Luận Hiển Dương Thánh Giáo Trọn Bộ 2 tập

PHỤ LỤC

HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO LUẬN TỤNG

顯揚聖教論頌

Thiện Thệ khéo thuyết ba thân mầu Vô úy, vô lưu chứng giáo pháp Thượng thừa chân thật Mâu Ni tử Nay con chí thành xin tán lễ Cúi đầu kính lạy Đại từ tôn Sẽ nối chủng trí đấng Pháp vương Không dựa thế gian làm quy thú Bậc tuyên thuyết Du-già sư địa.

Xưa con Vô Trước từ Thầy nghe Nay tổng hợp yếu nghĩa các địa Hiển dương thánh giáo đấng Từ bi Văn gọn, nghĩa tròn mà dễ hiểu:

Nhiếp sự, Tịnh nghĩa, Thành thiện xảo

Vô thường, Khổ, Không và Vô tánh Hiện quán, Du-già, Bất tư nghị Nhiếp thắng quyết trạch: mười một phẩm.

善逝善說妙三身 無畏無流證教法 上乘真實牟尼子 我今至誠先讚禮 稽首次敬大慈尊

將紹種智法王位 無依世間所歸趣 宣說瑜伽師地者 昔我無著從彼聞 今當錯綜地中要 顯揚聖教慈悲故 文約義周而易曉

攝事淨義成善巧 無常苦空與無性 現觀瑜伽不思議 攝勝決擇十一品 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 Phẩm Một: NHIẾP SỰ

攝事品第一 煩惱業生性 雜染相應知 諸諦有六種 依止八與二 1. Nhất thiết, giới, tạp nhiễm Đế, y chỉ, giác phần Bổ-đặc-già-la, quả Các công đức: chín sự. 4. Giác phần có rất nhiều

Trước hết ba mươi bảy Trí và giải thoát môn Hành, tích và chỉ quán.

一切界雜染 諦依止覺分 補特伽羅果

諸功德九事 覺分有眾多 最初三十七 智與解脫門 行跡及止觀 2. Tâm, tâm sở hữu, sắc Bất tương ưng, vô vi.

Giới: Dục, Sắc, Vô sắc Và tam thiên thế giới.

5. Cư xứ và sở y Phát tâm và bi mẫn Các hành, thông đạt tánh

Địa, ba-la-mật-đa. 心心所有色 不相應無為

界謂欲色等 及與三千界 居處及所依 發心與悲愍 諸行通達性 地波羅蜜多 3. Phiền não, nghiệp, sinh tánh

Tướng tạp nhiễm nên biết. Các đế có sáu loại Y chỉ tám và hai.

6. Bồ-tát hành, nhiếp sự Và đà-la-ni môn Các tam-ma-địa môn Những vô lượng tác ý. LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 菩薩行攝事 及彼陀羅尼

三摩地等門 諸無量作意 軟根等七種 在俗及出家 聲聞乘等三

可救不可救 7. Tướng tác ý chân như

Tín giải bất tư nghị A-thế-da rộng lớn Nên biết các tự số. 10. Có chín: nhập phương tiện

Sinh sai biệt có hai Do các giới sai biệt

Nên biết mười ba bậc.

真如作意相 信解不思議 廣大阿世耶 應知諸自數

入方便等九 生差別故二 復由諸界別 應知十三種 8. Tùy tín hành, bảy hạng Còn tám bậc nên biết Cực thất phản vân vân Thối pháp đẳng có sáu.

11. Quả đoạn có năm thứ Biến tri và thanh tịnh

Tịnh, quả, giới, bồ-đề Vô học, do tự số.

隨信行等七

復八種應知 及極七反等 退法等有六 果斷有五種 遍知及清淨 淨果界菩提 無學由自數 9. Nhuyến căn đẳng bảy hạng Tại tục và xuất gia Có ba: Thanh văn thừa Khả cứu, bất khả cứu. 12. Đoạn nhiều nhân nên đoạn Từ đâu thiết lập đoạn Do tác ý, y, tu Được đoạn theo thứ tự. LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 斷多因故斷

建立斷所從 由作意依修 及得斷次第

諸相好清淨 及諸力無畏 不護與念住

永斷諸習氣 13. Đoạn sai biệt nên biết Đoạn hành tướng lợi ích

Cả hai như được nói Đều nên biết nhiều thứ. 16. Không quên mất diệu pháp

Và Như lai đại bi Phật bất cộng đức pháp

Nhất thiết chủng diệu trí.

斷差別應知 及斷相利益 如是如所說 復應知多種

無忘失妙法 及如來大悲 佛不共德法 一切種妙智 14. Vô lượng, các giải thoát Thắng xứ và biến xứ Vô tránh, diệu nguyện trí Vô ngại giải, thần thông.‌

17. Nên biết chín sự trên Đầu là hai sở y Tiếp hai, sau sáu chủng:

Nhiếp tạp nhiễm, thanh tịnh.

無量諸解脫

勝處與遍處 無諍妙願智 無礙解神通 當知前九事 初為二所依 次二後六種 攝雜染清淨 15. Các tướng hảo, thanh tịnh Và các lực, vô úy Bất hộ và niệm trú Vĩnh đoạn các tập khí.

18. Là nhiễm y sai biệt Là thanh tịnh sở duyên Vì tâm chẳng lưu tán Nên chánh tu phương tiện. LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 染依差別故

清淨所緣故 心不流散故 正修方便故

句迷惑戲論 住真實淨妙 寂靜性道理

假施設現觀 19. Là phần vị sai biệt Ngôn thuyết đẳng các nhân

Quả là các công đức Số, thứ tự chỉ vậy. (2) Phương sở, vị, phân biệt

Tác, chấp trì, tăng, giảm Ám, ngữ, sở giác, thượng

Viễn ly, chuyển, tàng hộ

彼位差別故 言說等因故 彼果故德故 數次第唯爾

方所位分別 作執持增減 闇語所覺上 遠離轉藏護 20. Muốn tư lượng vô lượng Các vấn đáp sai biệt Do chư Phật ngữ ngôn Sự nhiếp và tưởng nhiếp.

(3) Giản trạch và hiện hành Thụy miên và tương thuộc Các tương nhiếp, tương ứng

Thuyết, nhiệm trì, thứ đệ

欲思量無量

諸問答差別 由諸佛語言 事與相攝故 簡擇與現行 睡眠及相屬 諸相攝相應 說任持次第 (1) Cú, mê hoặc, hý luận Trú, chân thật, tịnh, diệu Tịch tĩnh, tánh, đạo lý Giả thi thiết, hiện quán (4) Sở tác, cảnh, du-già Xa-ma-tha và quán Chư tác ý, giáo thọ Đức, bồ-đề, thánh giáo. LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 所作境瑜伽

奢摩他與觀 諸作意教授 德菩提聖教 2.Nhiếp tất cả các nghĩa Ngoại đạo không hoại được Vì dễ nhập; đã nhập Tu hành không hoại mất.

21. Nếu muốn chánh tu hành Biến tri đẳng công đức Cần mười thứ pháp hành Và sáu thứ lý thú.

攝一切義故

彼外不壞故 易入故入已 行不失壞故 若欲正修行 遍知等功德 由十種法行 及六種理趣 3.Chư Phật thuyết diệu pháp Chính dựa vào hai đế Một là thế tục đế

Hai là thắng nghĩa đế.

Phẩm Hai: NHIẾP TỊNH NGHĨA

攝淨義品第二 諸佛說妙法 正依於二諦 一者名世俗 二者名勝義 1. Thắng luận trong các luận Cũng khéo nhập Du-già Nên biết thanh tịnh nghĩa Do đủ bốn tịnh đức.

4.Trước nói ngã, pháp, dụng Theo cái khác mà nói Bảy thứ và bốn thứ

Chân như gọi thắng nghĩa.

諸論中勝論 亦善入瑜伽 清淨義應知 由具四淨德 初說我法用 為隨餘故說 七種及四種 真如名勝義 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 5Tự tánh, nghĩa, kiến lập

Số, thứ đệ, thiện xảo Tưởng sai biệt nên biết Hiển uẩn thế tục nghĩa.

自性義建立 數次第善巧 想差別應知 顯蘊世俗義 8.Nghe mười hai phần giáo

Ba tối thắng quy y Ba học, ba bồ-đề

Vì hữu tình tịnh thuyết.

聞十二分教

三最勝歸依 三學三菩提 為有情淨說 6.Năm, ba pháp, chân thật Kia có bốn nên biết Và bốn thứ tầm tư Bốn thứ như thật trí. 9.Văn, quy, học, bồ-đề Sáu, ba, mười hai, năm Lần lượt theo danh số

Cần phải rộng phân biệt. 五三法真實 彼復四應知 及四種尋思

四種如實智 聞歸學菩提 六三十二五 隨名數次第 如應廣分別 7.Ba tự tánh: thành lập Sai biệt, nghiệp, ẩn mật Phương tiện, nhiếp, biệt dị Mỗi đều có nhiều thứ.

10.Thánh hành, vô thượng thừa Đại bồ-đề, công đức

Dị luận, luận pháp, thích

Mỗi danh có nhiều thứ.

三自性成立 差別業隱密 方便攝別異 是各有多種 聖行無上乘 大菩提功德 異論論法釋 應知各多種 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 (1)Thù đặc, không thù đặc

Tâm bình đẳng, lợi ích Báo ân và hân tán Không dối phương tiện hành. (4)Các thi thiết kiến lập Tầm tư tất cả pháp Và như thật biến trí Cùng với các vô lượng.

殊特非殊特 平等心利益 報恩與欣讚 不虛方便行

諸施設建立

一切法尋思 及如實遍智 并及諸無量 (2)Phương tiện không điên đảo Thoái đọa và thắng tiến Công đức tương tự, thật Khéo điều phục hữu tình. (5)Quả lợi ích tuyên thuyết Đại thừa tánh và nhiếp Bồ-tát có mười bậc

Thiết lập các danh hiệu. 不顛倒方便 退墮與勝進 相似實功德

善調伏有情 宣說果利益 大乘性與攝 菩薩十應知 建立諸名號 (3) Các Bồ-tát thọ ký Rơi vào số quyết định Định tác, thường phải tác Pháp tối thắng nên biết.

(6)Chấp trong nhân có quả Hiển liễu, khứ lai hữu

Ngã, thường, túc tác nhân

Tự tại đẳng, hại pháp.

諸菩薩受記 墮於決定數 定作常應作 最勝法應知 執因中有果 顯了有去來 我常宿作因 自在等害法 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 (7)Biên, vô biên, kiểu loạn

Kiến: vô nhân, đoạn, không Chấp thắng, tịnh, cát tường Là mười sáu dị luận. (10)Thể: văn, nghĩa; thích: pháp Khởi, nghĩa, nạn, thứ; sư, Thuyết chúng, thính, tán Phật:

Lược, quảng; học thắng lợi.

邊無邊矯亂 見無因斷空 計勝淨吉祥 名十六異論

體釋文義法

起義難次師 說眾聽讚佛 略廣學勝利 (8)Công năng không thể tánh Nhiếp, không nhiếp: tương vi Có dụng và không dụng Làm nhân, thành lầm lỗi. (11)Chư địa, tướng, tác ý Y xứ, đức, phi đức Sở đối trị, năng trị

Lược, quảng nghĩa, nên biết.

功能無體性 攝不攝相違 有用及無用

為因成大過 諸地相作意 依處德非德 所對治能治 略廣義應知 (9)Luận thể, luận xứ sở Luận cứ, luận trang nghiêm Luận phụ, luận xuất ly Luận đa sở tác pháp.

Phẩm Ba: THÀNH THIỆN XẢO

成善巧品第三 論體論處所 論據論莊嚴 論負論出離 論多所作法 1.Nơi các uẩn, giới, xứ, Và các pháp duyên khởi, Xứ phi xứ, căn, đế, Nên biết thiện xảo sự.454 455 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 於諸蘊界處

及眾緣起法 處非處根諦 善巧事應知

染污若清淨 起七種愚癡 對治此應知

攝七種善巧 2.Thân giả, tự tại đẳng Vô nhân, thân giả trú Lưu chuyển, tác các nghiệp Và tăng thượng hai thứ. 5.Vọng kế ngã thân giả Y chỉ các căn trú Với cảnh giới hồi chuyển;

Thọ dụng ái phi ái;

身者自在等 無因身者住 流轉作諸業 及增上二種

妄計我身者 依止諸根住 於境界迴轉 受用愛非愛 3. Với thân giả, đẳng khởi, Thật ngã được trú giữ, Lưu chuyển giả, tác giả, Và các tăng thượng nghĩa, 6.Ngôn thuyết sở y trú;

Tác giả, có giác giả.

Do nơi uẩn sai biệt

Chung thấy một cái thân. 於身者等起

實我所住持 流轉者作者 及諸增上義 言說所依住 作者有覺者 由於差別蘊 總見一身者 4.Nhiễm ô hoặc thanh tịnh, Khởi bảy thứ ngu si.

Đối trị đây nên biết Nhiếp bảy thứ thiện xảo.

7.Vì mê hoặc sơ nhân Chấp thường nhân, vô nhân.

Ngã trú giữ các căn Năn xúc và năng thọ. LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 迷惑初因故 計常因無因

我住持諸根 能觸及能受 佛未出於世 如是愚癡轉 由佛現世間

說七種善巧 8.Từ đây sinh tử xứ Chấp có người lưu chuyển Tác giả: pháp, phi pháp Và quả ấy tăng thượng.

11.Biết ba đời sai biệt Năng trừ nhất hợp tưởng Tức ly và giải thoát

Chúng sinh bất khả đắc.

從此死生處 計有流轉者 法非法作者 及彼果增上

知世等別故 能除一合想 即離與解脫 眾生不可得 9.Với tu tập tà hành Chấp là người nhiễm ô Với tu tập chánh hành Vọng chấp người giải thoát.

12.Đa chủng và tổng lược Cùng có sai biệt chuyển Trí tăng ích tổn giảm

Thiện xảo uẩn nên biết.

於修習邪行

計為染污者 於修習正行 妄計解脫者 多種及總略 共有差別轉 增益損減智 蘊善巧應知 10.Khi Phật chưa ra đời Ngu si chuyển như vậy Do Phật hiện thế gian Nói bảy thứ thiện xảo.

13.Vì thấy ba nhân sinh Gọi là thiện xảo giới Từ vô thủy tự chủng Nhiều chủng loại sinh khởi. LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 見三因生故 說名界善巧

從無始自種 多種種生起 知法處天處 後後所依止 由世俗諦故

了知二種性 14.Do đây và ở đây Nắm giữ không thể được

Vì y tự trí thành Trừ được tánh thấp kém.

17.Biết chưa đoạn vô thường

Nhân sinh ra các quả Tự tương tục, tương tự

Gọi thiện xảo duyên khởi.

由此及於此 取者不可得 依自智成故 能除下劣性

知未斷無常 因能生諸果 自相續相似 名緣起善巧 15.Biết các xúc, các thọ Do hai thứ sinh môn Y chỉ vào các xúc Nên biết thiện xảo xứ.

18.Chúng sinh bất khả đắc

Mà có xả, tục giả Do thấu suốt sâu xa

Bốn thứ duyên khởi vậy.

知諸觸諸受

由二種生門 依止於觸故 當知處善巧 眾生不可得 而有捨續者 由了達甚深 四種緣起故 16.Như pháp xứ, thiên xứ Về sau được y chỉ Do vì thế tục đế Biết rõ hai thứ tánh.

19.Không làm, không đến, được Hai, thể khác không chuyển Tịnh kiến không còn nghiệp Phi ngã tự tại hai.460 461 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 不作不趣得 二餘體不轉

淨見無餘業 非我自在二 於如是方便 名為根善巧 謂於取生住

染淨增上故 20.Như vậy trí năng tri

Thiện xảo xứ phi xứ Nơi tự quả định xứ Khác đây nói phi xứ. 23.Hai thứ: tự tánh khổ Khổ hợp, không đúng lý Do không nhân, có nhân

Và năm thứ thí dụ.

如是智能知 處非處善巧 於自果定處 異此說非處

二自性苦故 合故不應理 由無因有因 及五種譬喻 21.Nơi năng thủ, sinh, trú Và nhiễm ô, thanh tịnh Vô lý ngã quán thêm Ở quả kia tăng thượng. 24.Như vậy do tùy giác Nên biết thiện xảo đế Tùy giác chưa từng thấy

Chưa thọ nghĩa, nhân duyên.

於能取生住

及染污清淨 無理我觀餘 於彼果增上 如是隨覺故 應知諦善巧 隨覺未曾見 未受義因緣 22.Nơi phương tiện như vậy Gọi là thiện xảo căn Là với thủ, sinh, trú Nhiễm, tịnh, tăng thượng vậy. 25.Nên biết các thiện xảo Sai biệt hai mươi ba Dị nhiếp luận làm đầu Sau tối cực thanh tịnh. LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 當知諸善巧

差別二十三 異攝論為先 後最極清淨 3.Biến dị cần phải biết Mười lăm thứ sai biệt Gọi là phần vị đẳng Bị tám duyên bức bách.

Phẩm Bốn: THÀNH VÔ THƯỜNG

成無常品第四 變異應當知 十五種差別 所謂分位等 八緣所逼故 1.Vô thường gọi hữu vi Tương ưng với ba tướng Vô thường nghĩa như ứng Sáu, tám thứ nên biết. 4.Hạ giới đủ tất cả Trung giới lìa ba môn Đủ ba thứ biến dị

Thượng giới lại trừ khí.

無常謂有為 三相相應故 無常義如應 六八種應知 下界具一切 中界離三門 具三種變異 上界復除器 2.Vô tánh, hoại, chuyển dị Biệt ly, đắc, đương hữu Sát na, tục, bệnh đẳng Là tâm, khí, thọ dụng.

5.Nghĩa vô tánh vô thường Là biến kế sở chấp Những nghĩa vô thường khác Y tha khởi nên biết.

無性壞轉異 別離得當有 剎那續病等 心器受用故 無性義無常 遍計之所執 所餘無常義 依他起應知 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 6.Chư vô thường đều khổ

Các khổ bị xen tạp Người ngu mê pháp tánh Bị hại mà không biết. 9.‌ Vì sinh nhân tương vi ‌ Không hai nhân trú diệt ‌ Tự nhiên trú thường – lỗi ‌ Nên biết nhiệm vận diệt.

諸無常皆苦 眾苦所雜故 迷法性愚夫 得為害不覺

生因相違故

無住滅兩因 自然住常過 當知任運滅 7.Chư hành là tâm quả Sinh rồi tự nhiên diệt Sau có được biến dị Niệm niệm diệt, nên biết. 10.Không nước, lửa, gió diệt Do vì cùng khởi diệt Tướng kia phải diệt rồi

Còn sinh nhân biến dị. 由彼心果故 生已自然滅 後變異可得

念念滅應知 非水火風滅 以俱起滅故 彼相應滅已 餘變異生因 8.Tâm huân tập tăng thượng

Định chuyển biến tự tại Ảnh tượng sinh đạo lý Và ba thứ Thánh giáo.

11.Tương vi, tương tục đoạn Hai tướng thành không tướng

Ngược thế gian hiện thấy

Không pháp và nhân khác.

心熏習增上 定轉變自在 影像生道理 及三種聖教 相違相續斷 二相成無相 違世間現見 無法及餘因 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 12.Chẳng phải thân, sữa, rừng

Trước không có biến dị Cũng chẳng trước không hoại Lúc sau cùng mới diệt. 15.Tự tánh, biến dị tướng Có, không: chẳng hợp lý Không sai biệt, vô thường Có sai biệt, năm lỗi:

非身乳林等 先無有變異 亦非初不壞 最後時方滅

自性變異相

有無不應理 無差別無常 有差別五失 13.Vị, tư, phiền não, phần Chẳng phải thường biến dị Đây nếu không biến dị Thọ, tác, thoát: phi lý. 16.Không tướng và không nhân Chẳng tự tánh hằng biến Trước không có biến dị

Ngã nên thường giải thoát.

位思煩惱分 非常變異故 此若無變異

受作脫非理 無相亦無因 非自性恒異 先無有變異 我應常解脫 14.Vì công năng không có Nhiếp, không nhiếp: tương vi Có dụng và không dụng Làm nhân, thành lầm lỗi.

17.Thường tạo không đúng lý Là do hai, ba nhân

Tài có tình tăng thượng

Cực vi chẳng thường trú.

功能無有故 攝不攝相違 有用及無用 為因成過失 常造不應理 由二三因故 財有情增上 極微非常住 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 18.Kia y chỉ vô thường Thứ đệ, sai biệt chuyển Các thọ đẳng khác nhau Cái biết là vô thường.

21.Tác ý không như lý Nghĩ nhớ tiền tế đẳng Tương tự, tương tục chuyển Nơi vô thường chấp thường.

無常為彼依 次第差別轉 諸受等異故 當知覺無常

不如理作意

憶念前際等 相似相續轉 於無常計常 19.Với vô thường vô trí Căn bản bốn điên đảo Thế gian đạo tiến lên Sức ngu si thêm chuyển.

22.Sinh: sơ, hậu, trung gian Thủ ba tướng hữu vi. Vô thường, trí điều phục Nên biết do hai nhân.

Thấy kia có sáu thứ

Duyên khởi có bốn thứ.

於無常無智 四顛倒根本 當知世上道 愚癡力轉增 20.Do phóng dật, giải đãi Kiến, ngu, thiếu tư lương Bạn ác, phi chánh pháp

Nên biết nhân vô trí.

生初後中間 取三有為相 無常調伏智 當知由二因 彼見有六種 及緣起四種 由放逸懈怠 見昧乏資糧 惡友非正法 當知無智因 23.Tự chủng: chẳng phải tha Đợi duyên: chẳng phải tự

Vô tác: chẳng phải cộng Dụng: chẳng phải vô nhân. LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 自種故非他 待緣故非自

無作故非共 用故非無因 3.Tánh các hành là khổ Thô trọng đều đi theo Lạc, xả, không hợp lý Đồng lỗi không giải thoát.

Phẩm Năm: THÀNH KHỔ

成苦品第五 當知行性苦 皆麁重隨故 樂捨不應理 同無解脫過 1.Sinh làm nhân muốn rời Diệt sinh muốn hòa hợp Đảo, vô đảo, yếm ly Nhân kia là tướng khổ.

4.Lợi, thâm, đẳng, chướng ngại Y, tiến, trú, thừa (chấp) không Chấp trước, tánh thấp kém

Điên đảo và nhiễm ô.

生為欲離因 滅生和合欲 倒無倒厭離 彼因為苦相 利深等障礙 依進住乘空 執著性下劣 顛倒及染污 2.Y ba thọ sai biệt

Kiến lập ba tướng khổ Nên nói tất cả thọ Thể tánh đều là khổ.

5.Như nhọt, lác, hủi, v.v... Chỗ dựa của ba thọ Thọ năng phát ba xúc

Thủ lạc đẳng tùy chuyển.

依三受差別 建立三苦相 故說一切受 體性皆是苦 如癰疥癩等 三受之所依 彼能發三觸 取樂等隨轉 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 6.Tự tướng, tự phân biệt

Không yên ổn - tánh khổ Nên biết năm mươi lăm Được nhiếp trong ba khổ. 9.Thế tục có hai thứ Thắng nghĩa gọi biến hành Hai duyên thông thượng địa Nên biết không hiện, nhiễm.

自相自分別 不安隱苦性 五十五應知 三苦之所攝

世俗有二種

勝義謂遍行 二緣通上地 當知無現染 7.Giới, duyên, thân đẳng, thú Chủng loại, đế, tam thế Thời, mạng, phẩm dị biệt Dẫn các khổ sai biệt. 10.Vô sắc chẳng gánh nặng Biến hành, thiên, thô trọng Tối hậu biên của đế

Còn bảy, thượng tùy phược.

界緣身等趣 種類諦三世 時命品異故

引眾苦差別 非無色重擔 遍行天麁重 及諦最後邊 餘七上隨縛 8.Chưa ly Dục, Sắc, v.v...

Ba thứ địa nên biết Dục giới tất cả chủng Sắc, Vô sắc trừ hai.

11.Nên biết sinh, v.v... khổ Mỗi có năm sai biệt

Khổ thô trọng tương ưng Chỗ y chỉ ba khổ.

未離欲色等 三種地應知 欲界一切種 色無色除二 當知生等苦 各五種差別 苦麁重相應 三苦所依止 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 12.Sau cùng và sau cùng

Mỗi sở y bốn khổ Gọi sinh, sinh căn bản Và khổ tánh, biến hoại. 15.Do ngu muội, yếu đuối Và sinh khởi phóng dật Cùng tương tục đoạn tuyệt Chuyển thành quên mất niệm.

最後與最後 各四苦所依 謂生生根本 及苦性變壞

昧故羸劣故

及起放逸故 相續斷絕故 忘念轉應知 13.Ba đời khổ được nhiếp Thượng chẳng hai duyên khổ Đã nói, các khổ khác Đều chỉ ở Dục giới.

16.Do ngu muội, phóng dật Gìn giữ pháp hiện tại Không tin sẽ có khổ

Không công dụng phát khởi.

三世之所攝 二緣苦非上 所說餘諸苦

皆欲界應知 昧故放逸故 保重現法故 不信當苦故 無功用發起 14.Mất niệm, không công dụng Loạn, không chánh tư duy Không hiểu đúng: ngu si Và do phóng dật v.v.

17.Tương tự tương tục chuyển Vọng phân biệt đối trị

Quán tập, tổng chấp thủ Khởi bốn thứ điên đảo.

失念無功用 亂不正思惟 不正了愚癡 及由放逸等 相似相續轉 對治妄分別 串習總取故 起四種顛倒 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 18.Giới biệt, duyên khởi biệt

Vị biệt, thứ đệ biệt Và tương tục sai biệt Nên biết mỗi nhiều loại.

Phẩm Sáu: THÀNH KHÔNG

成空品第六 界別緣起別

位別次第別 及相續差別 當知各多種 1.Nếu ở đây không có Cái còn lại ở đây Theo hai thứ đạo lý

Nói tướng không: không hai.

19.Tín giải và tư trạch Bất loạn, tâm yếm ly Kiến, tu và cứu cánh Như trước nói mười một.

若於此無有 及此餘所有 隨二種道理 說空相無二 信解與思擇 不亂心厭離 見修及究竟 又如前十一 2.Tướng thậm thâm nên biết Thủ xả không thêm bớt.

Sai biệt có nhiều thứ

Như đây kia tuyên thuyết.

20.Triền, nghi, không ưa rời Trầm, ác thú, các thú Hành thấp kém sinh khởi

Khắp, riêng các khổ hết.

甚深相應知 取捨無增減 差別有眾多 如彼彼宣說 纏疑不樂離 沈惡趣餘趣 下劣行所起 遍獨眾苦盡 3.Chỉ là giả thành lỗi Uẩn không ngã thành lỗi

Ngã không thân thành lỗi Ba ngã không đúng lý. LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 唯假過失故

蘊無我過故 我無身過故 三我不應理

若如種無常 作者應成假 如成就神通

應世俗自在 4.Như chủ, lửa, sáng, không

Hình khác, lỗi y tha Vô thường, không nghiệp dụng Chẳng nhân, chẳng có ngã. 7.Ngã như địa, như không Phải vô thường, vô tánh Phải như hai: vô tác

Phân minh nghiệp có được.

如主火明空 形異依他過 無常無業用 非因非有我

我如地如空 應無常無性 應如二無作 分明業可得 5.Ngã chỉ là giả lập Thí dụ không thể được Bảy dụ vọng phân biệt Không ba chấp: thấy, v.v...

8.Đốt cháy và cắt đứt Chỉ lửa, dao làm ra Ngã với đồ thấy, nghe

Không phải như lửa, dao.

我唯應是假

譬喻不可得 七喻妄分別 無見者等三 能燒及能斷 唯火等所作 我於見等具 非如刀火等 6.Như hạt giống vô thường Người chế tác thành giả Người thành thục thần thông Tự tại ở thế tục. 9.Như ánh sáng soi chiếu Lìa sáng không dị thể Cho nên ở trong ngoài Nghĩa không, vô ngã thành.480 481 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 如光能照用 離光無異體

是故於內外 空無我義成 法性從緣生 展轉現相續 有因而不住

變異故名轉 10.Như ngoại vật thế gian

Lìa ngã có tổn ích Nội tuy không thật ngã Nghĩa nhiễm tịnh nên thành.

13.Như thân, răng, sông, đèn

Có các thứ tác dụng Ngã thường không biến đổi

Chuyển, hoàn không hợp lý.

如世間外物 離我有損益 內雖無實我 染淨義應成

如身牙河燈 有種種作用 我常無變異 轉還不應理 11.Vị, tư, phiền não, phần Là vô thường biến dị Ngã thường không chuyển đổi Thọ, tác, thoát nên không.

14.Y ngã khởi danh tưởng Thấy hai thứ lầm lỗi Cho nên biến khắp cả

Tánh thật ngã đều không.

位思煩惱分

無常變異故 我常無轉易 受作脫應無 依我起名想 見二種過失 是故遍一切 實我性都無 12.Pháp tánh từ duyên sinh Triển chuyển hiện tương tục Có nhân mà không trú Biến đổi nên gọi chuyển. 15.Vì ngôn thuyết dễ hiểu Vì tùy thuận thế gian Vì đoạn trừ sợ hãi Hiển hai thứ: đức, lỗi.482 483 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 為言說易故

隨順世間故 斷除怖畏故 顯得失二故

不審決遍行 增益及無事 於事怖妄見

譬喻五應知 16.Đột nhiên giác loạn khởi Thế gian hiện có được Giác làm đầu tác nghiệp Có mười thứ lầm lỗi. 19.Vô thể và viễn ly Trừ khử, dựa ba thứ Đối trị các phược tưởng

Mười sáu thứ sai biệt.

率爾覺亂起 世間現可得 覺為先作業 有十種過失

無體及遠離 除遣依三種 對治諸縛想 十六種差別 17.Giác, ngã nhân, công dụng Tự tại đẳng mỗi hai Có nhân và không nhân Phải biết mười thứ lỗi. 20.Tự tánh và chấp trước Không hiểu rõ, thất niệm Khắp tất cả, một phần

Ngu sai biệt lưu chuyển.

覺我因功用

自在等各二 有因及無因 當知十種過 自性與執著 不開解失念 一切遍一分 愚差別流轉 18.Không thẩm quyết, biến hành Tăng ích và vô sự Với sự sợ vọng kiến Thí dụ có năm thứ. 21.Pháp trú, cầu tự tâm Trú tự tâm, trừ phược Sợ, không hai, nhiễm, tịnh Chứng được lý chân không.484 485 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 法住求自心

住自心除縛 怖無二染淨 證得真空理

Phẩm Bảy: THÀNH VÔ TÁNH

成無性品第七 22.Tu sai biệt mười tám Hoặc có độc, không độc Đối trị năm thứ chấp Lược hai thứ nên biết. 1.Ba tự tánh nên biết Đầu biến kế sở chấp Tiếp y tha khởi tánh

Sau cùng viên thành thật.

修差別十八 或有毒無毒 對治五種執

略二種應知

三自性應知 初遍計所執 次依他起性 最後圓成實 23.Tu quả phải nên biết Ba bồ-đề, công đức Y chỉ tánh chuyển y Các việc làm thành tựu.

2.Ba vô tánh nên biết Không lìa ba tự tánh Do tướng vô, sinh vô

Và thắng nghĩa vô tánh. 修果應當知 三菩提功德

依止轉依性 所作事成就 三無性應知 不離三自性 由相無生無 及勝義無性 3.Năm sự không được nhiếp Ngoài đây càng không có Do danh với nghĩa chuyển Hai luân phiên làm khách. LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 非五事所攝 此外更無有

由名於義轉 二更互為客 由熏起依他 依此生顛倒 如是互為緣

展轉生相續 4.Trước có danh, không biết Nhiều danh và bất định Nơi hữu nghĩa, vô nghĩa Chuyển, phi lý, nghĩa thành.

7.Tự tánh và sai biệt Có giác ngộ, tùy miên Gia hành, gọi biến kế

Lại nên biết năm thứ.

於名前覺無 多名及不定 於有義無義 轉非理義成

自性與差別 有覺悟隨眠 加行名遍計 又當知五種 5.Vì thủ rồi lập danh Chưa hiểu không thủ đắc Như chúng sinh tà chấp Tăng ích làm điên đảo. 8.Phân biệt có tám thứ Năng sinh nơi ba sự Thể phân biệt nên biết

Hai giới: tâm, tâm pháp.

取己立名故

餘即不能取 如眾生邪執 增益為顛倒 分別有八種 能生於三事 分別體應知 三界心心法 6.Do huân khởi y tha Y tha sinh điên đảo Như vậy duyên lẫn nhau Triển chuyển sinh tương tục.

9.Do hai phược trói buộc Chấp chặc hai thứ tánh Khi hai phược giải thoát Chính vô đắc, vô kiến. LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 由二縛所縛 堅執二自性

故二縛解脫 正無得無見 非決定有無 一切種皆許 通假實二性

世俗說為有 10.Giả có, nhân sở y Nếu khác, hoại hai thứ

Tạp nhiễm mà có được Nên biết y tha có.

13.Nói ngã, pháp, tác dụng

Đều gọi là thế tục Nên biết thắng nghĩa đế

Gọi bảy thứ chân như.

假有所依因 若異壞二種 雜染可得故 當知依他起

宣說我法用 皆名為世俗 當知勝義諦 謂七種真如 11.Tướng, thô trọng làm thể Chúng duyên sinh cho nhau Chẳng phải tự nhiên có Nên nói sinh vô tánh.

14.Tự tánh viên thành thật Hai tối thắng trí nghĩa Không có các hý luận

Rời xa tánh: nhất, dị.

相麁重為體

此更互緣生 非自然是有 故說生無性 圓成實自性 二最勝智義 無有諸戲論 遠離一異性 12.Không xác định có, không Tất cả chủng đều nhận Thông hai tánh: giả, thật Thế tục nói là có.

15.Sở duyên của thanh tịnh Thường không có biến đổi Tánh thiện và tánh lạc Tất cả đều thành tựu. LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 清淨之所緣

常無有變異 善性及樂性 一切皆成就

法執故愚夫 ‌ 起彼眾生執 彼除覺法性

覺法我執斷 16.Thật thắng nghĩa vô tánh Hý luận, ngã không có

Y tha không tướng ấy Đó thắng nghĩa vô tánh. 19.Y tha chấp biến kế Huân tập thành tạp nhiễm Không chấp: viên thành thật

Huân tập thành thanh tịnh.

實勝義無性 戲論我無故 依他無彼相 亦勝義無性

於依他執初 熏習成雜染 無執圓成實 熏習成清淨 17.Nên biết dựa ba tướng Kiến lập năm thứ tướng Ba tướng theo thích ứng Mỗi tướng có năm nghiệp.

20.Tạp nhiễm: tánh hữu lậu Thanh tịnh: tánh vô lậu

Đây nên biết chuyển y Bất tư nghị hai thứ.

依三相應知

建立五種相 彼如其所應 別別有五業 雜染有漏性 清淨則無漏 此當知轉依 不思議二種 18.Vì pháp chấp, người ngu Khởi chúng sinh chấp kia Kia trừ, ngộ pháp tánh Ngộ pháp, ngã chấp đoạn.

21.Chân thật và tự thể Tịch tĩnh và công đức Tất cả bất tư nghị Là do bốn đạo lý.492 493 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 真實及自體 寂靜與功德

一切不思議 當知由四道 不住生滅故 諸佛智無上 利樂諸有情

不思議無二 22.Thanh văn có hai thứ Tịch tĩnh, hướng bồ-đề

Y chỉ thân biến hóa Đến Vô thượng chánh giác.

Phẩm Tám: THÀNH HIỆN QUÁN

成現觀品第八 聲聞有二種 趣寂趣菩提 依止變化身 趣無上正覺 1.Nên biết hiện sở quán Hạ, trung, thượng phẩm sự Hữu lậu và vô lậu

Chưa thấy, chưa thọ, biến.

23.Các Thanh văn chuyển y Được nhờ tu yếm ly Bồ-tát tu phương tiện Y chỉ trí không hai.

當知現所觀

下中上品事 有漏及無漏 未見未受遍 諸聲聞轉依 厭背修所得 菩薩方便修 無二智依止 2.Xuất thế gian thắng trí Năng trừ kiến sở đoạn

Chứng đắc vô phân biệt Duy y chỉ tĩnh lự. 24.Vì không trú sinh diệt Chư Phật trí vô thượng Lợi lạc các hữu tình

Bất tự nghị, không hai.

出世間勝智 能除見所斷 無分別證得 唯依止靜慮 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 3.Rất buồn, chẳng ác thú

‌ Rất vui, chẳng hai trên Người trời sống cõi Dục Phật xuất thế hiện quán. 6.Vô thường có cảnh giới Đợi duyên, trí sinh khởi Đoạn ba: thô trọng, v.v...

Nên y tâm hiện quán.

極慼非惡趣 極欣非上二 處欲界人天 佛出世現觀

無常有境界

待緣智生起 斷麁重等三 故依心現觀 4.Chưa ly dục, bội ly Và người đã ly dục Độc nhất, chứng chánh giác Tối thắng ngã được sinh. 7.Đã thành thục tương tục Hoặc lắng nghe chánh pháp Tự nhiên, cực như lý

Tác ý mà hiện quán. 未離欲倍離 及已離欲者 獨一證正覺

最勝我所生 已成熟相續 或聽聞正法 自然極如理 作意故現觀 5.Phi ngã làm trí nhân

Cũng không tự thủ cảnh Ngã không tự hiện quán Vì chấp ái tự ngã. 8.Buộc niệm nơi sở duyên Tinh cần, tu tĩnh định

Tăng thượng, thiện căn lực

Chứng Thánh giác đạo phần.

非我為智因 亦非自取境 我非自現觀 執愛自我故 繫念於所緣 精勤修靜定 增上善根力 證聖覺道分 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 9.Từ đó nhập kiến đạo

Vô lậu chánh kiến khởi Vĩnh đoạn nơi ba kết Chứng hiện quán, nên biết. 12.Trí cảnh hòa hợp tướng Nơi sở tri cứu cánh Nên biết đế hiện quán Nơi mười thứ quyết định.

從是入見道 無漏正見起 永斷於三結 證現觀應知

智境和合相

於所知究竟 當知諦現觀 於十種決定 10.Dù ác thú tạp nhiễm Chấp đã khởi, hoặc đoạn Cảnh, kiến, đạo sư v.v...

Tùy sinh ba được nhiếp. 13.Ngã, tánh không, ba có Bất diệt, không có hai Vô phân biệt, không sợ

Tự tại: quyết định đoạn. 雖惡趣雜染 計所起惑斷 境見導師等

隨生三所攝 我性無三有 不滅無有二 無分別無怖 自斷中決定 11.Trước có thế gian trí Giản trạch đế rốt ráo Nơi đế không gia hành Quyết định sinh khởi tướng.

14.Phát khởi, chứng, đẳng lưu Thành mãn: bốn thứ đệ

Lại trí pháp trú, v.v... Tám thứ đệ, nên biết.

由先世間智 簡擇諦究竟 於諦無加行 決定生起相 發起證等流 成滿次第四 又法住智等 次第八應知 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 15.Vô hối, trú sở duyên

Như thật thấy cảnh giới Đạo sở y vô hoặc Thuần, sai biệt, hành đoạn. 18.Từ đây chánh quán đế Khởi mười sáu hành trí Vì trị bốn điên đảo Chỗ dựa cho cái sau.

無悔住所緣 如實見境界 道所依無惑 純差別行斷

從是正觀諦

起十六行智 為治四顛倒 後後之所依 16.Ba tịnh nhiếp bảy thứ Giới tịnh và tâm tịnh Cảnh giới, y chỉ, đạo Nói là tuệ thanh tịnh. 19.Từ đây chuyển tu tập Nơi tâm tổng yếm ly Đế giản trạch, quyết định

Cứu cánh giác sinh khởi. 三淨攝應知 戒淨及心淨 境界依止道

說為慧清淨 從是轉修習 於心總厭離 諦簡擇決定 究竟覺生起 17.Biết thân, thọ, ... nhân duyên

Khéo thấu nơi ba đời Kế hiểu rõ bốn khổ Còn tám khổ nên biết. 20.Từ đây không gia hành Giải thoát trí ba tâm

Có một trăm mười hai

Phiền não đoạn, mười nhiếp.

知身等因緣 善達於三世 次了知四苦 復八苦應知 從此無加行 解脫智三心 一百一十二 煩惱斷十攝 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 21.Đây chứng bồ-đề phần

Sáu thứ tịnh trí tướng Vì hành vô phân biệt Theo sở tác kiến lập. 24.Trở lên mười sáu hành Thanh tịnh thế gian trí Vì đối trị giới địa Cứu cánh sự thành tựu.

此證菩提分 六種淨智相 行無分別故 隨所作建立

次上十六行

清淨世間智 對治界地故 究竟事成就 22.Bồ-tát tại vị này Trước tu sức thắng nhân Khổ nơi thân mình người Khởi bình đẳng tâm tánh. 25.Hiện quán ấy sai biệt Có sáu hoặc mười tám Tướng thắng lợi có nhiều

Theo kinh luận đã nói. 菩薩在此位 先修勝因力 於自他身苦

起平等心性 此現觀差別 或六或十八 相勝利眾多 隨經論廣說 23.Là ý lạc đại ngã Nơi tự tánh vô đắc Và ý lạc quảng đại Hai tánh vô phân biệt.

Phẩm Chín: THÀNH DU GIÀ

成瑜伽品第九 是大我意樂 於自性無得 廣意樂當知 二性無分別 1.Bát-nhã độ du-già Đẳng chí, vô phân biệt Tất cả, tất cả chủng Vì không có phân biệt. LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 般若度瑜伽

等至無分別 一切一切種 無有分別故

‌ 若都無所取 無慧亦無度 俱成取離言

為順非無用 2.Tất cả, tất cả chủng:

Ba tướng và ba luân Gọi danh tướng, nhiễm tịnh Và không cả hai thứ.

Phẩm Mười: THÀNH BẤT TƯ NGHỊ

成不思議品第十 一切一切種 三相與三輪 謂名相染淨 及俱非二種 1.Chín sự bất tư nghị Do y chỉ năm sự Vì có năm lý do

Được, mất đều ba thứ.

3.Nơi pháp và pháp không Không hai thứ hý luận Vô phân biệt, vô cùng Trên đây không đúng lý.

九事不思議

由依止五處 有五種因故 得失俱三種 於法及法空 無二種戲論 無分別無窮 此上非應理 2.Không nghĩ, không xác định Nên biết do bốn nhân

Chẳng nhất định, sâu xa Dẫn vô nghĩa, tướng trú.

4.Nếu toàn không gì thủ Không tuệ cũng không độ Cùng thành, thủ ly ngôn

Là thuận, chẳng không dụng. 不應思不記 當知由四因 非定一甚深 ‌ 引無義相住 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 3.Không nghĩ ngã có – không

Vì thành hai lầm lỗi Với người cũng hai lỗi Không nên nghĩ: một – khác. 6.Chân như, tánh vô lậu Thành sở tác nghĩa lợi Bậc tĩnh lự, Như lai Vì không dụ, tự tại.

不思我有無 成二過失故 於他亦二失 不應思一異

真如無漏性

成所作義利 靜慮者如來 無譬自在故 4.Hai tuy không y kiến Thành nên không phải nghĩ Không nghĩ sinh như vậy Vì ba lỗi đi theo.

7.Tuyên thuyết của ngoại đạo Dẫn đến không nghĩa lợi Phi lý, rời bốn xứ

Vô ký không nên nghĩ. 二雖不依見 成故不應思 不思如是生

三過所隨故 ‌ 外道所宣說 能引無義利 非理遠四處 ‌ 無記不應思 5.Thiện thú và ác thú Hai tác giả chẳng định Quá khứ nghiệp thiện ác Xứ, sự v.v... khó nghĩ.

8.Phi xứ siêng dụng công Hủy báng nghĩa đại ngã

Không tu thanh tịnh thiện Nên thành ba lầm lỗi.

善趣與惡趣 二作者非定 過去善惡業 處事等難思 非處勤功用 毀謗於大我 不修清淨善 故成三過失 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 9.Rời xa không tư nghị

Nghĩ khả tư nghị xứ Đủ tám thứ công đức Nên như lý tư duy. 數相別有處 邊際與生起 想善巧攝等

‌ 勝決擇諸事 遠離不思議

‌ 思可思議處 具八種功德 故如理應思 2.Tâm tánh có hai thứ Dị thục tâm, chuyển tâm Đầu a-lại-da thức

Chủng tử, hai nên biết.

10.Giáo pháp chư Phật thuyết Biến tri, đoạn ... không trái Vì năm nhân, hai nhân Ở đây không nên nghĩ.

心性有二種 異熟及與轉

初阿賴耶識 種子二應知 諸佛之所說 遍知等無違 五因二因故 於此不應思 (1)Chấp thọ, sơ, minh liễu Chủng tử, nghiệp, thân thọ Vô tâm định, mạng chung

Vô đều không đúng lý.

Phẩm Mười Một:

NHIẾP THẮNG QUYẾT TRẠCH

攝勝決擇品第十一 執受初明了 種子業身受 無心定命終 無皆不應理 1.Số, tướng, biệt, hữu, xứ Biên tế và sinh khởi Tưởng, thiện xảo, nhiếp v.v... Các sự thắng quyết trạch. (2) Sở duyên cảnh, tương ưng Hỗ tương hai nhân tánh Các thức cùng lưu chuyển Tạp nhiễm ô hoàn diệt.508 509 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 所緣境相應 更互二因性

識等俱流轉 雜染污還滅 散亂及安住 六種十五種 緣境界六等

所治心非一 3.Sở y, cảnh giới lực Kiến lập tâm sai biệt Lại do bảy hành tướng Sai biệt khó biết rõ. 6.Dựa nhiều cảnh liễu biệt

Đều là tự nghiệp sinh Tâm pháp, không nên nghĩ

Vì tương tự cảnh chuyển.

所依境界力 建立心差別 復由七種行 難了相應知

依多境了別 各為自業生 心法不應思 相似境轉故 4.Sở duyên không tự tại Trú ác sở y chỉ Tùy duyên lực sở chuyển Tâm trói buộc nên biết. 7.Dẫn tâm, ba phân biệt Lãnh vị, thẩm liễu tướng Đắc thất, v.v... hoạt động

Gọi nghiệp: tác ý, v.v...

所緣無自在

住惡所依止 隨緣力所轉 心繫縛應知 引心三分別 領位審了相 得失等營為 名作意等業 5.Tán loạn có sáu thứ An trú mười lăm thứ Duyên cảnh giới: sáu v.v... Sở trị tâm chẳng một.

8.Thượng giới không hương, vị Đại tạo tùy khả đắc Cực vi không tự thể Chẳng thật có bảy sự.510 511 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 上界無香味 大造隨可得

極微無自體 非實有七事 三過因非五 因相略繫合 相依處差別

建立有多種 9.Vi hòa hợp không rời Thiện ác không tự nhiên Ba tướng, tưởng ngoài không Pháp xứ sắc mười hai 12.Là tâm sở duyên v.v...

Là thanh tịnh sở duyên Là bốn thứ ly hệ

Kiến lập tám vô vi.

微和合不離 善惡無自然 三相想外無 法處色十二

心所緣等故 清淨所緣故 四種離繫故 建立八無為 10.Nên biết bất tương ưng Đều giả thi thiết có Sáu thứ tánh giả có Thảy đều có ba lỗi.

13.Ba giới phải nên biết Mười hai tướng sai biệt Sở trị và năng trị

Chỉ làm tổn phục chủng.

當知不相應

皆假施設有 假有性六種 彼皆二過故 三界應當知 十二相差別 所治及能治 唯能損伏種 11.Ba lỗi nhân, chẳng năm Nhân tướng lược: hệ, hợp Tướng, y xứ, sai biệt Kiến lập: có nhiều thứ.

14.Pháp vương, vị nước biển Muốn ác thú trường thọ Nhiều thế giới chung một Mỗi hai thứ nhân duyên.512 513 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 法王海醎味 欲惡趣長壽

多世界共一 各二種因緣 隨順自生故 種子故事故 生四過失故

不淨三因故 15.Ý tương ưng bốn hoặc Biến hành mà cùng khởi

Vô ký, tối hậu diệt Theo đó sinh tánh kia. 18.Nghiệp tư, nghiệp đã tư

Sai biệt có mười ba Quả ấy sáu, ba vị

Năm thứ nghiệp quyết định.

意相應四惑 遍行而俱起 無記最後滅 隨所生彼性

業思及思已 差別有十三 彼果六三位 業決定五種 16.Tất cả, sinh tương tục Hiện khởi và với duyên Tùy miên, cảnh, thô trọng Mỗi sai biệt hai mươi.

19.Tự nghiệp v.v... bốn thứ Đây tiên thục cũng bốn

Lại chín thứ nên biết

Tức hai thứ sai biệt.

一切生相續

現起及與緣 隨眠境麁重 各差別二十 自業等四種 此先熟亦四 復九種當知 即二種差別 17.‌ Là tùy thuận tự sinh Chủng tử, tăng thượng sự Và sinh bốn lầm lỗi Là bất tịnh ba nhân. 20.Mạng chung: định, bất định Chết trẻ do sáu nhân Biết rõ vị ba tâm Trung hữu có hoặc không.514 515 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 命終定不定 中殀由六因

明了位三心 中有或有無 當知是四種 染淨之所攝 未見未經受

如病病滅因 21.Dựa sở duyên hữu khác Tâm nhiễm ô sinh khởi.

Ở trong bốn loài sinh Và ba giới, năm thú.

24.Nên biết tứ đế ấy Mỗi bốn tướng, bốn hành Biến tri v.v... bốn thứ

Tánh nhân quả phân biệt.

依餘有所緣 染污心生起 於四種生中 及三界五趣

當知是四諦 各四相四行 遍知等四種 因果性差別 22.Nên biết thế tục đế Ý giải nghĩa và thuyết.

Tịnh sở duyên, tánh tịnh Phương tiện gọi thắng nghĩa.

25.Hiểu biết không chống cãi Pháp nhĩ chứng cũng vậy

Đế: ba thứ, chỉ thiện

Lại hai thứ nên biết.

當知世俗諦

意解義及說 淨所緣彼性 方便名勝義 彼覺無乖諍 法爾證亦然 諦三種唯善 復二種應知 23.Nên biết là bốn thứ Nhiễm và tịnh được nhiếp Chưa thấy, chưa cảm nhận Như bệnh, bệnh diệt nhân.

26.Nên biết bảy y chỉ Ba thứ tánh sở y Kia có hai thiện xảo Tứ cú phân biệt rộng. LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 當知七依止 三種所依性

彼善巧二種 四句等廣說 現法安樂住 能入於現觀 讚說想解脫

四種因當知 27.Tĩnh lự: số, chướng, phần Chúng được kiến lập rộng

Rời xa nơi khổ, động Về sau phân thắng dị.

30.Ái vị, v.v... nên biết Mười thứ, sáu, ba thứ Thoái tương tục chướng trị

Mỗi nhiều thứ sai biệt.

靜慮數障分 及彼廣建立 遠離於苦動 後後分勝異

愛味等當知 十種六三種 退相續障治 各多種差別 28.Cận phần hỷ có động Chỉ sơ dứt hết lậu Và hai thứ duyên thanh Tám đẳng chí xả tám.

31.Lợi căn và sinh chuyển Nên biết không có thoái

Y hạ địa phát định Ly dục về sau sinh.

近分喜有動

唯初能盡漏 亦二種緣聲 八等至捨八 利根及生轉 當知無有退 依下地發定 離欲後生故 29.Hiện pháp trú an lạc Năng nhập nơi hiện quán Tán thuyết, tưởng giải thoát Bốn thứ nhân nên biết.

32.Y nhị thừa, đại thừa Do hai mươi bảy tướng Chánh phương tiện nên biết Kiến lập nơi giác phần.518 519 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 依二乘大乘 由二十七相

正方便當知 建立於覺分 為斷於沈掉 相應道二種 觀察捨煩惱

及為盡三愛 33.Thân, thọ, ..., ba sai biệt Tùy quán ảnh tượng kia

Ba trí: văn, tư, tu Niệm pháp không mê hoặc.

36.Vì đoạn tăng thượng mạn

Vị sở y, điên đảo Và ba tâm thú nhập

Tu tập nơi niệm trú.

身等三差別 彼影像隨觀 由聞等三智 念法無迷惑

為斷增上慢 味所依顛倒 及三心趣入 修習於念住 34.Sở trị kia chín thứ

Biết tác ý có hai Tu sai biệt có ba Hai thứ không mất hoại. 37.Do các căn sai biệt Kiến lập năm duy hai

Giả thiết có năm nhân

Ba sự thành viên mãn.

彼所治九種

作意當知二 修差別有三 二種無失壞 由根等差別 建立五唯二 假設五應知 三事成圓滿 35.Vì đoạn nơi trầm, trạo Tương ưng đạo hai thứ Quán sát xả phiền não Và vì tận hai ái.

38.Chứng chuyển y không khởi Hai nhân quả không thoái Ba nhân nên đoạn thường Ba quả, ba nhân ký.520 521 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 證轉依不起

二因果無退 三因故斷常 三果三因記

種性如來說 多佛與二乘 五種及十種

六六種道理 39.Kiến lập các công đức Do mười bảy tăng thượng

Sai biệt ấy vô biên Vì trị chướng sở trị. 42.Chư Phật diệu công năng

Phật quả, độ thanh tịnh Giải thoát và pháp thân

Đẳng, bất tư, vô thượng.

建立諸功德 由十七增上 彼差別無邊 治所治障故

諸佛妙功能 彼果土清淨 解脫與法身 等不思無上 40.Tư duy nghĩa, lạc, khổ Tác ý và an trú Gian nan và sắc thái Thù đặc, không thù đặc.

43.Tuy không gia hành dụng

Trước nguyện lực dẫn dắt Y vô vi phát khởi

Sở tác không hai tướng. 思惟義樂苦

作意及安住 艱難與相貌 殊特非殊特 雖不用加行 先願力所引 依無為發起 所作無二相 41.Chủng tánh, Như lai thuyết Nhiều Phật và nhất thừa Năm thứ và mười thứ Sáu, sáu thứ đạo lý.

44.Tuyên thuyết các sự pháp Biệt giải thoát phân biệt Các pháp tướng mười một Kinh, luật, bản mẫu tạng.522 523 LUẬN HIỂN DƯƠNG THÁNH GIÁO - TẬP 2 宣說諸事法

別解脫分別 諸法相十一 是經律本藏

45.Các tướng và đoạn diệt Không đánh mất phương tiện Hai quả trên, sai biệt Nói lược nghĩa các kinh.

諸相與斷滅 無失壞方便

彼二果差別 是諸經略義 46.Lược nói Du-già đạo Duyên chánh pháp được nghe Xa-ma-tha và quán

Y ảnh tượng, thành tựu.

略說瑜伽道

緣所聞正法 奢摩他與觀 依影像成就 Phật tử Quảng Minh Hoàng Thanh Tuyên chuyển dịch và chú thích Khởi dịch ngày 19 tháng 8 năm 2014 (24/7/Giáp Ngọ) – PL.2558 Hoàn thành ngày 17 tháng 8 năm 2016 (15/7/Bính Thân) – PL.2560 Đại sĩ VÔ TRƯỚC tạo luận Hán dịch từ Phạn bản Pháp sư HUYỀN TRANG Việt dịch và chú giải QUẢNG MINH

NHÀ XUẤT BẢN TÔN GIÁO 53 Tràng Thi - Hoàn Kiếm - Hà Nội ĐT: (024) 37822845 Email: nhaxuatbantongiao@gmail.com

顯 揚 聖 教 論

Prakaraṇāryavācā-śāstra

Chịu trách nhiệm xuất bản:

Giám đốc ThS. NGUYỄN HỮU CÓ Chịu trách nhiệm nội dung:

Q. Tổng Biên Tập LÊ HỒNG SƠN Biên tập: VŨ VĂN HIẾU Trình bày & Sửa bản in: LÂM ĐẶNG

Bìa: QUẢNG MINH Liên kết xuất bản: CÔNG TY TNHH TM HÙNG KHANG Địa chỉ: 339/81Nguyễn Thái Bình, P.12, Q. Tân Bình, TP.HCM

In số lượng 500 cuốn. Khổ 15 x 21 cm Tại: Công ty Cổ phần In Thương mại Đông Dương Địa chỉ: 161/1 Lũy Bán Bích, P. Hiệp Tân, Q. Tân Phú, TP.HCM Số_ĐKXB: 1795-2022/CXBIPH/03-62/TG

QĐXB: 308/QĐ-NXBTG ngày 01 tháng 06 năm 2022 In xong và nộp lưu chiểu Quý III năm 2022