Kinh Thủ Lăng Nghiêm

復次阿難是三界中復更四種阿修羅類。

若於鬼道以護法力成通入空。此阿修羅從劮而生。鬼趣所攝。

若於天中降德貶墜。其所卜居隣於日月。此阿修羅從胎而出

。人趣所攝。

更修羅王執持世界力洞無畏。能與梵王及天帝釋四天爭權。

此阿修羅因變化更天趣所攝。

阿難別更一分下劣修羅。生大海心沈水穴口。旦遊虛空敹歸

水宿。此阿修羅因濕氣更畜生趣攝。

_ Phục thứ A-Nan! Thị tam giới trung, phục hữu tứ chủng, A-tu-la loại:

_ Nhược ư Quỷ-đạo, dĩ hộ-pháp lực, thành thông nhập không, thử A-tu-la, tùng noãn nhi sanh, quỷ thú sở-nhiếp.

_ Nhược ư Thiên trung, giáng đức biếm trụy, kỳ sở bốc cư lân ư nhựt nguyệt, thử

A-tu-la, tùng thai nhi xuất, nhân thú sở-nhiếp.

_ Hữu Tu-la-vương, chấp-trì thế-giới, lực động vô-úy, năng dữ Phạm-vương, cập Thiên Đế-Thích, tứ thiên tranh quyền, thử A-tu-la, nhân biến-hóa hữu, Thiên thú sở-nhiếp.

Đức Phật dạy:

_ A-Nan! Trong tam giới có bốn hạng A-tu-ta:

1. Hạng A-tu-la ở trong Quỉ-đạo, có tinh-thần hộ-pháp và chút ít thần-thông đi giữa hư-không, do trứng sanh ra thuộc về Quỉ-thú.

2. Hạng A-tu-la ở Thiên-giới, vì thiếu đức nên sống trong một báo-độ gần nhựt-nguyệt, do thai sanh ra, thuộc về Nhân-thú.

3. Hạng A-tu-la Vương có sức mạnh không sợ hãi, gìn giữ thế-giới, thường tranh quyền với các vị Trời Phạm-vương, Đế-Thích và Tứ-Thiên-Vương, hạng ấy do biến-hóa sanh ra, thuộc về Thiên-thú. _ A-Nan! Biệt hữu nhứt phần, hạ liệt Tu-la, sanh đại hải tâm, trầm thủy huyệt khẩu, đán du hư-không, mộ quy thủy túc, thử A-tu-la, nhân thấp khí hữu, Súc-sanh thú nhiếp. 4. Hạng A-tu-la hạ cấp, sống trầm trong hang ở đáy biển, sáng dạo hư-không, tối trụ dưới nước, do thấp-khí sanh ra, thuộc về Súc-sanh thú.

8. 8. PHẬT HIỂN-MINH LÝ ‚TỰ VỌNG

SANH NGHIỆP‛.

阿難如是地獄餓鬼畜生人及神仚。天洎修羅精研七趣。皆是

昏沈諸更為想。妄想受生妄想隨業。於妙圓明無作本心。皆如空花

元無所更。但一虛妄更無根緒。

阿難此等眾生。不識本心受此輪迴。經無量劫不得真淨。皆

由隨順殺盜婬故。反此三種又則出生無殺盜婬。更名鬼倫無名天趣

。更無相傾起輪迴性。若得妙發三摩提者則妙常寂。更無二無無二

亦滅。尚無不殺不偷不婬。云何更隨殺盜婬事。

阿難不斷三業各各更私。因各各私眾私同分。非無定處自妄

發生。生妄無因無可尋究。汝勗修行欲得菩提要除三惑。不盡三惑

縱得神通。皆是世間更為功用。習氣不滅落於魔道。雖欲除妄倍加

虛偽。如來說為可哀憐者。汝妄自造非菩提咎。作是說者名為正說

。若他說者劭魔王說。

_ A-Nan! Như-thị Địa-ngục Ngạ-quỷ Súc-sanh, Nhân cập Thần-tiên, Thiên kî Tu-la, tinh nghiên thất thú, giai thị hôn-trầm, chư hữu-vi tướng. _ Vọng-tưởng thọ sanh, vọng-tưởng tùy nghiệp, ư diệu-viên-minh vô-tác bổn-tâm, giai như không hoa, nguyên vô sở trước, đãn nhứt hư-vọng, cánh vô căn tự.

Đức Phật dạy:

_ A-Nan! Như vậy nghiệm xét từ Địa-ngục Ngạ-quỉ Súc-sanh nhẫn lên A-tu-la, Người, Tiên, Thiên đều do sự hôn-trầm mà vào các tướng hữu-vi. _ Vì vọng-tưởng nên theo nghiệp, vì vọng-tưởng nên thọ sanh, đó là vì hư-vọng như hoa đốm giữa hư-không, chẳng có tự-thể tự-tánh. Thật ra Bổn- Tâm Chơn-Như, viên-giác mầu-nhiệm, sáng suốt vô-tác, không chấp-trước, không dính mắc vào đâu cả mới là nguồn gốc giải-thoát. _ A-Nan! Thử đẳng chúng-sanh, bất thức bổn-tâm thọ thử luân-hồi, kinh vô-lượng kiếp, bất đắc chơn-tịnh, giai do tùy thuận, sát đạo dâm cố. _ Phản thử tam chủng, hựu tắc xuất _ A-Nan! Chúng-sanh quên mất Bổn- Tâm Chơn-Như nên phải bị luân-hồi sanh-tử đau khổ, trải qua vô-lượng kiếp không được chơn-thiệt trong sạch, vì tùy thuận ba ác-nghiệp sát-sanh thâu-đạo dâm-dục tức là có tạo ác-nghiệp.

_ Nếu trái nghịch với ba ác-nghiệp sát-sanh, vô sát đạo dâm.

(_ Hoặc ngược lại ba cái đó, thì lại sanh ra không sát, không đạo, không dâm.)

_ ‚Hữu‛ danh Quỷ-luân, ‚Vô‛ danh Thiên-thú, hữu vô tương-khuynh, khởi luân-hồi tánh.

(_ Có, thì gọi là loài quỷ, không, thì gọi là loài trời, có và không thay nhau, phát khởi ra tánh luân-hồi.)

_ Nhược đắc diệu-phát, Tam-ma-đề giả, tắc diệu thường tịch. Hữu, vô, nhị vô, vô nhị diệc diệt. Thượng vô bất sát, bất thâu, bất dâm. Vân hà cánh tùy sát, đạo, dâm sự.

(_ Nếu khéo tu-tập phát-huy phép Tam-ma-đề, thì trong bản-tánh thường-diệu thường-tịch; cả hai cái có, cái không đều không, và cái không có, không không cũng diệt; có gì là bất-sát, bất-đạo, bất-dâm; làm sao lại còn thuận theo được những việc sát, đạo, dâm.)

_ A-Nan! Bất đoạn tam nghiệp, các các hữu tư, nhân các các tư, chúng tư đồng phận, phi vô định xứ, tự vọng phát-sanh, sanh vọng vô nhân, vô khả tầm cứu.

_ Nhữ húc tu-hành, dục đắc Bồ-Đề, yếu trừ tam hoặc.

_ Bất tận tam hoặc, túng đắc thần-thông, giai thị thế-gian, hữu-vi công-dụng.

_ Tập-khí bất diệt, lạc ư ma-đạo, tuy dục trừ vọng, bội gia hư ngụy, Như-Lai thuyết vi khả ai lân giả.

(…, tuy muốn trừ cái vọng, nhưng lại càng thêm giả dối, do đó Như-Lai bảo là rất đáng thương xót.)

_ Nhữ vọng tự tạo, phi Bồ-Đề cữu.

(_ Như thế, đều do vọng-kiến tự mình tạo ra, không phải là lỗi của tánh Bồ-Đề.)

sanh thâu-đạo dâm-dục tức là không tạo ác-nghiệp thì sanh ra không có chi-phối bởi ba ác-nghiệp ấy, dầu còn luân-hồi trong phàm-giới cũng được tiến-hóa hơn.

_ Thuận nghịch bất-đồng, có không sai biệt, có thì vào đường Quỉ-luân, không thì vào đường Thiên-luân.

_ Nếu hiểu biết Bổn-Tâm Chơn-Như, viên-giác mầu-nhiệm, phát ngộ pháp chánh-định mà tu-hành vắng lặng huyền-diệu thì hai sự có với không tiêu tan, cho tới phi-hữu phi-không cũng đoạn trừ, chẳng còn chi đâu mà bất-sát bất-đạo bất-dâm, huống chi là có sát đạo dâm, tất cả đều dứt tuyệt.

_ A-Nan! Nếu không diệt tận ba ác-nghiệp sát đạo dâm thì mỗi thứ mỗi riêng, các biệt-nghiệp của chúng đồng-phận không có chỗ nhứt-định, chỉ tại tánh vọng sanh ra; tánh vọng này không có căn-bổn, khỏi phải luống công sưu-tầm.

_ A-Nan! Như ông tu-hành, muốn thành Đạo Vô-Thượng Bồ-Đề, thì bổn-phận trọng-yếu của ông phải dứt tuyệt ba ác-nghiệp sát đạo dâm.

_ Nếu không được như vậy thì dầu có thần-thông biến-hóa cũng chỉ là công-dụng hữu-vi của thế-gian. _ Vả lại tu-hành mà không đoạn trừ tập-khí mê-muội thì bị lạc vào ma-giáo, nếu muốn dứt vọng lại càng bối rối, vì thế,

Ta thường cho ông là người đáng thương xót.

_ A-Nan! Do vọng mà ông tạo nghiệp, gọi là ‚Tự vọng sanh nghiệp‛, chớ không phải tại đạo Bồ-Đề. _ Tác thị thuyết giả, danh vi chánh-thuyết, nhược tha thuyết giả, tức Ma-vương thuyết. _ Nay Ta thuyết pháp như vậy là chánh-thuyết của Như-Lai, trái lại, thuyết bằng cách trái nghịch nào khác là tà-thuyết của Ma-vương.

9. 9. PHẬT HIỂN-MINH CÁC CHƯỚNG-

MA.

劭時如來將罷法座。於師子床攬七寶机。迴紫金山再來凭倚

。普告大眾及阿難言。

汝等更學緣覺聲聞。今日迴心趣大菩提無上妙覺。吾今已說

真修行法。汝猶未識修奢摩他毘婆舍那微細魔事。魔境現前汝不能

識。洗心非正落於邪見。或汝陰魔或復天魔。或著鬼神或遭魑魅。

心中不明認賊為子。

又復於中得少為足。如第四禪無聞比丘妄言證聖。天報已畢

衰相現前。謗阿羅漢身遭後更。墮阿鼻獄。

汝應諦聽吾今為汝仔細分別。

阿難起立并其會中同更學者。歡喜頂禮伒聽慈誨。

佛告阿難及諸大眾。汝等當知更漏世界十二類生。本覺妙明

覺圓心體。與十方佛無二無別。由汝妄想迷理為咎癡愛發生。生發

遍迷故更空性。化迷不息更世界生。則此十方微塵國土非無漏者。

皆是迷頑妄想孜立。當知虛空生汝心內。猶如片雲點太清裏。況諸

世界在虛空耶。汝等一人發真歸元。此十方空皆悉銷殞。云何空中

所更國土而不振裂。

汝輩修禪飾三摩地。十方菩薩及諸無漏大阿羅漢。心精通[淴

心+目]當處湛然。一切魔王及與鬼神諸凡夫天。見其宮殿無故崩裂

。大地振坼水陸飛騰。無不驚慴。凡夫昏暗不覺遷訛。彼等咸得五

種神通唯除漏盡。戀此塵勞。如何仙汝摧裂其處。是故神鬼及諸天

魔魍魎妖精。於三昧時僉來惱汝。

然彼諸魔雖更大怒。彼塵勞內汝妙覺中。如風吹光如刀斷水

了不相觸。汝如沸浪彼如堅氷。煖氣漸隣不日銷殞。徒恃神力但為

其客。成尌破亂。由汝心中五陰主人。主人若迷客得其便。當處禪

那覺悟無惑。則彼魔事無奈汝何。陰銷入明則彼群邪咸受幽氣。明

能破暗近自銷殞。如何敢留擾亂禪定。

若不明悟被陰所迷。則汝阿難必為魔子成尌魔人。如摩登伽

殊為眇劣。彼雖呪汝破佛律儀。八萬行中秖毀一戒。心清淨故尚未

淪溺。此乃隳汝寶覺全身。如宰臣家忽逢籍沒。宛轉零落無可哀救

。

_ Tức thời Như-Lai, tương bãi pháp-tọa, ư sư-tử sàng, lãm thất bảo kỷ, hồi Tử- Kim-Sơn, tái lai bằng ỷ, phổ-cáo đại-chúng, cập A-Nan ngôn:

_ Nhữ đẳng Hữu-học, Duyên-giác Thinh-văn, kim nhựt hồi tâm, xu đại Bồ- Đề, vô-thượng diệu-minh, ngã kim dĩ thuyết chơn tu-hành pháp.

_ Nhữ do vị thức tu Sa-ma-tha, Tỳ-bà xá-na, vi-tế ma-sự, ma-cảnh hiện-tiền.

_ Nhữ bất năng thức, tẩy tâm phi chánh, lạc ư tà-kiến, hoặc nhữ ấm-ma, hoặc phục Thiên-ma, hoặc trứ Quỷ-Thần, hoặc tao ly-mî, tâm trung bất minh nhận tặc vi tử.

_ Hựu phục ư trung đắc thiểu vi túc, như đệ-tứ thiền, vô-văn Tỳ-khưu, vọng-ngôn chứng Thánh, thiên báo dĩ tất, suy tướng hiện-tiền, báng A-La-Hán, thân tao hậu hữu, đọa A-Tỳ ngục.

_ Nhữ ưng đế thính, ngô kim vị nhữ, tử tế phân-biệt.

_ A-Nan khởi lập, tinh kỳ hội trung đồng hữu-học giả, hoan-hỷ đảnh lễ, phục thính từ hối.

Phật cáo A-Nan, cập chư đại-chúng. _ Nhữ đẳng đương tri, hữu-lậu thế-giới, thập nhị loại sanh, bổn-giác diệu-minh, giác-viên tâm-thể, dữ thập phương Phật, vô nhị, vô biệt.

_ Do nhữ vọng-tưởng, mê lý vi cữu, si ái _ Khi ấy, sắp tới giờ bế-mạc, Đức Phật từ tòa sư-tử trên ghế thất-bảo, bước xuống để đi về núi Tử-Kim, Đức Phật đứng dựa Bồ-đoàn, dạy ngài A-Nan và Đại-chúng:

_ Quí vị là bậc Duyên-giác, Thinh-văn Hữu-học, nay hồi-tâm hướng về Đạo Bồ-Đề Vô-Thượng mầu-nhiệm, sáng suốt rộng lớn, Ta đã vì quí vị mà thuyết pháp chơn-thiệt tu-hành giải-thoát. _ Quí vị chưa tỏ ngộ pháp chỉ-quán, bị ám-muội bởi vi-tế chướng-ma và cảnh ma hiện-tiền.

_ Quí vị không biết rửa sạch lòng bất-chánh, phải lạc vào tà-kiến, bị ấm-ma của mình, hoặc bị Thiên-ma, hoặc mắc Quỉ-Thần, hoặc gặp tinh-quái ly-mî, nên trong tâm không được sáng suốt, nhận giặc làm con.

_ Có những người tu-hành vừa được chút ít đã vội cho là đủ rồi, như một số Tỳ-khưu vô-văn ở tầng Trời Tứ-Thiền, nói dối là chứng Thánh-quả, đến khi Thiên-phước hết thì tướng suy hiện ra, hủy-báng bậc A-La-Hán, nên bị chuyển kiếp sa-đọa vào A-Tỳ địa-ngục.

_ Quí vị hãy tịnh tâm chăm chỉ nghe, nay Ta vì quí vị mà giảng dạy phân-biệt kỹ càng.

_ Ngài A-Nan và những người Hữu-học trong Giáo-Hội đều vui mừng, đứng dậy cung-kính đảnh-lễ Phật và lặng thinh chăm chỉ nghe các lời từ-bi giáo-hóa. Đức Phật dạy ngài A-Nan và Đại-chúng:

_ Quí vị phải biết: Bổn-Thể viên-giác của Tự-Tâm Chơn-Như, mầu-nhiệm sáng suốt ở thập nhị chủng-loại chúng-sanh trong thế-giới hữu-lậu, cũng như ở thập phương chư Phật, không có sai biệt nhau. _ Chúng-sanh vọng-tưởng điên-đảo, phát-sanh, sanh phát biến mê, cố-hữu không-tánh, hóa mê bất tức, hữu thế-giới sanh, tắc thử thập phương, vi-trần quốc-độ, phi vô-lậu giả, giai thị mê ngoan, vọng-tưởng an lập.

_ Đương tri hư-không sanh nhữ tâm nội, du như phiến vân, điểm thái thanh lý, huống chư thế-giới, tại hư-không da?

_ Nhữ đẳng nhứt nhân phát chơn quy nguyên, thử thập phương không, giai tất tiêu vẫn, vân hà không-trung, sở-hữu quốc-độ, nhi bất chấn liệt?

_ Nhữ bối tu thiền, sức Tam-ma-đề, thập phương Bồ-Tát, cập chư vô-lậu, Đại A- La-Hán, tâm tinh thông dẫn, đương xứ trạm nhiên, nhứt-thiết Ma-vương, cập chư Quỷ-Thần, kiến kỳ cung-điện, vô cố băng liệt, đại-địa chấn-tích, thủy lục phi đằng, vô bất kinh tập.

(…, đều thấy cung-điện của mình không cớ gì đổ vỡ, đất liền rung động, nên ở trên bờ thì…)

_ Phàm-phu hôn-ám, bất giác thiên ngoa, bỉ đẳng hàm đắc ngũ chủng thần-thông, duy trừ lậu-tận, luyến thử trần- lao, như hà linh nhữ, tồi liệt kỳ xứ.

_ Thị cố Quỷ-Thần, cập chư Ma-vương, vọng-lượng yêu-tinh, ư Tam-ma thời, thiêm lai não nhữ.

_ Nhiên bỉ chư ma, tuy hữu đại-nộ, bỉ trần-lao nội; nhữ diệu-giác trung, như phong xuy quang, như đao đoạn thủy, liễu bất tương-xúc.

muội lý tạo tội, si-ái phát-khởi, khiến quên mất Bổn-Thể viên-giác, nên vọng-sanh ngoan-không, biến-hóa liên-tục mê vọng, do đó có thế-giới, quốc-độ nhiều như vi-trần ở khắp mười phương, không phải vô-lậu (trừ cõi voâ-lậu), mà nguồn gốc là vọng-tưởng mê-vọng an lập. _ Hư-không sanh ở nội-tâm, cũng như vầng mây ở giữa bầu trời mênh mông, huống chi là thế-giới trong hư-không, chắc quí vị thừa hiểu như thế nào rồi.

_ Nếu có một người trong Đại-chúng phát chơn về nguồn, thì hư-không tiêu vong, hà huống gì thập phương thế-giới há tồn-tại được hay sao?

_ Quí vị ngồi thiền, trang-nghiêm pháp chơn-thiệt chánh-định, khế-hiệp với mười phương chư Bồ-Tát và vô-lậu Đại A-La-Hán, đắc tâm tinh-thông, thấu-triệt chỗ vắng lặng an-nhiên, thì các Ma-vương Ba-tuần, Quỉ-Thần ở Dục-giới, thấy đất đai cung-điện của mình bị chuyển-động, nên ở trên bờ thì bay lên, ở dưới nước thì nhẩy vọt, lấy làm sợ hãi. _ Phàm-phu hôn-ám theo sự lầm lẫn, không hiểu các bậc tu chơn-thiệt chánh-định, đắc năm phép thần-thông, trừ ra phép lậu-tận chưa đắc vì còn luyến trần, nên các Ma-vương Ba-tuần, Quỉ-Thần ấy không thế nào để cho quí vị tu chánh-định làm chuyển-động xứ-sở của họ.

_ Vì cớ ấy thừa lúc quí vị ngồi thiền, các Ma-vương Ba-tuần, Quỉ-Thần và loài Vọng-lượng yêu-tinh ưa xúm lại phá rối quí vị.

_ Tuy-nhiên, các Ma-vương Ba-tuần, Quỉ-Thần và loài Vọng-lượng yêu-tinh ấy dầu có giận dữ cũng vốn ở trong trần-lao; còn quí vị tu thiền vốn ở trong Bổn-Giác diệu-minh, chẳng xúc-động nhau được; ví như gió thổi ánh sáng, gió _ Nhữ như phí-thang, bỉ như kiên-băng.

_ Noãn khí tiệm lân, bất nhựt tiêu vẫn. (_ Tạm gần hơi ấm, thì không bao lâu sẽ tiêu tan.) _ Đồ thị thần-lực, đãn vi kỳ khách.

(_ Chúng nó luống ỷ thần-lực, nhưng chỉ là người khách.)

_ Thành-tựu phá loạn, do nhữ tâm trung, ngũ-ấm chủ-nhân. (_ Nếu chúng có thể phá rối được, là do người chủ ngũ-ấm trong tâm ông.)

_ Chủ-nhân nhược mê, khách đắc kỳ tiện.

_ Đương xử thiền-na, giác-ngộ vô-hoặc, tắc bỉ ma-sự, vô nại nhữ hà.

(_ Đương lúc tu thiền, giác-ngộ không lầm, thì các ma-sự kia không làm gì ông được.)

_ Ấm tiêu nhập minh, tắc bỉ quần tà, hàm thọ u khí, minh năng phá ám, cận tự tiêu-vẫn.

(_ Khi ngũ-ấm đã tiêu trừ, vào tánh sáng suốt, thì bọn tà-ma kia là kẻ tối tăm, sáng phá được tối, đến gần tự phải tiêu mất.)

_ Như hà cảm lưu, nhiễu loạn thiền-định.

(_ Làm sao còn dám ở lại khuấy phá thiền-định.)

_ Nhược bất minh ngộ, bị ấm sở mê, tắc nhữ A-Nan, tất vi ma tử.

_ Thành-tựu ma-nhân, như Ma-Đăng- Già, thù vi diểu (/miễu) liệt, bỉ duy chú nhữ, phá Phật luật-nghi.

_ Bát vạn hạnh trung, chỉ hủy nhứt giới, không làm sao phá-hoại ánh sáng, hoặc gươm chém nước, gươm không thế nào gia-hại nước.

_ Quí vị thiền-định chẳng khác chi nước sôi, các chướng-ma ví như giá lạnh.

_ Các chướng-ma dùng hết thần-lực phá rối, nhưng họ chỉ là khách mà thôi, còn quí vị thiền-định mới là chủ-nhân của ngũ-ấm. _ Các chướng-ma có phá rối được chỉ khi nào nội-tâm của quí vị mê-loạn. _ Ví như chủ-nhân khờ dại thì khách mới có thể đắc-chí khinh rẻ và đắc-thế khuấy-nhiễu.

_ Như chỗ thiền-định chơn-thiệt giác-ngộ, vắng lặng thông suốt, dứt sạch mê- hoặc, thì các chướng-ma không làm chi được quí vị.

_ Khi thành-tựu pháp thiền-định thì ngũ-ấm lần lượt dứt sạch. Ngũ-ấm dứt sạch thì đức-độ quang-minh vô-lượng. Các chướng-ma vốn thọ khí u-ám thì đức-độ quang-minh vô-lượng đầy đủ năng-lực diệt-tận khí u-ám, hễ tới gần tất phải tiêu tan.

_ Đó là chứng tỏ các chướng-ma không thể lay chuyển được tâm chơn-thiệt thiền-định. _ Nếu không tỏ ngộ sáng suốt, bị ám-ảnh của chướng-ma mê-hoặc, ví như ông A-Nan phải nhứt-thời làm con của ma.

_ Và nàng Ma-Đăng-Già làm ma-nhân hèn hạ, dùng ma-thuật hại ông phá-hoại luật-nghi của Phật. _ Ông phải biết: Trong tám muôn tế-tâm thanh-tịnh cố, thượng vị luân-nịch, thử nãi hủy nhữ, bảo-giác toàn thân; như Tể-thần gia, hốt phùng tịch một, uyển chuyển linh lạc, vô khả cứu-hộ.

hạnh, chỉ phá một giới cũng đủ nguy khốn; may nhờ tâm-địa của ông thanh-tịnh chưa đến nỗi sa ngã, tuy vậy cũng có thể làm hư hỏng toàn thân bảo-giác của ông; chẳng khác nào gia-thế của một vị đại-thần tể-tướng bị tịch-biên, chịu suy-vi tan vỡ, không làm sao cứu giúp được.

10. 10. SẮC-ẤM MA.

阿難當知汝坐道場。銷落諸念其念若盡。則諸離念一切精明

。動靜不移憶忘如一。當住此處入三摩提。如明目人處大幽暗。精

性妙淨心未發光。此則名為色陰區孙。若目明朗十方洞開。無復幽

黯名色陰盡。是人則能超越劫濁。觀其所由堅固妄想以為其本。

_ A-Nan! Đương tri, nhữ tọa đạo-tràng, tiêu lạc chư niệm.

_ Kỳ niệm nhược tận, tắc chư ly niệm nhứt-thiết tinh-minh, động tịnh bất di, ức vọng như nhứt, đương trụ thử xứ, nhập Tam-ma-đề, như minh mục nhân, xứ đại u ám.

_ Tinh-tánh diệu-tịnh, tâm vi phát quang, thử tắc danh vi Sắc-ấm khu vũ.

_ Nhược mục minh lãng, thập phương đỗng khai, vô phục u ám, danh Sắc-ấm tận, thị nhân tắc năng, siêu-việt kiếp trược, quan kỳ sở do, kiên-cố vọng tưởng, dĩ vi kỳ bổn.

A.

Đức Phật dạy:

_ A-Nan! Ông phải biết: Ông ngồi đạo-tràng thì phải dứt sạch các niệm.

_ Các niệm dứt sạch thì tánh ly niệm sáng tỏ, động tịnh không đổi, quên nhớ không khác, do trụ-xứ đó mà nhập chánh-định, ví như người có mắt tỏ ở chỗ tối.

_ Nếu tánh tinh-thông diệu-tịnh mà tâm chưa khai-minh thì vẫn còn làm xứ-sở cho ấm Sắc.

_ Nếu mắt tỏ, thấy biết thập phương không còn u-ám, đó là dứt sạch ấm Sắc, thì thoát-ly kiếp-trược, quán-sát hiểu rõ vọng-tưởng kiên-cố là cội gốc sanh-tử.

阿難當在此中精研妙明四大不織。少選之間身能出礙。此名

精明流溢前境。斯但功用敺得如是。非為聖證不作聖心名善境界。

若作聖解劭受群邪。

tuyển chi gian, thân năng xuất ngại.

B. _ Thử danh tinh minh, lưu dật tiền cảnh, tư đãn công-dụng, tạm đắc như-thị.

_ Phi vi Thánh-chứng, bất tác Thánh- Tâm, danh thiện cảnh-giới, nhược tác Thánh-giải, tức thọ quần tà. _ Đó là điểm tinh-minh lan rộng khắp cảnh, nhờ công-dụng mới tạm được như vậy;

- chớ chưa chứng Thánh-quả, chưa đắc Thánh-Tâm là cảnh trí an lành, nếu tưởng là Thánh-giải thì bị đám chướng- ma dẫn dụ.

阿難復以此心精研妙明其身內徹。是人忽然於其身內拾出蟯

蛔。身相宛然亦無傷毀。此名精明流溢形體。斯但精行敺得如是。

非為聖證不作聖心名善境界。若作聖解劭受群邪。

11. / 2 _ A-Nan! Phục dĩ thử tâm, tinh-nghiên diệu-minh, kỳ thân nội triệt, thị nhân hốt-nhiên, ư kỳ thân nội, thập xuất nhiêu hồi, thân-tướng uyển-nhiên, diệc vô thương hủy.

_ Thử danh tinh minh, lưu-dật hình thể, tư đãn tinh hạnh, tạm đắc như-thị.

_ Phi vi Thánh-chứng, bất tác Thánh- Tâm, danh thiện cảnh-giới, nhược tác Thánh-giải, tức thọ quần tà. 11. / 2 (SẮC-ẤM MA 2)

_ A-Nan! Lại dùng tâm cứu xét thuần một điểm trong sạch mầu-nhiệm sáng suốt, hiểu thấu thân-thể, từ trong thân-thể đem ra những con ký-sanh trùng mà thân-thể vẫn bình-an.

_ Đó là điểm tinh-minh lan-rộng khắp thân-thể, nhờ công-hạnh mới tạm được như vậy;

- chớ chưa chứng Thánh-quả, chưa đắc Thánh-Tâm là cảnh trí an lành, nếu tưởng là Thánh-giải thì bị đám chướng-ma dẫn dụ.

又以此心內外精研。其時魂魄意志精神。除執受身餘皆涉入

。若為賓主。忽於空中聞說法聲。或聞十方同敷密義。此名精魂遞

相離合。成尌善種敺得如是。非為聖證不作聖心名善境界。若作聖

解劭受群邪。

11. / 3 _ Hựu dĩ thử tâm, nội ngoại tinh nghiên, kỳ thời hồn-phách, ý-chí tinh-thần, trừ chấp thọ thân, dư giai thiện nhập, bổ vi tân chủ; hốt ư không trung, văn thuyết pháp-âm, hoặc văn thập phương, đồng phu mật-nghĩa.

_ Thử danh tinh phách, đệ tương ly hiệp, thành-tựu thiện-chủng, tạm đắc như-thị. _ Phi vi Thánh-chứng, bất tác Thánh- 11. / 3 (SẮC-ẤM MA 3)

_ Lại dùng tâm cứu xét điểm tinh-minh lan rộng cả trong lẫn ngoài, chỉ trừ thân-thể, còn các hồn-phách, ý-chí và tinh-thần đều giao-tiếp nhau làm tân-chủ;

thoạt nhiên nghe tiếng pháp thuyết ra giữa hư-không, hoặc ở mười phương quốc-độ đồng khai-thị nghĩa-lý vi-mật.

_ Đó là nhờ hồn-phách, ý-chí và tinh- thần thay nhau hiệp ly, thành-tựu giống lành mới tạm được như vậy;

- chớ chưa chứng Thánh-quả, chưa đắc Tâm, danh thiện cảnh-giới, nhược tác Thánh-giải, tức thọ quần tà.

Thánh-Tâm là cảnh trí an lành, nếu tưởng là Thánh-giải thì bị đám chướng-ma dẫn dụ.

又以此心澄露皎徹內光發明。十方遍作閻浮檀色。一切種類

化為如來。于時忽然見毘盧遮那踞天光臺。千佛圍繞百億國土。及

與蓮華俱時出現。此名心魂靈悟所染。心光研明照諸世界。敺得如

是非為聖證。不作聖心名善境界。若作聖解劭受群邪。

11. / 4 _ Hựu dĩ thử tâm, trừng lộ hiệu triệt, nội quang phát minh, thập phương biến-tác, Diêm-phù-đàn sắc, nhứt-thiết chủng loại, hóa vi Như-Lai. _ Vu thời hốt-nhiên kiến Tỳ-Lư-Giá-Na, cứ thiên quang đài, thiên Phật vi nhiễu, bá ức quốc-độ, cập dữ liên-hoa, cu thời xuất-hiện. _ Thử danh tâm-hồn, linh ngộ sở nhiễm, tâm quang nghiên minh, chiếu chư thế- giới, tạm đắc như-thị.

_ Phi vi Thánh-chứng, bất tác Thánh- Tâm, danh thiện cảnh-giới, nhược tác Thánh-giải, tức thọ quần tà. 11. / 4 (SẮC-ẤM MA 4)

_ Lại dùng tâm ấy lóng sạch, thấu-triệt bên trong, phát-hiện sáng tỏ mười phương thành sắc Diêm-phù-đàn, nhứt-thiết chủng-loại hóa làm Như-Lai; - thoạt nhiên thấy Đức Phật Tỳ-Lư-Giá- Na tọa thiên quang đài, có 1.000 vị Phật vi-nhiễu trăm ức quốc-độ và vô-số hoa sen đồng xuất-hiện.

_ Đó là tâm-hồn linh-thông, tỏ ngộ sở nhiễm, tâm quang nghiệm xét sáng suốt, chiếu diệu khắp thế-giới mới tạm được như vậy;

- chớ chưa chứng Thánh-quả, chưa đắc Thánh-Tâm là cảnh trí an lành, nếu tưởng là Thánh-giải thì bị đám chướng-ma dẫn dụ.

又以此心精研妙明觀察不停。抑按降伒制止超越。於時忽然

十方虛空。成七寶色或百寶色。同時遍滿不相留礙。青黃赤白各各

純現。此名抑按功力踰分。敺得如是非為聖證。不作聖心名善境界

。若作聖解劭受群邪。

11. / 5 _ Hựu dĩ thử tâm, tinh nghiên diệu-minh, quán-sát bất đình, ức án hàng phục, chế chỉ siêu-việt. _ Ư thời hốt-nhiên thập phương hư-không, thành thất bảo sắc, hoặc bá bảo sắc, đồng-thời biến mãn, bất tương lưu ngại, thanh huỳnh, xích bạch, các các thuần-hiện. _ Thử danh ức án, công lực du phận, tạm đắc như-thị, 11. / 5 (SẮC-ẤM MA 5)

_ Lại dùng tâm ấy cứu xét trong sạch nhiệm-mầu sáng suốt, quán-sát liên-tục, chế-ngự, hàng-phục, đoạn-tuyệt thô-lậu;

- thoạt nhiên thấy mười phương hư-không thành sắc thất-bảo hoặc bá-bảo, đồng-thời phổ-biến các màu xanh vàng đỏ trắng tươi sáng, không có chi ngăn ngại.

_ Đó là nhờ công-dụng chế-ngự mới tạm được như vậy, _ Phi vi Thánh-chứng, bất tác Thánh- Tâm, danh thiện cảnh-giới, nhược tác Thánh-giải, tức thọ quần tà. - chớ chưa chứng Thánh-quả, chưa đắc Thánh-Tâm là cảnh trí an lành, nếu tưởng là Thánh-giải thì bị đám chướng- ma dẫn dụ.

又以此心研究澄徹精光不亂。忽於夜合在暗室內。見種種物

不殊白晝。而暗室物亦不除滅。此名心細密澄其見所視洞幽。敺得

如是非為聖證。不作聖心名善境界。若作聖解劭受群邪。

11. / 6 _ Hựu dĩ thử tâm, nghiên-cứu trừng triệt, tinh quang bất loạn, hốt ư dạ bán, tại ám thất nội, kiến chủng chủng vật, bất thù bạch trú. Nhi ám thất vật, diệc bất trừ diệt.

(_ … Mà những vật trong nhà tối đó cũng không diệt mất.)

_ Thử danh tâm tế, mật trừng kỳ kiến, sở thị đỗng u, tạm đắc như-thị.

_ Phi vi Thánh-chứng, bất tác Thánh- Tâm, danh thiện cảnh-giới, nhược tác Thánh-giải, tức thọ quần tà. 11. / 6 (SẮC-ẤM MA 6) _ Lại dùng tâm cứu xét trong sạch sáng suốt, không loạn động, thoạt nhiên giữa đêm ở trong tinh-thất tối cũng thấy rõ các vật y nguyên như ban ngày.

_ Đó là tâm mật-nhiệm trang-nghiêm soi thấy sáng suốt các nơi u-ám mới tạm được như vậy, - chớ chưa chứng Thánh-quả, chưa đắc Thánh-Tâm là cảnh trí an lành, nếu tưởng là Thánh-giải thì bị đám chướng-ma dẫn dụ.

又以此心圓入虛融。四肢忽然同於草木。火燒刀斫曾無所覺。

又則火光不能燒爇。縱割其肉猶如削木。此名塵併排四大性一向入

純。敺得如是非為聖證。不作聖心名善境界。若作聖解劭受群邪。

11. / 7 _ Hựu dĩ thử tâm, viên nhập hư dung, tứ thể hốt-nhiên, đồng ư thảo mộc, hỏa thiêu đao chước, tằng vô sở giác, hựu tắc hỏa quang, bất năng thiêu nhiệt, túng cát kỳ nhục, do như tước mộc.

_ Thử danh trần tịnh, bài tứ-đại tánh, nhứt hướng nhập thuần, tạm đắc như-thị. _ Phi vi Thánh-chứng, bất tác Thánh- Tâm, danh thiện cảnh-giới, nhược tác Thánh-giải, tức thọ quần tà.

11. / 7 (SẮC-ẤM MA 7)

_ Lại dùng tâm ấy thấu-triệt viên-thông, bốn vóc như cây cỏ, dầu lửa thiêu dao cắt cũng không biết, lửa đốt xương vẫn không nóng, dao cắt thịt vẫn không đau, ví như đốn cây nhổ cỏ.

_ Đó là thân tứ-đại và cảnh trần-lao đều sạch, chỉ nương theo chí-hướng thuần-chơn mới tạm được như vậy;

- chớ chưa chứng Thánh-quả, chưa đắc Thánh-Tâm là cảnh trí an lành, nếu tưởng là Thánh-giải thì bị đám chướng-ma dẫn dụ.

又以此心成尌清淨。淨心功極忽見大地。十方山河皆成佛國

。具足七寶光明遍滿。又見恒沙諸佛如來。遍滿空界樓殿華麗。下

見地獄上觀天宮得無障礙。此名欣厭凝想日深想久化成。非為聖證

不作聖心名善境界。若作聖解劭受群邪。

11. / 8 _ Hựu dĩ thử tâm, thành-tựu thanh-tịnh, tịnh tâm công cực, hốt kiến đại-địa, thập phương sơn-hà, giai thành Phật-quốc, cụ-túc thất bảo, quang-minh biến mãn.

_ Hựu kiến Hằng-sa, chư Phật Như-Lai, biến mãn không giới, lâu điện hoa-lệ.

_ Hạ kiến địa-ngục, thượng quan Thiên-cung, đắc vô chướng-ngại.

_ Thử danh hân yểm, ngưng tưởng nhựt thâm, tưởng cửu hóa thành.

_ Phi vi Thánh-chứng, bất tác Thánh- Tâm, danh thiện cảnh-giới, nhược tác Thánh-giải, tức thọ quần tà. 11. / 8 (SẮC-ẤM MA 8)

_ Lại dùng tâm ấy thành-tựu trong sạch, dày công-phu tịnh-tu, thoạt nhiên thấy mười phương núi sông đất bằng thành xứ Phật, đầy đủ thất-bảo tỏ rạng châu- biến; - Hằng-sa Như-Lai ở khắp hư-không pháp-giới, lầu-các khang trang tráng-lệ;

- ngó lên ngó xuống thấy cả thiên-đàng, địa-ngục, không có chi ngăn ngại.

_ Đó là tư-tưởng chuộng Thánh chán phàm, lâu ngày thành-tựu được như vậy, - chớ chưa chứng Thánh-quả, chưa đắc Thánh-Tâm là cảnh trí an lành, nếu tưởng là Thánh-giải thì bị đám chướng-ma dẫn dụ.

又以此心研究深遠。忽於中夜遙見遠方。市井街巷親族眷屬

或聞其語。此名迫心逼極飛出故多隔見。非為聖證不作聖心名善境

界。若作聖解劭受群邪。

11. / 9 _ Hựu dĩ thử tâm, nghiên-cứu thâm-viễn, hốt ư trung dạ, diêu kiến viễn phương, thị tỉnh nhai hạng, thân-tộc quyến-thuộc, hoặc văn kỳ ngữ.

_ Thử danh bách tâm, bức cực phi xuất, cố đa cách kiến.

_ Phi vi Thánh-chứng, bất tác Thánh- Tâm, danh thiện cảnh-giới, nhược tác Thánh-giải, tức thọ quần tà.

11. / 9 (SẮC-ẤM MA 9)

_ Lại dùng tâm ấy cứu xét sâu xa, thoạt nhiên giữa đêm thấy tỉnh thành, chợ búa, phố phường, đường sá, cho tới thân-tộc quyến-thuộc ở phương xa, hoặc nghe lời nói của người ấy.

_ Đó là nhờ tâm chế-ngự mà xuất-hiện sự thấy nghe như vậy, - chớ chưa chứng Thánh-quả, chưa đắc Thánh-Tâm là cảnh trí an lành, nếu tưởng là Thánh-giải thì bị đám chướng-ma dẫn dụ.

又以此心研究精極。見善知識形體變移。少選無端種種遷改

。此名邪心含受魑魅。或遭天魔入其心腹。無端說法通達妙義。非

為聖證不作聖心魔事銷歇。若作聖解劭受群邪。

11. / 10 _ Hựu dĩ thử tâm, nghiên-cứu tinh cực, kiến thiện-tri-thức, hình thể biến di, thiểu tuyển vô đoan, chủng chủng thiên cải.

_ Thử danh tà tâm, hàm thọ ly mî, hoặc tao Thiên ma nhập kỳ tâm phúc, vô đoan thuyết pháp, thông-đạt diệu-nghĩa.

_ Phi vi Thánh-chứng, bất tác Thánh- Tâm, danh thiện cảnh-giới, nhược tác Thánh-giải, tức thọ quần tà. 11. / 10 (SẮC-ẤM MA 10)

_ Lại dùng tâm ấy cứu xét tinh-tường, thoạt nhiên thấy vị Thiện-Tri-Thức biến đổi hình-thể, trong giây phút tự-nhiên cải-thiện.

_ Đó là tâm-phúc bị các quỉ vọng-lượng ly-mî hoặc Ma-vương nhập, không có sở-nhân (duyên cớ) chi mà thuyết pháp, thông-đạt diệu-nghĩa;

- chớ chẳng phải chứng Thánh-quả hoặc đắc Thánh-Tâm là cảnh trí an lành, nếu tưởng là Thánh-giải thì bị đám chướng- ma dẫn dụ.

阿難如是十種禪那現境。皆是色陰用心交互故現斯事。眾生

頑迷不自忖量。逢此因緣迷不自識謂言登聖。大妄語成墮無間獄。

汝等當依如來滅後。於未法中宣示斯義。無仙天魔得其方便。保持

覆護成無上道。

ngữ thành, đọa Vô-gián ngục.

C. 13. 13. THỌ-ẤM MA.

阿難彼善男子。修三摩提奢摩他中。色陰盡者見諸佛心。如

明鏡中顯現其像。若更所得而未能用。猶如魘人手足宛然見聞不惑

。心觸客邪而不能動。此則。名為受陰區孙。若魘咎歇其心離身。

返觀其面去住自由。無復留礙名受陰盡。是人則能超越見濁。觀其

所由虛明妄想以為其本。

_ A-Nan! Chư Thiện-nam-tử, tu Tam-ma-đề, Sa-ma-tha trung, Sắc-ấm tận giả, kiến chư Phật tâm, như minh kính trung, hiển hiện kỳ tượng.

_ Nhược hữu sở đắc, nhi vị năng dụng, do như yểm nhân, thủ túc uyển nhiên, kiến văn bất hoặc, tâm xúc khách tà, nhi bất năng động, thử tắc danh vi, Thọ-ấm khu vũ.

_ Nhược yểm cữu hiết, kỳ tâm ly thân, phản quan kỳ diện, khứ trụ tự-do, vô phục lưu ngại, danh Thọ-ấm tận; thị nhân tắc năng, siêu-việt kiến trược, quán kỳ sở do, kiên cố vọng-tưởng dĩ vi kỳ bổn. A.

Đức Phật dạy:

_ A-Nan! Chư Thiện-nam-tử tu pháp chánh-định, ấm Sắc đã dứt sạch, thấy Phật-Tâm như bóng sáng hiển hiện trong gương.

_ Có sở-đắc mà chưa sử-dụng, ví như người bị chướng-ma bức bách, tay chân uyển-nhiên, mắt thấy tai nghe không lầm, nhưng tâm bị cảm-xúc bởi khách ma, nên thân bị tê liệt, đó là xứ-sở của ấm Thọ.

_ Nếu tiêu hết sự bức bách của ấm Thọ, tâm lìa thân, trở lại thấy mặt, đi đứng tự-do, không có chi ngăn ngại, đó là ấm Thọ dứt sạch; thì thoát-ly kiến-trược, quán-sát hiểu rõ vọng-tưởng kiên-cố là cội gốc sanh-tử.

阿難彼善男子。當在此中得大光耀。其心發明內抑過分。忽於

其處發無窮悲。如是乃至觀見蚊虻猶如赤子。心生憐愍不覺流淚。

此名功用抑摧過越。悟則無咎非為聖證。覺了不迷久自銷歇。若作

聖解則更悲魔入其心府。見人則悲啼泣無限。失於正受當從淪墜。

14. / 1 _ A-Nan! Chư Thiện-nam-tử, đương tại thử trung, đắc đại quang diệu, kỳ tâm phát-minh, nội ức quá phận, hốt ư kỳ xứ, phát vô-cùng bi, như-thị nãi chí, quan kiến văn trùng, do như xích-tử, tâm sanh lân mẫn, bất giác lưu lệ.

_ Thử danh công-dụng, ức tồi quá việt, ngộ tắc vô cữu, phi vi Thánh-chứng, B.

14. / 1 (THỌ-ẤM MA 1)

_ A-Nan! Chư Thiện-nam-tử ở trong vị-trí ấy được sáng suốt mầu-nhiệm vô-cùng, thoạt nhiên tâm phát-minh sự chế-ngự quá -phận, sanh tâm đại-bi vô-tận, đến nỗi trông thấy loài vật trùng dế cũng xúc-động, tâm đại-bi thương xót như con đỏ và có khi thương xót đến rơi lụy đối trước cảnh khổ của chúng-sanh.

_ Đó là chế-ngự quá-phận, nhưng tỏ ngộ được mới khỏi tội lỗi và hiểu biết không giác liễu bất mê, cửu tự tiêu hiết.

_ Nhược tác Thánh-giải, tắc hữu bi ma, nhập kỳ tâm phủ, kiến nhân tắc bi, đề khấp vô hạn.

_ Thất ư chánh thọ, đương tùng luân trụy.

si mê thì lâu ngày tội lỗi tiêu-diệt, hạng người ấy không phải chứng Thánh.

_ Nếu tưởng là Thánh-giải tất bị ma nhập tâm-phủ, hễ thấy người thì thương khóc vô-hạn.

_ Như vậy làm mất chánh-thọ, nên kể từ khi ấy phải sa-đọa.

阿難又彼定中諸善男子。見色陰銷受陰明白。勝相現前感激

過分。忽於其中生無限勇。其心猛利志齊諸佛。謂三僧祇一念能越

。此名功用凌率過越。悟則無咎非為聖證。覺了不迷久自銷歇。若

作聖解則更狂魔入其心腑。見人則誇我慢無比。其心乃至上不見佛

。下不見人。失於正受當從淪墜。

14. / 2 _ A-Nan! Hựu bỉ định trung, chư Thiện-nam-tử, kiến Sắc-ấm tiêu, Thọ-ấm minh-bạch, thắng-tướng hiện-tiền, cảm- kích quá-phận.

_ Hốt ư kỳ trung, sanh vô hạn dũng, kỳ tâm mãnh lợi, chí tề chư Phật, vị tam tăng-kỳ, nhứt niệm năng việt.

_ Thử danh công-dụng, lăng xuất quá việt, ngộ tắc vô cữu, phi vi Thánh- chứng, giác liễu bất mê, cửu tự tiêu hiết. _ Nhược tác Thánh-giải, tắc hữu cuồng ma, nhập kỳ tâm phủ, kiến nhân tắc khoa, ngã mạn vô tỷ; kỳ tâm nãi chí, thượng bất kiến Phật, hạ bất kiến nhân.

_ Thất ư chánh-thọ, đương tùng luân-trụy.

14. / 2 (THỌ-ẤM MA 2) _ A-Nan! Lại trong định-tâm ấy, chư Thiện-nam-tử thấy ấm Sắc đã diệt, ấm Thọ rõ ràng, thắng-tướng hiện-tiền, cảm-kích quá-phận;

- thoạt nhiên phát khởi sức mạnh vô-hạn, tâm dũng-mãnh như Phật, một niệm siêu-thoát vượt khỏi ba A-Tăng- Kỳ kiếp.

_ Đó là công-dụng lừng lẫy quá-phận, như tỏ ngộ được mới khỏi tội lỗi, hiểu biết không si mê thì lâu ngày tội lỗi tiêu-diệt, hạng người ấy không phải chứng Thánh. _ Nếu tưởng là Thánh-giải tất bị cuồng-ma nhập tâm-phủ, hễ thấy người thì háo-thắng, khoe khoang, cống cao ngã-mạn không ai sánh bằng; cho tới tâm- địa tự-đắc trên chẳng thấy Phật, dưới chẳng thấy người.

_ Như vậy làm mất chánh-thọ, nên kể từ khi ấy phải sa-đọa.

又彼定中諸善男子。見色陰銷受陰明白。前無新證歸失故居

。智力衰微入中墮地逈無所見。心中忽然生大枯渴。於一切時沈憶

不散。將此以為勤精進相。此名修心無慧自失。悟則無咎非為聖證

。若作聖解則更憶魔入其心腑。旦夕撮心懸在一處。失於正受當從

淪墜。

14. / 3 _ Hựu bỉ định trung, chư Thiện-nam-tử, kiến Sắc-ấm tiêu, Thọ-ấm minh-bạch, tiền vô tân chứng, quy thất cố cư, trí lực suy vi, nhập trung huy địa, huýnh vô sở kiến.

_ Tâm trung hốt nhiên, sanh đại khô-khát, ư nhứt-thiết thời, trầm ức bất tán, tương thử dĩ vi, cần tinh-tấn-tướng.

_ Thử danh tu tâm, vô tuệ tự thất, ngộ tắc vô cữu.

_ Phi vi Thánh-chứng, nhược tác Thánh-giải, tắc hữu ức ma, nhập kỳ tâm phủ, đán tịch toát tâm, huyền tại nhứt xứ.

_ Thất ư chánh-thọ, đương tùng luân-trụy.

14. / 3 (THỌ-ẤM MA 3)

_ A-Nan! Lại trong định-tâm ấy, chư Thiện-nam-tử thấy ấm Sắc đã diệt, ấm Thọ rõ ràng, trước không có chi gọi được là chứng mà lui lại thì mất địa-vị, sức trí suy kém, vào chỗ hư-hoại, không có sở-kiến;

- thoạt nhiên tâm sanh ra thất-vọng, gom góp tất cả trầm-tư mặc-tưởng sâu xa sẵn có lập hạnh tinh-tấn.

_ Đó là tu tâm chớ không phải tu tuệ, dĩ-nhiên phải có tội lỗi, như tỏ ngộ được mới khỏi tội lỗi.

_ Hạng người ấy không phải chứng Thánh, nếu tưởng là Thánh-giải, tất bị ức-ma nhập tâm-phủ, sớm tối giữ lấy tâm trụ một chỗ.

_ Như vậy làm mất chánh-thọ, nên kể từ khi ấy phải sa-đọa.

又彼定中諸善男子。見色陰銷受陰明白。慧力過定失於猛利

。以諸勝性懷於心中。自心已疑是盧舍那。得少為足。此名用心亡

失恒審溺於知見。悟則無咎非為聖證。若作聖解則更下劣。易知足

魔入其心腑。見人自言我得無上第一義諦。失於正受當從淪墜。

14. / 4 _ Hựu bỉ định trung, chư Thiện-nam-tử, kiến Sắc-ấm tiêu, Thọ-ấm minh-bạch, tuệ-lực quá định, thất ư mãnh lợi, dĩ chư thắng-tánh, hoài ư tâm trung, tự tâm dĩ nghi, thị Lư-Xá-Na, đắc thiểu vi túc. _ Thử danh dụng tâm vong thất hằng thẩm, nịch ư tri-kiến, ngộ tắc vô cữu. _ Phi vi Thánh-chứng, nhược tác Thánh-giải, tắc hữu hạ-liệt, dị tri túc ma, nhập kỳ tâm-phủ, kiến nhân tự ngôn: ‚Ngã đắc vô-thượng, đệ-nhứt nghĩa-đế‛. _ Thất ư chánh-thọ, đương tùng luân-trụy.

14. / 4 (THỌ-ẤM MA 4)

_ A-Nan! Lại trong định-tâm ấy, chư Thiện-nam-tử thấy ấm Sắc đã diệt, ấm Thọ rõ ràng, sức Tuệ hơn Định, mất sự dũng-mãnh, dùng thắng-tánh âm thầm ở tâm, nghi mình là Phật Lư-Xá-Na, vừa được chút công-hạnh đã cho là đủ.

_ Đó là dụng tâm thiếu sự suy xét và theo tri-kiến của mình, như tỏ ngộ được mới khỏi tội lỗi.

_ Hạng người ấy không phải chứng Thánh, nếu tưởng là Thánh-giải tất bị hạ-liệt dị-tri-túc ma nhập tâm-phủ, gặp ai cũng tuyên-bố: ‚Ta là người đắc pháp Đệ-Nhứt Nghĩa-Đế Vô-Thượng‛.

_ Như vậy làm mất chánh-thọ, nên kể từ khi ấy phải sa-đọa.

又彼定中諸善男子。見色陰銷受陰明白。新證未獲故心已亡。

歷覽二際自生艱險。於心忽然生無盡憂。如坐鐵床如飲毒藥。心不

欲活常求於人。仙害其命早取解脫。此名修行失於方便。悟則無咎

非為聖證。若作聖解則更一分常憂愁魔入其心腑。手執刀劍自割其

肉。欣其捨壽或常憂愁。走入山林不耐見人。失於正受當從淪墜。

14. / 5 _ Hựu bỉ định trung, chư Thiện-nam-tử, kiến Sắc-ấm tiêu, Thọ-ấm minh-bạch, tân chứng vị hoạch, cố tâm dĩ vong, lịch lãm nhị tế, tự sanh gian-hiểm, ư tâm hốt-nhiên, sanh vô tận ưu, như tọa thiết-sàng, như ẩm độc-dược, tâm bất dục hoạt, thường cầu ư nhân, linh hại kỳ mệnh, tảo thủ giải-thoát.

_ Thử danh tu-hành, thất ư phương-tiện, ngộ tắc vô cữu.

_ Phi vi Thánh-chứng, nhược tác Thánh-giải, tắc hữu nhứt phần, thường ưu sầu ma, nhập kỳ tâm phủ, thủ chấp đao kiếm, tự cát kỳ nhục, hân kỳ xả thọ;

hoặc thường ưu-sầu, tẩu nhập sơn-lâm, bất nại kiến nhân.

_ Thất ư chánh-thọ, đương tùng luân-trụy.

14. / 5 (THỌ-ẤM MA 5)

_ Lại trong định-tâm ấy chư Thiện-nam-tử thấy ấm Sắc đã diệt, ấm Thọ rõ ràng, chưa có gì là mới chứng mà tâm cũ tiêu-vong, thấy cả hai ấm Sắc và Thọ, thoạt nhiên sanh ra tánh nham-hiểm và các sự ưu-phiền vô-tận, như ngồi giường sắt, như uống thuốc độc, lòng không muốn sống, bảo người sát giùm thân mạng mình cho sớm giải-thoát.

_ Đó là tu-hành mà thiếu hẳn phương-tiện, như tỏ ngộ được mới khỏi tội lỗi. _ Hạng người ấy không phải chứng Thánh, nếu tưởng là Thánh-giải tất bị ưu-sầu ma nhập tâm-phủ, khiến tự dùng dao cắt thịt, muốn hủy thân mạng; hoặc buồn rầu chạy vào rừng thẳm non cao, không chịu thấy mặt người đời.

_ Như vậy làm mất chánh-thọ, nên kể từ khi ấy phải sa-đọa.

又彼定中諸善男子。見色陰銷受陰明白。處清淨中心孜隱後

。忽然自更無限喜生。心中歡悅不能自止。此名輕孜無慧自禁。悟

則無咎非為聖證。若作聖解則更一分好喜樂魔入其心腑。見人則笑

於衢路傍自歌自舞。自謂已得無礙解脫。失於正受當從淪墜。

14. / 6 _ Hựu bỉ định trung, chư Thiện-nam-tử, kiến Sắc-ấm tiêu, Thọ-ấm minh-bạch, xứ thanh-tịnh trung, tâm an-ổn hậu; hốt-nhiên tự hữu, vô hạn hỷ sanh, tâm trung hoan duyệt, bất năng tự chỉ.

_ Thử danh khinh-an, vô tuệ tự cấm, ngộ tắc vô cữu.

_ Phi vi Thánh-chứng, nhược tác Thánh-giải, tắc hữu nhứt phần, hiếu hỷ lạc ma, 14. / 6 (THỌ-ẤM MA 6)

_ Lại trong định-tâm ấy, chư Thiện-nam-tử thấy ấm Sắc đã diệt, ấm Thọ rõ ràng, ở chỗ thanh-tịnh, tâm-địa an-ổn;

thoạt nhiên sáng tỏ, tánh vui mừng vô -tận, không thể kiềm chế.

_ Thì thân được nhẹ nhàng nhưng không có trí-tuệ hướng-dẫn, như tỏ ngộ được mới khỏi tội lỗi.

_ Hạng người ấy không phải chứng Thánh, nếu tưởng là Thánh-giải tất bị nhập kỳ tâm phủ; kiến nhân tắc tiếu, ư cù lộ bàng, tự ca tự vũ, tự vị dĩ đắc, vô-ngại giải-thoát.

_ Thất ư chánh-thọ, đương tùng luân-trụy. hỷ-lạc ma nhập tâm-phủ; hễ thấy người bất cứ ở đâu cũng cười nói sỗ sàng, múa hát om sòm, còn tự xưng đã đắc pháp giải-thoát vô-ngại.

_ Như vậy làm mất chánh-thọ, nên kể từ khi ấy phải sa-đọa.

又彼定中諸善男子。見色陰銷受陰明白。自謂已足。忽更無

端大我慢起。如是乃至慢與過慢。及慢過慢或增上慢。或卑劣慢一

時俱發。心中尚輕十方如來。何況下位聲聞緣覺。此名見勝無慧自

救。悟則無咎非為聖證。若作聖解則更一分大我慢魔入其心腑。不

禮塔廟摧毀經像。謂檀越言。此是金銅或是土木。經是樹葉或是疊

花。肉身真常不自恭敬。却崇土木實為顛倒。其深信者從其毀碎埋

棄地中。疑誤眾生入無間獄。失於正受當從淪墜。

14. / 7 _ Hựu bỉ định trung, chư Thiện-nam-tử, kiến Sắc-ấm tiêu, Thọ-ấm minh-bạch, tự vi dĩ túc.

_ Hốt hữu vô đoan, đại ngã-mạn khởi, như-thị nãi chí, mạn dữ ngã-mạn, tà-mạn, quá-mạn, cập mạn-quá-mạn, hoặc tăng-thượng-mạn, hoặc ty-liệt-mạn, nhứt thời cu phát. _ Tâm trung thường khinh, thập phương Như-Lai, hà huống hạ vị, Thinh-văn Duyên-giác. _ Thử danh kiến thắng, vô tuệ tự cứu, ngộ tắc vô cữu.

_ Phi vi Thánh-chứng, nhược tác Thánh-giải, tắc hữu nhứt phần, đại ngã mạn ma, nhập kỳ tâm phủ; bất lễ tháp miếu, tồi hủy kinh tượng.

_ Vị đàn-việt ngôn, thử thị kim đồng, hoặc thị thổ mộc, kinh thị thọ diệp, hoặc thị điệp hoa, nhục-thân chơn-thường, bất tự cung-kính, khước sùng thổ mộc, thiệt vi điên-đảo.

14. / 7 (THỌ-ẤM MA 7)

_ Lại trong định-tâm ấy, chư Thiện-nam-tử thấy ấm Sắc đã diệt, ấm Thọ rõ ràng, tự cho là đủ;

- thoạt nhiên phát-sanh tánh mạn vĩ-đại và ngã-mạn, tà-mạn, quá-mạn cho tới mạn-quá-mạn, tăng-thượng-mạn, ty-liệt-mạn (3);

- tâm còn dám khinh bỉ mười phương chư Phật, huống chi là Duyên-Giác Thinh-Văn. _ Đó là tánh thấy biết vô-cùng đen tối, không có trí-tuệ kiềm chế tự cứu, như tỏ ngộ được mới khỏi tội lỗi.

_ Hạng người ấy không phải chứng Thánh, nếu tưởng là Thánh-giải thì bị đại-ngã-mạn ma nhập tâm-phủ; không còn biết lễ Tam-Bảo, lễ chùa lễ tháp, hủy-hoại cốt tượng, khinh-thường kinh sách;

- lại còn điên-đảo, ưa nói dối gạt đàn-việt, xúi giục thiện-nam tín-nữ sùng-bái thổ-mộc hoặc nhục-thân là thiệt-thể thường-trụ, chớ không cần cung-kính các thứ cốt bằng đồng vàng đất cây, hoặc tượng, hoặc kinh bằng giấy lụa, lá cây. _ Kỳ thâm thính giả, tùng kỳ hủy toái, mai khí địa trung, nghi ngộ chúng-sanh, nhập Vô-gián ngục.

_ Thất ư chánh-thọ, đương tùng luân-trụy.

_ Lời nói độc-ác ấy khiến cho những người nhẹ tánh lầm lạc, tin nhảm nghe càn, phá-hoại cốt tượng hoặc kinh sách bằng cách đem chôn vùi dưới đất mà bị trầm xuống Vô-gián địa-ngục.

_ Như vậy làm mất chánh-thọ, nên kể từ khi ấy phải sa-đọa.

又彼定中諸善男子。見色陰銷受陰明白。於精明中圓悟精理

得大隨順。其心怱生無量輕孜。己言成聖得大自在。此名因慧獲諸

輕清。悟則無咎非為聖證。若作聖解則更一分好清輕魔入其心腑。

自謂滿足更不求進。此等多作無聞比丘。疑謗後生墮阿鼻獄。失於

正受當從淪墜。

14. / 8 _ Hựu bỉ định trung, chư Thiện-nam-tử, kiến Sắc-ấm tiêu, Thọ-ấm minh-bạch, ư tinh-minh trung, viên ngộ tinh lý đắc đại tùy thuận; kỳ tâm hốt sanh, vô-lượng khinh an, dĩ ngôn thành Thánh đắc đại-tự-tại.

_ Thử danh nhân tuệ, hoạch chư khinh-thanh, ngộ tắc vô cữu.

_ Phi vi Thánh-chứng, nhược tác Thánh-giải, tắc hữu nhứt phần, háo khinh thanh ma, nhập kỳ tâm phủ, tự vị mãn túc, cánh bất cầu tiến; thử đẳng đa tác, vô văn Tỳ-khưu, nghi ngộ chúng-sanh đọa

A-Tỳ ngục.

_ Thất ư chánh-thọ, đương tùng luân-trụy.

14. / 8 (THỌ-ẤM MA 8) _ Lại trong định-tâm ấy, chư Thiện-nam-tử thấy ấm Sắc đã diệt, ấm Thọ rõ ràng, bên trong sáng tỏ hiểu thấu tinh-lý, tùy thuận rộng lớn; thoạt nhiên tâm nhẹ nhàng vô-cùng, tự xưng chứng Thánh, đắc đại-tự-tại.

_ Đó là nhân tuệ mà khinh-an thanh-tịnh, như tỏ ngộ được mới khỏi tội lỗi.

_ Hạng người ấy không phải chứng Thánh, nếu tưởng là Thánh-giải tất bị háo-khinh-thanh ma nhập tâm-phủ, tưởng lầm là đủ, không cần cứu xét tinh-tấn; hạng này đa-số là Tỳ-khưu vô-văn hướng-dẫn chúng-sanh lầm lạc đen tối mà bị trầm xuống A-Tỳ địa-ngục.

_ Như vậy làm mất chánh-thọ, nên kể từ khi ấy phải sa-đọa.

又彼定中諸善男子。見色陰銷受陰明白。於明悟中得虛明性

。其中忽然歸向永滅。撥無因果一向入空。空心現前。乃至心生長

斷滅解。悟則無咎非為聖證。若作聖解則更空魔入其心腑。乃謗持

戒名為小乘。菩薩悟空更何持犯。其人常於信心檀越。飲酒噉肉廣

行婬穢。因魔力故攝其前人不生疑謗。鬼心久入或食屎尿。與酒肉

等一種俱空。破佛律儀誤入人罪。失於正受當從淪墜。

14. / 9 _ Hựu bỉ định trung, chư Thiện-nam-tử, kiến Sắc-ấm tiêu, Thọ-ấm minh-bạch, ư 14. / 9 (THỌ-ẤM MA 9)

_ Lại trong định-tâm ấy, chư Thiện-nam-tử thấy ấm Sắc đã diệt, ấm Thọ rõ minh ngộ trung, đắc minh không-tánh.

_ Kỳ trung hốt-nhiên quy hướng vĩnh diệt, bát vô nhân-quả, nhứt hướng nhập không, Không-Tâm hiện tiền, nãi chí tâm sanh, trường đoạn diệt giải, ngộ tắc vô cữu.

_ Phi vi Thánh-chứng, nhược tác Thánh-giải, tắc hữu không-ma, nhập kỳ tâm phủ.

_ Nãi báng trì giới, danh vi tiểu thừa, Bồ-Tát ngộ không, hữu hà trì phạm.

(_ Chê bai người giữ giới là tiểu-thừa, chớ Bồ-Tát đã ngộ được tánh Không, thì có gì là trì với phạm.)

_ Kỳ nhân thường ư, tín-tâm đàn-việt, ẩm tửu hám phục, quảng hành dâm uế, nhân ma lực cố, nhiếp kỳ tiền nhân, bất sanh nghi báng. _ Quỷ tâm cửu nhập hoặc thực thỉ niệu, dữ tửu nhục đẳng, nhứt chủng cu không, phá Phật luật-nghi, ngộ nhập nhân tội.

(_ Tâm ma thâm-nhập lâu ngày, hoặc ăn đại-tiện tiểu-tiện, cũng như ăn thịt uống rượu, vì tất cả đều không, phá-hoại luật-nghi…)

_ Thất ư chánh-thọ, đương tùng luân-trụy.

ràng, bên trong tỏ ngộ, được Không-tánh quang-minh;

- thoạt nhiên sanh lòng đoạn diệt, bác bỏ thuyết nhân-quả, theo một chí-hướng nhập ‚Không‛, Không-Tâm hiện-tiền, bác bỏ lý vĩnh-viễn đoạn diệt, như tỏ ngộ được mới khỏi tội lỗi.

_ Hạng người ấy không phải chứng Thánh, nếu tưởng là Thánh-giải tất bị không-ma nhập tâm-phủ, - chê bai công-đức giữ giới, cho là Tiểu-thừa, ưa nói dối gạt rằng: ‚Bậc Bồ-Tát ngộ lý chớ không cần giữ giới‛.

_ Hạng người ấy đối trước thiện-tín đàn-việt, tự ý ăn thịt uống rượu, tham-dục ô-nhiễm, vì có sức ma che chở nên thiện-tín đàn-việt không hiểu biết nghi ngờ hoặc bị ám-ảnh nghe theo.

_ Hạng người ấy bị ma nhập tâm lâu đời nên không còn biết phân-biệt sạch dơ, mê-chấp ngoan-không, phá-hoại luật-nghi của Phật, hướng-dẫn những kẻ nhẹ tánh vào đường tội lỗi.

_ Như vậy làm mất chánh-thọ, nên kể từ khi ấy phải sa-đọa.

又彼定中諸善男子。見色陰銷受陰明白。味其虛明深入心骨

。其心忽更無限愛生。愛極發狂便為貪欲。此名定境孜順入心。無

慧自持誤入諸欲。悟則無咎非為聖證。若作聖解則更欲魔入其心腑

。一向說欲為菩提道。化諸白衣帄等行欲。其行婬者名持法子。神

鬼力故於末世中。攝其凡愚其數至百。如是乃至一百二百。或五六