Sa Di Luật Giải Trọn Bộ 2 Quyển

VIỆT DỊCH QUYỂN THUỌNG 441

Lời Ký nói :"Giới "Vô Tác” cũng có giới tên "Vổ Giáo” và cũng có tên giới "Vổ Biểu Sắc" chính giới thể thanh tịnh. Do ba lần bạch "Yết Ma" mà đặng giới. Đặng giới thể này ròi mặc dầu bỏ ác, mặc dầu làm lành, không còn tạo tác nữa, nên gọi giới "Vồ Tác".

Thế ào ngăn dứt ? Nghĩa ỉà dứt hẳn các việc ác khiến nó đừng sanh ra vậy. Phá ác là chi ? Như khi mới đắc giói do vì ba pháp "Yết Ma” mà phát ra cái giới "Thiện Luật Nghi” há cái "Ác Luật Nghi” vậy. Nếu bực "Giải” và "Hạnh” đã hoàn toàn, có thể há dược ác "Kiến Hoặc” (thấy bậy) và "Tư Hoặc” (nghĩ bậy) vậy. Thế nào "Bố Ma" ? Đã pha được ác rồi thỉ "Ma Vương” nó nghĩ rằng . "Người nãy chẳng những ra khỏi bờ cỗi của ta mà còn lại đem ngọn đèn sáng giáo hóa bà con ta; bà con ta theo họ tu hành thành "Phật"

hết thi cung điện của ta hải trống trơn và ta đây cũng một mình cô độc nữa. Ma Vương nó nghĩ như vậy,cho nên nó sanh lòng kinh bố là thế.

"Khất SV’là sao ? "Khất” là cái tên "khất câu". "Sĩ" là tên kêu của nhà "thanh nhã”. Bởi người này trong tầm tu đức "Thanh nhã", ngoài thần không ăn món ăn "Tứ tà Đời sống trong sạch làm phước lợi cho chúng sanh, phá cái tâm kiêu mạn, hạ mình khiêm kỉnh, cầu xin nuôi thản để cho thành cái đức thanh nhã vậy.

Thế mà người đời bây giờ nhiều cầu, nhiều chứa đâu xưng là cái đức "thanh nhã". Ôi ! cái danh đã trái, đâu còn đặng làm "Tỳ Kheo” nữa ư ?

Của Đàn Việt tiêu xài, ăn dùng của Thường trụ.

Câu trên nói của "Tín Thí". Câu dưđi nói của "Chúng Tăng". Nếu mình không giđi đức thời một tấc tơ, một giọt nước cúng khó tiêu. Huống chi bô' món cúng của người Đàn Việt và thọ dụng của Tăng Kỳ (Thường Trụ) nứa ư ?

"Đàn Việt" là gì ĩ "Đàn" tiếng nói cõi "Tây Vức" cũng như nưđc "Trung Hoa" nói chứ "Thí". Chứ "Việt" là tiếng nói nưđc "Trung Hoa" theo ta cắt nghĩa chứ "Việt" là "Qua khỏi"

nghĩa là người dời nay hay làm việc "Bố thí", thì đời đời qua khỏi biển khổ bần cùng vậy. 442 QUI SƠN CÀNH SÁCH HÁN DỊCH

Thường Trụ, hữu tứ. Nhâ't : "Thường Trụ, Thường Trụ", vị Tăng tự phòng xá chúng cụ, hoa quả, điền, viên, bộc, súc đẳng. Dĩ thể cuộc đương xứ, bất thông dư giới, đản đắc thọ dụng, bất thông phân mại. Cô" trùng ngôn Thường trụ dá.

Nhị : Thập phương Thường Trụ như tự trung cứng, Tăng thường thực. Thể thông thập phương, duy cuộc bổn xứ. Thử nhị danh "Tăng

Kỳ" vật Tam : "Hiện tiền, Hiện tiền", vị Tăng hiện đắc thí vật, duy thí thử xứ hiện tiền Tăng cô'.

Tứ : "Thập phương hiện tiền", như vong Ngú chúng khinh vậtẽNhưực vị yết ma, vật thông Thập phương Tăng. Nhược dĩ yết ma, vật thuộc Hiện tiền Tăng. Thử nhị danh "Hiện tiền Tăng" vật.

Ký viết : “Sở tu giả, thông thực dụng". Khiết dụng giả ? "Khiết" cuộc ẩm thực, y dược. "Dụng" thông y phục, ngọa cụ, phòng xả, đẳng.

Bất gỉải thổn tư lai xứ, vị ngôn pháp nhĩ hiệp cúng.

Thượng cú, thất quán. Hạ cú si nghịẾDĩ vô quán huệ, cô' bất giải tư pháp. Do si ám, cố biệt sanh ngu kiến, vô tàm, vô quý, mạn đái tham tật, nhơn chỉ nhi sanh hĩ.

VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 443

Chữ "Thường Trụ” có bốn nghĩa :

1) "Thường Trụ, Thường Trụ”, tại sao hai lần nói "Thường Trụ”. Nghĩa là trong chừa chúng Tăng có nhứng món như : Phòng, nhà, hoa, quả, ruộng, vườn, tôi tớ, súc vật. Do nhứng vật đây thuộc về chỗ chùa đây, không cho đem đi chỗ khác và chỉ được thọ dụng, chớ không được chia ra bán. Cho nên nói "Thường Trụ thường trụ vậy" (của Thường Trụ để cho Thường Trụ).

2) Thập phương Thường Trụ", như nhứng vật cúng trong chùa, những vật của Chúng Tăng thường ăn. Thế nó chung cả mười phương Tăng, nhưng chỉ cuộc để một chỗ (chúng Tăng trong mười phương có về thì được ăn, còn không vê thời thôi). Hai của này gọi là của "Tăng Kỳ"

(của chùa).

3) "Hiện tiền, Hiện tiền”, nghĩa là Chúng Tăng cổ mặt hiện tiền, đặng của người Thí chủ cúng, chỉ cúng cho nhứng ông Thầy cổ mặt hiện tiền trong chùa đây, thì các ông Thầy cổ mặt chỗ đây chung hưởng.

4) "Thập phương hiện tiền”,như năm chúng xuất gia, khi qua đời chỉ để lại chút ít vật. Nếu trong chúng Tăng, chưa nhóm lại làm phép Yết Ma phân định, thì vật ấy còn thuộc về vật của Thập Phương Tăng. Bằng đã làm phép Yết Ma rồi, thì vật ấy thuộc về mấy ông Thầy có mặt hiện tiền ở trong chùa đó. Hai của nầy kêu là của "Hiện tiền Tăng”.

Lời Ký nói : "Tiêu dùng” củng như cái nghĩa ”ăn dùng”. "Ăn dùng” là gỉ ? "Ăn” thuộc v' món "ẩm thực” và

"y dược”. "Dùng” thuộc về món ”Y Phục” và "Ngọa Cụ”, Phòng nhà vân văn.

Không biết xét nghĩ chỗ đâu đem đến cứ nói rằng phép ta nên chịu của cúng.

Câu trên mất phép quán. Câu dưđi bàn tính bậy. Do không Trí huệ quán xét, nên không biết phép suy nghĩ. Do vì si ám, cho nên riêng sanh chấp bậy, nhơn đó mà sanh ra giải đãi, tham ganh, không biết hể, không biết thẹn vậy.

444 QUI SON CÀNH SÁCH HÁN DỊCH

Thổn, vị kế độỆ Tư, vị trù lượng dã. Vị ngôn giả tự xuất phỉ ngữ dãẳ Pháp nhĩ giả, lý chỉ đương nhiên giả, Hiệp cúng giả, hữu nhị. Nhất : Vị tha hiệp đương cứng dường ư ngã. Nhị :Vị ngã đương hiệp thọ tha cúng. Lai xứ giả, Kế nhất : bát chỉ phạn, tác giả công dụng bất thiểu, thí giả cát thê tử chi phần, dĩ chưởng phước điên. Tự đức bất toàn, khởi hiệp thọ cúng chúng đức tuy biề, du tu "quán" hạnh, phương tiêu tín thíễ CỐ VĂN THÙ VẤN Kinh vân : "Bồ Tát nhược vô tư duy, phạn diệc bất ưng thực dã".

Ký viết : CA DIẾP Kinh vân : "Thời ngũ bả Tỳ kheo ngôn, ngã đẳng bất năng tirih tấn, khủng bất năng tiêu.

"Tín Thí" cúng dường, thỉnh khất qui tục. Văn Thù Bò Tát tản ngôn . "Nhược bất năng tiêu "Tín Thí" chi thực, ninh khả nhất nhật sổ bả qui tục, bất ung nhất nhật phá giới thọ nhơn Tín thí". Phật cảo Văn Thù : "Nhược hũu Tu thiền, Giải thoát giả, ngá thính thọ nhơn "Tín thí" “thục "TừÂn” Pháp Sưvẵn :"Bất tàm y, bất điền thục. Chức nữ, Canh phu, hạn huyết lực. Vị thành Mđạo nghiệp" thí tuong lai. "Đạo nghiệp" vị thành tranh tiêu đắc !'g"Từ Thọ Thảm"

thiền sư vân . “Như kim hũu đẳng Sơ học, bảo thục cao manh, nhậm tánh quá nhật, du hiềm bất xúng ý. Bất tri xuất gia nhơn, nhưnhất khối ma đao thạch.

Nhất thiết nhon yếu đao lọi, tiện lai thạch thượng ma, ma lai, ma khứ, biệt nhon đao lợi, tự gia thạch tiệm tiêu bạc. Hũu đẳng cảnh hiềm : 'Tha nhon bất lai ngã thạch thuxỵng ma", hũu thậm tiện nghi xứ. Thử gữ tối thiết, như thí kim chắm, trúng nhonbệnh xửếDã kỳ thạch như "Kim cang", bất phường hiềm tha bất lai ma".

VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 445

Tính toán là nghĩa "xét'’.Trù lượng là nghĩa "lo". Cứ nói là nói ra nhứng lời sái quấy vậy. Phép "Phải" là cái lý đúng đắn vậy. Chịu của cúng có hai:1) Nói người kia lẽ phải cúng dường cho ta. 2) Nói ta lẽ phải chịu của người cúng. "Chỗ đâu đem đến" ? Kể cơm một bát, người làm công dụng chẳng ít, kẻ thí, bđt phần vợ con để gieo trồng ruộng phước. Nhưng xét lại phần mình hoàn toàn không có đức hạnh lẽ đâu dám thọ của cúng, các đức hạnh dù đủ đi nữa, nhưng cũng phải tu phép "quán" mới tiêu của tín thí.

Cho nên kinh VĂN THÙ VẤN nói :"Ông "Bồ Tát" nếu không để tâm suy nghĩ, cơm cũng không nên ăn vậy".

Lời Ký nói :"Trong kinh CA DIẾP nói: "Khi đó có 500 thay Tỳ Kheo nói rầng : Chúng tôi không thể tinh tấn, sợ không tiêu được của"Tín ThC' cúng dường, vậy chúng tôi cầu xin về tục. Đức "Văn Thù Bồ Tát" tán thành và nói: "Nếu các Ngài khống thể tiêu cơm của "Tín Thí", thà các ngài một ngày nên về tục vài trăm, chớ không nên nán ở lại một ngày phá giới, mà thọ của người tín thí”.

Phật kêu ông "Văn Thù" mà nói : "Nầy "Văn Thù” !

Trong các hàng "Tỳ Kheo”, nếu ồng nào có thể tu "Thiền Định", "Giải thoát" được thì pa cho thọ lãnh của người tín thí mà ăn”.Ngài "Từ n Pháp Sứ' nói: "Người xuất gia không để tầm mà có áo mặc, không cày ruộng mà có cơm ăn. Kẻ "chức nữ', người "Nông Phu" ra sức rrìô hôi huyết. Vì ta thành "đạo nghiệp" mới đem đến cúng. Nếu "Đạo Nghiệp” ta chưa thành đâu tiêu đặng /" Ngài Từ Thọ Thâm thiền sư nói .

"Như nay có những bực sơ học, ăn no ngủ kỹ, lung tánh qua ngày, còn giận không vừa . Đâu có biết người xuất gia, khác nào như một khối đá mài dao.

Tất cả người ai cũng muốn cái dao cho bén, dành đem trên đá mà mài, mài qua mài lại, dao người khác bén mà khối đá nhà mình thì tự tiêu mòn. Thế mà có những người trách rằng : "Người kia sao không đem đến trên đá ta mà mài", trách như thế ó nhầm lý gì đâu. Lời đây rất thiết như em mũi kim vàng tim trúng chỗ bệnh người. Dẫu như khối đá của ta cứng chắc như ngọc "Kim Cang” đi nữa, củng không có lý gì trách người kia không đem đến mà mài, mới hải !”.

446 QUI SON CẢNH SÁCH HẤN D|CH

TRÍ ĐỘ LUẬN vân : “Tư duy thử thực, khẩn thực vân trừ, thâu hoạch, nhu trị, thung ma đào thải, xuy chứ nãi thành. Dụng công thậm trọng, kế nhất bát chi phạn, tác phu luu hạn tập hiệp thành c/i/Ế Thục thiểu hạn đa. Thử thục tác chi công trọng tẳn khổ như thị, nhập khẩu thực chi túc thành "bất tịnh'’, cánh vô sở trị. Túc tích chi gian, biến vi thỉ niệu. Bổn thị mỹ vị, nhơn chi sở thị, biến thành, "bất tịnh", ố bất đục kiến.

Hành giả tựduxmg, tư uy nhưthửtệ thục. Ngã nhuọc tham trước, đuxmg đọa ”dịa ngục”, hám thiêu thiết hườn, tùng "địa ngục" xuất, đưong đọa "Súc sanh", nguu, dương, lậc đà, thường kỳ túc trải, hoặc tác trư cẩu, thường hảm phấn uế. Như thị quản chi, sanh yểm ly tưởng, phương kham thọ thực.

M Đạo An" Phảp sư vân : "Giảm cắt chi trọng, nhât mễ thất cân. Vổ giới thục thí, tử nhập "Thới Son", thiêu thiết vì thục, dutmg đòng quản yết. Như tư chi thống, PHÁP cú sở trần. Sở vị *học đạo" bất thông lý, phục thân hườn tín thí. Truởng giả, bải thập nhất, kỳ thọ bất sanh nhỉ. Nhược dã nhất niệm hòi quang, hốt dữ "đạo" hiệp, vạn lượng huỳnh kim diệt tiêu đắc.

"Khiết liễu trụ đầu huyên huyên, đản thuyết "Nhơn gian" tạp thoại".

Thượng cú, tổng tiêu. Hạ cú, biệt thích. Dĩ huyên huyên vị thẩm hà ngôn, cô' thích viết "Nhơn Gian" tạp thoại. Khiết liễu giả, bảo thựo dĩ. Tụ dấu giả, cọng tương tụ thủ dá. "Tạp thoại"

giả, "Thế Tục" chi ngôn bất thiệp "Kinh", "Luạt"

chỉ ngữể Do vô khắc niệm, ngoại phát ngôn phỉ, bất tu "Quán huệ", hề giải thổn tư. Tam nghiệp bất cần, "trạo cử" do sanh. VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 447

Trong bộ TRÍ ĐỘ LUẬN nói :Thử nghĩ cơm này là cuốc đất, trồng tỉa, làm cỏ, cắt gặt, đập phơi, xay giã, vo gúc, xôi nấu mới thành. Dùng công rất nặng, kể cơm một bát, kẻ làm đổ mồ hôi nhóm đống mới thành đóẽCơm ít mồ hôi nhiều. Kẻ làm có hột cơm này, công nặng cực khổ như thế, thế mà ăn vô khỏi miệng rồi, liền thành đồ "bất tịnh",lại không giá trị chi cả. Trong khoảng cách đêm đã biến thành đồ nhơ bẩn. Trước kia là món ăn ngon, người ai cũng thèm thích, thế mà bây giờ nó biến thành đồ "bất tịnh" ghét chẳng muốn ngó.

Vậy thì người tu hành phải tự xét nghĩ món ăn hèn tệ như thế. Nếu ta tham đắm chi khỏi đọa vào "địa ngục", ăn hoàn sắt nóng, mãn đời "địa ngục" phải đọa trong loài "súc sanh" làm "trâu", làm "dê", "lạc đà", bù thường nợ trước của người "thí chủ" kia, hoặc làm "heo", làm "chó" thường ăn đồ phẩn dơ. Quán xét như vậy sanh cái tưởng chán nhàm mới kham thọ của "tín thí" mà ăn.

Ngài "Đạo An" Pháp Sư nói :Giảm cắt phần nặng, một hột gạo nặng bảy cân. Nếu ta không "giới đức" mà ăn của "tín thí", thì lúc chết phải đọa ngục "Thái Sơn", ăn hoàn sắt nóng, uống nưđc đồng sôi. Những chuyện đau đđn như thế trong kinh PHÁP cú có chỉ rành. Nên có câu :"Người" học đạo" chẳng thông lý, thân sau bù thường của tín thí. Ông Trưởng Giả 81 tuổi, cây trong vườn Nấm hết mọc là nghĩa đây vậy. Nếu ta một niệm sáng suô' xét lại, thoạt cùng với "đạo" hiệp nhau, thì muôn lượng vàng ròng cũng tiêu được.

"Ăn rồi dụm đầu nói chuyện xào xào, chỉ nói những chuyện "Thế gian" bậy bạ."

Câu trên tóm nêu, câu dưới riêng giải, Vì sao ? - Bởi nói chuyện xào xào nhưng chưa biết nói chuyện chi, cho nên giải rằng nói những chuyện bậy bạ của "Thế Gian". Ăn rồi, là ăn đã no rồi. "Dụm đầu" là ba bổn cái đầu chùm nhum lại.

"Nói bậy" là nói những chuyện "Thế Tục", không nhằm cái lời trong ”Kinh" trong "Luật". Bởi trong "tâm" không tưởng niệm, nên ngoài miệng buông những lời sái quấy, không tu phép "quán huệ" đâu biết xét nghĩếBa nghiệp chẳng cần tánh "trạo cử" do đây mà sanh ra vậy. 448 QUI SON CẢNH SÁCH HÁN DỊCH

DI GIÁO Kỉnh vân : "Nhược chủng chủng hí ỉuận kỳ tâm tư loạn, tuy phục xuất gia du vị giải thoátề Thị cố cấp đương xả ỉy hí luận tán loạn chi tâm, cầu ư vô vi tịch diệt chi lạc. Dục đắc tịch diệt lạc giả, duy đương thiện nhiếp kỳ tâm, dỉêt trừ hí luân chỉ hoan.

"Trường Lô Trách" thiền sư tự cảnh văn vân : "Nhược nái, thiết nghị "Triều đình"

chánh sự, tư bình "Quận, Huyện, Quan, Liêu"

giảng quốc độ chi phong hung, luận phong tục chi mỹ ố, dĩ chí công thương tế vụ, thị tỉnh nhàn đàm, biên bỉ binh qứa, trung nguyên khấu tặc. Văn chương, kỹ nghệ, y thực hóa tẵi, tự thị sở trường, ẩn tha hảo sự, du dương hiển quá, chỉ trích vi hà; ký quai phước nghiệp, vô ích đạo tâm”.

Như thử du ngôn, tịnh thương thiệt đức, tọa tiêu Tín Thí, ngưỡng quí "Long Thiên" tội thỉ ỉạm thương họa chung diệt đảnh, Hà dã ?

- Chúng sanh khổ hỏa, tứ diện cu phần, khởi khả an nhiên, tọa đàm vô nghĩa.

Cổ đức, thượng ngôn tự cảnh, ngá đẳng hà nhơn, hảo bất tự tư?

Ký viết : "Huyên" giả, hoa giả. "Trạo củ" giả, hũv tam chưởng . Nhất : “Thân trạo", vị thân háo du tẩu, chư ạp hí hước tọa bất tạm an. Nhị: "Khẩu trạo", vị hảo hí ngâm vịnh, cạnh tranh thị phi; vô ích hí luận, "Thế gian" ngữ ngôn đẳng. Tam ế "Tâ/n trạo" vị tâm tình phóng dật, túng niệm phan duyên, tư duy văn nghệ, nThế gian" tài kỷ, chư ác giác quản đẳng.

VIỆT DỊCH QUYỂN THUỌNG 449

Kinh DI GIÁO Phật dạy : "Nếu các ông Tỳ kheo mỗi món hí luận, chi khỏi tán loạn tâm thần, tuy đã xuất gia mà còn chưa giải thoát. Thế nên các ông cần phải kíp bỏ cái tâm hí luận tán loạn, mà cầu cái vui "vô vi" vắng lặng Song muốn đặng cái vui vắng lặng, thì cần phải khéo giứ nơi "Tâm" và diệt trừ cái bệnh "hí luận".

Ngài "Trường Lô Trách" thiền sư làm bài văn, tự răn mình như vầy :"Nếu ta trộm luận việc chánh "Triều đình", lén bình phẩm "Quận, Huyện, Quan, Liêu", giảng nói việc thạnh suy trong nước vđi luận việc tốt xấu "phong tục"

nhẫn đến việc nhỏ, làm thợ, kẻ đi buôn và lời rộn ràng nơi chợ gieng, binh trận bên ngoài và giặc giã trong nưđc Cùng "văn chương nghề nghiệp" áo cơm của tiền cậy mình tài hay, ẩn việc tốt của người ta vạch bày tội lỗi, chỉ trích nhứng tì vết nhỏ; như vậy đã trái việc làm phước lại không ích chi với "tâm" của người tu"ử Nhứng lời nổi chơi như thế đò đều có hại cho "Đức Thật", ngồi tiêu của tín thí, ngưđc ngó hổ vđi "Thiên Long"

tội trước tràng bụng, họa sau ngập đầu. Sao vậy ? Bởi lửa khổ của chúng sanh phừng đốt bốn phía đâu nỡ đành vậy ngồi yên mà luận việc "vô nghĩa".

Ôi bực "Cổ Đức" như ngài "Trường Lô" còn nói cái lời để răn nhắc lấy mình như thếẳHuống chi chúng ta là người bực nào mà muốn chẳng tự suy xét bổn phận hay sao ?

Lời Ký nói :Nói chuyện 'n ào"Tàu"gọi chữ "Huyên”.

Trạo cư1có ba nghĩa : 1) Thân "trạo cữ' bởi thân ưa chơi nhảy, làm các việc hí hước và ngồi không tạm yên 2) "Khẩu trạo , là nghĩa miệng ưa nệàm vịnh đua tranh hải quấy hí luận việc vô ích và bàn cãi những chuyện "thế gian”.

3) "Tàm trạo" là, nghĩa tầm tình phóng túng, buông niệm vướng vin, suy nghĩ nghề văn tài nghệ trong "Thế Gian” và vọng tưởng những chuyện sai quấy V V...

450 QUI SON CẢNH SÁCH HẤN DỊCH

"Tố/ig" Quang Hiếu, 'An" thiền sư, tại định trung kiến nhị Tăng ỷ lam tuong ngữ, sơ hủu ”Thiên Thần* ủng vệ khuynh thính, cửu chi tán khứ. Nga nhi ác quỉ thóa mạ, tảo kỳ khước tích. Tuản kỳ cố, nái nhị Tăng sơ luận Phật Pháp, thứ tự nhàn khoát, mạt ơàm tư dưỡng. An tự thị chung thân, Vễ thường ngôn cập thế sự.

Luật vân : "Hữu nhị "Bí Sô" tùy lộ nhi hành thuyết'phi phảp" ngữ, thời hũu bất tín tảm "Dạ Xoa", dục hấp kỳ tinh khí. Phật ngôn : "Bí Sô" tại lộ hành, ung tư duy thiện pháp, hũu nhị chưởng sựẼ Nhất, tác "phảp ngữ1 Nhị, như Thánh mặc nhiên. Chí chỉ tức xứ thuyết Thảnh Già Dà"Ế Kim nhon chung nhật nhản đàm tạp thoại, thượng bất miễn thần quỉ ha trách, nhi huống cầu kỳ ủng hộ, khả đắc hò tai ?

Nhiên tắc, nhất kỳ sấn lạc, bất tri lạc thị khổ nhơn.

Thượng cú, minh dật lạc. Hạ cú, minh khổ nhơnế Vị kim sanh tứ tình phóng vật ư dục lạc tức thị đương lai chi khổ nhơnệ Khổ nhơn tư tập, khổ quả tiện chí. Cố vấn : "Nhơn địa bất chơn, quả chièu vu khúc, muc tiên giao báo, môt hâu trầm luân", tư chi vi dư ! • Nhất kỳ giả ? Vị chư chúng sanh thọ thân, tuy vân thọ mạng trường đoản bất đồng, nhiên giai thị nhất kỳ quả báo. Thị tắc nhất sanh trục lạc, thành vi vạn kiếp chi khổ ương hĩ.

Ký viết Ể "Dục lạc giả ? Ngũ dục lạc dã"

Nẳng kiếp tuận "trần", vị thường phản tỉnh. VIỆT DỊCH QUYỂN THUỌNG 451

Đời nhà "Tống” niên hiệu "Quang Hiếu", ngài "Đạo An” thiền sư trong khi nhập định thấy có hai ông Thầy dựa hàng rào nói chuyện, đầu có hai vị "Thiên Than" hộ vệ lăng nghe, giây lâu thần bỏ đi mất. Bỗng có con ác quỉ đến nhổ nước miếng mắng và chà dấu chít II, của hai ông. Hỏi ra biết duyên cớ, chính 2 ông "Thầy” kia ban đầu luận việc ”Phật Pháp", kể nói chuyện "Thế Gian" rồi rốt sau bàn việc tư dưỡng. Ngài "Đạo An" từ đây cho đến trọn đời nói chưa từng khi nào nói đến những chuyện "thế gian".

Trong LUẬT nhắc sự tích có hai ông "Bí Sô", đi dọc đường luận nói những chuyện "phi pháp", khi đó có con qui Dạ Xoa bât tín tâm, muốn hớp tinh khí của hai ông kia. Phật dạy : Phàm làm "Bí Sô” khỉ đi đường, phải niệm nghĩ pháp lành, có hai việc : 1) Nói lởi "Đạo Đức”. 2) Thâm tưởng "Phật" mà đi. Đến chỗ nghỉ ngơi đoc lởi kẹ tụng cuữ Phạt. Thê mà ngicời tu đời băy giờ cả ngày cứ đàm luận những chuyện bậy bạ, e còn chưa khỏi quỉ thần quở trách huống nữa là cầu quí ngài ủng hộ mà

Kông dược sao ? !

Song thời một thuở đua vui, nào có biết vui đó là "Nhơn" của cái khổ. 1 Câu trên nói vui lungễ Câu dưđi nổi nhơn khổ. Nghĩa là đời nay lung tình phóng thả theo cái vui "ngũ dục" tức là làm cái "nhơn" khổ cho kiếp tương lai. Nhơn khổ chứa nhổm đời nay, thì sau này quyết chịu quả khổề Cho nên có câu : "Chỗ tạo nhơn không chánh, thì chỗ kết quả ắt phải vày vò, mắc báo trước mắt, chết rồi có nạn trầm luân" là nghĩa đây vậy !

Thê nao la một thời kỳ" ? Nghĩa là tât cả chúng sanh chịu cái báo thân này, tuy nói rằng kẻ sống lâu, người chết yểu không đồng, song rốt cuộc cũng đêu là "Qua báo” trong một thời kỳ. Vậy thì khi sổng đua theo sự vui trong một đời, that là gây cái khổ ương cho muôn kiêp vậy.

Lơi Ky noi : Dục lục là gì ĩ Là năm món lỉữ thèm váy"

Nhiều kiếp theo "Trần", chưa từng xét lạiễ 452 QUI SƠN CẢNH SÁCH HẤN DỊCH

Thượng cú, minh tùy "trần tập". Hạ cú, minh thất "huệ nhãn". Do vô thỉ kiếp lai, nhât hướng thuận tự hoặc tập, tùy trục chư trần vọng cảnh, chí kim xí nhiên hung trung. Vị thường nhất niệm phản chiếu tri phi hà năng khắc tu "Định Huệ", phá bỉ hoặc tập nhi xuất "Trần Lao" da ? ! Ký viết : uNẳng*,, Vẵ nẳng tích. "Kiếp",thị trường thời, tức vô thỉ kiếp lai dã. 'Trần" giả, trần cấu, thị nhiễm ô nghĩa. Vị chư vọng trần hoặc tập, năng nhiễm ô tự Tám" chan tảnh, bất đắc kiến "Đạo" cố dẵ.

"Thời quang yểm một, tuế ngoạt ta đà".

Thượng cú, thị trú dạ thất. Hạ cú, thị niên ngoạt thất. "Yểm một" giả, nhân diệt dã. "Ta đà" giả, hư quá thời nhật dã. Nhược bất chuyên tu "Định Huệ" phì đản mai một quang âm, thiệt nãi đồ táng bá niên hĩ.

Ký viết ể “Ngôn thời quang giả, thị trú ơạ hỗ cữ dã.

Thời, vị thập nhị cfi/ẵcaf|ỆQuang, vị tam quang đãẾ "Thọ dụng ân phiền, thí lợi nung hậu".

Thượng cú, tự dụng. Hạ cú, tha hí. Tha vị cầu phước, thí chi vô yểm. Nhi thọ giả, tu sanh tàm quý tri lượng thọ dụng. Ngôn thọ dụng giả, thân tâm nạp nhuận, tứ tình hưởng thí.

Ân phiền giả ? Tứ cúng tư da, bá nhứt dinh trưởng. Thí lợi giả ? Tứ sự cúng dường, bá nhất sở tu dãỆÂn phiền, nung hậu, danh dị, nhi nghĩa đồng dã. VIỆT DỊCH QUYỂN THUỤNG 453

Câu trên nói, theo cái thói quen "trần tục"ễCâu dưới nói, thiếu con mắt "trí hụệ”. Vì sao ? Bởi từ vô thỉ kiếp lại đây một bề thuận theo tánh lầm quen của mình và rượt mãi theo các cảnh vọng trần, cho đến ngày nay, nhiễm sâu trong bụng. Chưa từng một niệm quày soi biết quây, đâu hay gắng tu "Định Huệ", phá cái thói quen lầm kia, mà ra khỏi "Trần Lao” ư ? !

Lời Ký nói :Chữ "nẳng” là thuở xưa. Chữ "Kiếp” là lâu đời, tức là từ vô thỉ kiếp lại đây vậy. Chữ "Trần” là bụi nhơ, là cái nghĩa nhiễm nhơ. Tại sao thế ? - Bởi các vọng trần hoặc tập nó làm nhiễm nhơ cái chơn tánh của "tâm" mình không thể thấy được "Đạo" cớ vậy.

Ngày giờ thoạt lặng, năm tháng luống qua.

Câu trên là ngày đêm mất. Câu dưới là năm tháng luống qua. "Thoạt lặng" là gì ? Là bặt mất vậy. "Luống qua” là gì ? - Là luống qua ngày giờ vậy. Nếu ta không chuyên tu "Định Huệ", chẳng nhứng chôn lấp ngày đêm, thực là luống mất thời gian trăm năm nứa vậy.

Lời Ký nói :Nói "thì giờ” là gỉ ? Là luôn cả ngày và đêm nữa vậy. Giớ thì có 12 giờ. Ngày thỉ gồm cả ban đêmỂCó cái nghĩa sáng. Tức 3 ngôi sáng như Mặt trời, mặt trăng, và ngôi sao vậy.

Thọ dụng lắm nhiều, của tín thí đầy nhẫy.

Câu trên nổi, mình thọ dụng. Câu dưới nói người đem đến cúng dường. Là nghĩa người "Thí chủ" kia họ vì muốn cầu ruộng "phước" nên cúng dường không chán. Ta làm người thọ lãnh cần phải sanh lòng hổ thẹn biết lường sức mình tu hành tđi đâu mà thọ dụng. Thọ dụng là gì ? Là nghĩa thân tâm nhận chịu, lung tình hưởng của cúng.

Chi là lắm nhiều ? Là bốn món cúng dường chan chứa, một trăm món ngập tràng. Của "thí" là chi ? Tức bốn việc cúng dường, và trăm món vật dụng vậy. "Lắm nhiều”, "Đầy nhẫy" bô' chứ này cái tên tuy khác nhưng vẫn đồng một nghĩa "nhiều" mà thôi. 454 QUI SON CÀNH SÁCH HÁN DỊCH

Ký viết: “Huệ Huu” Pháp sư, tam thập niên, truóc nhât luông hài, ngộ nhuyễn địa tắc xích túc. Thường hối chúng viết: "Nhữ kim chủng chủng thọ dụng, vị cơ nhi thục, vị hàn nhi y, vị cấu nhi dục, vị thùy nhi manh. Đạo nhãn vị minh, Tâm lậu vị tận như hà tiêu đắc ? Ân giả, thạnh dã. Phiền giả, đa dã. Nung giả bất đạm. Hậu giả, bất bạc dã. Tứ củng giả: Ẩm thực, y p/iụcề Ngọa cụ. y duxỵc. Bả nhất giả ? "Sa môn" cung thản sở tu chi vật dã.

"Động kinh niên tãi, bất nghĩ khí ly".

Thượng cú, ngôn "Thời"ẻ Hạ cú ngôn "Tâm".

Do thọ dụng ân phiên, đam vị bất hưu. cố trí bất giác kinh lịch niên tãi, tằng vị sanh nhất niệm khí xả yểm ly chi tâm.

Ký viết: Nghĩ giả, sở vị nghi chi nhi hậu vi, tức sủy đạc dĩ đãi dã.

Phù Dung thiền Sư vân ẵ "Vị Yểm “Trần Lao", cầu thoát "sanh tử'. Huu tâm túc "niệm", đoạn tuyệt"phan duyên" cố danh "xuất gia". Khởi khả đẳng nhàn lợi duớng, mai một "Bình sanh", trực tu luớng đầu tản khai. Trung gian phóng hạ ? Ngộ thinh ngộ sắc, như"thạch" thượng tài hoa. Kiến lợi, kiến danh nhưnhãn trung trước tiết. Huống tùng "vô thỉ’ dĩ lai, bất thị bất tằng kinh lịch. Hà tu khổ khổ tham luyến.

Nhưkim bất hiệt cảnh dãi hà thời ?

"Tích tụ tư đa, bảo trì "huyễn chất".

Thượng cú, súc bất kiên vật. Hạ cú, dưỡng mộng huyễn thân. Vị tích tụ tứ cúng bất kiên chi tàiẵ Bảo trì "Ngũ Âm ’ mộng huyễn chi chất. Nhất triêu "Vô Thường" đáo lai, tích chi hà dụng. "Tứ Đại" phân tán bảo chi hê tại. VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 455

Lời Ký nói :Ngài "Huệ Hưu Pháp Sư" 30 năm đi một đôi giày, gặp chỗ đất niêm thời đi chân không. Ngài thường dạy trong "Đại chúng” rằng : "Các ngươi, các món thực dụng, chưa đói mà ăn, chưa lạnh mà mặc, chưa nhơ mà tắm, chưa bùồn mà đi ngả. "Đạo nhãn” chưa sáng, tăm "Hữu lậu' chưa hết thế nào tiêu đặng ?"ỂChữ "Ân” là nghĩ "Thạnh”. Chữ Phiền là nghĩa "Nhiều"ẽ Chữ "Nung” là nghĩa "không kém”. Chữ "Hậu là nghĩa "không ít". Bốn món cúng là : 1) Ẵm thực 2) "Y phục” 3) "Ngọa Cụ” 4) "Y Dược”. Trăm mốt món là gì ? Là những món vật cúng cho thay "Sa Môn” cần dùng vậy.

Năm nầy trải qua năm khác, chẳng toan bỏ lìa.

Câu trên nói "Thời gian”. Câu dưới nói "Tàm niệm”. Bởi thọ dụng ê hề, đắm mê chẳng dứt. Đến nỗi không biết trải qua mấy năm, mà chưa từng sanh một niệm để tâm nhàm chán xả bỏ.

Lời Ký nói :"Nghĩ" là nghĩa nói nghĩ đó rồi sau mới làm, tức so xét cho kịp thời giờ vậy.

Ngài Phù Dung thiên sư nói . "Vì chán cõi đời " Trần Laọ" cầu thoát kiếp "Sanh Tử'. Nên thôi vọng tàm, dứt "vong niệm”, bặt hẳn sự "vướng vin” nên mới gọi là người "Xuất Gia". Đầu nên lếu láo qua ngày mà tính toan việc lợi dưỡng, chôn lấp một đời "Binh Sanh”, chính phải hai đều (Hữu và Vô) buông ra. Chặng giữa "Trung Đạo" thả xuống, không đắm không nhiễm. Dù gặp tiếng hay, dù gặp sắc đẹp coi như cây hoa trong trên "tảng đá”.Dù thấy lợi dù thấy danh cũng như bụi dính trong con mắt. Huống chi từ vô thỉ kiếp lại đây, chẳng phải chẳng từng trải qua cảnh ấy. ơân gì bo bo tham luyến. Như ngày nay khống thôi thì đợi thì giờ nào nữa ĩ !

Chứa nhóm thèm nhiêu, giữ gìn "vóc huyễn".

Câu trên nói, chứa vật không bền. Câu dưới nói, nuôi thân mộng ảo. Nghĩa là chứa nhóm bốn của cúng là những của không bền. Giứ gìn thân "Ngũ ấm" là thân mộng ảo. Một mai "Vo Thường” tới nơi, chứa đó có dùng chi. Thân "Tứ Đại" lúc rã rồi giứ đó đâu còn. 456 QUI SƠN CẢNH SÁCH HÁN DỊCH

CỐ "Tịnh Trụ" pháp sư vân : "Sanh bất khả bảo, duy dục định sanh, tử tất định chí, bất tri cố tử". Huống thử nguy mạng hung biến. "Vô Thường" nga khoảnh chi gian, bất giác yểm tử. Nhiên kỳ ác nhơn, ký tích, ác quả nan đào, hình khúc ảnh oa, khởi hư ngôn tai !

Ký viết:"Tài thuộc ngũ gia, cố viết bất kiên. Vị . Thủy phiêu, Hỏa phàn, Tặc dạo, Quan đắc chi, Ác tử ại chi”. Vô Tác "Thiền sư án": Phước liệt tài ctràng, tài tất vi uong. Đúc bạc nhậm dại, nhậm tốc thành hại", cổ hơn chĩ yếu Tâm đạt, bất yếu Thân đạt Tha hiền mạc yểm, ngã hiền mạc phạt. Nhược như thử, tắc tri kỳ mạng, hiệp kỳ đạo, chung nhất thẫn nhi tự bảo hĩ.

"Đạo sư hữu sắc, giới húc tỳ kheo" tân đạo nghiêm thân tam thường bất túc".

Thượng nhị cú, "giới miễn". Hạ nhị cú, thị "Pháp" "Như Lai" vị tam giới chi "Pháp vương". "Tứ chúng" chi đạo "Sư". Cùng tận vật tánh, quan cơ thọ "Pháp", ứng bệnh dữ dược. Thị cố lập "Pháp" chế "Giới". Sắc linh chư Đê tử tu hành, tấn "Đao" tất tu • 7 • tinh cần, thiểu dục tri túcẽ Dĩ tam sự nhi tự nghiêm thân. Tam sự, vị : Ẩm thực, Y phục, Thùy manh. Tư tam giả, sứ nhơn chi sở tế, chướng đạo chi nhơn duyên, cố linh thường tu bất túc, phương dữ đạo hiệpẽ Ký viết: M, ạo SƯ1giả. Dấn đạo chúng sanh, xuất ư"Tam giới" chi hỏa trạch dãẾTƯ CH kinh vân: "Ưchưchủng sanh, sanh "Đại Bi tâm", linh nhập “chảnh đạo", bất cầu báo ân VIỆT DỊCH QUYểNTHUỢNG 457

Cho nên Ngài Tịnh Trụ pháp sư nói :"Sống không giữ được, cứ muốn lo sổng, chết ắt quyết đến, sao không biết lo chết”. Huống chi mạng ngữời hỏng hẻo. "Vổ Thường” quỉ dứ rình rập một bên, trong giây lát phút xút chết mất. Song cái nhơn ác kia đã chứa, thì cái quả ác khó bề trốn khỏi. Cũng như hình cong thì bóng phải vẹo, lời ấy đâu có láo dối ư ?

Lời Ký nổi :”Của thuộc năm nhà, cho nên nói của không bền. Năm nhà là gi ? 1) Bị nước trôi - 2) Lửa cháy - 3) Ăn cướp, ăn trộm lấy - 4) Quan trên lấy (tịch thu)

- 5) Con dứ há tán.

Ngài Vô Tác Thiền sư nói: "Phước yêu của mạnh, của ắt làm bại, Đức mỏng gánh to, gánh mau thành hại". Cho nên "CỔ Nhơn” chỉ muốn Tâm thông (sáng suốt, chớ không muôn Thân thông (trang sức thăn đẹp). Người khác có tài ba chớ chê, ta có tài ba không khoe. Nếu được như thế, thời là biết mạng minh hiệp với "Chánh Đạo" trọn một đời có thể tự chủ lấy mình được vậyệ Đức "Đạo Sư" có dạy : "Răn khuyên các Tỳ kheo muốn tấn Đạo nghiêm thân, ba việc thưừne bớt bớt".

Hai câu trên : "Răn khuyên". Hai câu dưđi nêu "Pháp”. Đức "Như Lai” là vị "Pháp Vương" trong ba coi "Thầy” dẫn đường cho "Bốn chúng". Biết cùng tột nghiệp tánh của muôn loài, xem cơ mà trao "Pháp” cũng như "Lương Y' theo bệnh mà đầu thang. Cho nên Đức "Như Lai' lập 'Kinh" chê "Luật". Dạy bảo các hàng Đệ tử tu hành, muốn tấn "Đạo nghiêm thân" ắt phải siêng năng va ít sự ham muôn, biết vừa đủ.

Dùng ba việc mà tự sửa lấy mình. Ba việc là : 1) Ẩm thực. 2) Y phục. 3) Thùy miên (ngủ nghỉ). Ba việc này nó làm cho người u ám, nhơn duyên ngăn đạo, cho nên Phật dạy thường phải bđt bớt mới hiệp với Đạo.

Lời Ký nói :"Đạo sư' là gỉ ? Là người dẫn dắt chúng sanh ra khỏi nhà lửa "Ba Cõi" vậy. Kinh TƯ ÍCH nói :

458 QUI SƠN CẢNH SÁCH HÂN d ịc h'

cố danh "Đạo Su\ BÁO ÂN kinh vân . T7iễ "Niết Bàn" kinh, sử đắc "vô vi" thường lạc, cố danh Mđại Đạo sư'.

DI GIÁO kinh, Phật ngôn : MNhử đẳng Tỳ K/ieo" nhược dục thoảt chư khổ não, đutmg quán "tri túc". ”Tri túc" ch/ế pháp tức thị phú lạc an ổn chi xứ. Tri túc chỉ nhon, tuy ngọa địa thượng, du vi an lạc. Bất "Tri túc" giả, tuy x ử "Th/én Đuờng", diệc bất xứng ýẳ Bất ”Tri túc, giả, tuy phủ nhi bần. HTri túc" chi nhom, tuy bần nhi phủ. Bất "TrẺ túc" g/ệá, thường vi ngũ dục sở khiên. Vi"Tri túc" giả chi sở lân mẫn. Nhữ đẳng "Tỳ kheo", thọ chư ẩm thực, đương như phục dược, ưhảo, ưố, vật sanh tăng giảm, thú đắc chi thân, dĩ trừ cơ khát. Như hong thể hoa, đản thủ kỳ vị, bất tổn sắc hương. Tỳ kheo ơiệc nhĩ, thọ nhơn cúng dường, thú tự trừ não, vô đắc đa cầu, hoại kỳ

Thiện tâm”.

Hựu vân . "Nhữ đẳng Tỳ kheo, đương tự ma đầu, dĩ xả súc hảo, trước hoại sắc y, chấp trì ứng khí, dĩ khất tựhuợt". Hụu vâri ẽ “Nhữ đẳng Tỳ kheo ! Trú tắc cần tâm, tu tập thiện pháp, vô linh thất thời. Sơ dạ, hậu ơạ, d/ệc vật hũu phế. Trung ơạ tụng kinh, dĩ tự tiêu túc, vô dĩ thùy manh nhon duyên, linh nhất sanh không quả, vô sở dắc dã. Đuxmg niệm "Vô Thường" chi hỏa, thiêu chư Thế gian, tảo cầu tự độ, vật thùy manh dã. Húc, vị miễn hủc.

Nghiêm, vị nghiêm chánh”.

"Nhơn đa ư thử, dam vị bất hưu, nhật vãng

nguyêt lai táp nhiên bach thủ.

VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 459

"Đức Phật đối với tất cả chúng sanh, sanh cái tâm "Đại Bi ', làm sao cho chúng sanh được đi đường "chánh", mà không mong cầu chúng sanh trả ơn, cho nên gọi là "Đạo sư'. Kinh BÁO ÂN : "Đức Phật chỉ con đường "Niết Bàn", khiến cho chúng sanh đặng cái vui "Vô Vỉ” thường hoài, cho nên gọi ông ”Đại Đạo sư\ Kinh DI GIÁO, Phật kêu các hàng "Tỳ kheo" mà bảo răng: "Này các ông Tỳ kheo ! Nếu các ông muốn khỏi những sự khổ não thì các ông cần phải quán xét pháp "Tri Túc”. Pháp ”Trỉ Túc” là cái chỗ giàu vui an ổnẳ Này Tỳ kheo ! Những người có bìêt "Tri Túc, tuy nằm trên đất củng là an vui. Còn kẻ không biết "Tri Túc'' tuy ở "Thiên Đường" cũng không vừa ýế Người không "Tri Túc" tuy giàu mà nghèo.

Người "Tri Túc" tuy nghèo mà giàu. Người không "Tri. túc”

thường òẾ năm món "dục lạc” nó kéo lôi. Làm người "Tri Túc”

đem lòng thương xót. Này các "Tỳ kheo" / Các ông muốn thọ những vật ẩm thực của người"Thí chủ" mà ăn đờ bữa fjiì nên tưởng cũng như uông thuốc, đối với món ăn ngon và dở, đừng nên đem tâm khen chê, miễn vừa đỡ thân, lấp cái ghẻ đoi khát. Cũng như ong hút hoa chỉ nếm cái nhị hoa chớ không tồn săc và hương của nó. Thầy Tỳ kheo củng thế, chiu người cúng dường, đỡ mình khỏi đói, chó nên tham nhiêu, làm mất cái thiện tầm của Thi chủ”.

Phật lại kêu các Thầy Tỳ kheo mà nói nữa rằng : "Tỳ kheo các ông ẽ Hãy tự rờ đầu coi thử, các ông đã bỏ những việc trang sức tôt đẹp của đời, mặc áo nhuộm màu hoại sắc, tay cam bỉnh bát, đi khất thực tự sống qua ngày, để lo làm Đạo . Phật lại bảo rằng : "Này các Tỳ kheo ỉ Các ông ngày thời chuyên tàm tu tập pháp lành đừng dể mất thì giờ. Đau đêm, sau đêm, cũng đừng có bỏ. Giữa đêm thời tụng kinh để cho tiêu tội, chớ nên vì việc ngủ nghỉ, khiến một đời luống qua, rôt cuộc không có két quả gì cả. Các ông hải nghỉ, ngọn lửa "Vô Thường” nó đốt cả Thế ian, phải sớm lo tìm phương cưu mình chớ đừng ham sự ngủ nghỉ vậy. Chữ Húc là nghĩa ”khuyên gắng” chữ Nghiêm là nghĩa "nghiêm chính".

Nhiêu người đối đây đắm mến không thôi. Ngày qua tháng lại, thoạt dã bạc dầu. 460 QUI SƠN CẢNH SÁCH HẤN DỊCH

Thượng nhị cú, "tham lợi". Hạ nhị cú, "vong sanh"ẳY ! Tham trước thế lợi du vị tức, bất giác bạch phát đoi đầu hĩ, nhật vãng nguyệt lai như triền hỏa, tử phù bất cửu hựu tương chí.

Ký viết : ưthử giả ? Tam sự dă. Táp giả, du phong tảp nhiên nhi chí ơả. NhưA HÀM kinh vân : ”Hữu tứ sự, tiên bất ngữ nhon. Nhất đầu bạch, nhị lão, tambệnh, tứ tử. Thị tứ sự bất khả tị, diệc bất khả khước / "Hậu học vị văn chỉ thú, ưng tu bác vấn tiên tri".

Thượng cú, ngôn tha phạp "ích". Hạ cú, lỉnh tiên tự lợi. Vị hư sanh không láo, vô ngôn dĩ tiếp hậu lai, dục đắc lợi tha, tiên tu tự lợi. Tự lợi, tắc bác vấn "tiên tri", triệc Phật Tổ tâm tánh chi nguyên. Lợi tha, tắc liễu đạt "chơn tông", quảng thị sự lý phương tiện chi môn.

Bác vấn, tắc bất trạch tôn ti, bất sỉ hạ tựu.

Sở vị, y pháp bất y nhơn. Quảng thị, tắc bất doãn oan thân, bất phân quới tiện. Sở vị "Tâm từ", "thể chánh", pháp thí "bình đẳng"

Thiết hoài "Bỉ Ngã" "Tự", "Tha" lưỡng thất.

PHÁP CÚ Kinh vân : "Học tiên tự chánh, nhiên hậu chánh nhơn, điều thản nhập huệ;

tất huờn vi thượng. Thân bất năng lợi, an năng lợi nhơn, Tâm điều, Thể chánh, hà nguyện bất chí. Tuy tụng thiên ngôn, bất hành- hà ích, bất như nhất văn, cần tu dắc ích. Tuy tụng thiên ngôn, bât cầu xuất thế. Bất như nhất ngộ, VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 461

Hai câu trên là "tham lợi". Hai câu dưđi là quên đời sống". Than ôi ! Tham mến của đời vẫn không thôi, ngờ đâu tóc bạc nhóm đầy đầu, ngày qua tháng lại như vòng lửa, tin chết không lâu đá đến rồi.

Lời Ký nói :"Đổi dây là gì ? Là ba việc thường vây. Thoạt đã bạc đau. Chữ "Thoạt" củng như gió kia thoạt nhiên thổi đến bất ngờ. Như trong kinh A HẦM nói có bốn việc bất ngờ không nói người hay trước.Bốn việc là gì ? - 1) "Đầu bạc" - 2) "Già" -3) "Bệnh" - 4) "Chết”. Bốn việc này lánh không được mà có bỏ đi cũng -không được ! Kẻ hậu học chưa nghe lời ý chỉ và tôn thú, thời phải rộng hỏi bực Tiên Tri.

Câu trên là nói kẻ hậu học thiếu chỗ lợi ích. Câu dưđi là dạy cho biết, phàm muốn lợi người, trước phải lợi mình đã. Như nói mình ở trong chùa từ bé đến lớn, không học không hành chi cả, thì biết lời chi để mà dìu dắt kẻ hậu lai, chi cho khỏi người ta nhạo báng câu "Nhỏ hư già luống". Cho nên Tổ "Hoằng Tán'' dạy :"Muốn đặng lợi cho người, trước phải lợi mình đã. Lợi mình, thời rộng hỏi bực "Tiên Tri" cho thấu cái nguồn tâm tánh của Phật và Tổ. Lợi cho người, thời phải thông suốt lý "chơn tông", rộng bày các môn phương tiện Sự và Lý. Rộng hỏi : thời không chọn kẻ lđn người nhỏ, không hổ đến hỏi với bực dưới mình".

Tại sao thế ? - Bởi y Pháp chẳng y Người vậy. Rộng bày thời không lựa kẻ oan người thân, không phân ke sang người hèn. Thế mới đáng gọi là bực "Tâm từ", "Thân chính", thí pháp "Bình đẳng". Nếu chúng ta cứ ôm lòng "nhơn ngã” thời "mình" và "người” cả hai đều thất lợi. Kinh PHÁP CỨ dạy rằng : "Phàm học Đạo trưđc phải sửa mình, vậy sau mới sửa cho người, điều hòa thân tâm, tỏ vào Trí Huệ, ấy là trưđc nhất. Nếu mình không đặng lợi đâu hay lợi cho người, Tâm hòa, Thân chính, nguyẹn gì chăng xong. Tuy đọc nghìn lời, không làm ích chi, chẳng bằng nghe một câu cần tu đặng ích. Tuy tụng nghìn lời 462 QUI SƠN CẢNH SÁCH HÁN DỊCH tuyệt ly Tam giới. Tuy tụng thiên ngôn, bất tồn "Bi', Trí, bất như nhất thính, tự tha lưỡng lợi. Ký viết : "Chỉ" túc Kinh Luật chi tông chỉề"Thủ”, tắc tông chi sở qui dã. "Tông" giả, tôn dã, sùng dãể"Chỉ", thị ý chỉ. Vị Kinh Luật chi sở sùng sở tôn, sở chủ, ý chỉ; qui thú cứu cảnh xứ dãế"Bác" vị quảng tham, vấn vị thỉnh ích. Tiên tri giả ? Tiên giác dã.

Sự SAO viết, cổ vân : ”Bảc học vị tế bần"’ *Tăng" truyện viết:"Phi bác tắc ngữ vô sở cứ', cố học bất yểm bác, bác tắc thông hĩ. Tử viết :m, uârì tử bác học ưvăn, uớc chi dĩ Lễ, diệc khả dĩ phất bạn hỉ phù", cẩu sanh nhi bần ư học giả nhu phu dã, tử nhi phủ ư đạo giả, "quân tửể dãẳThị tri bác học nái tế thức kiến chi bần dã.

Trang Tử viết : Nhen nhi bết học, vị chi thị nhục, học nhi bất hành, vị chi toát nang. “Phất bạn" vị bất vi đạo dã.

"Tương vị xuất gia, quới cầu y thực".

Thử nhị cú, kiết thượng, khởi hạ chi văn.

"Tương" giả ? Dục dá, nghĩ dá, diệc ức từ dã.

Nhiên xã tục xuất gia, bổn dĩ Đạo vi trọng, phi dĩ y thực vi sở quí dã.

Ký viết : "Đạo An” Pháp sư giới chủng vân . MKhanh dĩ xuất gia, khí tục từ quân, tài, sắc, bất cố, dữ thế bất quần, kim ngọc bất quí, duy Đạo viirân, ước kỷ thủ tiết, cam khổ lạc bần, cận đúc tự độ, hụV năng độ nhơn”.

“LỤC KHẢI THỊ TAM HỌC"

Phật tiên chế luật, khải sáng phát mông.

VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 463 chẳng Cầu khỏi tục. Chẳng bằng ngộ mật câu, vượt ngoài Tam giới. Tuy tụng nghìn lời không gìn lòng "Bi” và "7Ví"; chẳng bằng nghe một câu, mình và người đều lợi ích. Lời Ký nói :Chữ "Chỉ” tức là tôn chỉ trong Kinh trong Luật. Chữ "Thú” là chỗ kết về tôn chỉ. Chữ "Tôn” là nghĩa kính trọng vậy. Chữ ”Chỉ" là ý chỉ. Nghĩa là ý chỉ đáng tôn đáng trọng đáng chủ ý của "Kinh" và "Luật” là chỗ di về rốt ráo vậy. Chữ "Bác" là nghĩa rộng tìm. Chữ "Vấn” là nghĩa hỏi học. Bực Tiên Tri là ai ĩ - Là những người tỏ ngộ trước ta i;ổyề Trong bộ sự AO dẫn lời cổ hơn nói ễ "Người học rộng để giúp chỗ dốt”. Trong truyện Cào Tăng nói "Chẳng phải rộng học thi lời nói không chứng cứ'. Cho nên đối với sư oc ta khống nhàm học rộng, học rộng thời thông vậyếĐức Khổng Tử nói : "Luận người quẫn tử học rộng văn chương, đễ om về việc Lễ cũng có thể hông trái Đạo vậy". Nếu sống mà nghèo nơi sự học vấn là kẻ ngu phu; chết mà giàu nơi Đạo Đức là người ”Quân Tử" vậyằCho nên biết rằng người rộng học chính giúp sự nghèo vê phần "kiến thức" vậy. Ông Trang Tử nói rằng : "Người mà không học người ta nói đó ỉà cục thịt chỉ biết đi và biết chạy; học mà không làm (giáo hóa), khác nào bỏ của báu trong túi rồi cột gút treo lên nóc nhà. Tiêng Ta nói không trái Đạo, cũng 'như tiếng Hátỉ nói chữ “Phất bạn”.

Toan nói đi xuất gia, trọng cầu ăn măc.

Hai câu này kết văn trên khởi mở văn dưới. "Toan" là gì ? Là muốn vậy, tính vậy, cũng là cái lời gạn trở lại vậyể Song chúng ta là người bỏ tục đi xuất gia, cốt lấy Đạo làm trọng, chđ không phải lấy việc ăn mặc làm chỗ quý vậyẾ Lời Ký nói :"Ngài Đạo An Pháp Sư răn trong chúng rằng: "Các ông đã uất ia, bỏ tục, từ Vua, tài sắc khong đoai, không chung với người đời; vàng ngọc không quí chỉ lấy Đạo làm trọng, sửa mình giữ nết chịu khổ, vui nghèo, gàn người có Đức đặng cầu độ mình và độ được người khác."

6) MỞ BÀI PHÉP TAM HỌC Phật trước chế Luật đều dạy kẻ sơ cơ.

464 QUI SON CÀNH SÁCH HẢN OỊCH

Thượng cú, 'minh "Ngũ Thiên", "Thất Tụ". Hạ cú, minh khai phát sơ cơề Dĩ ỉuật thị định huệ chỉ thủ học, vạn thỉện chi cơ bổn dã. "Mông", thị "Mòng muội" vị tùng. Vị chứng Thánh vị dĩ lai, giai viết mông muội. Huông dư sơ học bạc địa phàm phu hồ ?

Phật tiên chế ỉuật giả ? Cái do chúng sanh phiền não xí thạnh. Tam độc cạnh hung, diên đảo loạn tưởng, thất trí huệ minh, tạo sanh tử nghiệp. Thị cô' Như Lai ứng cơ thiết giáo, thủ dĩ "mộc xoa" phòng phi chỉ ác. Thứ dĩ thiền định tức lự vọng duyên. Hậu dĩ trí huệ phá hoặc chứng nhơn.

Cố "Nam Sơn" vân : "Đản thân khẩu sở phát, sự tại "Giới" phòng. Tam độc bột hưng, yếu do tam sử. Cố tiên hĩ "Giới", tróc, thứ dĩ "Định"

phược, hậu dĩ "Huệ" sát, lý thứ nhiên hồ ?

Ký viết: "Phậtw, túc Bổn Sư Thích Ca Như ai. Phạm ngữ cụ vân "Phật đà" thử ngôn "tri giả", diệc ngôn "Giác” giả. Vị ư Bò đề thọ hạ, liễu liễu giác trí, tam thế chúng sanh,phi chúng sanh số "Hữu Thường”, *VÔ

Thường" đẳng nhất thiết chư háp.

"Tam giác", viên minh, cố xung vi "Phật". Nhât giả, "Tựgiác, ngộ tánh Chơn thường, liễu hoặc hưvọng. Nhị giả "Giác tha'gvận vô duyên từ, độ "hữu tình" giới. Tam giả, "G/ác hạnh Viên mãn", cùng nguyên cực để, hạnh mãn quả viên cố. Phạm ngữ "Tỳ ni", thử vân "Luật”. "Luật" giả, thuyên dã. Vị thuyên lượng "Khinh", "Trọng",

"Khai" "Giả”, "Trì" "Phạm" dẳng, Phạm ngữ "Sa La Đè Mộc Xoa", thử vân "Biệt giải thoát", tức giới dã. Vị tam nghiệp thất ch/ề Các các phòng phi, biệt biệt giải thoát.

VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 465

Câu trên nổi, Giới Luật có "Năm Thiên", "Bảy Tụ". Câu dưới nói mở dạy kẻ sơ cơ. Do trong ba phép học Giới, Định, Huệ, nhưng Giới Luật là phép học đầu của Định và Huệ, gốc nền muôn pháp lành vậy. Chứ "Mông” là nghĩa "Tối tăm”. Tức những người chưa chứng vào địa vị bực Thánh nhẫn lại, đều gọi là tôi tăm. Huổng chi những hàng sơ học và tất cả phàm phu ngu dô' ư ?

Phật trưđc lập "Luật" để làm gì ? Bởi do chúng sanh phiền não lẫy lừng, ba độc lố lăng, điên đảo loạn tưởng, mất trí huệ sáng gây nghiệp đường sanh tử. Cho nên đức Như Lai coi cơ lập giáo, đầu dùng giđi "Ba La Đề Mộc Xoa", ngăn ác dứt quấy. Kế dùng pháp Thiền Định, dứt niệm lự bỏ duyên trầnẳSau lấy Trí Huệ phá vọng hoặc chứng "Chơn Như’.

Cho nên Ngài "Nam Sơn" nổi : Hễ thân nghiệp, khẩu nghiệp buông ra, sự cần nhứt phải lấy Giới Luật ngăn cảnỂ Ba độc khởi lên cốt do tâm sai khiến. Vì thế cho nên trưđc lấy ’Giới Luật” bắt, kế lấy "Thiền Định" mà trói, rốt sau lấy Trí Huệ" mà sát, lẽ phải thứ lớp như vậy mđi được.

Lời Kỷ nói : “Phật” là ai ? Tức Đức Bổn Sư Thích Ca Như Lai. Tiếng Phạn ngữ nói cho đủ là “Phật Đà”. Tiếng Hán dịch rằng "Tri",cũng dịch là "Giác"ệNghía là Ngài ngồi dưới gốc căy Bô đề, tỏ biết làu làu ba đời chúng sanh và chăng phải số chúng sanh pháp "Hữu thường" và pháp

"Vô thường” cùng tất cả các pháp.

"Ba giác" tròn sáng cho nên xưng là "Phật". - "Ba Giác”

là chi 11) "Tự Giác", nghĩa là tổ ngộ tánh chơn thường hết sự mê Vâm dối giả - 2) "Giác tha", nghĩa là Ngài đem lòng tư vo duy n độ cõi Hữu tình - 3) "Giác hạnh viên mãn' nghĩa là biêt cùng ngùồn tột đáy, hạnh mãn quả tròn vậy Tiếng Phạm ngữ Tỳ Ni" củng như tiếng Tàu nói : "Giới Luật”. Chữ "Luật” theo ta cắt nghĩa là "Phân đoán". Là cái nghĩa phân đoán xét soi tội "Nhẹ",tội "Nặng", phép "Khcù” phép "Giá” phép "Trì" và phép "Phạm” V. .. Tiêng Phạm nẽữ ọi lò "Ba La Đề Mộc xoa", củng như tiếng Tàu nối chữ "Biệt giải thoát". Song dù "Mộc xoa" hay "Biệt giải thoát".

466 QUI SON CÀNH SÁCH HÁN DỊCH

Hụu thọ giới dĩ, tùy đối sát đẳng sự bất tảc, biệt biệt vô nhon, tắc biệt biệt vô quả, cố danh : "Biệt biệt giải thoát"

dã.

"Sáng" giả, sơ dã. Vị lập phấp sáng nghiệp chi chỉ đã. "Ngũ Thiên", “Thất Tụ", tường cụ Đại Luật. Nái Tỳ kheo nhị bá ngũ thập giới pháp. Ni tắc tam bá tứ thập bảt giới pháp. TRÍ LUẬN vân ể "Ni thọ giới pháp, luục tắc ngũ bá, quảng tắc, bát vạnẰm.

"Hủy tắc oai nghi, tịnh như băng tuyết".

Thượng cú, thị "Pháp". Hạ cú thiết "Dụ".

"Hủy tắc" giả ? "Luật" chi hủy phạm pháp tắc dã. Nhơn năng bẩm thọ tư tắc, tức tiện trực thú "Vô Thượng Đạo" dá. Oai nghi giả ? Vị hứu oai khả úy, hữu nghỉ khả kỉnh. Do Tỳ kheo phụng trì cấm giới, chúng đức oai nghiêm, linh nhơn khả úy. Ư hành trụ tọa ngọa, nghi đoan biểu chánh, linh nhơn khả kỉnh. Thị tắc nội nghiêm ngoại chánh, nhất trân bất nhiễm.

Cô' như băng chi "khiết". "Tuyết" chi bạch dã.

Ký viết: "Bổn vấn nhị củ, thị "Giới thể,. Hạ chi tứ cú thị "Giới dụng".

"Chỉ trì tác phạm, thúc liễm sơ tâm".

Thượng cú, minh "Trì", "Phạm". Hạ cú, minh "công năng". Nhiên "chỉ" tức thị "trì" "Tác" tiện thị "phạm" - "Chỉ", tắc tâm nghiệp bất trì vọng VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 467 củng không ra ngoài chữ "Luật". Nói "Luật" ì để ngăn ngừa ba nghiệp và bảy chi lội, Hễ ngăn được một tội nào, thời giải thoái dược một tội ấy. Và sau khỉ đã thọ giới rồi, đôi những cảnh tội như sát sanh, các việc không làm v.v... thời tức là không gảy cái nhơn sát sanh uỂư.ể. thời tức không mắc cái quả báo thường mạng vân vân... Cho nên nói tu dược một điều lành thời giải thoát được một nghiệp tội, tu được nhiêu điêu lành thì giải thoát được nh,ie.u tọi. Co cầu : Môi mối không tữo nhơn ác, thời mỗi mỗi được quả giải thoát" là vậy.

Chữ "Sáng” là nghĩa ban đều. Là nói đức Phật Như Lai lập Luật dầu tiên. Luật thỉ có "Năm thiên” và "Bảy tụ”

trong Đại Luật có nói rõ. Chính là 250 giới pháp của Tỳ Kheo và 34S giới pháp của Tỳ Kheo Ni. Trong TRÍ ĐỘ LUẠN nói : "Tỳ Kheo Ni” thọ giới pháp, lược thời năm trăm giới, rộng thời tám vạn.

"Phép tắc" "oai nghi", sạch như "giá tuyết".

Câu trôn nêu ''Giới Pháp”. Càu dưới lập lời "Thí ưt/"ẽ "Phép tắc" lừ gì ? Khuôn rập phép tắc của "Luật" vậy. Người mà hay đưn- thọ phép tác này, thời liền thẳng đến ”Đạo Quả Vô Thượng''. Vậy "Ocd nghi" là gì ? - Bởi có "oai" khá sợ, có "nghỉ" khá kính. Tại sao có ''ocù'' khá sợ, có "nghi" khá kính ? - Bởi thầy "Tỳ Kheo" dưng giữ cấm giới, các đức oai nghiêm nen khiên người khá sợ. Khi đi, đứng, ngồi nằm, hình ngay dạng chính, nên khiến người khá kính. Thực là trong nghiêm ngoài chính một mảy trân không nhiễm. Cho nên nói : "Sạch" như giá, trắng như "Tuyết" vậy.

Lời Ký nói : "Hai câu trên bổn văn là nói cái Thể của Giới. Còn bốn câu sau đây là nói Dụng của Giới.

Ngăn, Giữ, Làm, Phạm, thúc liễm sơ tâmề

Câu trên nói, "Giữ' và "Phạm". Câu dưđi nói, "công

năng" của "Giới". Song "ngăn" tức là "giữ" "Làm" tức la

'phạm . Ngăn' là gì ? "Ngăn" là ngăn ba nghiệp, đừng

468 QUI SƠN CẢNH SÁCH HẤN DỊCH cảnh, chư ác bất sanh. "Trì", tắc chủ chí kiên trinh, tâm ly tán dật, thị vi "thúc liễm"ẽNái nhập đạo chi thủ ước. Định, Huệ chi sơ môn. cố vân "Sơ tâm".

Ký viết : "Chỉ”, tắc chưảc bất khởi. "Trì", tắc kiết la vô phạm. Hựu chỉ, tắc tâm vô vọng động, "Trì", tắc chấp nhi bất thất. Thúc", tắc niệm vô tản dật, "Liếm”, tắc định thủy trạm nhiên.

PHỤ HÀNH vân : "Húv ngôn : "Đại Thừa" hà tu chấp "giới" giả, thử mậu dãẵNgôn bất chấp giả, nái thị trì nhi bất chấp. Nhược linh bất trì danh bất chấp, nải thị chấp phá, hà danh bất chấp. Chấp trì thượng vô, vọng trì an tại.

"Vi tế điều chương, cách chư ổi tệ".

Thượng cú minh "Giới Tướng". Hạ cú, minh "Đối trị". Dĩ giới cụ tam thiên "oai nghi", bát vạn "tế hạnh", cố viết : "Vi tế diêu chương, đối trị bát vạn tứ thiên chư "Trần Lao", cố viết :"Cách chư ổi tệ".

Ký viết ề "ĐiỆii chuong" giả ? Túc nhị bá ngũ thập giới trung chư i tế iều tuớng dã, "Cách" giả, thuân trừ ã. "Ổi tệ” giả ? Túc tam độc, thập sử, chưhoặc tập nhiễm dã. "Chư hoặc" giả ? Lược ngôn "tam kiết'% "thập sử'. Quảng ngôn ■bát thập bát sử', nải chí bát vạn tứ thiên "trần lao", năng kiết huọc chúng sanh, xu sửluu chuyển "tam giới", bất đắc giải thoát.,Tam kiết" giả, nhất thân kiến, nhị giới thủ, tam nghi kiết, cánh gia tham, sân, si, mạn, biên kiến, tà kiến, kiến VIỆT DỊCH QUYỂNTHUONG 469 cho nó rong ruổi theo cảnh vọng, thời các nghiệp ác không sanh. "Giữ' là gì ? - "Giữ" là giứ chí mình bền chắc, thời tâm không phóng túng, thế gọi "thúc liễm”. Chính mối đầu vào Đạo. Cửa trưđc nhất của "Định” và "Huệ"ễCho nên gọi "Sơ tâm".

Lời Ký nói :“Ngăn” thời cái ác không sanh, ‘Giữ” thời không hạm "Giới Luật”.Lại nữa, ngăn thời tàm không vọng động. "Giữ' thỉ còn hoài không mất. ''Thúc” thời niệm không buông lung. "Liễm" thời tâm định trong sáng.

Bộ PHỤ HÀNH nói ễ Có người nói rằng : Phàm hễ bực "Đại Thừa" thì thôi chó nhọc gì phải chấp "Giới Luật". Ôi ! Lời đó sai lầm biết mây. Nói không chấp là như thế này : Chính bực "Đại Thừa" giữ "Giới" mà không chấp mình giữ mới đúng cái nghĩa không chấp. Chớ nếu nói rằng, không giữ "giới" mà gọi rằng không chấp chính đó là chấp cái chuyện phá giới, đâu có đúng với cái nghĩa không chấp nói trên. Cho nên nói : Bực Đại thừa Bò Tát "Chấp mình giữ giới còn không huống chi quấy giữ đâu có".

"Phép tắc mọn mạy, ngăn các "tội lỗi".

Câu trên nói rõ "Giới Tướng". Câu dươi chỉ rành phép "Đôi trị". Do đức Như Lai lập giới có đủ ba ngàn "oai nghi" tám muôn "tế hạnh". Cho nên nổi câu :"Phép tắc”

"mọn mạy" để đối trị tám vạn bốn ngàn các cửa "Trằn

Lao", Cho 11,'n nói câu :"Ngăn các tội lỗi".

Lời ký nói :"Phép tắc" là gì ? Tức những giói tưởng mọn mạy trong 250 dại giới của Thầy "Tỳ kheo” vậy. Thế nào ỉà "ngăn" ? "Ngăn" là nghĩa ngăn trừ. "Tội lỗi” là gỉ ? Tức ba món độc, mười món sai khiến và các hoặc tập nhiêm vậy. Các hoặc là gỉ ? Lược nói có ba kêt, mười món sai khiến. Rộng nói thời có 88 cái sai khiến nhẫn đến tám vạn bốn nghìn tội lỗi "tran lao", nó hay kết buộc chúng sanh xui khiến chúng sanh trôi lăn trong "ba cõi”

không đặng giải thoát.

"Ba Kết" là gì ? - 1) Chấp ta - 2) Chấp giữ giới theo 470 QUI SƠN CẢNH SÁCH HÁN DỊCH thủ, uvi thập s ử T h ử chi thập sử, lịch ”tam giới" "tứ đế'm hạ, tăng giảm bất đòng ; cộng thành "bát thập bát sử‘.

Cái "Dục giới", “khổ đế" hạ, "thập sửw cụ túc. "Tập, Diệt nhị đế" hạ. Các hũu thất sử, VẾ trừHthân kiến", biên kiến", giới thủ, tam sử.

"Đạo đế" hạ, hữu bát sử.ễ Vằ trừ "thân kiến, biên kiến" nhị sử. Tắc Ktử đến”, hiệp vi “tam thập nhị sử đã".

"Sắc giới", "Vô sắc giới". "Tứ dế" hạ giai như "Dục giớiC hỉ ư mỗi “đế" hạ hựu trừ "sân" sửẾ Dĩ thượng nhị giới sân, sử bất hành cố, nhất giới húv "nhị thập bát sử’. Nhị giới hiệp "ngũ thập lục sử' tinh tiền gDục giớim> "tam thập nhị s ử Tổ n g thành "bát thập bát sử' dã.

Bát vạn tứ thiên chư !'Trần Lao" giả ? Dĩ ẳ "Tham"

"Sân" "S/ể" hành, cập "Đẳng Phần Hành", các cụ nh! vạn nhất thiên, cộng vi bát vạn tứ thiên dã. Tam thiên oai nghi, bát vạn tế hạnh giả ? Nhị bả ngú thập giới pháp.

Dĩ : ”Hành" Trụ" . "Tọa" . "Ngọa". Tứ oai nghi các hũv nhị bả ngũ thập hiệp vi nhât thỉên.

VIỆT DỊCH QUYỂN THUỢNG 471 món nữa). Bảy món là gì ? - 1) Tham. 2) Sàn. 3) Si. 4) Khinh ỷề5) Chấp có chấp không. 6) Chấp bậy không chánh. 7) Chấp chặc, cộng thành mười món sai khiến. Mười món sai khiến này trải trong "Ba cõi” và trong "Bốn diệu đế" thêm bớt, không đồng cộng thành "88 cái sai khiến”.

Nay luận "Ba cõi” và "Bốn đế". "Ba Cõi” là gì ? - 1) Cõi "Dục Giới". 2) Cõi "Sắc Giới". 3) Cõi "Vô Sắc Giới” ”Bốn Đê" là gỉ ? - ỉ) Khổ đế, 2) Tập đế, 3) Diệt đế, 4) Đạo đế. Nay kê ”88 món sai khiến" ở trong phạm vi của Ba cõi và Bốn đế nói trên. Nói về Khổ đế, cỗi "Dục Giới" thời có đủ hoàn toàn mười món sai khiến. Còn "Tập đế”

và "Diệt đế". Mỗi "đế" có 7 cái sai khiến, nghĩa là trừ hết ba cái : Chấp Ta, chấp có, chấp không, chấp theo lối giữ giới của "Ngoại Đạo”, ba cái sai khiến.

Về "Đạo Đế" có tám sai khiến, nghĩa là trừ cái sai khiến chấp ta, chấp có, chấp không, hai cái sai khiến.

Thời "Bốn đế" hiệp công là "32 cái sai khiến".

Nói về "Bốn Đê* trong cõi "Sắc Giới" và "Vô Sắc Giới”. Các cái sai khiến cũng như cõi "Dục Giới" nói trên.

Song ở trong mỗi "Đế" lại trừ cái sai khiến của cái "Sân”.

Bởi vì hai cõi trên "Sắc Giới" và "Vô sắc Giới" không còn có cái "Sân" nữa, thời một cõi chỉ có "28 cái sai khiến"

thôi. Hai cõi hiệp cộng là "56 cái scà khiến" cỗi "Dục Giới”

nữa. Tổng cộng lại thành "88 cái sai khiến" vậy.

Tám vạn bốn ngàn các khổ "Trần Lao'' là gỉ ? - Lấy ba món "Tham”, "Sân" "Si” và thêm một món nữa gọi là món "Đẳng Phan Hành", trong 4 món này mỗi một món có đủ hai vạn một nghìn, nhơn bốn lan cộng thành số tữỉìi lìữĩi bôn nghìn món "Trân Lao" - "Ẽữ nghìn Oữi nghi", tám muôn tế hạnh là gỉ ? - ”250 giới" của thay Tỳ Kheo. Lây bốn món oai nghi : 1) "Đi" - 2) "Đứng" - 3)

"Ngồi” - 4) ''Nằm”. Trong bốn món oai nghi này mỗi một món có "250 oai nghi” hiệp cộng bốn món thành ra cái so "một nghìn oai nghi”. 472 QUI SƠN CẢNH SÁCH HÁN D|CH

Tuần "Quá", "Hiện" "Vị /a/", "Tam Thế" vi tam thiên oai nghi. Dĩ thử tam thiên, phối thân khẩu thất chi, thành nhị vạn nhất thiên. Dĩ thử nhị vạn nhât thiên phục đối trị ”tham", "sần", "si” cập "đẳng phần'Êl tử chửng phiền não, vi bát vạn tứ thiên !tế hạnh". Thị vi đối trị Bát vạn tứ thiên, chư “trần lao“ môn dã.

"Tỳ ni pháp tịch, tằng vị thao bồi, liễu nghĩa thượng thừa, khởi năng chân biệt".

Thử thừa thượng khởi hạ tương nhơn chi từ. Thượng nhị cú, "Giới Luật" vị tập. Hạ nhị cú, "Kinh Giáo" phả minhỆ Tằng vị thao bồi giả ? Vị, vị tằng ngũ hạ y sư, thập tịch tựu thính. Ký giới vi tam tạng, thủ học "Định", "Huệ" sơ môn. Học nghĩ lạp đẳng, giáo lý hà minh ? Sơ môn vị tấn đường áo ninh khuy, thị tri "Giới Luật" vị nghiêm, "Huệ" giải mị sanh, nhi "Vô thượng", "Liễu Nghĩa" chi "Tông" an năng biện tích ngộ nhập giả hồ ?

Ngôn "Liễu nghĩa" giả ? Vị chư Đại thừaề Kỉnh giáo, nãi quyết trạch hiển liễu chi đàm, quảng minh "trung đạo" thiệt tướng chi nghĩa, phi chư "Tiểu thừa" kinh điển, cập dư phú tướng mật ý hàm ẩn, chi thuyết dã.

Ký viết , "Trung Quốc" Sư vân . Thiền Tông pháp giả.

Ưng y Phật ngữ, "Nhất Thừa Liễu Nghĩa" khế thủ "Bổn nguyên tâm địa". Chuyển tuvng truyền thọ, dữ Phật đạo dồng. Bất đắc y ư vọng tình cập bất liễu nghĩa giáo.