Kinh Thủ Lăng Nghiêm

劭從座起頂禮佛足。合掌恭敬而白佛言。大威德世尊慈音無

遮。善開眾生微細沈惑。仙我今日身意快然得大饒益。

世尊若此妙明真淨妙心本來遍圓。如是乃至大地草木。蠕動

含靈本元真如。劭是如來成佛真體。佛體真實。云何復更地獄餓鬼

畜生修羅人天等道。世尊此道為復本來自更。為是眾生妄習生起。

世尊如寶蓮香比丘尼。持菩薩戒私行婬欲。妄言行婬非殺非

偷無更業報。發是語已先於女根生大猛火。後於節節猛火燒然墮無

間獄。瑠璃大王善星比丘。瑠璃為誅瞿曇族姓。善星妄說一切法空

。生身陷入阿鼻地獄。此諸地獄為更定處為復自然。彼彼發業各各

私受。唯垂大慈發開童蒙。仙諸一切持戒眾生。聞決定義歡喜頂戴

謹潔無犯。

14. A-Nan! Tức tùng tòa khởi, đảnh lễ Phật túc, hiệp-chưởng cung-kính, nhi bạch Phật ngôn:

14. Ngài A-Nan đứng dậy hiệp-chưởng cung-kính đảnh lễ và bạch Phật: _ Đại Uy-Đức Thế-Tôn! Từ âm vô giá, thiện khai chúng-sanh, vi-tế trầm-hoặc, linh ngã kim nhựt, thân-tâm khoái-nhiên, đắc đại nhiêu-ích.

(Vi-tế trầm-hoặc: lỗi lầm sâu kín nhỏ nhiệm).

_ Thế-Tôn! Nhược thử diệu-minh, chơn-tịnh diệu-tâm, bổn-lai biến viên, như-thị nãi chí, đại-địa thảo-mộc, nhuyễn-động hàm-linh, bổn-nguyên Chơn-Như, tức thị Như-Lai, thành Phật chơn-thể.

_ Phật thể chơn-thiệt, vân hà phục hữu, Địa-ngục, Ngạ-quỷ, Súc-sanh, A-tu-la,

Nhân, Thiên đẳng đạo? (_ Thể-tánh của Phật đã là chơn-thiệt, làm sao lại có các đạo Địa-ngục, Ngạ-quỷ, Súc-sanh, A-tu-la, loài người và Trời?)

_ Thế-Tôn thử đạo, vi phục bổn-lai tự hữu, vi thị chúng-sanh vọng-tập sanh khởi.

_ Thế-Tôn! Như Bửu-Liên-Hương Tỳ-khưu-ni, trì Bồ-Tát giới, tư hành dâm-dục, vọng-ngôn hành dâm, phi sát phi thâu, vô hữu tội báo; phát thị ngữ dĩ, tiên ư nữ-căn, sanh đại mãnh hỏa, hậu ư tiết tiết, mãnh hỏa thiêu nhiên, đọa Vô- gián ngục.

_ Lưu-Ly đại-vương, Thiện-Tinh Tỳ- khưu, Lưu-Ly vị trụ Cù-Đàm tộc-tánh.

_ Thiện-Tinh vọng-thuyết, nhứt-thiết pháp không, sanh thân hãm nhập, A-Tỳ địa-ngục.

_ Bạch Đức Thế-Tôn đại-từ đại-bi! Nhờ tiếng nói đại-từ vô-cùng quí báu khéo hiển-minh các vi-tế trầm-hoặc của chúng-sanh, khiến tôi nay được thân- tâm an vui, lợi-ích sâu xa vô-tận.

_ Bạch Đức Thế -Tôn! Nếu căn-nguyên của Tâm Chơn-Như diệu-minh thanh-tịnh châu-biến viên-mãn, thì đáng lý bất cứ các loài vô-tình như đất đá cỏ cây, hoặc các loài hữu-tình như hàm-linh cử-động đồng một căn-nguyên Chơn-Như, tức là Giác-Thể chơn-thiệt của Phật. _ Nhưng tại sao Giác-Thể như vậy lại có các đường Thiên, Nhân, A-Tu-La, súc- sanh, ngạ-quỉ và địa-ngục?

_ Bạch Đức Thế-Tôn! Các đường phàm-phu ấy vì căn-nguyên Chơn-Như tự có, hay là tại tập-nghiệp hư-vọng của chúng-sanh khởi ra?

_ Bạch Đức Thế-Tôn! Theo chỗ thấy biết của tôi, có nàng Tỳ-khưu-ni Bảo- Liên-Hương đã thọ giới Bồ-Tát mà lén lút làm sự dâm-dục, tự nói dối rằng: hành dâm chẳng phải sát-sanh, chẳng phải trộm cắp thì không có tội lỗi quả-báo; nhưng khi nàng nói vừa dứt thì nữ-căn phát ra một thứ lửa dữ bốc lên, lần lần đốt cháy cả thân-thể, khiến thần- thức của nàng bị đầu-thai sa-đọa vào Vô-gián địa-ngục.

_ Bạch Đức Thế-Tôn! Như vua Lưu-Ly vì thù-oán ở tiền-kiếp, oan-oan tương-báo mà giết dòng họ Cù-Đàm.

_ Như vị Tỳ-khưu Thiện-Tinh vì bác bỏ luật nhân-quả, vọng-thuyết các pháp không có chi cả, mà hiện-kiếp sa-đọa A-Tỳ địa-ngục. _ Thử chư địa-ngục, vi hữu định xứ? (_ Các địa-ngục ấy, lại là có chỗ nhứt-định?) _ Vị phục tự-nhiên, bỉ bỉ phát nghiệp, các các tư thọ? (_ Hay là tự-nhiên khi các người kia gây nghiệp, thì mỗi người, mỗi người chịu riêng?)

_ Duy thùy đại-từ, khai-phát đồng-mông, linh chư nhứt-thiết, trì giới chúng-sanh, văn quyết-định nghĩa, hoan-hỷ đảnh-đái, cẩn-khiết vô-phạm.

_ Bạch Đức Thế-Tôn! Các địa-ngục có chỗ nhứt-định chăng?

_ Chỉ riêng những kẻ nào tạo trọng-tội tự-nhiên thọ quả-báo sa-đọa vào đó?

_ Ngưỡng-vọng Đức Thế-Tôn dũ lòng đại-từ đại-bi khai sáng cho kẻ mê-muội này, và tất cả chúng-sanh biết thọ-trì giới-luật, nghe hiểu được nghĩa quyết-định, vui mừng cảm đội ân-đức Phật, và lo giữ mình trong sạch, không dám vi- phạm tội lỗi.

佛告阿難快哉此問。仙諸眾生不入邪見。汝今諦聽當為汝說。

阿難一切眾生實本真淨。因彼妄見更妄習生。因此分開內分

外分。

阿難內分劭是眾生分內。因諸愛染發起妄情。情積不休能生

愛水。是故眾生心憶珍羞口中水出。心憶前人或憐或恨目中淚盈。

貪求財寶心發愛涎舉體光潤。心著行婬男女二根自然流液。

阿難諸愛雖別流結是同。潤濕不昇自然從墜此名內分。

阿難外分劭是眾生分外。因諸渴仰發明虛想。想積不休能生

勝氣。是故眾生心持禁戒舉身輕清。心持呪印顧眄雄毅。心欲生天

夢想飛舉。心存佛國聖境冥現。事善知識自輕身命。

阿難諸想雖別輕舉是同。飛動不沈自然超越。此名外分。

阿難一切世間生死相續。生從順習死從變流。臨命終時未捨

暖觸。一生善惡俱時頒現。死逆生順二習相交。

15. Phật cáo A-Nan:

_ Khoái tai thử vấn.

(_ Hay thay lời hỏi đó.) _ Linh chư chúng-sanh, bất nhập tà kiến. (_ Khiến cho các chúng-sanh không mắc tà-kiến.)

_ Nhữ kim đế thính, đương vị nhữ thuyết.

15. Đức Phật dạy:

_ A-Nan! Lời hỏi của ông thật lành thay!

_ Lời hỏi ấy có thể khiến chúng-sanh khỏi vòng tà-kiến.

_ Vậy ông hãy chăm chỉ nghe, Ta dạy cho. _ A-Nan! Nhứt-thiết chúng-sanh, thiệt bổn chơn-tịnh.

_ A-Nan! Tất cả chúng-sanh đều có căn-bổn chơn-thiệt thanh-tịnh, _ Nhân bỉ vọng kiến, hữu vọng tập sanh, nhân thử phân khai, nội-phận ngoại-phận.

(_ Nhân những vọng-kiến, mà có tập-khí hư-vọng sanh ra, vì thế chia ra có phận trong và phận ngoài.) _ A-Nan! Nội-phận tức thị, chúng-sanh phân nội.

(_ A-Nan! Phận trong, tức là ở trong phận của chúng- sanh.)

_ Nhân chư ái-nhiễm, phát khởi vọng-tình, tình tích bất hưu, năng sanh ái thủy.

_ Thị cố chúng-sanh, tâm ức trân-tu, khẩu trung thủy xuất, - tâm ức tiền-nhân, hoặc liên hoặc hận, mục trung lụy dinh, - tham cầu tài bảo, tâm phát ái diên, cử thể quang nhuận, - tâm trứ hành dâm, nam nữ nhị căn, tự- nhiên lưu dịch.

(- tâm dính vào việc dâm-dục, thì hai căn nam nữ tự- nhiên dịch-khí chảy ra.) _ A-Nan! Chư ái tuy biệt, lưu kết thị đồng.

(_ A-Nan! Các cái ái đó tuy khác nhau, nhưng kết-quả chảy nước là đồng.)

_ Nhuận thấp bất thăng, tự-nhiên tùng trụy, thử danh nội-phận.

(_ Thấm ướt không lên được, tự-nhiên theo đó mà sa- đọa, ấy gọi là phận trong.)

_ A-Nan! Ngoại-phận tức thị, chúng-sanh phân-ngoại.

(_ A-Nan! Phận ngoài, tức là ngoài phận của chúng- sanh.)

_ Nhân chư khát ngưỡng, phát-minh hư tưởng, tưởng tích bất hưu, năng sanh thắng khí.

- nhưng vì trong lúc tối-sơ, khởi một niệm vô-minh mà có thấy vọng, vì thấy vọng mà sanh ô-nhiễm, vì ô-nhiễm mà hiện ra hư-vọng điên-đảo, do đó phân chia nội-phận và ngoại-phận.

_ A-Nan! Nội-phận là phần tình ở bên trong.

_ Do ô-nhiễm mà khởi vọng-tình, rồi vọng-tình chất chứa mãi, không chịu dứt, mới sanh ra nước ái.

_ Thế nên chúng-sanh khi nhớ đồ ăn ngon thì miệng có nước miếng chảy, - khi nhớ tiền-nhân, hoặc thương tiếc, hoặc uất-hận, thì nhãn-căn có nước mắt rơi, - cho tới khi tham cầu danh-vọng tài-bảo thì lòng ham muốn xôn xao, - khi có được thân-thể cường-tráng thì lòng ham muốn dâm-ô, dòng nước ái- tình chảy mạnh, gây ra oan-trái vay trả luân-hồi sanh-tử.

_ Các thứ ái-nhiễm tùy vật mà có, hoặc nhiều hoặc ít, mỗi thứ mỗi riêng, nước ái hoặc chảy hoặc ngưng đều đồng lực nhau;

- nhưng tánh nước ái thì ẩm thấp ướt át, trầm chớ không bổng, khiến chúng-sanh lên khó xuống dễ, bị sa lầy vào biển khổ sông mê, nên gọi là nội-phận.

_ A-Nan! Ngoại-phận là phần tưởng ở bên ngoài.

_ Do sự khao khát ước ao mà có vọng-tưởng, rồi vọng-tưởng chất chứa mãi, không chịu dứt, mới sanh thắng-khí. _ Thị cố chúng-sanh, tâm trì cấm-giới, cử thân khinh thanh.

_ Tâm trì chú-ấn, cố miện hùng-nghị.

(_ Tâm trì chú-ấn, con mắt ngó hùng-dũng nghiêm- nghị.)

_ Tâm dục sanh Thiên, mộng-tưởng phi cử.

(_ Tâm muốn sanh lên cõi trời, chiêm bao thấy bay lên.)

_ Tâm tồn Phật quốc, Thánh cảnh minh- hiện.

(_ Để tâm nơi cõi Phật, Thánh-cảnh thầm hiện ra.)

_ Sự Thiện-Tri-Thức, tự khinh thân mệnh.

(_ Thờ vị Thiện-Tri-Thức, tự khinh rẻ thân mạng mình.)

_ Thế nên chúng-sanh biết lấy tâm trì giới-luật thì thân được nhẹ nhàng, trong sạch;

- tâm trì chú-ấn thì thân được thanh-tịnh,

- tâm cầu về cõi Trời thì có mộng-tưởng bay bổng, - tâm tin tưởng vãng-sanh Phật-quốc thì

Thánh-cảnh hiện rõ, - tâm ưng phụng-sự bậc Thiện-Tri-Thức thì chẳng ngại thân mạng mệt nhọc.

_ A-Nan! Chư tưởng tuy biệt, khinh cử thị đồng. Phi động bất trầm, tự-nhiên siêu-việt, thử danh ngoại-phận.

(_ A-Nan! Các tưởng đó tuy khác, nhưng nhẹ nhàng cất lên thì đồng nhau. Cất bay không chìm xuống, tự-nhiên vượt lên, ấy gọi là phận ngoài.) _ Các thứ vọng-tưởng ấy tùy việc mà có, hoặc nhiều hoặc ít, mỗi thứ mỗi riêng, thắng-khí hoặc lên hoặc xuống đều đồng lực nhau; nhưng thể-tánh của thắng-khí bổng chớ không trầm, khiến chúng-sanh có thể siêu-việt, nên gọi là ngoại-phận.

_ A-Nan! Nhứt-thiết thế-gian, sanh-tử tương-tục, sanh tùng thuận tập, tử tùng biến lưu, lâm mệnh chung thời, vị xá noãn xúc, nhứt sanh thiện ác, cu thời đốn hiện, tử nghịch, sanh thuận, nhị tập tương-giao.

(_ A-Nan! Tất cả thế-gian, sống chết nối nhau, sống thuận theo tập-quán, chết thì đổi sang dòng khác, khi gần mệnh chung, chưa hết hơi nóng, thiện ác một đời đồng-thời liền hiện ra; cái nghịch của chết, cái thuận của sống, hai tập-khí giao xen lẫn nhau.)

_ A-Nan! Tất cả chúng-sanh ở thế-gian sống chết tương-tục, không dứt, sống thì huân-tập, chết thì lưu-chuyển, trong khi lâm-chung còn chút hơi thở ở giữa hai lối sống thuận chết nghịch, hai lối ấy giao-hiệp nhau thì các nghiệp lành dữ sở-tạo đều hiện ra.

純想劭飛必生天上。若飛心中兼福兼慧及與淨願。自然心開

見十方佛。一切淨土隨願往生。情少想多輕舉非遠。劭為飛仚大力

鬼王。飛行夜叉地行羅剎。遊於四天。所去無礙。其中若更善願善

。心護持我法。或護禁戒隨持戒人。或護神呪隨持呪者。或護禪定

保綏法忍。是等親住如來座下。情想均等不飛不墜生於人間。想明

斯聰情幽斯鈍。情多想少流入橫生。重為毛群輕為羽族。七情三想

沈下水輪。生於火際。受氣猛火身為餓鬼。常被焚燒水能害己。無

食無飲經百千劫。九情一想下洞火輪。身入風火二交過地。輕生更

間重生無間二種地獄。純情劭沈入阿鼻獄。若沈心中更謗大乘。毀

佛禁戒誑妄說法。虛貪信施濫膺恭敬五逆十重。更生十方阿鼻地獄

。循造惡業雖則自招眾同分中兼更元地。阿難此等皆是彼諸眾生自

業所感。造十習因受六交報。

16. Thuần tưởng tức phi, tất sanh Thiên- thượng.

_ Nhược phi tâm trung, kiêm phước kiêm tuệ, cập dữ tịnh nguyện, tự-nhiên tâm khai, kiến thập phương Phật, nhứt-thiết Tịnh-độ, tùy nguyện vãng-sanh. 16. Chúng-sanh nào châu-toàn về phần tưởng thì được nhẹ nhàng bay bổng, có thể sanh về cõi Trời.

_ Nếu tâm-địa nhẹ nhàng bay bổng ấy có đủ phước-tuệ và đại-nguyện thanh-tịnh tu-hành, thì tự-nhiên tâm-địa khai-minh, thấy mười phương tịnh-độ và được tùy nguyện vãng-sanh về một Phật-quốc.

_ Tình thiểu tưởng đa, khinh cử phi viễn, tức vi Phi-Tiên, Đại-lực Quỷ-vương, phi-hành Dạ-Xoa, địa-hành La-Sát, du ư tứ thiên, sở khứ vô-ngại.

_ Kỳ trung nhược hữu, thiện nguyện thiện tâm, hộ-trì Ngã-pháp; hoặc hộ cấm-giới, tùy trì giới nhân; hoặc hộ thần-chú, tùy trì chú giả; hoặc hộ thiền-định, bảo tuy pháp-nhẫn; thị đẳng thân trụ, Như-Lai tọa hạ.

(_ Nếu có nguyện tốt, tâm tốt, hộ-trì Phật-pháp; hoặc hộ-trì cấm-giới, theo người trì giới; hoặc hộ-trì thần-chú, theo người trì chú; hoặc hộ-trì thiền-định, giữ yên pháp-nhẫn; thì những hạng đó, chính mình được ở dưới pháp-tọa Như-Lai.) _ Nếu tình ít tưởng nhiều, thì thế-lực bay bổng không được cao, ví như làm Tiên, hoặc hạng Đại-lực Quỉ-vương, Dạ-Xoa sống giữa hư-không, hạng La-Sát sống trên mặt đất, nhưng cũng có thể du-hành khắp tứ thiên khỏi bị trở-ngại.

_ Nếu trong các hạng đó, có những vị nào, phát thiện-nguyện hộ-trì Phật-pháp và Phật-luật, theo trợ giúp người giữ giới, hoặc thiện-nguyện hộ-trì Phật-chú, theo trợ giúp người tụng chú, hoặc thiện-nguyện hộ-trì thiền-định, theo trợ giúp người tu chánh-định để viên-chứng vô-sanh pháp-nhẫn, những vị có thiện- nguyện ấy thân-cận với Phật-tử, thường cư-trú dưới Phật-đài. _ Tình tưởng quân đẳng, bất phi bất trụy, sanh ư nhân-gian, tưởng minh tư thông, tình u tư độn.

(… tưởng sáng suốt nên thông-minh, tình u-ám nên ngu độn.)

_ A-Nan! Nếu tình và tưởng cân nhau thì không bay lên, cũng không sa xuống, sanh trong nhân-gian, phân nửa tưởng thì sáng nên được thế-trí, phân nửa tình thì tối nên bị si mê. _ Tình đa tưởng thiểu, lưu nhập hoành-sanh, trọng vi mao quần, khinh vi võ tộc.

_ Thất tình tam tưởng, trầm hạ thủy- luân.

_ Sanh ư hỏa-tế, thọ khí mãnh hỏa, thân vi ngạ-quỷ, thường bị phần thiêu, thủy năng hại kỷ, vô thực vô ẩm, kinh bá thiên kiếp.

(_ Sanh nơi mé hỏa-luân chịu khí phần của lửa hồng, thân làm ngạ-quỷ, thường bị đốt cháy, vì nước có thể hại mình, nên trải trăm nghìn kiếp, không ăn không uống.)

_ Cửu tình nhứt tưởng, hạ đỗng hỏa-luân, thân nhập phong hỏa, nhị giao quá địa, khinh sanh Hữu-gián, trọng sanh Vô-gián, nhị chủng địa-ngục.

_ Thuần tình tức trầm, nhập A-Tỳ ngục. _ Nhược trầm tâm trung, hữu báng đại-thừa, hủy Phật cấm-giới, cuồng-vọng thuyết pháp.

(_ Nếu trong tâm chìm sâu đó, lại có hủy-báng đại-thừa, phá cấm-giới của Phật, lừa dối nói pháp,

_ Hư tham tín-thí, lạm ưng cung-kính, ngũ nghịch, thập trọng.

- để tham cầu tín-thí, lạm nhận cung-kính, hoặc phạm ngũ-nghịch, thập-trọng,

_ Cánh sanh thập phương, A-Tỳ địa-ngục.

- thì lại còn sanh vào địa-ngục A-Tỳ thập phương.)

_ Tuần tạo ác-nghiệp, tuy đắc tự chiêu, chúng đồng phận trung, kiêm hữu nguyên địa. (_ Theo ác-nghiệp gây ra, tuy tự chuốc lấy quả-báo, nhưng trong đồng phận chung, vẫn có chỗ sẵn.)

_ A-Nan! Thử đẳng giai thị, bỉ chư _ A-Nan! Nếu tình nhiều tưởng ít thì đầu-thai vào các loại hoành-sanh, nhẹ thì làm hạng có cánh, nặng thì làm hạng có lông.

_ Nếu có 7 phần tình và 3 phần tưởng thì làm ngạ-quỉ tức là quỉ đói khát trầm xuống thủy-luân, - sa-đọa vào chỗ có thủy hỏa giao-thông, thọ khí lửa độc, thường bị lửa đốt, muốn ăn cơm, cơm hóa lửa, muốn uống nước, nước cũng hóa lửa, sa-đọa như vậy đến trăm ngàn kiếp cũng không ăn uống được. _ Nếu có 9 phần tình và 1 phần tưởng thì trầm xuống hỏa-luân, sa-đọa vào chỗ gió lửa giao-thông, nhẹ thì ở địa-ngục Hữu-gián, nặng thì ở địa-ngục Vô-gián.

_ Nếu châu-toàn về phần tình thì bị sa-đọa xuống địa-ngục A-Tỳ. _ Nếu kẻ bị sa-đọa ấy còn có thêm các trọng-tội như hủy-báng kinh-pháp đại-thừa, phá-hoại giới-luật, thuyết các phép-tắc giả dối, xảo-quyệt lường gạt, - không có đức-độ mà lợi-dưỡng của thập phương đàn-việt, không có đạo-hạnh mà lạm-dụng sự cung-kính cung- dưỡng của bá tánh, cho tới vi-phạm ngũ nghịch, thập ác, - thì kẻ ấy phải sanh đi sanh lại vô-số kiếp ở các địa-ngục A-Tỳ trong khắp mười phương.

_ Đó là tùy theo ác-nghiệp sở-tạo, tự mình chiêu-cảm ác-báo, cho tới chúng- sanh đồng-phận đều có nguồn gốc tập-khởi. _ Các địa-ngục ấy đều do ác-nghiệp của chúng-sanh, tự nghiệp sở-cảm, tạo thập tập-nhân, thọ lục giao báo.

(_ A-Nan! Những điều như thế, đều do nghiệp-báo các chúng-sanh kia, tự chiêu-cảm lấy, như gây 10 tập-nhân, thì chịu 6 giao-báo.) chúng-sanh chiêu-cảm mà có. Những ác-nhân gây ra khổ-quả như vậy đại lược có 10 thứ gọi là 10 tập-nhân.

17. 17. MƯỜI TẬP-NHÂN TẠO KHỔ.

云何十因。阿難一者婬習交接。發於相磨研磨不休。如是故

更大猛火光於中發動。如人以手自相磨觸暖相現前。二習相然故更

鐵床銅柱諸事。是故十方一切如來。色目行婬同名欲火。菩薩見欲

如避火坑。

17. / 1 _ Vân hà thập nhân?

_ A-Nan! Nhứt giả: Dâm-tập giao tiếp, phát ư tương-ma, nghiên ma bất hưu. (_ A-Nan! Một là, tập-quán dâm-dục, giao tiếp cùng nhau, phát-sinh cọ xát lẫn nhau, cọ xát mãi không thôi.)

_ Như-thị cố-hữu, đại mãnh hỏa quang, ư trung phát-động, như nhân dĩ thủ tự tương-ma xúc, noãn tướng hiện-tiền.

(_ Như thế, nên trong ấy có ngọn lửa hồng lớn nổi lên, ví như có người lấy hai bàn tay cọ xát lẫn nhau, thì cảm-giác nóng hiện ra.) _ Nhị tập tương-nhiên, cố-hữu thiết-sàng, đồng trụ chư sự. (_ Hai cái tập-khí đốt nhau, nên có những việc giường sắt, trụ đồng.)

_ Thị cố thập phương, nhứt-thiết Như- Lai, sắc mục hành dâm, đồng danh dục hỏa, Bồ-Tát kiến dục, như tî hỏa khanh. (_ Vậy nên, tất cả các Đức Như-Lai thập phương nhận xét việc dâm-dục, đồng gọi là lửa dục, Bồ-Tát đối với dâm-dục, như tránh hầm lửa.) 17. / 1 _ Thế nào là mười tập-nhân tạo khổ?

_ A-Nan! Tập-nhân thứ nhứt là dâm- dục, do hai bên nam nữ giao-hiệp mãi, không dứt;

- nên có lửa độc ở bên trong phát lên, ví như hai bàn tay chà xát nhau thì có sức nóng sanh ra. _ Bởi năng-tập và sở-tập giao-hiệp lẫn nhau, chiêu-cảm các khổ-báo như giường sắt cột đồng thiêu đốt ở ngục nóng.

_ Vì cớ ấy, nhứt-thiết thập phương Như- Lai đều xem dâm-dục là lửa độc nguy-hiểm và chư Bồ-Tát thấy kẻ dâm-dục thì xa lánh như tránh hầm lửa.

二者貪習交計。發於相吸吸攬不止。如是故更積寒堅氷於中

凍冽。如人以口吸縮風氣更冷觸生。二習相凌故更吒吒波波囉囉。

青赤白蓮寒氷等事。是故十方一切如來。色目多求同名貪水。菩薩

見貪如避瘴海。

17. / 2 _ Nhị giả: Tham tập giao kế, phát ư tương-hấp, hấp lãm bất chỉ.

(_ Hai là, tập-quán tham-lam, so đo hơn thiệt, phát-sinh hấp-thụ lẫn nhau, hấp-thụ ôm ấp mãi không thôi.)

_ Như-thị cố-hữu, tích hàn kiên băng, ư trung đống liệt, như nhân dĩ khẩu, hấp súc phong khí, hữu lãnh xúc sanh.

(_ Như thế, nên chứa hơi lạnh hơi lạnh bên trong thành giá cứng, làm cho nứt nẻ, ví như có người hút hơi gió vào, thì có cảm-xúc lạnh.)

_ Nhị tập tương-lăng, cố-hữu tra-tra, ba-ba la-la, thanh xích bạch liên, hàn-băng đẳng sự.

(_ Hai tập-khí lấn nhau, nên có những sự tra-tra, ba-ba la-la, thanh-liên, xích-liên, bạch-liên, hàn băng, v.v…)

_ Thị cố thập phương, nhứt-thiết Như-

Lai, sắc mục đa cầu, đồng danh tham thủy, Bồ-Tát kiến tham, như tî chướng hải.

(_ Vậy nên, tất cả các Đức Như-Lai thập phương nhận xét việc tham cầu quá nhiều, đồng gọi là nước tham, Bồ-Tát đối với lòng tham, như tránh biển độc.) 17. / 2 _ Tập-nhân thứ hai là tham-lam, do tánh bỏn xẻn, thâu góp mãi, không dứt;

- nên sanh ra cảnh chứa lạnh thành giá đông đặc, ví như người mở miệng hít hơi gió vào thì trong miệng sanh ra tướng lạnh.

_ Bởi năng-tập và sở-tập xúc-động lẫn nhau nên chiêu-cảm khổ-báo ở ngục lạnh thường kêu ra những tiếng tra-tra ba-ba la-la và hình-sắc lạnh như bông sen trắng, xanh, đỏ.

_ Vì cớ ấy, nhứt-thiết thập phương Như- Lai đều xem tham-lam là nước độc nguy-hiểm và chư Bồ-Tát thấy kẻ tham- lam thì xa lánh như tránh biển chướng-khí.

三者慢習交凌。發於相恃飿流不息。如是故更騰逸奔波積波

為水。如人口舌自相綿味因而水發。二習相鼓故更血河灰河熱沙毒

海融銅灌吞諸事。是故十方一切如來。色目我慢名飲癡水。菩薩見

慢如避巨溺。

17. / 3 _ Tam giả: Mạn tập giao lăng, phát ư tương-thị, trì lưu bất tức.

(_ Ba là, tập-quán ngã-mạn, lấn lướt lẫn nhau, phát- sinh ỷ thế lẫn nhau, giong ruổi không thôi.) _ Như-thị cố-hữu, đằng dật bôn-ba, tích ba vi thủy, như nhân khẩu thiệt, tự tương miên vị, nhân nhi thủy phát.

17. / 3 _ Tập-nhân thứ ba là ngã-mạn, do sự tự-phụ chất chứa mãi, không diệt;

- nên sanh ra cảnh bôn ba chạy nhảy, chứa sóng làm nước, ví như người vắt đồ ăn mà lưỡi chảy nước miếng. (…, ví như có người miệng lưỡi tự chép, làm cho nước bọt chảy ra.)

_ Nhị tập tương-cổ, cố-hữu huyết-hà, khôi-hà, nhiệt-sa, độc-hải, dung đồng quán thôn chư sự. (_ Hai tập-khí chọi nhau, nên có các việc sông huyết

… )

_ Thị cố thập phương, nhứt-thiết Như- Lai, sắc mục ngã-mạn, danh ẩm si thủy, Bồ-Tát kiến mạn, như tî cự nịch.

(_ Vậy nên, tất cả các Đức Như-Lai thập phương nhận xét lòng ngã-mạn, đồng gọi là uống nước si mê, Bồ- Tát đối với ngã-mạn, như tránh vực thẳm lớn.) _ Bởi năng-tập và sở-tập tiếp-xúc nhau, nên chiêu-cảm các khổ-báo ở sông huyết, sông tro, cát nóng, biển độc và nước đồng xối vào mình hoặc uống vào miệng.

_ Vì cớ ấy, nhứt-thiết thập phương Như- Lai đều xem kẻ ngã-mạn là người uống nước si mê, và chư Bồ-Tát thấy kẻ ngã- mạn thì xa lánh như tránh chỗ sa lầy.

四者嗔習交衝。發於相忤忤結不息。心熱發火鑄氣為金。如

是故更刀山鐵橛劍樹劍輪斧鉞鎗鋸。如人銜冤殺氣飛動。二習相擊

故更宮割斬斫剉刺搥擊諸事。是故十方一切如來。色目嗔恚名利刀

劍。菩薩見嗔如避誅戮。

17. / 4 _ Tứ giả: Sân tập giao-xung, phát ư tương-ngỗ, ngỗ kết bất tức. Tâm nhiệt phát hỏa, chú khí vi kim. (_ Bốn là, tập-quán nóng giận, xung-đột cùng nhau, phát-sinh chống đối lẫn nhau, chống đối mãi không thôi. Tâm nổi nóng phát ra lửa, nấu cái khí thành kim- thuộc.)

_ Như-thị cố-hữu, đao sơn, thiết khổn, kiếm thọ, kiếm luân, phủ việt, thương cứ, như nhân hàm-oan, sát-khí phi-động.

(…, ví như có người bị hàm-oan, thì sát-khí nổi lên.) _ Nhị tập tương-kích, cố-hữu cung, cát, trảm, chước, tỏa, thích, chùy, kích chư sự.

(_ Hai tập-khí đập nhau, nên có các sự thiến, cắt, chém, chặt, dùi, đâm, đập, đánh.)

_ Thị cố thập phương, nhứt-thiết Như- Lai, sắc mục sân nhuế, danh lợi đao-kiếm, Bồ-Tát kiến sân, như tî tru lục.

17. / 4 _ Tập-nhân thứ tư là sân-hận, do sự bạo-nghịch chất chứa mãi, không diệt, tâm nóng phát lửa, luyện khí thành kim;

- nên sanh ra cảnh non đao, buồng sắt, rừng kiếm, xe gươm, búa lửa, dao cưa, ví như kẻ hàm-oan, sát-khí xao động.

_ Bởi năng-tập và sở-tập tiếp-xúc nhau, nên chiêu-cảm những khổ-báo như cắt thiến chém chặt, đâm chích đánh đập các bộ-phận thân-thể.

_ Vì cớ ấy, nhứt-thiết thập phương Như- Lai đều xem sân-hận là thứ gươm đao bén và chư Bồ-Tát thấy kẻ sân-hận thì xa lánh như tránh chỗ chém giết. (_ Vậy nên, tất cả các Đức Như-Lai thập phương nhận xét sự nóng giận, đồng gọi là đao gươm bén, Bồ-Tát đối với lòng nóng giận, như tránh chém giết.)

五者詐習交誘。發於相調引起不住。如是故更繩木絞挍。如

水浸田草木生長。二習相延故更杻械枷鎖鞭杖撾棒諸事。是故十方

一切如來。色目姦偽同名讒賊。菩薩見詐如畏犲狼。

17. / 5 _ Ngũ giả: Trá tập giao-dụ, phát ư tương-điều, dẫn khởi bất trụ.

(_ Năm là, tập-quán giả dối, dụ dỗ theo nhau, phát-sinh lôi kéo lẫn nhau, dẫn dắt mãi không thôi.)

_ Như-thị cố-hữu, thằng mộc giảo hiệu, như thủy tẩm điền, thảo-mộc sanh- trưởng. (_ Như thế, nên có giây, cây, thòng lọng, căng nọc…)

_ Nhị tập tương-diên, cố-hữu nữu giới già tỏa tiên trượng qua bổng chư sự.

(_ Hai tập-khí kéo nhau, nên có các sự gông, cùm, xiềng, xích, roi, gậy, qua, bổng.)

_ Thị cố thập phương, nhứt-thiết Như- Lai, sắc mục gian-ngụy, đồng danh sàm-tặc, Bồ-Tát kiến trá, như úy sài lang.

(_ Vậy nên, tất cả các Đức Như-Lai thập phương nhận xét sự giả dối, đồng gọi là sàm tặc, Bồ-Tát đối với sự gian dối, như sợ beo sói.) 17. / 5 _ Tập-nhân thứ năm là xảo-trá, do sự xu-phụ quyến-rũ mãi, không trừ;

- nên sanh ra cảnh dây trói, dây thắt, đá cản, trăng đóng, ví như nước thấm vào ruộng, thì cỏ cây phát-triển.

_ Bởi năng-tập và sở-tập tiếp-xúc nhau, nên chiêu-cảm những khổ-báo như gông cùm xiềng xích, roi gậy.

_ Vì cớ ấy, nhứt-thiết thập phương Như- Lai đều xem xảo-trá là một thứ giặc siểm-mî, và chư Bồ-Tát thấy kẻ xảo-trá thì xa lánh như tránh loài sói gấu.

六者誑習交欺。發於相誷誣誷不止。飛心造姦如是故更塵土

屎尿穢污不淨。如塵隨風各無所見。二習相加故更沒溺騰擲飛墜漂

淪諸事。是故十方一切如來。色目欺誑。同名劫殺。菩薩見誑如踐

蛇虺。

17. / 6 _ Lục giả: Cuống tập giao khi, phát ư tương-võng, vu võng bất chỉ, phi tâm tạo gian.

(_ Sáu là, tập-quán lừa gạt, lừa dối nhau, phát-sinh phỉnh gạt lẫn nhau, phỉnh gạt mãi không thôi, phát tâm gây điều gian dối.)

17. / 6 _ Tập-nhân thứ sáu là lường gạt, do sự quỉ-quyệt mãi, không trừ, lòng chất chứa mưu sâu kế độc; _ Như-thị cố-hữu, trần thổ thỉ-niệu, ô-uế bất tịnh, như trần tùy phong, các vô sở kiến.

_ Nhị tập tương-gia, cố-hữu một nịch, đằng trịch phi trụy, phiêu luân chư sự. (_ Hai tập-khí dìm nhau, nên có những sự chìm đắm, nhảy, ném, bay, rơi, trôi, lăn.)

_ Thị cố thập phương, nhứt-thiết Như- Lai, sắc mục khi cuống, đồng danh kiếp-sát, Bồ-Tát kiến cuống, như tiễn xà hủy.

(_ Vậy nên, tất cả các Đức Như-Lai thập phương nhận xét sự lừa gạt, đồng gọi là cướp giết, Bồ-Tát đối với sự lừa gạt, như giẫm rắn độc.)

- nên sanh ra cảnh bụi bặm, phân-tiện, nhơ bẩn, uế-trược, ví như bụi bặm bay theo gió, thường che mắt người, làm cho khó thấy. _ Bởi năng-tập và sở-tập gia-tăng, nên chiêu-cảm các khổ-báo như chìm đắm, nhồi ném, bay sa trôi giạt.

_ Vì cớ ấy, nhứt-thiết thập phương Như- Lai đều xem lường-gạt là món giết hại và chư Bồ-Tát thấy kẻ lường-gạt như đạp trúng rắn độc.

七者怨習交嫌發于銜恨。如是故更飛石投礰。劬貯車檻甕盛

囊撲。如陰毒人懷抱畜惡。二習相吞故更投擲擒捉擊射[打丁+勉]

撮諸事。是故十方一切如來。色目怨家名違害鬼。菩薩見怨如飲鴆

酒。

17. / 7 _ Thất giả: Oan tập giao-hiềm, phát ư hàm hận.

(_ Bảy là, tập-quán thù-oán, hiềm-khích lẫn nhau, phát-sinh ôm ấp lòng giận.) _ Như-thị cố-hữu, phi thạch đầu lịch, hạp trữ xa lam, ủng thạnh nan phát, như âm độc nhân, hoài bảo súc ác.

(…, như người hiểm-độc ôm ấp điều dữ.)

_ Nhị tập tương-thôn, cố-hữu đầu trịch, cầm tróc, kích xạ phao toát chư sự.

(_ Hai tập-khí nuốt nhau, nên có những sự ném, quăng, nắm, bắt, đánh, bắn, gieo, ôm.)

_ Thị cố thập phương, nhứt-thiết Như- Lai, sắc mục oan-gia, danh vi hại quỷ, Bồ-Tát kiến oan, như ẩm chậm tửu.

(_ Vậy nên, tất cả các Đức Như-Lai thập phương nhận xét sự thù-oán, đồng gọi là quỷ vi-hại, Bồ-Tát đối với sự thù-oán, như uống rượu độc.)

17. / 7 _ Tập-nhân thứ bảy là thù-oán, do sự âm thầm cừu-hận mãi, không bỏ;

- nên sanh ra cảnh đá bay, gạch ném, hộp chứa, xe nhốt, đảy đựng, ví như người hiểm-độc ngấm ngầm tích-trữ các điều ác.

_ Bởi năng-tập và sở-tập giao hiềm nhau, nên chiêu-cảm những khổ-báo như ném liệng chụp bắt, đánh bắn quăng ném.

_ Vì cớ ấy, nhứt-thiết thập phương Như- Lai đều xem thù-oán là quỉ nguy-hại, và chư Bồ-Tát thấy kẻ thù-oán như người uống rượu độc.

八者見習交明。如薩迦耶見戒禁取邪悟諸業。發於違拒出生

相返。如是故更王使主吏證執文藉。如行路人來往相見。二習相交

故更勘問權詐考訊推鞫察訪披究照明善惡童子手執文簿辭辯諸事。

是故十方一切如來。色目惡見同名見坑。菩薩見諸虛妄。遍執如入

毒壑。

17. / 8 _ Bát giả: Kiến tập giao-minh, như tát-ca-da kiến, giới-cấm-thủ, tà ngộ chư nghiệp, phát ư vi cự, xuất sanh tương- phản.

(_ Tám là, tập-quán ác-kiến, tranh cãi với nhau, như ngã-kiến, kiến-thủ, giới-cấm-thủ, và các nghiệp tà ngộ, phát-sinh chống trái lẫn nhau.)

_ Như-thị cố-hữu, vương sứ chủ -lại, chứng chấp văn tịch, như hành lộ nhân, lai-vãng tương-kiến.

(_ Như thế, nên có quan lại, chứng-thực, nắm giữ giấy tờ, đông như người đi đường, qua lại gặp nhau.)

_ Nhị tập tương-giao, cố-hữu khâm vấn, quyến trá, khảo tấn, thôi cúc, sát phóng, phi cứu chiếu minh, thiện-ác đồng-tử, thủ chấp văn bộ, từ biện chư sự.

(_ Hai tập-khí giao nhau, nên có các sự khám hỏi, mưu mẹo, khảo tấn, đòi hỏi, gạn xét, tra-cứu cho rõ, và những đồng-tử thiện ác, tay cầm sổ sách, biện bạch cãi vã.)

_ Thị cố thập phương, nhứt-thiết Như- Lai, sắc mục ác-kiến, đồng danh kiến khanh, Bồ-Tát kiến chư hư-vọng, thiên-chấp như lâm độc hác.

(_ Vậy nên, tất cả các Đức Như-Lai thập phương nhận xét ác-kiến, đồng gọi là kiến khanh (thấy hố), Bồ-Tát đối với những thiên chấp hư-vọng, như đứng bên hố độc.) Khanh: hầm, hố. Hỏa-khanh: hầm lửa.

Hác: hang hốc, chỗ rừng núi hiểm hóc, chỗ chứa nước, cái ngòi, cái ao.

17. / 8 _ Tập-nhân thứ tám là tà-kiến, do sự hành-động mãi những thứ ma-giáo, thân-giới, giới-cấm-thủ, không bỏ, cứ hướng theo các tà-nghiệp bạo-nghịch, phát khởi nhiều sự tương-phản nhau; - nên sanh ra cảnh vua sứ, chủ-lại, bộ-tịch, chứng-gian, ví như những khách bộ- hành đi qua đi lại trông thấy lẫn nhau. _ Bởi năng-tập và sở-tập giao chấp nhau nên chiêu-cảm những khổ-báo như vấn-nạn, dối gạt, gạn hỏi, khám tra, vạch xét, soi rõ và hai vị thiện-ác đồng-tử, tay cầm bộ-tịch biện-bác các việc.

_ Vì cớ ấy, nhứt-thiết thập phương Như- Lai xem tà-kiến là hầm hố hư-vọng, và chư Bồ-Tát thấy tà-kiến như đi trên rãnh nước độc.

九者枉習交加發於誣謗。如是故更合山合石碾磑耕磨。如讒

賊人逼枉良善。二習相排故更押捺搥按蹙漉衝度諸事。是故十方一

切如來。色目怨謗同名讒虎。菩薩見枉如遭霹靂。

17. / 9 _ Cửu giả: Uổng tập giao-gia, phát ư vu-báng.

(_ Chín là, tập-quán vu vạ, làm hại nhau, phát-sinh sự vu-báng.)

_ Như-thị cố-hữu, hiệp sơn, hiệp thạch, triển đối canh ma, như sàm tặc nhân, bức uổng lương-thiện.

(_ Như thế, nên có hợp sơn, hợp thạch, cối nghiền, cối xay, ví như kẻ sám tặc, áp bức vu oan người lương- thiện.)

_ Nhị tập tương-bài, cố-hữu áp nại, chùy án, xúc lộc, hoành đạc chư sự.

(_ Hai tập-khí bài-xích lẫn nhau, nên có các sự áp giải, đè đập, ép huyết, tuốt mình.)

_ Thị cố thập phương, nhứt-thiết Như- Lai, sắc mục oán-báng, đồng danh sàm-hổ, Bồ-Tát kiến uổng, như tao tích lịch.

(_ Vậy nên, tất cả các Đức Như-Lai thập phương nhận xét sự vu vạ, đồng gọi là sàm hổ, Bồ-Tát đối với sự vu vạ, như bị sấm sét.) 17. / 9 _ Tập-nhân thứ chín là gian dối, do chỗ không biết ngay thẳng, phản-nghịch mãi, không đoạn;

- nên sanh ra cảnh chụp đóng nghiền giã cày mài, ví như thứ giặc châm-biếm nhiễu-hại người hiền-lương.

_ Bởi năng-tập và sở-tập lay động nhau, nên chiêu-cảm những khổ-báo như đè ép, đánh bức, va chạm, xúc lọc, cân nhắc, đo lường.

_ Vì cớ ấy, nhứt-thiết thập phương Như- Lai xem kẻ gian dối là loài cọp nham-hiểm và chư Bồ-Tát thấy kẻ gian dối như gặp sấm sét.

十者訟習交諠發於藏覆。如是故更鑒見照燭。如於日中不能

藏影。故更惡友業鏡火珠披露宿業對驗諸事。是故十方一切如來。

色目覆藏同名陰賊。菩薩觀覆如戴高山覆於巨海。

17. / 10

_ Thập giả: Tụng tập giao-huyên, phát ư tàng phú.

(_ Mười là, tập-quán kiện thưa, cãi vã lẫn nhau, phát- sinh sự che đậy.)

_ Như-thị cố-hữu, giám kiến chiếu chúc, như ư nhựt trung, bất năng tàng ảnh.

(_ Như thế, nên có gương soi, đuốc chiếu, như giữa ban ngày, không giấu bóng được.) 17. / 10 _ Tập-nhân thứ mười là tranh-tụng, do sự tranh-chấp kiện-cáo hơn thua mãi, không đoạn;

- nên sanh ra cảnh soi thấy, chiếu rọi, ví như người đứng ngay mặt trời thì không thế nào tránh được ánh sáng. _ Nhị tập tương-tranh, cố-hữu ác-hữu, nghiệp kính, hỏa-châu, phi-lộ túc-duyên đối-nghiệm chư sự.

(_ Hai tập-khí phô bày lẫn nhau, nên có ác-hữu, nghiệp kính, hỏa-châu, phơi bày nghiệp xưa đối nghiệm các việc.)

_ Thị cố thập phương, nhứt-thiết Như- Lai, sắc mục phú-tàng, đồng danh âm tặc, Bồ -Tát quán phú, như đái cao sơn, lý ư cự hải.

(_Vậy nên, tất cả các Đức Như-Lai thập phương nhận xét sự che đậy, đồng gọi là giặc ngầm, Bồ-Tát đối với sự che đậy, như đội núi cao, lội trong biển lớn.)

_ Bởi năng-tập và sở-tập tương-tranh nhau, nên chiêu-cảm những khổ-báo như bạn dữ, gương nghiệp, hỏa-châu, và túc duyên phô-bày đối-nghiệm.

_ Vì cớ ấy, nhứt-thiết thập phương Như- Lai đều xem sự tranh-tụng là một thứ giặc thâm-độc, và chư Bồ-Tát thấy sự tranh-tụng như đội núi cao vào biển lớn.

18. 18. SÁU KHỔ-BÁO.

云何六報。阿難。一切眾生六識造業。所招惡報從六根出。

云何惡報從六根出。

_ Vân hà lục báo?

_ A-Nan! Nhứt-thiết chúng-sanh, lục thức tạo nghiệp, sở chiêu ác-báo, tùng lục-căn xuất.

(_ A-Nan! Tất cả chúng-sanh, sáu thức gây nghiệp, nên chuốc lấy ác-báo, đều từ sáu căn mà ra.)

_ Vân hà ác-báo, tùng lục-căn xuất?

(_ Các ác-báo từ sáu căn ra như thế nào?) Đức Phật dạy: _ A-Nan! Thế nào là sáu thứ ác-báo?

_ Tất cả chúng-sanh bị sáu căn đối-đãi với sáu trần, phát-hiện sáu thức, do sáu thức tạo ác-nghiệp mà chiêu-cảm ra ác-báo.

_ Đó là chứng tỏ nguồn gốc sanh ra sáu thứ ác-báo là sáu căn. Vì sao?

一者見報招引惡果。此見業交則臨終時。先見猛火滿十方界

。亡者神識飛墜乘煙。入無間獄發明二相。一者明見。則能遍見種

種惡物生無量畏。二者暗見。寂然不見生無量恐。如是見火。燒聽

能為鑊湯洋銅。燒息能為黑烟紫焰。燒味能為燋丸鐵糜。燒觸能為

熱灰爐炭。燒心能生星火迸灑煽鼓空界。

18. / 1

_ Nhứt giả: Kiến báo, chiêu-dẫn ác-quả.

_ Thử kiến nghiệp-giao, tắc lâm-chung thời, tiên kiến mãnh hỏa, mãn thập phương giới, vong-giả thần-thức, phi trụy thừa yên.

18. / 1 Báo thứ nhứt là kiến-báo. Do nhãn-

_ căn khởi thấy vọng mà chiêu-cảm ác-quả.

_ Nghiệp thấy vọng chất chứa đến khi mạng chung, thì trước nhứt thấy lửa dữ ở khắp mười phương thế-giới, rồi thần-thức vong-giả hoặc bay hoặc sa, nương theo khói lửa mà vào Vô-gián địa-ngục.

_ Nhập Vô-gián ngục, phát-minh nhị tướng:

_ Nhứt giả minh kiến. (Một là thấy sáng.)

_ Tắc năng biến kiến, chủng chủng ác-vật, sanh vô-lượng úy.

_ Nhị giả ám kiến. (Hai là thấy tối.)

_ Tịch nhiên bất kiến, sanh vô-lượng khủng.

_ Khi vào địa-ngục rồi, nhận định hai nghiệp-tướng:

1) Tướng thấy sáng:

- tức là thấy nhiều hình vật hung dữ, khiến sanh nhiều sự sợ hãi.

2) Tướng thấy tối: - tức là ngoài vẻ âm u đen tối, không còn thấy hình vật chi khác, khiến tâm sanh nhiều sự kinh-khủng.

_ Như-thị kiến hỏa.

_ Thiêu thính, năng vi hoạch thang, dương đồng.

_ Thiêu tức, năng vi hắc-yên, tử-diệm.

_ Thiêu vị, năng vi tiêu-hoàn, thiết-mê.

_ Thiêu xúc, năng vi nhiệt-khôi, lô-thán.

_ Thiêu tâm, năng sanh tinh-hỏa, bính-sái, phiến-cổ không giới.

_ Thứ lửa thấy ấy, - diệt tánh nghe của tai, làm thành vạc nước nóng, chảo đồng sôi, - đốt vào hơi thở của mũi khiến mũi chỉ biết mùi khói, - đốt vào vị của lưỡi, làm thành than đá, gạo sắt, - đốt vào xúc của thân, làm thành tro nóng, than lò, - đốt vào ý, sanh ra một thứ lửa dữ lừng lẫy khắp hư-không pháp-giới.

二者聞報招引惡果。此聞業交則臨終時。先見波濤沒溺天地

。亡者神識降注乘流。入無間獄發明二相。一者開聽。聽種種鬧精

神愗亂。二者閉聽。寂無所聞幽魄沈沒。如是聞波。注聞則能為責

為詰。注見則能為雷為吼為惡毒氣。注息則能為雨為霧。灑諸毒虫

周滿身體。注味則能為膿為血種種雜穢。注觸則能為畜為鬼為屎為

尿。注意則能為電為雹摧碎心魄。

18. / 2

_ Nhị giả: Văn báo, chiêu-dẫn ác-quả. _ Thử văn nghiệp giao, tắc lâm-chung thời, tiên kiến ba đào, một nịch thiên địa, vong-giả thần-thức, giáng chú thừa lưu.

18. / 2 _ Báo thứ hai là văn-báo. Do nhĩ-căn khởi nghe mà chiêu-cảm ác-quả.

_ Nghiệp nghe chất chứa đến khi mạng chung, trước nhứt thấy nhào lộn khắp thiên-địa, rồi thần-thức vong-giả hoặc sa hoặc trôi theo dòng nước mà vào Vô- gián địa-ngục.

_ Nhập Vô-gián ngục, phát-minh nhị tướng: _ Nhứt giả khai thính. (Một là nghe tỏ.)

_ Thính chủng chủng náo, tinh thần mậu loạn.

_ Khi vào địa-ngục rồi, nhận định hai thứ nghiệp-tướng:

1) Tướng mở nghe:

- tức là nghe nhiều thứ tiếng ồn ào náo-nhiệt mà tinh-thần tán-loạn. _ Nhị giả bế thính. (Hai laø đieác haún.) _ Tịch vô sở văn, u phách trầm một. 2) Tướng lấp nghe:

- tức là không nghe chi cả, bặt âm u ám, phách vía tối tăm chìm lặn.

_ Như-thị văn ba.

_ Chú văn, tắc năng vi trách vi cật.

_ Chú kiến, tắc năng vi lôi vi hẩu, vi ác độc khí.

_ Chú tức, tắc năng vi võ vi vụ, sái chư độc trùng châu mãn thân-thể. _ Chú vị, tắc năng vi nung vi huyết, chủng chủng tạp-uế. _ Chú xúc, tắc năng vi súc vi quỷ, vi phẩn vi niệu.

_ Chú ý, tắc năng vi điển vi bạt, tồi-toái tâm-phách.

_ Thứ nghe ấy như làn sóng, - qua tánh nghe, khiến sanh quở phạt, vấn-nạn, - qua tánh thấy, khiến sanh sấm sét và độc-khí, - qua hơi thở, khiến sanh mưa sương rưới độc trùng vào thân-thể, - qua tánh nếm, khiến sanh máu mủ ô-uế, - qua tánh xúc, khiến sanh súc-vật, ma quỉ và phân-tiện nhơ bẩn, - qua tánh nghĩ, khiến sanh mưa đá, chớp sáng nhiễu-hại tâm-thần.

三者嗅報招引惡果。此嗅業交則臨終時。先見毒氣充圔遠近

。亡者神識從地涌出。入無間獄發明二相。一者通聞。被諸惡氣薰

極心擾。二者圔聞。氣掩不通悶絕於地。如是嗅氣衝息則能為質為

履。衝見則能為火為炬。衝聽則能為沒為溺為洋為沸。衝味則能為

餒為爽。衝觸則能為綻為爛為大肉山。更百千眼無量[口*(一/巾)]

食。衝思則能為灰為瘴。為飛砂礰擊碎身體。

18. / 3

_ Tam giả: Khứu báo, chiêu-dẫn ác-quả.

_ Thử khứu-nghiệp giao, tắc lâm-chung thời, tiên kiến độc-khí, sung tắc viễn cận, vong-giả thần-thức, tùng địa dũng xuất.

18. / 3.

_ Báo thứ ba là khứu-báo. Do tî-căn khởi ngửi mà chiêu-cảm ác-quả. _ Nghiệp ngửi chất chứa đến khi mạng chung, trước nhứt thấy độc-khí, đầy dẫy khắp nơi xa gần, thần-thức vong-giả từ dưới đất phóng lên để vào Vô-gián địa- ngục.

_ Nhập Vô-gián ngục, phát-minh nhị tướng:

_ Nhứt giả thông văn. (Một laø ngửi thông.)

_ Bị chư ác-khí, huân cực tâm nhiễu.

_ Nhị giả tắc văn. (Hai là nghẹt mũi.) _ Khí yểm bất thông, muộn tuyệt ư địa.

_ Khi vào địa-ngục rồi, nhận định hai nghiệp-tướng:

1) Tướng ngửi thông:

- tức là các độc khí xông lên mà tâm rối loạn.

2) Tướng ngửi bít:

- tức là bị nghẹt hơi mà bất-tỉnh nhân-sự.

_ Như-thị khứu-khí xung tức, tắc năng vi chất vi lý.

_ Loại khí ngửi ấy xung vào hơi thở hay làm thông nghẹt, _ Xung kiến, tắc năng vi hỏa vi cự.

_ Xung thính, tắc năng vi một vi nịch, vi dương vi phi.

_ Xung vị, tắc năng vi nổi vi sản.

_ Xung xúc, tắc năng vi đính vi lãng, vi đại nhục sơn, hữu bách thiên nhãn, vô-lượng táp thực.

_ Xung tư, tắc năng vi khôi vi chướng, vi phi sa lịch, kích toái thân-thể. - xung vào tánh thấy hay làm thành lửa thành đuốc, - xung vào tánh nghe hay làm chìm đắm sôi trào, - xung vào tánh nếm hay làm mùi ương thúi, - xung vào tánh xúc hay làm tan rã, làm thành đại-nhục sơn có trăm ngàn mắt bị vô-số vi-trùng bám ăn, - xung vào tánh nghĩ thì hay làm tro nóng chướng-khí, làm sạn đá ném, liệng, đập, nát thân-thể.

四者味報招引惡果。此味業交則臨終時。先見鐵網猛炎熾烈

周覆世界。亡者神識下透挂網倒懸其頭。入無間獄發明二相。一者

吸氣。結成寒氷凍裂身肉。二者吐氣。飛為猛火燋爛骨髓。如是嘗

味。歷嘗則能為承為忍。歷見則能為然金石。歷聽則能為利兵刃。

歷息則能為大鐵籠彌覆國土。歷觸則能為弓為箭為弩為射。歷思則

能為飛熱鐵從空雨下。

18. / 4

_ Tứ giả: Vị báo, chiêu-dẫn ác-quả.

_ Thử vị nghiệp giao, tắc lâm-chung thời, tiên kiến thiết-võng, mãnh-diệm xí liệt, châu phú thế-giới, vong-giả thần-thức, hạ thấu quải võng, đảo huyền kỳ đầu.

18. / 4 _ Báo thứ tư là vị-báo. Do thiệt-căn khởi nếm mà chiêu-cảm ác-quả. _ Nghiệp nếm chất chứa đến khi mạng chung, trước nhứt thấy lưới sắt, lửa dữ lừng lẫy khắp cả thế-giới, rồi thần-thức vong-giả trầm xuống chỗ có treo lưới, bị treo ngược đầu lên mà đưa vào Vô-gián địa-ngục.

_ Nhập Vô-gián ngục, phát-minh nhị tướng:

_ Nhứt giả hấp khí. (Một là hít vào.) _ Kết thành hàn-băng, đống lệ thân nhục. _ Nhị giả thổ khí. (Hai laø thơû ra.) _ Phi vi mãnh-hỏa, tiêu lãng cốt-tủy.

_ Khi vào địa-ngục rồi, nhận định hai nghiệp-tướng: 1) Tướng hít hơi vô:

- thì kết thành giá lạnh, nứt nẻ thân-thể.

2) Tướng xả hơi ra:

- thì kết thành lửa dữ cháy tan cốt-tủy.

_

Như-thị thương vị.

_ Lịch thường, tắc năng vi thừa vi nhẫn.

_ Lịch kiến, tắc năng vi nhiên kim thạch.

_ Lịch thính, tắc năng vi lợi binh nhẫn.

_ Thứ vị nếm ấy, - khi nếm rồi, thành ra thừa-thọ, nhẫn chịu, - khi qua tánh thấy, làm thành lửa đốt cháy vàng đá, - khi qua tánh nghe, làm thành gươm _ Lịch tức, tắc năng vi đại-thiết lung di phú quốc-độ.

_ Lịch xúc, tắc năng vi cung vi tiển, vi nổ vi xạ.

_ Lịch tư, tắc năng vi phi nhiệt thiết tùng không vũ hạ. đao bén, - khi qua hơi thở, làm thành lồng sắt to trùm cả xứ-sở, - khi qua tánh xúc, làm thành cung tên nỏ xạ, - khi qua tánh nghĩ, làm thành sắt nóng bay trên hư-không rớt xuống.

五者觸報招引惡果。此觸業交則臨終時。先見大山四面來合

無復出路。亡者神識見大鐵城。火蛇火狗虎狼師子。牛頭獄卒馬頭

羅剎。手執槍矟驅入城門。向無間獄發明二相。一者合觸合山逼體

骨肉血潰。二者離觸。刀劍觸身心肝屠裂。如是合觸。歷觸則能為

道為觀為廳為案。歷見則能為燒為爇。歷聽則能為撞為擊為剚為射

。歷息則能為括為袋為拷為縛。歷嘗則能為耕為鉗為斬為截。歷思

則能為墜為飛為煎為炙。

18. / 5 _ Ngũ giả: Xúc báo, chiêu-dẫn ác-quả.

_ Thử xúc nghiệp giao, tắc lâm-chung thời, tiên kiến đại-sơn, tứ diện lai hiệp, vô phục xuất lộ, vong-giả thần-thức, kiến đại thiết-thành. _ Hỏa xà, hỏa cẩu, hổ lang, sư-tử, ngưu-đầu ngục-tốt, mã đầu La-Sát, thủ chấp thương tiêu, xu nhập thành môn. 18. / 5 _ Báo thứ năm là xúc-báo. Do thân-căn khởi cảm-xúc mà chiêu-cảm ác-quả.

_ Nghiệp xúc chất chứa đến khi mạng chung, trước nhứt thấy dãy núi cao lớn, bao vây bốn phía không có đường ra, rồi thần-thức vong-giả thấy một thành-lũy to tát bằng sắt; - có những loài rắn lửa, chó lửa, cọp, gấu, sư-tử, có các quỉ-sứ, đầu trâu và các quỉ La-Sát mặt ngựa, tay cầm gươm đao đưa người đến cửa thành để vào Vô-gián địa-ngục.

_ Hướng Vô-gián ngục, phát-minh nhị tướng:

_ Nhứt giả hiệp xúc.

_ Hiệp sơn bức thể, cốt nhục huyết hội.

_ Nhị giả ly xúc. _ Đao kiếm xúc thân, tâm can đồ liệt.

_ Khi vào địa-ngục rồi, nhận định hai thứ nghiệp-tướng:

1) Tướng xúc hiệp:

- thì núi giáp lại ép thân, xương đổ máu rơi.

2) Tướng xúc ly:

- thì gươm đao đâm vào thân mà tâm-can tan nát.

_ Như-thị hiệp xúc.

_ Lịch xúc, tắc năng vi đạo vi quán, vi sảnh vi án. _ Lịch kiến, tắc năng vi thiêu vi nhiệt. _ Lịch thính, tắc năng vi tràng vi kích, vi _ Thứ xúc ấy, - qua tánh xúc, làm thành đường sá, quán trọ, công-sở, ngục-hình, - qua tánh thấy, làm thành thiêu đốt, - qua tánh nghe, làm thành đánh đập si vi xạ.

_ Lịch tức, tắc năng vi quát vi đại, vi khảo vi phược.

_ Lịch thường, tắc năng vi canh vi kiếm, vi trảm vi triệt.

_ Lịch tư, tắc năng vi trụy vi phi, vi tiển, vi chích.

bắn đâm, - qua hơi thở, làm thành túi đãy và đồ dùng tra-khảo trói buộc, - qua tánh nếm, làm thành lưỡi cày kềm kẹp chặt chém, - qua tánh nghĩ, làm thành bay sa nấu nướng.

六者思報。招引惡果。此思業交則臨終時。先見惡風吹壞國

土。亡者神識被吹上空旋落乘風。墮無間獄發明二相。一者不覺。

迷極則荒奔走不息。二者不迷。覺知則苦無量煎燒痛深難忍。如是

邪思。結思則能為方為所。結見則能為鑒為證。結聽則能為大合石

。為氷為霜為土為霧。結息則能為大火車火船火檻。結嘗則能為大

叫喚為悔為泣。結觸則能為大為小。為一日中萬生萬死為偃為仰。

阿難是名地獄十因六果。皆是眾生迷妄所造。

18. / 6 _ Lục giả: Tư báo, chiêu-dẫn ác-quả.

_ Thử tư nghiệp giao, tắc lâm-chung thời, tiên kiến ác-phong xuy hoại quốc-độ, vong-giả thần-thức bị xuy thượng không, toàn lạc thừa phong.

18. / 6 _ Báo thứ sáu là tư-báo. Do ý-căn khởi lo nghĩ mà chiêu-cảm ác-quả.

_ Nghiệp lo nghĩ chất chứa đến khi mạng chung, trước nhứt thấy gió dữ thổi tan xứ-sở, rồi thần-thức vong-giả bị gió thổi bay lên hư-không đoạn rơi xuống, nương theo gió mà vào Vô-gián địa-ngục.

_ Đọa Vô-gián ngục, phát-minh nhị tướng:

_ Nhứt giả bất giác. (Một là không bieát.)

_ Mê cực tắc hoang, bôn tẩu bất tức.

_ Nhị giả bất mê. (Hai là không mê.)

_ Giác tri tắc khổ, vô-lượng tiên thiêu, thống thâm nan nhẫn.

_ Khi vào địa-ngục rồi, nhận định hai nghiệp-tướng:

1) Tướng không biết:

- thì tối tăm ngu dại thành ra hoang đàng, chạy hoài không nghỉ chân.

2) Tướng không mê:

- thì hiểu được sự đau khổ bị nấu bị đốt, hình-phạt nguy khốn khó chịu vô-biên.

_ Như-thị tà tư.

_ Kết tư, tắc năng vi phương vi sở.

_ Kết kiến, tắc năng vi giám vi chứng.

_ Kết thính, tắc năng vi đại hiệp thạch, vi băng vi sương, vi thổ vi vụ.

_ Kết tức, tắc năng vi đại-hỏa xa, hỏa thuyền, hỏa lãm. _ Thứ lo nghĩ tà vạy ấy, - qua tánh suy-tư rồi làm thành phương-hướng xứ-sở, - giao-kết với tánh thấy làm thành nghiệp-cảnh đối chứng, - giao-kết với tánh nghe làm thành núi to có giá tuyết sương đất, - giao-kết với hơi thở, làm thành xe lửa, tàu lửa, than lửa to lớn, _ Kết thường, tắc năng vi đại kiếu hoán, vi hối vi khấp. _ Kết xúc, tắc năng, vi đại, vi tiểu, vi nhứt nhựt trung, vạn sanh vạn tử, vi yển vi ngưỡng. - giao-kết với tánh nếm, làm thành tiếng rên siết kêu la, hối-hận than khóc, - giao-kết với tánh xúc, làm thành thân-thể lớn nhỏ và trong một ngày sống chết muôn lần, nằm sấp nằm ngửa, cúi xuống ngước lên, vô-cùng thảm khổ.

_ A-Nan! Thị danh địa-ngục, thập nhân lục quả, giai thị chúng-sanh, mê vọng sở tạo.

_ A-Nan! Đó là mười tập-nhân gây ra sáu khổ quả ở địa-ngục, do tâm mê-muội vọng-động của chúng-sanh phát khởi.

19. 19. TAM ĐỒ KHỔ: ĐỊA-NGỤC, NGẠ-

QUỈ, SÚC-SANH.

若諸眾生惡業圓造。入阿鼻獄受無量苦經無量劫。六根各造

及彼所作兼境兼根。是人則入八無間獄。身口意三作殺盜婬。是人

則入十八地獄。三業不兼中間或為一殺一盜。是人則入三十六地獄

。見見一根單犯一業。是人則入一百八地獄。由是眾生別作別造。

於世界中入同分地。妄想發生非本來更。

_ Nhược chư chúng-sanh, ác-nghiệp viên tạo, nhập A-Tỳ ngục, thọ vô-lượng khổ, kinh vô-lượng kiếp.

(_ Nếu các chúng-sanh, sáu căn đồng tạo nghiệp dữ, thì vào ngục A-Tỳ, chịu khổ vô-cùng trong vô-lượng kiếp.)

_ Đức Phật dạy: A-Nan! Chúng-sanh nào dùng sáu căn, mười tập-nhân tạo-tác tội lỗi ác-nghiệp thẩm sâu thì khi mạng chung đầu-thai sa-đọa vào A-Tỳ địa-ngục, chịu hình-phạt đau đớn vô-biên, trải qua số kiếp vô-lượng, khó được thoát-ly. _ Lục-căn các tạo, cập bỉ sở tác, kiêm cảnh kiêm căn, thị nhân tắc nhập, bát Vô-gián ngục.

(_ Nếu từng mỗi căn tạo ra, và nghiệp dữ đã làm, gồm cả cảnh và căn, thì bị đọa…)

1. Chúng-sanh nào dùng sáu căn tạo ác-nghiệp, mỗi căn mỗi ác-nghiệp, chỗ sở-tạo có nghiệp-cảnh thay nghiệp-căn, thì bị đọa vào 8 tầng Vô-gián địa-ngục. _ Thân khẩu ý tam, tác sát đạo dâm, thị nhân tắc nhập, thập bát hữu-gián ngục.

(_ Nếu cả thân khẩu ý làm việc sát đạo dâm, thì bị đọa…)

2. Chúng-sanh nào dùng ba căn thân khẩu ý tạo thành các ác-nghiệp sát đạo dâm, thì bị đọa vào 18 tầng Hữu-gián địa-ngục.

_ Tam nghiệp tác sát đạo dâm vọng, thị nhân tắc nhập tam thập lục hữu-gián ngục.

3. Chúng-sanh nào dùng ba căn thân khẩu ý tạo thành các ác-nghiệp sát đạo dâm, vọng-ngôn ỷ-ngữ ác-khẩu lưỡng-thiệt, thì bị đọa vào 36 tầng Hữu-gián địa-ngục. _ Kiến kiến phạm nghiệp, căn tác thập ác, thị nhân tắc nhập, nhứt bá bát hữu-gián ngục.

4. Chúng-sanh nào dùng năng-kiến sở-kiến gây ra trọng-tội, đem ba căn thân khẩu ý tạo thành các ác-nghiệp sát đạo dâm, vọng-ngôn ỷ-ngữ ác-khẩu lưỡng-thiệt, tham sân si, thì bị đọa vào 108 tầng Hữu-gián địa-ngục.

_ Do thị chúng-sanh, biệt tác biệt tạo, ư thế-giới trung, nhập đồng-phận địa, vọng-tưởng phát-sanh, phi bổn lai hữu. (_ Do những chúng-sanh đó riêng gây ra nghiệp, nên vào chỗ đồng phận trong giới ấy, đó là tại…)

_ Chúng-sanh tạo ác-nghiệp, mỗi người mỗi riêng, ở trong thế-gian từ chỗ biệt-nghiệp vào chỗ đồng-phận, đó là tại vọng-tưởng điên-đảo phát-sanh, chớ không phải nguồn gốc sẵn có.