Sa Di Luật Giải Trọn Bộ 2 Quyển

VIỆT DỊCH QUYỂN HẠ 631

Ông Bàn Sơn nói : Tâm như mặt trăng tròn ành ánh sáng khắp trùm muôn tượng. Ánh sáng ấy chẳng phải chiếu cảnh, cảnh cũng chẳng phải có ánh sáng, ánh sáng và cảnh đều vong, thời đâu cổ vật gì nứa.

Ví như quăng kiếm chém hư không, chẳng luận tới hay là không tới, như hư không kia không dấu vết, lưỡi kiếm nọ cũng chẳng mẻ sờnễNếu tâm đặng như thế; mỗi tâm mỗi tâm không chấp cái gì là cái biết, thời toàn tâm là Phật, toàn Phật là Ta, Ta với Phật không khác, như thế mới đúng với lý đạo vậy.

Lời Ký nói :Tâm là năng. Cảnh là sc?ẳNếu nhận biết năng và sở không tự thể thời liền tỏ ngộ hai món nhơn không và pháp không (không chấp ta và vật sở hữu của ta).

Bấy giờ rõ đặng muôn vật cùng ta không nương tựa mới tin lý tăm không cảnh vắng.

Thế nào là không biết ? Trong Kinh nói: Tâm của ông Thánh không biết gì hết, mà không chỗ nào là chỗ không biết của ông, tức là cái tâm thê bản giác vậy. Bản giác chơn tâm, tánh của tàm vẫn vắng lặng vốn không hay biết, cho nên nói nó là tàm hay biết, hay thấy.

Như mật kính kia không bóng không hình, cho nên nó mới hay soi rồ rnuỗn hình muôn vật. Tuy nói rằng hay soi rõ, song soi mà không chấp soi . Tánh linh tri ta vốn vắng lặng cho nên trọn ngày biết, nhưng mà chưa từng biết việc gì cỏệ Nếu khởi ý chấp có biết tức ỉà vô minh. Có chấp thấy tức vọng tưởng. Bản thề ủa trí ta xưa nay vẫn không có vô minh và vọng tưởng, vỉ nó trống trơn không chấp nó có tánh biết vậy. Cho nên nói rằng : Cái trí nó có tánh soi cùng tột chỗ nhiệm mầu mà không chấp biết gì hết.

6,- LẶNG SOI Sáu căn thong thả, đi đứng vắng lặng.

Tâm và cảnh đều quên, hai chướng rảnh rang. Thể sáng riêng bày, bặt chỗ hiểu biết. Vong năng sở, chứng đặng ở trong, ứng hiện ra ngoài; cho nên sáu căn thong thả rảnh rang bày chỗ phơi phới, đâu chẳng vui vẻ. Đi, đứng, ngồi, nằm động tịnh như như; cho nên nói rằng :"vắng lặng".

632 QUI SƠN CÀNH SÁCH HÁN DỊCH

Vĩnh Gia vân : Hành dỉệc thiền, tọa diêc

thiền, ngữ mặc động tịnh thể an nhiên, thị dã. Ký viết ẳ Mục đối thiên san, tâm nhàn nhất cảnh, thị ơĩ lục căn tự hược, uu du tam giới, thoát sải tứ anh. Bất vl thinh, sắc trần lao sở lụy, kỳ thần tiêu diêu vật ngoại. Cố viết: di nhiên.

Vĩnh Gia vân . D/ệu ngộ huyền tông, hư tâm minh khế\ động tịnh thường củ, ngữ mặc hằng qui, điềm đạm tức ưnội, tiêu tán dương ư goại.

HOA NGHIÊM luận vân : Duy tịch duy mặc, tâm đạo Như ai chi dạng, bất trước bất luyến nhập đạo hiệp pháp chi triệt thị dãỂNgôn f/c/7 chiếu giả ? Tịch thị thể, chiếu thị dụng, đạo chi sở cực, cục ưthửdã.

THẤT.- SONG DẪN

Nhât tâm bất sanh, vạn pháp cu tức.

Bất dữ vạn pháp vi lữ giả, tắc tiền hậu tế oạn thị viết cu tức. Ký viết: Vạn pháp giả ? Thị chỉ kỳ tổng số, nhi thiệt cai ư rthât thế dã. Kim cử tiền hậu, tắc bao quát thập phuxmg tam thế, nhất thế ự lý nội ngoại chư háp tận hĩ.

Vạn pháp tuy chủng, bất xuất tâm cảnh. Tâm không cảnh tịch, độc lộ dường, dường nhất tư ất quái; thị viết bất dữ vạn pháp vi /-ềNhâttâm giả ? Bổn giác diệu minh chon tâm đãệ KHỞI TÍN luận vân ế"Duy thị nhất tâm, cố danh Chơn như, Tâm thể y niệm, cố viết: bất sanh".

LĂNG GIÀ vân ; "Tâm sanh tắc chủng chủng pháp sanh. Tâm diệt tắc chủng chủng pháp diệt. Sở vị, tâm dị tắc thiên sai cạnh khởi. Tâm diệt tắc vạn pháp thản nhiên.

Tâm nhiễm, tắc lục đạo tứ anh. Tâm không, tắc nhất đạo thanh tịnh”. VIỆT DỊCH QUYỂN HẠ 633

Ngài Vĩnh Gia n ó i: Đi cũng thiền, ngồi cũng thiền, nói, nín động, tịnh, thể thường an nhiên phải vậy.

Lời Ký nói : Mắt xem nghìn núi, tâm nhàn một cảnh, cho nên sáu căn đứng lặng, thảnh thơi ngoài ba cõi, thoát khỏi bốn loài. Không mắc thanh sắc trần lao vấn vít, tâm thần, tiêu diêu ngoài cảnh; cho nên nói thong thả.

Ngài Vĩnh Gia nói : Tỏ ngộ tôn chỉ nhiệm mầu, lòng trống trơn thầm hiệp, khi động, khi tịnh lúc nào cũng đúng phép; khi nói, khi nín nhầm khuôn rập luôn luôn lặng lẽ dứt ở trong, thảnh thơi bày ra ngoài.

Trong HOA NGHIÊM luận nói ế- Thường vắng, thường lặng tâm noi theo tánh các đức N hư Lai; không dính, không mắc, là khuôn rập vào đạo đúng phép phải vậy. Lặng soi là chi ? Lặng là thể soi là dụng, đến chỗ tột bực của Đạo, là tột ở nơi đày vậy.

7.- LẶNG SOI ĐỀU DỨT Nhất tâm không sanh thời muôn pháp đều dứt.

Chẳng cùng muôn pháp làm bạn thời đời trước đời sau đều dứt, nên nói cả hai đêu dứt.

Lời Ký nói : Muôn pháp ỉà gỉ ? Chỉ cho một số chưng, mà thực ra gom ráo tất cả pháp vậy (không nhứng một muôn). Nay nói đời trước đời sau, tức nhiên bao trùm mười phương ba đời tất cả sự, lý, trong, ngoài, các pháp hết thảy.

Muôn pháp tuy nhiều nhưng không ngoài hai pháp là :

tâm với cảnh. Tâm không cảnh vắng, riêng bày sờ sờ, một mảy tơ không vướng; th ế gọi là không cùng muôn pháp làm bạn. Nhất tầm là gì ? Chơn tàm bản giác nhiệm mầu sáng suốt vậy.

Luận KHƠI TIN nói : Duy có môt cái tầm nên gọi là chơn như. Tâm thê xa ỉìa vọng niệm nên gọi bất sanh.

Kinh LĂNG GIÀ nói : Tâm sanh thời món món pháp sanh : Tầm diệt thời món món pháp diệt. Nên nồi tâm nhích một chút thời ngàn việc khác lại khởi ra, tâm diệt đi thời muôn pháp phẳng lặng. Tâm nhiễm thời nào là Lục đạo, T ứ sanh đủ hết. Tàm không thời một màu thanh tịnh.

634 QUI SON CẢNH SÁCH HÁN DỊCH

Tông Cảnh vân Ề Hà vị nhất tâm. Vị Chơn vọng, nhiễm tịnh, nhát thiết chư pháp vô nhị chi tánh : cố danh vi nhất. Thử vô nhị xứ chi pháp, thiệt bất đòng không, tảnh tự thần giải, cố danh wế tâm. Nhất tâm chi thể, lai khử tịch diệt, bất khả dĩ húv vô xứ sở cùng kỳ u tích; bất khả dĩ thức trí thuyên lượng đàm kỳ diệu thể.

Duy chúng nhập giả, chỉ tại tâm tri. Đản năng nội quản nhất niệm vô sanh, tắc không hoa tam giói. Như phong quyện yên, huyễn ảnh lục trần du thang ốc tuyết, quách nhiên vô tế, duy nhất Chơn tằm. Thử tâm bổn tự viên minb, nguyên thanh tịnh thể, vổ khởi vô sanh. Tự thể bất động, bất vi sanh tử sở nhiễm, hất viề Nằết bàn sở tịnh.

Vấn viết: Tâm ký duy nhất, vọng tùng hà sanh ? Đáp viết . Cái do tối sơ mê nhất pháp giới. Bất giác vọng khởi nhi hữu kỳ niệm. Như tịnh lao hủu không hoa hiện, thùy thục hũu mộng mị sanh; tức thử danh vi vọng tâm.

Thử chi vọng tâm, nguyên vô tự thể, đản nhon tiền trần. Tùy cảnh hũu vô, cảnh lai tức sanh cảnh khử túc diệt; thị tâm, thị cảnh, các vô tự tánh, Duy tùng nhơn duyên nhi sanh, như cảnh lý tượng, thủy trung nguyệt;

ngu phu nhận thử vi Chơn.

Nhị Tổ, ư thử tâm bất an, nhi cầu an tâm pháp. Ưnhất ngôn hạ, tiện liễn thử tâm bất sanh; cố vân mích tâm liễú bất khả dắc.

Túc tri c hơn tâm, hưlinh minh diệu, biến nhất thế ứ, hàm thập phương giới. Ký tâm nhơn cảnh khởi; nhược thử vọng tâm bất sanh, tắc trần cảnh đốn diệt; cố vân cu túc. VIỆT DỊCH QUYỂN HẠ 635

Bộ TÔNG CẢNH nói :Thế nào là nhất tàm. Nghĩa là Chơn, Vọng, Nhiễm, Tịnh tất cả các pháp, tánh nó không hai, cho nên kêu là nhất. Song pháp không hai đây, thật chẳng phải đông với hư khống, tánh nó mầu nhiệm rỏ biết; cho nên gọi là Tâm. Thể ủa nhất tâm, qua lại mà vắng lặng, không thể lấy chỗ có không, xét tột dấu tích nhiệm mâu của nó, không thể lấy lời nói so lường theo thức trí, bản thể mầu nhiệm của nó được.

Duy có người chứng nhập chỉ ở trong tầm tự biết mà thôi. Song nếu ta có thể xét lại trong tầm một niệm đừng sanh vọng, thời ba cõi như hoa đốm giữa hư khống. Như ió cuốn khói, bóng huyễn sáu tran như tuyết gặp nước sôi, rong suôt khống bờ mé, duy một chơti tâm đấy chăng. Song tâm nay xưa nay tròn sáng, thể vẫn thanh tịnh, không khởi, không sanh. Thể của nó không động, không vỉ sanh tử ố nhiễm, không vì Niết bàn làm tịnh.

Hỏi : Tâm đã duy nhất như thế thời cái vọng từ đầu mà sanh ra ĩ Đáp : Bởi do lúc tối sơ quên tánh pháp giới (chưa nhận được chơn tâm). Bất giác vọng khỏi ra, mới có vọng niệm.

Như con mắt có bịnh thời thấy hoa đốm giữa hư không, như người ngủ mê mới có chiêm bao sanh ra, thời đó gọi là vọng tâm.

Song cái vọng tâm nầỵ vốn không có tự thể, chỉ là nương theo cảnh tien tran mà có, mà không. Thì cảnh đến vọng tàm sanh ra, cảnh đi tức nhiên vọng tâm liền diệt, thì đu biết rằng, tàm nầy cảnh này dìu không tự tánh. Chỉ do nhơn duyên mà sanh, như óng trong gương, như răng dưới nước;

thế mà đứa ngu nhận tâm này ỉa chơn thật.

Đức Nhị TỔ bị tâm này không yên, cho nên đến đức Sơ Tổ cầu pháp yên tâm. Sau khỉ nghe đức Sơ Tổ nói một lời lừn tỏ ngộ tâm này vốn không sanh; cho nên trả lời với Sơ Tô rằng : Tìm tâm không thể đặng.

Thì ta đủ biêt rằng chơn tâm rỗng suốt sáng mầu khắp cùng tất cả xứ, trùm mười phương các cõi. Vọng tam đã nhơn theo cảnh tĩên trân mà khởi, thì lẽ cô hliiên, nếu vọng tầm, không sanh thời cảnh tiên trần kia lien bặt dứt; cho nên nói cả hai đêu dứt. 636 QUI SON CẲNH SÁCH HÁN DỊCH

Tiền vẫn tịch chiếu, du tòn cảnh trí lưỡng lập.

Kim trí cản h giao triệt nhi luớng vong; c ố viết so n g dẫn. Cảnh trí ký dẫn, duy nhất bổn giá c ch ơn tâm, ỉễc/i đfễềf vô tướng, t h ể đ ồ n g ch ư P h ậ t.

C ố Vĩnh Gia vân : Cảnh trí minh nhất, vạn lụy đ ô dẫn, diệu c h ì tồn diên.

Vấn viết ẳ' Trí dẫn, hà d ĩ ứ n g c ơ tiếp vật; cảnh vong, tắc h ề n ă ng cảm b ỉ lai ú n g ?

Đáp v iế t : Bát Nhã Vô Tri. Luận vân ẵ' Trí di muội ch iếu dủ m inh. Thần di tịnh ứ n g dủ đ ộ n g, cảnh di tịch ủ n g dử cảm .

BIỆT HÀNH SAO vân ễ' Do lý trí minh hiệp, c ố đ ắ c lihủi t h ế c h ư pháp vô ph i pháp thân. Thập p h ư ơ n g c h ú n g sanh h ũ v phát Bò đ ề tâm, tâm th úc tịnh giả vô bất ủnơ hiện nh i vị thuyết pháp.

C ố th ử Chơn n h ư t h ể tánh, du n h ư ợ c ma ni tùy s ắ c s ở hiện. Hà vô cảm ú n g ch i vị tai.

QUI SƠN CẢNH SÁCH

CÚ - THÍCH - KÝ

QUYỂN HẠ - (CHUNG)

* VIỆT DỊCH QUYỂN HẠ 637

Bài trước nói vắng lặng chiếu soi, cũng còn có hai : cảnh và trí.

Bài này trí và cảnh thông suốt nhau mà cả hai đầu vong. Cho nên nói : Cảnh, Trí đều bặt. Song cảnh và trí đã mất, chỉ còn một chơn tâm bản giác vắng lặng không hình không tướng, thể đong với các vị Phật.

Cho nên ngài Vĩnh Gia nói : cảnh và trí hiệp nhát, muôn việc khổ lụy đều dứt, còn lại một cái ý chỉ nhiệm mầu.

Hỏi : Cái trí đã dứt thời lấy chỉ ứng hiện cơ duyên mà tiếp dẫn người đời ,ệ cảnh nếu dứt đi rồi, thời làm sao cảm kia cầu mà đến ứng ?

Đáp rằng : Trí Bát Nhã là Vô Tri. Trong Luận nói ễ Trí càng muội chừng nào cái chiếu càng sáng chừng ấy, Than càng lặng chừng nào ứng đến càng mau chừng ấy, Cảnh càng vắng chừng nào thời sự cảm ứng càng thông chừng ấy.

Bộ BIỆT HÀNH SAO nói : Do lý trí hiệp nhau, cho nên đặng tất cả các pháp, không pháp nào không phải là pháp thân. Chúng sanh trong mười phương, hễ có phát tâm Bồ đề mà là người tâm thức được thanh tịnh, không chỗ nào không ứng hiện, mà thuyết pháp cho nghe.

Cho nên thể tánh của tâm chơn như này, cũng như ngọc Ma Ni châu tùy người muốn sắc nào nó củng hiện theo sắc ấy được cả. Thế tánh của chơn tâm rìây củng thế, không bao giờ chúng sanh có cảm mà không có ứng đã rõ vậy.

BỘ QUI SƠN CẢNH SÁCH

CÚ - THÍCH - KÝ

HẾT QUYỂN HẠ

BÀI PHÁT NGUYỆN ■•

Đệ tử... kính lạy đức Phật Thích Ca.

Là ngôi giáo chủ cõỉ Ta bà.

Đức Phật A Di Đà, là thầy dẫn đườlig v' cõi Cực Lạc. Mười phương chư Phật Vô thượng Phật Pháp, cùng Thánh Hiên Tăng. Đệ tử lâu đời lâu kiếp, nghiệp chướng nặng lìê. Tham giận kiêu căng, sỉ mê íâm lạcẾ Ngày nay nhờ Phật, biết sự lỗi râm, thành tâm sám hối.

Thề tránh điều dữ, nguyện làm việc lành.

Ngưỡng mong ơn Phật, từ bi gia hộ.

Thân không tật bệnh, âm không phiên não.

Hằng ngày yên vui tu tập, phép Phật nhiệm mầuẳ Để mau ra khỏi luân hồi, minh tâm kiến tánh.

Trí huệ sáng suốt, đến khi lâm chung.

Nhờ Phật Di Đà, Quan Âm, Thế Chí.

Cùng mười phương chư Phật, vô lượng Bồ Tát.

Đồng thời phóng đại hào quang.

Tiếp dẫn đệ tử vê Thế giới Tây Phương Cực Lạc.

Phật A Di à, để đệ tử hằng ngày hầu Phật nghe Pháp.

Chứng quả vô sanh, làm thân tự tại.

Rồi trở lại cõi lìây và trong vô lượng thế giới khácẻ Đặng cứu độ các bực Sư trưởng, Cha mẹ, anh em.

Thân bằng quyến thuộc, cùng tất cả chúng sanh, Đồng thành Phật đạo. (đánh chuông, lễ 3 lạy).

❖