Sa Di Luật Giải Trọn Bộ 2 Quyển

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 367

Bộ TĂNG KỲ LUẬT nói : "Ba y đây, là cờ nêu của vị Thánh Hiền và Thầy Sa môn" chđ chẳng phải người thế tục đắp đặngẵKinh TẠP A HÀM nói :"Người tu pháp "Tứ vô lượng tâm" (23^ đều cạo râu tóc, mặc "ba pháp y", là người "xuất gia" vậy".

Cứ theo đây thì biết ba y. quyết định không phải người "thế tục" mặc đắp. Người đời nói rằng : "Kình PHẠM VỐNG, có cho người thế tục đắp mặc". Vì họ thấy trong kinh kia rộng nói : "Vua", "tôi", kẻ đạo người tục đều được thọ giđi và Phật dạy họ phải mặc "ca sa" v.v...

Lầm tưởng mặc "ca sa" được liền cho kẻ "nam" người "nứ", nhứng người thọ giđi "Bồ Tát", cho mặc "y thất điều" !

Nguyên hai chữ “Ca sa”,tiếng Hán dịch là “nhuộm”,lại dịch là "hoại sắc", đé là trong kinh PHẠM VÕNG Phật chế cho tất cả kẻ đạo, người tục, thọ giđi, cần phải mặc áo màu hoại sắc, vì sợ họ nhuộm màu đẹp tốt, giống với người "thế gian", mà trái với pháp Phật dạy, nên bảo rằng :

"Thân phải mặc áo màu hoại sắc". Hoặc cổ phong tục, không phải cấm hết, nhưng người "xuất gia" thọ giđi "Bồ tát" quyết phải nhuộm màu hoại sắcễ Cho nên lại nói rằng : "Thầy Tỳ kheo" cùng người Thế tục đắp mặc có khác; đâu có chung cho người thế tục đắp "y thất điều" ư ?

Theo lời chương sớ của Ngài "Thiên Thai" và ngài "Tam Tạng Nghĩa Tịnh" Pháp sư, đều giải nghĩa hai chứ

"Ca sa", là nhuộm màu hoại sắc.

Theo thuyết của các ngài đây, đêu không có lý cho người thế tục, đắp mặc "ba y".

Hoặc cđ người nói : "Trừ tai khỏi nạn, giúp cho miếng rẻo" chí như kẻ "hí nứ" tạm mang (24) người "thơ săn" mượn mặc (25).

Hoặc có người nói : "Đặng y 4 tấc, thì đồ ẩm thực no đủ". 368 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Quái nhất phiến, nhỉ "La Sát" bất đạm; cái hiển "tam y" chi công dụng, nhi hứa "tứ dân" chi thọ trì.

"Xuầt gia" nhàn tà chỉ nhơn, thượng muội trì y chi quỷ ?

Tại trần phiền tạp chi chúng, ninh tri phụng pháp chỉ nghỉ.

NAM SƠN vân : Nhược thọ dụng hữu phương bất sanh tội lệ, tất lảnh nap quai thức, tự hảm thâm khiên, nhât sanh vô y phú thân, tử tắc tự phụ "Thánh" trách, hà lự vô ác đạo phần. Quan tư chi ngôn, tự tọa thâm quá, nhẫn tương phỉ pháp, ngộ lụy "tại gia".

Hạnh nguyện tứ phương "đạo nhơn", hành "Đại thừa" giả, đọc văn tầm nghĩa mạc thủ kỷ tình, đảm ma khí kim, thù phỉ "trí giả".

Cách tệ tùng chánh, tư tắc đạt nhơn. Ưng trỉ "vô thượng Phật thừa", giải vô đạo tục, truyền trì chi quỷ, thành tại "Luật Nghi".

"Niết Bàn" : "Phò luật đàm thường", chánh tại ư thử.

Luật phạm nhược hoại, pháp dá thùy truỳênễ Khởi sanh vi nhơn, bất hộ nhãn mục, đoạn thường trụ mạng phi "Chiên Đà La", như hà ?

VIỆT DỊCH THIẾN OAI NGHI TĂNG CHÚ 369

Đeo một miếng, quỉ "La sát" chẳng dám ăn. Luận như thế thì đủ biết rằng : Công dụng của "ba y", quyết đinh không cho kẻ "tứ dân" (26) thọ trì vậy.

Nay người "xuất gia", chính người rảnh việc tà, lẽ nào còn mê muội phép trì y ?

Những chúng "tại gia" trần thế bộn bề, đâu biết phép phụng trì mà hòng cho đắp mặc.

Ngài "Nam Sơn" nổi : "Nếu thọ dụng đúng phương pháp, thì khỏi sanh tội lỗi; còn lãnh nhận sái phép, tự chuốc lấy tội sâu, một đời không áo che thân, chết rồi lại bị "Phật" quở trách, lo gì khỏi phần ác đạo. Nghiệm lời đây, tự mắc tội nặng, nđ nào đem việc phi pháp, lầm hại cho kẻ tại gia".

Vậy tôi (Hoằng Tán) xin người bốn phương "học đạo", nhứng bực tu "Đại thừa", đọc văn tìm nghĩa, chớ chấp theo ý mình, "gánh gai bỏ vàng" (27) thật là "người không trí".

Bằng ai biết cải cách nhứng cái hủ tệ, theo lối chánh chơn đúng như lời Phật dạy, người đó là kẻ "Đạt Nhơn", vẫn biết đạo Vô thượng của đức "Phật", ai cũng có thể nhận lãnh, không luận kẻ đạo người tục. Nhưng mà phép truyền trì "Phật Tổ", thật ở trong "Luật Nghi".

Cho nên kinh "Niết Bàn" :Phật sắp viên tịch còn nói câu : "Phò Luật đàm thường", chí tại ư thử.

Nghĩa là :Đức Phật dạy rằng : "Dù ta nhập Niết bàn, Tỳ kheo các ông phải luôn luôn giứ Bộ Luật" chính nghĩa ở nơi đây vậy.

Phép t.ắr luật nghi, nếu một phen phá hoại, thì chánh pháp nương tựa vào đâu, mà truyền trì. Cũng như còn sống làm người, đâu không giữ tròng con mắt, dứt mạng thường trụ, há chẳng phải bọn "Chiên Đà La" (28)

chớ gì ? 370 SA DI LUẬT GIẢI HẤN DỊCH

Tích "Tịnh Ái Pháp Sư", trị "Châu Võ" hành ngược, tự hận bất năng hộ pháp, xuất gia hà vi, nãi tọa thạch phấn đao phẩu nhục, dẫn trường quái thọ, di thủ bổng tâm nhỉ tốt.

Ô hô ỉ!ỉ "Cổ Hiên" hô pháp, kỳ nhược thị hồ, ngâ đẳng ký hiệu vị năng, nghỉ thủ pháp chế, mạc trí hủy tổn, ương trụy tự tha hĩ.

SA DI LUẬT NGHI,

YẾU LƯỢC TĂNG CHÚ

QUYỂN HẠ (CHUNG)

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 371

Xưa ngài Tịnh Ái Pháp sư, bị vua "Châu Võ Đế", làm việc bạo ngược, không cho tu, tủi mình không thể giứ đạo, xuất gia làm gì đây, liền lên bàn thạch ngồi, lấy dao mổ bụng, kéo đùm ruột treo trên cây, rồi lấy tay ôm bụng mà chết.

Than ôi !!! "Kẻ Cổ Hiền" giứ đạo còn như thế, chúng ta đã bắt chước chưa đặng, thì nên giử luật phép, đừng cho kém thiếu, mình, người đều mắc đọa vậy.

BỘ SA DI LUẬT NGHI

YẾU LƯỢC TĂNG CHÚ

HẾT QUYỂN HẠ

CHÚ THÍCH

QUYỂN HẠ

Kính con Di Hầu tuỏng Trời Đế Thích.

Trong đời quá khứ, có nguòi u mê nghe nguòi ta nói Trời Đao Lợi, một hôm nọ, anh vào trong núi, Thấy bầy Khỉ,

tuởng trời Dế Thích chạy kêu làng xóm vô xem, ai nấy chửi

anh nhừ tử. Nay đem tích này dụ nguời không biết coi nguời, nguời phải cho nguời xấu, nguôi xấu cho là nguòi phải. Nhị Thù Thắng : (2 món Thù thắng). Tức là : Nhơn chánh báo Thù thắng và quả y báo cũng Thù thắng (chánh báo là Tấm, y báo là Cảnh).

Đạo Tuyền : Tức là tên con sông "Đạo Tuyền" (suối trộm). Lạc Tử : Tức là nhửng miếng rẻo nhỏ của ba y bị rách.

Giang hồ tán nhơn : Xua đời Đuòng, ông Lữ Vọng thi khoa Tấn sĩ (chằng dậu) về thả chiếc thuyền con, dạo chơi xứ này qua xứ khác, nguòi ta kêu ông là ông "Giang hồ tán nhơn".

Xuứng Tăng Bạt : Trong bộ Luận Ma Đắc Lặc Dà nói : Khi

Chúng Tăng đi ãn. Vị Thuợng tọa dạy tất cả bình đẳng, xướng Tăng bạt rồi đồng ãn. Tăng bạt lĩándịch 'Bình Dẳng*. Hồi Phật tại thế có bọn Ngoại đạo, để thuốc độc trong đồ ãn, ruớc Phật và Chúng Tăng. Phật biết, dạy

Chúng Tăng mỗi nguòi đọc câu : Thần Chú : "Tam bát la

khư đa*, thuốc độc tự nhiên tiêu hết.

(Rút trong bộ Tứ Phần Luật).

Bánh Mạng Đầu : Đời Kỷ Nguyên Gia Cát Luọng đánh giặc

phía Nam, binh tuóng lội qua sông, theo phong tục, chặt đầu Dê, đầu Heo cúng tế hoặc lấy bột nắn hình đầu nguời mà tế đó, nên nay có tên là bánh "Mạng Dầu" bây giờ không làm bánh đầu Nguòi mà làm bánh kiểu khác như VIỆT DỊCH CHÚ THÍCH QUYỂN HẠ 373 bánh ú, bánh ít chẳng hạn, nhung làm bầng bột gạo thì xuất sanh đuợc.

(9) Tứ thơ : (Bốn sấch) 1.- Sách Dại Học, 2,- Sách Trung Dung, 3.- Sách Luận ngữ, 4.- Sách Mạnh Tử.

(10) Ngũ Kinh : (Năm kinh) 1.- Kinh Thi, 2.- Kinh Thơ, 3.- Kinh Lễ, 4.- Kinh Dịch, 5.- Kinh Xuân Thu thêm kinh Nhạc là sáu

Kinh.

(11) Thất Chi tội : (7 món tội) Thân có ba tội : 1.- Sát sanh, 2.- Trộm cắp, 3.- Dâm ô - Miệng có bốn tội : 1.- Nói dối, 2.- Nói thêu dệt, 3.- Nói hai luõi, 4ể- Nói lời hung dữ.

(12) Bảy phần Bồ Đề : 1,- Trạch Pháp. 2.- Tinh Tấn, 3.- Mừng Dạo, 4.- Trừ Tà, 5.- Bỏ phiền não, 6 - Chánh Định, 7.-

Chánh Niệm.

(13) Thập Sử : (mười món sai khiến ta di đường tà) 1,-Tham, 2.- Sân, 3.- Si, 4.- Mạn, 5.- Nghi, 6.- Thân Kiến (chấp ngả), 7,- Biên Kiến (chấp một bên), 8.- Tà kiến (chấp bậy), 9.- Kiến thủ (chấp chặc), 10.- Giới thủ (giữtheo giới Ngoại đạo).

(14) Thập Lực : (Muòi trí lực của Đức Như Lai) :

1 Giác xứ phi xứ trí lực.

(CÓ trí lụt: biết chỗ Dạo lực và không phải Đạo lực).

2,- Tri tam thế nghiệp báo trí lực.

(Có trí lực biết tất cả nhơn quả nghiệp báo của chúng

sanh trong ba đời).

3.- Tri chư Thiền giải thoát Tam Muội trí lực.

(Có trí lực biết các Pháp thiền định giải thoát Chánh

Định).

4.- Tri chư Thiền Định, cập bát giải thoát Tam Tam Muội chi trí lực.

(Có trí lực biết các pháp thiền định và pháp giải thoát

Tam Tam Muội).

5,- Trí chủng chủng giải trí lực.

(Có trí lực biết tất cả tâm niệm chúng sanh mỗi mỗi

hiện biết). 374 SA 01 LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

6.- Tri chủng chủng giói trí lực.

(Có trí lực đối thế gian chúng sanh, các cảnh giới

không đồng mà như thật khắp biết).

7.- Tri nhứt thế sở chí đạo trí lực.

(Có trí lực biết chỗ đi đến như giữ ngũ giói, thập thiện đi đến cõi nguòi cõi trời, tri pháp Chánh Đạo đi đến cõi Niết Bàn vân vân...)

8.- Tri Thiên Nhãn vô ngại trí lực.

(Dùng phép thiên nhãn thãy chúng sanh, sanh tử và

thiện ác nghiệp duyên không ngăn ngại.)

9.- Tri túc mệnh vô lậu trí lực.

(Có trí lực biết mạng truóc chúng sanh và biết cõi Niết

Bàn thanh tịnh).

10.- Tri viễn doạn tập khí trí lực.

(CÓ trí lực đối tất cả các tập khí vọng hoặc đoạn hẳn

không sanh, biết một cách như thật vậy. (Rút trong bộ

Trí Dộ Luận).

(15) Tứ hỉ: (4 việc mừng) 1.- Vui mừng vì sự trong sạch, ít sựua

thèm năm món dục lạc, 2,- Vui mừng về sự tu nhiều hạnh tốt đuọc xa lìa các món vui của đời sanh diệt, 3.- Vui mùng không còn lầm lỗi, đuợc cái vui pháp chánh định, 4,- Vui mừng về sự đổi cái vui Dời thành cái vui Đạo đuọc cái vui chứng quả Bồ Đề.

(16) Tám mộng phuớc : 1,- Ruộng chư Phật, 2,- Ruộng Thánh Nhơn, 3.- Ruộng Chúng Tăng, 4,-Buộng Hòa Thượng, 5.- Ruộng A Xà Lê, 6,- Ruộng Cha, 7.- Ruộng Mẹ, 8,- Ruộng nguòibộnh. Nếu thành tâm cúng dường tám bực này thời đuọc phuớc vô luọng.

Tám bực này dụ như ruộng tốt, nếu gieo giống xuống ruộng tốt thì tức nhiên đuọc kết quả tốt. (1.7) Cẩu tâm : (tâm tham) Muốn chủ nhà thuong yêu, nên nói ■cẩu tâm' (tham danh lợi, sua nịnh, bợ đỡ).

(18) Nghiêu, Thuấnbệnhchư: Nghĩa là vua Nghiêu vua Thuấn ià bực Thánh mà còn bị những tiếng chê - phê bình.

VIỆT DỊCH CHÚ THÍCH QUYỂN HẠ 375

(19) SÚC sanh còn sọ nguừi xin : Xua có hai ông Tỳ kheo thấy con Rồng thuờng đến di nhiểu làm rộn, 2 ông nhơn bạch Phật. Phật dạy ngày khác nếu thấy Rồng đến, nguoi hỏi xin hột châu nơi cổ Rồng. Tỳ kheo y thế, khi thấy Rồng đến, xin hột châu kia, từ đây Rồng không dám đến nũa.

(20) Huỳnh Môn : Tức là nguời không phải nam cũng không phải nữ (21) Niết Bàn Tăng : Tức là cái 'quần" vậy.

(22) Ngũ phần pháp thân : Tức Giới, Dịnh, Huệ, Giải thoát, Giải thoát tri kiến.

(23) Tứ Vô Luụng Tâm : Tức là Từ, Bi, Hí, xả.

(24) Dâm Nữ tạm mang y : Tức cô Hoa sắc Tỳ kheo, thân truớc làm nguời Dâm Nử vô chùa của cô Ni, lấy y mặc rồi nói chơi như vầy : "Cha ! Nếu tôi đuọc làm Tỳ kheo, tôi sẽ đắp y nầy’ Quả nhiên, sau đức Phật Thích Ca ra đời đuợc gặp Phật xuất gia làm Tỳ kheo ni, thành A La Hán quả v.v.ắ.

(25) Nguời Thợ Săn mirọrn mặc : Thuở truớc, nuớc Ba La Nại, trong núi Tiên Thánh có 500 vị Bích Chi Phật ở tu trong đó, có một con Sư Tử tên là Kiên Thệ, thân lông sắc vàng. Thấy một vị Bích Chi Phật vui mừng thân cận, thuờng đến một bên để nghe Ngài tụng Kinh thuyết Pháp. Một bũa nọ có anh Thợ Săn, thấy con Sư Tử lông sắc vàng muốn lột da nó, đem dung vị Quốc Vuong, để huỏng bổng lộc, Thợ Săn muu kế, cũng cạo đầu, cạo râu, mặc áo, đắp y, in hịch như Ông Sa Môn, giấu cung tên trong áo, rình bắn Sư Tử. Sư Tử tuởng là Tỳ kheo thật cúi mình quỳ gối liếm duới chân:

Sa Môn giả rút cung bắn, tên thấm thuốc độc, Sư Tử rống hộc, chừng chờ muốn nhảy tới nhai cắn.

Nhung mà Sư Tử nghĩ: Truức mình đuợc nghe thuyết pháp, thà chết chớ không dám hại ông Sa Môn mặc y hoại sắc, là phép nêu của Thánh Hiền. ôi ! Nếu ta giết mạng ông này, tức là đạt tuớng nêu của hiền Thánh. Vậy ta nay không nên khởi tâm ác, thà rằng mạng chung để cầu giải nghiệp nhiều kiếp.

376 SA DI LUẬT GIÀI HÁN DỊCH

Nói rồi hai chân sau chồng lại, hai cẳng truớc chắp như Ông Thầy xá Phật nói bài kệ qua đời v.v...

Rõ như trong Kinh Báo Ân có thuật sự tích này.

(16) Tứ dân : Tức là kề, Sĩ, Nông, Công, Thuong.

(17) Bỏ vàng gánh gai : Kinh nói : Có hai nguòi Bạn, trong nuớc bị họa, nhândân đói khổ bỏ theo nuớc ngoài. Lúc đi học duờng, không có tiền tiêu dụng. Hai nguòi cùng gánh gai đi bán, gánh đi một hồi, thấy tiền bạc. Một nguòi bỏ gai, gánh tiền. Một nguòi không chịu bỏ gai nói : "Công ta gánh từ lâu bỏ uổng". Nguời gánh gai đồng đi với nguời gánh tiền. Di một hồi lâu, gặp một hầm vàng. Nguời gánh tiền bỏ tiền gánh vàng. Còn nguòi gánh gai cũng vẫn còn gánh gai.

Cũng vẫn nói : Gai ta gánh từ hồi nàọ đến giờ không chịu bỏ. Đây là nói : Nguùi cố chấp lối hủ lậu cũ kỹ, mà không biết cải cách duy tân. Tức là nguùi gánh gai kia vậy.

(18) Chiên Đà La : Tức là nguòi hàng thịt.

QUỈ SƠN CẢNH SÁCH

TựA

”Cảnh Sách” là gì ?

"Cảnh Sách” là thức tỉnh, hay nói bằng cách khác là răn dạy, như : Cha dạy con, Thầy dạy trò, Anh dạy em v.v...

"Đời” đã thế ! "Đạo” củng thế.

Bộ CẢNH SÁCH này không ngoài mục đích ấy.

Tổ ”Qui Sơn” nhơn thấy đời mạt pháp, đoàn hậu học trễ nải và biêng lười. Vì muốn thức tỉnh răn dạy đoàn hậu học trên đây, nền Ngài viết ra bộ CẢNH SÁCH nay, mục đích như thế ỉ Người đọc bộ CANH SÁCH này, trước hết xét phản mình có tinh tấn hay không tinh tấn, nhiên hậu tự sửa chữa để thêm được phần xuất sắc.

Dịch giả cũng yêu câu các bạn đồng học chớ sớm vội buông lời khen chê, chỉ e mang lấy khẩu nghiệp khổ thân !

Chúng ta cũng nên xét qua thế sự. Có người đã mang nghiệp chướng ê chê, mà không lo tu tập ăn năn, thấy kẻ khác có một vài chút khuyết điểm thì bươn bả phỉ báng, chê bai ! Ngạn ngữ có câu : "Việc người thì sáng, việc mình thì quáng”. , Bởi các cớ trên .đầy, dịch giả thành thật khuyên quí bạn đông học, hãy rán chí tu tập tinh tấn và tinh tấn thêm lên ễ 382 QUI SƠN CẢNH SÁCH HÁN DỊCH

Để chi ? - Để trả ơn Bà tâm (lòng từ bi) của Tổ thay Ịời Đức Phật dạy bảo và khỏi phụ chí xuất gia của mình đã thệ nguyện với đấng Từ Phụ ề Dịch giả củng tự xin cảnh cáo trước cùng quí bạn đồng học : Bộ CẢNH SÁCH nay, nguyên văn Hán tự, chú thích và lời "Ký" của dịch giả không được suôn như nguyện... Cũng có đôi phần làm phiền độc giả, nhưng mong rằng : ”Sự hiểu ý quên lời" và câu : "Tạo chúc cầu minh. Đọc thơ cầu lý'' mà quí độc giả hỷ xả cho một vài phần... và vẫn biết rằng : ”Y kinh giải nghĩa, tam thế Phật oan, ly kinh nhất tự, tức đồng ma thuyết”.

Song dịch giả sắp bộ CẢNH SÁCH này "Ấm” và "Nghĩa" đối chiếu, tiện cho các bạn vừa đọc chữ "Ầm", vừa dồ qua bên "Nghĩa" để tự học thêm; vì thấy các em nhỏ ỏ chùa có phần thờ ơ với sự tu học, vừa học đó quên đó. Sự tiến triển có chút trậm trễ.

Vậy, mùa đông năm nay, dịch giả lưu trú tại học đường Tăng Già Tự, giảng bộ CÁNH SÁCH này và phiên dịch ra Việt ngữ. Cũng nhờ công đức quí ưi học sinh, biền tập thành pho !

Cơ hội tổt, nhơn viên đầy đủ nên vừa phiên dịch xong là vừa xuất bản. Nghiễm nhiên vừa kết tập xong, liên xuất bản thì chi cho khỏi những sự sai lầm và khuyết điểm ! Vậy nguyên do xuất bản quyển CẢNH SÁCH này, nó có những căn cớ đã kể.

Sự thật, Dịch giả xin thú thật cùng quí bạn đọc rằng : "Dịch giả chẳng phải cttu danh hay tự đắc Cúi xin mười phương quí Đạo hữu bất xả từ bi gia tâm phủ chính. Rất trân trọng và trân trọng !!!

Mùa đông năm Canh Dần Phật Lịch : 2.513 PHƯỚC BÌNH

TÁN Lư HƯƠNG

Lư trầm vừa đốt, pháp giới hương xông, Bao nhiêu hải hội, Phật cảm thông; Đâu cũng kết mây hồng, lòng thành con tròng, Chư Phật hiện trên không.

NAM MÔ HƯƠNG VÂN CÁI Bồ TÁT, MA HA

TÁT.

*

KỆ KHAI KINH

Pháp mầu vô thượng rất thẳm sâu.

Trăm nghìn muôn kiếp khó tìm câu.

Con nay nghe thấy chuyên trì niệm, Nguyện tỏ Như Lai nghĩa nhiệm mầu.

NAM MÔ BỔN SƯ THÍCH CA MƯU NI PHẬT.

QUY SƠN CẨNH SÁCH cứ, THÍCH, KÝ, Tự

Sanh tử sự đại, tấn tóc vô thường, học Đạo nhơn, đương thời khắc dĩ thử vi niệm. Nhật Nguyệt dị mại, nhược phâ't vân ỉaỉ. Sanh giả bất tu, tử tương hề cụ ? Thao thiết lậu tập, thành vi khả sỉ ! Thử QUI ỒƠN CẢNH SÁCH chi sở dĩ tác dã.

Đảnh Hồ, "Tại" Hòa thượng, phu dương diệu đạo, dụ hốì lai học, truân khẩn thiết đốc, tương dịch bị chí.

Ngẩu nhất nhất Đại Chúng thỉnh Sư khâỉ thị QUI SƠN CẢNH SÁCH tông thú. Sư dĩ vô ngại huệ biện, duyệt khả chúng tâm nhơn phục thỉnh Sư phân khoa, cú thích, sử Cảnh Sách chi chỉ đổng nhiên. Vô luận Thượng Triết, Trung Lưu, giai khả tuần tu tất nghệ chí đạo.

Sư chi thượng túc "Thạch Tiển Quýnh Công" ký Sư nhất tiền xuyễn diễn chi ngôn, Chú vu chương mạt, như cẩm thiêm hoa, như cao trợ minh. Thị Thơ đại hữu bi vu hậu học;

phỉ tế cô' dã. Đọc thị Thơ giả, nhi như kiến Tổ "QUI SƠN" LÀM VĂN "CẢNH SÁCH’ ĐỨC "HOẰNG TÁN" GIẢI TỪNG CÂUể NGÀI "KHAI QUÝNH" LÀM LỜI KÝ, ÔNG "KHOÁN VỆ" VIẾT BÀI TựA.

Luận rằng : "Sanh Tử" là việc lớn mau chóng không thường. Người học Đạo, chính trong mỗi giờ mỗi khắc, lấy đây làm mối nghĩ. Bởi ngày tháng mau qua, bằng qua rồi khó mong trở lại. Sống đây chẳng lo tu, chết đem món gì theo ? Tham lam thói hèn, thật là đáng hổ. Sở dĩ Ngài "Qui Sơn" làm văn CẢNH SÁCH này là vậy.

Ở non Đảnh Hồ Ngài "Tại Tham Hòa Thượng" mở bày đạo mầu, dạy dỗ kẻ đến học, gắn bó dốc thiết, dìu dắt đủ điều.

Tình cờ một bứa nọ trong Đại Chúng thỉnh thầy (tổ)

khai thị tông thú bộ QUI SƠN CẢNH SÁCH. Thầy dùng huệ vô ngại biện giải, ưa thích lòng chúng. Nhơn đây lại thỉnh Thầy phân từng khoa giải từng câu, làm cho tông chỉ văn CẢNH SÁCH này thông suốt. Không luận bực Thượng kiết kẻ Trung lưu ai cũng có thể noi theo đây mà tu hành, đêu đên chỗ chí Đạo (thành Phật).

Đệ tử lớn của Thầy là ông "Thạch Tiển Quýnh Công"

nhớ những lời giảng dạy của Thầy ngày trước, chú giải nơi sau bài. Như gấm thêm hoa, như dầu giúp sáng. Sách này rất bổ ích cho kẻ hậu học, chẳng phải cớ nhỏ vậy Ngưởi đọc sách này cũng như thấy Tổ "Qui Sơn" vậy và cũng như thấy Ngài Tại Tham Hòa Thượng cùng Tổ Qui 386 QUI SƠN CẢNH SÁCH HÁN DỊCH

"QUI SƠN", diên nhi như kiến tại Hòa Thượng dữ Qui Sơn. DỊ khẩu đồng tâm, năng suy tùng thượng, Phật Tổ kiệt lực vị nhơn chi xứ dữ Đại chúng tương khuyên miễn tư cảnh diên.

Tích "Đại An" Thiền Sư vân : Ngả tại "Qui Sơn" tam thập niên khán thủy hỗ ngưu kim biến tác lộ địa bạch ngưu thường tại diện tiền, chung nhật lộ Quýnh Quýnh địa, san diệc bất khứ, thử chơn khả vị năng tự "Cảnh Sách" giả dã.

Ngô nguyện thiên hạ học đạo nhơn, giai dĩ "Đại An Thiền Sư" năng tự "Cảnh Sách" giả, nhị sách chi.

Thời "Thuận Trị", "Canh Tý" tuế lạp ngoạt, "Ngung Sơn" đệ tử "Khoán Vệ", thơ vu "Long

Giang" sơn lộc.

"Đai Nam", "Duy Tân", tứ niên tuế "Canh Tuất" chánh ngoạt, Tri chỉ Bí Sô "Nguyên

Huẩn" tân thơ.

QUI SƠN CẢNH SÁCH cú thích ký, thất thập lục chỉ. Pháp hội "Nguyên Loan", "Nguyên

Mỹ" đẳng, phát tâm trùng tử.

"Hà Đông", 'Thường Tín", "Phú Xuyên"

"Khai Thới", "Cổ Liêu" xã, "Quang Lảng" thôn, "Viên Minh tự" tàng bản. VIỆT DỊCH QUI SƠN CẢNH SÁCH 387

Sơn, tuy khác miệng mà vẫn đồng một tâm, rồi hay suy lần, lên bực "Phật Tổ" chỗ hết sức vì người; mới cùng Đại Chúng khuyên lơn răn nhắc với nhau vậy.

Xưa ngài "Đại An Thiền Sư" nói : "Ta ở non Qui Sơn" 30 năm chăn con trâu đen (1) nằm dưđi nước, bấy giờ nó trở thành con trâu trắng (2) đứng trên bờ, thường ở trưđc mặt, cả ngày bày chỗ sờ sờ, đuổi mãi mà nổ cũng chẳng chịu đi, thế mđi thật đáng gọi là hay tự "Cảnh Sách" lấy mình đó vậy.

Tôi nguyện sao trong thiên hạ, nhứng người học Đạo, ai cũng rán bắt chước Ngài "Đại An Thiền Sư" hay tự "Cảnh Sách" lấy Ngài mà sách tấn phần mình ấy vậy.

Thời kỳ "Thuận Trị" năm Canh Tý, tháng chạp, non 'Ngung Sơn" đệ tử tên "Khoán Vệ" viết bài tựa này tại chân núi đất "Long Giang"ẵ Nưđc "Đại Nam", Triều vua "Duy Tân" năm thứ tư, nhằm năm "Canh Tuất" tháng giêng, bực Tri Chỉ Br Sô là ông "Nguyên Huẩn" mới biên vô đây.

Bộ QUI SƠN CANH SÁCH cú, thích, ký cộng giấy 76 tờ.

Tại Pháp hội :Ông "Nguyên Loan", ông "Nguyên Mỹ”

và các ông, phát tâm khắc bản lại.

Bản này để tại chùa "Viên Minh", thôn "Quang Lãng"

làng ”CỔ Liêu", tổng "Khai Thđi", huyện "Phú Xuyên", phủ "Thường Tín", tỉnh "Hà Đông”.

QUI SƠN CẢNH SÁCH, cú THÍCH KHOA VĂN Thích thử Cảnh Sách, đại khoa phân nhi - Sơ. ĐỀ MỤC; nhị.. - nhất. Nhơn.

• - Thứ. Bổn Văn; nhi------1 [- nhị Pháp

Ị- nhất. Truờng Hàng; nhị - nhị. Trùng Tụng, tam □ - nhấi Giáo

Giới; cừu — )- nhi. Thị Pháp; tam-Ị - nhất. Đạo hạnh; lục — - nhị. Thiền Giáo; nhị — - tam. Kiết khuyến; ngũ- (- nhất Nghiệp nhơn khổ quả, - nhị Sanh, láo, bệnh, từ, - tam, Sanh diệt thời tốc - tứ. Vi tục nhập đạo.

- ngũ. Danh lợi thất đạo.

- lục. Khai thị tam học - thất. Bất tu học quá.

- bát. Nghiệp quả thời thục.

- cửu. Sách lệ ỵ khuyến tu.

nhất. Thiền học; nhi ị- nhị. Giáo lý, n h ị------

- nhất. Khải phát, - nhị. Thi. giáo, - tam. Khuyến miễn, - tứ. Hiển thị nhơn quả,

- ngũ. Tự hành hóa tha, - nhất. Tiêu tụng đề,

- nhị. Tụng giáo giới, thập nhut - tam. Tụng thi. pháp, thất □ /- nhất. Y sư, - nhị. Trạch Pháp, - tam. Liễu vọng, \ - tứ. Qui chơn, - ngũ. Tuơng vong.

- lục. Tịch chiếu, - thất. Song vẫn.

- nhất. Lập hạnh.

- nhị. Trừng giới - tam. Câu đạo.

tứ. Thạch hữu.

- ngũ. Kiết hối - lục. Tiềm tu. V ^- nhất. Huyin sắc.

- nhị. Thời tiễt.

- tam. Sanh diệt.

- tứ. Luu chuyển.

- ngũ. Ái thù hữu.

- lục. Hư sanh không lão.

- thãt. Vô minh hoặc.

- bát. Khái thời mạng tốc.

- cửu. Hiện nhơn hậu quả.

- thập. Nhơn quả sở do.

V

thập nhất. Tuần huờn bất tức. Giải văn cảnh Sách, đại khoa phân làm hai QUI SƠN CANH SÁCH, cú THÍCH KHOA VĂN L. L / đău. ĐỀ MỤC;

phân hai — kế. Bổn Văn;

phân hai một. Trường Hàng;

phân hai _ hai. Trùng Tụng phân ba — một, Đạo hạnh; phân sáu hai Thiền Giáo; phân hai.

ba. Kiết khuyển;

phân năm .

□

một. Thiền học;

phân hai hai. Giáo lý; phân hai một. Mờ bày.

hai. Nèu giáo pháp, ba. Khuyên gắng tu.

bốn. Rõ bày nhơn quả.

năm. Mình làm dạy nguòi.

một. Nêu đề tụng, hai. Bài tụng dạy răn;

phân muời một ___ ba. Bài tụng nôu pháp;

phân bày____ một. Nuơng theo thầy, hai. Chọn Giáo pháp, ba. Rõ vọng tâm.

bốn. Về chơn tánh, năm. Phép quên nhau, sáu. Lặng soi.

bày. Cả hai đêu dứt.

một. Nguời.

hai. Pháp.

một. Dạy răn;

phân chín hai. Nèu pháp;

phân ba - một. Nêu Pháp.

- hai. Khen gắng.

- một. Nêu Giáo pháp.

- hai. Răn gắng tu.

- một. Nghiệp nhơn khổ quả.

- hai. Sanh, già, bệnh, chốt.

- ba, Sanh diệt thời mau.

/ - bốn. Bỏ Bò tục vào đạo - năm Dai năm Danh lợi mất đạo.

- sáu. Mỡ bày ba pháp học - bảy. Lỗi chẳng tu học.

- tám. Nghiệp quả đến thòi - chín. Rán nhắc ^ khuyên tu.

- một. Lập hạnh.

- hai. Răn dạy - ba. Tim đạo - bốn. Chọn bạn.

năm. Kễt lời dạy.

- sáu. Ẩn tu.

- một. HuySn sắc.

- hai. Thời tiểt.

- ba. Sanh diệt.

- bốn. Trôi lăn.

- năm. Ái thù hữu.

- sáu. Trẻ hư già luống.

- bảy. Vô minh dối gạt.

- tám. Tiêt thời mạng mau.

- chín. Hiện nhan hậu quả. - muừi. Nhơn quả sở do - muời một. Xây vần chẳng dứt.

PHỤ PHÁP HỘI

DUYÊN KHỞI

Uẩn ư Bính Ngũ Hạ, Pháp Hội Tỳ kheo Nguyên Loan, Nguyên Mỹ đẳng, đồng tâm thơ khắc, Phật Tổ Tam Kinh. Toại Sư chú bổn, thiểm gia chương mục âm nghĩa, dĩ bị quan ỉảm.

Thiết niệm "Qui Sơn Cổ Phật" "Hoằng Tán Đại sư" dị khẩu đồng tằm, tuyên dương cảnh sách. Tỉ ấu học dĩ tầm nguyên, đải lão thành nhi xuất thếễMinh tâm kiến tánh, cai "Thiền Giáo Luật" chỉ tam Tông, đắc chỉ quỉ căn, tổng "Giới Định Huệ" chi tam họcệ Cổ kim dị thế túy trác đồng thời. Thích ca phục kiến ư Đường Triều, Văn Thừ tái sanh vu minh dại hĩ.

Cô' tái đồng tâm thơ khắc, dĩ quảng kỳ truýền bái tán sổ từ vĩnh di chư hậu, vân nhĩễ

NƠI PHÁP HÔI

PHỤ LỜI DUYÊN KHỞI

Ông "Nguyên uẩn" trong mùa Hạ, năm "Bính Ngọ" tại Pháp Hội Tỳ Kheo : "Nguyên Loan", "Nguyên Mỹ" và các ông, đồng tâm biên khắc, bộ "Phật Tổ tam kinh". Ngài "Toại Sư" chú giải bổn văn. Còn tôi (Nguyên uẩn) thì viết thêm mấy chỗ "Chương Mục âm nghĩa" cho đủ xem.

Tôi trộm nghĩ Tổ "Qui Sơn cổ Phật" Ngài "Hoằng Tán Đại Sư" khác miệng đồng lòng, tỏ bày răn nhắc. Khiến kẻ nhỏ học biết chỗ tìm nguồn, đến khi lớn khôn mđi mong xuất tục. Được minh tâm kiến tánh, gồm thông "Thiền Giáo Luật" ba Tông, đăng ý chỉ về cội căn, tóm thành "Giới Định Huệ" ba phép học.

Xưa nay đời khác, lời lẽ in nhau, thật là Phật "Thích Ca" hiện lại trào nhà "Đường", đức "Văn Thù" tái sanh nhà "Minh" đó vậy.

Cho nên chúng tôi, đồng tâm biên khắc bộ này'lại, để rộng lưu truyền; kính khen đôi lời hằng để lại đời sau và đời sau nữa vậy. *

Qllt SON CẢNH SÁCH

I QUYỂN THƯỢNG

QUI SƠN CẢNH SÁCH

cú THÍCH KÝ

QUYẾN THUỰNG

việt Đông, Đảnh H'ô Sơn, Sa môn Thích Hoằng Tán Tại Tham chú Môn nhơn, Tỳ kheo Khai Quýnh ký Tương thích thử văn, Đại khoa phân nhị : Sơ thích đề mục. Thứ thích bổn văn.

Sơ THÍCH ĐÊ MỤC, NHỊ :

NHẮT : NHƠN - NHỊ : PHÁP

NHẤT ẵ NHƠN QUI SƠN Đề mục tứ tự. Thượng nhị tự, thị năng thuyên chi NhơnẵHạ nhị tự thị Sở thuyên chi Pháp. Nhơn dĩ sơn vỉ xưng; pháp dĩ cảnh sách vi mục.

Nhơn dĩ sơn vi xưng giả.

Sơn cứ Trường Sa quận Tây Bắc, nhơn Sư cư chi, dĩ tôn nhơn cố nhi xưng sơn dã.

BỘ QUI SƠN CẢNH SÁCH

CÚ THÍCH KÝ

QUYẾN THƯỢNG

Tỉnh Việt Đồng, non Đảnh lỉồ, Sa môn Thích Hoằng Tán hiệu Tại Tham chú giải bổn văn. Kẻ môn nhơn, Tỳ kheo Khai Quýnh làm lời ký.

Sắp giải văn này, Đại khoa phân 2 :Đầu giải đề mục, kế giải bổn văn.

ĐẦU GIẢI ĐÊ MỤC, PHÂN 2 :

1.) 'NHƠN'' - 2.) 'PHÁP"

1. "NHƠN"

QUI SƠN :

Bốn chữ Đề mục : "QUI SƠN CẢNH SÁCH" hai chứ trên, là Người hay nói : Hai chứ dưới là Pháp bị nói. "Người" ấy hòn núi xưng tên. "Pháp" lấy chứ "Cảnh Sách"

làm Đề mục.

Người lấy núi làm tên xưng là sao ?

Bởi nú ở Tây Bắc quận "Trường Sa", nhơn Thầy ở đó, do vì người tôn trọng cho nên kêu luôn cái tên núi vậy.

396 QUI SƠN CẢNH SÁCH HÁN DỊCH

Sư húy "Linh Hựu" tục tánh "Triệu" "Phước Châu" "Trường Khê" nhơn dã. Niên thập ngũ xuất gia, nhị thập thọ cụ gỉớỉỄTỉnh cứu dại tiểu thừa "Kinh Luật". Nhị thập tam, du "Giang Tây", tham "Bá Trượng Đại Trí Thiền Sư" Trượng nhứt kiến hứa chi nhập thất, toại cư tham học chỉ thủẵ Nhứt nhựt thị lập thứ. Trượng linh bát lư thủ hỏa. Sư bát vân vô hỏaếTrượng tự khởi thâm bát đắc thiểu hỏa, cử dĩ thị chi viết :Nhữ dạo vô giá cá thị thậm ma ? Sư nhơn nhi ngộ nhập, lễ tạ trân kỳ sở ngộ. Trượng viết: Thữ nãi tạm thời kỳ lộ nhĩ". Kinh vân : "Dục thức Phật tánh nghĩa, đương quan thời tiết nhơn duyên. Thời tiết ký chí, như mê hốt ngộ, như vong hốt ức, Ị>hưưng tỉnh kỷ vật, bất tùng tha dắc". Cô Tổ su' vân :Ngộ liễu đồng vị ngộ, vô tâm diệc vô pháp, chỉ thị vô hư vọng, Phàm, Thánh đẳng tâm; bổn lai tâm pháp nguyện tự bị túc. Nhũ' kim ký nhĩ, thiện tự hộ trì. Sư hậu sung "Điển Tòa" chi chức.

Thời hữu "Tư Mã Đầu Đà" tự Hồ Nam lai vị Trượng viết : "Khoảnh tại Hô Nam, tầm đắc nhứt sơn danh "Đại Qui" thị nhứt thiên ngũ bá nhơn "Thiện Tri Thức" sở cư chi xứ".

Trượng viết : "Láo Tăng vãng trụ khả hô ?"

- Đà viết : "Phi Hòa thượng sở cư".

Trượhg viết : "Hà dã" ? - Đà viết : "Hòa Thượng thị cối nhơn, bỉ thị nhục sơn, thiết cư chi đồ bất mãn thiên". Trượng linh "Thị Giả"

VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 397

Chđ tên thật của Thầy là "Linh Kựu" họ tục là họ "Triệu" người sanh trưởng quận "Trường Khê" tỉnh "Phước Châu" vậy. Mười lám tuổi xuất gia, 20 tuổi thọ giới cụ túc. Ròng xét "Kinh Luật" đại thừa tiểu thừa. Hai mươi ba tuổi qua đất "Giang Tây", ra mắt Tổ "Bá Trượng Đại Trí Thiền Sư" Tổ một phen thây cho Thầy hầu gần, bèn ở tham học, là người đầu tiên trong chúng.

Một bứa tới phiên đứng hầu, Tổ sai bươi lò lấy lửa.

Thầy bươi rồi nổi rằng không lửa. Tổ tự chờ dậy đến bươi sâu đặng chút lửa, gắp dơ lên bảo rằng : "Ông nói không, chớ cái đây là cái gì ?"

Thầy nhơn đấy mà tỏ ngộ, lễ tạ tự trần chỗ tỏ ngộ. Tổ nói :"Thế thời mới đây đã chia đường tách nẻo (mê với ngộ) rồi vậy". Hèn chi trong kinh nói : "Muốn biết nghĩa "Phật tánh" hãy coi thời tiết nhơn duyên. Thời tiết đá đến, như mê thoạt ngộ, như quên thoạt nhđ, mới biết vật đó là vật của mình, chớ chẳng từ cái khác mà đặng".

Cho nên đức Tổ Sư nói :"Ngộ rồi đồng chưa ngộ, không Tâm cũng không Pháp, chính thật không luống dối, dù Phàm, dù Thánh cũng đồng một Tâm, Tâm Pháp như vậy vốn tự xưa nay khẳm đủ. Ông nay được rồi phải khéo tự giđ gìn lấy. Thầy sau được Tổ cử làm chức "Điển Tọa".

Bấy giờ có ông "Tư Mã Đầu Đà", từ đất "Hồ Nam" đến bạch Tổ rằng : "Thưa Ngài, Đệ tử ở trong đất Hồ Nam tìm đặng một hòn núi tên là "Đại Qui", phải cảnh của một nghìn năm trăm ông Thiện Tri Thức ở tu".

TỔ "Bá Trượng" hỏi : "Lão Tăng nầy qua ở đổ đặng chăng ?" - Đà bạch :"Chẳng phải ở chỗ của Hòa Thượng".

Trượng hỏi : "Sao vậy ?" - Đà thưa : "Hòa Thượng là người già, núi kia là núi trẻ, dù Hòa Thượng qua ở đó, đồ chúng chẳng đủ nghìn người". Bấy giờ Tổ "Bá Trượng"

398 QUI SƠN CẢNH SÁCH HẤN DỊCH hoán "Thủ Tòa" lai, vấn viết : "Thử nhơn hà như" ? - Đà thỉnh khánh khái nhât thinh hành _X*V A PO bộ.

Đà viết : "Bất khả dã" - Phục hoán"Đỉển Tòa"

lai vấn ? - Đà nhât kiến nái viết : "Thử chánh thị "Qui Sơn" chủ dã".

Trượng dạ triệu Sư nhập thất chúc vân :

"Ngô hóa duyên tại thử, "Qui Sơn" thắng cảnh, nhữ đương cư chỉ, tự thục ngô tông, quảng độ hậu học".

Sư toại vãng cư diên, kỳ sơn tiêu tuyệt, bàn mộc cùng côc, kỷ thiên bá lý, vi Bi, Báo, Hổ, Hủy chi trạch, nhơn tích hản chí. Sư dữ Viên Hầu vi bạn, thập "Tượng", "Lật" sung xan, kinh lục thất tải; Hương dân xảo tri, suất chúng cọng dinh phạm võ. Do thị Đạo truyền Thiên Hạ.

Thiền học bức tấu, toại kiến "Qui Ngưỡng" nhất Tông. Phu dương chánh giáo, tứ thập dư tải, đắc ngộ giả, bất khả thăng sô' nhập thất giả, tứ thập nhât nhơn.

Ư "Đường", "Thái Trung" thất niên, chánh ngoạt cửu nhật, quán thấu phu tọa, di nhièn nhi hóa. Thế thọ bát thập tam. Tăng ỉạp lục thập tứ. Tháp ư bổn sơn Nam Phụ, sắc thị "Đại viên Thiền sư" Tháp viết : "Thanh tịnh".

Kỷ viết: "Truyện vân Sư trụ ”Qui Son" nhật cửu, tự trí tiền thân tằng vi"Việt Châu" thôn tự, tụng PHÁP HOA kinh Tăng. Sư hị tịch tuế, khử "Như ai" diệt độ nhất thiên bát bả linh nhị niên hĩ. Tư ã Đầu Đà, kỳ nhon nội bí Trục chỉ

Tông, ngoại huẩn Nhon luân chi giảm, kiêm cùng Địa lý chưphưomg sảng Tự đa thủ quyết diên. Thủ tòa túc Huê Lâm Hòa thượng dã. VIỆT DỊCH QUYẾN THUỢNG 399 sai "Thị giả" đòi ông "Thủ Tọa" đến hỏi rằng : "Người này ra sao"? - Đà đáp : "Xin tằng hắng một tiếng, đi vài bưđc coi thử".

Đà tìói : "Không được vậy", Tổ lại kêu ông "Điển Tọa" đến hỏi ? - Đà một phen thấy liền nói :"Mô Phật, ông này chính là ông chủ "Qui Sơn" vậy".

Tổ Bá Trượng ban đêm đòi Thầy vào thất dặn rằng :

"Ta hóa duyên ỗ đây, non "Qui Sơn" là thắng cảnh, ngươi phải qua ở đó nối nắm dòng ta, rộng độ kẻ hậu học"Ế Thầy vâng mệnh qua ở vậy. Núi kia cao vót, cây rậm hang thẳm, mấy nghìn trăm dặm, làm hang cho nhứng Beo, Gấu, Tây, (1) Cọp ở, dấu chân người ít đến. Thầy cùng làm bạn với loài Vượn Khỉ, lượm trái "Tượng" trái "Lật" đđ bứa ăn, trải sáu bảy năm. Dân trong làng lần biết rủ nhau chung cất một ngôi chùa. Do đây Đạo truyền trong thiên hạểKẻ Thiền học đông nhiều, bèn lập một "Tông Qui Ngưỡng", mở bày chánh giáo hơn bốn mươi năm, người tỏ ngộ không thể kể xiết, bực Thượng trí bốn mươi mô' người.

Nhằm đời "Đường" niên hiệu "Thái Trung", năm thứ bảy, tháng giêng ngày mùng chín, Ngài rửa mặt súc miệng, ngồi Kiết Già, vui vậy về Phật. Tuổi đời 83, tuổi Đạo 64. Tháp ngài cũng dựng hòn núi này "Qui Sơn" về khu phía Nam. Vua ban hiệu ngài là "Đại Viên Thiền Sư"

Tháp dề hai chứ "Thanh Tịnh".

Lời Ký nói : "Trong truyện chép Thầy ở non "Qui Sơn"

lâu ngày, tự biết thăn trước của Thầy làm ông sư tụng kinh

PHÁP HOA ở chùa làng "Việt Châu". Năm Thầy thị tịch cách đức "Phật Như ai" diệt độ một nghìn tám trăm lẻ hai năm vậy. Ông "Tư Mã Đều Đà" là người trong tâm chứa cái Tông Trực Chỉ (Phật pháp) ngoài thân hiện các dạng nhơn luàn (người Đời) gồm thông sách Địa lý, các phương lập chùa hần nhiêu nhờ ống quyết đúng vậy. Ồng Thủ Tọa tức ngài "Huê Lâm" Hòa Thượng vậy.

(1) "Tây" hay "Tê" hay "Hùy":con Hủy, tức là con Tê giác cái. Sừng nó dung làm chén uống rượu, ta quen đọc là Tê, trong tự điín đọc lầ I lùy.

400 QUI SƠN CẢNH SÁCH HÁN DỊCH

NHỊ : PHÁP CẢNH SÁCH Thử nhị tự, nãi nhất quyển văn chi Tông trí dã. Cảnh vị cảnh chư vị ngộ. Sách vị sách chư hậu tấn. Thời "Qui Sơn" Đại sư nhơn đổ pháp mạc, tình tệ nhất tư. Tăng đồng ỉậu tục, thao

thiết giải đãi, vô hướng thượng chí, toại tác thử

cảnh sách dĩ hiểu ngộ miễn tấn diên.

Ký viết : "Án chư Kinh Luận hoặc dĩ đan "Nhon" Vẽ danh, hoặc" dĩ đon "Pháp" vi danh, hoặc dĩ "Nhơn”, "Pháp” vi danh. Kim thử CẢNH SÁCH, chánh dĩ Nhon. Pháp vi danh QUI SƠN nhị tự, thị hậu nhon sở trí, phi Đại sư tự lập.

Như thường đồ chủ thuật, ư Đề mục hạ, biệt xuất tác giả danh, Kim tụu đề trung tiêu xuất, cố dĩ "Nhơn”, "Phảp" vi danh dã.

THỨ THÍCH BỔN VĂN NHỊ :

S ơ : TRƯỜNG HÀNG - THỨ : TRÙNG TỤNG

Sơ.- TRƯỜNG HÀNG NHỊ :

NHÁT : GIÁO GIỚI - NHỊ . THỊ PHÁP

NHÁT.- GIÁO GIỚI, CỬU :

N hât: Nghiệp nhơn khổ quả Nhị : sanh ỉãobệnh tử Tam : sanh diệt thời tốc

Tứ: vi tục nhập dạo Ngũ : danh lợi thất đạo

Lục : khải thị tam học Thất: bất tu học quá

B át: nghiệp quả thời Cửu: sách lệ khuyến tu.

thục. VIỆT DỊCH QUYỂN THUỌNG 401

2.- "PHÁP"

CẢNH SÁCH Hai chữ "Cảnh Sách" đây là cái Tông Chỉ của một quyển văn. Chữ "Cảnh" là răn các người chưa ngộ. Chứ "Sách" là nhắc nhứng đoàn hậu tấn. Khi đó ngài "Qui Sơn" Đại Sư, nhơn thấy đời "mạt pháp", tình tệ ngày càng thêm. Ông Thầy đồng một thói quê hèn như người "Thế tục" ham hố tham lam biếng nhác, không có chí hưđng cao thượng, nên ngài mới làm văn "Cảnh Sách" đây, để nhắc thức gắng tới.

Lời Ký nói :Xét trong các bộ Kinh Luận hoặc có bộ riêng lấy tên "Người" làm tên (bộ) hoặc có bọ riêng lấy tên Pháp làm tên. Hoặc có bộ lấy luôn cả tên Người và tên Pháp làm tên. Như bộ CẢNH SÁCH nầy đây, chính lấy tên

Người, tên Pháp làm tên.

Hai chữ 'QUI SỠN là người dời sau đặt đê chớ chẳng phai ngài Dại Sư tự lập. Như theo lôi thông thường các nhà chú thuật, Kinh chi, Luận chi nơi dưới "Đe mục" (nhan đề)

có riêng nêu tên của "Tác giả". Song nay bộ CẢNH SÁCH nay tói trong Đ'ê mục mới nêu ra, cho nên lấy cả tên người và tên Pháp kèm tên của bộ sách này vậy. (Tên Người :"Qui

Sơn", tên Pháp :"Cảnh Sách").

KẾ GIẢI BỔN VĂN, PHÂN 2 :

Trước ẽ TRƯỜNG HÀNG - Sau Ể TRÙNG TỤNG Trước : TRƯỜNG HÀNG, phán IIAI :

1) Dạy răn. - 2) Nêu Pháp.

1.- Dạy răn phân CHÍN :

1) Nghiệp nhơn khổ quả 2) Sanh, Già,Bệnh, Chêt, 3) Sanh diệt thời mau, 4) Bỏ tục vào Đạo. 5) Danh Lợi lỗi Đạo.

6) Mở bày pháp Tam Học 7) Lỗi không tu họcế 402 QUI SƠN CẢNH SÁCH HÁN DỊCH

NHẤT : NGHIỆP NHƠN, KHổ QUẢ

Phù nghiệp hệ thọ thân, vị miễn hình lụy Thượng cú, minh "Nghiệp quả", hạ cú, minh chứng khổ. Thử thị nghiệp hệ khổ tướng. Nghiệp thuộc quá khứề "Khổ quả" thuộc hiện tại. Ngôn kỳ "Nhơn trung hữu hệ, cố kỳ "Quả" trung hữu lụy. Lụy phi nhất trí, cố vân : "Chúng khổ".

Chúng khổ giả. Lược ngôn tam khổ, bát khổ.

Quảng tắc bát vạn tứ thiên trần lao chư khổ. Cái do "Phàm phu" bất liễu tự tâm, khởi hoặc tạo nghiệp.

Dĩ nghiệp hệ phược cố, nan miễn "Phân đoạn" sanh tử chi hình lụy.

"Thiên Thai" vân : "Nhất thiết hứu vi "Tâm hạnh" thường vi vô thường hoạn lụy chi sở bức não, cố danh vi "Khổ"ế TRÍ LUẬN vân vô lượng chúng sanh hữu tam chưởng thân khổ : Lão, ệnh, Tửế Tam chưởng tâm khổ : Tham, Sân, Si. Tam chưởng hậu thế khổ : Địa ngục, Ngạ quỉ, Súc sanh.

PHÁP CÚ kinh vân : Tích hữu tứ Tỳ kheo, luận thế khổ sự. Nhứt ngôn, dâm dục náo nhơnề Nhất ngôn, cơ khát bức thể. Nhất ngôn, sân nhuế nhiểu loạn. Nhất ngôn, kinh bố khủng cụ cọng cạnh thị phi.

Phật ngôn : "Nhữ đẳng sở luận, bất cứu khổ nghĩa thân vi chư khổ chi bổn; chúng hoạn chi nguyên, đương câu tich diêt, thử vi tối lạc.

Ký viết . "Phù vạn lụy bổn ưthân hũu. Thân do nghiệp hệ nhi sanh. Nghiệp nhan phiền náo nhi đắc, dĩ phiền não vo minh hoặc cố, tác chủng hạnh nghiệp. Do tư nghiệp VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 403

1- "NGHIỆP, NHƠN, KHỌ QUẢ"

Luận nghiệp đời trước buộc chịu thân đời này Song đã có thân đời này, không mấy aỉ tránh khỏi cái khổ lụy của thânẳ Câu trên nói rõ "Nghiệp Quả" câu dưới chỉ rành các khổ. Đây là nghiệp buộc ràng mđi có ra các tưđng khổ. Nghiệp nhơn thuộc về đời quá khứ. "Quả khổ" thuộc về đời hiện tạiểNghĩa là trong cái "Nhơn" có gây buộc, nên trong cái "Quả" cổ khổ lụy. Song khổ lụy không phải một cái, cho nên nói : "Các khổ".

"Các khổ" là gì ? - Nói hẹp có ba khổ và tám khổ. Nói rộng thời có tám vạn bốn nghìn trần lao các khổ. Bởi do chúng "Phàm phu" không rõ tự tâm, nên tạo nghiệp làm bậy. Do vì nghiệp ràng buộc khó khỏi khổ lụy của thân sống chết "Phân đoạn" (lúc làm Người rồi lại làm súc từ phần từ đoạn).

Ngài Thiên Thai nói : "Tất cả "Tâm Hạnh" hứu vi, thường bị những cái vô thường nó ép ngặt; cho nên gọi là 'khô .Luận Trí Độ nói : "Vô lượng chúng sanh có ba món khổ của thân : Già, Bệnh, Chết. Ba món khổ của Tâm :

Tham, Sân, Si. Ba món khổ về đời sau : Địa ngục, Ngạ quỉ, và Súc sanh".

Kinh Pháp Cú nói : "Xưa cổ bốn ông Tỳ Kheo, luận việc khổ của đòi. Một ông nói, dâm dục hại người là khổ.

Một ông nói, đói khát ép mình là khổ. Một ông nói, giận giối rối loạn là khổ. Một ông nói, kinh bố khiếp là khổ, cùng nhau tranh đua phải với quấy".

Phật nói : "Chỗ luận của các ông, vì không xét cái nghĩa khổ, thân là gốc các khổ, nguồn các hoạn, các ông phải cầu về cõi vắng lặng "Tịnh độ", thế mđi là rất vui".

Lời Ký nói rằng :Luận muôn sự khổ lụy gốc đ nơi thăn mà cóễThân do nghiệp buộc ràng mà sanh. Nghiệp nhơn phiền não mà mắc, vì do vô minh hiền não hỉnh phờ, làm 404 QUI SƠN CÀNH SÁCH HÁN DỊCH

Cố, hệ phutỵc hũu tình bất đắc giải thoát, cố ư Tam giới, lục đạo trung thọ chủng chủng thản hình chúng khổ chi lụy. Thị tắc nhơn nghiệp thọ thân,thân hườn tạo nghiệp. Húu thân tất khổ, hũv hình tất lụy".

Lão Tửdiệc vân . "Ngô hũu đại hoạn, vị ngô húu thân, ngô nhuọc vổ thân, hà hoạn chi hũu. Dục dẳc vô thân, tu đắc vô tâm, tâm vi nghiệp dụng, nghiệp tùng duyên khởi. Nhuxỵc nhất niệm vô sanh, hoạn íụy cu quyên".

Cố "Triệu” luận vân : "Vạn lụy tưchuong, bổn ưvọng tưởng. Vọng tưởng ký khư, tắc vạn lụy đô túc. Ngôn tam khổ giả : Khổ khổ. Hoại khổ. Hành khổ. Vị chủng sanh thọ ư hũv lậu, ngú ấm phân đoạn chi thân, tánh thường búc bách thị vi khổ, hụu dữ "khổ thọ" tương ung, tức khổ thượng gia khổ cố danh "Khổ khổ".

Nhược lạc tuớng hoại thời, khổ tướng tức chi, thị danh "Hoại khổ". Hũv lậu chi pháp tứ tuớng thiên luu, thường bất an ổn. cố viết"Hành khổ".

Bát khổ giả ? . Vị " Sanh khổ, Lảo khổ, Bệnh khổ, Tử khổ, ải biệt !y khổ, oán tắng hội khổ, cầu bất đắc khổ, ngũ ấm thạnh khổ. Vị Sanh, Lảo, Bệnh, Tử đẳng, chủng khô tụ tập, cố danh Ngũ ấm thạnh khổ dã.

Ngôn "Phân Đoạn1 giả ? . Thanh Văn, Duyên Giác, Bò Tát, sở chấp pháp tướng bất vong, thọ ưbiến dịch sanh tử chi khổ. "Phàm phu" vế ải kiến sở phú bất liễu cảnh giới hư vọng, khởi hoặc tạo nghiệp, thọ ưphân đoạn sanh tử chi kho.

Ngôn "Phiền não" giả ? . Vị hôn phiền chi pháp, náo loạn tâm thần, dữ tâm tác phiền, linh tâm đắc não Luợc tắc tam độc thập ác, quảng tắc bá bát phiền năo, nải chí bát vạn tứ thiên chư "Trần Lao" môn. "Trần Lao" môn, tủc vạn lụy dãế VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 405

CÓC, hạnh nghiệp. Do vì nghiệp ấy ràng buộc chúng hữu tình, không được rảnh rang. Cho nên ở trong ba cõi sáu đường, đầu thai làm thân này thẫn khác, chịu cái lụy của các khổ. Thế là nhơn nơi nghiệp buộc mới chịu thản này; thăn lại gầy nghiệp đời sau nữa. Có thân ắt có khổ, có hỉnh ắt có lụy". Ông Lão Tử củng nói : "Ta có đại hoạn vỉ ta có thăn; bằng ta không thân, hoạn nạn đâu có. Nhưng muốn đặng không thản, can nhất không tâm. vọng; vọng tàm là cái dụng gây tạo nghiệp, nghiệp từ các duyên phát khởi. Nếu một niệm khống sanh vọng, thời bao nhiêu hoạn lụy đêu dứt".

Nên ngài Triệu Pháp Sư luận rằng: "Muôn lụy có nhiều, gốc tại vọng tưởng. Vọng tưởng đã trừ, muốn lụy đêu hết. Noi ba khổ là gì ? 1) Khổ khổ. - 2) Hoại khổ. - 3) Hành khổ. Bởi chúng sanh chịu cái thân phân đoạn, ngã ấm, hữu lậu, tánh thường ép ngặt, thật là khổ, lại tương ưng với món "Khổ thọ";

tức nói thân này đã khô, lại thêm cái khổ của hoàn cảnh nữa, cho nên gọi "Khổ khổ".

Bằng khi tướng vui sắp hoại, tướng khổ lien dến ấy gọi ''Hoại khổ", Những pháp Hữu lậu, bốn tướng (sanh, trụ, dị, diệt) dời đổi, không thường an ổn. Cho nên nói "Hành khổ".

Tám khổ là gì ? - Nghĩa là : Sanh khổ, Già khổ, Bệnh khổ, Chết khổ, khổ thương yêu xa lìa, khổ oán ghét gặp gỡ, khô cầu chi khống toại ý, khổ thân ngũ ấm lẫy lừng. Tóm lại Sanh, Già, Bênh, chết vần vần... Các khổ nhóm hợp : cho nen gọi khổ ngủ ấm lẫy từng vậy.

Nói chữ "Phân đoạn” là gỉ ? - Hàng Thanh vãn, Duyên Giác và Bo tát, vi chưa quên được cái tướng chấp pháp nên phải chịu cái khổ chết sống thay ngôi dổi bực. Chúng ' Phàm phu" bị màng "ái chấp" tủ che không rõ cảnh giới giữa này là một cảnh giới hư vọng, nên tạo nghiệp làm bậy mà phải chịu cái khổ sống chết từ phan từ đoạn.

Nói "Phiền não" là gì ? - Tức những việc tối tăm rộn rực, rối loạn tàm than, nó làm cho tâm phải sanh phiền, no khiến cho tàm phải bực tức, những cái đó đêu gọi là ''Phiền não".

Nhưng tóm lược thời Ba độc Mười ác, rộng nói thời ”108 Phiền não", cho đến "84.000" các cửa tran lao. Các cửa tran lao tức muôn sự khổ lụy vậy. 406 QUI SƠN CẢNH SÁCH HÁN DỊCH

NHỊ : SANH, LÃO, BỆNH, TỬ Bẩm phụ mẫu chi di th ể, giả chúng duyên njiỉ cọ n g th àn h.

Thượng cứ, minh sắ c bổn. Hạ cứ, minh giả hỉệp. Thử nhị cú tổng thuộc sanh pháp, tứ c vạn lụy chỉ nguyên dã. "Bẩm ” tứ c bẩm thọ. Thể, tứ c tứ đại sắc thân .

Tùng sơ n h ấ t niệm điên đảo, ỉãm phụ m ẫu xích, b ạch nhị u ế vi th ân , cố v iết "Di thể". Giả chứng duyên giả ? - Giả vị giả tá , dỉệc tạ d ã Ế Chúng duyên tứ c "Tứ đại", "Lục Căn" cập "Thập nhị nhơn duyên"ẽ VIÊN GIÁC Kỉnh vân : Tứ duyên giả hiệp, vọng hữ u lụ c c ă n . L ụ c c ă n , tứ đ ạ i tru n g n g o ại hiệp th àn h.

N gôn "Tứ đại" giả ? - T ứ c Đ ịa, T hủy, H ỏa, Phong, kỳ thể c á c dị tru ng vô th iệt tánh , diệc vô chủ tể , năng tự hòa hiệp (vi th â n ể T ất tạ tú c, nhơn chúng duyên, tam sự nhỉ thành, nhơn duyên bất cụ, sắc tứ c b ất trụ .

Thập nhị nhơn duyên giả ? - Sở vị th ử hứu, cố bỉ hữu, th ử sanh cố bỉ sanh. "Tùng "Vô minh" duyên "Hành"ệ "Hành" duyên "Thức". "Thức" duyên "Danh S ắc". "Danh s ắ c " duyên "L ụ c Nhập". "L ụ c Nhập"

duyên "Xúc". "Xúc" duyên "Thọ". "Thọ" duyên "Ái".

"Ái" duyên "Thủ". "Thủ" duyên "Hữu". "Hữu" duyên "Sanh". "Sanh" duyên "Lão Tử".

VIỆT DỊCH QUYỂN THUỤNG 407

2) - SANH, GIẨ.BẸNH, CHET

Chịu vóc thân cha mẹ dể lại, mượn các duyên mà chung nên.

Câu trên nói rõ cội gốc của sắc thân. Câu dưới chỉ rành mượn các duyên hiệp thành sắc thân. Song hai câu này cũng thuộc vê một chuyện sanh thần, nhưng thân tức là cội gốc muôn điều khổ lụy vậy. Vưng chịu Tàu gọi chứ "Bẩm", vóc thân tức là sắc thân tứ đại.

Thế nào là để "sắc thân tư đại" ? - Từ một niệm đầu điên đảo, chen vào hai chất nhơ tinh huyết cha mẹ làm thân, nên gọi để "vóc thân tứ đại".

Mượn các duyên là gì ? - Mượn là cậy mượn, cũng như nương nhờ vậy. Các duyên tức "Bốn đại", "Sáu căn" và

"Mười hai nhơn duyên".

Kinh VIÊN GIÁC nói : "Bốn đại", các duyên giả hiệp quấy có "Sáu căn"ề"Sáu căn", bốn đại trong ngoài hiệp thành.

"Bôn đại" là gì ? - Tức Địa đại, Thủy đại, Hỏa đại và Phong đại, thể mỗi "đại" mỗi khác, trong không "thật tánh"

cũng không "đại" nào làm chủ tể cho "đại" nào, chỉ tự hay hòa hiệp với nhau làm thành thân đó thôi, vẫn hay hòa hiệp làm thành thân, nhưng ắt phải nhờ các "nhơn duyên"

đời trước với "ba việc" mới thành, nếu "nhơn duyên" không đủ, tức sắc thân này cũng chẳng còn.

Nhưng "nhân duyên" ấy có 12 "nhân duyên". Mười hai "nhân duyên" là gì ? - Chỗ gọi rằng đây có cho nên kia có đây sanh cho nên kia sanh. Tức từ "Vô minh" duyên “Hanh”, “Hành” duyên "Thức", "Thức" duyên "Danh Sắc", "Danh sắc"

duyên "Lục nhập" "Lục nhập" duyên "Xúc", "Xúc" duyên "Thọ", "Thọ" duyên "Ái", "Ái" duyên "Thủ", "Thủ" duyên "Hứu", "Hữu" duyên "Sanh", "Sanh" duyên "Lão tử".

408 QUI SƠN CÀNH SÁCH HÁN DỊCH

Khởi ưu bi khổ não, như thị thuần đại khổ huẩn tích tập nhỉ sanhểNhiên thử "thập nhị pháp", triển chuyển năng cảm "quả", cố danh "Nhơn". Hỗ tương do tạ nhỉ hữu, vị chỉ "Duyên"ếNhơn duyên tương tục tác sanh tử, váng hườn vô tế. Nhược phá vô minh bất khởi "Thủ Hữu", tắc tam giới nhị thập ngũ hữu Sanh Tử gỉaỉ tứcế Sở vị, thử vô cố bỉ vô, thử diệt cố bỉ diệt. Tùng "Vô minh" diệt, tắc "hành" diệt, nái chí "lão tử ưu bi khổ não", thuần đại khổ huấn tích tập giai diệt hĩ.

Ký viết ể "Thân giả chúng duyên sở thành. Duyên hiệp tắc khởi nhi vi "Sanh". Duyên tán tắc diệt nhí vi

"Tử'.

Thị ơĩ pháp tùng duyên cố bất húu. Duyên khởi cố bất vô. Ký tùng duyên hũu cố vô. "Chơn tể thường c/7Ủ"ệ CHỈ QUÁN vân ."Tùng đầu túc chi tiết, nhật nhật đế quán, liễu bất kiến hũV ngả, hà xứ hủv nhơn, cập dữ chúng sanh. ăl ghiệp lục" cơ quan, giả vi không tụ. Tùng chúng (fuyên sanh, vô húv chủ tể dã.

Thập nhị Nhơn duyên giả ? . Diệc ơanh "duyên khởi"

húv danh "duyên san/ì"ằ Vị tiên vô kỳ sự, nhi tùng bỉ sanh danh c/i/ẵwễ"Nhon" Tố húv kỳ phần, nhi tùng bì khởi, danh chi vi "Duyên".

Nhật viết "Vô minh” túc hôn ảm chi nghĩa. Vị quá khử thế phiền não chi hoặc, phủ cái "Bổn Tánh", vô sở minh liễu dã. VIỆT DỊCH QUYỂN THUỌNG 409

Khởi ra nhứng chuyện ỉo buồn khổ não, như vậy toàn một đống khổ to chứa nhóm mà sanh ra. Song 12 Pháp "nhân duyên" này đắp đổi xây vần hay cảm sanh ra "Quả" cho nên gọi "Nhân". Đắp đổi nương nhau mà có gọi là "Duyên" - "Nhân duyên" nối chuyền, thì đường "sanh tử" lại qua, qua lại không dứt. Nếu muốn dứt đường "sanh tử" trưđc phải phá cội gốc "vô minh" không chấp "Thủ Hữu" thì "Ba cõi" "25 loài", sanh tử đều dứt.

Như trên đã nói, đây không, cho nên kia không, đây dứt, cho nên kia dứt. Từ "vô minh" dứt, thời "Hành" dứt, nhẫn đến "Già, Chết, Lo buồn, Khổ não", toàn một đống khổ ta chứa nhóm đều dứt hết vậy.

Lời Ký nói :Thân này đã mượn các duyên hiệp lại mà thành. Các duyên hiệp lại có ra gọi là "Sanh". Các duyên tan rã thời thân này tiêu diệt nên gọi là "Tử'.

Thế nên do các pháp từ "nhân duyên" giả hợp, nên không phải thật có. Vi "nhàn duyên" giả có, nên không thể nói không. Đã từ "nhân duyên" giả hợp mà có, chớ không phải thiệt có, cho nên không có ai làm chủ tể chơn thường vậy.

Trong bộ CHI QUAN Phật dạy : Phải quán sát từ đâu đến chân, lóng đốt, mỗi mỗi xét coi, hoàn toàn không thấy cái gì là cái của ta, cái thản đã không có, làm sao có thân người với cùng chúng sanh. Chẳng qua là cơ quan "nghiệp lực" mượn các duyên giả hợp mà làm thành một khôi thân giả dôi. Song đã từ các "nhân duyên" giả hợp mà sanh ra, cho nên không có ai làm chủ tể vậy. 1 Mười hai nhân duyên là gi ? - Cũng kêu "duyên khỏi”, củng kêu là "duyên sanh". Bởi trước kia không có việc đó, nhưng từ các nhân duyên giả hợp mà có sanh, nên gọi là "nhân”. Sẵn có phần ''nhân'' ấy, như nhờ các duyên giả hợp kia nên mới có thân này gọi là "duyên”.

1.- "Vổ minh” tức nghĩa tối tăm. Bởi vọng hoặc phiền não đời quá khứ, che lấp "bản tánh", không được sáng tỏ vậy. 410 QUI SƠN CẢNH SÁCH HÁN DỊCH

Nhị viết "Hành"."Hành", túc "hành nghiệpm'. Vị quả khứ thế thằn khẩu, tạo tác nhút thiết thiện, bất thiện nghiệp dã. Thử nhị c/!fế f/iẺ quá khứ nhon.

Tam viết "Thúc". Thúc tức "thức tâm". Vị do quá khứ hoặc nghiệp tuvng khiênr trí linh thử thức đầu thác mẫu thai. Nhất sắt na gian nhiễm “Ái” vi chửng, nạp tưởng thành thai, tủc lảm phụ mẫu "Tinh huyết” nhị đích hiệp thành nhất đích đại như đậu tử. Trụ thai tạng trung, dữ ê'tam sự hòa hiệp nhật ''Mạng”, nhị "Noãn", Tam "Thúc", thị trung hũu "báo phong", ”y phong" danh viể "thọ mạng”. "T/Ệh huyết" bất xú bất lảng danh vi "Noãn", thị trung "Tâm ý” danh vi "Thức". Như thị tam sự, khuyết nhút tắc hủ bại bất trụ.

Thử thị nhập mẫu thai trung sơ thất nhất vị, danh "Ca La Lạ", trạng nhưngung tô. Tùng thử dĩ hậu, tùy mẫu khí túc thượng, hạ, thất nhụt nhất biến.

CHỈ QUÁN vân : "Nhon thác thai thời, thần thất thỉ dữ tinh huyết hiệp, đái tư tại "tề". Tè năng liên trì, vị tề ký vi chư trường vị chi nguyên, tại thai chi thờ, dĩ mẫu chi tè, chú tử chi tè. Cố mẫu sở thục, tùng tề nhi thập, dĩ tưưtử, khí tức diệc nhĩ. Tửsơtại thai, y ưmẫu túc, cố tục danh tử dĩ chi vi tức.

Tứ viết "Danh sắcmể Danh tức thị "Tâm". Vị "Tâm” đản hũu danh tự, nhi vô hình chất dã. sắc túc "Sắc chất”. Vị tùng thác thai hậu, chí đệ ngú cá thất nhất danh "Hình vị".

Sanh chư căn hình, tứ chi phân biệt, thị danh vi "Sắc". Dĩ phụ mẫu "tinh huyết“ vi "thân căn" chưởng. Thúc tại kỳ trung, cố hiệp danh "Danh sắc".

Ngũ viết "Lục Nhập". Vị tùng nhập thai dĩ hậu, chí đệ lục cá thất nhật, danh "Phát, Mao, Trảo, xf' vị, chí đệ thất cá thất nhật danh cụ căn vị. Vị "Lục Căn" khai truong hũu nhập "Lục Trần" chi dụng, cố danh "Lục nhập".