNG NHĨ-CĂN

VIÊN-THÔNG.

大眾及阿難 旋汝倒聞機

反聞聞自性 性成無上道

圓通實如是 此是微塵佛

一路涅槃門 過去諸如來

斯門已成尌 現在諸菩薩

今各入圓明 未來修學人

當依如是法 我亦從中證

非唯觀世音 誠如佛世尊

詢我諸方便 以救諸末劫

求出世間人 成尌涅槃心

觀世音為最 自餘諸方便

皆是佛威神 劭事捨塵勞

非是長修學 淺深同說法

頂禮如來藏 無漏不思議

願加被未來 於此門無惑

方便易成尌 堪以教阿難

及末劫沈淪 但以此根修

圓通超餘者 真實心如是

Đại-chúng cập A-Nan Toàn nhữ đảo văn cơ, Phản văn văn tự tánh, Tánh thành Vô-Thượng-Đạo, Viên-thông thiệt như-thị.

Thử thị vi-trần Phật, Nhứt lộ Niết-Bàn môn, Quá-khứ chư Như-Lai, Tư môn dĩ thành-tựu, Hiện-tại chư Bồ-Tát, Kim các nhập viên minh, 1. Ông A-Nan, Đại-chúng, Xây máy nghe trở lại, Hãy nghe theo Tự-Tánh, Tư ï -tánh thành Giác-đạo, Viên-thông thiệt như vậy.

2. Vô-số Phật nương theo, Một đường thẳng Niết-Bàn.

Chư Phật đời quá-khứ, Do môn ấy thành đạo.

Chư Bồ-Tát hiện-tại, Nhờ pháp ấy, viên-minh. Vị-lai tu học nhân, Đương y như-thị pháp, Ngã diệc tùng trung chứng, Phi duy Quán-Thế-Âm, Thành như Phật Thế-Tôn. Tuân ngã chư phương-tiện, Dĩ cứu chư mạt-kiếp, Cầu xuất thế-gian nhân, Thành-tựu Niết-Bàn tâm.

Quán-Thế-Âm vi tối, Tự dư chư phương tiện, Giai thị Phật oai thần, Tức sự xả trần lao, Phi thị trường tu học, Thiển thâm đồng thuyết pháp.

Đảnh lễ Như-Lai-Tạng, Vô-lậu bất tư nghị, Nguyện gia-bị vị-lai, Ư thử môn vô hoặc, Phương tiện dị thành-tựu, Kham dĩ giáo A-Nan, Cập mạt-kiếp trầm-luân, Đãn dĩ thử căn tu, Viên-thông siêu dư giả, Chơn thiệt tâm như-thị. Các Học-nhân vị-lai, Phải y theo pháp ấy. Tôi cũng chứng trong đó, Ngài Quán-Thế-Âm đắc, Đức Thế-Tôn cũng vậy. 3. Dùng đủ các phương-tiện, Nhằm cứu-độ mạt-kiếp. Người cầu xuất-thế pháp, Thành-tựu Niết-Bàn tâm.

Quán-Thế-Âm cao-cả, Phương-tiện thâm-diệu khác, Nhờ oai-thần chư Phật, Cứu-thoát các trần-lao.

Nào phải pháp tu thường, Cạn sâu đồng nói được.

4. Tôi lễ Như-Lai-Tạng, Vô-lậu khó nghĩ bàn, Nguyện gia-hộ đời sau, Hiểu sáng suốt pháp này.

Phương-tiện dễ thành-tựu, Nên dạy ông A-Nan, Dĩ-chí đời mạt-kiếp, Cần sử-dụng nhĩ-căn,

Viên-thông hơn pháp khác, Tâm chơn-thiệt như vậy. (5) _ Phổ hội đại-chúng, Thiên-long bát-bộ, Hữu-học nhị-thừa, cập chư nhứt-thiết, tân phát tâm Bồ-Tát, kỳ số phàm hữu, thập Hằng-hà-sa, giai đắc bổn-tâm, viễn-ly trần-cấu, hoạch pháp-nhãn tịnh. (…, và tất cả các Bồ-Tát mới phát tâm, số lượng bằng mười số cát sông Hằng, đều được bổn-tâm, xa trần-tướng, rời cấu-nhiễm, được pháp-nhãn thanh-tịnh.)

_ Tánh Tỳ-khưu-ni, văn thuyết kệ dĩ, thành A-La-Hán.

(_ Bà Tánh Tỳ-khưu-ni nghe nói bài kệ xong, thành quả A-La-Hán.)

(Xem Quyển 4, Đoạn 26: Nàng Ma-Đăng-Già được gọi tên là ‚Tánh Tỳ-khưu-ni‛.)

_ Vô-lượng chúng-sanh, giai phát vô đẳng đẳng A-nậu-đa-la tam-miệu tam Bồ-Đề Tâm.

_ Đại-chúng ở trong Giáo-Hội, có các vị Thiên-Long bát bộ, các vị Hữu-học và Sơ-phát-tâm Bồ-Tát đạo, rất nhiều như số cát sông Hằng, đều đắc bổn-tâm, viễn-ly trần-cấu, được pháp-nhãn thanh- tịnh.

_ Dĩ-chí các vị Tỳ-khưu-ni nghe xong

Bồ-Tát kệ, cũng thành bậc A-La-Hán;

- và vô-số chúng-sanh phát tâm cầu đạo

Vô-Thượng Chánh-đẳng Chánh-giác.

chỗ phát tâm của các vị Bồ-Tát.)

_ Tự giác dĩ viên, năng giác tha giả, Như-Lai ứng thế.

(_ Tự mình giác-ngộ viên-mãn, có thể giác-ngộ kẻ khác, đó là sự ứng thế của các Đức Như-Lai.)

_ Ngã tuy vị độ, nguyện độ mạt-kiếp, nhứt-thiết chúng-sanh.

(_ Tôi tuy chưa được độ, song nguyện độ tất cả chúng-sanh trong đời mạt-pháp.) _ Như phần tự-giác đã vuông tròn, hằng lấy lòng từ-bi giác-tha, đó là hoài-bão xuất-thế độ-sanh của chư Phật.

_ Hiện-tại tôi còn là hạng Hữu-học, chưa viên-mãn phần tự-giác, nhưng tôi xin nguyện bảo-hộ tất cả chúng-sanh chơn-thành tu-hành trong thời mạt-kiếp.

_ Thế-Tôn! Thử chư chúng-sanh, khứ Phật tiệm viễn, tà sư thuyết pháp, như Hằng-hà-sa, dục nhiếp kỳ tâm, nhập

Tam-ma-địa.

(_ Bạch Thế-Tôn! Các chúng-sanh đó cách Phật ngày càng xa, những tà-sư thuyết pháp, nhiều như cát sông Hằng, nếu muốn họ nhiếp-tâm vào Tam-ma-địa;

_ Vân hà linh kỳ, an lập đạo-tràng, viễn chư ma sự, ư Bồ-Đề Tâm, đắc vô thối khuất?

- thì nên khiến họ, dựng lập đạo-tràng thế nào, để rời các ma-sự, được không thoái khuất nơi Tâm Bồ-Đề.) _ Bạch Đức Thế-Tôn! Tôi thương xót các chúng-sanh trong thời mạt-kiếp, xa Phật rất lâu, lại gặp rất đông tà-sư ngoại-đạo như số cát sông Hằng, giảng nói toàn ma-giáo huyễn-hoặc, ám-muội, phá-hoại, nhiễu-hại, nên các chúng-sanh ấy dễ bị sa ngã và khó tu-hành viên-mãn, nếu muốn nhiếp-tâm vào cảnh-trí chánh-định.

_ Tôi không biết phải làm thế nào an lập đạo-tràng để cứu-độ chúng-sanh xa lánh ma-giáo và không thối chuyển Bồ-

Đề Tâm? Ngưỡng cầu Đức Thế-Tôn dạy bảo. Phật cáo A-Nan:

_ Nhữ thường văn ngã, Tỳ-nại-da trung, tuyên-thuyết tu-hành, tam quyết-định nghĩa.

(_ Ông thường nghe tôi, trong Tỳ-nại-da, tuyên nói ba nghĩa quyết-định của sự tu-hành.)

_ Sở vị nhiếp tâm vi Giới, - nhân giới sanh Định, - nhân định phát Tuệ.

_ Thị tắc danh vi, tam vô-lậu học. (_ Thế gọi là ba pháp vô-lậu học.) Đức Phật dạy:

_ A-Nan! Ông thường nghe Ta tuyên-thuyết sự-lý tu-hành ba diệu-nghĩa quyết-định ở trong Luật-tạng. Ba diệu- nghĩa ấy như sau:

_ A-Nan! Vân hà nhiếp tâm, ngã danh vi giới?

1. Nhiếp-tâm thành Giới.

2. Do Giới sanh Định.

3. Do Định phát Tuệ.

_ Giới Định Tuệ là tam Vô-lậu-học để cho những ai phát Bồ-Đề Tâm tu-hành trong sạch, cần-cầu giải-thoát tam giới luân-hồi sanh-tử thống-khổ.

_ A-Nan! Thế nào thu-nhiếp cái tâm thì gọi là giới?

18. 18. PHẬT DẠY ĐOẠN TÂM DÂM- DỤC ĐỂ GIẢI-THOÁT.

若諸世界六道眾生其心不婬。則不隨其生死相續。汝修三昧

本出塵勞。婬心不除塵不可出。縱更多智禪定現前。如不斷婬必落

魔道。上品魔王中品魔民下品魔女。彼等諸魔亦更徒眾。各各自謂

成無上道。我滅度後末法之中。多此魔民熾盛世間。廣行貪婬為善

知識。仙諸眾生。落愛見坑失菩提路。汝教世人修三摩地先斷心婬

。是名如來先佛世尊。第一決定清淨明誨。

是故阿難若不斷婬修禪定者。如蒸沙石欲其成飯。經百千劫

秖名熱沙。何以故此非飯本石沙成故。汝以婬身求佛妙果。縱得妙

悟皆是婬根。根本成婬輪轉三途必不能出。如來涅槃何路修證。必

使婬機身心俱斷斷性亦無。於佛菩提斯可希冀。如我此說名為佛說

。不如此說劭波旬說。

_ Nhược chư thế-giới, lục-đạo chúng-sanh, kỳ tâm bất dâm, tắc bất tùy kỳ, sanh-tử tương-tục.

(_ Nếu chúng-sanh lục-đạo các thế-giới, cái tâm không dâm, thì không đi theo dòng sanh-tử tiếp-tục.)

_ Nhữ tu tam-muội, bổn xuất trần-lao, dâm-tâm bất trừ, trần bất khả xuất.

(_ Ông tu phép tam-muội, cốt để ra khỏi trần-lao, nếu không trừ lòng dâm, thì không thể ra khỏi trần-lao Đức Phật dạy:

_ A-Nan! Nếu chúng-sanh trong sáu cõi phàm-phu dứt tuyệt dâm-dục, thì chắc chắn không bao giờ bị nghiệp-báo luân-hồi sanh-tử tương-tục.

_ Tu pháp chánh-định nhĩ-căn viên-thông cốt-yếu là giải-thoát trần-lao, nhưng nếu không dứt tuyệt dâm-dục tất chẳng bao giờ ra khỏi trần-lao được. được.)

_ Túng hữu đa trí, thiền-định hiện-tiền, như bất đoạn dâm, tất lạc ma-đạo. (_ Dầu có nhiều trí thiền-định hiện-tiền, nếu không đoạn lòng dâm, ắt lạc vào ma-đạo.)

_ Thượng phẩm Ma-vương, trung phẩm Ma-dân, hạ phẩm Ma-nữ, bỉ đẳng chư ma, diệc hữu đồ-chúng.

(… các bọn ma kia cũng có đồ-chúng.)

_ Các các tự vị, thành Vô-Thượng-Đạo.

(_ Mỗi mỗi tự xưng là thành đạo Vô-thượng.)

_ Ngã diệt-độ hậu, mạt-pháp chi trung, đa thử ma-dân, xí-thạnh thế-gian, quảng-hành tham-dâm, vi Thiện-Tri- Thức, linh chư chúng-sanh, lạc ái-kiến khanh, thất Bồ-Đề lộ.

(… có nhiều bọn ma này sôi nổi trong thế-gian, gây nhiều việc tham-dâm, lại giả làm người Thiện-Tri- Thức, khiến cho các chúng-sanh sa vào hầm ái-kiến, bỏ mất con đường Bồ-Đề.)

_ Nhữ giáo thế-nhân, tu Tam-ma-địa, tiên trì trai-tâm, cập đoạn dâm-tâm.

(_ Ông dạy người đời tu pháp Tam-ma-địa, trước hết phải đoạn cái dâm trong tự-tâm.)

_ Thị danh Như-Lai, Tiên Phật Thế-Tôn, đệ-nhứt quyết-định, thanh-tịnh minh-hối.

Minh-hối = Minh-huấn: lời dạy bảo, khuyên răn sáng suốt rõ ràng.

_ Thị cố, A-Nan! Nhược bất đoạn dâm, tu thiền-định giả, như chưng sa-thạch, dục kỳ thành phạn, kinh bá thiên kiếp, chỉ danh nhiệt-sa. Hà dĩ cố? (_ Vậy nên, A-Nan, nếu không đoạn lòng dâm mà tu thiền-định, thì cũng như nấu cát, nấu đá, mà muốn thành cơm, dầu trải qua trăm nghìn kiếp, cũng chỉ gọi là cát nóng, đá nóng. Vì cớ sao?) _ Dầu có đa-trí thiền-định mà không giữ trai-tâm và không đoạn dâm-tâm thì dễ bị đọa-lạc vào ma-đạo.

_ Thượng-phẩm thì làm Ma-vương, trung-phẩm thì làm ma-dân, hạ-phẩm thì làm ma-nữ, có đông đệ-tử và đồ-chúng ở khắp nơi.

_ Các loại ma ấy đều có tánh háo-thắng sâu hiểm, ngã-mạn kiêu-căng, tự-tôn là bậc cao nhứt, thành đạo cao nhứt. _ Sau khi Ta nhập Niết-Bàn, trong thời-kỳ mạt-pháp, có nhiều dòng dõi của các loại ma ấy hiện ra lừng lẫy ở thế-gian, phô bày sắc tướng mở rộng sự đa-dâm tham-dục, giả danh Thiện-Tri-Thức, lường gạt chúng-sanh, nếu ai không có sẵn phước-đức nhân-duyên với Chánh-pháp ở tiền-kiếp thì dễ bị sa vào hầm hố ái-kiến nguy-nan và quên mất con đường giác-ngộ giải-thoát.

_ A-Nan! Như vậy từ nay về sau, ông cố gắng giáo-hóa chúng-sanh tu pháp chánh-định, trước phải giữ trai-tâm và đoạn dâm-tâm.

_ Đó là lời dạy minh-huấn thanh-tịnh chơn-thiệt về nghĩa quyết-định thứ nhứt của chư Phật ở quá-khứ và của Ta ở hiện-tại. _ A-Nan! Nếu tu pháp thiền-định để giải-thoát mà tâm nhơ đục không đoạn-tuyệt dâm-dục, ví như nấu sạn mà muốn thành cơm gạo, thì dầu có trải tới trăm ngàn kiếp cũng chỉ gọi là sạn nóng, chớ không bao giờ gọi là cơm gạo được. Tại sao? _ Thử phi phạn bổn, sa-thạch thành cố. (_ Vì đó là giống cát, giống đá, không phải là bổn-nhân của cơm vậy.)

_ Tại sạn vốn không phải là gạo.

_ Nhữ dĩ dâm thân, cầu Phật diệu-quả, túng đắc diệu-ngộ, giai thị dâm-căn, căn-bổn thành dâm, luân-chuyển tam đồ, tất bất năng xuất.

(_ Ông đem thân dâm, cầu diệu-quả của Phật, dầu được diệu-ngộ, cũng chỉ là gốc dâm, cội gốc đã thành dâm, thì phải trôi lăn trong tam đồ, chắc không ra khỏi.)

_ Như-Lai Niết-Bàn, hà lộ tu-chứng?

(_ Còn đường nào tu-chứng Niết-Bàn Như-Lai?)

_ Tất sử dâm cơ (/ky), thân-tâm cu đoạn, đoạn tánh diệc vô, ư Phật Bồ-Đề, tư khả hy ký.

(_ Chắc phải khiến cho thân-tâm đều đoạn hết giống dâm, cho đến tánh đoạn cũng không còn nữa, thì mới trông mong chứng quả Bồ-Đề của Phật.) _ Nếu lấy thân dâm-dục mà cầu Phật-quả Vô-Thượng thật là vô-lý, dâm-thân là dâm-căn, căn-bổn đã thành dâm như vậy dĩ-nhiên không thể nào giải-thoát được mà lại phải luân-hồi sanh-tử trong tam đồ khổ, dầu có học hiểu diệu-pháp cũng vô hiệu-lực. _ Thế thì muốn thành-tựu viên-mãn Phật-quả Vô-Thượng, nên tu-hành theo pháp-môn nào?

_ Nên giữ trai-tâm thanh-tịnh tu-hành giải-thoát theo pháp-môn thiền-định, với thể-thức đoạn dâm-thân, trước khi đoạn dâm-thân, phải đoạn dâm-tâm, hai thứ đoạn ấy đều diệt, cho tới tánh đoạn cũng diệt tận, như vậy mới hy-vọng thành-tựu viên-mãn Phật-quả Vô- Thượng.

_ Như ngã thử thuyết, danh vi Phật thuyết.

(_ Như lời Ta nói đây, gọi là lời nói của Phật.)

_ Bất như thử thuyết, tức Ba-Tuần thuyết.

(_ Không như lời nói đó, tức là lời nói của ma Ba- Tuần.)

_ Sau khi Ta nhập-diệt, ai thuyết pháp giống như Ta đã thuyết, đó là chơn- thiệt-ngữ từ-bi của Như-Lai. _ Nếu lời nói trái nghịch với chơn-thiệt-ngữ từ-bi của Như-Lai tức là giả-thuyết tà-giáo mê-hoặc của loại ma Ba-Tuần.

_ Phàm làm đệ-tử của Phật, tu-hành giải-thoát, có bổn-phận phải biết phân- biệt sáng suốt thế nào là Phật, thế nào là ma.

19. 19. PHẬT DẠY ĐOẠN TÂM SÁT- SANH ĐỂ GIẢI-THOÁT.

阿難又諸世界六道眾生其心不殺。則不隨其生死相續。汝修

三昧本出塵勞。殺心不除塵不可出。縱更多智禪定現前。如不斷殺

必落神道。上品之人為大力鬼。中品劭為飛行夜叉諸鬼帥等。下品

尚為地行羅剎。彼諸鬼神亦更徒眾。各各自謂成無上道。我滅度後

末法之中。多此神鬼熾盛世間。自言食肉得菩提路。

阿難我仙比丘食五淨肉。此肉皆我神力化生本無命根。汝婆

羅門地多蒸濕。加以沙石草菜不生。我以大悲神力所加。因大慈悲

假名為肉。汝得其味。奈何如來滅度之後。食眾生肉名為釋子。汝

等當知是食肉人縱得心開似三摩地。皆大羅剎。報終必沈生死苦海

非佛弟子。如是之人相殺相吞相食未已。云何是人得出三界。汝教

世人修三摩地次斷殺生。是名如來先佛世尊。第二決定清淨明誨。

是故阿難若不斷殺修禪定者。譬如更人自圔其耳。高聲大叫

求人不聞。此等名為欲隱彌露。清淨比丘及諸菩薩。於岐路行不踏

生草。況以手拔。云何大悲取諸眾生血肉充食。若諸比丘不服東方

絲綿絹帛。及是此土靴覆裘毳乳酪醍醐。如是比丘於世真脫。酬還

宿債不遊三界。何以故服其身分皆為彼緣。如人食其地中百穀。足

不離地必使身心。於諸眾生若身身分。身心二途不服不食。我說是

人真解脫者。如我此說名為佛說。不如此說劭波旬說。

_ A-Nan! Hựu chư thế-giới, lục-đạo chúng-sanh, kỳ tâm bất sát, tắc bất tùy kỳ, sanh-tử tương-tục.

_ Nhữ tu tam-muội, bổn xuất trần-lao, sát-tâm bất trừ, trần bất khả xuất.

_ Túng hữu đa trí, thiền-định hiện-tiền, như bất đoạn sát, tất lạc quỷ-đạo.

_ Thượng phẩm chi nhân, vi đại-lực quỷ, trung phẩm tắc vi, phi-hành Dạ-xoa, chư Quỷ-soái đẳng, hạ phẩm đương vi địa-hành La-sát, bỉ chư Quỷ đẳng, diệc hữu đồ-chúng.

_ Các các tự vị thành Vô-Thượng-Đạo.

_ Ngã diệt-độ hậu, mạt-pháp chi trung, đa thử Quỷ-chúng xí-thạnh thế-gian, tự ngôn thực nhục, đắc Bồ-Đề lộ. Đức Phật dạy:

_ A-Nan! Nếu chúng-sanh trong sáu cõi phàm-phu dứt tuyệt sát-sanh, thì chắc chắn không bao giờ bị nghiệp-báo luân-hồi sanh-tử tương-tục.

_ Tu pháp chánh-định nhĩ-căn viên-thông cốt-yếu là giải-thoát trần-lao, nhưng nếu không dứt tuyệt sát-sanh tất chẳng bao giờ ra khỏi trần-lao được.

_ Dầu có đa-trí thiền-định mà không đoạn tâm sát-sanh thì dễ bị đọa-lạc vào quỉ-đạo.

_ Thượng-phẩm thì làm quỉ có thế-lực, trung-phẩm thì làm quỉ Dạ-xoa bay giữa hư-không với các quỉ soái, hạ-phẩm thì làm quỉ La-Sát đi trên mặt đất, cũng có đông đệ-tử và đồ-chúng ở khắp nơi. _ Các loại quỉ ấy có tánh háo-thắng sâu hiểm, ngã-mạn kiêu-căng, tự-tôn là bậc cao nhứt, thành đạo cao nhứt. _ Sau khi Ta nhập Niết-Bàn, trong thời-kỳ mạt-pháp, có nhiều dòng dõi của các loại quỉ ấy hiện ra lừng lẫy ở thế-gian, tự nói rằng ăn thịt mới đắc đạo Bồ-Đề. _ A-Nan! Ngã linh Tỳ-khưu, thực ngũ tịnh-nhục, thử nhục giai ngã, thần-lực _ A-Nan! Bất-đắc-dĩ Ta tạm-thời cho một số Tỳ-khưu đau-yếu ăn ngũ tịnh-hóa sanh, bổn vô mạng căn.

(_ A-Nan! Ta khiến hàng Tỳ-khưu ăn năm thứ tịnh-nhục…)

_ Nhữ Bà-la-môn, địa đa chưng thấp, gia-dĩ sa-thạch, thảo thái bất sanh.

Gia-dĩ (加以): hơn nữa, vả lại, lại thêm.

_ Ngã dĩ đại bi, thần-lực sở gia, nhân đại từ-bi, giả danh vi nhục, nhữ đắc kỳ vị.

(_ Ta dùng sức đại-bi gia-bị, nhân sức đại từ-bi, giả gọi là thịt, và các ông cũng nhận được cái vị như thịt.)

_ Nại hà Như-Lai diệt-độ chi hậu, thực chúng-sanh nhục, danh vi Thích-tử?

Nhữ đẳng đương tri:

_ Thị thực nhục nhân, túng đắc tâm khai, tự Tam-ma-địa, giai Đại-La-Sát, báo chung tất trầm, sanh-tử khổ-hải, phi

Phật đệ-tử.

(_ Những người ăn thịt đó, dầu cho tâm được khai-ngộ, giống như Tam-ma-địa, đều là loài La-Sát…)

_ Như-thị chi nhân, tương-sát, tương-thôn, tương-thực vị dĩ, vân hà thị nhân, đắc xuất tam giới? (_ Những người như vậy, giết nhau, nuốt nhau, ăn nhau chưa thôi, làm sao lại được ra khỏi ba cõi?)

_ Nhữ giáo thế nhân, tu Tam-ma-địa, thứ đoạn sát-sanh.

_ Thị danh Như-Lai, Tiên Phật Thế-Tôn, đệ-nhị quyết-định, thanh-tịnh minh-hối.

_ Thị cố, A-Nan! Nhược bất đoạn sát, tu thiền-định giả, thí như hữu nhân, tự tắc nhục (6), nhưng thịt ấy do thần-lực của

Ta hóa-sanh chớ không có căn mạng. _ Vì cuộc đất của dòng Bà-La-Môn ẩm thấp, lại thêm có đá sạn nên loài thảo- mộc khó sanh sản.

_ Một lần nữa, Ta nói lại cho ông rõ:

Bất-đắc-dĩ Ta mới tạm dùng thần-lực đại-bi biến-hóa ra thịt cho một số Tỳ-khưu đau yếu ở chỗ khó trồng thảo-mộc để thọ-dụng cho có vị mà thôi, chớ không phải là thịt thiệt.

_ Ai đã nguyện dứt đường sanh-tử khổ và đã hoàn-toàn ly-gia cát-ái, làm Tỳ-khưu tu-hành giải-thoát thì dĩ-nhiên phải trường-trai giới-sát.

_ Sau khi Ta nhập-diệt, những kẻ ăn thịt chúng-sanh làm sao được gọi là Phật-tử?

Các ông phải biết:

_ Những kẻ ăn thịt chúng-sanh dầu có được tâm-trí mở mang tu đại-định cũng chỉ thành quỉ Đại La-Sát có thế-lực, hưởng phước-báo hữu-lậu trong một thời-gian, khi phước-báo hết tất-nhiên trầm-luân khổ-hải sanh-tử, những kẻ ấy chưa phải là đệ-tử của Phật. _ Đó là hạng người ăn thịt lẫn nhau, giết hại lẫn nhau, tương-sát tương-tàn, oan-oan tương-báo, ác-nghiệp vay trả, không làm sao ra khỏi được các phàm-giới luân-hồi sanh-tử thống-khổ. _ A-Nan! Như vậy từ nay về sau, ông cố gắng giáo-hóa chúng-sanh tu pháp chánh-định, phải đoạn sát-sanh.

_ Đó là lời dạy minh-huấn thanh-tịnh chơn-thiệt về nghĩa quyết-định thứ hai của chư Phật ở quá-khứ và của Ta ở hiện-tại.

_ A-Nan! Nếu tu thiền-định để giải-thoát mà không dứt tuyệt sát-sanh, ví kỳ nhĩ, cao thinh đại kiếu, cầu nhân bất văn, thử đẳng danh vi, dục ẩn, di lộ. (… bọn này gọi là muốn giấu, thì càng lộ.)

_ Thanh-tịnh Tỳ-khưu, cập chư Bồ-Tát, ư kỳ lộ hành, bất đạp sanh thảo, huống dĩ thủ bạt, vân hà đại-bi, thủ chư chúng-sanh, huyết-nhục sung thực.

(… huống nữa là lấy tay nhổ cỏ, làm sao lòng đại-bi, lại lấy máu thịt của các chúng-sanh, mà làm đồ ăn.)

_ Nhược chư Tỳ-khưu, bất phục đông-phương, ty miên quyên bạch, cập thị thử độ, ngoa lý cầu thuế, nhũ-lạc đề-hồ;

như-thị Tỳ-khưu, ư thế chơn-thoát, thù hoàn túc-trái, bất du tam giới. Hà dĩ cố?

(_ Nếu các hàng Tỳ-khưu không mặc những đồ tơ lụa lượt là phương Đông, và không dùng những giày dép, áo cừu, áo len, hay các thứ sữa, phó-mát, đề-hồ; thì những Tỳ-khưu như thế, đối với thế-gian, thật là giải-thoát, trả hết nợ cũ xong, thì không vào trong ba cõi nữa. Vì cớ sao?)

_ Phục kỳ thân phận, giai vi bỉ duyên;

như nhân thực kỳ, địa trung bá cốc, túc bất ly địa.

(_ Dùng những bộ phận thân-thể chúng-sanh, thì đều bị ảnh-hưởng chúng-sanh, ví như người ở thế-gian ăn hột lúa ở đất, tự-nhiên chân đi không khỏi mặt đất được.)

_ Tất sử thân-tâm, ư chư chúng-sanh, nhược thân thân phận, thân-tâm nhị đồ, bất phục, bất thực; ngã thuyết thị nhân, chơn giải-thoát giả.

(_ Quyết phải khiến cho thân-tâm, đối với thân-thể hay bộ phận thân-thể của chúng-sanh, đều không mặc, không ăn; thì những người như thế, Ta mới gọi là thật giải-thoát.)

_ Như ngã thử thuyết, danh vi Phật thuyết.

như người tự bít lấy hai lỗ tai, rồi cất tiếng kêu lớn lên, nhưng cầu cho kẻ khác đừng nghe thì thật vô-lý, đó là hạng người muốn giữ kín đáo lại còn phô-trương rõ ràng.

_ Chư Bồ-Tát và các vị Tỳ-khưu thanh-tịnh khi đi đường, không bao giờ nhổ hoặc đạp cỏ sống, thì há lại đem tâm đại-bi lấy huyết-nhục của chúng-sanh mà ăn hay sao?

_ Các vị Tỳ-khưu nào trường-trai tuyệt-dục, lại không ăn nhũ-lạc đề-hồ, không mặc hàng lụa tơ-nhiễu do con tằm mà có, hoặc áo cừu áo bào và các thứ y-phục do lông thú làm ra, cũng không mang giày dép bằng da thú; thì các vị Tỳ-khưu ấy là bậc chơn-thiệt giải-thoát trong đời, hết oan-gia túc-trái (moùn nợ từ kiếp trước), khỏi nạn luân-hồi sanh-tử ở tam giới thống-khổ. Vì cớ sao?

_ Vì hễ dùng một phần của thân mạng nào, tự-nhiên kết oan-gia túc-trái với thân mạng đó, không tránh khỏi duyên-nghiệp vay trả; ví như người ở thế-gian ăn hột lúa ở đất, tự-nhiên chân đi không khỏi mặt đất được.

_ Người nào khéo sử-dụng thân-tâm của mình ở ngũ-trược ác-thế, biết suy xét cuộc đời sanh-tử đau khổ vô-thường, đồng-thời biết thương xót số-phận thân- tâm của các loài khác, mà thân không tham ăn, tham mặc, tâm không tham luyến danh-lợi tài-sắc và những thứ vật-chất xa-hoa phù-phiếm, đời sống giản-dị thanh-cao; Ta cho người ấy là bậc chơn-thiệt giải-thoát.

_ Sau khi Ta nhập-diệt, ai thuyết pháp giống như Ta đã thuyết, đó là chơn-thiệt-ngữ từ-bi của Như-Lai. _ Bất như thử thuyết, tức Ba-Tuần thuyết. _ Nếu lời nói trái nghịch với chơn-thiệt-ngữ từ-bi của Như-Lai tức là giả-thuyết tà-giáo mê-hoặc của loại ma Ba-Tuần.

_ Phàm làm đệ-tử của Phật, tu-hành giải-thoát, có bổn-phận phải biết phân-biệt sáng suốt thế nào là Phật, thế nào là ma. 20. 20. PHẬT DẠY ĐOẠN TÂM THÂU- ĐẠO ĐỂ GIẢI-THOÁT.

阿難又復世界六道眾生其心不偷。則不隨其生死相續。汝修

三昧本出塵勞。偷心不除塵不可出。縱更多智禪定現前。如不斷偷

必落邪道。上品精靈中品妖魅。下品邪人諸魅所著。彼等群邪亦更

徒眾。各各自謂成無上道。我滅度後末法之中。多此妖邪熾盛世間

。潛匿姦欺稱善知識。各自謂已得上人法。詃惑無識恐仙失心。所

過之處其家耗散。我教比丘循方乞食。仙其捨貪成菩薩道。諸比丘

等不自熟食。寄於殘生旅泊三界。示一往還去已無返。云何賊人假

我衣服。禆販如來造種種業。皆言佛法却非出家。具戒比丘為小乘

道。由是疑誤無量眾生墮無間獄。若我滅後其更比丘。發心決定修

三摩提。能於如來形像之前。身然一燈燒一指節。及於身上爇一香

炷。我說是人無始宿債一時酬畢。長挹世間永脫諸漏。雖未劭明無

上覺路。是人於法已決定心。若不為此捨身微因。縱成無為必還生

人酬其宿債。如我馬麥正等無異。汝教世人修三摩地後斷偷盜。是

名如來先佛世尊。第三決定清淨明誨。

是故阿難若不斷偷修禪定者。譬如更人水灌漏巵欲求其滿。

縱經塵劫終無帄復。若諸比丘衣鉢之餘分寸不畜。乞食餘分施餓眾

生。於大集會合掌禮眾。更人揯罵同於稱讚。必使身心二俱捐捨。

身肉骨血與眾生共。不將如來不了義說。迴為已解以誤初學。佛印

是人得真三昧。如我所說名為佛說。不如此說劭波旬說。

_ A-Nan! Hựu phục thế-giới lục-đạo chúng-sanh, kỳ tâm bất thâu, tắc bất tùy kỳ, sanh-tử tương-tục.

_ Nhữ tu tam-muội, bổn xuất trần-lao, thâu-tâm bất trừ, trần bất khả xuất.

_ Túng hữu đa trí, thiền-định hiện-tiền, Đức Phật dạy:

_ A-Nan! Nếu chúng-sanh trong sáu cõi phàm-phu dứt tuyệt thâu-đạo, thì chắc chắn không bao giờ bị nghiệp-báo luân-hồi sanh-tử tương-tục.

_ Tu pháp chánh-định nhĩ-căn viên-thông cốt-yếu là giải-thoát trần-lao, nhưng nếu không dứt tuyệt thâu-đạo tất chẳng bao giờ ra khỏi trần-lao được.

_ Dầu có đa-trí thiền-định mà không như bất đoạn thâu, tất lạc tà-đạo.

_ Thượng phẩm tinh-quái, trung phẩm yêu-mị, hạ phẩm tà-nhân, chư mị sở trước, bỉ đẳng quần tà, diệc hữu đồ- chúng.

_ Các các tự vị thành Vô-Thượng-Đạo.

_ Ngã diệt-độ hậu, mạt-pháp chi trung, đa thử yêu tà, xí-thạnh thế-gian, tiềm nặc gian khi, xưng Thiện-Tri-Thức; các tư vị dĩ, đắc thượng-nhân pháp, huyễn-hoặc vô thức, khủng linh thất tâm, sở quá chi xứ, kỳ gia hao tán.

(… giả danh Thiện-Tri-Thức; mỗi người tự xưng đã được đạo-pháp thượng-nhân, lừa gạt kẻ không biết, dọa dẫm khiến cho mất lòng chánh-tín, chúng đi đến đâu, cửa nhà người ta đều bị hao tổn tan nát.)

_ Ngã giáo Tỳ-khưu, tuần phương khất thực, linh kỳ xả tham, thành Bồ-Đề đạo.

_ Chư Tỳ-khưu đẳng, bất tự thục thực, ký ư tàn sanh, lữ bạc tam giới, thị nhứt vãng hoàn, khứ dĩ vô phản.

(_ Các hàng Tỳ-khưu không tự nấu ăn, gởi cái sống thừa tạm bợ trong ba cõi, thị-hiện chỉ đi về một phen, đi rồi không trở lại nữa.) _ Vân hà tặc nhân, giả ngã y-phục, tỳ (/bì) phiến Như-Lai, tạo chủng chủng nghiệp, giai ngôn Phật-pháp; khước phi xuất-gia, cụ giới Tỳ-khưu, vi tiểu thừa đạo?

(_ Làm sao bọn giặc mượn y-phục đạo Phật, buôn bán Như-Lai, gây ra các thứ nghiệp, mà đều gọi là Phật-pháp; lại còn chê bai các vị Tỳ-khưu đầy đủ giới-luật xuất-gia là đạo Tiểu-thừa.) _ Do thị nghi ngộ, vô-lượng chúng-sanh, đọa Vô-gián ngục.

đoạn tâm thâu-đạo thì dễ bị đọa-lạc vào tà-đạo.

_ Thượng-phẩm thì làm tinh-quái, trung-phẩm thì làm yêu-mî, hạ-phẩm thì làm tà-nhân bị ma-quỉ nhập ám-muội cuồng-loạn, cũng có đông đệ-tử và đồ-chúng ở khắp nơi.

_ Các loại tà ấy có tánh háo-thắng sâu hiểm, ngã-mạn kiêu-căng, tự-tôn là bậc cao nhứt, thành đạo cao nhứt. _ Sau khi Ta nhập Niết-Bàn, trong thời-kỳ mạt-pháp, có nhiều dòng dõi của các loại tà ấy hiện ra lừng lẫy ở thế-gian, âm thầm xảo-quyệt, giả danh Thiện-Tri- Thức; tự xưng là bậc Thánh-nhân cứu-thế, mê-hoặc những người nhẹ tánh tối tăm khiếp sợ, nghe nhảm tin càn để dễ dẫn dắt đến chỗ tổn hại cả hồn lẫn xác. _ Như-Lai đã từng dạy các vị Tỳ-khưu trì-bát khất-thực từ chỗ này sang chỗ khác, cho dứt tuyệt tâm tham-lam, hầu viên-chứng Vô-Thượng Bồ-Đề.

_ Các vị Tỳ-khưu ấy có phương-tiện khỏi bận rộn về sự ăn uống để vượt qua thời-gian mang thân tứ -đại hư-vọng sống trong tam giới phàm-phu thống-khổ tức là thời-gian tạm-cư mà thôi, chớ khi thành đạo giải-thoát rồi thì quyết- định không trở lại sanh-tử ở ngũ-trược ác-thế nữa.

_ Tại sao các loại tà trộm cắp lại mượn sắc-phục của Phật, mua bán Phật, khai-thác Phật-pháp, lạm-dụng Tam-Bảo, tạo ra nghề này nghề nọ để lợi-dưỡng; cống cao ngã-mạn, tự-tôn tự-đại, trở lại khinh-bỉ chê bai các vị xuất-gia chơn-chánh nghiêm-trì giới-đức cụ-túc (đầy đủ), cho là Tiểu-thừa, mà không sợ hậu-quả sa-đọa địa-ngục?

_ Ta thương hại một số chúng-sanh nhẹ tánh bị các loại tà trộm cắp cám dỗ, (_ Do chúng làm cho vô-lượng chúng-sanh mắc phải nghi lầm, nên sẽ bị đọa vào ngục Vô-gián.)

Vô-gián địa-ngục (tức là A-Tỳ địa-ngục): cảnh địa-ngục mà chúng-sanh có tội-nghiệp nặng nề nhứt phải sanh vào. Ở đó sự hành-hình đau đớn không phút giây nào gián-đoạn nên gọi là ‚vô-gián‛.

_ Nhược ngã diệt hậu, kỳ hữu Tỳ-khưu, phát tâm quyết-định, tu Tam-ma-đề, năng ư Như-Lai, hình tượng chi tiền;

thân nhiên nhứt đăng, thiêu nhứt chỉ tiết, cập ư thân thượng, nhiệt nhứt hương chú. (… hoặc Phật-tượng; chính mình thắp một cây đèn, đốt một đốt ngón tay, hay ở trên thân, đốt một mồi hương.)

_ Ngã thuyết thị nhân, vô-thỉ túc-trái, nhứt-thời thù tất, trường tập thế-gian, vĩnh-thoát chư lậu. Tuy vị tức minh, Vô-thượng-giác lộ, thị nhân ư pháp, dĩ quyết định tâm.

(_ Ta nói người ấy, túc-trái vô-thỉ, trong nhứt-thời trả hết, cáo-từ thế-gian, thoát hẳn các lậu. Người ấy, tuy chưa hiểu rõ đạo Vô-thượng-giác, nhưng đối với Phật- pháp, tâm đã quyết-định.)

_ Nhược bất vi thử, xả thân vi nhân, túng thành vô vi, tất hoàn sanh nhân, thù ký túc-trái, như ngã mã mạch, chánh đẳng vô dị.

(_ Nếu không làm được cái nhân nhỏ mọn xả thân ấy, thì dầu thành đạo vô-vi, cũng phải sanh lại làm người, trả các nợ cũ, như quả-báo mã mạch của Ta, thật không sai khác.) Túc (宿):

_ Cũ, xưa, đã có từ trước. Như:

‚túc-oán‛ (宿怨) : oán cũ.

‚túc-ưu‛ (宿憂) : mối lo có từ trước.

_ Đời trước, đã qua. Như:

‚túc-căn‛ (宿根) : cái gốc rễ có từ kiếp trước.

‚túc-nhân‛ (宿因) : nhân đã gây ra từ (đời) trước.

‚túc-duyên‛ (宿緣) : duyên tiền-kiếp.

‚túc-nghiệp‛ (宿業) : nghiệp từ kiếp trước.

‚túc-trái‛ (宿債) : nợ tiền-kiếp.

‚túc-thế‛ (宿世) : đời quá-khứ, kiếp trước. sanh tâm vọng-chấp mê-hoặc, gian-trá phản-phúc, hủy-báng giới-luật, hành-động trái nghịch Chánh-Pháp Như-Lai, tạo-tác ác-nghiệp, kết-cuộc chiêu lấy ác-báo Vô-gián địa-ngục.

Chiêu (招): gọi lại với mình, tự rước vào mình.

_ Sau khi Ta nhập-diệt, vị Tỳ-khưu nào phát Bồ-Đề-Tâm, chơn-thành tu pháp chánh-định thì có thể đối trước Phật-cốt hoặc Phật-tượng; đốt một lóng ngón tay, hoặc lựa chỗ tôn-trọng ở thân-thể đặt một cây đèn đốt lên, hoặc đặt một hay ba viên hương đốt lên, để tiêu-biểu cung-dưỡng Phật, cầu đạo giải-thoát;

- thì Như-Lai nói vị Tỳ-khưu ấy chắc chắn trong một đời, trả xong tất cả nợ trần-tục từ xưa đến nay, tiêu hết các nghiệp hữu-lậu, phiền-não, giải-thoát thế-gian sanh-tử khổ; tuy chưa phải là bậc Vô-Thượng Chánh-đẳng Chánh- giác nhưng tâm-địa thâm-nhập diệu-pháp Vô-Thượng Chánh-đẳng Chánh-giác. _ Nếu Tỳ-khưu không tạo được nhân xả-thân cung-dưỡng Phật, cầu đạo giải-thoát như vậy, thì dầu có tu-hành vô-vi cũng trở lại sanh làm người ở thế-gian để trả cho hết các nợ trần-tục đã tạo trong vô-lượng kiếp trước, cho tới khi hoàn-toàn trả xong nợ cũ mới chứng quả Vô-Sanh-Nhẫn, cũng như Ta trong một tiền-kiếp phải ăn cơm nấu bằng thứ gạo do lúa xấu cho ngựa ăn, ở tại chuồng ngựa của vua Tỳ-Lang suốt ba tháng để trả cho hết nợ túc-thế.

Túc (夙):

_ Cũ, xưa, từ xưa, từ lâu, vốn có, có từ lâu. Như:

‚túc-nguyện‛ (夙願) : nguyện-vọng ấp ủ từ lâu.

‚túc-chí‛ (夙志) : chí-hướng hằng đeo đuổi. ‚túc-trái‛ (夙債) : món nợ từ kiếp trước. _ Nhữ giáo thế-nhân, tu Tam-ma-địa, hậu đoạn thâu đạo.

_ Thị danh Như-Lai, Tiên Phật Thế-Tôn, đệ-tam quyết-định, thanh-tịnh minh-hối.

_ Thị cố, A-Nan! Nhược bất đoạn thâu, tu thiền-định giả, thí như hữu nhân, thủy quán lậu chi, dục cầu kỳ mãn, túng kinh trần kiếp, chung vô bình phục.

_ Nhược chư Tỳ-khưu, y bát chi dư, phân thốn bất súc, khất thực dư phần, thí ngạ chúng-sanh.

_ Ư đại tập hội, hiệp-chưởng lễ chúng, hữu nhân chúy mạ, đồng ư xưng-tán.

(_ Nơi nhóm hội lớn, chắp tay vái chào đại-chúng, có người đánh mắng cũng đồng như khen ngợi.)

_ Tất sử thân-tâm, nhị cu quyên xả, thân nhục cốt huyết, dữ chúng-sanh cộng.

(_ Quyết-định rời bỏ cả thân và tâm, thân thịt xương máu thành sở-hữu chung của chúng-sanh.)

_ Bất tương Như-Lai, bất liễu nghĩa thuyết, hồi vi kỷ giải, dĩ ngộ sơ học;

Phật ấn thị nhân, đắc chơn tam-muội.

(_ Không đem những lời dạy bất-liễu-nghĩa của Như- Lai, làm chỗ hiểu của mình, khiến cho kẻ sơ học phải lầm lạc; thì Phật ấn-chứng người ấy, thật được tam- muội.)

Bất liễu-nghĩa (不了義): nghĩa-lý chẳng đầy đủ.

_ Như ngã sở thuyết, danh vi Phật thuyết.

_ Bất như thử thuyết, tức Ba-Tuần thuyết.

_ A-Nan! Như vậy từ nay về sau, ông cố gắng giáo-hóa chúng-sanh tu pháp chánh-định, phải đoạn tâm thâu-đạo.

_ Đó là lời dạy minh-huấn thanh-tịnh chơn-thiệt về nghĩa quyết-định thứ ba của chư Phật ở quá-khứ và của Ta ở hiện-tại.

_ A-Nan! Nếu tu pháp thiền-định để giải-thoát mà không dứt tuyệt thâu-đạo, ví như đổ nước vào chậu bể mà muốn cho đầy, dầu có trải bao nhiêu đời cũng không làm sao được.

_ Nếu vị Tỳ-khưu nào chơn-thành tu-hành giải-thoát, ngoài y-bát, không bao giờ cất giấu chất chứa chi cả, phần khất- thực có dư thì bố-thí cho chúng-sanh đói khát;

- khi ở giữa Đại-chúng nhóm họp, giữ oai-nghi lễ-phép đối với các chúng, không phân-biệt thân sơ, dầu có kẻ chê bai cũng như với người khen ngợi; - xả hết các sự ái-ố, chế-ngự thân-tâm rỗng không thông suốt, nhục-thân cốt- huyết (xương maùu) đồng với chúng-sanh; - chẳng bao giờ đem thuyết bất liễu-nghĩa của Phật, trở lại thành chỗ kiến-giải riêng của cá-nhân làm cho hạng sơ-cơ hiểu lầm; tu-hành được như vậy thì

Như-Lai ấn-chứng cho thành bậc chánh-định chơn-thiệt.

Kiến-giải (見解): hiểu biết. Sự hiểu biết.

Hạng sơ-cơ/ sơ-tâm: hạng mới phát tâm Bồ-Đề, đang tu học giải-thoát.

_ Sau khi Ta nhập-diệt, ai thuyết pháp giống như Ta đã thuyết, đó là chơn-thiệt-ngữ từ-bi của Như-Lai.

_ Nếu lời nói trái nghịch với chơn-thiệt-ngữ từ-bi của Như-Lai tức là giả-thuyết tà-giáo mê-hoặc của loại ma Ba-Tuần. _ Phàm làm đệ-tử của Phật, tu-hành giải-thoát, có bổn-phận phải biết phân-biệt sáng suốt thế nào là Phật, thế nào là ma.

21. 21. PHẬT DẠY ĐOẠN TÂM ĐẠI- VỌNG-NGỮ ĐỂ GIẢI-THOÁT.

阿難如是世界六道眾生。雖則身心無殺盜婬。三行已圓若大

妄語。劭三摩提不得清淨。成愛見魔失如來種。

所謂未得謂得未證言證。或求世間尊勝第一。謂前人言。我

今已得須陀洹果。斯陀含果阿那含果。阿羅漢道辟支佛乘。十地地

前諸位菩薩。求彼禮懺貪其供養。是一顛迦銷滅佛種。如人以刀斷

多羅木。佛記是人永殞善根無復知見。沈三苦海不成三昧。

我滅度後勅諸菩薩及阿羅漢。應身生彼末法之中。作種種形

度諸輪轉。或作沙門白衣居士。人王宰官童男童女。如是乃至婬女

寡婦姦偷屠販。與其同事稱歎佛乘。仙其身心入三摩地。終不自言

我真菩薩真阿羅漢。泄佛密因輕言未學。唯除命終陰更遺付。云何

是人惑亂眾生成大妄語。汝教世人修三摩地。後復斷除諸大妄語。

是名如來先佛世尊。第四決定清淨明誨。

是故阿難若不斷其大妄語者。如刻人糞為栴檀形。欲求香氣

無更是處。我教比丘直心道場。於四威儀一切行中尚無虛假。云何

自稱得上人法。譬如窮人妄號帝王自取誅滅。況復法王如何妄竊。

因地不直果招紆曲。求佛菩提如噬臍人。欲誰成尌。若諸比丘心如

直絃。一切真實入三摩提永無魔事。我印是人成尌菩薩無上知覺。

如我是說名為佛說不如此說劭波旬說。

_ A-Nan! Như-thị thế -giới, lục-đạo chúng-sanh, tuy tắc thân-tâm vô sát đạo dâm, tam hành dĩ viên, nhược đại-vọng-ngữ, tức Tam-ma-địa, bất đắc thanh- tịnh, thành ái-kiến ma, thất Như-Lai chủng. (… thì Tam-ma-địa không được thanh-tịnh…) Đức Phật dạy:

_ A-Nan! Nếu chúng-sanh trong sáu cõi phàm-phu biết giữ thân-tâm không dâm-dục, không sát-sanh, không thâu-đạo, vuông tròn ba hạnh ấy, nhưng còn phạm đại-vọng-ngữ, thì chẳng những không bao giờ được chánh-định thanh-tịnh, lại còn thành ma ái-kiến, mất giống Như- Lai.

Thế nào là đại-vọng-ngữ ? _ Sở vị vị đắc vị đắc, vị chứng ngôn chứng, hoặc cầu thế-gian, tôn thắng đệ-nhứt, vị tiền nhân ngôn.

_ Như chưa đắc mà nói đắc, chưa chứng mà nói chứng, ưa thích làm Tôn-thắng đệ-nhứt ở thế-gian, đối trước mặt người mà cống cao ngã-mạn tự xưng: _ Ngã kim dĩ đắc, Tu-Đà-Hoàn quả, Tư- Đà-Hàm quả, A-Na-Hàm quả, A-La- Hán đạo, Bích-Chi Phật thừa.

_ Thập-địa địa tiền, chư vị Bồ-Tát, cầu bỉ lễ sám, tham kỳ cung-dưỡng.

(_ Hay các quả-vị Bồ-Tát trong thập-địa hay trước thập-địa, trông mong người kia lễ sám, tham sự cung- dưỡng.)

_ Thị nhứt-điên-ca, tiêu-diệt Phật-chủng, như nhân dĩ đao đoạn Đa-la mộc;

Phật ký thị nhân, vĩnh vẫn thiện-căn, vô phục tri-kiến, trầm tam khổ-hải, bất thành tam-muội.

_ Ngã diệt độ hậu, sắc chư Bồ-Tát cập A-La-Hán, ứng thân sanh bỉ mạt-pháp chi trung, tác chủng chủng hình, độ chư luân-chuyển.

(_ A-Nan! Ta có phó-chúc cho nhiều vị Bồ-Tát và A- La-Hán, sau khi Như-Lai nhập-diệt, hiện ra ứng-thân, sanh trong đời mạt-pháp kia, hiện ra nhiều hình-tướng khác nhau, để độ những người còn trong vòng luân- hồi.)

_ Hoặc tác Sa-môn, Bạch-y cư-sĩ, nhân-vương, Tể-quan, Đồng-nam, Đồng-nữ, như-thị nãi chí, nữ-nhân quả-phụ, sĩ nông công thương.

Nguyên-bản: (bản gốc/ bản chánh)

..như-thị nãi chí, dâm-nữ quả-phụ, gian thâu đồ phiến. (_ Như thế cho đến dâm-nữ, quả-phụ, người gian dối (gian), trộm cắp (thâu), người hàng thịt (đồ), buôn bán

(phiến), _ Dữ kỳ đồng-sự, xưng tán Phật thừa, linh kỳ thân-tâm, nhập Tam-ma-địa.

- để khen ngợi Phật-thừa với những người đồng sự, khiến cho thân-tâm của họ vào được Tam-ma-địa.) _ Nay Ta đã đắc quả Tu-Đà-Hoàn, quả Tư-Đà-Hàm, quả A-Na-Hàm, quả A-La- Hán, hoặc quả-vị Bích-Chi Phật, - hay là các quả-vị của chư Bồ-Tát Thập-Địa, Địa-Tiền, nhằm mục-đích dối gạt và lạm-dụng thập phương đàn-việt.

_ Những người phạm tội đại-vọng-ngữ như vậy gọi là hạng nhứt-điên-ca, tự mình tiêu-diệt giống Phật, chẳng khác chi người lấy búa đốn gốc cây Đa-la; Ta cho người ấy mất hết căn lành, không còn thấy biết chi cả, tự-nhiên người ấy phải bị trầm-luân mãi ở biển khổ, không bao giờ thành-tựu chánh-định được.

_ A-Nan! Ta có phó-chúc cho nhiều vị Bồ-Tát và A-La-Hán, sau khi Như-Lai nhập-diệt, nên vì đại-nguyện độ-sanh ở thế-gian khổ, thị-hiện hóa-thân ra đời trong thời-kỳ mạt-pháp, lấy hạnh đồng- sự nhiếp, hằng thuận chúng-sanh;

- thị-hiện hoặc Sa-Môn, cư-sĩ, hoặc đế-vương, tể-quan, hoặc đồng-nam, đồng- nữ, hoặc nữ-thân góa-phụ, thị-hiện đủ các hạng sĩ nông công thương;

- không ngại giàu nghèo, thanh-trược, hòa mình với người thế-gian để tuyên-dương Chánh-Pháp Như-Lai.

_ Các vị Bồ-Tát và A-La-Hán hóa-thân ấy sẵn sàng tâm đại-từ đại-bi vị-tha cứu-thế, với ba yếu-tố chơn thiện mỹ, - tùy cơ-duyên và căn-tánh của mỗi Cải ác vi thiện: Cải ác (改惡): sửa đổi điều xấu xa. Vi thiện (為善): làm điều thiện. _ Chung bất tự ngôn, ngã chân Bồ-Tát, chơn A-La-Hán, tiết Phật mật nhân, khinh ngôn vị học, duy trừ mệnh chung, âm hữu di phụ (/phó).

(_ Nhưng rốt ráo không tự bảo rằng tôi thật là Bồ-Tát, thật là A-la-Hán, khinh-suất nói với những người chưa học, làm tiết-lậu mật-nhân của Phật, chỉ trừ đến lúc lâm-chung, hoặc chăng, thầm có những lời di-chúc.)

_ Vân hà thị nhân hoặc loạn chúng-sanh, thành đại-vọng-ngữ? (_ Làm sao, lại còn có lừa gạt chúng-sanh, thành tội đại vọng-ngữ?)

_ Nhữ giáo thế-nhân, tu Tam-ma-địa, hậu phục đoạn-trừ chư đại-vọng-ngữ.

(… sau rốt phải đoạn-trừ các đại-vọng-ngữ.)

_ Thị danh Như-Lai, Tiên Phật Thế-Tôn, đệ-tứ quyết-định, thanh-tịnh minh-hối.

_ Thị cố, A-Nan! Nhược bất đoạn kỳ đại-vọng-ngữ giả, như khắc nhân phẩn, vi chiên đàn hình, dục cầu hương khí, vô hữu thị xứ.

(_ A-Nan! Nếu tu thiền-định để giải-thoát mà không dứt tuyệt đại-vọng-ngữ, thì cũng như khắc phân người, làm thành hình cây chiên-đàn, mà muốn được hương thơm, thật không có lẽ nào như vậy.)

_ Ngã giáo Tỳ-khưu, trực-tâm Đạo-trường, ư tứ uy-nghi, nhứt-thiết hạnh hạng người mà giảng dạy cho chúng-sanh biết rõ mê ngộ, ác thiện, khổ vui, - để chúng-sanh chuyển-mê khai-ngộ, cải-ác vi-thiện, thoát khổ được vui, tu-hành tuần-tự nhi-tiến vào cảnh-trí chánh-định, - đó là hướng-dẫn chúng-sanh trở về nguồn gốc Chơn-Như viên-giác diệu-minh thường-trụ.

_ Các vị Bồ-Tát và A-La-Hán tu-hành công-đức vô-lậu cao cả như vậy, nhưng luôn luôn khiêm-tốn, không bao giờ cống cao ngã-mạn, tự tôn hay là tự xưng Ta thật là bậc Bồ-Tát, hoặc Ta thật là bậc A-La-Hán; cũng không bao giờ tiết-lậu huyền-cơ vi-mật của chư Phật, hoặc khinh thường ngôn-ngữ vị-học; ngoại-trừ di-chúc kín nhiệm trong thời mạng chung.

_ Tại sao hạng người nhứt-điên-ca lại si mê cống cao ngã-mạn ám-muội chúng- sanh để phạm tội đại-vọng-ngữ? Thật là đáng thương hại! _ A-Nan! Như vậy từ nay về sau, ông cố gắng giáo-hóa chúng-sanh tu pháp chánh-định, phải đoạn dâm-dục, sát- sanh, thâu-đạo và phải đoạn đại-vọng-ngữ. _ Đó là lời dạy minh-huấn thanh-tịnh chơn-thiệt về nghĩa quyết-định thứ tư của chư Phật ở quá-khứ và của Ta ở hiện-tại.

_ A-Nan! Nếu tu thiền-định để giải-thoát mà không dứt tuyệt đại-vọng-ngữ, ví như người lấy phân tô vào cây chiên-đàn, dĩ-nhiên có mùi thúi chớ muốn có mùi thơm thì hóa ra ngông cuồng và phi-lý.

_ Như-Lai dạy các Tỳ-khưu phải dùng trực-tâm lập đạo-tràng, ở trong tứ oai-trung, thượng vô hư giả, vân hà tự xưng, đắc thượng nhân pháp?

(_ Ta dạy hàng Tỳ-khưu, lấy trực-tâm đạo-tràng, trong hết thảy hành-động, nơi bốn oai-nghi, còn không có giả dối, làm sao lại có kẻ tự xưng đã được đạo-pháp thượng-nhân?)

_ Thí như cùng nhân, vọng hiệu Đế-vương, tự thủ tru diệt, huống phục Pháp-vương, như hà vọng-thuyết?

(_ Ví như dân cùng, xưng càn là đế-vương, để tự chuốc lấy sự tru-diệt, huống nữa, là vị Pháp-vương, làm sao lại dám xưng càn?)

_ Nhân địa bất chơn, quả chiêu hu khúc, cầu Phật Bồ-Đề, như phệ tề nhân, dục thùy thành-tựu.

Phệ: cắn. Tề: rún. (_ Nhân đã không thật, quả ắt quanh co, như thế, mà cầu đạo Bồ-Đề của Phật, thì cũng như người muốn cắn rốn, làm sao mà thành-tựu được.)

_ Nhược chư Tỳ-khưu, tâm như trực huyền, nhứt-thiết chơn-thiệt, nhập Tam-ma-địa, vĩnh vô ma sự; ngã ấn thị nhân, thành-tựu Bồ-Tát, Vô-Thượng Tri-Giác.

(_ Nếu các hàng Tỳ-khưu, tâm như dây đàn thẳng, tất cả đều chơn-thật mà vào Tam-ma-địa, thì hẳn không có các ma-sự; Ta ấn-chứng người đó, thành-tựu được

Vô-Thượng Tri-Giác của các hàng Bồ-Tát.)

_ Như ngã sở thuyết, danh vi Phật thuyết.

_ Bất như thử thuyết, tức Ba-Tuần thuyết.

DỊCH ÂM ĐỆ LỤC QUYỂN CHUNG nghi: hành trụ tọa ngọa và nhứt-thiết tế-hạnh, luôn luôn thanh-tịnh trang-nghiêm, chớ không bao giờ vọng dối, há lại tự giả xưng là đắc pháp Thượng-nhân hay sao?

_ Nếu tự giả xưng là Thượng-nhân thì chẳng khác chi một kẻ cùng-đinh giả-mạo danh-hiệu Hoàng-đế để phải chịu tội tử-hình, huống chi giả-mạo đức-hiệu của Phật để phải phạm tội đại-vọng-ngữ cực-trọng hay sao?

_ Nếu chỗ tạo nhân giả dối, dĩ-nhiên phải thọ quả xấu xa, dầu muốn cầu Phật giác-ngộ, ví như người lấy miệng cắn rún, không bao giờ có hiệu-quả.

_ Nếu trực-tâm của vị Tỳ-khưu nào như dây đờn thẳng, mặc-nhiên tất cả đạo-hạnh chơn-thiệt đều được chánh-định, không bao giờ bị ma-chướng ám-muội được; thì Như-Lai ấn-chứng cho vị Tỳ- khưu ấy thành bậc Bồ-Tát Vô-Thượng Tri-Giác.

_ Sau khi Ta nhập-diệt, ai thuyết pháp giống như Ta đã thuyết, đó là chơn-thiệt-ngữ từ-bi của Như-Lai.

_ Nếu lời nói trái nghịch với chơn-thiệt-ngữ từ-bi của Như-Lai tức là giả-thuyết tà-giáo mê-hoặc của loại ma Ba-Tuần.

_ Phàm làm đệ-tử Phật, tu-hành giải-thoát, có bổn-phận phải biết phân-biệt sáng suốt thế nào là Phật, thế nào là ma. DIỄN NGHĨA HẾT QUYỂN SÁU CHÚ-THÍCH (2018)

ĐOẠN 3 _ 62 ức sông Hằng: là nói đến 62 ức hằng-sa công-hạnh hay 62 kiến-chấp của ngã-kiến. Nếu ta dùng bổn-tánh thanh-tịnh là trí-tuệ siêu-việt để soi chiếu một cách thông suốt thấy năm món ẩn-tàng trong ngũ-uẩn là không có tự-tánh, tức không chỗ trụ, thì các nạn khổ được tiêu trừ. Còn không làm như vậy thì kiến-chấp hoành-hành đảo-điên.

Lấy Sắc làm thí-dụ: Sắc có bốn chấp:

- Sắc là Ta.

- Lìa Sắc là Ta.

- Ta nhỏ Sắc lớn. Ta lớn Sắc nhỏ.

- Ta lớn Sắc lớn. Ta nhỏ Sắc nhỏ.

Thọ Tưởng Hành Thức, bốn thứ này cũng chấp y như Sắc.

Nên ngũ-uẩn có 20 kiến-chấp (5 x 4 = 20).

Dùng cho ba thời (quá-khứ, hiện-tại, vị-lai) thì có 60 kiến-chấp (20 x 3 = 60).

Cộng thêm một đoạn-kiến và một thường-kiến thành 62 kiến-chấp (60 + 2 = 62).

Nên ta quán xét để tiêu trừ 62 kiến-chấp thành 62 công-hạnh, còn nói nhiều thì nhân cho 100, 1000, 10000, v.v... thành 62 ức hạnh-đức.

Cho nên nói phước-đức thọ-trì danh-hiệu ‚Quán-Thế-Âm‛ và danh-hiệu chư vị Pháp-Vương- Tử nhiều như số cát 62 ức sông Hằng đều bằng nhau, nghĩa là ta chỉ trừ 62 kiến-chấp thành 62 công-hạnh của hàng Pháp-Vương-Tử.

Vì Quán-Thế-Âm là dụng của Diệu-Âm chiếu tỏa, là bổn-tánh Chơn-Như (Chơn-Tâm), nên ta trở về Bổn-Tâm thanh-tịnh thì các pháp-duyên không còn chỗ gá nương, tất cả đều được tiêu-trừ hết.

ĐOẠN 18 _ Tam đồ (三塗): 塗 cũng có nghĩa là 途. Ba đường đi, ba cõi Địa-ngục, Súc-sanh, Ngạ-quỷ hành phạt những kẻ gây ác-nghiệp. Ba đường còn là:

1. Hỏa-đồ (đường lửa) : Địa-ngục thú mãnh hỏa sở thiêu chi xứ = chỉ nẻo Địa-ngục là chỗ nổi lửa mạnh để thiêu đốt tội-nhân.

2. Huyết-đồ (đường máu) : Súc-sanh thú hỗ tương thực chi xứ = chỉ nẻo Súc-sanh là chỗ ăn thịt lẫn nhau. 3. Đạo-đồ (đường dao) : Ngạ-quỷ thú dĩ đao kiếm trượng bức bách chi xứ = chỉ nẻo Ngạ-quỷ là chỗ bị gươm đao gậy gộc bức-bách.

Kinh Vô-Lượng-Thọ: ‚Những ai ở trong cảnh tam đồ cực-khổ mà thấy được ánh quang-minh của Đức Phật A-Di-Đà thì qua đời sẽ được giải-thoát khỏi tam đồ ấy‛.

_ Thú (趣): cõi chúng-sanh đến ở thì gọi là Thú. Luận Câu-Xá, quyển 8: Thú là nơi đi đến.

CHIẾT TỰ chữ LỢI (利) Chữ ‘Lợi’ (利) bao gồm chữ ‘Hòa’ (禾) nghĩa là cây lúa và bộ ‘Đao’ (刂) nghĩa là con dao, cây đao.

Cây lúa tượng-trưng cho của cải. Con dao là vũ-khí bảo-vệ của cải hoặc giành lấy của cải. Vì kèm bên của cải là con dao, nên nói đến của cải là nói đến sự-kiện có liên-hệ với sự chiếm đoạt, cạnh-tranh.

Dĩ-nhiên, nghĩ đến lợi là do lòng tham nổi lên và tìm mưu mẹo sắc bén để chiếm-đoạt. Kẻ tiểu-nhân chỉ nghĩ đến lợi, tức là đáp ứng lòng tham của mình, cho nên đánh mất tình-nghĩa đối với tha-nhân. Chữ ‘Lợi’ (利) có ba nghĩa là: của cải, sắc bén, tiền lời. Nghĩa của chữ ‘Lợi’ (利) là của cải (lợi lộc) được quen dùng nhứt. Nhưng của cải lại là đầu mối cho những âm-mưu và những khí-cụ sắc bén (lợi-khí 利器) để tiêu-diệt lẫn nhau. Như thế, nghĩa thứ nhứt (của cải) đã gắn liền với nghĩa thứ hai (sắc bén); còn nghĩa thứ ba (tiền lời) lại là đầu mối của sự tham-lam. Ai đi buôn cũng mong kiếm được nhiều tiền lời (một vốn, bốn lời). Sự nguy-hại của ‘Lợi’ (利) đã lộ ra trong những nghĩa ấy.

Do đó, ‘Lợi’ (利) là đầu mối gây ra sự tranh-chấp, chiếm-đoạt, hận-thù, chém giết.

YẾU-GIẢI

KINH THỦ-LĂNG-NGHIÊM