Khai Thị Pháp Ngữ Hòa Thượng Thích Thiện Huệ

Phúc Hà Khả Cứu (Phúc Nào Cứu Cho Được)

Ba cõi, sáu đường đều từ vọng tâm sinh khởi, không vọng tâm thì không có tam giới lục đạo, ví như cảnh mộng toàn bộ do mộng tâm sinh, khi thức tỉnh, mộng tâm tan biến, cảnh mộng tự tan theo. Không thể duy trì mộng tâm mà riêng diệt mộng cảnh, cũng vậy ngã mất thì tam giới lục đạo mất theo, ngã còn thì luân hồi trong ba cõi sáu đường vẫn y nguyên tồn tại. Không thể vừa duy trì ngã vừa tiêu diệt luân hồi sinh tử, như Đạo gia tu thuật trường sinh, cố giữ xác thân diệt trừ cái chết, Thiền sư gọi những người này là con ma giữ xác, chung quy cũng chẳng có Đạo gia nào trường sinh bất tử. Bởi sinh tử chỉ là ngọn ngành của gốc ngã chấp. Do vậy những người niệm Phật chân chính nhất tâm bất loạn khi vãng sinh về cõi Phật bằng tâm quang thân thọ thì vọng ngã không còn, nên nói khi hoa nở thấy Phật ngộ pháp vô sinh.

Tóm lại ở cảnh giới của chư Phật chỉ có công đức, vĩnh viễn không còn các phúc họa nên gọi là an lạc độ. Do vậy cõi Phật còn gọi là Vô sinh độ, vì nơi đây không còn ngã để sinh hay tử như ở cõi trời, tất cả mọi chúng sinh vãng sinh cõi Phật đều ngộ vô sinh, nên đắc vô sinh thân thọ mạng vô cùng. Những chúng sinh còn ngã chấp không phát tâm bồ đề khi sinh về cõi Phật phải ở trong hoa sen tôi luyện cho đến khi ngã chấp nguội lạnh tiêu tan hoa mới nở, gặp được nhị vị Đại sỹ thuyết pháp an ủi sách tiến, liền phát bồ đề tâm, khi ấy mới chính thức vãng sinh trở thành Thánh chúng ngộ vô sinh của cõi Cực Lạc. Vì vậy Như Lai nhấn mạnh trong kinh Di Đà “bất khả dĩ thiểu thiện căn phúc đức nhân duyên đắc sinh bỉ quốc” không thể dùng nhân duyên thiện căn phúc đức ít ỏi mong sinh về cõi Phật ấy.

A. Vô sinh pháp nhẫn.

Bồ tát Long Thọ giải thích Vô sinh nhẫn trong Trí độ luận quyển 50 “tín thọ, thông đạt, vô ngại bất thối đối với thật tướng các pháp vốn vô sinh vô diệt gọi là vô sinh nhẫn” (ư vô sinh diệt chư pháp thật tướng trung, tín thọ thông đạt, vô ngại bất thối, thị danh vô sinh nhẫn). Tăng Triệu trong Chú Duy Ma kinh giảng “Pháp nhẫn là huệ tính, thấy các pháp vô sinh, tâm trí tịch diệt, kham thọ không thối chuyển gọi là vô sinh pháp nhẫn” (pháp nhẫn tức huệ tính nhĩ, kiến pháp vô sinh, tâm trí tịch diệt, kham thọ bất thối, cố danh vô sinh pháp nhẫn dã).

Tựu chung Vô sinh nhẫn là tính bất động do an trụ nơi thật tướng vô sinh diệt của các pháp. Từ nghĩa này đưa đến kết luận vô sinh nhẫn đồng với nhất tâm bất loạn. Bất luận dùng pháp quán tâm, trì chú hay niệm Phật đều có công năng khiến tâm bất loạn chứng vô sinh pháp nhẫn hay trong tịnh độ môn gọi là ngộ vô sinh.

Dĩ nhiên khi sử dụng ngã làm nền tảng tu quán tâm, trì chú hay niệm Phật không thể đem lại kết quả nhất tâm bất loạn hay chứng vô sinh nhẫn. Điều này thực dễ hiểu bởi bản tính tâm của ngã là vọng thức, thường phan duyên khởi vọng tưởng, tham sân si không ngừng động loạn nên gọi là tâm viên ý mã. Gỉa như cho dù có thể dùng ngã tu trì đến mức thức tâm vọng tưởng đều dừng lại, tất vọng tự trừ, vọng trừ thì ngã diệt như mộng tàn thì mộng ngã tiêu, chung cục cũng phải xả bỏ vọng ngã, song do vọng không cho phép tự diệt, nên chi khi tu tập muốn cho ngã đắc tất càng tu càng loạn động, bởi theo ngài Long Thọ nói “cho đến mảy may pháp cũng không đắc nói gì đến lớn gọi là vô sinh, đắc pháp vô sinh này không còn tác hay khởi các hành nghiệp gọi là đắc vô sinh pháp nhẫn. Bồ tát chứng đắc vô sinh pháp nhẫn gọi là A Bệ Bạt Trí” (nãi chí vi tế pháp bất khả đắc hà huống đại thị danh vô sinh. Đắc thử vô sinh pháp, bất tác bất khởi chư nghiệp hành thị danh đắc vô sinh pháp nhẫn. Đắc vô sinh pháp nhẫn bồ tát thị danh A bệ bạt trí. Trí độ luận 73). Không chứng một pháp, không tác không khởi các hành nghiệp là do không còn vọng ngã để chứng pháp hay khởi nghiệp gọi đó là vô sinh. Như vẫn còn ngã tất không thể đắc pháp vô sinh. Cảnh giới của thập địa đều vô sinh, huống hồ cõi Phật siêu thập địa, tất nhiên phải vô sinh. Vãng sinh cõi Phật là vãng sinh về cõi vô sinh, sự vãng sinh này vốn vô sinh đó mới thực là vãng sinh.

B. Phật danh đầy đủ tam đức.

Nhất thiết chư Phật đều hội đủ tam đức bao gồm Pháp thân công đức, Bát nhã công đức và Giải thoát công đức. Bát nhã tức trí huệ thượng cầu viên mãn của chư Phật còn gọi là Vô lượng quang. Giải thoát cho ta và nhất thiết chúng sinh thoát khỏi luân hồi sinh tử thành tựu pháp thân không còn thọ thân sinh tử gọi là Vô lượng thọ. Pháp thân là sự kết hợp giữa trí thượng cầu và bi hạ hóa, tức tâm quang thân thọ, biến khắp mọi nơi không đâu không phải pháp thân Phật, như Mã Tổ Đạo Nhất thiền sư hỏi “chỉ dùm tôi nơi nào không phải Phật?”. Do biến nhất thiết xứ đâu đâu cũng là pháp thân Phật nên Pháp thân chính là Vô lượng Phật. Như vậy tam đức bao gồm Pháp thân đức tức Vô Lượng Phật (A Di Đà Phật), Bát nhã đức tức Vô Lượng Quang Phật và Giải thoát đức chính là Vô Lượng Thọ Phật.

Tam đức biểu trưng Tam Phật. Tam Phật bất nhị chính là một Phật, vì vậy xưng hồng danh A Di Đà Phật bao quát Vô Lượng Phật và Vô lượng Quang Thọ công đức. Càng niệm Phật danh (không phải réo) tam đức càng tương ưng trong mỗi niệm, hiển bầy uy lực của quang khiến trí huệ thượng cầu phát sinh, oai lực của thọ khiến từ bi độ sinh tăng trưởng. Nhờ vậy siêu thập địa quát tam thừa. Ví bằng réo Phật thì bi trí vĩnh viễn vẫn khô héo như hằng bao kiếp truớc. Có niệm công đức Phật mới có thể ân triêm công đức ấy, nếu trong niệm “niệm Phật” thiếu vắng phần công đức tất Phật trong niệm đó chỉ là Phật không công đức, nên niệm lâu ngày mà công đức không sinh, chúng sinh không lợi lạc. Như Lai tuyên thuyết “nhất thiết chúng sinh giai hữu Phật tính” đã sẵn có Phật tính tất tự đầy đủ ba đức, nói cách khác trong tự tâm vố sẵn có Vô Lượng Phật, Vô Lượng Quang Phật và Vô lượng Thọ Phật. Nhờ vào pháp Xưng danh tán thán Phật để thúc đẩy Phật tính nương vào công đức chư Phật mà phát sinh, theo đúng lời dậy của Liên tông thập nhị tổ Triệt Ngộ “dùng tâm có Phật niệm Phật có sẵn trong tâm”.

C. Điều kiện vãng sinh trong pháp niệm Phật.

Kinh A Di Đà nhấn mạnh điều kiện ắt có và đủ để vãng sinh chính là niệm Phật đến “nhất tâm bất loạn”. Nhất tâm bất loạn đồng với tâm bất động. Tâm sở dĩ loạn là do bị vọng hoặc làm loạn, nên gọi là vọng tâm. Vọng tâm là gì? vọng tâm chính là ngã chấp. Ngã chấp thường niệm ngã nên tạo tác và phát sinh biết bao tác nghiệp thiện ác chiêu cảm nên các quả khổ lạc của tam giới lục đạo. Muốn xả bỏ tam giới lục đạo vãng sinh về cõi Phật, căn bản phải sửa đổi từ nhân, xả bỏ ngã chấp là chính nhân tạo thành luân hồi sinh tử và ba cõi sáu đường. Ngã chấp vô hình vô ảnh chỉ hiện ra nơi thường hằng niệm ngã, trừ tập khí niệm ngã này tất trừ được ngã chấp. Ngã chấp sinh “niệm ngã” che mất chân ngã tức chân như Phật tính, nay Như Lai dùng thiện xảo phương tiện dậy chúng sinh niệm Phật tức tu tính, niệm “Phật tính bản lai” hầu niệm “niệm Phật” này diệt trừ niệm ngã, khiến pháp thân Phật tính hiển bầy, (tất Vô lượng Phật hiển hiện) thay cho thân tâm do nghiệp chiêu cảm thành, như người tỉnh mộng, thật thân thay cho mộng thân, thật cảnh thay cho mộng cảnh. Do đó Liên tông Thập nhị tổ Triệt Ngộ nhấn mạnh “dùng tâm có Phật, niệm Phật có sẵn nơi tâm” đây chính là pháp tu tính kiêm tu thân, gọi nôm na là tu công đức thành Phật. Nhất thiết chúng sinh giai hữu Phật tính nên mọi chúng sinh đều có Phật tâm, dùng tâm này tức khởi dụng chân tâm niệm Phật sao cho tâm có Phật và Phật sẵn có trong tâm trở thành một, gọi là tức tâm tức Phật, hay tâm Phật bất nhị hoặc nhất tâm bất loạn, niệm Phật tam muội…Niệm Phật bằng chân tâm không bằng vọng tâm của ngã chấp tất nhất xưng siêu thập địa bởi Phật danh của nhất xưng có đủ tam đức bao quát tam thừa. Cần ghi nhớ khi niệm Phật đến mức bất loạn, tức tâm tức Phật thì tự tâm là Vô Lượng Phật bao quát Vô Lượng Quang và Vô Lượng Thọ Phật. Phật và tâm không hai, năng và sở bất nhị.

Song do trí huệ và đức tin có sâu cạn khác nhau nên cách lí giải và sự hành cũng khác biệt, vì vậy cõi Phật chia thành cửu phẩm. Người tín và huệ nông cạn do ngã chấp thì dựa vào cú niệm Phật, thấy ta là năng, Phật là sở nên chỉ niệm phần Phật ứng hiện bên ngoài (sở) mà không niệm đủ “vô lượng Phật” hiện khắp mười phương, từ nội tâm ra ngoại cảnh, từ ngoại cảnh vào nội tâm không đâu không có Phật, không đâu không phải Phật. Do tín và huệ căn nông cạn nên “niệm Phật cú” mất đi phần nghĩa tức pháp, vì vậy nên y nhân (Phật) mà không y pháp (thành Phật). Y Phật mà không thành Phật tất chẳng có chút công đức nào thuộc quang và thọ. Chung quy cũng do nơi y thức của vọng tâm phân biệt mà không y vào trí bất nhị, do vậy từ pháp niệm Phật liễu nghĩa hóa thành niệm Phật bất liễu nghĩa, từ Vô lượng Phật chẳng còn lấy một Phật nào.

Người có trí huệ và đức tin sâu rộng do hiểu rõ nhờ vào công đức bàng bạc trong Phật danh có thể giúp ta mở bầy Phật tính bản lai (vốn sẵn là Phật) qua pháp niệm Phật, nên khi niệm Phật thường quán năng niệm và sở niệm tính vốn không tịch, năng sở bất nhị nên trong một câu xưng danh Phật, niệm “vô lượng” Phật, nhất thiết sự vật từ tâm đến cảnh, từ Phật đến chúng sinh, từ hữu đến vô tình không gì không là Phật (tình dữ vô tình đồng viên chủng trí). Vô lượng đều là Phật, Phật là vô lượng. Niệm Phật như thế một niệm niệm Phật là niệm vô lượng Phật. Niệm Phật như vậy tất kiến tính (công) thành Phật, bình đẳng (đức) độ sinh. Niệm Phật nghĩa, niệm Phật trí, niệm Phật pháp, niệm Phật liễu nghĩa như thế mới thực là chính niệm, gọi đó là nhất xưng siêu thập địa.

F. Tu tri lục tự quát tam thừa.

Không những tam giới lục đạo đều do vọng tâm tạo thành thậm chí ba thừa, thập địa cũng do tâm sinh, chỉ khác ở chỗ tam giới lục đạo do tâm thiện ác lẫn lộn tạo thành, tam thừa thập địa do tâm thuần thiện phát sinh. Tâm sở dĩ có thiện ác là do bởi động loạn gọi tắt là tâm động. Tâm động loạn là còn vọng, vì vậy Như Lai dậy tam thừa hay thập địa đều là hóa thành chưa phải là bảo sở (kinh Pháp Hoa). Người tỉnh mộng đối với giấc mộng không còn thấy một vật (vô nhất vật) mà không hề chỉ có ác theo mộng tàn, còn thiện thì lưu lại, nếu vẫn thấy dư thiện hay ác của mộng đều chưa hoàn toàn tỉnh mộng, chỉ bao giờ thiện ác của mộng cảnh đều tan biến không còn dấu tích mới thật sự tỉnh thức. Như Tuệ Trung thượng sỹ miêu tả “mê trung tạo tác, giác hậu đô vô” khi mơ lắm nỗi, lúc tỉnh toàn không. Tâm của người tỉnh giác hoàn toàn là tâm không còn thiện ác động loạn, gọi là tâm bất động đó là Phật tính, chân tâm, như lời khai ngộ cho Huệ Minh của Lục tổ Huệ Năng “bất tư thiện, bất tư ác, chính dữ ma thời, na cá thị Minh thượng tọa bản lai diện mục” không còn tư duy thiện ác, ngay lúc ấy chính cái đó là chân diện mạo của ông.

Lục tự “Nam mô A Di Đà Phật” còn có nghĩa quy y Vô lượng Phật, hay quy y Quang Thọ Phật. Quy y ngoài nghĩa quay về nương tựa còn có nghĩa tôn kính phụng thờ, y giáo phụng hành. Quy y vô lượng Phật tức quy y tha Phật, tự Phật và hết thẩy Phật. Phật Phật bình đẳng không sai khác, cung kính tha Phật đồng với cung kính tự Phật, cung kính tự Phật đồng với cung kính tha Phật. Từ đó suy ra tự tha Phật bất nhị, Phật biến khắp 10 phương ba đời, nên ba đời 10 phương đều bình đẳng bất nhị. Bình đẳng tất vô phân biệt, vô phân biệt nên tâm bất động bất loạn. Tâm bất động loạn tức Phật. Tam thừa không ngoài một tâm bất động tùy duyên ứng hóa độ sinh “ung dĩ hà thân đắc độ gỉa tức hiện hà thân nhi vị thuyết pháp” đáng hiện thân nào độ thì hiện thân ấy độ, thành có ba thừa. Do vậy nói tam thừa nằm trọn trong sáu chữ Nam mô A Di Đà Phật (quy y Vô Lượng Phật).

G. Dụng tâm niệm Phật như thế nào là quy y Phật?

Niệm “nam mô A Di Đà Phật” có nghĩa quy y, y giáo, cung kính đức Phật A Di Đà. Niệm thế nào thì quy y tức nam mô Phật? Niệm Phật quán tưởng năng niệm sở niệm tính không tịch, nên không còn thấy ta và Phật, chỉ thấy tất cả đều là Phật bình đẳng bất động, không còn ngã và ngã sở, niệm như vậy tất vọng diệt huệ sinh, Phật Vô Lượng Quang ửng hiện. Niệm này phát khởi từ trí thượng cầu, kiến Phật tính, xả vọng ngã gọi là niệm “Nam mô (quy y) Vô Lượng Quang Phật”.

Niệm Phật hộ niệm cho người sắp lâm chung, chí thành niệm sao cho thần thức của người lâm chung nghe được hồng danh Phật khiến họ xả báo thân sinh Phật quốc. Hoặc gỉa phóng sinh niệm Phật, chí thành niệm cho vọng tình của súc sinh nghe được hồng danh Phật khiến chúng có nhân duyên với chư Phật trở lại thân người, tu hành giải thoát. Niệm Phật như thế phát sinh vì tâm từ bi hạ hóa lợi lạc hữu tình khiến chúng sinh được giải thoát sinh tử, nên Phật Vô Lượng Thọ ứng hiện, gọi niệm này là niệm “Nam mô (quy y) Vô lượng Thọ Phật”.

Thường xuyên niệm Phật bằng tâm bồ đề thượng cầu hạ hóa, tất trong một niệm xưng danh bao quát cả A Di Đà Phật lẫn Cực lạc quốc độ. Niệm Phật hạ hóa Cực Lạc hiển bầy, niệm Phật thượng cầu Phật A Di Đà hiển hiện. Niệm hướng khắp mười phương ba đời tất đâu đâu cũng vừa là Phật, vừa là cảnh Cực Lạc, niệm như vậy gọi là niệm “Nam mô (quy y) Vô Lượng Phật”.

Cần lưu ý: nếu chỉ niệm theo lối gọi tên Phật, tất niệm cho đến chết một chút quang cũng không hiện trong tâm, mong gì đến Vô lượng quang. Nếu niệm Phật phóng sinh hay hộ niệm chỉ lo trau giồi cho phúc báo ngũ dục của bản thân mà không vì sự cứu độ thì niệm đến muôn niên cũng chẳng thấy chút thọ nơi tâm huống là vô lượng thọ. Người niệm Phật có thể tự cứu xét sự dụng tâm của mình có chân chính không bằng các quan sát càng niệm Phật, quang thọ có càng phát uy lực hay không?

Tóm lại một niệm (nhất xưng) bao quát tam đức cùng vô lượng Phật, giúp tâm bồ đề viên mãn thành tựu Phật quả cùng cảnh giới tịnh độ độ sinh.

H.Kết luận

Nhất xưng siêu thập địa không còn chút nào ngạc nhiên nữa khi ta hiểu theo nghĩa “thật đức năng”. Điều cần biết là 6 chữ Nam mô A Di Đà Phật phổ quát tam thừa độ hóa chúng sinh, nếu niệm lục tự không có thừa nào trong đó thì lục tự đó vô công dụng. Tịnh độ hành gỉa cần lưu ý niệm Phật khác với réo Phật.

Côn Minh ngày 22/7/2011

Thích Thiện Huệ.

Quan Thế Âm Và Cứu Pháp

Phàm nói đến sự cứu khổ chúng sinh trong đạo Phật, không một đại thừa tín đồ nào không liên tưởng đến một vị Bồ tát đầy từ bi, luôn quán tưởng đến mọi âm thanh khổ đau và kêu cứu của tất cả chúng sinh. Do quán âm thanh bao gồm hai loại âm thanh là động và tĩnh, nên bất luận nỗi khổ phát ra tiếng khóc than hay cầu cứu, thậm chí nhẫn khổ không thốt ra lời, mọi âm thanh động tĩnh này đều được tâm đại từ đại bi nghe không sót. Do đó tín đồ đại thừa Phật giáo mỗi khi thọ khổ hoặc muốn cứu khổ thường xung danh hiệu vị Bồ tát đại từ đại bi “Nam mô Linh cảm ứng, tầm thanh cứu khổ cứu nạn Quan Thế Âm bồ tát”.

A. Vì sao thế nhân cầu nguyện Bồ tát cứu khổ?

“Nhân sinh thị khổ”, không một chúng sinh nào dễ dàng tránh né được khổ, không một ai chưa từng chiến đấu với khổ. Khổ ở trong ta, khổ ở ngoài ta, khổ có mặt ở bất cứ chỗ nào, bất kể giờ giấc.

Có thể nói rằng nguyên nhân khiến con người khởi mọi tham dục, sân khuể hay ngu si cũng đều do khổ ra. Vì sợ khổ mà tham, sân hay si đó là do khổ gián tiếp gây ra. Vì khổ quá mà sinh tham, sân, si đó là do khổ trực tiếp gây nên.

Phàm được gọi là chúng sinh, tất nhiên hàm nghĩa đang trôi lăn trong sinh tử bằng cỗ xe vọng nghiệp, do chính chúng sinh tạo tác, cỗ xe này rong ruổi qua các nẻo đường sinh tử, thương ghét, đắc thất, thành bại, thủ xả và khổ lạc, những thứ này giữ chân chúng sinh và cỗ xe vọng nghiệp, nên cứ luẩn quẩn với những thứ này hằng bao đời, không biết chán đủ, vì vậy gọi là si mê không biết đường ra. Hay nói đúng hơn nghiệp chúng sinh nghiện những thứ này, như gã nghiện cần sa, biết khổ nhưng cảm giác hư ảo của cần sa vẫn không cho phép gã lìa chúng, nên chấp nhận khổ để được trung thành với cái ảo giác khoan khoái.

Chấp nhận mọi khổ não nặng nề của nghịch cảnh, để được những thứ ảo giác “lạc” mong manh từ thuận cảnh, nêu rõ lý do vì đâu chúng sinh thọ khổ, và cũng vì khổ nhiều hơn vui, nên chúng sinh thường hay cầu nguyện. Tôn giáo có một điểm chung, đó là “cầu nguyện”, ngay tín đồ Phật giáo cũng không ngoại lệ, nhất là cầu “Quan Thế Âm bồ tát”. Thế nhưng trong 3 cửa giải thoát (tam giải thoát môn) của Phật giáo có cửa không cầu (Vô cầu môn). Vậy thì bản thân Phật giáo là cầu hay vô cầu? Chúng ta sẽ mổ xẻ vấn đề này, thông qua quá trình phân tích về bản chất của sự “cầu nguyện”. Ở đây chúng ta chỉ thảo luận trong phạm vi “cầu nguyện” của Phật giáo đồ.

B. Có mấy loại cầu nguyện?

Ta có thể phân cầu nguyện làm 2 loại. Cầu nguyện theo thế gian và xuất thế gian. Thế gian lại phân thành 2 hạng.

1. Hai hạng cầu nguyện thế gian

Chính do vì sợ khổ hoặc quá khổ nên cầu bồ tát Quan Thế Âm. Sợ khổ nên thường cầu nguyện Bồ tát bảo hộ, khổ quá thì cầu nguyện Bồ tát giúp mình thoát khổ. Do đó ta thấy khi nào khổ tới, phàm nhân mới tha thiết cầu nguyện, bỏ hết mọi sự chỉ thành tâm cần cầu, và khi nạn khổ đã qua thì không còn chí thành nữa, mà buông bỏ hết sự cầu Bồ tát, để toan tính mưu toan việc đời, bởi khi đó giải quyết mọi viêc đời mới là chuyện trừ khổ. Song phàm nhân luôn giải quyết mọi việc đời bằng tham sân si, và như thế tất không dám nhờ bồ tát can thiệp vào. Như vậy những người này chưa hiểu thế nào là “nhân sinh thị khổ” và chưa biết sự trừ khổ của bố tát. Quả như câu nói “nhàn thời bất thiêu hương, cấp lai bão Phật cước” (lúc nhàn nhã chẳng buồn đốt hương, lúc nguy thì ôm chặt chân Phật, tụng kinh cầu nguyện không nghỉ). Đó là tinh thần cầu nguyện rất phổ biến trong hàng ngũ tín đồ phổ thông. Một phần tín đồ biết đề phòng nạn khổ nên thờ phụng và thường niệm danh hiệu bồ tát, bất kể lúc an hay khi nguy, để cầu được thường an lành. Qua sự cầu nguyện ta dễ dàng nhận ra mức độ của đức tin vào bồ tát. Hàng thường cầu nguyện để phòng bệnh khổ, là hàng tin tưởng vào năng lực tránh khổ hay diệt khổ của bồ tát, hơn là hàng cùng đường mới ôm chân bồ tát. Cũng tựa như người thường niệm Phật cầu sinh cõi Phật, tất nhiên tin vào Phật và cảnh giới của ngài hơn kẻ sắp chết cùng đường mới chịu xưng danh niệm Phật, do đó may lắm kẻ cùng đường được sinh hạ phẩm, nếu chúng ta biết rõ điều này, tất nhiên những kẻ cùng đường mới ôm chân bồ tát, may ra được cứu với trình độ hạ phẩm, tức không thể cứu viên mãn được, mà chỉ được phần nào giảm thiểu khổ ách.

Tóm lại ta có thể phân sự cầu nguyện bồ tát Quan Thế Âm của Phàm nhân có hai hạng:

Hạng thứ nhất vì sợ khổ, nên thờ cúng và cầu nguyện Bồ tát, hạng này biết phòng bệnh khổ, có tin tâm thuộc trung phẩm

Hạng thứ hai vì đang chịu khổ nên thờ cúng và cầu nguyện Bồ tát, hạng này chỉ biết chữa bệnh khổ hơn là phòng bệnh khổ, có tín tâm thuộc hạ phẩm.

So sánh hai hạng này, ta thấy rằng biết phòng bệnh vẫn cao hơn chỉ chữa bệnh. Thế nên hàng thứ nhất cao cấp hơn hàng thừ hai.

2. Loại cầu nguyện xuất thế gian:

Một khi nhận được sự khai thị Phật tri kiến, hành gỉa nhận biết “nhân sinh thị khổ”, bởi đặc tính của kiếp nhân sinh này vốn huyễn hóa vô thường, chúng sinh chấp cho là thật hữu, nên tạo tác mọi nghiệp tham sân si, kết quả, chỉ có nghiệp quả hiện hữu còn cái quả chúng sinh tạo tác mong cầu thì không bao giờ thật hiện hữu. Dụ như thấy vàng ngọc ra tay cướp đoạt về mình, chung cục chỉ có nghiệp cướp về với mình, còn vàng ngọc rốt cuộc vẫn vuột khỏi tầm tay. Thế nên hành gỉa nhận chân “cảm giác thì mất mà nghiệp thì còn”, vì vậy bất tất phải chạy theo cảm giác để tạo tác vọng nghiệp.

Do đó hành gỉa nhận chân chỉ có cứu pháp mới cứu ta và người được, song cứu pháp đó ai ai cũng có đủ, nếu phát tâm cứu tất chúng ta sẽ cứu được các chúng sinh khác từ người đến vật, song vì không bao giờ phát tâm cứu, nên tâm này bị chôn vùi dưới hàng đống thứ vị kỉ tham lam, oán giận, và mê muội, vì vậy phát tâm cứu là chuyện rất khó làm (nan hành), có phát nổi tâm cứu trong giây lát cũng phải nhờ đến động lực của lòng tham dục hay ngoại duyên, tức vì cầu cho bản thân điều khao khát nào đó mới chịu phát tâm cứu.

Hành gỉa biết rằng khi tâm ta là cứu pháp, tất tâm này không còn chút vị kỉ tham sân, mê muội, tức chẳng còn ngã chấp. Không ngã thì không chỗ thọ khổ. Không tham sân si thì không có khổ để thọ, nói như thế có nghĩa cái ngã vị kỉ năng thọ, cũng như các pháp sở hữu tham sân si sở thọ kia đều chẳng còn, năng sở tiêu ma, đó là pháp cứu chân chính.

Như vậy ngay khi hành gỉa niệm Bồ tát cầu cứu, tất cầu sự cứu vĩnh hằng chân chính, đó là cầu ngài gia trì cho ta phát được tâm cứu, một khi tâm cứu chân chính được phát, thì ngay lúc đó ta đã được cứu, qua hành động cứu chúng sinh, mà hết thẩy chúng sinh sẽ được ân triêm qua tâm cứu này của ta. Tâm cứu tất không thọ khổ, tâm cầu cứu hay tâm mê muội không biết khổ để cầu cứu mới luôn chịu khổ. Hành gỉa đào xới tham sân si, khai quật tâm cứu, một khi tâm cứu hiển lộ sẽ xóa tan mọi cấu nhiễm của tham sân si, nhờ vậy mà khổ tan biến.

Làm sao người cầu nguyện dứt trừ thực sự mọi khổ, khi tâm cứu của họ còn bị chôn vùi dưới lớp bê tông tham sân si kiên cố của bản ngã. Chỉ khi nào phàm phu thực sự nhận chân “tâm cứu” là bảo vật diệt khổ hữu hiệu duy nhất, khi ấy mới có cơ may dùng pháp niệm Bồ tát dùng niệm Phật, niệm bồ tát làm cuốc để phá vỡ lớp bê tông tham sân si kiên cố, cho tâm cứu hiển bầy, tâm cứu vừa hiện, ta và chúng sinh đều được cứu.

Một khi tâm cứu hiện hữu, hành gỉa trở thành một cánh tay, một con mắt của Bồ tát, nói khác hơn chính là hóa thân của Bồ tát. Chúng ta không nhận ra 32 ứng tùy hình, vô lượng hóa thân đều từ tâm cứu phát sinh đó ư?

“Ưng dĩ hà thân đắc độ gỉa tức hiện hà thân nhi vị thuyết pháp”.

Đã được khai thị Phật tri kiến, biết thế nào là pháp diệt khổ, nên hiểu rằng, niệm Phật cầu vãng sinh là hình thức tránh cảnh khổ Ta bà, niệm Bồ tát cứu khổ tức hình thức trừ khổ quả đang hiện tiền, nhưng các hình thức này vẫn chưa phải là bản hoài của chư Phật muốn khai thị, nói đúng hơn chưa phải là thật pháp nhất thừa “vừa tự cứu là đã tha cứu rồi”.

Tứ Y và Cứu pháp.

Như Lai thuyết pháp như cơn mưa, chúng sinh tùy theo căn cơ mà hiểu biết thọ nhận, thế nên khi Như Lai khai thị, phàm nhân hiểu theo tham dục của bản ngã, tức cái nào có lợi cho ngã thì tiếp nhận, nên nghe Bồ tát và Phật cứu khổ, tiếp dẫn chúng sinh, nên từ căn tính chúng sinh chấp trước vào tính chúng sinh của mình mà cầu được cứu khổ và tiếp dẫn theo thức tình, câu cú và y vào nhân (người phát nguyện cứu tức Phật và Bồ tát), nên không liễu nghĩa, tức không thành tựu được sự cứu vĩnh hằng liễu nghĩa. Trí gỉa y vào trí, nghĩa, và pháp cứu của Phật và Bồ tát, nên được liễu nghĩa tức chứng được cứu cánh diệt tận khổ cho ta và chúng sinh. Do đây chúng ta nhận chân thành tựu pháp cứu tức thành Phật, không thể lìa sự độ sinh tức cứu độ nhất thiết chúng sinh. Vì vậy phát bồ đề tâm chính là đã nhận được sự khai thị và đang tiến bước vào cảnh giới ngộ nhập. Phát bồ đề tâm cũng chính là phát tâm cứu, phát bồ đề tâm là giới định huệ vì diệt trừ tham sân si.

Cần lưu ý rằng, dù cầu nguyện theo thức tình hay trí đều có hiệu quả, tuy nhiên chúng sinh cầu theo thức tình, y cú, y nhân nên không liễu nghĩa vì vậy hôm nay cầu chuyện này, rồi mai lại cầu chuyện nọ, miên viễn không có lời cầu cuối cùng. Trí gỉa khởi trí, y pháp liễu nghĩa khởi cầu liền thành tựu hạnh vô cầu, chỉ cứu mà không cầu cứu, nên một lần nguyện cầu là muôn thuở vô cầu, nhờ vậy trở thành chỗ cầu nương vào của tha nhân, đó không phải là nhân địa tu hành của chư Phật và Bồ tát đó sao?

Tóm lại y pháp bất y nhân, y trí bất y thức, y nghĩa bất y cú, y liễu nghĩa bất y bất liễu nghĩa kinh là nhận được sự khai thị nhất thừa nên phát bồ đề tâm tu tập thẳng tiến đến sự ngộ nhập vào cảnh giới nhất thừa. Pháp của Như Lai được hiểu theo thức hoặc hiểu theo trí, theo trí là thật pháp, theo thức là quyền pháp.

Bồ đề tâm và cứu pháp

Chúng ta tuy được khai thị nhưng còn phải tu tập để ngộ nhập, nên cần đến sự gia trì của Phật và Bồ tát, nhung không sự gia trì nào mạnh mẽ và hữu hiệu hơn đưọc sự thể nhập tâm ta vào pháp cứu của quý ngài, vì thế kể từ khi quy y nơi ngài, con nguyện khởi trí y vào pháp liễu nghĩa của ngài mà khải phát tâm cứu. Cứu vì nguyện cứu để cứu ta và chúng sinh mà không bằng tham sân si. Đó là phát bồ đề tâm.

Tuy nhiên cần phải tu tập pháp cứu bất thối chuyển, bất thối chuyển đồng nghĩa với nhất tâm bất loạn, tức giới định huệ. Phàm nhân tu hạnh cứu luôn cần đến ngoại duyên (một hình thức phan duyên), tức thấy người làm thì ta làm theo, người nghỉ thì ta nghỉ, hoặc vì gia duyên hữu sự cần đến thiện pháp để cầu nguyện nên hành, nếu bình yên thì cất tâm cứu vào góc lãng quên. Tu hạnh cứu không thể lúc hành lúc không, mà cần phải hành bất kể ta trong hoàn cảnh nào, hành ngày này qua ngày nọ, cho đến cuối đời, nguyện đời sau không vong thất, tiếp tục sự cứu cho đến khi nào tâm ta với cứu pháp là một, bấy giờ tâm pháp bất thối chuyển, không cần dụng công cũng tự động quán sát thấy biết mọi nỗi khổ của chúng sinh để cứu độ. Bấy giờ bồ đề tâm thành tựu bồ đề quả.

C. Kết Luận

Tóm lại cứu pháp có hai, đó là quyền cứu pháp và thật cứu pháp, phàm nhân y thức cầu cứu nên tự chọn “quyền cứu pháp”, đó là pháp cứu không viên mãn, tạm thời. Trí gỉa y trí cầu cứu nên tự chọn “thật cứu pháp”. Phàm nhân thường y thức tự chọn quyền cứu pháp, song lại muốn được cứu viên mãn, quả thật là mê muội, họ nào hay bỏ thức y trí, bỏ cú y nghĩa, bỏ nhân y pháp, bỏ bất liễu nghĩa y liễu nghĩa tất sẽ được cứu viên mãn. Phật chỉ tịnh độ, nhưng chúng sinh phải niệm Phật, Phật không thể mang chúng sinh về cõi tịnh mà không cần chúng sinh phát tâm niệm Phật cầu cứu ra khỏi Ta bà. Chư Phật chỉ pháp cứu còn ta tự lựa chọn thứ quả cứu nào ta thích hợp, song le phàm nhân thích hợp với thức, cú, nhân, bất liễu nghĩa cho đến tham sân, trí gỉa thích hợp với trí, nghĩa, pháp, liễu nghĩa, cho đến giới định huệ. Do đó điều tiên quyết để trạch pháp, không phải là chọn theo pháp thích hợp với vọng thức, mà chính là chúng ta cần phải tôi luyện cho bản thân thích hợp với thật pháp liễu nghĩa, và đừng trung thành với truyền thống thức tình của bao đời để lại. Hãy học tập, giữ gìn và truyền thừa, truyền thống cần thiết nhất cho ta và tất cả cha mẹ trong bao đời, cũng như tất cả chúng sinh nói chung, đó là truyền thống phát bồ đề tâm.

Sự Khác Biệt Giữa Nguyện Và Nguyện Của Đức Phật A DI Đà

Trước hết chúng ta so sánh 2 nguyện 18 và 20.

Nguyện 18. Giả sử khi tôi thành Phật, chúng sinh ở mười phương chí tâm tin ưa muốn sinh về nước tôi nhẫn đến mười niệm, nếu không được sinh thì tôi chẳng lấy ngôi chánh giác.

Nguyện này nhấn mạnh đến chí tâm muốn sinh về cực lạc, thì chỉ cần đến 10 niệm cũng đủ vãng sinh.

Nguyện trên cho ta thấy điều quan trọng là hai chữ chí tâm (muốn sinh), và chỉ cần 10 niệm chí tâm là đủ vãng sinh. Chí tâm đó có nghĩa nhất tâm bất loạn như trong kinh Di đà thường nêu. Chí tâm đó lại phải là tâm kiên cố không thay đổi. Khi chúng ta quy y thường phải lập đi lập lại 3 lần, coi như nhất tâm không chuyển đổi mà chỉ là trong vòng tam niệm, chưa phải thập niệm. Liên tiếp 10 niệm chí tâm bất biến không phải là thói quen của chúng sinh, nếu không tập trước thì chỉ niệm trưóc niệm sau là đã thay đổi rồi. Nguyện này nói đến định tâm trong 10 niệm đủ để vãng sinh. Như định tâm trong ba niệm đủ để thành pháp quy y.

Nguyện 20. Giả sử khi tôi thành Phật, chúng sinh ở mười phương nghe danh hiệu của tôi, chuyên nhớ nước tôi, trồng những cội công đức, chí tâm hồi hướng muốn sinh về nước tôi mà chẳng được toại nguyện thì tôi chẳng lấy ngôi chánh giác.

Nguyện 20 này nhấn mạnh đến nghe danh hiệu A di đà rồi thường tưởng nhớ đến cực lạc thế giới mà trồng cội công đức, một lòng một dạ hồi hướng sinh về cực lạc, sẽ được như nguyện.

Nghe đến hồng danh Phật tức chính báo, tưởng nhớ đến cảnh giới cực lạc tức y báo, do ngưỡng mộ y chính nhị báo của Phật nên trồng cội công đức, hàm nghĩa y chính cũng tương ưng với Phật. Lại một lòng một dạ hồi hướng cầu sinh tức nhất tâm vô nhị niệm, do đó mà chắc chắn được như nguyện vãng sinh. Điều này không có gì đáng nghi. Nguyện này nói về sự người tu "thực hành y chính của đức Phật và cõi nước của ngài", do mộ y chính mà trồng thiện căn, bao nhiêu thiện căn đều hồi hướng cho vãng sinh.

Tác Pháp Thỉnh Giảng Pháp Hoa Kinh

Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

Chí tâm kính lễ Thượng Phổ Hạ Quang Hòa Thượng Pháp Sư.

Qua 02 bài giảng "Chuyện cổ tích Hiện Bảo Tháp" và bài "Phân Biệt Công Đức Yếu Lược" từ trên Hòa Thượng Pháp Sư đã pháp thí, để Đại chúng chúng con thật hiểu thật pháp, để Đại chúng chúng con thật hiểu và thấy Hội Pháp Hoa luôn hiện hữu.

Con xin đê đầu đảnh lễ Thượng Phổ Hạ Quang Hòa Thượng Pháp Sư tam bái.

Nương theo hạnh Phổ Hiền Bồ Tát và Đại trí Đại Thánh Tăng Xá Lợi Phất, con chí thành cung thỉnh Thượng Phổ Hạ Quang Hòa Thượng Pháp Sư từ bi giảng dạy Đại Thừa Diệu Pháp Liên Hoa KInh giáo Bồ Tát Pháp Phật Sơ Hộ Niệm Yếu Lược.

Vi khai thị Phật tri kiến cho Đại chúng chúng con, con thành tâm cung thỉnh Thượng Phổ Hạ Quang Hòa Thượng Pháp Sư từ bi giảng dạy Đại Thừa Diệu Pháp Liên Hoa KInh giáo Bồ Tát Pháp Phật Sơ Hộ Niêm Yếu Lược.

Vì cùng Đại chúng chúng con cùng tạo thắng duyên Nhất thừa pháp vì lợi lạc chúng sanh mà thể nhập tri kiến Phật, con đê đầu cung thỉnh Thượng Phổ Hạ Quang Hòa Thượng Pháp Sư từ bi giảng dạy Đại Thừa Diệu Pháp Liên Hoa KInh giáo Bồ Tát Pháp Phật Sơ Hộ Niệm Yếu Lược.

Nam mô Đa Bảo Như Lai

Nam mô Đại Trí Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát

Nam mô Đại Hạnh Phổ Hiền Bồ Tát

Nam mô Hoan Hỷ Tạng Bồ Tát

Đáp từ

Đạo hữu Minh Trung đúng pháp thỉnh ba lần, thực sự không thể từ chối. Thế nhưng vì đây là nan tín chi pháp không dễ gì hiểu được bằng thức. Một khi hiểu bằng thức lực công đức của kinh pháp vẫn không khởi tác dụng.

Thói thường ai cũng nói "hiểu nhưng vẫn khó hành", đó là chưa thật hiểu vì vẫn qua phân biệt của vọng thức. Nếu thực hiểu thì sự hiểu thực ấy là trí, trí này sẽ phát sinh đại hùng đại lực, đại từ bi, và từ đó sản sinh công đức độ sinh gọi là Phổ môn. Khi đó gã cùng tử mà xưa nay chỉ lấy việc cầu xin cơm áo làm đời sống sẽ lập tức trở thành trưởng giả lấy ban bố cứu giúp làm nhật thường sinh hoạt. Vậy mới là thật trí thanh tịnh công đức. Thí dụ như một người ăn mày mỗi ngày bỏ ra 15 tiếng đi xin, nay được người đưa vào xí nghiệp công tác, người ăn mày nói cho tôi thời gian tập bỏ bớt thời gian ăn xin mỗi ngày cho đến khi bỏ hẳn, mới thực sự bỏ ăn mày thành công nhân được. Thực là coỏng nặng. Trên thực tế ăn mày sẽ lập tức thành công nhân, hoàn toàn thay đổi tư duy và sinh hoạt. Sở dĩ phải tập tành thiện pháp cũng do nơi quá bận buộc với cuộc sống đầy triền phược.

Chúng sinh quen theo vọng thức ngã chấp nên tham dục dễ làm và không cần tập, còn công đức thì lười cả tập nói gì đến hành. Tôi bao năm qua hành đạo khi với nhóm này, lúc với nhóm kia, nhưng nhóm nào thì nhóm, toàn bộ cũng đều chỉ tạm bợ qua tháng ngày. Giờ tóc bạc sức yếu nhìn quanh mình chợt nhận ra bấy lâu nay ta mãi là người lữ hành cô đơn, vẫn thường độc hành, thường độc bộ. Người vui thì người theo, chán rồi thì mất dạng, lý tưởng thì "trả lại cho sư".

Thiên hạ lì lợm đeo theo vọng nghiệp không xả, cho dù phải hứng chịu muôn vàn phiền não, nhưng với tịnh nghiệp thì hững hờ và dễ nhàm chán. Tôi bao năm lì lợm với chân lý, làm bạn với lý tưởng thực là điều không dễ làm, song chính nhờ nỗi lì này mà nhận ra chính pháp, mà nào đâu phải do nơi tích lũy kiến thức của người làm của mình.

Trước đây thượng tọa trụ trì chùa VH thỉnh tôi giảng kinh Pháp hoa, tôi nói "giảng kinh này phải mất thời gian vô cùng, vì chỉ giảng vào cuối tuần, mà kinh có tới 28 phẩm. Hơn nữa nếu giảng đúng thật nghĩa của kinh chỉ e thiên hạ không kham nổi lâu dài, và rồi sẽ âm thầm biến mất".

Nay có một đạo hữu trong group cũng thỉnh tôi giảng, rồi đến anh Minh Trung thưa thỉnh.

Như những gì tôi đã trình bày, mọi điều hiểu biết về Phật pháp nói chung, kinh Pháp hoa nói riêng của tôi đều phát sinh từ đức tin vào phát bồ đề tâm hành bồ tát đạo, mà không hề học lại của ai. Đức tin thúc đẩy sự phát tâm hành bồ tát đạo đó mới là chính tin và đức tin chân thật, nếu đức tin không đủ lực để làm các việc đó thì không được coi là chính tín hay thật tín.

Quả thực "Phật pháp đại hải, tín vi năng nhập, trí vi năng độ" biển cả Phật pháp chỉ có tin mới vào được và trí mới qua nổi. Lá cờ năm mầu của Phật giáo biểu trưng cho ngũ lực mà tín lực đứng đầu, cũng cho thấy sức mạnh của niềm tin vô cùng quan trọng. Nếu không đủ tín lực tôi không thể phát bồ đề tâm hành bồ tát đạo bấy lâu nay, nếu đức tin không vững có lẽ tôi cũng bỏ cuộc như mọi người quanh tôi xưa nay. Trí và tín là một, chính tín sẽ sinh chính trí, chính trí cũng sẽ sinh chính tín.

Lâu nay tôi kêu gọi phát tâm hành đạo và lấy bản thân ra làm gương, không ngoài mục đích giúp mọi người khởi chính tín, phát chính trí, đó là cách khiến mọi người nhận ra thật đạo, mà không cần đến văn tự kinh quyển của vọng thức. Tạm cho rằng con đường tôi dẫn mọi người đi là lối giảng kinh thật đại thừa mà không dùng đến kinh văn, chỉ cần chí nguyện kiên cố không lìa bỏ hạnh nguyện này, càng đi càng thấy quanh mình là thật đạo. Mỗi bước đi trên con đường bồ tát đạo đều là sự trì tụng kinh điển không cho diệt mất, thì sẽ nhận ra chính pháp hiển bày trong mọi nỗi khổ và niềm vui được cứu khổ, mà không đơn thuần chỉ là sự từ thiện theo vọng thức phân biệt. Như vậy tùy cùng hành nhưng người thấy thật pháp, kẻ thấy quyền pháp bất đồng là do có chính tín hay không.

Vẫn biết bồ tát đạo là nan hành, thật đại thừa là pháp nan tín, nên tôi vẫn mãi là kẻ lữ hành cô đơn, vì vậy đôi khi muốn giảng nhưng rồi lại thôi, vì nói phải có người hỏi và biết nghe thì không làm mất lời và giá trị của pháp, nếu cứ nói bừa cho bất kể ai thì chỉ mỏi miệng tốn lời vô ích.

Tóm lại giảng theo lối quyền pháp cho hợp với vọng thức, hay giảng thật pháp để khai mở chân trí. Nếu giảng theo quyền pháp thì dùng kinh văn, gói trọn trong 7 quyển, 28 phẩm, khai mở quyền trí, gạt Phật tri kiến ra bên lề như thói thường xưa nay vẫn học tập kinh Pháp hoa. Nếu giảng thật pháp thì chung cục phải dùng đến thật kinh, kinh ấy khg thuộc văn cú, vọng thức có giới hạn trong số quyển hay số phẩm, mà là thật nghĩa tức tinh thần độ sinh nhiếp hết ba đời mười phương khônh cùng tận của các bậc giải thoát vô thượng, theo tinh thần "nên hiện thân nào để độ thì hiện thân ấy độ". Nơi nào có hóa thân độ sinh, hay có khổ và pháp cứu khổ của Phổ môn đều là kinh Pháp hoa sống (hoạt kinh và hoạt bồ tát). Nếu khi hành pháp cứu khổ cứu nạn chúng sinh mà nhận ra Phổ môn đang hiển bày thì thấy ta đang trong hội Pháp hoa hằng hiện hữu.

Tôi nhận xét thấy rằng tất cả những người đồng hành với tôi, luôn cho rằng việc hành đạo bố thí phóng sinh cứu khổ với sự học hỏi kinh luận là 2 vấn đề khác biệt hoàn toàn, đó là nhận xét theo vọng thức của họ, nếu nhận xét theo trí họ sẽ nhận ra hành bồ tát đạo chính là trì tụng "chân kinh" bằng cả ba nghiệp, ý quán chúng sinh khổ để cứu, khẩu khuyến mọi người phát tâm, thân hành sự cứu giúp muôn loài, kinh nào cũng không ngoài nghĩa này, Phật nào cũng lấy đó làm Phật sự, và chỉ dậy cho tăng chúng coi đây là sinh hoạt "thống lý đại chúng". Ngẫm xem đó không phải là Phổ môn thị hiện đó sao? Khác hẳn với Phổ môn được tụng bằng văn tự. Người tụng Phổ môn thị hiện để cứu khổ tha nhân, người tụng Phổ môn văn tự để mong được cứu, suy ra đủ thấy đâu là công đức và đâu là không công đức.

Điều đáng tiếc là do luôn bị thức chi phối nên không nhận ra mình đang ở trong thật pháp, lại chỉ muốn học thật pháp trong vọng thức, ô hô! quả là cưỡi trâu lại đi tìm trâu, vì vậy tôi luôn đắn đo, giảng thật pháp ư? thì vẫn đã giảng, đang giảng và sẽ tiếp tục giảng, hồi nào đến giờ vẫn giảng, nhưng phần đông chỉ chấp vào văn cú, nên khi nào tôi giải nói về câu cú trong Pháp hoa khi ấy mới là giảng kinh Pháp hoa

Đôi khi vọng thức cũng nổi lên trong tôi bằng một nỗi bất an cùng cực, sống không có đồng hành cũng không sao vẫn an vui, nhưng chết mà mất dấu hoàn toàn, không có người kế tiếp thì thật bàng hoàng bất an. Nhớ lời ôn Trí Thủ nói với tôi rằng "người tu hành sợ nhất một điều, đó là sợ mình sợ". Cuộc đời huyễn hóa giả tạm có gì để sợ, thế nên người tu mà sợ thì điều này đáng sợ thật. Nhưng điều tôi sợ nó có giá trị đáng sợ cực kì cao, nên đừng nghĩ tới thì thôi, một khi nghĩ tới cứ vẫn sợ, dù cũng có chút hổ thẹn khi nghĩ tới lời nói năm xưa của hòa thượng viện trưởng.

Lời cuối nhắn đến những ai muốn học thật đại thừa, hãy luôn quan sát mọi hoàn cảnh, mọi nhân duyên quanh mình để thấy pháp thanh tịnh trong ấy, mà pháp sư không ai khác hơn lại chính là những kẻ bị xem thường như người nghèo khổ, tật nguyền, con chim con cá thảy đều cho ta nhiều bài pháp không có trong sách vở, thế mới biết trong mọi thứ đều có chính pháp, mà không chỉ riêng có trong quyển sách gọi là kinh, đó mới thực sự là thật pháp vậy.

Cuộc đời là quyển kinh sống mà tôi thường mang bên mình để trì tụng hằng bao năm qua. Trước kia tôi phát nguyện hễ thấy bất kể kinh nào cũng đọc tụng, ngay đến những bộ kinh không người tụng như Duy ma, Đàn kinh, Lăng nghiêm, Hoa nghiêm... tôi đều tụng để kết nhân duyên với kinh điển, tôi quan niệm thấy kinh mà không tụng là nghiệp chướng sâu dầy, ma nghiệp gì ngăn che mà kinh ngay trước mặt vẫn không thể đọc tụng. Sau này càng hành bồ tát đạo càng nhận ra lời đức Phật dậy "nhất thiết pháp giai thị Phật pháp", pháp nào cũng là Phật pháp, kinh điển với tôi không chỉ còn có trong các trang sách nữa mà nó chính là cuộc sống, thứ gì cũng là Phật pháp, nên tất cả đều là pháp sư cho ta bài pháp, kẻ ngu cũng là thầy dậy khôn cho ta, sự đau khổ bất hạnh của chúng sinh dậy ta biết phát tâm từ bi, chỉ vùi mình trong văn tự kinh sách không thực sự dậy mình điều gì ngoài việc chỉ giỏi nói mà không biết làm.

Tóm lại có 2 cách học.

Cách thứ nhất theo lối cổ điển, học từ chương 28 phẩm kinh Pháp hoa, lối này giới hạn nghĩa kinh trong vòng quyền pháp, nên nghĩa kinh không còn là bảo sở mà chỉ là hóa thành.

Cách thứ 2 học thật đại thừa bằng Pháp hoa chân kinh. Chân kinh không phải giấy mực mà là toàn thể pháp giới bao la, hành giả phải nhập chân kinh bằng tinh thần "đương nguyện chúng sinh", chúng ta cần nhớ rằng không một vị Phật hay bồ tát nào bỏ qua tinh thần đó khi đến với thế giới triền phược này. Bằng đương nguyện chúng sinh thế giới Ta bà trở thành đạo tràng Phổ môn của mọi vị Phật và bồ tát, và như thế thế giới này sẽ thực sự là cảnh giới "Phổ môn thị hiện" của hội Pháp hoa.

Hãy theo căn tính mà chọn kinh để học.

Cầu chư Phật gia hộ tất cả.

PVVT

Báo Ân 26.3.2021

Thế Giới Cực Lạc Ăn Mạnh Hay Ăn Chay?

Cực Lạc nói riêng và Phật độ nói chung đều có cùng đặc tính sau:

Thọ dụng hương mà không ăn như chúng sinh ở Ta Bà. Trong kinh Duy Ma Cật nói về Phật quốc Chúng hương của đức Phật Hương Tích (phẩm thứ 10), Duy Ma hóa hiện Bồ tát đi xin hương phạn ở cõi này cho đại chúng thọ thực. Do Phật quốc này lấy hương làm chính nên sự thọ thực cũng vẫn là thọ hương. Hơn nữa nơi các Phật quốc tất cả đều do tâm tạo, mà không có một sắc thân nào là thật sắc thân, nên không có ăn uống và xào nấu vật thể sắc pháp. Hương cũng như các trần khác ở cõi Phật đều thể hiện cho Phật pháp, như sắc và thanh ở thế giới Cực lạc, có nghĩa lục trần đều là pháp, tiếp xúc với lục trần sinh tâm niệm Phật, niệm pháp và niệm tăng. Nói cách khác thì hễ thấy lục trần chính là Phật pháp thì đó là niệm của Phật hay niệm Phật. Sự thấy đó đạt đến trình độ viên mãn và thường hằng tức bất động thì là “niệm Phật” hay chính là Phật; nếu chưa được thường hằng bất động còn phải dụng công thì đó là “niệm của tăng”, hay chính là tăng; nếu thường tiếp xúc lục trần mà giác ngộ thật tướng hay thanh tịnh thì đó là “niệm pháp” hay là chính pháp.

Chúng sinh trái lại bị lục trần mê nhiễm lục căn khiến u mê, ngộ nhận và bất tịnh, nên trần là chỗ chướng ngại, gây phiền não cho chúng sinh, song là chỗ giải thoát, thành bồ đề của chư Phật. Lục trần tức phiền não của chúng sinh, nhưng là bồ đề của chư Phật, vì thế kinh thường nói “phiền não tức bồ đề”. Chúng sinh thấy sắc sinh tâm thèm ăn hay ghét, ngửi hương cũng vậy và các trần khác cũng đều như thế. Chư Phật biết rõ các trần đều không, nên bình đẳng bất động với sáu trần, tu tập để đạt đến địa vị này gọi là hành thâm bát nhã ba la mật đa, càng tiến sâu vào cảnh giới bình đẳng bất động càng là hành thâm bát nhã. Và “hành thâm” không gì khác hơn chuyển sáu trần phiền não đầy thương ghét thành sáu trần thanh tịnh bất động “bình đẳng không thương ghét”, tức đó là niệm của Phật hay còn gọi Phật tri kiến; thật tính thanh tịnh của sáu trần là chính pháp; tu tập như vậy gọi là Thánh hiền tăng.

Thế giới Cực lạc là báo độ cho những người có phúc báo thanh tịnh, nên súc sinh không thể sinh về đây, thậm chí những người có nghiệp nợ ăn thịt lẫn nhau với súc sinh cũng không thể sinh về, mà phải dứt trả cho sạch mối nợ nần này. Vì nếu như thế giới Cực lạc còn súc sinh và người ăn súc sinh thì nghiệp ăn lẫn nhau đó xuất hiện ngay nơi Tịnh độ, và Tịnh độ sẽ trở thành bất tịnh độ, bởi còn các nghiệp của tam ác đạo lưu chuyển và hiện hành ngay tại cõi Phật này. Do cõi Phật hoàn toàn chấm dứt và không có các ác nghiệp này hiện hành, nên kinh nhấn mạnh “bỉ Phật quốc độ vô tam ác đạo” thậm chí đến chữ tam ác đạo còn không nghe thấy hà huống là có thật (thượng vô ác đạo chi danh, hà huống hữu thật), loài chim ở Cực lạc đều do Phật biến hoá mà không phải do nơi tội báo mà sinh làm súc sinh.

Khác với Thượng đế tạo vật cho chúng sinh ăn, chư Phật tạo vật cho chúng sinh giải thoát, vì vậy mọi cõi Phật đều thật không có súc sinh, hay nói cho chính xác là không có chúng sinh, cõi Phật chỉ có Thánh chúng, và tất cả Thánh chúng đều “vô thân” tức không có thân nhất định, mà có thể hiện ra mọi thân theo ý muốn, gọi là “ý sinh thân”. Mọi thân ở đây bao hàm nhất thiết thân tướng từ thiên cho đến địa ngục nhân. Đã không có súc sinh hay chúng sinh tất không còn chuyện ăn lẫn nhau gọi là ăn mặn, nên đến chữ ăn chay cũng chẳng còn. Vì vậy cho dù thế giới Cực lạc có sự ăn uống như thế giới Ta Bà đi nữa, tất cũng không có chút thiểu nhân duyên nào cho việc ăn mặn. Huống hồ chỉ thọ dụng hương theo nghĩa pháp hỷ sung mãn.

Chúng sinh ở Cực lạc có lén ăn mặn không?

Chúng sinh nơi các Phật độ đối trước sáu trần thường sinh tâm niệm Phật, niệm pháp, niệm tăng, mà không hề khởi tâm tắng ái như chúng sinh cõi Ta bà, điều này chứng minh họ đều là bậc “hiền thánh tăng” tức thanh tịnh chúng. Như thế có nghĩa các “hiền thánh tăng” này đối với các sắc của những chúng sinh khác đều khởi tâm thanh tịnh bình đẳng bất động, niệm Phật, niệm pháp và niệm tăng, nên không nghĩ tưởng tới ăn thịt hưởng thụ xương máu của nhau.

Nếu vẫn còn tư tưởng thèm thịt, tất các chúng sinh này khi vãng sinh với dư nghiệp trên ắt như người tù đói khổ ăn cả thằn lằn dán bọ, thì những người vãng sinh này không tìm ra các loài đó trên cõi Phật, ngoài các loài chim như Ca lăng tần gìa mà đức Phật biến hóa ra, và họ cũng sẽ quên niệm Phật, niệm pháp, niệm tăng khi nghe các loài chim này hót, và chỉ nghĩ đến việc trộm chim ăn lén.

Các loài chim này có giọng hót vi diệu, không phải ở chỗ du dương thánh thót, âm điệu dễ nghe, mà vi diệu ở chỗ khiến người nghe quên hết tắng ái, hay dở, êm tai hay nghịch nhĩ, trong tâm họ chỉ thấy có niệm Phật, niệm pháp, niệm tăng. Âm thanh này giúp người nghe “hành thâm bát nhã ba la mật đa” nhận rõ “thanh không những bất dị không, mà thanh còn tức thị không”. Nên chẳng có chúng sinh nào khởi cái “tâm còn dư nghiệp” thèm lén ăn chim này. Mọi thức ăn đều là “pháp không thực”, no nê là pháp hỷ sung mãn. Do vậy kết luận “Phật tạo vật để giúp chúng sinh giải thoát, mà để chúng sinh ăn”. Hơn nữa cảnh giới Cực lạc do thân tâm thanh tịnh nên có tha tâm thông vì thế nơi cảnh giới này tuyệt đối không còn chữ lén.

Vì những lý do trên nên cõi Phật không có chúng sinh nghiệp, những chúng sinh nào nghiệp Ta bà còn nặng tức vẫn đeo mang thân nghiệp, một thứ thân chấp ngũ uẩn là ngã, duy trì bằng sáu căn, tồn tại nhờ sáu trần, nên nặng nợ nghiệp quả, vì vậy không ra khỏi cảnh giới luân hồi, nên cổ đức mới dậy “ái bất trọng bất sinh Ta Bà”. Nhờ niệm Phật để xa lìa niệm ái mới có thể dứt ái vãng sinh, do đó cổ đức lại dậy “niệm bất nhất bất sinh Tịnh độ”.

Còn chư Phật và Bồ tát thì sao?

Tất nhiên như ta đã biết ở trên, chư Phật và chư đại Bồ tát đều “vô thân” và tuỳ theo căn cơ phúc báo mà mỗi chúng sinh mỗi thấy khác. Khi chư Phật thị hiện nơi thế gian “giả chư tham dục, nhi nhập sinh tử”, thị hiện các chúng sinh tướng, cũng sinh lão bệnh tử, cũng ăn uống ngủ nghỉ như mọi chúng sinh, song kì thật chư Phật chưa từng đến đi, sinh tử; sự thị hiện theo thuật ngữ của ngài Duy Ma Cật thì do “chúng sinh bệnh nên ta bệnh”. Vì hoàn cảnh ban đầu của hàng sơ cơ, nên chư Phật cho ăn ba thứ “tịnh nhục”, cho đến khi đã hiểu nhiều về chính pháp, bấy giờ đức Thế Tôn tuyệt đối cấm ăn thịt chúng sinh. Riêng về phần Thế Tôn, ta có thể lý giải theo quan điểm của đại thừa về sự ăn tịnh nhục của ngài khi đi khất thực. Thứ nhất ngài chỉ hiện tướng ăn cho mọi người cùng thấy nhưng kì thật ngài không dùng những thứ trên, mà thọ dụng hương từ những thức ăn của chư thiên cúng dường, và chư thiên che mắt những người xung quanh ngài. Thứ hai những chúng sinh có duyên với ngài đều được độ, như chính bản thân ngài đã từng dùng thịt xương của chính mình hiến cho các đạo sư tu tập, lấy đó làm tăng thượng duyên với chính pháp và đạo sư.

Đức Bổn sư đã vậy tất muời phương chư Phật cũng đều như vậy. Chư Phật “vô thân”, và rõ biết chúng sinh cũng “vô thân”, chư Phật không có thân cần đến sự nuôi dưỡng của vật chất, nên chư Phật trên cõi Thật báo độ không có sự ăn uống như chúng sinh, nên thậm chí chay còn không hà huống mặn.

Ai sẽ là người vãng sinh?

Ta lại biết niệm Phật, niệm pháp và niệm tăng có hai cách niệm đó là niệm tính và niệm tướng.

Niệm tính tức niệm sáu trần bằng niệm Phật, niệm pháp, niệm tăng như “Thánh hiền tăng” ở Tịnh độ thường niệm, thấy thật tính của sáu trần là thật tính của pháp; thật tính của pháp là thật tính của Phật, niệm như vậy đồng với niệm bất nhị, là niệm của Phật, niệm “niệm của Phật” chính là niệm Phật tính.

Niệm tướng tức dựa vào hình tướng của Phật và tướng của ngôn từ qua danh xưng của Phật, để kết duyên thân và gần Phật, nhờ vậy sinh về cõi Phật. Chúng ta dựa vào nguyên tắc này cứu độ súc sinh, khiến chúng dựa vào nhân duyên Phật pháp qua trung gian hành pháp của ta, mà khôi phục thân người, tức sinh về cõi người. Chỉ có cách đó là dễ giúp nhất cho những chúng sinh trót đánh mất thân người, trở về với cõi nhân, thoát khỏi cảnh “một phen mất thân người muôn kiếp khó trở lại” (nhất thất nhân thân, vạn kiếp nan hồi). Chúng ta ca ngợi đức Phật Di Đà từ bi cứu những chúng sinh thời nan độ, vì sao không học cách “ngài độ chúng ta”, để phù trợ ngài cứu giúp những chúng sinh còn bi đát, khó độ hơn chúng ta bao lần. Và nhờ vào công đức hành theo hạnh nguyện của ngài cứu hộ chúng sinh làm tăng thượng duyên cho ta với ngài, đó là cách hồi hướng vãng sinh Tịnh độ, dùng cả thân niệm Phật lẫn tâm niệm Phật, khiến ta và chúng sinh cùng lợi lạc, thể hiện nguyện lực cứu độ chúng sinh vi diệu của đức Phật A Di Đà nói riêng và chư Phật nói chung. Đây cũng là sự chứng minh nguyện độ sinh là chân thật không mơ hồ, là điều mà không chỉ nhân loại thậm chí cho tới muôn loài đều cần đến, và đều được hưởng bình đẳng như nhau.

Pháp môn Tịnh độ cũng có cả hai pháp niệm tính như “thật tướng niệm Phật” và niệm tướng như “xưng danh niệm Phật”, đa số các tông khác đều là “thật tướng niệm Phật”. “Thật tướng niệm Phật” được cho là quá khó so với căn cơ của chúng sinh thời mạt pháp, vì vậy chư Tổ ban sơ của Tịnh độ như các ngài Đạo Xước, Thiện Đạo và Nguyên Không gọi “thật tướng niệm Phật” là “Thánh đạo môn”, còn “xưng danh niệm Phật” là “Tịnh độ môn”. Sau này người tu Tịnh độ quen với “xưng danh niệm Phật” nên chỉ biết công phu niệm Phật là “xưng danh niệm Phật”, mà không biết còn có “thật tướng niệm Phật”, nên hễ ai không niệm hồng danh là không hề niệm Phật, không niệm Phật tất không vãng sinh, đây loại là tư tưởng ngộ nhận. Song ta đã biết chẳng có pháp môn hay tông phái nào mà không niệm Phật, kể cả Thiền hay Mật, và cũng chẳng có cảnh giới nào mà các vị Thánh tăng của các tông phái sinh về mà không phải là Phật quốc độ tức Tịnh độ. Thế nên mới biết vãng sinh có vô lượng ngả, niệm Phật có vô lượng cách, và như phẩm Dược Vương kinh Pháp Hoa đã dậy, chỉ cần thực hành kinh Pháp Hoa cũng được vãng sinh. Chúng ta có thể kết luận theo kinh điển đại thừa “ai tu tập đúng với chính pháp đều vãng sinh”. Đó cũng chính là nguyên tắc “Phương tiện hữu đa môn, cứu cánh quy nhất lộ”.

Xưng danh niệm và Thật tướng niệm.

Thời mạt pháp “xưng danh niệm Phật” để sinh Cực Lạc, sinh rồi tất không còn xưng danh nữa mà tu niệm “thật tướng niệm Phật” để thành đạo, nhập vào cảnh tịnh độ thù thắng Thường tịch quang. Và như vậy trước sau cũng dùng dùng đến “Thánh đạo môn Thật tướng niệm Phật”. Ta có thể kết luận “xưng danh niệm Phật” là bước đầu để được khai thị, và “thật tướng niệm Phật” là bước kế tiếp để hoàn thành sự ngộ nhập. Nếu hành gỉa “xưng danh niệm Phật” đến mức không nhị niệm, tất có thể cánh tiến nhất bộ niệm Phật thật tướng, mà không cần phải đợi vãng sinh rồi mới tu niệm Phật thật tướng. Ví như đứa trẻ học cấp 3 thông hiểu hết trình độ của cấp 3, tất có thể tìm hiểu cấp 4 mà không cần phải chờ lên cấp 4 mới học tập bài vở cấp 4. Đứa trẻ này có thể nhẩy vọt lên cấp 5. Cũng vậy người xưng danh lại quán được thật tướng, thấy ngũ uẩn giai không, lục căn, lục trần bổn vô, tất vượt qua các độ mà đến thẳng cảnh giới Thật báo trang nghiêm. Tu hành như vậy được Liên tông Lục tổ Vĩnh Minh Diên Thọ gọi là “Thiền Tịnh song tu”, hay “tự Phật, tha Phật” đều niệm. Kì thật đây không chỉ là “Thiền tịnh song tu” mà cũng là “Thai tịnh song tu” …..

Ngưỡng nguyện chư Phật ba đời mười phương từ bi chứng giám và gia hộ cho tất cả chúng sinh đều hồi quy tịnh độ.