Sa Di Luật Giải Trọn Bộ 2 Quyển

THẤT VIỂT : BẤT CẠ VÕ XUỨNG KỴ

BẤT VÃNG QUAN THÍNH

Ly thân khẩu quá, cố viết : "Bất ca võ". Viễn sắc, thanh trần, cố viết : "Bất quan thính"

Giải viết : "Ca" giả, khẩu xuất ca khúc.

Sở vị ca xướng khúc lịnh dã, trường dẫn kỳ thanh vịnh chi viết "Ca". VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỌC 119

Ngài "Tả Khê" tôn giả, một y thất điều hơn bốn mươi năm, một Ni sư đàn (tọa cụ hay đô để ngôi) trọn đời chẳng đổi. Khi ông ăn cơn} rồi rửa bát thì bầy khỉ dành bưng, lúc ông tụng kinh các chim xòe cánh che mát. Các bực "Cao Đức" như đây, không phải bực "Thánh" cũng bực "Hiền" còn xét mình trọng đức đến thế, huống ta chúng phàm, mà chẳng dè dặt thân tâm tích đức hay sao ?

Than ôi khá chẳng răn chừa ư ? ỉ Kinh ĐẠI Bồ TÁT TẠNG nói : Nếu có người nào đắm vị tràng hoa và hương thoa, tức là :đắm vị tràng hoa sắt nóng; hay là đắm vị nhơ nhớp thoa vào trong thânỂ Thuở xưa có thầy Tỳ kheo ở bên ao sen, đi kinh hành, nghe hương của hoa sen, mũi ưa, tâm đắm. "Thần" giứ ao nói : Tỳ kheo cđ sao Ngài bỏ ngồi thiền, mà trộm vị hương ta ? Khi đó cổ một người, cũng vào trong ao, bẻ hoa, và nhổ ngó sen mà đi. Tỳ kheo nói : "Người kia bẻ bông, nhổ ngó chú, sao chú không nói. Ta đi kinh hành quở Ta là trộm hương ?". Thần đáp : "Đứa ác trong đời, tội nhơ đầy đầu, ta không nói đến. Ngài là người tu hạnh tốt, mà đắm hương đấy, hư việc tốt của Ngài, cho nên quở Ngài. Ví như áo tráng, có một điểm đen, ai cũng thấy hết, người ác ví như áo đen, dầu có điếm đen người đều chẳng thấy, ai cần hỏi đến". Ôi ! Như Kinh đã nói : "Ngửi hoa còn bị Thần trách cổ điểm huống mũi ngửi, thân thoa nhơ đức, khá chẳng răn ư !?"ễ

ĐIỀU THỨ BẢY : Tự MÌNH KHÔNG ĐƯỢC CA MÚA

ĐỜN ĐỊCH VÀ NGUỜI KHÁC LÀM, CŨNG CHANG

ĐƯỢC ĐẾM XEM NGHE

Không có cái lỗi thân múa, miệng hát nên nói "Bất ca võ". Lánh xa sắc trần và thanh trần cho nên nói : "Bất quan thính" (không xem nghe).

Giải rằng : "Ca" là : miệng hát ra những bài ca.

Chỗ nối : Ca xướng bài bản vậy. Xưđng kéo tiếng dài gọi là "Ca". 120 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Nhạc thơ vân : "Nhạc hữu ca, ca hữu khúc, khúc hữu từ; sở dĩ Thỉ ngôn chí, ca vịnh ngôn; ngâm vịnh chỉ hữu thướng, há; như thảo mộc chỉ hứu kha diệp dã. "Nhĩ Nhã" viết : "Thinh ty ư cầm sắc, viết "Ca"; đồ ca viết "Diêu" vị vô tư trưđc chi loại, độc ca chi giả. Hàn Thi" viết: "Hữu chương khúc, viết, "Ca", vô chương cú, viết "Diêu". Hựu Vịnh Thi, viết "Ca"; đoản ca vị chi "Diêu". Thi Chú vân : "Diêu" giả, ca thanh chỉ viễn văn dã; cố thiện ca giả hữu hàm thương thổ giác chi âm. Liệt Tử vân : "Tan Thanh, phủ tỉết bỉ ca, thanh chấn lâm mộc hưởng át hành vân thị dã".

"Vỏ" giả, thân vi hí "võ".

Thủ túc biến lộng, viết :"Hí vỗ"; "Ca võ", nãi bài ưu tạp hí dãễ "Xướng kỵ" giả, vị "Cầm", "sắt" tiêu,quản chi loại thị dã.

"Xướng ky", thị âm nhạc chi tổng xưng; "Nhạc"

giả, chung, cổ, tiêu, quản, cung, thương, võ, giác, trưng, thược dã; cầm sắt, thị huyền nhạc, tiêu quản, thị quản nhạc.

Tích "Phục Hi", trác đồng vi cầm, danh viết "Ly huy", hoàn tan vi sắt; cầm, trường thất xích nhị thốn :

Phụng trì tứ thốn, tượng tứ thời, Long trì bát thốn tượng bát phong, huyền nhị thập thất, dĩ thông "Thần minh" chi huốngẳ"Thuấn", chế trường tam xích lục thốn lục phân, tượng cơ chi nhật', hiệp Thiên nhơn chỉ hòa, quảng lục thốn, tượnglục hiệp, yêu khoát tứ thốn, tượng tứ thời; tiên ouảng hậu hiệp; tượng tôn ty; thượng viên hạ phương; tượng "Thiên Địa"; ngũ huyền, tượng ngu bành; thập tam huy, tượng thập nhị luật, dư nhất ^huy, tượng nhuận. Hậu "Văn Vương", gia thiếu cung, thiếu thương, nhị huyền VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỌC 121

Bộ Nhạc Thơ nói :"Nhạc thì có ca, ca thì có bài, bài có bản”. Cho nên ngâm Thi gọi là : “Chí” mình “Ca vịnh” là (lời nói). Ngâm vịnh điệu có phù trầm ;như cố cây có nhánh láể Sách Nhĩ Nhã nói ;"Tiếng ăn rập với đờn cầm, đờn sắt gọi là "Ca". Ca suông gọi chứ "Diêu". Nghĩa là : không có đờn sáo, chỉ ca không mà thôi. Trong bộ Hàn Thi nòi : có bài bản gọi "Ca", không bài bản gọi "Diêu"; lại có nghĩa ngâm thi nói là "Ca". Ca nhặc một nói là "Diêu". Sách Thi Chú nói : Chứ "Diêu", là tiêng ca nghe rất xa, văng vẳng; cho nên người ca hay, giọng cổ hàm tiếng Thương và lộ tiếng Giác. Sách Liệt Tử nói : "Ngươi Tần Thanh, vỗ cái trống cơm mà ca theo điệu nam ai, tiếng vang cây rừng, dội đứt mây bay, phải vậy".

Thân múa giỡn gọi chữ "Võ".

Tay, chân quơ múa gọi "Hý võ". Vừa giỡn trửng, vừa hát hò gọi là "Ca vổ".

"Xướng ky" là gì ? Những loại đờn "cầm", đờn

"sắt" ống tiêu, ống quản, phải vậy.

"Xướng ky" (tiếng kêu chung của âm nhạc). "Nhạc" thời có những thứ như : chuông, trống, ống tiêu, ống quản, tĩêng cung, tiếng thương, tiếng võ, tiếng giác, tiếng trưng và tiếng thược, các thứ tiếng ấy thuộc về một loại của "Âm nhạc"; đờn cầm, đờrĩ sắt thuộc về nhạc dây, ống tiêu, ống quản thuộc về nhạc ô'ngể Xưa Vua "Phục Hi" đẽo cây ngô đồng làm đờn cầm, tên là đờn "Ly huy", bện cây dâu làm đờn 'sắt"; đờn cầm dài bảy thưđc hai tấc (7m20); cái Phụng trì bốn tấc (0m40) để Hêu biểu hiệp bốn mùa, cái Long trì tám tấc (0m80) tượng .ám gió (bát phong) hai mươi bảy dây, đặng thông đến vị Thần Minh phò hộ. Vua "Thuấn" chế đờn cam dài ba thưđc sáu tấc sáu phân (3m66), tiêu biểu ngày "giáp năm" hòa hiệp "Trời" cùng "người", bề rộng sáu tấc, tiêu biểu "sáu phương"

bề lưng rộng bốn tấc tiêu biểu "bốn mùa"; trưđc rộng sau hẹp tiêu biểu "cao, thấp"; trên tròn dưới vuông, tiêu biểu "Trời, Đất", năm dây tiêu biểu "ngũ hành", mười ba bực tiêu biểu "12 tháng" thêm một bực tiêu biểu "tháng nhuần”.Sau 122 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH thành thất hoặc vân : "Gia văn võ nhị huyền : sắt hữu tam thập lục huyền, dĩ tu thân lý tánh, phản kỳ Thiên chơn" kim nhơn dụng chi vi hí lạc, ngộ dã; "Tích Nữ Oa" thị, dụng ngú thập huyền, Tân Đế sử Tố Nữ cổ, nhi thính chi cực bi, nãi tích nhi dụng kỳ bán, dĩ ức kỳ tình nhi nhạc nái hòa hiệp dã; tiêu túc dã, vi kỳ thinh túc túc, nhi thanh dã biên tiểu trước quản vi chi, sâm si bất t'ê, tượng Phụng chi dực : Đại giả, nhị thập tam quản, trường xích tứ thốn; tiểu giả, thập lục quản, trường xích nhị thốn. Quản, hứu lục khổng, nhất viết; thất khổng, tợ tiêu diệc như Địch, hoặc viết; tức tiêu dã; dư Tỳ Bà, sanh, hoàng, tranh, địch, không hầu, đẳng, giai xướng ky chi loại dãẳ "Bất đắc tự tác, diệt bất đắc tha nhơn tác thời, cố vãng quan thính".

Tự tác, tùng thân, khẩu, nhị nghiệp sanh tội, quan thính tùng nhãn, nhĩ, nhị căn chiêu khiên; cố vãng giả, hiển phi vô tâm dã; nhược lộ do bỉ quá, vô tâm quan thính, bất phạm.

Cổ hữu Tiên nhơn, nhơn thính nữ ca, âm thanh vi diệu, cự thất thần túc, quan thính chi hại như thị, huống tự tác hồ ?

Cự, tật dã, thốt dã; "thần túc" giả, phi hành dãế

ĐẠI BÀ SA LUẬN vân : "Tích hữu "Chất Đà Diễn Na"

vương, tương chư Cung nữ, nghệ "Thủy Tích" sơn, trừ khử nam tử, thuần dữ nữ nhơn, thiêu chúng danh hương, tấu ngũ ky nhạc, lộ hình nhi võ, nhạc âm thanh diệu hương khí phân phức. Thời hữu ngũ bá Tiên nhơn, thừa Thần thông thượng quá, hoặc kiến sắc, hoăc văn thinh, hoăc hứu hương, gỉaỉ thối thần thông, nhấtthời đọa há, như chiết dực điểu, bất phục năng phi. Vương kiến vấn viết:"Nhữ đẳng thị thùy ?"

VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỌC 123

Vua "Văn Vương" thêm dây Thiếu cung, dây Thiếu thương hai dây thành ra bảy, hoặc nói :thêm dây "văn", dây "võ" hai dây; đờn Sắt có 36 dây, để tu thân sửa tánh, đem trở lại tánh Thiên chơn (tánh chơn thật của mình). Người đời bây giờ, dùng nó làm việc vui chơi, lầm vậy. Xưa bà "Nứ Oa" làm đờn sắt tới năm mươi dây, Vua "Tân Đế" biểu nàng "Tố Nứ" khảy nghe rất buồn; mới bớt, dùng phân nửa để ngăn bớt tình thương, mà nhạc mới hòa hiệp vậy; ống tiêu nghe nghiêm lắm, vì tiếng nó kêu nhặc nhặc mà thanh, bện ống trúc nhỏ làm đó, so le không bằng như cánh chim Phụng. Lđn hai mươi ba ống; dài một thưđc bốn tấc. Nhỏ mười sáu Ống; dài một thưđc hai tấc. ống Quản, cổ sáu lỗ, có chỗ nói bảy lỗ, giông ông tiêu và cũng như ống Địch hoặc nói : "đó là Ống tiêu"ểCòn đờn Tỳ Bà, ống sanh, ống hoàng, đờn tranh, ống địch, dờn không hầu các món v.v.ắ. đều là một loại xướng ca, đờn địch cả.

"Chẳng được mình làm, và chẳng được khi người khác làm, cố đến xem nghe".

Mình làm từ hai nghiệp "Thân" và "Khẩu" sanh ra tội, xem nghe, từ hai căn "Mắt" và "Tai" mang lỗi. Cố ý đi nghe là nói không phải người vô tâm vậy. Bằng có dịp đi qua đường đó, vô tâm xem nghe không phạm.

Xưa có ông Tiên nhơn nghe gái ca, tiếng âm thanh vi diệu liên đứt thần túc, xem nghe còn mắc hại đến thế, huống mình làm ư ?!

Liền, vội, gấp; ba tiếng cũng đồng một nghĩa. Bay đi gọi là : thần túc. Bộ LUẬN BÀ SA nói :"Xưa có vua "Chất

Đà Diễn Na" đem các cung nứ, lên non "Thủy Tích", đuổi hết con trai, chỉ để các gái, đô' các thứ hương thơm, trỗi năm món ky nhạc lõa hình nhảy múa tiếng nhạc lẫn vđi giọng ca, vừa thanh, vừa dịu mùi hương thơm ngảt.

Khi đó có 500 ông Tiên, nương thần thông qua trên, hoặc cổ ông thấy sắc, hoặc có ông nghe tiếng, hoặc có ông ngửi hương, đều đứt thần thông, một lượt rớt xuống như chim gãy cánh, không còn bay được. Vua thấy hỏi rằng :

"Các người là ai" ? 124 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Chư Tiên đáp ngôn : "Ngã thị Tiên nhơn". Vương ngôn : "Nhữ đắc Phi phi tưởng định phủ ?" Tiên ngôn : "Vị đắc", nãi chí vấn ngôn : "Nhữ đắc sơ thiên phủ ?" Tiên ngôn "tằng đắc, kim thất", Thời vương sân ngôn : "Bất ỉy dục nhơn, như hà quán ngã cung nhơn thể nữ", tiện bạt kiếm đoạn tiện ngũ bá Tiên nhơn thủ túc; bi chư Tiên nhơn, hữu tùng "nhãn căn" nhithoái,hữu tùng "nhĩ căn" nhi thoái,hữu tùng "tỹ căn" nhi thoái,thị cố nhất thời đọa lạc; cố vân : "Quan thính chi hại như thị, huống tự tác hồ ?"

Kim thế ngu nhơn, nhơn PHÁP HOA hữu "Tỳ bà náo bạt chi"j cú, tứ học âm nhạc, nhiên PHÁP HOA, nãi cúng dường chư Phật, phi tự ngu dã".

"Ngu", "lạc" dã; "tỳ bà", thị Hồ "cầm", trường tam xích ngũ thốn, tượng "tam tài" "ngũ hành", tứ huyền tượng tứ thời dã, "Náo" cổ dĩ kim tạo chi, "bạt" dĩ đồng tác chỉ.

Kỉnh vân :"Nhược sử nhơn tác nhạc, kích cổ, xỷ giác bối tiêu, địch, cầm, không hầu, tỳ bà, náo, dồng bạt, như thị chúng diệu âm, tận trì dĩ cúng dường hoặc dĩ hoan hỉ tâm, ca bại tụng Phật đức, nãi chí nhất tiểu âm, giai dĩ thành Phật đạo". Kỉnh vị : "Sử nhơn tác, hiển píii Sa môn tự vi dã, tận trì dĩ cúng dường, minh phi tự ngu dã.

ứng viện tác nhơn gian pháp sự đạo tràng, du khả vi chi; kim vị sanh tử, xả tục xuất gia, khởi nghi bất tu chánh vụ, nhi cầu công ky nhạc. VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỌC 125

Các ông Tiên đáp rằng : "Ta là người Tiên. Vua nói : "Ngươi được định Phi phi tưởng chưa" ? Tiên đáp : "Chưa được". Nhẫn đến Vua hỏi : "Ngươi được định Sơ thiền chưa" ? Tiên đáp : "Trước được nay mất rồi". Bấy giờ Vua giận nói : "Thế các ông là người chưa khỏi ngũ dục, lẽ nào dám xem cung nhơn thể nứ của ta"; liền lấy gươm, chặt đứt tay chơn năm trăm ông Tiên. Các ông Tiên kia, cổ ông đứt thần thông của "Nhãn căn", cổ ông đứt thần thông của "Nhĩ căn"; có ông đứt thần thông của "Tỷ Căn", luôn cả năm trăm ông, ông nào thần thông cũng bị đứt. Thế nên sa xuống một thời, gọi "Nhất thời đọa lạc"ễCho nên nói : "Than ôi ! Xem nghe còn hại như thế, huống mình làm ư" ?

Người ngu đời bây giờ, nghe trong Kỉnh PHẤP HOA có nối câu "Tỳ Bà náo bạt" lung học nghề âm nhạc; song trong Kinh PHẤP HOA nói : "Ẩm nhạc là để cúng dường các đức Phật, chớ không phai vui mình".

"Vui" là nghĩa "Vui thích", Đờn "tỳ bà" là đờn "cầm"

của nưđc "Hồ", dài ba thước năm tấc, tiêu biểu "Tam tài"

và "Ngũ hành", bốn dây tiêu biểu "bốn mùa". Cái "Náo" đời xưa làm bằng chất vàng. Cái "Bạt" làm bằng chất dồng.

PHÁP HOA Kinh nói : "Hoặc cho người nổi nhạc đánh trống, thổi ốc, ống tiêu, ống địch, đờn không hầu, đờn Tỳ bà, cái náo, cái đồng bạt, các tiếng hay như vậy đều đem cúng dường các đức Phật, hoặc đem tâm hoan hỉ, ca vịnh khen công đức của đức Phật, nhẫn đến một tiếng nhỏ cũng được thành quả Phật. Huống chi Kinh nói :

"Cho người khác (cư sĩ) làm rõ không phải thầy Sa môn tự làm vậy", Kinh lại nói : "Đem cúng dường đức Phật, rõ không phải để vui mình" vậy.

Những chùa làm đám đao tràng Phât SIÍ của nhơn gian họa may làm được. Nay ta vì đường sanh tử, bỏ tục xuất gia, đâu nên chẳng tu việc chính mà cầu học nghề âm nhạc cho hay. 126 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

"ứng viện" vị ứng phó am viện dă; nguyên "Phật Giáo" trung, bổn vô ứng phó sự, lương do mạt pháp nhơn ngoa, bất vị siêu sanh việt tử xuất gia giả, thao thiết thế gian uế lợi, cố hứu chỉ dã. Cát áỉ từ thân, thị viết : "Xả tục"; xuất phiên não gia, cố viết: "VỊ sanh tử", Thiên tụng lễ bái, cần tu phước huệ, danh vi "chánh vụ". Ký vị sanh tử, bất tu chánh vụ, nhỉ phản câu công xảo thế gian ky nhạc, trùng tăng sanh tử chỉ lụy, tự táng kỷ đức, thỉễm điếm pháp môn, quá phỉ tiểu dã".

Nãi chí vi "Kỳ", "Lục bát ", "đầu trịch", "Xu bồ" đẳng sự.

"Đơn Châu" bất tiếu "Nghiêu" tác kỳ, dĩ giáo chi, "Đơn Châu", thiện chi, dĩ điệt du, vi kỳ hữu tam bá lục thập lộ, tượng kỳ, hữu tam thập ỉục tuần, dĩ tượng nha sức chi, cố danh "Tượng kỳ".

Hựu vân : "Tích Thần nông dĩ nhật nguyệt tinh thần vi tượng. Đường Tướng Quốc Ngưu Tăng Nhụ, dụng xa, mã, tướng, sĩ, tốt, gia pháo đại chi, vi cơ hĩ :

"Đầu" tức (đàu tử), thị "lục bát" thể cụ; "Lục bát" tức "song lục" kỳ, diệc danh "Bát tắc hí". "Ngụy" "Tào Thực", chế "song luc" cuộc, dĩ ngũ mộc vi đâu tử, hữu Kiêu, Lư, Trỉ, độc, đắc, ngũ giả vi thắng phụ chi thể, cố nhơn khắc nhất đâu, vi kiêu điểu hình, đắc chi vi thượng thắng; hựu đầu lục trợ, hành lục kỳ vị chi "Lục bát" dã; trịch giả, đầu dã,phao dã, như trịch sắc, đầu hồ, phao cầu, khiêu tiền dã "Xu" âm "Xu"; "bồ", âm

"bồ".Tương truyền vị :"Lão tử" nhập Hồ, tác dụng lục tử vi mã, kim nhơn trich chi vi hí, diêc bác dịch chi tẩng danh; sở vị "xu bồ", nhất trịch bá vạn, thị dá :

"Nãi chí", dữ "đẳng sự", giai hí lạc vị tận chi cữ dã.

VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỢC 127

Nhứng chùa am làm đám, gọi là chứ "ưng viện". Nguyên trong "Phật giáo" vốn không có việc làm đám, chẳng qua đời mạt pháp, người làm sai lầm, chẳng vì siêu sanh thoát tử mà xuất gia, mới tham lam lợi nhơ trong đời, nên có làm việc đám tiệc. Sao gọi là xả tục ?

Dứt tình ân ái từ nghĩa song thân, ấy là "Xả tục". Thế nào là vì đường sanh tử ? ơâu ra nhà phiền não, cho nên gọi là vì đường sanh tử. Việc chánh là gì ? Việc tụng kinh lễ bái, cần tu phước huệ, kêu là việc chánh. Đã vì sanh tử, không tu việc chánh, trở cầu học nghề nhạc hay giỏi trong đời, chồng thêm hại đường sanh tử, đã tổn đức mình, nhơ nhuốc trong nhà Đạo, tội chẳng phải nhỏ vậy.

Nhẫn đến, đánh cờ "dây", cờ "lục bát", đánh "đầu trich", "xu bồ", các viêc. » • * « Vì ngươi "Đơn Châu" không hiền, vua "Nghiêu" chế làm bàn cờ (để dạy cơ mưu của sự binh bị), không ngờ "Đơn Châu" đánh giỏi, rồi làm việc vui chơi, luông tuồngỆCờ dây có 360 nước. Cờ Tượng (tục kêu là cờ tướng) có 36 nưđc. Sao kêu là "cờ Tượng" ? Lấy ngà voi chuốt làm con cờ, nên kêu "cờ Tượng"._Lại một nghĩa nứa :Xưa vua "Thần Nông", coi theo mặt nhật, mặt nguyệt và các ngôi sao làm cái hình con cờ gọi là "Cờ Tượng". Chứ "Tượng" này nghĩa :"Giống". Đời Đường quan tướng quốc "Ngưu Tăng Nhụ" dùng con xe, con mã, con tướng, con sĩ, con chôt, thêm con pháo đại diện làm thế vậy. Chữ "Đầu" (tức con cờ) là cái mặt con cờ "Lục Bát"ể Cờ "Lục Bát" tức là cờ "song lục" hay là cờ "Bát tắc hí". Đời nhà "Ngụy" chúa "Tào Thực" chế cái bàn cờ "Song lục", lấy năm thứ cây đẽo làm năm con cờ; có chạm hình con chim Kiêu, chim Lô, chim Trĩ, chim Độc, chim Tắc, năm con ấy làm cái vẻ ăn thua, cho nên người khắc một con cờ làm hình chim Kiêu, bắt đặng con cờ này là ăn bực nhấtềLại có một điêu cờ nữa như :Vãi ra 6 cái thẻ, làm 6 con cờ, gọi là cờ "Lục Bát", "vái", "quăng", "liệng" cũng như : "xổ bài", "đánh hồ", "đá cầu", "thảy tiền", thuộc về trong ba nghĩa :

hoặc vãi, hoặc quăng, hoặc liệng. Chứ "Xu" là "Xu bồ", lời tương truyền nói :"Ông Lão Tử vào nưđc Hồ, làm bàn cờ có sáu hình con ngựa, người nay đánh làm cuộc vui chơi cũng 128 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Giai loạn đạo tâm, tăng trưởng quá ác, Như thượng chư sự, cu nhiễu loạn chánh niệm, tăng trưởng tham, sân, phiên não, sanh tử quá hoạn do thử nhi hưng thành phi "Thích tử" sở vi dã.

Y khả bâ' giới dư ỉ ĐẠI LUẬN vân :"Thanh ướng bất đình, tạm văn tức diệt, ngu sỉ chỉ nhơn, bất giải thinh tướng, vô thường biến thất, cố ư âm thanh trung, vọng sanh hảo nhạo ư dĩ quá chỉ thanh, niệm nhỉ sanh trước.

Hữu trí chỉ nhơn, quán thanh sanh diệt, tiên hậu bất cu, vô tướng cập gỉả, tác như thị tri, tắc bất nhỉễm trước, nhược tư nhơn giả, chư Thiên âm nhạc, thượng bất năng loạn, hà huống nhơn thanh. Như thị đẳng chưởng chưởng nhơn duyên, ha thanhquá thất. Như Đại Ca Diếp đẳng, văn Thiên vương đờn cầm, thượng khởi tác vỗ, bất năng tự an; huống phàm phu bối, khả bất đương thâm giới dư !

BÁT VIẾT : BẤT TỌA CAO QUẢNG ĐẠI SÀNG Thân ly xúc trần cố viết "bất tọa", lượng việt

Thánh chế, cố viết "cao quảng".

Giải viết : "Phật chế thằng sàng, cao bất quá "Như Lai" bát chỉ; quá thử tức phạm".

Như Lai thị Phật thâp hiệu chi thủ, vị Phât thừa "Như thât" đao, lai thành "Chánh Giác" cố danh Như • * 7 Lai. Như Lai kim thân trượng lục, nhất chỉ hoạt nhị VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỢC 129 chung kêu là "Cờ bạc". Chỗ gọi cờ "Xu Bồ" (chỗ đựng cờ)

một phen xổ ra, ăn cả trăm ca vạnẵChứ "Nái chí" (nhẫn đến)', cũng như chứ "đẳng sự" (các việc)-, đều là câu chuyện chơi vui chưa hết.

Các việc như trên đều là loạn tâm đạo, thêm nhiều tội lỗi.

Các việc như trên đều rối loạn chánh niệm, thêm lđn lòng tham sân, phiền não. Tội lỗi đường sanh tử từ đây mà ra. Thật chẳng phải trang "Thích Tử" chỗ nên làm vậy.

Than ôi ! Há chẳng răn dè ư ?

Trong ĐẠI LUẬN nói : "Âm thanh, sắc tướng giả tạm không phải vật còn boài liền nghe liền diệt. Thế mà đứa ngu si chẳng hiểu cái thanh tướng vô thường biến mất. Cho nên đôi với trong cảnh âm thanh quấy sanh tâm Ưa thích đến nỗi tiếng nói qua rồi, còn để tâm mê đắm. Những ngườỉ có Trí biết tiếng kia sanh diệt, trước chẳng chờ sau, sau chang kíp trưđc, thì dầu có tưđng cũng như không tưđng Vậy quan sát được như thế, thời mđi khỏi đắm mê, những người như thê, dù âm nhạc chư Thiên, cũng chẳng loạn cho họ được huống chi tiếng của nhơn loại. Như đây hết thay các món nhơn duyên đều là đức Phật quở tội lỗi nhứng người ưa đắm thinh trần. Kìa, như đức Đại Ca Diếp nghe trời Thiên Vương khảy đờn cầm còn đứng dậy mua men không thể tự yên; huống chi chúng phàm phu, há chăng răn dè cho lắm ư ?

DIỀU THỨ TÁM : KHÔNG ĐUỢC NGỒl

GIƯỜNG CAO RỘNG LỚN.

Muốn thân khỏi nỊiiễm trần, cho nên; "không ngồi"

quá lượng Phật dạy cho nên nổi "cao rộng".

Giải rằng : "Phật dạy giường dây, cao chẳng quá tám ngón tay đức Như Lai", quá đây thời phạm.

Như Lai, là hiệu đầu trong mười hiệu (49) của đức Phâtể Như Lai là gì ? Đức Phật Thế Tôn nương cái đạo "Như thât"

đến thành ngôi "Chánh Giác" cho nên gọi 'là Như Lai 130 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH thốn, bát chỉ đương châu xích, nhâ't xích lục thốn. Việt tư lượng dã, cố viết "Quá thử".

A HÀM kinh vân : Túc trường xích lục phi cao. Hoạt tứ xích phi quảng. Trường bát xích phi đại. Phục hữu bát chưởng sàng * Nhất, kim. Nhị, ngân. Tam, nhaể Tứ, giác. Ngũ, Như Lai. Lục, Duyên giác. Thất, La Hán. Bát, Sư Tăng. Tiên tứ, ước vật biện quới, thể bất hiệp tọa. Hậu tứ, ước nhơn biện đại, túng linh địa phô, nghĩ ư tôn nhơn, diệc bất hiệp tọa. Ngôn thằng sàng giả, hoặc dĩ thảo ma đắng đẳng, chức thành, cước hữu khúc trực, nhược thằng, nhược mộc, quá lượng giai phạm.

Nái chí tất thể diêu khắc, cập sa quyến trướng nhục chi loại, diệc bất nghỉ dụng.

ĐẠI LUẬT vân : "Sàng hữu nhị chưởng. Nhất, "cao". Nhị "hạ" Tì sàng danh "hạ". Thô tệ diệc danh "hạ". "Cao" đại danh "Cao". Diệu hảo diệc danh "cao" ? Diệu hảo tức tất thể điêu khắc, kim, ngân, nha giác đẳng. Như thị chi sàng, cập sa la quyên trướng, thượng diệu chiên nhục, giai phi xuất thế đạo nhơn chi nghi, nãi vương thần tục sĩ sở quí. Vi Phật minh chế, tự bại kỷ đức, cố viết : "Bất nghi dụng dã". "Loại" giả, du nhâ't thiết quí giá bị tịch đẳng, thị dã.

Cô' nhơn dụng thảo vi tòa, túc ư thọ hạ.

Kim hữu sàng tháp, diệc ký thắng hĩ, hà cánh cao quảng, túng tứ huyến xu ?

VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỌC 131

Kim thân đức Như Lai cao trượng sáu, một ngón tay rộng hai tấc, theo thước nhà Châu, cộng tám ngón thành một thước sáu tấcẳQuá lượng đó, cho nên nói chứ "Quá thử" (một ngón Như Lai bằng ba ngón người thường).

Kinh A HÀM dạy cách thức đóng giường như thế này : Chân giường cao một thước sáu tấc (lm60) Bề rộng bốn thưđc (4m00). Bề dài tám thước (8m00)ệLại có tám thứ giường như sau đây : 1/ Giường bằng vàng. 2/ Giường bằng bạc. 3/ Giường bằng ngà. 4/ Giường bằng sừng. 5/ Giường Như Lai. 6/ Giường Duyên Giác. 7/ Giường La Hán. 8/ Giường Sư Tăng. Bốn thư giường trước là vật quí trọng, người tu không nên ngồi. Bốn giường sau, là bực lđn ngồi, dầu cho trải dưới đất ngồi, chớ không dám ngồi tám thứ giường nổi trên, vì nhường người bực lớn. Nay nổi giường cây và giường dây, là hoặc lấy cỏ, gai và mây bện làm, chân có cong có ngay, hoặc giường dây, hoặc giường cây, song quá lượng đức Phật dạy đều phạm.

Nhẫn đến sơn vẽ chạm trổ và các thứ màn nệm, bằng hàng lụa, củng chẳng nên dùng.

Trong ĐẠI LUẬT nói : Giường có hai thư : Một, giường bực "cao'1. Hai, giường bực "hạ". Thế nào giường bực "hạ" ? Giường thấp gọi là bực "hạ", thô xâu cũng gọi bực "hạ". Thế nào gọi là giường bực "cao" ? Cao lớn gọi là bực "cao", tốt đẹp cũng gọi là bực "cao". Tô' đẹp là gì ?

Tốt đẹp tức là sơn vẽ, chạm trổ, giường vàng, giường bạc, ngà, sừng, vẽv... Nhứng giường như thế với những vật mùng màn bằng the lụa, mền nệm đồ thượng diệu, đều không phải người học đạo xuât thê dùng, vật quí trọng của vua, tôi, tục, sĩ, cần, dùng. Trái lời Phật dạy, lại tổn đức mình; cho nên nói câu : "Bất nghi dụng thử" (không nên dùng đấy). Chứ "Loại" là các thứ, nghĩa là còn bao nhiêu những thứ mên chiếu quý giá v.v...

Người xưa dùng cỏ làm đồ ngồi, đêm thì nằm dưới gốc cây. Nay ta có giường chõng cũng đã hơn xưa rôi, sao muấn cao rông buông lung vóc huyễn ? 132 SA DI LUẬT GIẢI • HÁN DỊCH

Sàng hiệp nhi trưởng giả, viết "tháp". "Cổ nhơn giả "cổ đức cao tăng" dã, hoậc trụ thâm sơn hoặc y thọ hạ, dĩ thảo vi tòa, khởi tắc kinh hành tọa tức thiền tứ.

Kim cư quảng hạ mật ốc, túc ư cao sàng trường tháp, khả vị thắng bỉ thọ hạ thảo tòa, đa hĩ, hà dụng cánh phục cao quảng, túng tứ huyễn xu, thất "Sa môn" chi cao phạm, vi "Phật" "Tổ" chi thùy ngôn.

"Đồng Lâm" Hổn Dung thiên sư, thị chúng viết ; "TỊ vạn thặng tôn vinh, thọ lục niên cơ đống, bất ly thảo tòa, thành đẳng "Chánh Giác"

độ vô lượng chúng. Thử "Huỳnh Diện Láo gia"

xuất gia dạng tử" hậu bối vong bổn, phản vị khẩu thể, như Phật ngôn viết : Vi "Sa Môn" giả, khử thế tư tài, khất thực, thủ túc, nhật trung nhất thực thọ hạ nhất túc, thận bất tái hĩ".

Cố Đường "Thông Huệ Thiền Sư" nhập "Thái Bạch" sơn, bất tê lương thực, thủ cấp thảo quả, khát tắc ẩm thủy, tức tắc y thọ, kinh ư ngũ niên, nhơn dĩ mộc đả khối, khối phá hình tiêu, quách nhiên "Đại ngộ".

"Kỉnh Vân Pháp Sư" nhập "Thái Sơn", kiết thảo vi y, thập quả vi thực, hành PHÁP HOA Tam muội, cảm "Phổ Hiên" hiện thân chứng minh. Như tư "cao đức" phi nhất, bị tải Truyền Đăng Cao tăng" truyện trung, tự đương tâm duyệt. Ngôn huyễn xu giảữ Địa, Thủy, Hỏa, Phong, tứ đại dã nhi thành thân, hư vọng bất thật, du như mộng huyễn, ngu phu bất liễu, chấp chi vi thiệt, thị dĩ tứ tình túng dục, tăng trưởng lậu nghiệp, trường luân tam hữu dã.

"Hiếp Tôn Giả", nhất sanh hiếp bất trước tịch. VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỢC / 133

Giường hẹp và dài kêu là cái "chõng". Nói người xưa đó, là các ông "Cao Tăng đại đức" đời xưa vậy; hoặc có ông ở trong thâm sơn, hoặc có ông ở dưới gốc cây, lấy cỏ làm đồ ngồi, lúc dậy thì đi kinh hành, ngồi thì Thiền định; đâu cổ thì giờ rảnh buông lung.

Ta nay ở nhà rộng, phòng kín, ngủ thời ngủ trên giường cao và chống dài, cũng đã hơn các Ngài ở dưới gốc cây, ngồi tòa cỏ, bội phần, lẽ nào còn muô'n cao và rộng buông lung thân huyễn mất cái hạnh thanh cao của "Sa Môn", trái lời di ngôn của "Phật" và "Tổ".

Chùa "Đông Lâm" đức "Hổn Dung thiền sư" dạy trong chúng rằng : "Đức Thích Ca bỏ ngôi cao sang muôn cỗ, chịu cái khổ đói lạnh sáu năm, không lìa tòa cỏ thành bực "Chánh Giác", độ chúng sinh không lường. Đây là cách thức ông "Huỳnh Diện Lão Gia" (dức Phật) xuất gia người đời sau, quên căn bổn, trở vì việc ăn mặc, như đức "Phật" đã dạy làm "Sa môn" là người bỏ của cải đời, xin ăn vừa đủ, gi a ngày một bứa ăn, dưới gốc cây ngủ một đêm, dè chđ thêm nữa vậy.

Nên đời Đường đức "Thông Huệ thiền sư" vào non "Thái Bạch" không đem lương thực, dùng đỡ rau trái, khát thời uông nước Ịạnh, nghỉ thời nương gốc cây, trải được năm năm; nhơn một bứa ông lấy cây đập khối đất(?)

khối bể hình tan, rổng vậy "Đại ngộ".

Ngài "Kỉnh Vân Pháp Sư" vào núi "Thái Sơn" kết cỏ làm áo, lượm trái làm cơm ăn, tụng Kinh PHÁP HOA được chánh định, cảm đến đức "Phổ Hiền" hiện thân chứng minh. Các vị "Cao đức" như đây, chẳng phải một đủ chép trong bộ truyện "Truyền Đăng Cao Tang" ta nên tìm coi. Nói thân huyễn là gì ? Bốn đại : Địa, Thủy, Hỏa Phong, giả hiệp mà thành thân nây, luông dôi không thật như chiêm bao, như bóng bọt. Thế mà đứa ngu không hiểu chấp cho là cổ thật, cho nên lung tình dục v9nể) thêm lđn lậu nghiệp hằng sa trong ba cõi.

Ong "Hiếp Tôn Giả" một đời lưng chẳng đăt xuống chiếu. 134 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Tôn Giả, Trung Thiên Trước nhơn, bổn danh "Nan Sanh", do tại mẫu thai, lục thập niên thỉ sanh nhơn dĩ vi danh, xuất gia niên vãn, dắc ngộ cửu Tổ "Phục Đà Tôn giả" chấp thị tả hữu, vị thường thùy manh nhựt tấc phi duyệt tam tạng, dạ tắc tọa thiền nhơn kỳ hiếp bất chí tịch; cố thế xưng viết : "Hiếp Tôn Giả”,tức "đệ thập Tổ hoặc vân cửu Tổ".

"Cao Phong Diệu Thiên Sư" tam niên lập nguyện, bất triêm sàng đẳng.

Nguyên "Cao Phong Diệu Thiên Sư" phược sài vi khám, đông hạ 11 ất nạp, đảo tòng hòa mê vi thực, hậu vãng "Thiên Mục" sơn tây nham trúc nhât tiêu thất, bằng viết : "Tử Quan" kỳ nhan phi thê mạc đăng, nhi khử thê đoạn duyên, tuy Đệ tử hản đắc chiêm thị cố nội vô sàng đẳng, ngoại tuyệt cấp thị, bất tháo thân, bất trỉ phát, tiệt anh vi đang, tinh nhật nhất thực, tam niên yến như dã. Kim thời xuất gia, giới đức vi cu, tâm đia vi minh, an hưởng vô ngu, khả bất tự hủy sát hồ, hiệu bất trỉ phát, tự hiêu "Đầu Đà", ninh bất đai mâu tai ! • ' • •

"Ngộ Đạt" thọ trâm hương chi tòa, thượng tổn phước nhi chiêu báo.

Đường "Tri Huyền Pháp Sư" tục tánh "Trần", tam học đổng quán, danh cái nhát thời, dị tích vưu đa, cố thế hiệu vi "Trần Bồ Tát", sư ngú tuế năng thi, thập tứ giảng NIẾT BÀN kinh, "Lý Thương Ẩn"

tặng thi vân : Thập tứ Sa di năng giảng Kinh.

Tợ sư niên kỷ chỉ huề bình. Sa di thuyết pháp Sa môn thính.

Bất tại niên cao tại tánh linh. VIỆT DỊCtH THIẾN SA DI YẾU LUỤC 135

Ông "Hiếp Tôn Giả" người nước Trung Thiên Trưđc" tên ngài là "Nan Sanh" (khó sanh). "Nan Sanh" là gì ? Bởi Ngài ở trong thai mẹ sáu mươi năm mới sanh; nhơn đó mà đặt tên là "Nan Sanh", tuổi già xuất gia, được gập Tổ "Phục Đà Tôn Giả" (tổ thứ chín). Hầu hạ đôi bên, chưa từng ngủ nghỉ, ngày thời dở xem ba tạng, đêm lại ngồi thiền, lưng không đặt xuống chiếu, cho nên người đời nhơn đó đặt cho ông một tên riêng là "Hiếp Tôn Giả” Ngài làm vị "Tổ" thứ mười cổ chỗ nói "Tổ" thứ chín.

Tổ "Cao Phong Diệu thĩên sư" nguyên đứng ba năm chẳng nương giường chõng.

Đời nhà "Nguyên" Tổ "Cao Phong Diệu Thiền Sư" bó củi làm cái khám, mùa đông mùa hạ, một áo nạp, đâm trái tòng trộn cháo mà ăn. Sau qua non "Thiên Mục" gộp phía Tây làm một cái thất nhỏ, bảng đề hai chứ "Tử Quan" (ải chết), gộp đó không thang chẳng lên được; nhưng Tổ lên rồi, rút cả thang và cắt cả dây, đệ tử của "Tổ" tuy nhiều, nhưng ít ai thăm viếng được, cho nên trong thất không giường, không chõng, bề ngoài bặt người nuôi dưỡng, thân chẳng tắm, tóc không cạo, khẻ cái hũ làm cái nồi, mỗi ngày ăn một bứa, ba năm lặng trang như vậy. Người xuất gia đời bây giờ, giới đức chưa đủ, lòng dạ chưa tỏ, an hưởng không lo, đâu chẳng hổ mình lắm sao ? Thế mà bắt chước không cạo tóc, gọi mình tu hạnh Đầu Đà, (50) đâu chẳng lầm to ư ?

Ngài "Ngộ Đạt" thọ tòa trầm hương còn tổn phước mà mắc báo.

Đời Đường Ngài "Tri Huyền Pháp Sư" tục kêu họ "Trần", ba việc học làu thông, danh trùm một thuở, tích lạ rất nhiều, nên đời gọi Ngài là "Trần Bồ Tát". Ngài năm tuổi làm thi đựợc, mười bốn tuổi giảng kinh NIẾT BÀN, ông "Lý Thương Ân" tặng cho Ngài một bài thi :

Sa Di muời bốn giỏi giảng kinh, Tuổi cỡ như ông chỉ mang bình.

Sa di nói pháp Sa môn thính, (nghe).

Chẳng nghĩ tuổi cao trọng tánh linh, 136 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH

"Y Tông" tứ trầm hương bửu tòa, cao nhị trượng dư; "Hi Tông" tứ hiệu viết : "Ngộ Đạt Quốc Sư", nhị đế cúng dường, long hậu phi thường, hậu hốt định trung, kiến Bồ tát giáng, thủ ma "Huyền" đảnh, dỉển thâm diệu "Pháp", nhi an úy chi, ngôn ngật tức ẩn, nga kiến nhâtchâu, nhập "Huyen" tả cổ, long khởi thống thặm, thượng hữu "Triệu Thố" nhị tự, toại thành nhơn. Diện sang, nhị "Huyền" tiên thân, thị Hán "Viên Ấn", tấu trảm Thố yêu ư Đông thị "Huyền" thập thế vi "Cao tăng". "Thố" cầu báo bất đắc. Nhơn quá thọ nhơn chủ ỉủng ngộ, nhứt niệm danh lợi tâm khởi ư đức hữu tổn, cố năng hại chi, hậu nghệ "Tây Thục", ngộ "Ca Nặc Ca" tôn giả, tẩy dĩ tam muội thủy tiíc dủ tường như bổn truyện.

Y khả bất giới dư ?

Thử sàng tòa trướng nhục, nái tứ "Thánh chưởng" trung chinhât, danh "ngọa cụ tri túc thánh chủng", ư thử "tri túc", tắc năng tấn tu đạo nghiệp, chứng tam bồ đề, cố danh "thánh chủng", nhược bất tri túc, tắc đạo quả vô phần, "Thánh chủng" thất hĩ ?

Như "Ngộ Đạt Quốc Sư", kiến giải siêu thời hạnh vị vị trắc, do bất tri túc, nhât niệm tâm khởi, đức tổn họa chí, ngã bối hà nhơn, bất đĩ vi hậu giới tai ?

củu VIẾT : BẤT PHI THỜI THỰC

Thật căn, ly quá trung chi vị trần, cố viết, "Bất phi thời thực"ế VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỌC 137

Đời Đường vua "Ý Tông" ban cho Ngài bửu tòa bằng trầm hương, cao hơn hai trượng, thỉnh Ngài ngồi thuyết pháp. Vua "Hi Tông" ban hiệu cho Ngài "Ngộ Đạt Quốc Sư". Hai vua cúng dường long trọng phi thường, sau rồi bỗng nhiên ở trong thiền định thấy vị Bồ tát "Ca Nặc Ca" giáng, tay rờ đầu "Huyền" nói Pháp mầu cao thượng mà an ủi và căn dặn v.v..ẽnói rồi liền ẩn. Bỗng nhiên thấy một hột châu lăn vào cổ vế bên trái của "Tri Huyền" nôi sưng nhức lắm, trên có hai chứ "Triệu Thố" liền thành mụt ghẻ hình mặt người. Xét đời trước của "Tri Huyền" là ông Viên An làm quan đời nhà "Hán", tâu vua chém ngang lưng ông "Triệu Thố" tại chợ phía Đông, qua bao bắt đầu từ đây. Bởi "Huyền" 10 đời làm vị "Cao tăng", nên "Triệu Thố" hết sức đòi báo, mà không hại dược. Nhơn "Huyền" quá thọ sự yêu đãi của nhà vua, một niẹm móng tâm danh lợi, đối đức có tổn, nên "Triệu Thố" mới hại được. Nhưng sau qua đất "Tây Thục" nhờ gặp Ngài "Ca Nặc Ca tôn giả" lấy nưđc "Tam muội" rửa cho mđi lành.

Sự tích này rõ trong bổn truyện (lịch sử của ông).

Than ôi ! Khá chẳng răn ư ?

Song giường, mùng, mên, và toa cụ đây cũng là một món trong bốn món Thánh chủng (ốl) nên gọi là ''Ngọa cụ tri túc thánh chủng". Thê nào là "Tri túc thánh chủng9 "

Đồ ngồi và nằm, biêt vừa đủ chớ quá cao sang, để tấn tu đạo nghiệp, hầu mong chứng quả Bồ đề đức Phật nên gọi

"Tri túc thánh chủng". Thế nào không "Tri túc thánh chủng" ? Nếu không tri túc như trên, thời đạo quả vô phần và "Thánh chủng" cũng mất nữa. Nói tóm lại, như Ngài "Ngộ Đạt Quốc Sư" chỗ kiến giải hơn người, ngôi thư biêt bao, bởi không tri túc một niệm móng tâm, đức tôn họa đến. Bọn ta người chi, chẳng lấy đó để răn lđp sau ư ?

ĐIỀU THỨ CHÍN : “KHÔNG ĂN PHI THỜI"

Thế nào " không ăn phi thời" ? Cuống lưỡi đối vởi món ăn, qua khỏi giứa ngày không ăn, gọi :"Không ăn phi thời 138 SA DI LUẬT GIẢI HẤN DỊCH

Giải viết : "Phi thời" giả, quá nhất ngọ, phi tăng thực chi thời phần dã, chư Thiên tảo thực, Phật ngọ thực, súc sanh ngọ hậu thực ,quỉ dạ thực, tăng nghi học Phật, bất quá ngọ thực. ĐẠI LUẬT vân : "phi thời" giả, hữu nhị phân tề : nhât, vị nhất quá trung; nhị, vị minh tướng vị xuất. Hựu vân :"Nhấtảnh quá tây, nhứt phảt nhứt tuyến, tức viết "phi thời". Kim vân : "nhựt ngọ" giả, nái thuân thử phương chi ngôn; đích y Kinh Luật, ưng vân : “nhất trung”. Lương dĩ ngọ phân bát khắc; tiền tứ danh "thời"; hậu tứ "phi thời" khủng nhơn hổn lạm, cố bất ngôn "ngọ" nhi ngôn "trung" dã.

KHỞI THẾ NHƠN BổN Kinh vân : "Ô phô sa tha"

thử ngôn "Tăng Trưởng" vị thọ trì trai pháp, tăng triíởng thiện căn. cố Phật Giáo dĩ quá “Trung” bất thực, vi trai.

Như TỲ LA TAM MUỘI KINH, dĩ "ngọ" thực vi "pháp" thực. "Bình Sa Vương" vấn Phật : "Hà cố Phật "Nhất trung" thực ? Phật ngôn :"Tảo khởi chư Thiên thực, nhất ngọ tam thế chư Phật thực, nhât Tây súc sanh thực, nhất mộ quỉ thần thực". "Như Lai "dục đoạn lục thú nhơn, linh nhập đạo trung cố chế linh đồng tam thế Phật thực. Sỡ dĩ "Như Lai"

hằng xử trung đạo, tự đán Vương cung nãi chí "Niết bàn" trung gian vi thường "phi thời".đạm thực.

Kim thời học giả, hữu phân "thiên" phân "Luật" tự vị : "Thiên" vô câu chấp, nhậm hám nhậm xan, tắc phóng tứ vô úy, thực vô trú dạ. Ninh tri "Thiên" thị Phật tâm, "Luật" thị Phật hạnh. "Đai thừa" "Tiểu thừa", tất giai đòng học. Cố LUẬT BổN vân : "Đồng nhứt sư học, như thủy nhủ hiệp; ký đông nhât "Như Lai Đại Sư" Giáo học, hà đắc "Thiên" "Luật" các phân, VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỌC 139

Giải rằng : "Phi thời" là gì ? Quá giờ ngọ, chẳng phải thời phần của ông Thầy ăn vậyệẽẳ Tại sao thế ? Bởi sớm mai chư Thiên ăn. Giờ ngọ Phật ăn. Sau giờ ngọ loài Súc sinh ăn và tối Ngạ quỉ ăn. Ông Thầy học theo Phật, quá giờ ngọ không ốn.

ĐẠI LUẬT nói : "Phi thời" có chia hai phần : Một, quá giứa ngày. Hai, mặt trời chưa mọc. Lại nói : "Bóng mặt trời qua phía tây, một mảy tóc, một sợi chỉ, tức gọi "Phi thời". Nay nổi : chứ "Nhật ngọ" là nói theo lời phương đây, cứ y Kinh Luật thời phải nđi chứ "Nh.ật trung" mơi đúngắBởi vì chứ "Nhật ngọ" có phân tám khắc; bốn khắc trước gọi "Phải thời"; bốn khắc sau gọi là "Phi thời" sợ người lộn lạo nên không nói "Nhật ngọ" mà chỉ nói "Nhật trung" (mặt trời đứng bóng).

Kinh KHƠI THE NHƠN BÔN nói : "Tiêng Phạm gọi "Ô phô sa tha", tiếng Hán nói "Tăng trưởng" (thêm lớn).

"Thêm lớn" là gì ? Chịu ăn chay giứ giới, thêm lớn căn lành, nên Phật dạy "Không ăn quá "Nhậttrung" là chay".

Như kinh TY LA TAM MUỘI nói : "Ăn nhật ngọ là "ăn đúng phép"ệÔng "Bình Sa Vương" hỏi Phật : "VI sao Phật ăn "nhật trung" ? Phật nổi : "Có bốn thời kỳ :

1.- Sớm mai chư Thiên ăn. 2.- Nhật trung thời ba đời chư Phật ăn. 3.- Mặt nhật qua phía tây súc sanh ăn. 4.- Mặt nhật lặn thời Quỉ thần ăn". Đức "Như Lai" muốn đoạn nhơn trong sáu thú, đặng vào lý trung đạo nên chế dạy đồng ăn theo các đức Phật ba đời. Sở dĩ đức Như Lai hằng giứ lý trung đạo, từ khi sanh trong cung vua, cho đến lúc nhập "Niết bàn" chặng giữa chưa từng ăn uống phi thời.

Thế người học đạo đời bây giờ lại chia ra "Thiền" và "Luật", tự nói "Thiền" không câu chấp, ăn uống tự do buông lung không trẽn, ăn không ngày đêm. Đâu biết "Thiền" là tâm Phật, "Luật" là hạnh PhậtT "Đại, thừa", "Tiểu thừa" đồng học hết thảy. Nên trong LUẬT BÔN nói : "Đồng học một Thầy như nước và sữa hiệp nhau; song đã đồng học một "Giáo Pháp" của đức "Như Lai Đại Sư", đâu đặng chia phân 140 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH như thủy nhủ hiệp, khởi khả hộ tương để độc; hựu giới du nhơn chỉ y thực, phỉ y thực, tắc nhơn hề tồn, "Thiên" vô "Luật", tắc tăng an tại.

CỐ ĐẠI LUẬT vân : "Tỳ ni tạng" giả; thị "Phật Pháp" thọ mạng, "Tỳ Ni tạng", trụ 'Phật Phap diẹc trụ". Thị cố "Như Lai" thùy tương "Niết Bàn", du truân truân hối chúc, sử y "Ba La Đề Mộc Xoa" vi SƯ;

"Ca Diếp" phụng chi chung thân, nhật trung nhất thực. Tổ Tổ truyền trì, vị thường hữu hủy giáo diệt Luật giả, cẩu năng kiến quá "Như Lai", hạnh siêu "Ca Diếp", nhất nhậm hủy chi diệt chi, như hoặc vị nhiên, tốc nghỉ tri cải, khỏi hữu ngộ "Phật Tổ" chi tâm, nhi hủy "Phật Tổ" chi hạnh; Du đọc "Khổng Tử"

chi thơ, nhi phi "Khổng Tử" chi lễ thế nho thượng bất khẳn vi, huống Thích Tử học xuất thế chi đạo, nhi nhẩn phỉ "Thích Tôn" chi giáo hồ !

"Ngạ Quỉ" văn oản bát thinh, tắc yết trung hỏa khởi, cô' ngọ thực, thượng nghỉ tịch tịnh huống quá ngọ hồ ?

Yết, hầu dã, do nhơn xan tham, cố đọa ngạ quỉ đạo trung, yết tiểu như châm, phúc đại như cổ, thường vi cơ khát sở bức. Nhược văn oản bát chi thỉnh, tắc hầu trung phát dỉệm, nhi tự thiêu nhiên.

Ngọ tiện tuy phi Ngạ Quỉ thực thời, thượng nghi tịch tịch, vô linh vãn thinh hỏa khỏi, nhi thọ thiêu • • 7 ' • nhiên chi khổ. Huống ngọ hậu, chánh đương quỉ thực chi thời, linh văn thinh kiến thực, tức nội ngoại thiêu nhiên. "Thích Tử" từ tâm, hà nhẩn bỉ khổ, nhi tự an xan. Thị cố nhị thời chúc phạn, du thí thực, chú nguyên, linh bỉ hoạch an, huống phi thời hám thực, sử kỳ sanh khổ; đại quai "Bồ Tát" chi tâm, phi "Thích Tử" chi từ hạnh dã.

VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỢC 141

"Thiên" và "Luật". Như nước và sứa hiệp nhau, đâu nên chê bai cùng nhau. Huống chi "Giới Luật" cũng như món áo cơm của người; không cơm ăn không áo mặc thì người phải chết. "Thiền" mà không "Luật" ông Thầy đâu còn. Cho nên trong Đại Luật nói : "Tạng Tỳ Ni" đó là mạng sống của "Phật Pháp". "Tạng Tỳ Ni" còn, là "Phật Pháp" CÒĨ1. Cho nên đức "Như Lai" khi sắp nhập "Niết bàn", còn khăng khắng thiết tha, nhứng lời trăng trối trong giờ phút cuối cùng, muô' cho các hàng Đệ tử phổi giứ theo giđi "Ba La Đề Mộc Xoa" làm Thầy, cho nên đệ tử lớn là ngài "Ca Diếp" vưng đổ trọn đời, giứa ngày một bứa ăn. Tổ tổ truyền giứ, chưa từng có vị nào chê "Pháp" bỏ "Luật". Dẫu mình đặng sở kiến hơn đức Như Lai, hạnh tu hơn Ngài "Ca Diếp" mặc dầu chê "Pháp" bỏ "Luật", còn như chưa được vậy, mau phải biết chừa, đâu nđ tỏ tâm của "Phật Tổ", mà chê hạnh của "Phật Tổ". Cũng như người đọc sách "Khổng Tứ" mà chê việc lễ của đức "Khổng Tử". Kẻ thế Nho còn chẳng chịu làm, huống trang "Thích Tử" học đạo xuất thế, mà nở chê lời dạy của đức "Thích Tôn" hay sao ?!

Loài "Ngạ Quỉ" nghe tiếng chén bát, thời trong cô nôi lửa; cho nên ăn giờ ngo, còn phải vắng lăng, huống quá giờ ngọ ư ?!

Trong cổ nổi lửa là gì ? Bởi người đời trước xan tham nên nay đọa trong loài Ngạ quỉ, cổ nhỏ như kim, bụng to như cái trống thường bị đói khát ép ngặt. Nếu nghe tiếng chén bát, thởi trong cổ nổi lứa, đốt cháy thân mình.

Trưđc giờ ngọ, tuy không phải giờ Ngạ quỉ ăn, nhưng còn phải vắng lặng, chđ để nó nghe tiếng, lửa cháy mà chịu cái khổ thiêu đốt. Huống chi sau giờ ngọ, chính nhằm giờ quỉ ăn, cho nó nghe tiếng thấy đồ ăn thời trong tâm ngoài thân đốt cháy. Con nhà họ Thích tâm từ, nđ nào nó khổ mà mình ăn đành. Cho nên hai thời cháo cơm, còn thí thực, chú nguyện cho nó đặng yên; huống ăn uống phi thời, khiến kia sanh khổ. Rất trái tâm vị Bồ tát, chăng phải hạnh từ của trang Thích Tử. 142 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Tích hữu "Cao Tăng", văn lân phòng tăng, ngọ hậu cử thoán, bất giác thế khắp bi "Phật Pháp" chi suy tàn dã.

"Thoán" âm "Thoán", tấn hỏa viết : "Thoán". Khí thượng viết "Xuy" vị, cữ hỏa chữ thực dã.

Tích "Pháp Huệ Thiên Sư", trụ Nghiệp tự, văn lân phòng "Tỳ kheo", ngọ hậu cử thoán, tự niệm khử "Thánh" thời diêu, nhơn đa bất thủ "Giái Luật" nhơn thương "Phật Pháp" chi suy tàn, bất giác lệ hạ triêm khâmẳKim nhơn ký vô cổ "Hiên" hộ "Pháp" chi tâm, nhi phản sanh hủy báng an nhiên vô quý khả hồ !

Tống "Huy Tông" hoặc vu Đạo Sĩ "Lâm Linh Tố"

yêu ngôn : cãi Phật vi Đạo, Pháp Sư "Vĩnh Đạo"

thượng sớ trân gián."Đế" đại nộ, thâu Vĩnh phú "Khai phong" ngục "Thung Lăng" Thú, Vị sư viết : "Đạo nhơn" sơ thực thả bất quá trung, thậm phi tự toàn kế, nghỉ như huân huyết. Sư chẩn nhiên viết :"tử tắc tử nhĩ""Phật" cấm bất khả phạm dã" Hựu Đường Pháp Sư""Ngộ Ân" tự "Tu Kỹ" thời xưng "Nghĩa Hổ" bình thời nhất thực, bất ly y bát, bất súc tài hóa, thần chúc thân thi minh tướng, môi "Bố Tát .Đại chung vân tâp, tiêm, nhiên lê ha. Cái tư đại tập, hữu : Vo giới Tỳ kheo mãn Diêm Phù" chi ngôn dã.

Kim nhơn, thể nhược đa bệnh, dục sác sác thực giả, hoặc bất năng tri thử giới, cô' cổ nhơn xưng vãn thực vi dược thạch, thủ liệu bịnh chi ý dã, tất dá tri vi "Phật" chế, sanh đại, tàm quý, niệm ngạ quỉ khổ, thường hành bi tế, bất đa thực, bất mỹ thực, bất an ý thực, thứ cơ khả nhĩ. VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỤC 143

Xưa có vị "Cao Tăng", nghe ông Thầy gần liêu, sau giờ ngọ nổi lửa, thoạt vậy sa nưdc mắt thương "Phật Pháp" rất suy tàn.

Nhúm lửa gọi chứ "Thoán". Hơi xông lên gọi chứ "Xuy" cũng đồng một nghĩa nhúm lửa nấu đồ ănế Xưa ông "Pháp Huệ Thiền Sư" ở chùa ấp "Nghiệp", nghe ông "Tỳ kheo" gần liêu, sau giờ ngọ nổi lửa nấu đồ ăn. Tự nghĩ : "Cách Phật lâu đời, nhiều người không giứ giới luật, nhơn thương "Phật pháp" suy đồi bùi ngùi rơi lụy ướt "bôi" (áo). Người đời bây giờ đá không tâm hộ "Pháp" như các vị "Cổ Hiền" mà trở sanh tâm hủy báng, đành lòng không hổ hay sao ?"

Đời Nhà Tô'ng vua "Huy Tông", nghe lầm lời yêu nghiệt của đạo sĩ, ngươi "Lâm Linh Tố" cãi đạo Phật theo Đạo Sĩ. Pháp sư "Vĩnh Đạo" dưng đơn tỏ bày và can gián.

"Vua" nổi giận bắt "Vĩnh" giam trong ngục ở huyện "Khai Phong", Quan Thái Thú đất Thung Lăng bảo pháp sư rằng :"Người tu ăn chay và quá "Nhất, ngọ" không ăn, rất không được kế bảo toàn. Vậy thì nay Sư nên ăn đồ huân HuyếtẵSư nghẹn ngùi và nói : "Chết thời chết chớ giới cấm của Phật, không nên phạm vậy." Lại đời Đường ngài pháp sư "Ngộ An" tên "Tu Kỹ" đời kêu pháp sư "Nghĩa Hổ" thường ngày ăn một bữa, chẳng lìa y bát, chẳng chứa của cải, thời cháo mơi, ra coi mặt trời mọc mới ăn, mỗi khi BỐ tát Đại chúng vân tập tủi lòng rơi lụyễBởi ngài nhđ trong kinh ĐẠI TẬP có câu : "Vô giđi Tỳ kheo, mãn Diêm Phù Đề". Nghĩa là : "Tỳ kheo không giữ giđi, chật nứt cõi Diêm Phù Đề".

Người đời bây giờ vóc yếu nhiều bệnh muốn ăn hoài hoài, hoặc giữ không nổi giới này. Cho nên bực cổ nhơn nói bữa ăn chiều cũng như vị "Dược thạch" (thuốc hay, lấy cái ý lành bệnhj. Tuy vây, nhưng biết trái lời Phật dạy sanh tâm rất hổ thẹn và thương khổ "Ngạ quỉ", trường thực hành việc bi tế, chẳng ăn nhiều, chẳng ăn ngon, chẳng đành lòng ăn, họa may mới được. 144 SA DI LUẬT GIÃI HÁN DỊCH

"Sác giả" (tan) dđã "Dược thạch" giả, cổ châm chích trị bệnh dụng thạch, kim tắc dụng thiết, dĩ iòn kỳ bổn, cố vân : "dược thạch”. Hựu ngũ thạch năng trị bệnh, diệc danh "dược thạch"ẵ cổ nhơn xưng vãn thực, vi "dược thạch" giả; nãi "cổ đức" quán cơ, nhât thời quyền nghi dã.

Ký vân :"Tất tri vi "Phật" minh chế, tắc bất khả chấp quỳên mê thiệt, dĩ vỉ thường đồ quy tắc, y pháp bất y nhơn phương vi chánh kỉến "Phật tử". Dĩ tất tri vi "Phật" chế, cố sanh đại tàm quý, do tàm quý cố, bất an ý thực, niệm ngạ quỉ khổ, cố thường hành bỉ tế. Dĩ bỉ tế cố, ư thực, tâm bất an ý sanh mỹ, nhỉ giảm phần thí tha, cố bất đa thực dã. Như hữu trọng bệnh, phi cốc bất trị y giáo linh thực, thính ư bình xứ dữ chi, ta dĩ tức tu đoạn tuyệt;

huống liệubộnh, tự hữu thang, cao, hoàn, tán. "Như Lai" thính phục ngũ quả bát tương, đường mật tô du, túc dĩ dủ tật, hà dụng hám tước, thỉên vi "Phật giáo", tự chiêu tội lụy. Cố "Thiên Thai" vân : "Bệnh cố hủy giới, như phá phù nang, tích nung huyết xú thân, phá thanh tịnh pháp thân".

XỨ XỨ Kinh vân - "Phật ngôn : "Trung hậu bất thực hữu ngũ phước : Nhât, thiểu dâm. Nhị, thiểu thùy. Tam, đốc nhất tâm. Tứ, thiểu hạ phongế Ngũ, đắc thân an ổn; diệc bất tácbộnh; ký vân an ổn, phục bất tác bệnh, tắc hữu bệnh chánh nghi giái chi". Cổ vân : "Họa tùng khẩu xuất, bệnh ùng khẩu nhập". Cố ĐẠI LUẬT trung : "Tỳ kheo hữu ệnh, tức linh đoạn thực, dĩ ta vi độ, danh vi "Thiên y"; hữu bệnh vô bệnh, thường đương quan sát thử thân, vi "Sanh" "Lão" "Bệnh" "Tử" chi bổn, chúng khổ chi nguyên, thâm tự khắc trách, chế kỳ tình dục, hà dĩ tang bỉ ái căn, tự tăng khổ bổn ? VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUOC 145

"Ăn hoài hoài" cũng như : thường thường ăn. "Dược Thạch" là gì ? Tức thuốc đá. Sao gọi là thuốc đá ? Hồi xưa, lây thứ đẩ mài thành kim, chích trị bệnh, cũng như bây giờ dùng sắt làm kim đê tiêm thuốc, còn giứ gốc xưa cho nên gọi là "Dược thạch" (thuốc đá). Lại năm thứ đá( ’có thể trị lành bệnh cũng kêu là thuốc đá. Tại sao Cổ nhơn nói bữa ăn chiều là thuốc đá ? Chính vị "Cổ Đức” xem cơ người đời, một khi quyền cho vậy.

Đã nói rằng : "Vẫn biết trái lời minh chế của đức "Phật", thời không nên chấp phép quyền, bỏ phép thiệt, lây làm phép tắc thường hoài. Y pháp chẳng y người, mđi phải là vị "Phật tử chánh kiến". Vì ắt biết trái pháp Phật nên sanh tâm rất hô thẹn. Do vì hổ thẹn, nên chẳng nỡ đành ăn, do vì thương khổ "Ngạ quỉ", nên thường làm việc bi tê. Do vì bi tế nên khi ăn tâm chẳng nđ đành sanh ngon, mà giảm phần cho nó, nên chẳng ăn nhiều vậy.

Bằng có bệnh nặng, không cơm chẳng trị đặng, thầy thuốc dạy phải ăn, cho ở trong chỗ khuất ma ăn, lanh rồi thời phải đoạn tuyệt, huống trị bệnh sẵn có thuôc cao, thuốc hoàn, thuốc tẩn. Như đức "Như Lai" cho ăn năm thứ trái ( \ uống tám thư nưđc (54), đường mật và vị tô du, đủ dùng lành bệnh, nào dùng ăn nhai, mích trái lời "Phật" dạy, lại mang việc tội lỗi. Cho nên Ngài "Thiên Thai" nói : "Có bệnh quyết phá giới, như phá trai nổi, tiếc thân máu mủ hôi thúi, mà phá pháp thân thanh tịnh".

Kinh XƯ xư nói : "Phật dạy sau nhật trung không ăn cổ năm việc phước :Một, ít dâm. Hai, ít ngủ. Ba, đặng nhất tâm. Bốn, ít hạ phong. Năm, thân được yên ổn khỏi sanh bệnh. Đã nói thân yên ổn, và khỏi sanh bệnh, thì lúc có bệnh, chính phải răn đè". Người xưa nói : "Họa từ miệng ra, bệnh từ miệng vào". Cho nên trong ĐẠI LUẬT:

"Thầy Tỳ kheo có bệnh tức phải nghỉ ăn, lấy lành làm chừng, kêu là "thuốc Trời". Có bệnh không bệnh thường phải quán xét thân này là gốc "sanh", "già”,"bệnh", "chết"

nguồn các khổ, rất phải trách móc, ngăn tình dục, cđ sao buông ái căn kia, lại thêm gốc khổ cho mình !?

146 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

CỐ PHÁP UYỂN vân : "Duy vô thường khổ, không chi bi, niệm sanh, lão, bmnh, tử, chi hoạn, trường dạ bi đảo huỳên chi khổ, phiêu luân hảm trụy chi nịch tư chi thống thương, diệc thâm khả cụ, nhi bất cụ lụy kiếp chi ương, đản ưu nhất thân chi mạng; sở dĩ bảo thực trường miên, hà dị đồn khuyển, phá trai dạ thực, quỉ đạo vô thù, thị cố thí chủ thất ứng thời chi phướcỀChúng Tăng tổn lương điên chi chưởng, tỉ kiến "Biên phương" dạo tục, văn LUẬT khai thực quả trấp tương, toại tức thực càn táo trấp, hoặc sanh lê, bồ đào, thạch lựu, bất đảo trấp ẩm, tinh tử tổng thực, tuy hứu đảo trấp, phi trừng sử thanh, thủ trượe nung trấp, tinh tể nhi thực. Hoăc hữu văn khai thực "Xá fâu già tương" dĩ hoạn nhiệt bênh, toại thủ ngẫu căn sanh thực, hoặc hữu thú phạn trấp ẩm, hoặc vô cơ khát, phi thời thực tô, du, mật, thạch mật, đẳng; hoặc dụng hạnh nhơn, tiển, tác trù thang, như thử lạm giả phi nhất bất khả cụ thuật.

Như hoặc bất nhiên, đắc tội di trọng.

"Di", "đại" dã, thậm dã. Như hoặc bất nhiên giả vị vô bênh nhi thác bênh, khinh bệnh nhi thác trọng, phục bất sanh đại tàm quý đẳng nhi hủy Phật cấm gỉớỉ, đắc tôi phi khinh, cố viết :"Di trọng .Cận thê

"A Sư", bất am Luật giáo, vị hữu thất sự nhơn duyên, phi thời đắc thiíc, viết; bệnh thời, tác y thơi, thí y thời, đạo hành thời, thừa thuyên thời, đại chúng tập thời, sa môn thí thực thời. Nguyên thử thất sự, xuất "biệt chúng thực" giới, khai kỳ ngọ tiên, hữu thử thất duyên, đắc biệt chúng thực, phi vị ngọ hậu; thả dử "phi thời thực" giới, huýnh bất tương can. Luât hữu minh văn, hà bât kiêm khan ?

Nhị bá ngũ thập giới tướng, thượng tự bất tri, nhi xưng vi "Tỳ kheo" giả; ninh bất quý tai ? Tự ngộ, agộ nhưn, quá phi, tiểu hĩ. VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỌC 147

Trong bộ PHÁP UYÊN nói :"Nghĩ cái thảm vô thường, khổ, không lo cái hại Sanh, Già, Bệnh, Chết, nhiều đêm thương cái khổ treo ngược., trôi lăn, đắm đuối, đọa sa, nhớ đến càng đau cũng rất ghê và đáng sợ, mà không sợ cái hại nhiều kiếp chỉ lo cái.mạng một thân này. Thế nên mới ăn no, ngủ đã,khác nào heo chó, phá giđi, ăn đêm, thua gì loại quỉ, cho nên người thí chủ mất phước cũng phải thời. Chúng Tăng tổn giống ruộng tốt. Gần đây tôi từng thây chốn "Biên Phương" kẻ đạo, người tục, nghe trong "Luật" mở cho uống nước trái cây, liền bèn ăn trái táo khô mà uống nưđc, hoặc ăn lê tươi, trái nho và lựu chẳng đâm lấy nựớc mà uông, ăn luôn cả hột, tuy có đâm nưđc chẳng lóng cho trong, uống nước cặn cáu và ăn vừa xác. Hoặc nghe "Luật'' cho ăn trái "Xà lầu dà tương", để trị bệnh nhiệt, rồi lấy ngó sen ăn sống; hoặc có người uống nưđc cơm; hoặc khi không đói khát, phi thời ăn sứa, mật, đường phèn v.v...

hoặc lấy trái Hạnh nhơn, sắc. nưđc cho dặc mà uống. Người quấy như đây chẳng phải một, không thể biên đủ.

Như hoặc chẳng được vậy thời mắc tội rất nặng.

Tội "to lớn" gọi (tội rất nặng). Nhưng hoặc chang đặng vậy là gì ? Không bệnh mà giả bệnh, bệnh nhẹ mà giả nặng để ăn, lại chẳng sanh tâm rất hổ thẹn v.v... mà hủy câm giới của Phật, mắc tội chẳng phải nhẹ cho nên nói là "di trọng"

(rât nặng). Đời bây giờ những ông Thầy thất, học, không thuộc Kinh Luật, nói có bảy việc nhơn duyên được ăn phi thời. Bảy việc nhơn duyên là gì ?

Một, khi bệnh. Hai, khi đóng y. Ba, khi cúng y. Bốn khi đi đường. Năm, khi đi ghe. Sáu, khi dại chúng nhóm.

Bảy khi Sa môn thí cho ăn. Nguyên bảy việc đáy, rút trong giới "Biệt chúng thực", nghĩa là : Luật khai cho trưức giờ ngọ, có bảy duyên đây được ăn riêng chúng, chẳng phải nói sau giờ ngọ. Vả chăng, giới "Biệt; chúng thực" đối vđi giơi "Phi thời thực" đây cách xa, không giống nhau. Trong văn Luật có nói rõ sao chẳng xét coi ? Ilai trăm năm mươi giđi tướng mình còn chẳng biết, mà xưng là "Tỳ kheo" đó. Sao chãng hô ư !Mình lầm còn khá, lại lầm cho người khác, tội chẳng phải nhỏ vậy. 148 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Tích "Phó Đại Sĩ", thị "Di Lặc Bồ Tát" hóa thân, mỗi hành thanh trai, cảnh nhựt bất thực, giảm xan di thí bần nổi. Kim giả nhị thời bảo thực, du bất tri quý, cố vi "Phật chế", bất quan "Tổ Đức", bất niệm tha phạp, yên đắc danh vi "hảo tâm xuất gia".

Hoặc viết:"Vĩnh Gia" vân :"Đại ngộ bất câu ư tiểu tiết, hìê tại tỏa tỏa hành trì ? - Đáp viết : "Tư minh "thật tế lý địa" bất thọ nhứt trân, trí ư"Chơn Như Phật tánh" thượng bất lập, huống kỳ tha tiểu tiết hồ ? Như vân :"dâm phòng tửu tứ" vô phi "thanh tịnh đạo tràng" cẩu chấp. "Sự" ngôn chi, tắc nhập "Địa ngục" như tiền. "Ca Diếp" kiết tập, du bất xả vi tế chi giới, hà vân bất câu ? Nhược kỳ thượng thượng căn nhơn, đắc sự sự vô ngại, tắc vạn sự môn trung, bất xả nhứt pháp, hựu hữu hà tiểu tiết nhi kiến câu da ?

- Hoặc viết : "Hữu nhị Tỳ kheo phạm dàm, sát, Ba Ly, tăng tội kiết, Duy Ma, đốn trừ nghi, thử phục vân hà ?".

- Đáp viết :"Tư minh vô tâm phạm dã; bỉ nhị "Tỳ kheo" cọng trụ sơn am, nhất ngoại xuất du hành, nhất tai am toa thiên thùy thuc. "Tiêu Nữ" nhập am, thâu phạm tịnh giới, tự tâm bất duyệt. Bỉ ngoại xuất giả huờn, cu trân thượng sự, bỉ tức sân trục "Tiêu Nữ".Nứ bố đọa khanh nhỉ tử; Nhị tâm cu hoài ưu não, nhứt do vô tâm phạm "dâm", nhất do vô tâm phạm "Sát", Dĩ sơ Như Lai kiết giới, vị chế "Vô tâm bất phạm", cố "Ba Ly", cứ sự kiết tội; cẩu kỳ hứu tâm, tiện hoạch "A Tỳ". Nghiệp hĩ Túng đắc "Yết ma", cẩn miễn "Địa Ngục", hiện sanh ninh hoạch chứng ngộề Nhược dĩ dâm, sát vi tiểu tiết, bất tri cánh dĩ hà vi đại tai ?! VIỆT DỊCH THIỀN SA DI VỄU LUỌC 149

Xưa Ngài "Phó Đại Sĩ" là "Di Lặc Bô tát" hóa thân mỗi ngày tu thanh trai, trọn ngày không ăn, giảm phần ăn để thí cho kẻ nghèo đổi. Người đời bây giờ, hai bữa ăn no, còn không biết trẽn, quyết trái lời "Phật" dạy, chẳng xem vị "Tổ Đức”,chẳng thương người thiếu ngặt, đâu đặng kêu ià "Hảo tâm xuâ't gia".

Có người nói :Ông "Vĩnh Gia" nói như vầy : "Bực dại ngộ, không chấp đến việc nhỏ, cần gì giứ làm nhứng giới tẳn mẳn ? Đáp :"Đó là nói chỗ "Lý thật tế" chẳng đính một mảy trân, đến chỗ "Chơn như Phật tánh" còn chẳng lập, huống chi việc nhỏ kia ư ? Như nổi :Phòng dâm, quán rượu cũng là "Thanh tịnh đạo tràng". Bằng chấp "Sự" nói, thời vào "Địa ngục" mau như tên bắn. Kìa ông "Ca Diếp” kiết tập còn chẳng dám bỏ nhứng giđi tẳn mẳn, sao nói chẳng chấp ? Nếu như người thượng thượng căn, được mọi sự không ngăn ngại, thời muôn việc trong nhà Phật không bỏ một việc, lại có việc nhỏ nào mà còn chấp ư !?

- Hỏi :"Có hai ông "Tỳ kheo" một ông phạm giới "Dâm", một ông phạm giới "Sát", ông "Ba Lv” buộc thêm tội, ông "Duy Ma" liền dứt nghi. Việc đây như thế nào ?"

- Đáp :Đó là nói về vô tâm mà phạm vậy; bởi hai ông Tỳ kheo kia ở chung am trong núi. Một ông ra ngoài đi dạo: một ông ở trong am ngồi thiền ngứ quên. Con gái ông Tiều vào am lén phạin tịnh giới. Ổng "Tỳ kheo" trong tâm chẳng vui. Bấy giờ ông ra ngoài kia lúc trở về, nghe đủ công chuyện như trên đã thuật, ông buồn và giận, liền đuổi "Tiều Nứ". Nứ sợ chạy sa hầm mà chết. Hai ông trong tâm đều lo, buồn, rầu. Vì sao ? Bởi một ông vô tâm mà phạm giới "Dâm". Một ông vô tâm mà phạm giđi "Sát".

Vì ban đầu đức Phật Như Lai kiết giới chưa lập giđi "vô tâm bất phạm". Cho nên Ngài "Ba Ly" kiết tội theo sự tưđng "Giới thân" cũng không có lỗi. Nếu thiệt hai ông kia cô' tâm mà phạm "Dâm" phạm "Sát", hèn đọa tđi "Địa Ngục A Tỳ". Dù được pháp "Yết Ma Sátn Hối" họa may khỏi tội "Địa Ngục", nhưng đưưng đời đâu đặng chứng ngộ. Nếu cứ nói "Dâm", "Sát" là việc nhỏ, chẳng biết lại lấy việc chi làm lớn ư ?" 150 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

- Hoặc viết : "Dõng Thí" suy tội tánh, liễn bất khả đắc, tức vãng Đông phương đốn thành "Chánh Giác" hà ngôn bất hoạch chứng ngộ ?

- Đáp viết : "Dõng Thí", nãi tái lai Bồ tát thị hiện, tỉ hậu thế sám hối giả, dạt tội tánh không, diệt nghiệp căn bổn; thiết phi tái lai, hề năng thành "Phật" chi tốc. Cố vân :"i)a kiếp tằng vi "Nhẫn nhục" Tièn, minh phi nhất sanh dã; như hoặc bất thièn, thỉnh tự suy khán chư Phật vô lượng thân thông diệu dụng, nhử kim bá vô nhất năng, hà do đốn thành "Chánh Giác" sự, lý, tánh, tướng, xúc muc mang nhiên, như hà bất câu tiểu tiết; tham sân mãn phúc, ngã nhơn điên hung, vị năng văn báng như ẩm cam lồ, hà tùng đốn nhập bất tư nghị, khởi bất văn "thừa" "giới" cu cấp, như điểu lưửng dưc, cao tường tièu hớn, phò dièu vạn lý, đác vô khoái tai ?

Thoảng nhất vọng sanh tà giải, tức lạc khoút đạt không, bát nhơn quả, tác tai tâm,ương tại thân hỉ;

như hoặc bất tín, đương quán hạ văn.

"Y khả bất giói du ?”

ĐẠĨ LUẬT vân :"Sa môn Thích Tử", ninh tự phá phúc, bất ưng dạ thực".

SA DI NI GIỚI kinh vân : Nhưựe "Quốc vương", "Trưởng Giả", quá nhât trung thí, diêc bất dắc thưc chung tử bất phạm dã”.

ĐẠI TIIỪA LIÊN HOA TẠNG kinh vân : "Thọ Phật cấm giới, bất hộ tương lai, các ngôn :"Ngã thị y "Dai thừa" pháp; du như minh dạ, các tự thuyết ngôn : "Ngã đắc "Phật Pháp", thọ "Thiết Tương Địa Ngục", tùng Dịa Ngục xuất, ám á lung manh, bất kiến Chánh Pháp”.

Hựu XẤ LỢI phất vấn kinh vân : "Phật cáo Xá Lợi Phất ;Phi thời thực giả, thị phá giới nhơn, thị VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỢC 151

- Hỏi :"Ông "Dỗng Thí" xét tánh tội vốn không phải có, liền qua phương Đông trọn thành "Chánh Giác", sao nói không đặng chứng ngộ".

- Đáp : "Chú có biết ông "Dõng Thí" không ? Ông "Dõng Thí" chính là ông "Bồ tát" tái lai thị hiện, khiến cho dời sau, các người Sám Hôi, rõ tánh tội vốn không di-ệt căn bổn nghiệpếNếu không phải "Bồ tát" tái lai, đâu đặng thành Phật rất mau. Cho nên Kinh nói : "Nhiều kiếp từng làm ông Tiên "Nhẫn Nhục", rõ chẳng phải một đời vậy". Như chú không công nhận, xin chú nghiệm xét ba điều : 1,- Các đức Phật có vô lượng thần thông diệu dụng, chú nay trăm phần không được một, do đâu mau thành "Chánh Giác" Sự, Lý, Tánh, Tương ngó tđi là mang nhiên, làm sao chẳng câu, chẳng chấp việc nhỏ. 2.- Lòng tham sân đầy bụng, nhơn, ngã chật hông, chưa đặng nghe người chê, như uống nước cam lồ, từ đâu mau vào bực "Bất tư nghị". 3.- Đâu chẳng nghe KINH GIÁO Giđi Luật(55) đều cần như chim hai cánh, bay liệng trời xanh gió Phò Diêu ở dưđi muôn dặm, đâu không khoẩi ư ? Tóm lại, thoảng như chú một phen, quấy sanh tâm tà giải, liền mắc vào cái chấp không trống rỗng, chê nhơn quả; đời nay tâm chú gây tội, đời sau thân chú chịu khổ. Bằng chú không tin lời tôi, xin xem văn sau đủ rõ.

"Than ôi !Khá chẳng răn dè ư ?"

Trong ĐẠI LUẬT nói : "Sa môn Thích Tử" thà mổ bụng mình, chđ nên ăn đêm".

Kinh SA DI NI GIỚI nói :"ìĩoặc vị "Quốc Vương", bực "Trưởng giả" quá nhật trung, cúng đồ ăn cho ta, cũng không nên ăn, dù chết chớ không phạm vậy".

Kinh ĐẠI THỪA LIÊN HOA TẠNG nói :"Thọ giđi cấm "Phật" không giứ đến sau, cứ nói : "Ta đây y pháp Đại thừa", khác nào kẻ đi đêm, lại nói rằng : "Ta đặng pháp Phật chuốc lây "Địa Ngục Thiết Tương", từ Địa Ngục ra, câm, ngọng, dui, điếc, chẳng thấy chánh pháp".

Lại trong kinh XÁ LỢl phất vấn, Phật bảo ông, Xá Lợi Phất rằng :"Nhứng người ăn phi thời là người phá giới, 152 SA DI LUẬT GIẢI HẢN DỊCH phạm đạo nhơn, thị lại bệnh nhơn, hoại thiện quả cố, phi ngã dệ tữ", đạo ngá pháp lợi, đạo danh, đạo thực, nhất đoàn, nhất toát, phiến diêm, phiến thố, tử đọa, "Tiêu Trường Địa ngục", thôn nhiệt thiết hoàn, tùng "Địa Ngục" xuất sanh trư cẩu trung, thực chư bất tịnh, cập sanh ác diểu, nhưn quái kỳ thanh, hậu sanh ngạ quỉ, huờn ư tự trung, tại thanh xí nội, hám thực phấn uế, tịnh bá thiên vạn tuế, cánh sanh nhơn trung bần cùng hạ tiện, nhơn sở yểm ố, sỏ hiiu ngôn ngữ nhơn bất tín dụngễBất như đạo nhất nhơn vật, kỳ tội thượng khinh cát đoạt đa nhơn, lương hựu, phước điên, đoạn tuyệt "xuất thế' đạo cố. Thị đại kiếp tặc thị tức ngạ quỉ, vi tội khốt trạch kỳ thời thực giả, thề tức phước điên, thị tức xuất gia, thị tức "Thiên'' "Nhơn" lương hữu, thị tức "Thiên Nhơn" "Đạo, Sư". Như Phật sở thuyết, linh nhơn mao cốt tủng nhiên. Hà vị nhất xan chi thực, di lụy chí thử, kỳ hữu trí giả, khả bất thảm giới dư !!!?