Sa Di Luật Giải Trọn Bộ 2 Quyển

262 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Y Thơ.

Vị trị bệnh phương nhĩ chi thơ, thỉ tự "Thần Nông" sát thảo mộc hàn ôn chi tánh, biện "quân thần tá sứ", chỉ nghĩa, tác dược phương dĩ liệu dân tât.

"Huỳnh Đế" tác "nội kinh", mạng "Du Phụ" "Kỳ Bá", "Lôi Công" sát "Minh Đường", cứu mạch tức. "Vu Bành", "Đổng Quân" xử phương nhĩ, nhi y đạo tự lập, nguyên phi "Thích Tử".

Sở học do loạn đạo tâm, phương phế chánh vụ, thảng nhất thố dụng, tắc tự tổn tổn tha. Cố "Như Lai" hứu bối thống chi dư báo, “Biển Thước”, "Thương Công" hứu bất miễn chi họa hình túng đắc "Lưu Thủy", "Kỳ Bà" chi diệu thuật, thành phi viên đảnh phương bào chi nghi tập dãễ

Bỉnh thơ.

Như "Thái Công" chi "lục thao ", "Huỳnh Thạch Công" chi "tam lược", cập "Tôn Võ Tử", chi "Thập tam thiên" tư giai chinh phạt trận pháp chi thơ, đại phi "Thích Tử" sở nghi học giả.

Bốc phệ thơ.

"Qui" viết "bốc"

"Thi" viết "Phê".

Thi thảo nhất sanh bá hành, dụng thử chiếm chi dĩ quyết nghỉ, cồ viết : "Bốc Phê" Tấn thần "Nhan Hàm", "Quách Phác", thường dục dữ chi phệ.

Hàm viết : "Niên tại "Thiên", vị tại nhơn, tu kỷ nhi thiên bất dữ giả, mạng dá. VIỆT DỊCH THIẾN OAI NGHI TĂNG CHÚ 263

Chẳng đặng tập học "sách làm thuốc".

Nghĩa là : Nhứng sách phương thuốc trị bệnh, sách này bắt đầu từ ông "Thần Nông", xét cái tánh lạnh, nóng của cỏ cây phân theo cái nghĩa "Quân, Thần, Tá, Sứ", chế phương thuốc để trị lành bệnh dân.

Vua "Huỳnh Đế" làm sách "Nội Kinh" dạy ông "Du Phụ", ông "Ky Bá" và ông "Lôi Công" xét bộ "Minh Đường" (coi hỉnh sắc) tìm việc "mạch tức" (coi bộ mạch).

Ông "Du Bành", ông "Đổng Quân" chế phương thuốc mà đạo thuốc bắt đầu thành lập từ đây, song đó để người đời học làm, chớ không phải "Thích Tử" nên học.

Vì sao ? Bởi sợ loạn tâm đạo, hư hỏng việc chánh, rủi một phen lầm dùng, thì tổn mình và hại kẻ khác, sự tội lỗi chẳng biết bao. Bởi vậy cho nên đức "Như Lai" nhơn đời trưđc, nay còn mắc báo đau lưngẾKìa ổng "Biển Thước", ông "Thương Công" còn không khỏi mắc cái họa gia đình. Dầu đặng chước hay như ông "Lưu Thủy", ông "Kỳ Bà", nhưng thật không phải kẻ "đầu tròn áo vuông", chỗ nên học tập.

Chẳng đặng tập hoc "Sách bỉnh trận"ắ Như sách "Lục Thao" ông "Thẩi Công", sách "Tam Lược", ông "Huỳnh Thạch Công", với 30 bài của ông "Tôn Vố Tử"ếNhứng sách đây đều là sách dạy về phép lập trận đánh giặc. Rất chẳng phải "Thích Tử'1chỗ nên học vậy.

Chẳng đặng tập học sách bói khoa, xủ quẻ.

Lấy vỏ rùa mà bói, Tàu gọi là chứ "Bốc". Lấy cỏ thi coi quẻ, Tàu gọi là chứ "Phệ". Nghĩa là : cỏ thi một bụi sanh ra trăm cọng. Dùng thứ cỏ đây mà bói nghiệm, để quyết nhứng sự nghi nơi làm, cho nên chung kêu là sách "Bốc Phệ" (bói khoa xủ quẻ). Tôi nhà "Tấn" là ông "Nhan Hàm" làm bạn với ông "Quách Phác". "Phác" thường muốn coi quẻ cho Hàm, "Hàm" nói : "Tuổi ở "Trời", lộc ở người, mình tu mà "Trời" không cho, đó là tại mạng mình.

264 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Thủ đạo nhi nhơn, bất tri giả, tánh dã. Tự hứu tánh mạng, vô lao thỉ quỉ, Thế Nho thượng bất vi, nhi "Thích Tử" phản học thiêt khả tu dã". • Thiên vản thơ Vị ngưởng quang Thiên tượng, nhựt nguyệt tỉnh thần, tuệ, "bột", "huýnh", "hoặc" chi biến. Dĩ chiếm quốc chỉ phong kỉèm, nhơn dân chỉ tai dị. Kỳ thỉ tự "Huỳnh Đế", "Hút", "Trọng", "Đường", "Hòa", "Cam",

"Thạch", đẳng...

Bỉ nhơn thời vụ, luận kỳ thơ truyện, phi dự

"Thích thị" chi lưu.

Cố kỉnh vân :Bất đắc ngưởng quan lịch số, thôi bộ dinh hư, nhất nguyệt bạc thực, tinh thần biến quái, sơn băng địa động, phong võ hạn lao, tuế thục bất thục, hữu dịch vô dịch. • ' • • Nhậtbất đắc tri, hữu phạm tư giới phi "Sa di" dã.

Địa Lý thơ.

Phi Minh cửu châu, cửu đạo, cửu sơn, cửu trạch quốc độ chỉ điển, thị kim kham dư gia, trạch sanh cư tử, táng chi thơ, khởi tự "Quách Phác", tập chi "Thanh ô Tử".

Nhiên họa phước chi định số, do ư tiền nhơn. Tiên nhơn tuy định, tu thiện khả dĩ diệt kỳ dư ương. Tập ác tức tổn kỳ phước hựu, tu thiện khả bổ tiên phi.

Khởi dung tích ác, nhi đồ địa, báo chi "tam đa"

nhơn nghĩa bất tu, nhi cầu khô cốt, thọ chi "ngũ phước" VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 265

Giứ đạo đức mà người không biết, đó cũng vui nơi tánh mình. Mình sẵn có tánh và mạng; nhọc gì phải bói cùng khoa. Ôi ! Kẻ Thế Nho như ông "Nhan Hàm" còn chẳng thèm làm, huống "Thích Tử”, đã rõ tự tâm, mà trở lại học tập !

Thật khá trẽn vậy !

Chẳng đặng tập học sách Thiên văn.

Sách Thiên văn là nhứng sách nói về lối ngưđc xem tượng trời, mặt nhật, mặt nguyệt, sao tinh thần (sao Bắc đẩu) sao "Nhuế", sao "Bột", sao "Huýnh", sao "Hoặc" dời đổi. Để chiếm coi nhứng sự tai dị của nhơn dân và việc thạnh suy trong nước. Sách "Thiên văn" đây bắt đầu từ vua "Huỳnh Đế" vua “Xuyên Húc”,ông "Chánh Trọng", vua "Đường Nghiêu", ông. Hy Hòa", ông "Cam Công" và ông

"Thạch Thân" vân.ệ.vân...

Các người kia nhơn thời vụ, luận làm sách để truyền lại đời. Chẳng phải nhứng người "Thích Tử" dự vào.

Cho nên Kinh THẠP GIƠI nối : Chẳng đặng ngưđc xem lịch số, coi tướng giàu nghèo, nào nhật thực, nguyệt thực, các sao dời đổi, núi lở, đất động, gió mưa, nắng lụt, năm được mùa và năm mất mùa, trong năm có tai dịch hay không tai dịch.

Các việc như trên đối với "Thích Tử", quyết không nên học. Nếu có phạm giới đây, không phải Thầy "Sa di"

vậy- Chẳng đặng tập học sách Địa lý.

Sách "Địa lý" đây, chính là nhứng sách lựa chỗ đất sông ở chêt chôn của nhà "Địa lý" bây giờ, chớ không phải thứ sách nói về việc :’cửu châu, cửu đạo, cửu sơn cửu trạch, của các nước.

Sách "Địa lý" đây bắt đầu từ ông "Quách Phác" học với ông "Thanh ô Tử".

Song những nghiệp sô nhất định họa và phưđc đều bởi nhem đời trướcắNhơn trước tuy nhất đỊnh nhưng làm lành 266 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH Tam đại vị sở kiến hứu, "Khổng Lão" diệẹ vị thường ngôn.

Cố thế vân : Phong thủy nhom gian bất khả vô, toàn bằng âm chất ỉưảrng tương phò, phú quổi nhược tùng phong thủy đắc, tái sanh "Quách Phác" dã nan đồ.

"Đồ sấm" thơ.

Thị phù sấm chi thơ, vị sấm ký lai nghiệm phù, hiệp vô sai dã.

Hữu vân : "Đồ” thị "hà đồ" ?

Phục Hy "thị thời, long mã phụ đồ xuất hà, toại dĩ kỳ vãn, họa vi "Bát quái"

"Sấm" thị phù mạng thơ dá.

Nãi chí "lư hỏa", "huỳnh bạch".

Thị "Đơn táo, Huỳnh bạch" chi thuật.

"Hoài Nam" truyện vân : Hữu TRUNG THIÊN bát quyển ngôn : Thần Tiên "Huỳnh Bạch" chi thuật, cộng nhị thập dư vạn ngônế ĐAO GIA luyện chơn kỉnh vân : "Đơn Sa" luyện chi nhất phản, nhi thành bạch ngân, nhị phản, nhi thành huỳnh kim. VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 267 cũng CÓ thể diệt được cái tội xưa. Làm ác quyết tổn phưđc lành của mình. Làm lành có thể bù lại cái quấy trước. Dầu cho người tích ác, mà cầu "địa lý” đặng phước báo "Tam Đa" là : 1) Phước, 2) Thọ, 3) Sanh được nam tử. Nhơn nghĩa không làm mà cầu xương khô (1) trao cho năm phước .

Ba đời "Hạ", "Thương", "Châu" cũng chưa thấy có, và sách "địa lý" đây, đức "Khổng Tử", cũng chưa từng nói đến. Cho nên người đời cổ câu : "Cảnh cuộc đời người chẳng phải không, toàn nhờ âm chất giúp mới xong :giàu sang bằng theo "Địa Lý" đặng. "Quách Phác" dẫu còn cũng khó trông".

Chẳng đặng tập học sách "đồ sấm".

Sách "Đồ Sấm", là nhứng thư sách phù hiệp lời sấm.

Lời sấm là nhứng lời ghi, để kinh nghiệm đời sau phù hợp không sai vậy. Có chỗ nói : "Đồ" là sách "Hà Đồ".

Nghĩa là "thời kỳ của vua "Phục Hy", thây con long mã đội cái "Hà Đồ", từ dưới sông nhảy lên. Vua liền coi theo hình nét vẽ làm tám quẻ gọi là quẻ "Bát Quái”.

Chứ sấm là nhứng sách phù hợp với sô'mạng vậy.

Nhẫn đến chẳng đặng tập học, những phép "Lô

Hỏa" và phép "Huỳnh Bạch".

Sách "Lô Hỏa", "Huỳnh Bạch" tức là nhứng thứ sách

"Đơn Táo", "Huỳnh Bạch"

Thế nào là "Đơn Táo", "Huỳnh Bạch" ?

Trong truyện "Hoài Nam" nói : "Có Bộ TRUNG THIÊN tám quyển, nói về nhứng phép "Thần Tiên", "Huỳnh Bạch", cộng hơn hai mươi muôn lời".

Kinh ĐẠO GIA luyện chơn nói : "Lấy vị "Đơn Sa"

luyện một lần, thì thành chất bạc, luyện hai lần thành chất vàng.

(1) Lấy cõt, dời mã.

(2) 1.- Sống lâu; 2.- Giầu sang; 3.- Mạnh giòi; 4.- An cư lạc nghiệp; 5,- Tuói già thượng 268 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Tích "Hán" đạo sĩ "Lý Thiếu Quân", tấu viết : "Thần năng ngưng hống diên, thành bạch ngân, phi đơn sa, vỉ huỳnh kim, kim thành phục chỉ, bạch nhựt thăng "Thiên".

"Võ Đế" tín chi, hậu tất vô nghỉệmằ"Đường Võ Đế" háo "Tiên", Đạo Sĩ "Triệu Qui Chơn", dữ "kim đơn" phục chỉ, dược phát táo muộn thất thường toại băngệ Tư đẳng, giai hoạch khi quân chi tội.

Kim hữu ngu nhơn, lũ thọ tư hoặc, chí ư vong thân phá gia giả, bất thiểu.

Nhiên "Thích Tử" khí ngọc bạch, xuất gia vi đạo;

khởi khả phản sanh tham trước, học thử lậu thuật.

Thành vi khả sỉ, tự hoặc, hoặc nhơn, điếm nhục pháp môn, hoạch tội phỉ khỉnh.

"Thần kỳ", "quỉ quái", "phù thủy" đẳng thơ.

Hữu phước nhi lỉnh, viết "Thần", vô phước nhi mị viết "quĩ". Hựu quỉ giả, khi dá, khi nhơn dĩ cầu ẩm thực dã.

Thử vị hàng "Thần" hàng "quỉ", "họa phù” "tốn thủy", trị bệnh trị "quỉ", tà vu huyễn thuât, đẳng thơ.

Vọng thuyết kiết hung họa phước, hoặc nhơn thủ lợiẽ Khởi tự "Trương Đạo Lăng" tự xưng "quỉ tốt"

đạoỀTạo "phù thủy" tiêu lục chi thuật, truyền chí "Trương Giác", "Giác" dĩ yêu thuật giáo dân chú "phù thủy" dĩ liệu tật bệnh, chúng cọng "Thần" nhi kỳ chi, hậu bạn vi "Huỳnh Cân" tặc yên.

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 269

Xưa nhà "Hán" kẻ Đạo Sĩ ngươi "Lý Thiếu Quân" tâu vua rằng : "Hạ thần nầy, có thể ngậm nước chùy làm thành chất bạc, thổi vị đơn sa làm chất vàng. Lúc thành vàng uống vô, ban ngày bay lên "Trời".

Vua "Võ Đế" tin lời, sau rồi không thấy linh nghiệm chi cả. Đời nhà "Đường, vua "Võ Đế" ham mộ phép thần tiên, kẻ đạo sĩ là ngươi "Triệu Qui Chơn" cho uống vị "kim đơn", thuốc vô bắt bực bội mất tánh thường rồi băng.

Các Đạo Sĩ nói trên đây đều là bọn mắc tội khi quân cả.

Đời bây giờ, có nhứng người ngu, thường mắc lầm đổ, đến nỗi mất mình, tan nhà, ấy chẳng ít.

Song hàng "Thích Tử" là kẻ bỏ lụa là vàng ngọc, đi xuất gia học đạo, đâu nên trở sanh tâm tham đắm, học chưđc hèn như vậy. Thiệt là hổ lắm ! Lầm mình và lầm cho kẻ khác nhơ nhuốc trong nhà đạo, mắc tội chẳng phải nhẹ.

Chẳng đặng tập học những sách "Thần Kỳ", "Quỉ Quái", sách "Phù Thủy" vân... vân...

Có phưđc mà linh (hiển) thì gọi là "Thần" không phước mà quái (gở) thì gọi là "Quỉ". Lại chứ "Quỉ" có nghĩa là "dối gạt" vậy. Nghĩa là : Gạt người để tham cầu đồ ẩm thực vậy.

Song đây đều thuộc về nhứng sách như : "Sách Trừ Thần", "Em Quỉ", vẽ bùa phu.n nước trị bệnh, trị Quỉ và tà du huyễn thuật v.v... Quây nói việc tộ't xấu, việc họa, việc phước, dối người lấy của.

Nhưng sách "Phù Thủy" đây khởi ra bắt đầu từ ông "Trương Đạo Lăng” tự xưng cái đạo "Quỉ tốt". Đạo "Phu Thủy" này, bày nhứng chuyện như là : lập đàn cúng vái và vẽ bùa, phun nước, truyền đến ông "Trương Giác"

"Giác" dùng chước yêu nầy, dạy dân nào đọc chú, nào vẽ bùa, phun nước trị lành tật bệnh. Bây giờ thiên hạ ùa nhau khen hay và ùa nhau tôn kính mấy chú "Thầy bùa".

Bọn nầy sau trở làm giặc nội loạn trong nước kêu là giặc "Huỳnh Cân" (khăn vàng). 270 SA DI UUẬT GIẢI HÂN DỊCH

ĐAI LUÂT, bất thính tụng ngoại đạo an trạch phù chứ, chi tiếc chú, tri nhơn sanh tử kiết hung chú, giải chư âm thanh chú đẳng, diệc bất đắc giáo tha tácỄ Bất đắc tập học tuyên quyển đá kệ.

Tức kim vô vi giáo, chi KIM CANG quyển, nhất nhơn tuyên chi, chúng nhơn liển nhi họa chi, viết đã kệ.

Bất đắc tập học ngoại đạo thơ, trừ trí lực hữu dư, vị dục tri nội ngoại giáo thâm thiển giả.

Khả dĩ thiệp lạp, nhiên vật sanh tập học tưởng.

Lạp, diệc tác lạp, lạp, tiển dã. Nội ngoại giáo như tiên thích.

ĐẠI kinh vân :"Phật cáo chư "Tỳ kheo", xuất gia nhơn, ưng tu huệ hoc, tầm cứu kỉnh điển, bất đắc phi độc "ngoại thơ"ế Ngã "Niết Bàn" hậu, hữu ngu si phá giới nhơn, xả thập nhị bộ kinh, đọc tụng chủng chủng ngoại đạo điển tịch, văn tụng thủ bút, súc bất tịnh vật, ngôn thị Phật thính.

Như thị chi nhơn, dĩ hảo "chiên dàn", mậu ư

"ngõa mộc", dĩ cam Tô,diệc ư ác độc.

Cố LUẬN vân : Nhược "Bồ Tát", ư Phật sở thuyết, khí xả bất học phản học ngoại đạo tà luận thế tục kỉnh điển, thị danh vi phạm.

Nhược thượng thông minh nhơn, năng tốc thọ học, đắc bất động trí, ư nhật nguyệt trung, đương dĩ nhị phần thọ học Phật pháp, nhất phần học ngoại điển. VIỆT DỊCH THIỂN OAI NGHI TẦNG CHÚ 271

Trong ĐẠI LUẬT chẳng cho đọc phù chú yếm nhà cửa của "ngoại đạo" và đọc chú trị bệnh trong xương cốt, chú biết việc người sanh tử, kiết,liung, chú biết các thứ tiếng tăm v.v... cũng chẳng nên dạy người học.

Chẳng đặng tập học vở quyển rập kệệ Tức thời bây giờ có một quyển kinh KIM CANG của đạo "vô vi" (kinh nhà ngoại đạo). Một người vở ra xướng đọc rồi mấy người nói tiếp rập theo thì gọi là "Đả Kệ". Chẳng đặng tập học sách vở "ngoại đạo" trử những thầy trí lực có dư, vì muốn biết giáo điển nội ngoại, cao thấp thể nào nên mới trải qua cho biết, song cũng đừng sanh tâm tưởng tập học.

Tiếng nói trải qua cũng như nói để học cho biết. Giáo điển nội ngoại như văn trưđc đã giải.

Kinh NIÊT BÀN nổi : Phật kêu các "Tỳ kheo" bảo rằng :"Nầy "Tỳ kheo", các ông là người xuất gia, cần phải tu học trí huệ, tầm xét kinh luật, chớ nên vở đọc sách ngoài.

Ta sau khỉ nhập "Niêt Bàn" rồi, có nhứng người ngu si phá giới, bỏ mười hai bộ kinh, đọc tụng các thứ sách vở "ngoại đạo" tay viết bài tụng, chứa những vật bất tịnh, nói là Phật cho.

Nhứng ngưởi như thế, khác nào kẻ đem hương "Chiên Đàn" tốt, đổi với "ngói gạch" đem vị cam lồ ngon đổi lấy chén thuổc độc.

Cho nên trong "LUẬN" nói : nếu người tu hành, đối vđi lời Phật dạy bỏ hẳn không học, trở học nhứng luận tà giáo của ngoại đạo, kinh điển thế tục; ấy gọi là phạm giđi.

Bằng thầy nào thông minh bực thượng, học hành mau chổng đặng trí bất động ở ngày tháng nên phân ba phần, hai phần phải học Phật Pháp, một phần học sách ngoài 272 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Nhược ư thế điển, "ngoại đạo" tà giáo, ái lạc bất xả, bất tác khí tưởng, thị danh vi phạm.

PHÁP UYÊN vân : Nhược nhất hướng phế nội tầm ngoạỉ tắc tiện đắc tội, túng giải lý hạnh, duy khả tạm tập, vị phục ngoại đạo, hườn tu yểm ly, tấn tu nội nghiệp vụ linh tăng thắng.

Nhược thiên đam trước, tắc hoại chánh pháp, khởi thành "Tăng Bửu". Nhược chuyên đọc ngoại điển, ca vịnh cầm kỳ, phúng tụng thỉ thơ, đồ tiêu nhựt nguyệt. Nội giáo pháp dược, cứu sanh vi cấp, văn áo lý thàm, từ hoa bí bác. Năng giai nhất cú, diển vô lượng nghĩa, tân cựu kinh ỉuận, quyển trục sổ thiên, tằng bất qui kiểm nhât cú chi nghĩa. Ngoại đạo bất cấp chi sự, nhật dạ cân học Nhược vị bạch y, tiếu ngâ vô tri, bất học thế điển giả, hà như tục nhơn, vấn ngă kỉnh nghĩa, bất năng đáp da ? Cư nội bất nhàn ư ngoại, vị túc khả tu. Tại nội bất giải ư nội, sỉ nhục di thậm !

Lương do thời tương mạt pháp, nhơn mạng chuyển thúc vô thường giao tý, triêu bất mưu tịch, khủng nhứt nhập minh đồ, lụy kiếp nan xuất, tái ngộ "Phật Pháp", tưởng kiến vô do. Tuy "kinh luận"

hứa nhất phần học ngoại, vị phục "ngoại đạo", thử vị thượng trí thông duệ giả thuyết. Tiên ám ư nội, kiêm linh tri ngoại. Cơ biện phong mang, xuất ngôn quan điển, nội ngoại bác cứu, kham vi sư tượng.

Đắc như kinh thuyết :Vị phục "ngoại đạo", kim tự lượng thân, xúc sự vô năng, thần thức thường bế, ngu tráng hằng khai, tự cứu vô liêu, hà năng lợi nhơn. Sắc hương bất thông, hà biên thúc mạch, nguyên tự tư thối, tỉnh kỷ vi học, diệc bất đắc dĩ Phật kinh, nhữu tạp tục điển. VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 273

Bằng học sách thế tục, lời tà giáo của ngoại đạo, ham mến không rời, chẳng sanh tâm tưởng bỏ, ấy gọi là phạm giđi.

Bộ PHÁP UYEN nói :Nếu cứ một mực, bỏ nội điển tìm học ngoại điển, thời là mắc tội. Dù hiểu lý thực hành nhưng cũng chỉ tạm học mà thôi. Vì để diệt trừ bọn "Ngoại đạo", rồi phải nhàm bỏ, gắng tu nghiệp nội, chuyên cho thêm rộng. Bằng cứ một lòng mê đắm, thời hư chánh pháp, đâu thành ngôi "Tăng Bảo". Như người chuyên đọc sách ngoài, ca vịnh đờn cầm, đánh cờ, ngâm đọc thi thơ,luống qua ngày tháng. Nội giáo là món pháp được cứu sanh là việc cần cấp, văn mầu lý nhiệm, lời hay, nghĩa rộng. Tỏ được một câu, nói nghĩa không cùng tột ;kinh luận nào tân nậo cựu, pho bộ mấy nghìn, từng không dòm coi nghĩa một câu. Sách Ngoại đạo" là việc không cân kiếp, chuyên học ngày đêm.

Bằng nói người bạch y cười ta không biết, chẳng học sách đời, sao bằng người thê tục hỏi ta nghĩa trong kinh, ta không thể đáp đặng ư !ở trong không biết sách ngoài chưa đủ hổ chi. ơ trong mà không biết việc trong hổ thẹn rất lắm !

Bởi vì đời bây giờ nhằm đời mạt pháp, mạng người ngắn ngủi, "Quỉ vô thường" rình rập một bên, mai chẳng biết chiều, e khi vào chốn "Minh Phủ", nhiều kiếp khó ra tưởng không đâu được thấy "Phật Pháp" lần thứ hai nữa!

Tuy "Kinh Luận" cho một phần học sách ngoài vì dẹp bọn "Ngoại đạo", đây là những bực thượng trí, ngỏ thông mà nói. Vì trưđc đã thuộc việc trong mới cho biết việc ngoài.

Lòng sáng nhậm lẹ, ndi ra nhằm sách, trong ngoài rộng xét đáng làm "Thầy Thợ".

Như trong Kinh Phật nói :Vì muốn dẹp bọn ngoại đạo nay phải lượng sức mình, gặp việc bất tài, thần thữc toi câm ngu xuẩn hằng mở, cứu mình không rồi, làm sao lợi người được. Sắc hương chẳng thông làm sao biện rành bắp lua, xin tự nghĩ lại, xét mình mà học, cũng chẳng đặng đem kinh Phật lộn lạo, vđi sách đời. 274 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Như MINH BÁO KÝ vân : "Đường’, "Triệu Văn Tín", "Toại Châu" nhơn, "Trinh Quán" nguơn niên, bạo tử tam nhật, phục tô vân : Chí "Diêm Vương" sở, vương vấn : "Nhữ tu hà công đức ?" - Đáp ngôn : "Nhất sanh dĩ lai, bất tu công đức, duy báo "Dữu Tín", "Văn chương tập lục" - Vương ngôn : "Dữu Tín" thị đại tội nhơn, hiện tại thọ khổ, phả tằng thức phủ ? - Đáp ngôn :"Tuy đọc cừ văn chương, vị thức kỳ nhơn ?".

Vương tức khiển nhơn, dẫn xuất "Dứu Tín", nãi kiến nhất qui đa đầu. Quỉ khứ thiểu thời, hiện nhât. nhơn thân, lai vân : "Ngã tiện thị "Dữu Tín"ể Vị tại sanh thời, háo tác văn chương, vọng dẫn Phật kinh, dĩ tạp tục thơ, phỉ báng Phật Pháp, vị bất cập "Khổng", "Lão" chi giáo, kim thọ qui thân, khổ chi cực dã.

Bất đắc tập học thi từ.

Chí chi sở phát ư ngôn, viết "Thi" Ngôn chi sở thổ ư văn, viết "Từ".

Ký vân : "Thơ" "toán" "bốc" thuật, tục điển văn tụng, cu thị "thế pháp", phi xuất gia nghiệp, cố bất thính học.

Bất đắc trước tâm học tự cầu công, dãn thơ tả đoan giai túc hĩẾ Giai, tức gia thơ, nái "Thượng Cốc", "Vương thứ Trọng" sở tác, túc dĩ tuyên văn hiển nghĩa, hà cánh trước tâm cầu công ư "Thảo", "Lệ". Kim thời xuất gia, đa hữu bất tu chánh vụ, nhi trú dạ cầu tự tinh xảo, chung niên khổ tâm, mê bất tri tỉnh.

Túng nhiêu hoc đáo "Chung", "Vương", diệc hà cứu ư sanh tử. Chư Phật bất tán, "Diêm Vương'' bất thọ, chung vì phế vật, thành hà để sự.

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 275

Như trong sách MINH BÁO KÝ nổi : Đời Đường ông "Triệu Văn Tín", người đất "Toại Châu", trong niên hiệu "Trịnh Quán" năm đầu, chết giấc ba ngày sống lại nói : Xuống chỗ vua "Diêm Vương" hỏi : "Ngươi làm công đức chi" ? - Đáp rằng :"Nhât sanh đến giờ không làm công đức chi, chỉ ưa bộ "Văn chương tập lục" của ông "Dửu Tín" - Vua nói : "Dửu Tín" là người đại tội, hiện nay còn ở đây chịu khổ, người có biết chăng ? - Đáp rằng : "Tuy tôi đọc văn chương hắn, nhưng chưa biết hắn là người ra sao" ?

Vua liền sai dẫn "Dửu Tín" ra, thời chỉ thấy một con rùa nhiều đầu. Rùa đi giây lát, hiện một hình người đến nói : "Tôi thật là "Dứu Tín" đây. Vì khi còn sông, tôi ưa làm văn chương, quấy dẫn kinh Phật xen vđi sách Tục, chê bai Phật pháp, nổi Phật pháp chẳng bằng đạo của họ "Khổng", họ "Lão", nay mắc báo chịu thân rùa, khổ cực rất lắm !

Chẳng đặng tập học làm thi.

Trong chí thích, buông ra lời nói thì gọi là "Thi". Lời nói nêu tả văn tự gọi là chứ "Từ".

Đức "Hoằng Tán" làm lời ký nói : "Nghề "Thi thơ"

nghề "Tính toán", nghề "Bói khoa" và bài văn sách tục, đều là pháp "thế gian", chẳng phải việc của người xuất gia, nên không cho học.

Chẳng đặng quyết lòng viết chữ cho hay, miễn viết nét ngay thẳng là đủ.

Viết nét ngay thẳng (Tàu gọi chữ "Giai"). Chính ông "Vương Thứ Trọng" ở đất "Thượng Cốc" bày ra, đủ dùng rành văn rõ nghĩa, đâu nên cố tâm cầu học cho hay chứ Thao chứ Lệ". Người xiúít giti đời bây giờ, phần đông có người không tu việc chánh, mà ngày đêm cầu viết chứ cho tinh xảo, quanh năm nhọc lòng mê không biết xét.

Dẫu cho học đến như ông "Chung Do" ông "Vương Hi Chi" cũng nào cứu được đường sanh tử. Các đức "Phật"

chẳng khen, vua "Diêm Vương" chẳng dùng, rốt cuộc là vật bỏ, có thành việc chi đâu. 276 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

CẢNH HUẤN vân :Luật chế tạp học, dĩ phương chánh nghiêp, cố học thơ, bất đắc vị hảo. Nhiên cổ "Cao Tăng", diệc đa dị học, hoặc tinh "thảo", "lệ", hoặc thiện thiên chương, hoặc y thuật trì danh, hoặc âm dương hiển dự.

Gỉaỉ vi tinh cùng "nội điển’ bàng thiệp dư tông, vô phi chí tại hộ trì, trợ thông "Phật hóa" Kim thời "Thích Tử", danh thiệt cu táng, năng thơ tả, tắc xưng vi "Thảo", "Thánh", thông tục điển, tắc tự hiệu "văn chương", trạch địa, tắc danh vi "sơn thủy", bốc thuật tắc hô vi "tam mạng", khởi ý xả gia sự Phật, nhi tùy thuận tục lưu chi danh bổn đồ yểm thế siêu thăng, nhi phiên tập sanh tử chi nghiệp, cô danh yêu lợi, phụ thế căng năng, hình trắc phương bào, tâm nhiễm phù tục, tất thân hư độ, lương khả ai tai !

Bất đắc ô thủ chấp trì kỉnh.

"Nhơn quả" kinh vân : xúc thủ thỉnh kỉnh, đương đọa xí trung trùng báo.

A NAN THỈNH GIỚI LUẬT LUẬN vân : "Tăng", "Ni", "Bạch y" đẳng, nhơn dọc tụng Kinh, Luật, Luận đẳng, hành ngữ thủ chấp phiên quyển giả, y "Đạo Lợi". Thiên tuế số, thọ "súc sanh" báo, nhị ức, tuế, đọa "chương, lộc" trung, hằng bị triệp tích, khổ thống nan nhẫn. Nhược vô ký hí ngôn, tróc kỉnh, luật, luận diệc chiêu tien báo. Nhược an kinh tượng phòng đường thíêm tĩên giả, y "đao lợi" thiên tuế số, bát bá tuế, thọ "súc sanh" báo, nhị ức tuế đọa "trư, cẩu" trung sanh, nhược đắc nhơn thân, nhíìt ức tuế hằng thường tác khách, thê tiết bất đắc tự tại.

Đối kinh điển, như đôi Phật, bất đắc hí tiêu.

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TẦNG CHÚ 277

Bộ CANH HUAN nói : Luật cấm học bậy, vì sợ hại nghiệp chánh, nên học viết, chẳng đặng cầu cho hay. Song các vị "cao tăng" đời xưa cũng có ngài học nhiều nghề lạ :Hoặc có ngài ròng chứ "Thảo", chứ "Lệ", hoặc có ngài hay làm bài làm văn, hoặc có ngài nghề học thuốc nổi danh, hoặc có ngài toán âm dương rạng tiếng.

Các ngài nói trên đây đều bực giỏi thông "nội điển", mđi trải qua các nghề, đâu chẳng phải chí quyết giữ gìn "Tam bảo", trợ thông "Phật" hóa hay sao ? Thế mà kẻ "Thích Tử", đời bây giờ danh và thật đều không, vừa viết chứ được đã xưng là ông "Thánh" viết chứ "Thảo". Sách tục biết hơi hơi, thời nói mình ông "văn chương". Lựa chỗ đất tốt tốt, thời gọi ta đây là ông "Sơn Thủy". Bói quẻ hơi làu làu, lại hô ta là ông "Tam Mạng". Đâu biết mình là người bỏ nhà theo Phật mà xưng theo cái danh người thế tục. Tâm tính chán đời, vượt ngoài "ba cõi" mà trở học cái nghiệp sanh tử, mua danh cầu lợi, cậy thế khoe tài. Hình tròn áo vuông, tâm nhiễm thói đời, trọn đời luống qua.

Rất khá thương, mà cũng đáng tủi !!!

Chẳng đặng tay nhơ câm nắm quyển kỉnh.

Kinh NHƠN QUA nói : "Tay nhơ cầm kinh thời mắc báo làm con.trùng ở trong nhà xí".

Trong LUẬN A NAN THÍNH GIỚI LUẬT nói :"Tăng"

"Ni" người "bạch y" v.v... nhơn mình đọc tụng Kinh, Luật, Luận, vừa đi vừa nói, tay cầm lật cuốn kinh, y theo sô'năm cõi trời Đao Lợi, chịu báo làm "súc sinh". Hai ức năm đọa trong loài "chương lộc" (hươu nai) thường bị trặc xương sông, đau nhức khổ chịu. Nếu không nhớ, nói chơi cầm Kinh, Luật, Luận, cũng mắc báo như trên. Bằng để kinh tượng trong phòng thất, trước thềm, y số năm trời "Đao Lợi", tám trăm năm chịu báo làm "súc sanh". Hai ức năm đọa trong loài "Trư, cẩu” (heo, chó), dù đặng thân người, một ức năm thường làm người khách vất vả chẳng đặng thảnh thơi.

Đối với kinh điển như đối với Phật, chẳng đăne giỡn cườiề 278 SA DI UUẬT GIẢI HẢN DỊCH

Kinh thị Phật ngữ, diệc thị Phật sư, cố đối kinh, như đối PhậtỂNhất ngôn nhứt kệ, thiên kiếp nan phùng, túng bất giải nghĩa, tụng chi diệc chưởng thiện căn, cố tu đặc gia tôn trọng.

Luật vân : Thận vô ngọa tụng kỉnh, nhược tài giác bì quyện, giải đãi tâm sanh, tức đương thống niệm, nhơn mạng hô hấp, như cứu đầu nhiên, hựu hà hà ư giải đãi taỉ !

Bất đắc án thượng lang tạ quyển diệt.

Đỉệt, âm điệt Kinh quyển biên thứ thành giáp, viết "điệt", "lang tạ", vị sâm si tạp loạn, bất tề chỉnh dã.

Bất đắc cao thỉnh động chúng.

Phàm đọc kỉnh, yếu tri cú đọc thinh pháp. "Hoa"

"Phạm" liểu nhiên. Nhược tùy chúng phúng tụng, thinh nghi đều hòa, bất dắc tự thị. Nhược tự tập học, thỉnh tu đê tiểu, vật động chúng niệm dã Bất đắc tá nhơn kinh khán bất huờn, cập bất gia ái trọng, dĩ trí tổn hoại.

Kỉnh Pháp, thị "Tam Thừa" nhơn chi phụ mẫu, đồng gia ái hộ, vô hữu bỉ thử. Như hữu bất kỉnh, tổn hoại giả, cu đắc mạn pháp chi tội. Tá nhi cố tâm bất hườn giả, tức đắc đạo tội.

Kỉnh vân : Tá, thủ, dữ tất phân minh, vô vi kỳ úớc dĩ thất tín đao. "NHẬP TỤ' VỈỆN" ĐỆ củu Phàm nhập tự môn, bất đắc hành trung ương, tu duyên tả hữu biên hành, duyên tả, tiên tả túc, duyên hữu, tiên hữu túc.

Nhập trung ương, tắc dường đô, vô tôn kỉnh nghi.

Như thế "công phủ", "nha môn", "hạ quan", thượng VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 279

Kinh là lời của Phật, cũng là thầy của Phật, cho nên đối với kinh cũng như đối với Phật vậy. Một câu kinh, một bài kệ, nghìn kiếp khó gặp, dù học chẳng hiểu nghĩa, nhưng tụng đó cũng gieo căn lành. Cho nên ta phải hết lòng tôn trọng. Luật dạy dè chớ nằm đọc kinh, nếu vừa biết mình mỏi mệt, sanh tâm biếng nhác, liền phải nhớ tưởng mạng người trong hô hấp như cứu lửa cháy đầu, có thì giờ nào rảnh đâu, mà hòng trễ nải biếng lười !

Chẳng nên trên ghế pho quyển lôn lao.

Quyon lanh sắp thứ lớp thành pho gọi là chừ “Điệt”. So le lộn lao không hang phẳng ây Trung Quốc gọi là chu “Lang Tạ-’. Chẳng đăng lớn tiếng động chúng.

Phàm đọc kinh, phải biết phép đậu câu tiếng "Hoa"

tiếng "Phạm" cho rành rẽ. Nếu theo chúng tụng kinh tiêng phải cho đều hòa, chẳng nên ỷ mình tiếng cao giọng tốt. Bằng mình học tụng, tiếng phải nho nhỏ, chớ động tâm niệm đại chúng.

Chẳng đặng mượn kinh người coi không trả, và không có tâm yêu tiếc đến nỗi hư rách.

Kinh Pháp là cha mẹ, bực Tam Thừa đồng sanh tâm kính trọng đừng có bỉ thử (kinh ta, kinh người). Bằng không kính trọng để cho hư rách thời mắc cái tội khinh pháp.

Mượn mà cố tâm không trả, thời mắc tội ăn trộm.

Kinh THẬP GIỚI nói : "Hoặc mượn, hoặc lây, hoặc cho, ắt phải phân minh, chớ trái lời hẹn, mất tín tâm của đạo hứu.

BÀI THỨ CHÍN : "VÀO CHÙA AM"

Phàm vào cửa chùa chẳng đặng đi chính giữa.

Phải theo hai bên mà đi. Theo bên trái chân trái bước trước, theo bên mặt chân mặt bước trước.

Đi vào chính giứa, thời thái độ xông pha không oai nghi tôn kính. Như trong đời chôn "công phủ", "nha môn"

280 SA DI LUẬT GIẢI HẤN DỊCH bất đắc trung tấn, huống "Pháp Vương", "bửu điện", nhỉ khả bất hồi thuận tả hữu hồ ? Đương tùy môn giáp, cử túc, xuất nhập, duyên tả thủ biên, tiên cử tả túc, duyên hữu thủ biên, tiên cử hữu túcẾ ĐẠI LUẬT vân : Hành thời, tiên hạ khước ngân, hậu hạ khước chỉ, bình thị trực tấn, hồi thời, hiệp thân tổng hồi.

TÂY QUỐC Tự ĐỒ vân :Nhập xuất chi thời, tất chuyển diện hưđng Phật. Nhược lễ "Tam Bửu", thường niệm thể duy thị nhất, hà giả. Giác pháp mãn túc danh "Phật", sở giác chi đạo, danh "Pháp".

Học Phật đạo giả, danh "Tăng".

Tắc tri nEàt thiết phàm "Thánh" thể đồng vô nhị gỉảỄNhược nhập tự thời, đè đầu khán địa, bất đắc cao thị. Kiến địa hữu trùng, vật ngộ thương sát.

Đương ca bại tán thán bất thóa tăng địa. Nhược kiến thảo mộc bất tịnh, tức tu trừ khước.

Bất đắc vô cố đăng "đại diện" du hành.

Điện an thánh tượng, kỉnh tượng như Phật tại, khởi đắc vô sự du hành.

Bất dắc vô cố đăng Tháp.

Tháp vô Xá Lợi Phât tượng, thượng bất nghi đăng nhi huống hữu hồ ? Nhược vị cúng dường hoa phan đăng đẳng, đăng thượng vô phạm.

Cố "Cổ" vân : Vô sư bất tu đăng Phật điện, đẳng nhàn mạc hướng Tháp trung thành, bất nhơn tảo địa thiêm hương thủy, túng hữu hà sa phước dã khuynh.

Nhập "điện Tháp", đương hữu nhiểu, bất dắc tả chuyển. VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 281 là bực "hạ quan", còn không dám đi chính giứa, huống chi ngôi "bửu điện" của vị "Pháp Vương", mà lại chẳng quanh theo hai bên ư ? Phải theo cánh cửa bước chân ra vào, quanh bên tay trái, thời chân bên trái bước trước. Quanh bên tay phải, thời chân bên phải bước trước.

Trong ĐẠI LUẬT nói : "Khi đi gót chân xuống trước, ngón chân xuống sau, bằng xem thẳng tới, khi day mình, cả mình đều day.

Bộ TÂY QUÔC Tự ĐO nói :"Trong khi ra vào, đều day mặt ngó Phật. Bằng kính lạy "Tam bảo", thường tưởng "Tam bảo" chỉ đồng một thể. Vì sao ? Vì Bực giác ngộ, tất cả các Pháp gọi "Phật Bảo". Các pháp bị Giác ngộ đó gọi là "Pháp Bảo". Nhứng người học pháp của Phật đó gọi là "Tăng Bảo".

Thời đủ biết tất cả, nào "Phàm", nào "Thánh", đồng thể không hai vậy. Hoặc khi vào chùa, cúi đau ngó xuống chẳng đặng ngó lên. Thấy đất có trùng, chớ lầm sát hại. Phải ca ngâm khen ngợi "Tam Bảo", và chẳng nên nhổ nước miếng nơi đất chúng Tăng. Hoặc thấy cỏ rác đồ bất tịnh, mau phải dọn dẹp.

Chẳng đặng vô cớ lên chốn "đại điện" dạo chơi.

Chánh điện để thờ tượng Phật, kính hình Phật như kính Phật còn tại thế, đâu nên vô sự mà lên chánh điện dạo chơi.

Chẳng đặng vô cớ lên tháp, Tháp tuy không thờ cốt Phật và hình tường Phật, còn chẳng nên lên, huống chi có linh cốt và hình tượng. Bằng sắm đồ cúng dường như :hoa quả, tràng phan, đèn v.v... đi lên không phạm.

Cho nên lời "Cổ Đức" nói : "Vô sự không nên lên điện Phật, dạo chơi chẳng đi đến trong tháp, chẳng nhơn việc quét đất, và dâng hương cúng nước, dẫu có phưđc hà sa cũng tiêu.

Vào "điện tháp" phải quanh bên hữu, chẳng đặng quanh bên tả. 282 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Hứu nhiểu danh "kiết", tả chuyển danh "hung". Phàm nhỉểu Phật, nhỉểu Tháp, tự đông nhi nam, tức thành "hữu nhiểu" phi dụng tự thủ vi hữu. Phù nhiểu dĩ kỉnh mộ Phật vi nghĩa, cố đương dĩ Phật vi hữu dã. Văn "Cú Ký" vân : Tả hồi thiên tịch, dĩ biểu ác dã. Hứu hồi tiện dị, dĩ biểu thiện dã. Phật phát hữu tríên, phàm nhơn tả tríên, cố đương tùng Phật.

Bất đắc Điện Tháp trung, di thóa.

TĂNG HỘ Kinh vân :Tại Phật Tăng tịnh địa, di thóa ô địa, di thị nhơn duyên, nhập Địa ngục trung, đao ngoạt kỷ tỉ, hỏa thiêu thọ khổ bất tức, tường như kỉnh thuyết.

Nhiểu Tháp, hoặc tam tráp, thất tráp, nãi chí thập bá tráp, tu tri biến sô' Phàm kỉnh nhiểu Tháp tượng, biến số giai, hữu sở biểu, "tam tráp", biểu cúng "Tam Bảo", trừ "tam độc" tịnh "tam nghiệp", diệc tam ác đạo đắc trị "Tam Bảo", "Thất tráp", trừ "thất chi tôi", đắc "thất Bồ đề ptiần" ;"Thập tráp" trừ "thâp sử", đắc Phật "thập lực";

"Bá tráp, trừ "bá phiên não", đắc "bá pháp môn".

ĐÊ VỊ kinh vân : "Trưởng giả Đề Vị", bạch Phật ngôn : Tán hoa thiêu hương, nhiên đăng lễ bái, thị vi cúng dường ; tríên Tháp đắc hà đẳng phước ?

Phật ngôn : Tríên Tháp hữu ngũ phước đức. Nhât hậu thế đắc đoan chánh hảo sắc. Nhị đắc âm thanh hảo Tam sanh Thiên thượng, tứ đắc sanh "vương hầu" gia. Ngũ đắc "Niết Bàn" đạoẵ Hà nhơn duyên, đắc đoan chánh hảo sắc ? Do kiến Phật tượng hoan hỉ cố. Hà duyèn đắc thỉnh âm hảo ? Do tríên tháp thuyết kỉnh kệ cố. Hà duyên đắc sanh "Thiên" Thượng ? Do đương tríên Tháp thời, ý bất phạm giới cố. Hà duyên đắc sanh vương Hầu gia ?

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 283

Quanh bên hứu gọi là "kiết". Quanh bên tả gọi là "Hung". Phàm đi nhiểu Phật, nhiêu tháp, từ phía Đông qua phía Nam, thời gọi "hứu nhiểu", chẳng phải kể tay mình là phía hữu. Luận cái nghĩa đi nhiểu, là nghĩa kính mến Phật. Cho nên phải lấy Phật làm phía hữu vậy.

Trong văn "Cú Ký" nói : "Quanh phía tả trái nghịch, dùng nêu việc ác vậy. Quanh phía hứu thuận và dễ dùng nêu việc lành vậy. Hơn nữa tóc của Phật xoay qua bên hữu, người Phàm xoay qua bên tả. Cho nên phải theo Phật, nhiểu bên hứu.

Chẳng đặng hỉ khạc trong điện và tháp Kinh TANG HỌ nói :ơ chỗ sạch của Phật và chúng Tăng hỉ mũi khạc nhổ nhơ đất. Do nhơn duyên đó vào trong địa ngục, dao cắt mũi mình, chịu khổ lửa đốt chẳng dứt. Ro như trong kinh nói.

Đi nhỉếu Tháp hoăc ba vòng, bảy vòng nhẫn đến mười vòng, một trăm vòng, phải biết số mấy vòng.

Phàm cung kính nhiếu Tháp, và tượng Phật mấy vòng đều có chỗ tiêu biểu cả. Như "ba vòng" tiêu biểu cúng dường "Tam Bảo", trừ "ba độc" sạch "ba nghiệp", dứt ba đường ác, đặng gặp "Tam Bảo". "Bảy vòng" trừ "tội thất chi" (11) đặng "bảy phần "Bồ Đề" (12)."Mười vòng" trừ "mười sử" (13),đạng "mười lực" (14) của Phật. "Một trăm vòng” trừ "một trăm phiền não", đặng "một trăm pháp môn".

Kinh ĐỀ VỊ nói :Ông Trưởng giả tên "Đề Vị" bạch đức Phật răng :Rải hoa, đôt hương thắp đèn lễ Phật, ấy là cúng dường đặng phước phải rồi, còn nhiếu Tháp đặng phước như thế nào ? Phật nói :Nhiêu Tháp có năm phước đức • 1.- Đời sau đặng thân tướng đoan chính, 2.- Đặng tiếng tăm tô"t, 3.- Được sanh lên cõi Trời, 4.- Đặng sanh trong nhà "Vương Hầu", 5.- Đặng đạo "Niết Bàn".

Nhơn duyên gì đặng thân tướng đoan chánh ? - Bởi vì thấy tượng Phật, tâm hoan hỉ, nên đặng thân tướng đoan chính. - Nhơn duyên gì đặng tiếng tăm tốt ? - Bởi vì nhiếu Tháp, nói kinh đọc kệ nên đặng tiếng tăm tốt. Nhơn duyên gì đặng sanh lên cõi "Trời" ? - Bởi vì khi đi nhiểu Tháp ý 284 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Do đầu diện lễ Phật túc cố. Hà duyên đắc "Niết Bàn" đạo ? Do hữu dư phước cố.

HOA NGHIÊM kinh tríên Tháp kệ vân :Thỉ dục triền Tháp đương nguyên chúng sanh, thi hành phước hựu, cứu sướng đạo ý. Nhiểu Tháp tam tráp đương nguyên chúng sanh, đắc nhât hướng ý, bất tuyệt tứ hỉ.

Bâ' đắc dĩ liệp trượng dẳng, ỷ điện bích.

Hữu khỉnh mạn tội cố. Tích "nhị thập ngủ tổ", thất kiếp dĩ tiên, đương chứng nhị quả, do dĩ trượng ỷ điện bích, duyên tư quá mạn, toại thất nhị quả.

BỬU LƯƠNG kỉnh vân :Hữu nhât Hiên giả, diện thượng hữu "Quốc Vương" văn. Tướng sư kiến dĩ, giá nữ dữ chi, hậu thời hiên giả nhập tự, trượng,ỷ "Già Lam", sanh kiêu mạn cố, thất "Quốc Vương" văn, đọa "đại địa ngục", khả bất thận tai !

“NHẬP THIỀN ĐUỪNG : TÙY CHÚNG" ĐỆ THẬP Đơn thượng, bâ' dắc đẩu y bị, tác thinh phiến phong, sử lân đơn động niệm.

Thử cụ tam quá : Nhát tự thô tháo. Nhị phiến trân ô nhơn. Tam linh tha động niệm. Hựu phàm nhập đường, luật giáo linh cụ ngũ pháp. Nhất tu từ kỉnh tôn trọng ư nhơn, nhị ưng tự ti khiêm hạ, như thức trần cân, tam tri tọa khởi, phủ ngưởng đắc thời, tứ dại chúng trung, bất vi tạp ngữ. Ngũ bất khả nhẫn sự, ưng mặc nhiên.

Hạ sàng mặc niệm kệ vân : Tùng triêu dân đán trực chí mộ, nhat thiết chúng sanh tự hồi hộ, nhược ư túc hạ tán thân hình, nguyện nhữ tức thời sanh Tịnh Độ. VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TẦNG CHÚ 285 không phạm giđi nên được phưđc sanh lên cõi "Trời". Nhơn duyên gì đặng sanh trong nhà "Vương Hầu" ? Bởi vì đầu mặt lạy dưới chân Phật, nên được phước sanh trong nhà "Vương Hầu". Nhơn duyên gì đặng đạo "Niết Bàn" ? Bởi vì nhiểu Phật, nhiểu Tháp cổ nhiều phước đức, nên được vào "Niết Bàn".

Kinh HOA NGHIÊM bài kệ nhiểu Tháp nói :"Vừa muôn nhiểu Tháp cầu cho chúng sanh, ra làm phước lành, xét thông ý đạo. Nhiểu tháp ba vòng, cầu cho chúng sanh. Đặng ý nhứt quyết, chẳng dứt bốn việc mừng. (15).

Chẳng đặng lấy nón gậy, các món dựng vách chùa Vì cái tội khinh dể vậy. Xưa đức "Tổ thứ 25", bảy kiếp về trước chứng đặng quả thứ hai. Bởi lấy gậy dựng vách chùa. Vì cái tội khinh dể đó, liền mất quả thứ hai.

Kinh BƯU LƯƠNG nói :Có một ông hiền giả, trên mặt có hiện chứ "Quốc Vương". Thầy tướng thấy rồi, tính gả con gái cho ông, sau khi hiên giả vào chùa, dựng gậy vách "già lam", vì sanh tâm kiêu mạn, mất chữ "Quốc Vương" đọa trong "Địa Ngục" lđnắChúng ta là người tu hành, khá chẳng dè dặt lắm ư !

BÀI THỨ MUỜI : "VÀO NHÀ THIỀN PHẢI TÙY CHÚNG"

Trên dơn chẳng đặng giũ áo men, nổi tiếng bụi bay, khiến người gần dơn động niệm.

Đây có ba điều lỗi :1.- Tánh mình thô tháo. 2.- Bụi bay nhơ ngườiể3.- Khiên người động niệm. Lại nữa phàm vào nhà Thiền, luật dạy phải đủ năm phép : 1,- Tâm phải yêu kính tôn trọng người. 2.- Phải thấp mình khiêm tốn, như khăn lau bụi. 3.- Phải biết, khi ngồi, khi dậy, khi cúi, khi ngước phải thời. 4ế- ơ trong chúng chẳng đặng nói bậy. 5.- Nhứng việc không thể nhẫn cũng phải êm lặng. 1 Khi xuống đơn thầm tưởng bài kệ rằng :"Từ sứm giờ <fân thẳng đến tối, tất cả chúng sanh lánh giữ mình ; Bằng ở dưới chơn tan thân hình, câu ngươi bấy giờ sanh Tịnh độ". 286 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Niệm kệ dĩ, phục ưng niệm chú thất biến. Án, địa lỵ, nhất ly, tá ha.

Bất đắc đại ngữ cao thinh.

"Sa Môn" xuất ngôn, ngữ tu cung thận, thỉnh yếu nhu hòa, phương xứng "Thích Tử" chi nghi dã. Khinh thủ yết liêm, tu thùy hậu thủ.

Thử ly nhị quá : nhất vô thô tháo, nhị bất hoại vật ; quyển thời tu hướng lý, linh lưỡng đầu tề chỉnh.

Bất đắc đà hài tác thinh.

HÀNH HỘ vân : Phàm trước lý kịch, tiên linh khước ngận trước địa vật sử hứu thinh.

Bất đắc đại khái thấu tác thỉnh.

Vô đàm hữu thinh viết "khái", vô thinh hữu đàm viết "thấu".

Bâ't dắc lân đơn giao đầu tiếp nhĩ, giảng thuyết thế sự.

Phật Pháp thượng bất nghỉ giao đầu tiếp nhĩ, huống kỳ thế sự hồ ?

Hoặc hữu đạo bạn thân tình tương khán, đường trung bất đắc cửu thoại, tương yêu lâm hạ thủy biên, nãỉ khả khuynh tâm đàm luận.

Tuy hứa khuynh tâm, chỉ nghi đạo thoại, bất khả tứ đàm thế tình.

"Từ Thọ thiên sư", "châm qui" vân : Nhược thị cựu thời đạo bạn, viễn địa thân tình, tương dẫn lâm hạ thủy biên, phương khả huynh tâm đàm luận. Chí ư giao quan mãi mại, dẫn nặc tạp nhơn, tận phi nạp tử sở vi.

Nhược khán kinh, tu đoan thân trừng tâm mặc ngoạn, bất đắc xuất thinh. VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 287

Tưởng kệ xong, lại phải niệm chú bảy biến như vầy : Án địa lỵ, nhật lỵ tá ha (7 lần).

Chẳng đặng cao tiếng nói lớn.

Phàm làm "Sa môn", buông lời nói, nói phải kính dè, tiếng phải dịu hòa, mới xứng oai nghi trang "Thích Tử"

vậy.

Nhẹ tay thả sáo phải đỡ tay sau.

Đây khỏi hai lỗi : 1,- Không thô tháo. 2.- Không hư sáo. Khỉ cuốn phải cuốn vô phía trong và hai đầu cho bằng thẳng.

Chẳng đặng kéo giày có tiếng.

Bộ HÀNH HỘ nói : Phàm mang giày guô' để gdt xuống đất trưđc, đừng cho có tiếng.

Chẳng đặng ho khạc có tiếng lớn.

Không đàm cổ tiếng gọi là chữ "khái" không tiếng có đàm gọi là chữ "thấu".

Chẳng đặng g'ân đơn gỉụm đầu k' tai luận nói chuyện đời.

Chuyện Phật Pháp còn không nên kề tai giụm đầu huông chi chuyện đời ư ?

Hoặc có bạn học tình quen thăm nhau. Trong nhà "Thiên" chẳng đặng nói lâu, đem nhau dưới rừng bên suối, mới khá hết lòng luận nói.

Tuy cho hết lòng, nhưng chỉ nói việc đạo chớ không đặng lung nói việc thế tình.

Ngài "Từ Thọ Thiền Sư", làm bài "châm qui" nói :

Hoặc là bạn học khi xưa, bà con xa xứ, dắt nhau dưới rừng bên suối mới khá hết lòng đàm đạo. Chí ư những việc giao thiệp chợ búa mua bán, và dẫn giâ’ người quấy, đều không phải con nhà họ Thích nên làm.

Bằng coi kỉnh, phải vứng mình, lóng thần, ngắm xét chẳng đặng ra tiếng. 288 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

"Ngoạn", quán tập dã, thử minh tam nghiệp túc thanh thân đoan tắc niệm chánh, tâm trừng tắc lý sanh hĩ.

Nhị bản minh, tức nghỉ tảo tấn đường.

Tảo tắc thân tâm kỉnh an, sự sự điêu đình, trì tắc sảng sốt, vọng niệm dị sanh.

Quỉ vị mặc niệm kệ vân : Chánh thân đoan tọa, đương nguyện chúng sanh, tọa Bồ đề tòa, tâm vô sở trước.

Dà phu thời, phục ưng niệm kệ vân : Kiết Già phu tọa đương nguyên chúng sanh, Bồ đề kiên cố, đắc bất động địa.

PHỤ Bất đắc xuyên đường trực quá.

Đương duyên tiên hậu hành. "Châm Qui" vân :

Xuyên đường trực quá, khởi bất hậu nhan, Tôn điện nhàn hành, khủng chiêu bạc phước.

Thượng đơn hạ đơn, cu đương tế hạnh, vật linh lân đơn động niệm.

Phù vi "Sa môn", "Thích tử", bổn cụ tam thiên oai nghi, bát vạn tế hạnh, phàm sở cử chỉ, tiên tu thận tâmề Bất đắc đơn thượng tả văn tự, trừ chứng khán "kinh giáo" thời.

"Trừ", vị khai thính dã.

Bất đắc đơn thượng, tương tụ bải trà, dạ tọa tạp thoại.

Thử hứu tam quá, nhứt tắc động niệm, nhị tắc tán tâm, tam phạm phi thời. Túng hữu phi thời chi dược dỉệc bất ưng dạ tọa tạp thoại.

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TẦNG CHÚ 289

Xem xét học tập, Tàu gọi là chứ "ngoạn". Đây nói ba nghiệp, nghiêm sạch, vứng mình thời niệm chánh, lổng thần thời lý sanh vậy.

Nghe đánh bảng hai, mau phải sớm tđi nhà giảng đường.

Sđm tới thời thân tâm nhẹ nhàng mọi sự điều hòa tđi trễ thời có lỗi lật đật, vọng niệm dễ sanh.

Lúc v' đơn, thầm tưởng bài kệ như vầy : Thẳng mình ngồi vững cầu cho chúng sanh. Ngoi tòa Bo Đề tâm không đắm nhiễm.

Khi kiết già, lại phải tưởng kệ như vậy : Ngồi tréo kiết già cầu chơ chúng sanh. Tâm đạo vững bền đăng tri bất động.

LỜI PHỤ Chẳng đặng đi ngang qua nhà "Thiền".

Phải dọc theo trưđc sau mà đi. Bộ "Châm qui" nổi :Đi đâm ngang qua "nhà thiền", đâu chẳng sượng mặt. Dạo đi trong điện Phật e tổn phước.

__Lên đơn, xuống đơn, đều phải tế hạnh, chớ để người g'ân đơn động niêm.

Luận làm Thầy "Sa Môn", trang "Thích Tử", phải đủ ba nghìn oai nghi, tám muôn tế hạnh. Phàm khi đi đứng trước phải dè dặt nơi tâm.

Chẳng đặng trên đơn, viết chép "văn tư" trừ khi đại chúng xem "kinh luật".

"Trừ" là nghĩa mở cho vậyệ Chẳng đặng trên đơn xúm nhau, bày tiêc trà đêm ngồi nói bậy.

Đây có ba việc lỗi : 1) Động chúng ; 2) Rối tâm ;

3) Phạm phi thời. Dầu có thuốc uống phi thời, cũng chẳng nên đêm ngồi nói bậy. 290 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Bất đắc đơn thượng, phùng bổ y bị, bất đắc manh ngọa, cọng lân đơn thuyết thoại động chúng.

Kinh vân : Thực tắc vô ngữ, ngọa tắc vô đàm, tinh cần tư nghĩa, ôn cố tri tân, tọa tắc "thiền tư", khởi tắc phúng tụng, giới hạnh như thử, chơn Phật

"đệ tử".

"CHẤP TÁC" ĐỆ THẬP NHẤT Đương tích chúng tăng vật.

ĐẠI LUẬT vân :Hộ thường trụ tăng vật, như hộ kỷ nhãn tình. HÀNH HỘ vân :Hữu tổn phí "thường trụ", "Tam Bảo" đẳng vật, đương bồi thường chi.

Tích "Dương Châu", "Bạch Tháp" Tự. "Sa môn"

"Đạo xưởng", chưởng tri tăng vật, tự tại xâm dụng, hốt hữu "Mình Quan" sổ nhơn, bạch nhật nhập phòng duệ "xưởng" hạ địa, dục đoạn kỳ cảnh, "xưởng" kinh kiếu khất mạng. Quan lệ thinh ngôn :

hiệp phòng tư tài, tịnh tống hườn tăng, đương phóng nhữ hượt. "Xưởng" khấu đầu ngôn :"Bất cảm vi mạng". Tức minh chung tập chúng, tận xả y vật, tạo tượng thiết trai. "Minh Quan" tam nhật phục chí, kiến xưởng nhứt bát nhất nạp, bất ngôn nhị khứ : "Xưởng" tự thị miễn lệ tấn tu, tốt thành minh hạnh.

Đương tùy "tri sự" giả giáo lỉnh, bất dắc vi lệ.

"Vi", thị quai vi bất thuận, "lệ" thị ngận lệ bất phục.

Phàm tẩy thể, đương tam dịch thủy.

Dịch, hoán dã, đương tiên trạch khử trùng nghị đẳng nhiên hậu tẩy chi.

Phàm cấp thủy, tiên tịnh thủ. Phàm dụng thủy, dương dế thị hữu trùng vô trùng. Hữu dĩ VIỆT DỊCH THIẾN OAI NGHI TĂNG CHÚ 291

Chẳng đặng trèn đơn may vá áo quần. Chẳng đặng nằm ngủ, cùng người gần đơn nói chuyện động chúng.

Kinh THẬP GIỚI nói : Ăn thời không nói, nằm thời không luận, tinh cần nhớ nghĩa, ôn cũ biết mới. Ngồi thời "thiền định", dậy thời tụng kinh. Giới hạnh như đây mới thật là "đệ tử" của Phật.

BÀI THỨ 11 : "GIỮ LÀM VIỆC CHÚNG TĂNG"

Phải tiếc của, của chúng Tăng.

Trong ĐẠI LUẬT nói : Giứ vật của "Thường Trụ" của "Chúng Tăng", như giứ 'trông con mắt của mình. Thiên HANH HỌ nói : "Có tổn hao của "Thường Trụ", "Tam Bảo"

các vật, phải dền trả lại.

Xưa đất "Dương Châu" chùa "Bạch Tháp". Sa môn tên "Đạo Xưởng" làm Tri sự giứ vật "Chúng Tăng", tự do lấy bđt. Bỗng có vài ông "Minh Quan" ban ngày vào liêu, kéo "Xưởng" xuống đất muốn cắt cổ ông, "Xưởng" sợ kêu xin tha mạng. "Minh Quan" xắng tiếng nạt rằng :"Cả của cải trong liêu ngươi, đều đem trả cho Chúng Tăng, sẽ tha ngươi sống". "Xưởng" cúi đầu bạch rằng :"Chẳng dám trái mạng".

Liền rung chuông nhóm chúng bán hết y vật, tạo tượng và trai tăng. Ba ngày vị "Minh Quan" trở lại thấy "Xưởng" còn một bình bát, một áo nạp tỏ vẻ bằng lòng chẳng nói mà đi "Xưởng" từ đây gắng gỗ tấn tu, sau thành hạnh tốt.

Phải theo Thầy "Tri sự" dạy bảo, chẳng đặng trái cái.

Trái cãi không thuận gọi là chứ "Vi". Chống chỏi không chịu gọi là chứ "Lệ".

Phàm rửa rau, phải thay nước ba fânể Thay nưđc là đổ nước dơ ra, lấy nước trong sạch mà dùng Trước khi rửa rau, phải lặt bỏ nhứng thứ sâu bọ rồi mđi rửa đó.

Phàm múc nước, trước rửa tay cho sạch. Phàm dung niíơc phai chính xem có trùng, không trùng Như có lấy lụa dày lượt qua mới dungểBang tiet 292 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH mật la lự quá, phương dụngệNhược nghiêm dông, bất dắc tảo lự thủy, tu đái nhạt xuất. Hàng thiên tảo lự, khủng trùng đống tử. Phàm hà thủy, tỉnh thủy giai tu quan sát, vô trùng phương dụng, dụng hữu nhị chưởng :Nhất ẩm thực, nhị cán trạc, kỳ thủy trùng cực tế, tu đế quan sát, bất dắc tựu trung, tẩy thủ diện, cập đại tiểu tiện. Lự la hữu ngủ chưởng : nhứt mât quyến phương la, nhị "âm dương" bình, tam "quân trì" bình, thử nhị, giai dụng quyến man khẩu, tế thằng hệ hạng, trâm phóng thủy trung, đăi mãn khỉên xuất, tứ chước thủy la, ngũ giác la.

Dụng quyến phương nhứt trách nữ, hoặc hệ bình khẩu, hoặc trí oản thượng, lự nhi dụng chi Phàm thiêu táo, bất đắc nhiên hủ tân.

Hủ hủ chi mộc hữu trùng, cố bất thính nhiên.

Kỉnh vân : Diệc bất đắc nhiên sanh tân thấp tân.

Phàm tác thực, bất đắc đới trảo giáp cấu.

Phật bất thính lưu chỉ giáp, cực trường thính chí nhứt mạch. Ngược đứi cấu bất tịnh tác thực, đắc xí trung quỉ báo.

THÍ DỤ Kỉnh vân : "Hữu Sa môn tác ma ba lợi phạn, Tỳ kheo phân lạc tô trưđc thủ, dĩ thủ thức trụ, trụ tức phá liệc, bất khả bất thận tai" ?!

Phàm khí ố thủy, bất đắc đương đạo. Bất đắc cao thủ dương bát. Đương ly địa tứ ngũ thô'n, từ từ khí chi.

Ố thủy, thị tẩy khí cán trac chi thủy, bất đắc đương nhơn hành đạo xứ khí tã.

Phàm tảo địa, bất dắc nghịch phong tảo, bất đắc tụ khôi thổ, an mộn phiến hậu.

Vị bất đắc đôỉ tích phấn tảo dá.

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TẦNG CHÚ 293 nghiêm đông, trời lạnh chớ nên lượt nước sớm, phải đợi mặt trời mọc.

Trời lạnh lượt nưđc sớm, sợ trùng lạnh mà chếtẽ Phàm nước sông, nước giếng, đều phải xem xét không trùng mđi dùng. Dùng có hai thứ : 1.- Nước uống ăn. 2.- Nước giặt rửa. Nhứng nước có trùng râ't nhỏ, ta phải xem xét kỹ lưđng, <jhđ nên nhé trong đó rửa tay, rửa mặt và đại tiểu tiện.

Bàn lượt nước có năm thứ : 1,- Lấy lụa dày làm bàn lược vuông. 2.- Làm bình "Âm Dương". 3.- Làm bình "Quân Trì”.Hai bình này, đều lấy lụa bịt miệng, dây nhỏ buộc cổ, thả chìm trong nước đợi đầy kéo ra. 4.- Bàn lượt rót nước.

5.- Bàn lượt có góc. Dùng lụa vuông chừng một gang, hoặc buộc miệng bình, hoặc để trên cái chén ỉượt mà dùng.

Phàm nhúm bếp, chớ nên chụm củi mụcề Củi mục có trùng mối, nên chẳng cho chụm. Kinh THẠP GIƠI nói :Cũng chẳng cho chụm củi tươi và củi ướt.

Phàm làm đô ăn, chớ nên để móng tay nhơẵ Phật chẳng cho để mổng tay rất dài, cho cđ chừng hột thóc. Bằng đế’dính dơ bất tịnh, làm đồ ăn, mắc báo làm "Quỉ" trong nhà xí.

Kinh THI DỤ nói : "Có Thây "Sa môn" nấu cơm "Ma ba Ly" và ông "Tỳ kheo" phân vị "Tô Lạc" dính tay, lấy tay chùi trên cột, cột liền nứt bế, chẳng khá chảng kiêng dò i/ ?

Phàm dổ nước nhơ, chẳng đặng gỉứa đường.

Chảng đặng cao tay hắt đổ. Phải cách đất chừng 4,5 tấc, sẽ sẽ đổ đó.

Nước nhơ là thứ nước rửa đồ đạc và giặt diệm, chẳng đặng ngay giữa đường người đi tạt đẩ.

^ Phàm quét đất, chẳng đặng quét ngược gió, chăng đặng nhóm bui đất dể sau cánh cửa.

Nghĩa là : Không đặng quét bụi nhóm đống vậy.