Sa Di Luật Giải Trọn Bộ 2 Quyển

VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 473

Lấy cái số "một nghìn oai nghi” này nhơn cho ba đời, ”Quá khứ", ”Hiện tại” và "Vị lai" cộng thành "3.000 oai nghi”. Lại lấy 3.000 oai nghi đó nhơn cho "bảy chi tội” (3.000 X 7) : 21.000) làm thành hai vạn một nghìn (Bảy chi tội, tức 3 nghiệp của thân, 4 nghiệp của miệng). Lại dem 21.000 oai nghi đây nhơn cho bòn món "Phiên, não” như 1) "Tham” - 2) "Sân• - 3) "Si" - 4) "Đẳng Phần” thành tám vạn bốn ngàn "tế hạnh" (l i. Hôm nay lấy tám vạn bốn ngàn "tê hạnh” đó đê đối trị tám vạn bốn ngằn các cửa tội "Trần Lao” vậy.

Trường Giảng "Tỳ Ni", chưa từng nương ở.

Huống "kinh liễu nghĩa Thượng Thừa" đâu hay tỏ biết.

Lời đây là nương văn trên khởi văn dưới nhơn cho nhau. Hai câu trên nói Giđi Luật chưa nhuần. Hai câu dưđi nói ''Kinh Giáo” chẳng tỏ.

Chưa từng nương ở là gì ? Nghĩa là chưa từng năm hạ nương ở với Thầy học Luật, mười trường tới nghe Tỳ ni. Song "Giới" là phép học đầu trong 3 tạng : "Kinh””Luật" và "Luận”, cửa trước nhất của pháp "Định và Huệ”. Nhưng học đã vượt bực thời giáo ly làm sao tỏ thấu ?

Cũng như cửa ban đầu chưa tới, nhà kín đâu hay thấy đặng, cho nên biết rằng : "Giới Luật" không giứ thời không sanh "Trí Huệ", thì "Tông chỉ", "Vố thượng Lieu

Nghĩa”, làm sao phân tỉa tỏ vào ấy ư ?

"Liễu Nghĩa" là gì ? Là những kinh giáo "Đại thừa"

chính lời nổi quyết đoán lựa chọn rỏ ràng thông thấu rộng nói cái nghĩa thật tướng. "Trung đạo" chđ chẳng phải kinh điển của bực Tiểu Thừa, và bao nhiêu cái thuyết hàm ẩn, ý kín, tưđng khuất kia.

Lời Ký nói : Ngài Trung Quốc Sư nói rằng : Những người tu bên pháp "Thiền Định”, phải y theo kinh "Liễu Nghĩa Thượng Thừa" của Phật nói mới khế hiệp bản- nguyên-tâm-địa. Truyền trao lẫn nhau đong đạo với Phật.

(1) 250 x 4 = 1.000 x 3 = 3.000 x 7 = 21.000 x 4 = 84.000.

474 QUI SƠN CÀNH SÁCH HÁN DỊCH

Hoành tác kiến giải, nghi ngộ hậu học. Cu vô lọi ích. Như “Sư tủ" thân trung trùng, tự thực "Sư Tủ* nhục, phiuThiên ma" "Ngoại đạo", nhi năng phả diệt Phật pháp hỉ.

Tỳ ni pháp tịch giả •? Giảng diễn "Giới Luật" xử dã, Luật chế Tỳ kheo túng chứng ,Tam minh", É, ục thông", diệc tu " ngũ hạ” y ”Sư' học l!Luậtèg. Nhược "Luật” bất minh, nãi chí chung thân bất ly y chỉ.

TƯ TRÌ vân : "Luật chế Tỳ kheo, ngủ hạ dĩ tiền chuyên tinh "Luật" khế. Nhược đạt "Trì", ,Phạm”, biện Tỳ kheo sự, nhiên hậu nẵi khả học tập "Kinh" "Luận".

Kim việt thứ nhi học, hành ký thất tự, nhập Đạo vô do.

Đại Thánh ha trách chung phi đồ nhĩ ?

Kim thời tài triêm giới phẩm, tiện nảl thính giáo, Tham thiền. Vị Tăng 13Hạnh nghi" nhất vô sở hiểu.

Huống phục khinh lăng ữ, iới kiểm", hủy tử "Tỳ ni", biếm học "Luật'€vi Tiểu thừa. Hốt "trì giới" vi chấp "tướng", ư thị hoang mê "Trần tục", tứ tứ hung ngoan. Thả giới tất khả khinh, nhữ hà đăng đàn nhi thọ ? Luật tất khả hủy ! Nhữ hà tước phát nhiễm y ? Thị tắc khinh HGiới'é toàn thị tự khinh, hủy "Luật" huờn thành tự hủy ? Vọng tình dệ tập, chí Đạo nan văn, bạt tục siêu quần, vạn trung vô nhất. Thỉnh tường Thảnh huấn, năng vô tùng hồ ? Thập tịch tựu thính giả ? Tích Tuyên Luật Sư, kỳ Sư miễn chi, thập biến vãng thính Tỳ ni Nguyên Tuyên Sư phi độn, thượng tụu thập thính. Cái dục cực kỳ tinh diệu, tận kỳ chỉ thú, vi Định, Huệ chi bổn, vô sanh chi yếu dãễ Chân biệt giã, phân tích minh liễu nghĩa lý chi vị dã. VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 475

Chđ nên y theo vọng tình và những kinh bất liễu nghĩa. Quấy sanh chỗ kiên giải, nghi lầm cho kẻ hậu học. Cả hai đêu không lợi ích. Cũng như trùng ở trong thân Sư Tử tự ăn thịt Sư Tử không phải trùng ngoài ăn được. Đệ tử Phật cũng thế, đệ tử Phật phá hư chánh pháp của Phật chđ không phải "Thiên Ma", "Ngoại đạo" nào có thể phá diệt được.

Trường Giảng "Tỳ Ni” là gì ? Chỗ giảng diễn "Giới Luật" vậy. Luật Phật dạy Thây Tỳ Kheo dâu chứng đặng bực "Tam minh” pháp "Lục thông", nhưng cũng phải "năm hạ" nương theo "Thay" mà học "Luật". Bằng tạng "Luật" chừa thông dẫu cho trọn đời cũng không ỉìa thay nương ở...

Bộ TƯ RI nói: "Luật dạy tììay Tỳ Kheo năm hạ về trước chuyên ròng bộ "Luật”. Chừng nào thông thạo pháp "Trì”

pháp "Phạm" xong việc "Tỳ Kheo" rồi, vậy sau mới học qua Kinh' và Luận .Nay vượt bực mà học, chỗ làm dã sai thứ lớp,không do đầu vào "Đạo". Bực "Đại Thánh" quở trách, trọn không phải là học trò của Ngài vậy ?

Thế mà người đời bây giờ mới vừa thọ "giới", lại cho nghe "Kinh Giáo” và học pháp "Tham Thiền”. "Hạnh nghi"

làm ông "Thay" hoàn toàn không hiểu. Huống lại khinh dể "Giới Pháp" chê bai tạng "Tỳ Ni", biếm nhẻ người học "Luật”, cho là "Tiểu thừa". Khinh người "trì giới" cho là châp "tướng", do đó mà đắm mê theo "Tran tục", lung lăng hung dữ. Vả chăng "giới" ắt khá khinh sao ông tới "Giới Đàn mà thọ ? 'Luật" ắt khá hủy ỉ Sao ông cạo tóc nhuộm áo? Vậy thời khỉnh "giới" té ra khinh mình. Hủy "Luật" bèn thành hủy mình, ôi ỉ Vọng tỉnh dễ quen,lý chí Dạo khó nghe, những kẻ khỏi tục hơn người trong muôn phân không có một. Xin rõ lời "Phật" dạy dám chảng theo ư ?

Mười trường đến nghe "Luật'' là gì ? - Xưa Ngài "Tuyên Luật sư' ngài tự ắng lấy ngày mười lượt đến nghe Luật Tỳ Ni, chính ngài Tuyên Luật Sư khống phải là người căn tánh đần độn, thê mà còn đến nghe tạng Luật tới mười trường. Sô là ngài muốn tột cái chỗ nhiệm mau, thông thấu ý chỉ của nó đề làm cái nên của "Định" và "Huệ" neo mau quả "Vô Sanh" vậy. Sao gọi là tỏ biết ? - Nghĩa là phần chia nghĩa lý rõ ràng vậy. 476 QUI SƠN CẢNH SÁCH HÁN DỊCH

Khả tích nhất sanh không quá, hậu hối nan thị nhị học cánh. Hạ minh Huệ học. Dĩ đạo do Bát nhã ĩ ĩ • truy. Thử nhị cú, thị khái thán từ, vị Kinh Luật bất minh, tức thất thân giói tâm Huệ, nhi huyền Đạo vô nhơn khế ngộ, thị vi khống quá.

Sanh Tử đáo dầu, hôl chi bất cập, cố viết nan truy.

Kỷ viết ễ"Luật thị Giới học. Kinh, thuộc Định học. Dĩ

• Ẽ ặ diệu Huệ, phương năng khế hội dã.

"Giáo lý vị thường thố hoài, huyền đạo vô nhơn khế ngộ".

Thượng cú, Huệ giải vị cụ. Hạ cú đốn ngộ vô do. Giáo lý giả ? Thuyên lý chi vị Giáo. Giáo chi sở thuyên viết lý. Thuyên lý chi giáo giả ?

Tức thập nhị bộ Kinh. Lương do Như Lai y Lý lập ngôn, linh quần sanh tu hành, nhi chứng ư Lý. TỨ GIÁO NGHÍA vân :Thuyết năng thuyên Lý hóa chuyển vật tâm, cố ngôn giáo dã. Hóa chuyển hữu tam nghĩa : Nhất chuyển ác vi thiện. Nhị chuyển mê thành giảiẻTam chuyển phàm thành Thánh. Sở ngôn thuyên Lý giả ?

Vị thuyên chơn Đế Lý, cập trung Đạo lý dã.

Huyền đạo giả ? Tức Phât Tô Tam ân, cượng nhị ngôn chi viết : u huyền vi diệu tịch diệt vô tướng chi đạo dã. Nhược bất dĩ Như Lai Giáo Lý vi chánh nhơn, tắc Phật Tổ vô thượng diệu Đạo, đốn ngộ vô do ? VIỆT DỊCH QUYỂN THUỌNG 477

Khá tiếc một đời luống qua, sau ăn năn không

kịpệ

Hai câu này là cái lời thương than, là nói "Kinh Luật" không rành thời mất cái ''Giới" của thân và "Huệ” của tâm, thì "Đạo mầu" không nhơn đâu mà tỏ ngộ, ấy là luống qua. Đường "Sanh Tử" đến chừng mà có hôi tiếc thì cũng đá muộn lắm rồi. Cho nên nói :"không kịp” ễ Lời Ký nói :Luật là món học của Giới. Kinh là món học của Định. Hai món học nầy đã nói rồi. Bây giờ mới qua môn học của Huệ. Vỉ Đạo là do Huệ nhiệm mâu Bát Nhã mới có thể tỏ ngộ được.

Giáo lý chưa từng để dạ, Đạo mầu không nhờ đâu tỏ ngộ.

Câu trên "Trí Huệ" chưa có. Câu dưới không do đâu tỏ ngộ. "Giáo Lý" là gì ? - Cái nghĩa luận lý gọi là "Giáo", Cái Giáo bị Luận gọi là Lýề "Giáo" luận "Lý” là chi ?

- Tức 12 bộ kinh. Vì do đức "Như Lai" y theo "lý” mà lập lời để dạy, tất cả chúng sanh nương theo đó tu hành mà chứng được nơi "lý". Cho nên trong "TƯ GIÁO NGHĨA”

nói :Cái "Lý” hay "Luận", là cốt để giáo hóa và sửa đổi cái tâm mê muội của muôn loài trở về nơi sáng suốt. Cho nên gọi là "Giáo" vậy. Chứ "Giáo" có nghiã là "Giáo hóa”, hay là sửa đổi, song sửa đổi có ba nghĩa : 1) Đổi ác làm lành.

2) Đổi mê thành ngộ 3) Đổi "Phàm" thành "Thánh". Nói cái Lý bị luận là gì ? - Nghĩa là cái Lý "Chơn Đế" và Lý "Trung Đạo" vậy. "Đạo mầu" là chi ? - Tức là "Tâm ấn”

của Phật và Tổ vậy. Tâm ấn này không thể đem tâm suy nghĩ và lời nói luận bàn đượcệSong nay nói "Tảm ấn” của Phật và Tổ chẳng qua là lời nói cưỡng mà thôi. Như nói rằng : Cái Đạo thẳm sâu, mầu nhiệm, vắng lặng và vô tướng, đâu chẳng phải là mượn nhứng danh từ để hiểu ngộ Tâm ấn của Phật và Tổ. Nếu không nhờ "Giáo lý” đức "Như Lai” làm cái "nhơn chánh" thời cái "Đạo mầu" của Phật và Tổ không do đâu mà tỏ ngộ !?

478 QUI SƠN CÀNH SÁCH HÁN DỊCH

Cô' Đạt Mạ Tây Lai, dĩ tứ quyển Lăng Già vi Tâm ấn ; Huỳnh Mai ngũ Tổ, khuyến trì Kim Cang Bát Nhã ; Thiên Thai, chứng nhập Pháp Hoa ; Khuê Phong, đốn ngộ Viên Giác.

Cố TÔNG CẢNH vân : "Tây Thiên chư Tổ.

Thử độ lục đại, nãi chí Mã Tổ, Nam Dương, Nga Hồ, Không Sơn thiền sư đẳng, tịnh bác thông Kinh Luận, viên ngộ tự tâm sở hữu thị đồ, giai dẫn thành chứng. Chung bất xuất tự hung ức, vọng hữu chỉ trần. Thị dĩ miêng lịch tế hoa "Chơn Phong" bất trị. Dĩ Thánh ngôn vi định lượng, "tà ngụy" nan diế Dụng chánh giáo vi chỉ nam, y bằng hữu cứ. Đản mạc chấp nghĩa thượng chi văn ; tùy ngữ sanh kiến. Trực tu thám thuyên hạ chi chỉ, khế hội "Bổn Tông". Tắc "vô sư" chi trí hiện tiền, "Thiên chơn" chi đạo bất muội, cố tri giáo hữu trợ đạo chi lực, sơ tâm an khả tạm vọng. Sở dĩ tùng thượng "Tiên Thánh" chư "Tổ", mạc bất nghiệm cùng Tam Tạng "chí lý"

ấn khả tự tâm, quan phong hóa vật.

Kim chi học giả bất năng toàn thử. Phản sanh khỉnh báng, thị hà tâm tai ! cẩu đắc "ngư" vong "thuyên", tắc "Kinh Luật" hà quá ?

Như Lai kim khẩu sở thuyết nhất ngôn nhất tự, bá kiếp thiên sanh thượng bất văn kiến, huống đắc thọ trì giải ngộ. Cô' tri giáo bất mê nhơn, nhơn tự mê giáo nhĩ ! VIỆT DỊCH QUYỂN THƯỢNG 479

Cho nên Đức "Đạt Ma" Tổ Sư bên cõi "Tây Thiên” qua "Tàu” đem bốn quyển kinh "Lăng Già" làm "Tâm Ẩn". Đức "Ngủ TỔ” ở huyện "Huỳnh Mai” dùng quyển kinh "Kim Cang Bát Nhã" khuyên người trì tụng. Ngài "Thiên Thai" tụng kinh "Pháp Hoa” chứng vào pháp "Tam Muội”. Tổ "Khuê Phong” tụng kinh "Viên Giác" mà tỏ ngộ "Chơn

Tông”.

Cho nên bộ TÔNG CẢNH nổi rằng : "28 đời Tổ õi "Tây Thiên'' và 6 đời Tổ cõi này (Trung Hoa) nhẫn đến tổ ”Mã Minh”. Tổ "Nam Dương", Tổ "Nga Hồ” và Tổ "Không Sơn thiền sứ' vân vân... Các Tổ nói trên đều là bực rộng thông "Kinh Luận” và đã tỏ ngộ Tâm mình, cho nên khi đứng ra dạy các kẻ môn đồ, đều diện dẫn kinh này sách khácẵLởi của Tô nọ Phật kia để làm chỗ chứng, chắc có kẻ tương lai tin lòng, chớ không bao giờ tự mình bày đặt chỉ dạy sai lầm. Cho nên trải qua nhiều năm mà "Chân Phong” không hề lạc mất. Lấy lời của Phật làm định chắc, cho nên chúng "Tà Ngụy" khó thể đẩy xô.

Dùng lời chánh giáo ỉàm kim "chỉ nam" nương tựa có căn cứ. Nhưng cũng đừng chấp nghĩa trên văn và theo lời nổi mà sanh "tà kiến” (chấp bậy). Cần phải tìm ý chỉ ngoài câu văn và lời nói, họa may mới thấu "Bổn Tông”

Thời cái trí "Vô Su? hiện bày, Đạo "Thiên Chơn” chẳng muộiềCho nên biết rằng : "Kinh có sức trợ "Đạo”, kẻ sơ tâm đâu đặng bỏ quaỂThế bực "Tiên Thanh" chư 'To thud xưa, không có một "TỔ" nào không xét tìm cùng tột cái chỗ ”chí lý” của ba tạng" để in chắc nơi tâm mình roi tùy cơ giáo hóa tất cả muôn loài.

Những người học Phật đời bây giờ đã không bằng được như các "Tô" nói trên. Thế mà trở sanh cái tâm khinh dê thật là cái tâm vì vậy ư ? Song' dù "được cá quên nôm", đi nứa, thì "Kỉnh Luật" có lỗi gì ? Huống chi lời vàng của đức "Như Lai" nói ra một câu một chữ, trăm kiếp nghìn đời còn không nghe không thấy thay ; huống thọ trì và tỏ ngộ. Cho nên biết rằng ẽKinh giáo chẳng bỏ người, mà người tự bỏ Kinh Giáo đó thôi !

480 QUI SƠN CẢNH SÁCH HÂN DỊCH

Khuê Phong vân : "Chư Tông" môn hạ giai hữu đạt nhơn, nhiên các an sở tập, thông thiểu cuộc đa. Dĩ thừa bẩm vi hộ dủ các tự khai trương, dĩ "Kinh" "Luận" vi can CỊua hỗ tương công kích. Tình tại hàm thỉ nhi thiên biến. "Pháp" trục nhơn ngã vi cao đê. Trí sử thị phi phân nỏa, mạc năng biên tích. "Kinh" như thằng mặc, giai định tà chánh, thằng mặc phi xảo, xảo giả tất dĩ thằng mặc vi bằng.

"Kinh" "Luận" phi thiền "Tham Thiền" giả tất dĩ "Kinh", "Luận" vi chuẩnệĐương tri "Kinh"

thị Phật ngữ, "Thiền" thị Phật tâm, "Luật" thị Phật hạnh. Như Lai "thân, khẩu, ý", nghiệp bổn bất tương vi. Lương do "Nhơn" dữ "Pháp"

sai, "Pháp" dữ "Nhơn" bịnh. Xả nhất chấp nhất, tự vi điên đảo. Nhược thị "chí nhơn" hồi vạn pháp ư kỷ giả, tắc hề thị hề phi, hà tương vi chi hữu tai ?

Ký viết : "Bổn văn nhị cú, ngôn vô "huệ học!à tức vô nhơn đốn ngộ. Thị tắc nhơn ,M Luật" minh 'êGiáou, nhơn uGiáoM minh "Đạo". Vấn viết; "Đốn ngộ", nái "trực chì" chi tông bất lập văn tự. Hà dụng B‘Kinh Giáo" vi "chỉ nam" da ? . Đáp viết :

Khởi bất văn hò ? . "Y Kinh giải nghĩa Tam thế Phật oan.

Ly Kinh nhất tự, tủc đồng ma thuyết,n. HụV vân : "Kim nhơn khán cổ giáo, vị miễn tâm trung náo. Dục miễn tâm trung náo, ung tu khản cổ giảo" BỬU TẠNG luận vân : cổ cảnh chiếu "tinh", kỳ "Tinh” tự hình.

Cổ"GiáoMM chiếu "tâm'!, kỳ "Tâm" tự minh. Nhuợc tri nhất VIỆT DỊCH QUYẾN THUỢNG 481

TỔ "Khuê Phong" nói :Đệ tử trong các "Tông" cũng có nhiều người thông giỏi, song mạnh ai nấy học, i hông ít chấp nhiều. Lấy chỗ học hiểu chia cắt "môn đình" mỗi người tự khai trương", lấy "Kinh" và "Luận" làm gươm giáo công kích với nhau, ý tại nơi áo giáp mũi tên mà dời đổi.

Pháp theo nhơn ngả mà làm thấp cao. Đến nỗi phải quấy phân phui, không biết đâu mà phân xửệKinh như dây mực phân định chỗ ngay chỗ cong, dây mực không phải khéo nhưng người khéo phải lấy dây mực làm chừng.

"Kinh" "Luận” chẳng phải "Thieti", nhưng người "Tham Thiền" phải lấy "Kinh Luận" làm pháp tắc. Chúng ta cần phải biết "Kinh" là "Lời" của Phật, "Thiền” là "Tám" của Phật, "Luật" là "Hạnh" của Phật, "Thân, Khẩu, Ý" ba nghiệp cua đức Như Lai" vôn không trái nhau. Nhưng do vì "Người" cùng với "Pháp" làm sai, cho nên "Pháp” đối vđi Người thành ra dở. Bỏ một bên chấp một bên, gọi là chấp ngược ngạo. Bằng như bực "Chí nhơn" đem muôn pháp ve nơi tâm mình thời có chi là phải có chi quấy, có chi là trái nhau ư ?

Lời Ký hỏi :"Hai càu trên bổn văn nói, không có món Huệ học' thời không do đâu tỏ ngộ. Cho nên biết rằng nhờ

Luạt mà rõ Kinh", nhờ "Kinh" mà rõ "Đạo"

Có người hỏi như thế này : Cái tông "Đốn Ngộ" chính là cái Tông "Trực Chỉ" không lập văn tự. Vì sao 'nay cồn dùng "Kinh Giáo" làm phép "chỉ nam" ư ? - Đáp rằng •"Ông chẳng nghe sao ? - Y kỉnh giải nghĩa là vu oan cho các Đức Phật ba đời. Còn lìa "Kinh" một chữ tức đổng lời ma nói"

Lại có câu : "Người đời nay coi Kinh xưa chưa khỏi rộn rực trong lòng ; Nhưng muốn trong lòng khỏi rộn rực cần phải coi Kinh xưa". Trong luận BỬU TẠNG nói: "Gương xưa chiếu "tinh" (yêu), "Tinh" kia tự hiện hình, "Kinh" xưa chiếu ”Tàm","Tâm" tự sáng suốt". Bằng biết tất cả Pháp vốn là đức 482 QUI SƠN CẢNH SÁCH HÁN DỊCH thiết "Pháp", bổn thị Như Lai tạng trung tánh đức diệu dụng. Hụu hà thị hà phi hà văn tự chi hũu da ?

Thập nhị bộ Kinh giả ? . Như Lai nhất đại thuyết pháp, giảo phân thập nhị, thống nhiếp Tam Tạng : ắ Nhât "Khe Kinh". n/iế "Trùng Tụng", . tam "Thọ Ký". tứ"Già Đà". ngũ "Vô Vấn Tự Thuyết". lục "Nhơn Duyên". thất "Thí Dụ”. bát ■Bổn Sự . cửu "Bổn Sanh” . thập "Phuong Quảngẳ . thập nhất ”VỊ Tằng Hũu". thập nhịằLuận Nghị”.

Nam Dương MTrung Quốc Sứ1. . Nga HÒ "Đại NghĩB Thiền Su*. . Tư Không sơn Bổn Tịnh Thiền sư'.

THẤT : BẤT TU HỌC QUÁ "Cập chí niên cao lạp trưởng, khống phúc cao tâm Ị bất khẳn thân phụ lương băng, duy tri cứ ngạo".

Thượng nhị cú, minh ngá tướng. Hạ nhị cú, minh mạn tướng. Hựu sơ cú niên lạp cao nhi vô dức. Thứ cú tâm cao nhi vô dạo, cố viết, khống phúc ; bất khẳn thân phụ, thị tự thị ; duy tri cứ ngạo, thị lăng tha. Thử nhị giai thuộc mạn tướng.

Nhiên mạn, hữu lục chủng : Nhât, "Quá Mạn" ; Vị ư tương tợ pháp trung chấp kỷ vi thắng - Nhị,

"Mạn Quá Mạn" ; Nguyên tha bổn thắng kỷ nhi cượng vị thắng tha - Tam, "Ngã Mạn ; Vị thị ky lăng tha dã - Tứ, "Tăng Thượng Mạn" ; Nguyên tự vị đắc đạo vị dĩ đắc đạo - Ngũ, "Hạ Liệt Mạn' ; VỊ bổn kỷ vô năng phản tự căn khóa - Lục, Tà Mạn Ị VỊ chấp trước "tà kiến" lăng mạn tha nhơn dá. Kim ư lục mạn trung, thử thuộc "Mạn Quá Mạn cập "Ngã Mạn" "Hạ Liệt Mạn" dã. VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 483

Tánh diệu dụng ỏ trong ”Như Lai tạng”. Lại nào có phải, nào quấy và nào có Ưăn tự nữa ư ĩ Mười hai bộ Kinh là gì ? - Đức Như Lai nói Pháp một đời, phân làm 12 bộ, gồm nhiếp trong ”Ba tạng” 12 bộ, là : 1) ”Khế Kinh"; 2) ”Trùng Tụng” ; 3) "Thọ Ký”- 4 "Dà Đà" ; 5) "Vô vấn tự thuyết” ; 6) "Nhân Duyên” ’■ 7) "Thí Dụ” ; 8) ”Bổn Sự' ; 9) "Bổn Sanh" ,Ệ 10) ”Phương Quảng” ; 11) "Vị Tằng Hữu" ; 12) "Luận Nghị".

"Nam Dương” là ngài-Trung Quốc Sư ở chùa Nam Dương. "Nga Hề" là ngài Đại Nghĩa Thiền Sư ỏ chùa Nga Hồ. "Tư Không Sơn” là ngài Bổn Tịnh Thiền Sư ỏ chua non Tư Không.

7) LỖI KHÔNG TU HỌC

Nhẫn đến tuổi cao tác lớn, bụng trống lòng cao, không chịu nương gần bạn lành, chỉ biết những lời kiêu ngạoề Hai câu trên nói cái tướng chấp Ta. Hai câu dưđi nđi cái tướng kiêu ỷ. Lại câu đầu là nói tuổi tác cao mà không giđi đức. Câu sau nói, Tâm cống cao mà không ”Đạo Hạnh cho nên nói "Bụng trống” chẳng chịu nương gần bạn lành, ấy là "ỷ minh" chỉ biết nhứng lời kiêu ngạo ấy là "khinh người". Hai câu này đều thuộc về cẩi tướng "kiêu mạn" (kiêu ỷ). Song "kiêu mạn" có sáu thứ : 1) "Quá Mạn'. Nghĩa là ở trong câu chuyện mình vđi người ta băng nhau mà mình chấp mình hơn người ta. 2) "Man Quá Mạn". Nguyên người ta thật hơn mình, mà mình cượng nói rằng mình hơn người ta. 3) "Ngã Mạn". Nghĩa là ỷ mình, lấn hiếp người ta. 4) "Tăng Thượng Mạn”.

Nguyên mình chưa đác "Đạo" mà mình nói mình đã đắc "Đạo" rồi. 5) "Hạ Liệt Mạn". Vốn mình không có tài năng mà trở lại tự khoe mình có tài năng. 6) "Tà Mạn” Châp trước 'tà kiên” lấn lưđt người ta. Nay trong sáu thứ "Mạn” đây, bài này chỉ thuộc ba thư : "Mạn Quá Mạn" vđi "Ngã Mạn" và "Hạ Liệt Mạn" vậyẻ 484 QUI SƠN CẢNH SÁCH HÁN DỊCH

Ký viết: 'Đò tự niên cao nhi đức bất mâu, duy tri cứ ngạo nhi vô đạo khả tôn. Niên thị "sanh niên". Lạp thỊ ■Giới Lạp". Thân phụ, tức thân cận. Lương bằng, thị Thiện hữu. Cứ ngạo Vắ bất "khiêm tốn”, tức mạn tha dãẵ "Vị am Pháp Luật, tập lỉễm toàn vô".

Thượng cú, Giáo Luật thất. Hạ cú, thân tâm thất. Bất khẳn thân cận minh sư, thiện hữu, hề thức "Giáo Luật" tu trì, vị giải tu trì, an năng thâu nhiếp "Thân Tâm".

Ký viết : "Giảo" phòng "Tam Độc", "Luậí" cấm "Thất chi". Vị am giả ? Vi thức dã ? Tập liễm giả ? Thâu nhiếp dã.

"Hoặc đại ngữ cao thinh, xuất ngôn vô độ, bất kỉnh thượng trung hạ tòa Bà la môn tụ hội vô thù, oản bát tác thinh, thực tất tiên khởi".

Sơ nhị cú, Ngữ nghiệp thấtễ Thứ nhị cú, Ý nghiệp thất, diệc nghi quĩ thất. Hậu nhị cú thân nghiệp thất, diệc quy củ thất. Dĩ bất tri "Pháp Luật",tam nghiệp vô quyể cố trí tư thất.

Nhược năng tập liễm, tắc vô sự bất biện hĩ.

Bà La Môn giả ? Tây Quốc tục sĩ, tứ tánh chi nhất duy luận niên tôn, bất quí đức trưởng.

CỐ vô "thượng", "trung", "hạ" tòa chi kỉnh, hoặc tiên chí tiên tốn. Hậu lai, hậu tọa, tụ hội vồ quy, hội náo phi nhất. Do vô tập liễm, thị cố dứ bỉ vô thù. VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 485

Lời Ký nói :"uổng mình lớn tuổi mà không có "đức" chỉ biết kiều ngạo, mà không "Đạo Hạnh" đáng kỉnh. Tuổi thì có 2 thứ tuổi : 1) "Tuổi Đời" - 2) Tuổi Đạo”. Gần nương tức là nương gan. "Bậu Bạn" , tức bạn lành. Kiêu ngạo là nghĩa không "Khiêm nhường”, tức khinh khi người ta vậy.

Chưa thuộc Kỉnh Luật, cũng không thâu nhiếp thân tâm.

Câu trên, không học Kinh Luật. Câu dưđi, không thâu nhiếp thân tâm. Không chịu nương gần Thầy hay bạn giỏi, đâu biết "Kinh Luật" giữ tu, không biết Kinh Luật giứ tu, đâu hay thâu nhiếp "Thân Tâm".

Lời Ký nói :"Kinh" ngăn tội "Tam Dộc”. ”Luật" ngăn lỗi "Thăt Chi”. Chưa thuộc là gì ? - Củng như chưa biết vậy. Thâu nhiếp là gì ? - Cũng như chữ tập liễm là nghĩa

"tóm thâu".

Hoặc to giọng lớn tiếng, buông lời vô phépề Không kính bực "Thượng, Trung, Hạ" tọa. Như kẻ "Bà La Môn" nhóm hợp không khác. Khua bát nổi tiếng, ăn rồi dây trước.

Hai câu đầu., nói lỗi "Ngữ Nghiệp". Hai câu kế, "ý nghiệp", và sái "Phép tắc". Hai câu rôt sau cái lỗi của "Thân Nghiệp" cũng sái cách thức nữa. Bởi không biết "Pháp Luật” nên ba nghiệp không nhằm phép. Mới đến nỗi sanh tội lỗi như thế. Bằng ta thâu nhiếp được thời việc gì chẳng xong.

"Bà La Môn" là gì ? - Người "thế tục" bên nưđc "Tây Thiên", một hạng người trong bốn họ. "Bà La Môn", đây chỉ luận tuổi cao chđ không trọng "đức” lớnềNên không kỉnh bực "Thượng, Trung, Hạ", tọa, cứ như ai đến trưđc ngồi trước, trưđc lớn. Ai đến sau ngõi sau, nhóm hợp không có trật tự rộn ràng quá đỗi. Bởi ta không thúc liễm "Thân Tầm", cho nên cùng "Bà La Môn” kia không khác. 486 QUI SƠN CÀNH SÁCH HÁN DỊCH

Ký viết . "Phạm ngữ "Bà La Môn$g, Thử vân ằ Tịnh Hạnh", điỆệc vân "Phạm Chí”. Tứ tánh giả ? nhất, "Sát Lợi", vương chủng dã. Nhị, "Bá La Môn”, quý tánh dả. Tam, Tỳ Xá", thương cổ dã. Tứ "Thủ Đà", nông nhơn dãế Vổ độ ? Vị, vô pháp độ dã. Tụ hội, túc tụ tập. Hoặc tế tự tập. Hoặc tiết hội tập. Hoặc luận nghị tập. Vô thù, tức vô biệt dã. Xuất gia dĩ ”Giới lạp“cao. cố kỳ đức trưởng, bất luận sanh niên vi tôn dã.

"Khứ tựu quai giát, tăng thể toàn vô"ể Thượng cú, "Pháp" thất. Hạ cú, "Nghi" thất.

Váng lai bất tồn ta ta qui tắc, như "Khuê chi" tất phương, cố viết quai giátẵ Động tịnh bất cụ tiểu tiểu oai nghi. Như "Bà La Môn" tụ hội. cố viết:

“toàn vô”.

Ký viết ẵ Quai, bối dã vi dã. Giát, phương dã. Phuong giả, "P/iáp" dã, "Đạo" dã. Khứtụu quai giát ?. Nải thố rí quai phuong dã. Khuê thểthuxỵng viên hạ phuong, tượng Thiên Địa chi quy củ phuong viên ơẫ. Khuê thất phưong, tức phi Khuê, Tăng quai pháp, tức phi Tăng, cố viết “toàn vô".

"Khởi tọa tung chư, động tha tâm niệm".

Thượng cú, tự thất. Hạ cú, thât tha. Tam nghiệp bất cẩn cố tọa khởi vô hằng. Tháo động phi nhâ't, thị dĩ linh tha động niệm.

Ký viết : Tung âm Trung ; tung chư giả, Tâm ý thảo động. Tình bất an ổn, cử chỉ phi thuờng dã. "Từ Thọu

Thiền sư vân, Sử nhơn động niệm, ma chướng dĩ sanh, chúng khẩu thước kim, tự gia hà lạc. Tác "phước” tuy đa, bất như tị tội, ám trung động niệm, tự muội bất trì, nhật vãng nguyệt lai, diện huỳnh thân sấu.

VIỆT DỊCH QUYỂN THUỌNG 487

Lời Ký nói: Tiénq Phạn gọi “Bà La Môn” tiếng Hán dịch Tịnh Hạnh củng dịch Phạm Chí (Hạnh trong sạch, Chí lành tốt). Bốn "họ" là gì ? n Họ "Sát Lợi" (dòng vua vậy) ; 21 "Bà La Môn" (họ sang vậy) ; 3/ "Tỳ Xá" (hạng thương mãi vậy) ; 41 "Thủ Đà" (người làm ruộng vậy) "Vô Phép” là gì ? Không "Pháp Độ" vậy. Chữ "Tụ Hội" tức nghĩa nhóm hợp. H“ặc nhóm hợp trong khi cúng tế. Hoặc nhóm trong khi tiết hội. Hoặc nhóm trong khi luận nghị. "Không khác là gì ? - Củng như tiếng Tàu nói chữ "Vố Thù" (không khác) người "xuất gia'' lấy tuổi ''Thọ Giới" làm cao. Cho nên trọng "đức" lớn, chớ không luận tuổi đời làm lớn vậy.

Tới lui trái phép, thể ông Thầy đều không.

Câu trên, lỗi "Phép Tắc". Câu dưới, sái "Oai nghi". Tới lui không giữ, rnón món Phép Tắc cúng như "Ngọc Khuê" thiếu kiểu mẫu vuông, tròn, cho nên nói "Trái Phép". Đi đứng không đủ mỗi mỗi ''Oai nghi". Như kẻ Bà La Môn nhóm hợp. Cho nên nói "đều không".

Lời Ký nói : Tiếng Ta “Trái Lỗi”, tiếng Hán gọi chữ “Quai”.

Tiếng Ta nói “Vuông”, tiếng Hán gọi chữ “Giác”. “Vuông” là gì ĩ "Phép tắc” vậy, ”Đạo hạnh” vậy. Tới lui trái phép là gi ?

- Chính sắp đặt sái phép tắc vậy. Thể của "Ngọc Khuê" là sao ? Trên tròn dưới vuông, giống như khuôn rập vuông tròn của Trời Đất vậy. Nay nói "Ngọc Khuê" mất kiểu mẫu vuông tròn tức là không phải "Ngọc Khuê" cũng như nói Ong Thầy sái Phép Tắc tức là chẳng phải ống "Thầy". Cho nên nói "Đêu không".

Đứng ngồi thô tháo, động Tâm niệm người.

Câu trên, mình lỗi. Câu dưđi, lỗi với người khácế Vì ba nghiệp không cẩn thận nên khi ngồi khi đứng, không chừng.

Nhiều điều thô tháo, cho nên làm người khác động niệm.

Lời Ký nói : Chữ "Trung” âm Trung. "Trung Chứ' tức là Tâm ý thô tháo vọng động. Tánh tỉnh không yên ổn, đi đứng vúc vắc. Ngài Từ Thọ Thiền Sư nói : Khiến người động niệm, ma chướng dễ sanh; nhiêu miệng nát vàng, phan mình vui chi. Làm "phước" tuy nhiều, chảng bằng lánh tội, trong tăm động niệm tự muội đâu hay, Igày qua tháng lại mặt võ mình gày. 488 QUI SON CẢNH SÁCH HÁN DỊCH

"Bất tồn ta ta quĩ tắc, tiểu tỉểu oai nghi; tương hà thúc lỉễm hậu côn, tân học vô nhơn phỏng hiệu".

Thượng nhị cú, tự thất quy pháp. Hạ nhị cú, bất năng pháp tha. Ký tự bất tồn quĩ pháp, hà năng pháp phạm tha nhơnềThị cô', "lai học" vô do thủ tắc hĩ.

Ký viết : Tân học ? . Tức sơ học. Hậu côn ? . Thị Hậu hiền, tức hậu học dã. Phóng hiệu ? . Du thủ pháp dã.

THƠ vân : Bết căn tế Hạnh, chung lụy đại ơirc. Thế nho thượng nhiên; huống xuất gia giả hò ?

"Tài tương giác sát, tiện ngôn ngô thị sơn tăng".

Thượng cú, tha thànhếHạ cú, tạ mạn. Vị tha hiền chánh, dục dĩ thiện ngôn tương thành nhi tự tiện sanh ngã mạn. Toại xuất thử vô tàm ngữ dã.

Ký viết . Ngôn ngã thị san tăng giả ? . Vị ngã thị trụ sơn chi nhon, chỉ tri nhất cá thoại dầu, na quản Kinh Luật Oai nghi Tế ạnh chi sự. "Pháp Xưong" Thiền sưvản : Hũv nhât ban hớn, ký thủ nhât đổ cát đằng, ma thần loát chỉ, HÒ ngôn. Hớn ngữ. Đạo ngả, giải Thiền giải Đạo, Khinh hốt hảo nhon, tác 'Vô gián" nghiệp nhất triêu nhãn quang lạc địa, nghiệp cảnh hiện tiền, như lạc than bàng giải, thủ mang khuớc loạn, tùng tiền học đắc huxỵt kế, tổng dụng bất trước.

Nhược văn nhon cửtruớc, tha đổ ý sư, sân tâm phẫn khởi:

Tiện đạo Phật pháp khởi hũu dữ a sự, đại ngộ bất câu tiểu tiết. Tưđẳng, hảo tợtưong nguu thỉ tỷ "chiên dàn" húuthậm giao thiệp. VIỆT DỊCH QUYỂN THƯỢNG 489

Chẳng gìn mảy mảy "phép tắc", mọn mạy "oai nghi", lấy chi thúc liễm đoàn "Hậu Côn", kẻ "Tân Học" nhờ đâu bắt chước.

Hai câu trên, mình không khuôn phép. Hai câu dưđi, không thể dạy phép tắc cho người Mình đã không giữ khuôn phép, thế nào làm khuôn phép để dạy người khác. Cho nên nhứng kẻ "Lai học" không nhờ đâu bắt chước vậy. Lời Ký nói :Tân học là gì ? - Tức người mới học.

Hậu Côn là gì ? - Là trang Hậu hiên, tức người học lớp sau vậy. Bắt chước là gì ĩ - Tiếng Ta nói Bắt chước cũng như tiếng Hán nói chữ "Phổng hiệu".

Trong KINH THƠ nói : Chẳng giữ Hạnh nhỏ, có hại cho cái Đức to. Kẻ thế nho còn vậy. Huống trang xuất gia mà không giữ Hạnh nhỏ hay sao ?

Vừa có người nhắc thức cho nhau, bèn nói rằng ta đây là "Thầy núi".

Câu trên, người ta làm nên cho mình, câu dưới mình ngã mạn trở lại. Nghĩa là người Hiên chính muốn đem lời phải làm nên cho nhau mà mình trở lại sanh cái tâm ngã mạnỂNên mới buông nhđng lời không biết hổ thẹn như vậy- Lời Ký nói :Thầy núi là gì ? - Xưng ta đây là người ở chùa to, chỉ biết một chuyện làm lớn, đâu có dòm tới những việc oai nghi tế hạnh trong Kinh Luật làm chi.

Ngài 'Pháp Xương” Thiên Sư nói : Có một hạng người, nhớ được đoạn văn chương ròi khua môi múa mỏ, nói quấy nói quá, nói ta biết Thiên biết Đạo khinh dể người lành gây nghiệp "Vỏ Gián", một mai nhắm mắt rồi, cảnh nghiệp hiện ra như cua nọ trụng nước sôi, càng ngoe rụng rớt, từ trước học đặng kê sống tài nghê, đêu dùng không đặng. Nếu nghe củ nói trúng tầm bệnh mình thời lòng sản nôi dậy, bèn la to rằng : Trong Phật pháp đâu có cho nói chuyện ấy, người Đại ngộ không chấp việc nhỏ. Ôi ! Những bọn thê đó khác nào đem phẩn trâu sánh với hương "Chiên đàn” có ăn thua chi đâu.

490 QUI SƠN CẢNH SÁCH HẤN DỊCH

'TừGiảcu Thiền sư ân : Hoặc tự thị thiên chan, bảt vô nhơn quả, vọng vị đản huxỳng hung trung luu xuất, bất y địa vị tu hành . Sở dĩ thô giải Pháp sư, bất thông giáo nhãn. Hư đầu Thiền khách, bất quí hạnh môn, thử Thiên khô chi tội dã. Hoặc tắc hồn thân phá toái, mãn diện phong ai, tam thiên tế hạnh toàn vô, bất vạn Oai nghi tổng khuyết Hoặc tắc trí bồi nhon sự, tập lý môn dồ, thân du thị tỉnh chi gian, tâm nhiễm lử diêm chi thái. Sở dĩ Sơn ớá thường Tăng, Vẵ miễn nông phu chi tiếu. Thành hoàng Thích Tử, phản vi nho sĩ chi tu. Thử lại đọa chi tội dã. Hướng hạ chỉ xuất vô tế hạnh lại đọa chi đoế "VỊ văn Phật giáo hành trì, nhất hướng tình tồn thô tháo".

Thượng cú, thất Văn Tu.’ Hạ cú, thất Giới ĐịnhỆ Pháp Luật vị văn, hà thức hành trì. Giới Định vị tu, cô' trí tình đồng viên, mã.

Kỷ viết . Văn, tức Văn huệ. Hành trì, túc Tu huệ. Văn, tư, tu, tam huệ. Kim cử văn, tu dĩ cai kỳ tưhĩ, tam giai vân huệ giả. Vị do tam pháp, các năng sanh vô lậu thánh huệ. Nhược vô thửhuệ, tắc bất năng đoạn hoặc chủng chon dã.

"Như tư Tri Kiến, cái vị sơ tâm dung đọa, thao thiết nhơn tuần".

Sơ cú, thừa thượng khởi hạ chi từ. Thứ cú, nhập đạo bất cần. Hậu cú, tham lợi táng nhật, Như tư tri kiến giả ? - Như thượng ác tập chi thức kiến dã. Cái vị sơ tâm dung đọa đẳng giả ?

- Vị do sơ tâm nhập đạo bất cần, cố viết dung đọa. VỊ vận Phật giáo tu trí, toại nãi thao thiết danh lợi. Bất khẳn thân phụ lương bằng, thị dĩ VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 491

Ngài Từ Giác Thiên Sư nói: Có người ỷ mình sẵn tánh thông minh bát rằng không nhơn không quả, quấy nói chuyện gì cũng ở trong bụng ta tuôn ra hết, không cần phải theo thứ lớp tu hành cho mệt. Bởi vậy cho nền những ống Pháp Sư lếu lếu (láo láo) chẳng thông ý chỉ của Kinh. Các ông Thay nghêu nghêu (ngao ngao) chằng trọng phép tu hành đầy đêu là mắc cái tội thiên khô (si mê). Hoặc có khi cả mình bầm giập, đầy mặt phong trần, ba nghìn tế hạnh trọn không, tám muôn oai nghi đêu thiếu. Hoặc có khi tới giúp việc cho người và dạy biểu đồ chúng, nhưng thăn dạo đi trong chợ giếng, tâm nhiễm theo thói xóm làng. Sở dĩ Thay Quê ở núi (ruộng) chưa khỏi người Nông phu chê cười.

Ke Thích Tư ơ thị thành lọi bi văn sĩ nhữo báng. Đấy là cải lỗi biếng tu nhác học vậy. Qua văn sau sẽ chỉ ra những cái chỗ nguyên do biêng nhác không giữ oai nghi tế hạnh.

Chưa nghe lời Phật dạy giữ làm, chỉ biết một bề lòng gìn thô tháo.

Câu trên, mất chỗ văn huệ, tu huệ. Câu dưới, mất việc trì giới và thiền định. Pháp Luật chưa nghe, đâu biết chỗ giữ làmắ Giđi định chưa tu nên tâm tánh dường như khỉ, ngựa.

Lời Ký nói : Nghe tức là văn huệ. Giữ làm tức là tu huệ.

Nghe, nhớ, tu, ba huệ. Nay nói nghe và tu đã gồm cái nhớ kia vậy. Sao gọi nghe, nhớ, tu ba huệ ĩ - Bởi do ba pháp pháp nào cũng có thể, sanh trí huệ vô lậu. Nếu không huệ này, thời không thê đoạn được cái tâm vọng hoặc, chứng bực Chơn như vậy.

"Tri Kiến" như thế, đều bởi tâm ban sơ biếng nhác và ham hố nhân Tân.

Câu đàu là nương văn trước khởi văn sau. Câu kế là người vào "Đạo” không siêng năng. Câu rốt sau tham danh lợi qua ngày. "Tri Kiến” như thế là gì ? - Là chỗ "kiến thức"

quê mùa như trên vậy. Vì sao Tâm ban sơ biếng nhác ? - Bởi Tâm ban sơ vào "Đạo" không cần học cho nên nói biếng nhác.

Chưa nghe lời Phật dạy giứ tu, cho nên mới có ham hố "danh 492 QUI SƠN CÀNH SÁCH HÁN DỊCH nhơn tùân quá nhật. Nhiễm duyên tiệm thâm, ác tập tư trưởng, cố tri như tư trí kiến, chánh sở vị đã đầu bất ngộ tác gỉa giả dá.

Kỷ viết: Dung âm Nhung lại dã. Thao âm Thao, tham tài dã. Thiết âm Thiết, tham thục dã. PHÁP GIAM TẬN kinh yân: Phật ngôn, Pháp dục diệt thời, chư a Sa môn, hoại loạn ngô Đạo, truớc Tục y thường, nhạo hảo ca sa ngũ sắc chi phục. Bất tu Giới Luật, bán ngoạt, bán ngoạt tuy danh tụng Giới, yểm quyện giải đãi, bất dục thính văn, bất nhạo đọc tụng Kinh Luật thiết húu độc giả, bất thúc tự ủ.

Vị cuụng ngôn thị, bất tưminh giả. cống cao cầu ơanh, hưvô nhã bộ, dĩ vi vinh quí. Vọng nhơn củng dường, mạng chung tử ậu, dương đọa "Vô Gián" Địa Ngục. Ngũ nghịch tội trung Ngạ quỉ, súc sanh, mị bất cảnh lịch, ư vô biên hằng sa kiếp thọ tội cánh, nải xuất sanh tại biên quốc vô "Tam BủuM xứ. Như hật sở kỷ, bán ngoạt tụng giới bất dục thỉnh văn. Kim thời tụng giới thượng hi, huống đẩc thính văn. Ô hô ề Thanh wềpháp diệt tirớng hĩ ỉ Tích Tè, Tăng Vân trụ Nghiệp Hạ, Bủv Minh Tự, dĩ giảng diễn trứ danh, khâm dái chủng lý, ưtứngoạt, thập ngủ tụng giới. Thời tăng tập Vân cưtòa thủ nãi bạch chủng viết . Giới bổn phòng phi, nhơn nhon tụng đắc hà lao sổ văn, khả lính nhất tăng thụ nghĩa sử hậu sanh khai ngộ.

Chủng vô cảm khản, toại hế ụng giới. Chí thất ngoạt, thập ngũ nhật đản; hốt thất Vân sở tại, chủng tứ uất truy mích, nãi ư ự ngoại tam lý hử cổ trủng trung đắc chi, huyết luu biến thể. Vấn kỳ cố tắc, vân . Hữu nhiât mãnh sĩ thủ chấp đại dao, lệ thinh ha viết ẳ Nhĩ hà nhơn, cảm phê Bổ Tát, vọng sung thụ nghĩa, túc tíi đao quái ngã thân, thống độc VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 493 lợi". Chẳng chịu gần nương bạn lành, cho nên nhân lần (1) qua ngày. Lòng nhiễm càng sâu, thói ác thêm nhiều, cho nên chỗ tri kiến như vậy, chính chỗ gọi rằng ban đầu chẳng gặp ông thiện tri thức đó vậy.

Lời Ký nói: Tiếng Ta nói Biếng nhác cũng như tiếng Hán gọi chữ Nhung, tiếng Hán nói chữ Thao, tiếng ta nói Tham của, Tiếng Ta nói tham ăn, tiếng Hán lại nói chữ Thiết. Kinh PHAP DIỆT TẬN nói : Đức Phật ngài có lời dự ký trước rằng : Trong thời kỳ mà Pháp của Phật lúc nó sắp hết thì có những bọn ma nó vô ở trong chùa giả làm Sa Môn dể há hoại Đạo Chánh của Ta, mặc áo quần theo người Thế ục, ưa đắp cái y Ca Sa màu năm sốc. Không tu Giới Luật, nửa tháng một kỳ, tuy nói răng tụng giới, nhưng chán mỏi biếng lười, không muốn đi nghe, không muốn đọc tụng Kinh Luật, dù có đọc đi nữa, nhưng không biết chữ hân cầu.

Nói bậy rằng phải, không hỏi những người thông biết.

Tâm cống cao cầu danh, ở không thong tha tưởng la sang trọng. Trông người cúng dường, nên sau khi chết ròi phải đọa trong địa ngục "Vô Gián”.Trong năm tội nghịch làm loài Ngạ quỉ úc sanh đâu chẳng trải qua, vô biên hằng sa kiếp chịu tội hết ròi mới sanh ra làm người ở chỗ biên quốc (Nia Rừng, Bờ Biển, Mọi rợ) là chỗ khống có ngôi "Tam Bảo”.

Đúng như lời Phật đã dự ký, nửa tháng tụng giới không muôn dên nghe. Đời nay tụng giới còn ít huống đặng đến nghe. Than ôi ! Thiệt là cái đỉêm chánh pháp muốn diêt vậy ! !

Xưa nước Tê ông Tăng Vân ở chùa ửu Minh đất Nghiệp Hạ, là bực diễn giảng trứ danh, làm đầu trong chúng, đương thời chúng Tăng nhóm tụng Giới ngày Rằm Tháng Tư. Ông Tăng Vân đứng trước pháp tòa bach trong chúng rằng •Giới chính là ngăn cho lối, ông nào tụng củng được, cần gì nghe hoài, nên biêu một ông Thầy nêu nghĩa cho lớp sau tỏ ngộ.

Trong chúng không ai dám cãi bèn bỏ việc tụng giới. Đen sớm mai ngày rầm tháng bảy bỗng mất ông Tầng Vân, trong chúng tỉm kiếm bốn hương, thì ở ngoài chùa cỡ ba dạm thay ồng trong gò mả xưa, máu chảy đầy mình. Chúng hoi cớ sao ỏng Tăng Vân nói Ể Có một người mạnh mẽ tay cầm dao lớn (l) Nhan lan : cũng như hcn lần; nav lần mai lửa.

494 QUI SƠN CÀNH SÁCH HÁN DỊCH nan nhẫn, phò tiếp hườn tự. Kiệt thành sảm hối, kinh ư thập niên, chí tâm tận kỉnh, thuyết giới Bố tát, đọc tụng chúng kinh, dĩ vi thường nghiệp. Lâm chung chi nhật, dị hương lai nghinh, hân nhiên nhi thệ. Thòi hàm gia kỳ túc thế trung cách, bất trụy ơi luân.

Hựu Đại Giác tự Tăng Phạm, giới đúc thanh cao, thường túc tha tự, ư thập ngũ nhật, chúng nghị cọng đình Bố tát, linh tăng thụ nghĩa. Hũu tăng thăng tỏa tự viết ế Thụ luận pháp tướng thâm hội thánh ý, hà lao Bố tát nải tăng thường văn nhĩ. Hốt kiến nhất thần cao trượng dư, hùng tuấn kinh nhon, vấn thụ nghĩa giả viết ề

Kim thị hà nhật ?

ệ Đáp vân ề Bố tát nhật. Thần tức dĩ thủ sáp chi, duệ ưtòa hạ chủy đốn tương tử. Thứ vấn thượng tòa, đáp diệc đòng tiền, sáp huờn tương tử, lăng hại nhị tam thượng tỏa dĩ, Thần trạo tý nhi xuất. Thời đạo tục cọng đổ, Phạm sư ký kiến, do thị tự lệ nhất sanh, tăng sự tư duyên, vô cảm thuyết dục, nãi chí bệĩh trọng bất kham phò dư, du thỉnh tăng tụv phỏng, cung kỉnh thuyết giới.

Tư thời sùng kinh, luận thiên thiền học nhi khinh giới luật giả, thỉnh quan thử tư chi.

"Nhẩm nhiễm nhơn gian, toại thành sơ dã", bất giác lung chung lão hủ, xúc sự diện tường.

Thượng nhị cú, thiệp tục thành dã. Hạ nhị cú, không lão vô thức. Hựu sơ cú, giao huân.

Thứ cú, tập thành. Tam cú, yểm nhĩ suy chí.

VIỆT DỊCH QUYẾN THUỢNG 495

Xổng tiếng quà rằng: Ông là người nào, dám bỏ ngày Bố Tát, quấy bày nêu nghĩa, roi liền rút con dao bén chém thần ta, đau nhức khó chịu, trong chúng dìu đỡ ông về chùa. Ông hết lòng sám hối, trải qua mười năm, chỉ tâm thành kính thuyết giới Bề Tát và đọc tụng các kinh lấy làm nghiệp thường. Đến ngày lảm chưng hương lạ đến rước, ông vui vẻ mà về Phật. Người trong khi đó ai cũng khen ông hiện đời biết cải đổi chẳng trễ pháp thường.

Lại chùa Đại Giác có ông Tăng Phạm, giới đức thanh cao, từng ngả chùa khác, đến ngày rằm trong chúng cùng nhau đê nghị đình việc Bố Tát, bảo môt ông Thầy nêu nghĩa.

Bấy giờ có một ông thầy lên pháp tòa nói rầng : Nêu nghĩa luận pháp tướng, để hiểu sâu ý Phật được r'ôỉ, không nhọc gì phải BỐ Tát, chính những việc chúng tăng thường nghe hoài. Thoạt thấy một ông Thần cao lớn một trượng, vạm vỡ kinh người, hỏi ông nêu nghĩa kia rằng : "Nay là ngày gỉ” ?

- Ngày Bồ Tát. Ông Thần liền lấy tay bạt tai, rồi kéo xển xuống pháp tòa đánh loi gần chết. Kế hỏi mấy ông đệ nhị thượng tòa, đệ tam thượng tòa, cũng đáp như ông đệ nhứt thượng tòa trước củng bị bàn tay ông than bạt tai gan chết, đánh luôn hai ba ông thượng tòa ngất ngơ ngất ngưởng, rồi thần vây cánh trỏ minh đi ra. Khi đó người tu người đời ai thấy củng tởm lòng ghê óc. Ông Tăng Phạm đã thấy từ đó ông gắng trọn một đời, không hề ngày Bố Tát nào, mà ông không BỐ Tát. Dầu ống mắc việc chúng Tăng, hay là việc riêng của mình, nhưng củng không xin nghỉ, nhẫn đến bịnh nặng đỡ lện xe không nổi, ông củng rước cho được một ông Thầy đến phòng cung kỉnh cầu Thầy nói giới cho nghe. Đời nay có những người chỉ trọng ve Kinh với Luận, hoặc cố người chuyên ve Pháp Tham Thiền mà khinh Giới Luật đó.

Xin xem văn nay mà suy nghĩ lấy.

Lững thững theo đời, (1) bèn thành quê kịch, không dè lóng cóng già yếu, gặp việc xây mặt vào vách.

Hai câu trên, theo tục thành quê. Hai câu dưới, già luống không biết chi. Lại câu ban đầu xông ướp theo đời, (1) Lững thững, dỗn dễn hay thắm thoát theo nhơn gian cũng đồng một ỹ.

496 QUI SON CẢNH SÁCH HÁN DỊCH

Tứ cú, vô minh nhật tế. Cái vị bất tu chánh nghiệp, tán mạn tự phóng, nhật thiệp tục duyên, phan duyên trần cảnh, túng tứ lục tình, cố chỉ tâm hạnh toại thành sơ dã. Nhiễm tập nhật thâm, vô quan chiếu ỉực hề giác tứ tướng thiên lưu, thúc nhĩ suy lão thời chí, tâm cảnh bất thông, bá vô nhâ't hiểu, xúc vật thành ủng, như nhơn diện bích. Thử đẳng, giai do bất khẳn bác vấn tiên tri, 00' chí đáo ỉão toại thành cốt đổng.

Ký viết: Nhấm nhiễm du tán mạn xâm tầm dãễLung chung, nái hành bất tiền dã. Hủ, tức suy hủ, sở vị niên ký dĩ lão, vô tam chủng vị, không sanh khống tử, đường khí nhất kỳ.

Vô tam chủng vị giả ? Thí như am giá ký bị yểm dĩ, chỉ vô phục vị; tráng niên thạnh sắc, ký bị lảo yểm, vô tam chủng vị . Nhất giả, bất năng tụng kinh giải nghĩa.

Nhị giả, bất năng tọa thiền tu quán. Tam giả, bất năng lao vụ tác phước.

Tứ tướng giả ? . Sanh, trụ, dị, diệt, dã. cốt đổng giả ? . Mặc đàm vân "La Phù'w: "Vỉnh Lão", thủ ẩm thực tạp phanh chi danh. Kim tục đa tả dụng chi.

"Hậu học tư tuân vô ngôn tiếp dẫn túng hữu đàm thuyết, bãt thiệp điển chương".

Thượng nhị cú, tha thất nhuận ích. Hạ nhị cứ, ngôn bất quan điển. Ký nhĩ xúc sự diện tường tương hà dĩ tiếp hậu côn, túng hữu nhất ngôn bán cú, bất quan Phật Tổ điển mô, hà dị bất kiến thủy lão hạt tai ? VIỆT DỊCH QUYỂN THƯỢNG 497 câu kế tập quen thành tánh. Câu thư ba thoạt vậy già yếu. Câu thứ tư tối dốt ngày thêm. Bởi vì không tu nghiệp chánh thả lỏng chưi bời, hằng theo thói tục vưưng dính cảnh trần buông lung sáu tình nên đến nỗi Tâm Hạnh thành ra quê kịchệNhiễm quen lâu ngày, không nghị iực soi xéi, đâu biết bốn tướng dời đổi, phút xút ngày già yếu, Lâm tánh chẳng thông, trăm việc chẳng hiểu một, thấy chi bít nấy, như người xây mặt trong vách, không thấy chi cả. Những hạng người thế đó, đều bởi kiiông chịu rộng hỏi bực tiên tri, cho nên đến khi già trở thành cốt đổng (vố dụng).

Lời Ký nói :Chữ Lững thững cũng như thả lỏng lung tung. Lóng cóng là nghĩa đi không tới đảu là đâu. Chữ Hủ là nghĩa già yếu. Chỗ gọi rằng : tuổi đã già roi, khống ba món vị, sống hư chêt nòng, luông bỏ môt đời vậy.

Không ba món vị là gì ? - Ví như cày mía, đã bị ép roi, bã xác không còn ngọt nữa, sắc xanh tuổi trẻ đã bị gia háp, không còn ba món vị : 1) Tụng kinh giải nghĩa không nổi 2) Ngôi Thiên tu quán không nôi. 3) Làm việc nhọc cho có phước không nổi.

Bốn tướng là gì ? - Sanh, Già, Bệnh, Chết. (1) Cốt đổng là gì ? - Sách Mặc Đàm nói : "Non La Phù ông Vĩnh Lão dùng các thứ đồ ăn nấu chung lại một chảo, kêu là đồ côt đổng. Bây giờ người đời phần nhiêu bắt chước kêu theo, Nói tóm lại cốt dông là một thứ không ròng rặt, như đò xà ban.

Người thê tục những người nào tạp nhạp láo nháo mượn đny đặt tcti lữ cot đông (có chò khác nói : Cô Đông ề là đo xưa - củ kỹ).

Kẻ hậu học thưa hỏi, không lùi chi dạy bảo, dầu có luận nói, chẳng nhằm Kinh Luật.

Hai câu trên, người mất chỗ lợi ích. Hai câu dưới, nói chăng nhằm Kinh Luật. Đã vậy, gặp việc xây mặt vào vách, lây chi tiêp dân kẻ hậu côn, dù có nói một lời, nửa câu chẳng nhằm Kinh Luật Phật Tổ, nào khác câu : "Chẳng thấy hạt già dưới nước ư" ?

(1) Cũng nói : Sanh, Trụ, Di, Dici. 498 QUI SƠN CÀNH SẢCH HẤN DỊCH

Ký viết: Như ai khửthế ất cửu, hũu nhất Tỳ kheo thố tụng PHÁP cú kinh kệ vân : Nhược nhơn sanh bá tuế bất kiến thủy lão hạt, bất nhưsanh nhất nhật, nhi đắc kiến liễu ch/ể Thời A Nan Tôn giả văn chi thảm nhiên nhi thản viết: "Như Lai chảnh pháp diệt hà tốc tai!". Nải ngữ bỉ Tỳ kheo ngôn : Như Phật sở thuyết: "Nhược nhơn sanh bá tuế bất kiến sanh diệt pháp, bất như sanh nhất nhật nhi đắc kiến liễu chi". Thị Tỳ kheo hòi huớng sư thuyết: Kỳ sư ngôn A Nan lão mạo, ngôn đa thố mậu bất khả tín dã. Nhữ đuxmg huờn như tiền tụng án.

Tích, Chảnh pháp thượng tồn, ngoa thế nhược thử.

Huống kim khử thánh thời diêu, bất thân luong bằng bất cận minh sư, nhi năng xuất ngôn thiệp ưđiển chuông hồ ?

Hoặc bị khỉnh ngôn, tiện trách hậu sanh vô

lễ, sân tâm phẫn khởi ngôn ngữ cai nhơn.

Sơ cú, vô đức bị tiếu. Nhị cú, bất tỉnh kỷ quá. Hạ nhị cú, sân độc thương nhơn. Ngôn ký bất thiệp điển hà quai tha khinhễ Kỷ quá bất tỉnh, phản trách tha phi. Sân hỏa nhất túng, vô bất liệu nhiênề Ký viết: "Sân, nộ dã. Phẫn hận dã. Hụuphấn tha vi sân, tựphẫn wế n/iưếế “Đạo An" Pháp sưvân : Kinh đạo bất thông, giới đức toàn vô, bằng hũu xuy lộng, đồng học khí quyên, như hị xuất gia, đò táng thiên niên.

BÁT : NGHIỆP QUẢ THỜI THỤC Nhất triêu ngọa tật tại sàng, chứng khổ quýnh triền bức bách, hiểu tịch tư thổn, tâm lý hồi hoàng.

Thượng nhị cú, thằn khổ. Hạ nhị cú, tâm khổ. Dị thục thời chí, tứ đại quai thường nhất đại bất điều, bá mạch cân trựu, phục chẩm tư VIỆT DỊCH QUVỂN THUỌNG 499

Lời Ký nói :Đức Như Lai diệt độ chưa bao lâu, có một ông Tỳ Kheo lầm tụng bài kệ trong kinh PHÁP cứ : "Nếu người sống trăm tuổi, chẳng thấy con hạt già dưới nước, chảng bằng sổng một ngày mà đặng thấy rõ đó. Khi ấy ngài A Nan Tôn giả nghe ròi ngưi thảm than rằng ệ"Chánh pháp đức Như Lai sao mà diệt mau lắm vậy ỉ Rồi nói với ông Tỳ Kheo kia rằng : Thưa Huynh ỉ Đức Phật ngài nói: "Nếu người sống trăm năm chẳng thấy Pháp Sanh Diệt, chẳng bằng sống một ngày, mà đặng thấy ro đó”. Ông Ty Kheo ấy bấy giờ trỏ về thuật lại với Bổn Sư. Sư nói : "Ối, ông A Nan già cả, nói hay lầm lộn, không nên tin vậy.

Ngươi cứ trở về tụng như trước đi”.

Oi !Xét như xưa đời chánh pháp hỡi còn lầm lộn như thế đó. Huống đời bây giờ cách Phật đã xa, không gần thầy hay bạn giỏi, làm sao nói ra cho nhằm Kinh Luật ấy ư ?

Hoậc bị lời khỉnh dể, bèn trách kẻ hậu sanh vô lễ, lòng sân nổi lên, lời nói lưứt người.

Câu đầu thiêu đức bị người chê; Câu thứ hai không biết xét lỗi mình. Hai câu sau, lửa sân hại người. Nói đa không trúng Kinh Luật, tránh sao cho khỏi người khinh Lỗi mình không xét, trở trách quấy người. Lửa sân một khi phát ra không mổn nào chẳng bị nó đốt.

Lời Ký nói :Giận lộ tướng thô,gọi chữ Sân. Giận ngầm trong bụng nói chữ Phẫn. Lại giận người nói chữ Sân. Giận minh gọi chữ Nhuế. Ngài "Đạo An” Pháp sư nói : Kinh Luật chăng thông, giới đức toàn thiếu, bằng hữu chê cười, bạn đồng học luống bỏ, xuất gia như thế, luống uổng năm trời.

8) NGHIỆP QUẢ THỜI ĐẾN :

Một mai bệnh nằm ở giường, các khổ vấn vít ép ngặt, sớm tối lo toan, trong lòng hồi hợp.

Hai câu trên, khổ về thânễHai câu dưđi, khổ về tâmệ Quả báo đến thời, bốn đại trái thường, một đại không hòa trăm mạch gân rút, cắm đầu nơi gối suy nghĩ không điều 500 QUI SON CẢNH SÁCH HẤN DỊCH thổn, vô thiện khả ký, thúc thủ tuỳền môn, hà nghỉ chi hữu, khởi bất hồi hoàng giả tai ? Ký viết . Quýnh giả, nhiễu hệ dã, triền giả, thúc phuọc dã. Bức bảch giả, xu bủc cấp thiết bất an chi Vễ dã. Hiểu ịch giả, tảo vản c#ãẵ Tưthổn giả, tư uy thổn đạt dã. Hồi hoàng giả, hôn loạn khủng cự dã.

"Tiền lộ mang mang, vị tri hà váng; tùng tư thỉ tri hốì quá, lâm khát quật tỉnh hề vi".

Thượng nhị cú, bất tri khứ xứ. Hạ nhị cú, truy hối bất cập. Lục đạo hiểm đồ, sanh tử khoán dã. Bất tri lai xứ, yên tri khứ xứ. Nhật tiền bất dự đả điểm ỉâm thời hôl chi hà cập !

Phật ngôn : "Nhơn si, cô' ữu sanh tử". Hà đẳng vi sỉ ? - Bổn tùng si trung lai, kim sanh vi nhơn phục sỉ; tâm bất giải bất khai, bất tri tử đương sở thú hướng. Thử chánh sở vị : "Vị tri hà vãng" dã.

Ký viết : Bổn văn sơ cú, ngôn tam đò lục đạo khoan khoán vô tế. Thứ ủ, tâm thúc bất tri khứxứ. Đệ tam cú, lâm chung thỉ hối tiên khiên. Đệ tứ ú, thiết dụ dĩ minh chi.

BÁCH DỤ kinh vân : Tích, ngoại quốc, hũu nhất bần nhan thiện năng tác uyên ương minh. Dục thâu Hên hoa, tức nhập vưong trì tác uyên ưong minh. Thời thủ trì nhơn nghi nhi vấn viết: 'Trì trung thị thùy" ? Bần nhơn thất khẩu đáp ngôn : "Ngã thị uyên uong" Thủ giả tróc đắc tuơng nghệ vuong sở, chí trung đò phục cảnh tác uyên vuong minh.

Thủ giả ngôn : "Nhữ iên bất tác, kim tác hà ích".

Thế ian ngu nhon ơlệc phục nhưthị. Chung thân tác chúng ác nghiệp, bất tập tâm hạnh sửlinh điều thiện. Lâm mạng chung thời, phuong ngôn :"Ngã kim dục tu thiện”.

VIỆT DỊCH QUYẾN THUỢNG 501 lành chi đáng ghi, nên phải bó tay chịu chết, cổ nghi chi nứa, đâu chẳng hồi hộp đổ ư ?

Lời Ký nói :Vấn vít, bó buộc, hay ép ngặt và gấp rút cũng đồng một nghĩa là không yên ổn. Sớm tối, lo nghĩ xét lường và hồi hộp là nói trong khỉ hấp hối mê man sảng sốt vậy.

Đường trưác mờ mờ, chưa biết ve dâu. Từ đây mới biết ăn năn tội lỗi, đến khi khát nước đào giếng sao kịp.

Hai câu trên, khi đi không biết về đâu. Hai câu dưới, ăn năn lỗi trước, ỉà sự đã muộn lắm rồi. Sáu đường gay go sanh tử thinh thang. Đã không biết từ đâu mà đến, bây giờ chết rồi sẽ đi về đâu. Ngày trước không lo tu phưđc, đến thì giờ nầy ăn năn sao kịp !

Phật nói :"Người mê nên có sanh tử'. Mê là gì ? - Trước từ trong mê mới sanh ra, đời nay làm người, tâm mê ấy háy còn, không hiểu không tỏ, không biết chết hãy đi về đâu.

Chính chỗ gọi câu :"Vị tri hà vãng” (chưa biết đi đâu vậy).

Lời Ký nói :Câu đầu bổn văn, nói ba đường sáu ngà thịnh thoang không bờ mé. Câu kế, nói tâm thức không biết đi đâu. Câu thứ ba, nói đến chết mới ăn năn lỗi trước. Câu thứ tư, lập lời ví dụ cho rỗ.

Kinh BÁCH DỤ nói: Thuỏ xưa, nước ngoài, có anh nhà nghèo, có tài giả bộ tiếng kêu chim oan ương. Bởi muon trộm hoa sen liền vào ao vua cất tiếng kêu cà um cà um như chim oan ương. Khỉ đó ông Quan giữ ao nghi và hỏi rằng :

"Ai trong ao đó ẳM.Anh nghèo lở miệng đáp rằng : "Tơi la chim oan ương”. Quan giữ ao bắt được, đem nạp cho nhà Vua, trong khi đi giữa đường, anh lại làm tiếng chim oan ương kêu. Quan giữ ao kia nói : "Hoi nãy chú không làm bây giờ làm có ích chi".

Người ngu trong đòi cũng lại như thế. Trọn đời tạo nghiệp ác, mà không lo sửa đổi tâm tánh làm những đàu lành. Đê giờ phút mạng chung, mới nói răng : "Tôi này muốn tu thiện". 502 QUI SON CẢNH SÁCH HÂN DỊCH

Thời ngục tốt tuơng khứphú Diêm La vuong sở, tuy dục tu thiện diệc vô sở cập. Như bỉ ngu nhon, dục đảo vuơng sởphuong tác uyên uvng minh.

"Tự hận, tảo bất dự tu, niên váng da chư quá cữu Ị lâm hành huy hoát, phách bô chương hoàng".

Thượng nhị cú, tự trách. Hạ nhị cú, thất chủ, Nhật tiền tam độc bất trừ, niên vãng tích tội như sơn, lầm chung chi tế, nghiệp cảnh hiện tiền;

túng nhiêu cưđng tác chủ trương, nan miễn phách bố chương hoàng. Chánh thị nhật tiền, túc ngận bất ổn, lâm hành thủ mang khước ỉoạn.

Ký viết: Quá cữu giả, tội khiên dã. Hoát đuong tác hoát, nải thủ phản phúc dã. Diêu thử viết huy, phản thủ viết hoát.

Vị như hản c hưởng tấn tốc chi gian.

Phảch bố chuxyng hoàng giả, úy cụ khủng cự chi thậm đáễ "Hộc xuyên tước phi, thức tâm tùy nghiệp, như nhơn phụ trái, cường giả tiên khiên, tâm tự đa đoan, trọng xứ thiên trụy".

Sơ nhị cú, thân tâm tùy nghiệp. Thứ nhị cú, nghiệp cường khiên tâm. Hậu nhị cú, báo thiên do tâm trọng. Hựu sơ cú, dụ tiên nghiệp quả tạ.

Thứ cú, tâm tùy nghiệp váng. Tam tứ cú, du nghiệp cường báo tiên. Ngũ cú, vọng niệm phi nhứt. Lục cú, báo tùng tâm đọa.

Nhỉèn thiện ác chi nghiệp, cường nhược do tâm. Quả báo chi xứ, khinh trọng tự phân, cấu tâm trược trọng, tức trụy tam đồ. Thiện nghiệp khinh cử, điện thăng nhơn thiên. Nhược cứ xuất the pháp trúng, nhơn thiên nguyên thị hữu lậu VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 503

Khi đó quỉ Ngục tốt đem đi giao vua Diêm La ròi, bấy giờ muốn tu thiện, cũng nào kịp ư ? Như người ngu kia đem đên chỗ Vua rôi, mới làm tiếng kêu chim oan ương.