Sa Di Luật Giải Trọn Bộ 2 Quyển

"TÙY CHÚNG THỰC" ĐỆ NGŨ.

Văn "Kiền chùy" thinh, tức đương chỉnh y phục.

Phàm mộc thạch đồng thiết, đả nhi hữu thinh giả, danh viết :"Kĩên chùy"; văn thinh bất dự chỉnh lý, lâm thời tắc hữu sảng sốt chi thất.

Lâm thực chú nguyện, giai đương cung kỉnh. VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 229 thôi, "Sa môn" là ông "Tăng Chung" ra mắt vua "Võ Đế nước Tê" xưng hai chứ "Bần đạo". Vua nói " Xưng hai chứ "Pháp Danh", cũng không ngại gì".

Chẳng đặng nhơn việc nhỏ tranh đua, bằng việc lớn khó nhẫn cũng phải tâm bình, khí hòa lấy lý luận biện, chẳng đặng, thời từ mà lui, nổi giận thốt lời thô, tức không phải bực "Hảo Tăng" vậy. Dẫu bị nhứng người phi pháp chê bai cũng phải nhẫn nại, lấy lý luận biện và đừng hiện sắc giận, bằng người kia luận lý cúng không đặng, thời khéo lời phương tiện mà lui. Huông nhơn việc nhỏ mà mình nổi giận tranh đua hay sao ?

Kinh THẬP GIỚI nói : "Dè chớ gây gổ, nhường cái phải cho người, đem việc quấy về mìnhị thây người gây gổ, ta nói giải hòa đôi bên".

Bộ THANH QUI nói "Người có lý, người không lý, một mực đuổi ra khỏi chùa". Vì sao ? - Bởi ông "Thầy", bổn phận phải nhẫn nhục, bằng chấp mình có lý, đua tranh tức là "Vô minh" (ngu ngốc). Nên đồng đuổi ra một cách. Vậy ai là người có trí, cần dứt việc rầy rà, trưđc khi chưa móng, mới đúng ? !

Trong ĐẠI LUẬT nói :Người tu không nhẫn nhục có năm điều lỗi : 1.- Hung ác càng thêm. 2.- Sự rồi hối hận.

3.- Nhiều người không ưa. 4.- Tiếng dứ khắp đồn. 5.- Chết đọa đường ác.

BÀI THỨ NĂM : "TÙY CHÚNG THỰC"

Nghe tiếng "kiền chùy", liền phải sửa sang y phuc Phàm cây, đá, đồng, sắt đánh mà có tiếng đó gọi là :

tiêng "Kiền chùy". Ta nghe tiếng kiền chùy, mà không sửa sang trước; đến giờ, thời có cái lỗi lật đật.

Đến khi ăn, chú nguyện đều phải cung kỉnh.

230 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Thực tiền niệm cúng, cập xưđng "Tăng bạt".

Thực hậu tụng kệ chú nguyên, giai đương khởi cung kỉnh tâm, bất đắc tán ý mạn đãi, tự tổn kỷ đức.

"Xuất sanh", phạn bất quá thất liệp, miến bất quá nhât thôn, "mạn đầu" bất quá, chỉ giáp hử, da tắc vi "tham", tiểu tắc vi "Xan", kỳ dư sớ thể đậu hủ bất xuất.

Phàm thực, thị mễ miến sở thành giả, phương khả xuất chỉ. Nhươc sớ thể, tắc vât ỉoaỉ bất thưc, • ' * • phản thành khí dã. Thất lỉệp giả, ngôn kỳ cực thiểu, dĩ chú nguyện lực cố năng linh chư quỉ Thần, biến gỉaỉ bảo túc. Đa tắc vi tham giả, thị nhất thời chỉ quyền ngôn, khủng vô thức chi đồ, lang tạ tại địa, linh "Đàn Việt" cơ hiềm. Thiểu tắc bất thành "pháp số", phản thành tiết mạn, cố phỉ sở nghỉ.

HÀNH HÔ tuy vân thất liệp, nhi vô "xan tham"

chi thuyết.

THANH QUI vân : Phạn bất quá thất liệp, thái thiểu vi "xan", diệc vô "tham" từ, chỉ giáp hử giả.

ÁI ĐAO Kỉnh vân :"Xuất sanh bỉnh, như chỉ giáp đai, thỉ dã". • 7 • SƯ SAO vân : "Xuất sanh", hoặc tai đẳng cúng tiên hậu, tùy tình an trí". Án TỨ PHAN LUẬT, Phật linh "Tỳ kheo" thực thời, nhược nhơn, "phi nhơn", ưng thí dữ thực, nái chí nhâtđoàn.

Cựu THÍ DỤ Kinh, cập TẠP sự LUẬT :bất đắc thưc tận, đương lưu dư, phổ thí qùân sanh, vật câu nhát loại.

TRÍ ĐÔ LUẬN : "Linh Sơ thực thời, tiên hiến Tam Bảo hậu thí tứ sanh”. • ' VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 231

Trưđc khi ăn, phải tụng bài cúng dường và xướng lời "Tăng Bạt" (7). Ản rồi phải tụng kệ và chú nguyện đều phải dấy tâm cung kính, chớ nên loạn ý biếng lười thời tổn đức mình.

Cơm "xuất sanh" chẳng quá 7 hột, bún chẳng quá một tấcẽ Bánh "Mạng đầu" cỡ chừng móng tay, không nên nhiêu, không nên ít. Vì sao vậy ? Nhiêu thời là "Tham", ít thời là "sẻn". Ngoài ra các món như ỉà : rau, cải, đậu, mè không nên "xuất sanh".

Phàm đồ ăn, ĩihứng thứ bột gạo làm ra, mđi xuất sạnh được, còn như rau cải là nhứng vật "Quỉ Thần" không ăn, nếu xuất sanh trở thành vật bỏ. Còn xuất sanh 7 hột rất ít, "Quỉ Thần" làm sao ăn no đủ ? - Bởi nhờ sức chú nguyện, hay khiến các "Quỉ Thần" khắp đều no đủ. Vì sao nhiều thời là tham ? - Câu ấy, là lời nói tạm thời mà thôi, vì sợ nhứng người không biết, đổ tháo bậy bạ, làm cho người "Đàn việt"

chê bai và buồn giận. Còn ít thời chẳng đủ "pháp số", trở thành khinh dễ, và không đúng phép "xuất sanh".

Bộ HÀNH HỘ tuy nói 7 hột, nhưng không cổ nói lời

"xan tham".

Bộ THANH QUI nói : "Cơm chẳng trên 7 hột rất ít gọi là sẽn", nhưng cũng không nói chứ "Tham". Thế nào chừng bằng móng tay ?

Kinh ÁI ĐẠO nói : "Bánh xuất sanh lớn chừng bằng móng tay, phải vậy".

Bộ Sự SAO nói : "Bàn xuất sanh, tùy ý mình, sắp đặt để hoặc ở trước hay ở sau bàn cúng các đẳng". Xét trong

Luật TỨ PHẦN Phật dạy Thầy "Tỳ kheo", khi ăn cơm phải cúng thí cho người hoặc thần "Phi Nhơn" ăn với, nhẫn đến cúng thí một nắm cũng được, tùy chỗ thành tâm.

Kinh Cựu THÍ DỤ và BỘ TẠP sự Luật nói :Không nên ăn hết, phải dể dư khắp cho các loài, chẳng luận loài nào.

Trong Bộ LUẬN TRÍ ĐỘ dạy : "Khi sắp ăn, trước cúng dường Tam bảo, sau thí đến bốn loài".

232 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

"Niết Bàn" kỉnh. Nhơn "Khoáng dã" quỉ, thọ "bất sát" giới, bất đắc nhục thực ki tử, Phật sắc :Tùy hữu "Phật pháp" xứ, tất thí kỳ thực; nhược hữu trụ xứ, bất thí thực giả thị ma quyến thuộc, phi Phật đệ tử. CẢN BÔN LUÂT, "Quỉ" tử mẫu, tùng Phật thọ giới dĩ, Phật linh "Thiệm Bộ châu", sở hữu "đệ tử" mỗi ư thực thứ, thí chúng sanh thực, ư tăng hàng mạt, thiết thực nhât bàn, hô kỳ danh tự, cập ngủ bá tử, giai linh bảo thực, tỉnh dư hiện tại chúng sanh, giang sơn hà hải, chư "quỉ thần" đẳng, giai tất vật tâm, linh kỳ bảo túc".

Phàm "xuất sanh", an tả chưởng trung, tưởng niệm kệ vân : "Nhữ đẳng quỉ Thần chúng, ngã kim thí nhử cúng, thử thực biến thập phương, nhâ't thiết quỉ thần cọng".

Kỳ thực, đương an tịnh bàn tử thượng, như vô bàn tử, phương an chưởng trung, hữu thủ bát trưđc tịnh vật thượng, đờn chỉ tam biến, niệm kệ dĩ, cánh niệm "biến thực chơn ngôn", "phổ cúng chơn ngôn", các thất biến đại thiện.

Phàm dục thực tác ngú quán tưởng : Nhâ't kế công đa thiểu lượng bỉ lai xứ.

Kế công đa thiểu giả, vị đương quán thử thực, nhơn khẩn thực vân trừ, thâu, hoạch, nhu trị, thung ma đào thãi, xuy chữ nhi thành, tác phu lưu hạn hiệp tập, thực thiểu hạn đa, công trọng tân khổ như thị. Nhập khẩu tức thành bất tịnh, túc tích biến vi thỉ niệu, ố bất dục kiến.

Ngã nhược tham trưởc, đương đọa "Địa ngục", thôn nhiệt thiết hoàn; xuất vi "súc sanh", thường tha túc trái. Như thị quán dĩ, tâm sanh yểm ly, phương kham thọ thưc. Lượng bỉ lai xứ giả. "Thí chủ", vị cầu VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 233

Kinh Niêt Bàn nói :"Nhơn mẹ con, con quỉ "Khoáng dã" thọ giới bất "sát sanh" không dám ăn thịt đói gần chết. Nên Phật dạy tùy chỗ nào có Phật pháp, đều phải thí cho nó ăn, hoặc " Đệ tử Phật", ở chỗ nào mà không thí cho nó ăn ;ây là bà con vđi ma, chớ không phải đệ tử của Ngài.

Bộ Căn Bổn Luật nổi : "Mẹ con loài " Quỉ, theo Phật thọ giới "Bất sát" rồi Phật dạy : "Trong châu Nam Thiệm Bộ này, chỗ nào có " Đệ tử Phật", mỗi khi bứa ăn thí cho các loài ăn. Vậy ở sau chỗ "Chúng tăng " ngồi ăn, phải lập một bàn "xuất sanh", kêu tên "Quỉ mẹ", và 500 Quỉ con, cho ăn no đủ, và chúng sanh hiện tại như : loại ở suối, ở sông, ở núi, ở biển, tất cả "Quỉ Thần" đều đặng đem lòng thương xót và cho ăn no đủ "

Phàm cơm xuất sanh để trong bàn tay bên trái tưởng niệm bài kệ rằng : " Các ngươi chúng quỉ thần ta nay cúng thí cho người, cơm này khắp đủ mười phương, tất cả chúng Quỉ Thần".

Phàm cơm " xuất sanh ", phải để trên bàn cho sạch, bằng không có bàn, mới để trong lòng bàn tay bên trái, rồi tay bên hứu lấy để trên chén sạch, khảy móng tay 3 cái, tưđng bài kệ rồi, lại tưởng chú " biến thực chơn ngôn", và chú " phổ cúng dường chơn ngôn ", mỗi chú bảy biến rất hay.

Phàm tới bữa ăn, phải tưởng năm phép quán.

Một là : Kể công nhiêu ít, xét chỗ người dem đếnẵ Thế nào kể công nhiều ít? - Ta phải quán xét cơm này, công khó của người, nào là: cày cấy, làm cỏ, gặt hái, đập sảy, xay giã, vo gúc, xôi nấu mđi thành, người làm mồ hôi dầm dề, cơm ít mồ hôi nhiều, công nặng khó khổ như thế. An vào miệng rồi, hóa thành đồ bất tịnh, trong cách đêm, biên ra dồ nhơ bẩn, ghét chẳng muôn ngó.

Bằng ta tham đắm, sẽ đọa "Địa ngục", nuốt hoàn sắt nóng, mãn đời " Địa ngục", làm loài "súc sanh" trả nợ trước cho ngườiểQuán như vậy, sanh tâm nhàm chán, mđi nên chịu ăn. So chỗ người kia đem đến là gì ? Người "Thí chủ"

234 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH phước cố, giảm tự khẩu phúc, cát thê tử phần, nhi thí tương lai. Nhược vô tu hành, liệp mễ nan tiêu. Cố vân: "Liệp mễ trọng như sơn", thị dã.

Nhị : " Thổn kỷ đức hạnh, toàn khuyết ưng cúng.

Tự đương tư duy thổn độ, kỷ chi đức hạnh, như bất trì giới, tọa thiên, tụng kỉnh, dinh " Tam bảo sự, tắc đức khuy hạnh khuyết, bất ưng thọ tha cúng thí, thọ tức vi thí sở đọa, đức hạnh tuy toàn, tu du quán pháp, phương tiêu " Tín Thí Cố "Thiên Thai"

vân : " Bất vấn khất thực, chúng thực, giai tu tác quán". Nhược bất nhập quán, tức nhuận sanh tử, sở vị học đạo thông lý phục thân hườn "Tín Thí", "Trưởng Giả" bát thập nhất, kỳ thọ bất sanh nhĩ ;

niên xỉ ký dĩ cao, viên trung tẩm, đất sanh, giáo hữu minh vãn, khởi dung bất tín ?

Tam : "Phòng tâm ly quá, tham đẳng vi tông"ề Vị thử tâm, cụ túc vô lượng vô minh phiền não chi quá hoạn, nhi "tham", "sân", "si", vi kỳ tông bổn thời đương phòng chi; tông ổn nhược khiển, chư quá đốn ly. Cố ư mỹ thực, bất khởi " tham " tưởng ư thô thực, bất khởi "sân nhuế", ư bất thô, bất mỹ thực, bất khởi si tâm. Tác thị quán dĩ nãi khả thọ thực.

DI LẶC SỞ VẤN Kinh luận vân : "Nhất thiết ác pháp, giai tùng tham, sân, si khởi", thị dã.

Tứ : "Chánh sự lương dược, vị liệu hình khô".

Tứ đại thành thân, thường vi cơ khát sở bệnh ẩu phi ẩm thực, tắc hình khô sắc tụy, vô do tấn tu đạo nghiệp, thị dĩ ẩm thực, chánh tư thân trị bệnh chi VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TẦNG CHÚ 235

VÌ,muô' cầu phước, giảm miệng bụng của mình, bớt phần vỢ con, mà đem đến cúng thí. Nếu ta không tu hành, một hột gạo cũng khó tiêu. Cho nên có câu : "Nhất mễ trọng như sơn" là vậy.

Hai là : "Xét đức hạnh mình đủ hay thiếu mà chịu người cúng dường".

Mình phải nghĩ xét so lường, đức hạnh của mình, như không giữ giới, ngồi thiền, tụng kinh và làm việc "Tam bảo", thời đức kém, hanh thiếu, không đáng tho người cúng thí. Vì sao ? - Nếu thọ, thì bị của thí nó làm cho ta phải sa đọa. Đức hạnh tuy đủ, nhưng còn phải tưởng phép quán mới tiêu của "tín thí". Cho nên Ngài "Thiên Thai" nói : "Không luận của khất thực hay ăn của Chúng Tăng, đeu phải tưởng phép quán", nếu không quán tưởng thời mắc đường sanh tử. Nên cổ câu : "Học đạo chẳng thông lý, thân sau đền của tín thí". Ông "Trưởng Giả" tuổi 81, cây kia chẳng mọc nấm, tuổi tác đã già, trong vườn nấm chẳng mọc". Kinh có nói rành, đâu dám chẳng tin ?

Ba là : "Ngăn tâm khỏi lỗi, tham sân là gốc".

Nghĩa là : Tâm này có đủ không biết bao tội lỗi, nào vô minh, nào phiền não mà cội gốc của nó là : "tham"

"sân", "si" thường phải ngăn nó, cội gốc nếu trừ, các tội lỗi liền dứt. Cho nên, đối món ăn ngon, chảng khởi tưởng "tham", đôi món ăn dở, chẳng khởi lòng "sân", đối món ăn vừa vừa không ngon và không dở chẳng khởi lòng "si".

Tưởng năm phép quán rồi, mới khá chịu ăn.

Kinh LUẬN DI LẶC sơ VÂN : "Tất cả các vịệc ác, đều từ tham, sân, si, mà ra" phải vậy.

Bốn là : "Món ăn là : "Thuốc hay chính thức, chữa được hình gầy".

Tứ đại thành thân, thường mắc cái bệnh đói khát, nếu không ăn uống thời hình gầy sắc héo không do đâu tấn tu đạo nghiệp, cho nên mổn ăn uống, chính là món thuốc hay 236 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH lương dược, tu hành tấn đạo chi cơ quan. Như hữu tham trước, tắc phản thành trầm tha hỷ.

A DỤC VƯƠNG Kinh vân : "Ưu Ba Cấp Đa, dĩ nhât khí thạnh mảng nhủ mê, hựu dĩ nliât không khí, tịnh trí nhất tham thực "Tỳ kheo" tiền". Ngứ ngôn nhử khả dải lảnh, sảo sảo ẩm chi; nhi "Tỳ kheo" tham thực tâm trọng, tiện xuy sử lảnh, nãi tỉnh thực chi. "Cấp Đa" viết :"Nhủ mê tuy lảnh, nhử tâm cố nhiệt, phục tu lảnh chi, đương dĩ bất tịnh quán vi thủy, trừ thử tâm nhiệt. Nhược kiến ẩm thực, như phục dược tưởng", "Tỳ kheo" thực cảnh, tức tiện thổ xuất, mảng không khí. "Cấp Đa" viết :

Nhử khả cánh thực. "Tỳ kheo" viết :Bất tịnh hà khả phục thực. "Cấp Đa" viết : Nhữ quán nhất thiết pháp, du như di thổ; nhơn vị thuyết pháp, "Tỳ kheo"

tỉnh tấn, tư duy quan sát, dắc "A La Ilán” quả.

Ngũ :"Vị thành đạo cố, phương thọ thử thực".

Bất thực, tắc hình ly, sắc biến, đạo nghiệp nan tấn kim vi thành tựu đạo nghiêp, cố thọ tư thực, cẩu bất vị đao, tắc liêp mễ nan tiêu.

Cố Cổ Đức vân :”Vị thành đạo nghiệp thí tương lai, đạo nghiệp vị thành tranh tiêu đắc". Phàm vi thọ thưc, đương tác thử ngũ quán. Nhược tự tri đao nghiệp vị thành, tu thâm sanh tàm quí.

Cố HÀNH HỘ vân : "Sở thực tu sanh tàm quí, thường tác quán pháp" thị dã.

MA ĐỨC LAC GIÀ luân vân : "Nhươc đắc thưc * • • thời, khẩu khẩu tác niệm", đệ nhất đề, mặc niệm vân : "Nguyện đoạnnhât thiết ác"; đệ nhị d' niệm vân : "Nguyện tu nhủt thiết thiện"; đệ tam đề niêm vân : "Sở tu thiện căn, hồi hướng chúng sanh phổ cong thành Phât". VIỆT DỊCH THIỀN OAI NGHI TĂNG CHÚ 237 trị bệnh nuôi thân, cơ quan tấn tu đạo hạnh. Bằng ta có tâm tham đắm, thời trở thành cái bệnh nặng (cố thực) Kinh A DỤC VƯƠNG nói :"Tổ ưu Ba Cấp Đa lấy một cái bát đựng đầy chất sứa, lại đem một bát không cũng để một bên ông Tỳ kheo tham thực". Tổ bảo : "Ông phải đợi nguội, từ từ uống đó". Nhưng "Tỳ kheo", vì tâm tham thực thúc giục thổi lia, thổi lịa, khiến cho mau nguội, mà bưng uống một lần. "Tổ Cấp Đa" nói : "Sữa kia tuy nguội, nhưng tâm ông còn nóng lại phải nguội đi. Phải dùng phép quán bất tịnh, làm nước rửa, trừ tâm nóng này.

Bằng thấy món ăn uống, tưởng như uống thuốc vậy thôi".

"Tỳ kheo ăn rồi nghe Tổ nói, liền mửa ra đầy cả một bát không"ểTổ Cấp Đa nổi : "Ngươi hãy ăn lại đi". Tỳ kheo bạch : "Bất tịnh ăn làm sao được". Tổ nói : "Ngươi phải quán tưởng tất cả các pháp, cũng như hỉ mũi, khạc đàm".

Nhơn đó "Tổ" vì thuyết pháp. "Tỳ kheo" tinh tấn nghĩ tưởng quán xét, đặng quả "A la han”.

Năm là :"Vì thành dạo nghiệp, mới thọ cơm này".

Nêu không ăn thời hình gầy sắc ốm, đạo nghiệp khó nên, nay muốn đạo nghiệp được thành nên chịu cơm này.

Nếu không vì đạo, thời một hột gạo cũng khó tiêu.

Cho nên bực "Cổ Đức" nói : "Người vì mình thành đạo nghiệp, đem đến cúng thí, đạo nghiệp chưa thành, đâu tiêu đặng Phàm khi chịu ăn, phải đủ năm phép quán này. Bằng mình biết đạo nghiệp chưa thành, phải rất sanh tâm xấu hổ.

Trong bộ HÀNH HỘ nói :"Bữa ăn phải sanh tâm xấu hô thường tưởng phép quán, dẫu ngàn vàng cũng tiêu đặng" phải vậy.

Bộ MA ĐƯC LẠC GIA LUẠN nói : "Bằng khi được ăn, mỗi miếng thầm tưởng" như : "Miếng thư nhất thầm tưởng rằng : "Nguyện dứt tất cả việc ác". Miếng thứ hai từởng rằng : "Nguyện tu tất cả việc lành". Miếng thứ ba tưởng rằng : "Chỗ tu các việc lành, hồi hướng cho tất cả chúng sanh, đều đồng thành Phật". 233 SA DI UUẬT GIÃI HÁN DỊCH

VÔ ha thực hảo ô".

Bất khả ha híêm thực chi thô mỹ.

Bất đắc dĩ thực tư sở dữ, nhược trích dữ "cẩu". Vật thuộc "Tăng già", thực vô thiên đảng; tư dữ, tức phạm đạo khiên chúng thực vị cảnh dữ cẩu tức thành "phi pháp". Thọ thực chánh đương kiền cung tác quán, trích dứ cẩu, tức phi oai nghỉ hĩ.

Lai ích thực, bất đắc ngôn bất dụng; nhược dĩ bảo, đương dĩ thủ nhượng khước chi.

ích giả, tấn dã, tăng thiêm dã. Ngôn bất dụng, tắc thất khiêm tốn, xuất thinh, phục động chúng niệm. Nhượng chi tắc cung tốn hiệp nghi hĩ.

Bất đắc trảo đầu, sự phong tiết lạc lân bát trung.

Tự thực thượng bất nghi trảo đầu, huống đồng chúng xan; tư hứu tam quá :Nhất, động tha niệm ;

nhị, thất oai nghi; tam, nị thủ ô bát* đắc tội.

Bất đắc hàm tự ngữ.

Thiết hữu nhơn vấn, yết dĩ phương ứng, huống tự ngôn thuyết, khả hồ ? !

Bất đắc tiếu đàm tạp thoại.

Tâm tồn ngũ quán, tức vô thử quá dã.

Bất đắc tước thực hữu thỉnh.

Phàm tước thực, tu hiệp thần vẩn, bỉnh quả đương tế bách thực chi, diệc bất đắc xuyết canh chúc tác thinh.

Như dục khiêu nha, dỹ y tụ yểm khẩu.

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 239

Chớ chê đồ ăn ngon dở.

Chớ đặng chê, giận đồ ăn ngon và dở.

Chẳng đặng lấy đồ ăn chung cho riêng hoặc quăng cho "chó".

Vật thuộc của "Chúng Tăng", ăn không nên ăn riêng chúng. Riêng cho người, liền phạm tội ăn trộm. "Chúng Tăng" ăn chưa rồi, cho chó ăn, thời thành "Phi pháp". Khi ăn cần phải cung kính, tưởng năm phép quán, quăng cho chó tức sái oai nghi vậy.

Đem thêm đồ ăn, chẳng nên nói không dùng, như no rồi, phải lấy tay nhường, xá mà lui.

Đem đồ ăn, là nghĩa đem thêm các món ăn. Nói không dùng là mất phép khiêm nhường. Thô't lời, lại động niệm chúng. Khiêm nhường đó, thời được cung kính và nhằm phép.

Đương ăn chẳng đặng gãi đầu, khiến bay bụi trong bát người gần.

Ăn một mình còn không đặng gái đầu, huống chi ăn đồng chúng. Gãi đầu có ba điều lỗi : 1 - Đông niệm Chúng. 2 - Mất oai nghi. 3 - Nhơ tay và nhơ bát mắc tội.

Chẳng đặng vừa ngâm cơm vừa nói chuyên.

Dẫu có người hỏi cũng phải nuốt miếng cơm cho rồi mới đáp, huổng chi ta vừa ngậm cơm vừa nói sao đặng ?

Chẳng đặng cười nói bậy bạ.

Tâm giứ năm phép quán, tức không có lỗi đổ vậyề Chẳng đặng nhai cơm có tiếng.

Phàm nhai cơm, phải mím môi lại, bánh trái cũng phải cắt cho nhỏ mà ăn, cũng chẳng đặng húp canh, húp cháo cổ tiếng "ột ột".

Như muốn xỉa răng, lấy tay áo che miệng lại.

240 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Bất yểm, tắc tự thất "oai nghi", phục linh nhơn yểm ố tâm khởi.

Tự trung, hoặc hữu "trùng nghi", nghỉ mật yểm tàng chi; mạc linh đơn kiến, sanh nghỉ tâmể "Lân đơn", tức "Tỷ tòa" dã; nhược linh bỉ kiến, hoặc nghỉ ky tâm sanh, trí ư biến thổ, bất năng phục thực dã.

Đương nhất, tọa thực, bất bắc thực ngật, ly tòa cánh tọa thực.

Hữu bệnh vô phạm.

Bất đắc thực ngật, dỉ thủ chỉ quát oản bát thực.

Thị cơ ngạ tướng, phi "xuẩt gia" nghỉ, diệc bất đắc dĩ thiệt sỉ thực.

Phàm thực, bất đắc thái tốc, bất đắc thái trì.

Tốc, đắc thất nghỉ. Trì, tắc động chúng.Diệc bất đắc di liệp ỉang tạ nhỉ thực. Bất đắc hiệp thực; bất đắc súc tỉ thực, đẳng.

Hành thực vị chí, bất đắc sanh phiền nãoễ Hành thực, thị ích thực dã. Ngũ quán tồn tâm, thời hoài tàm quý, tắc phiên não bất sanh hĩ. cổ vân : "Ngai ngai tứ cố khởi tham sân, niệm thực thôn tân khái thấu tần, lộc chúc xuyến canh bao mãn khẩu, khai đơn triển bát hướng chư lân"ẳ Hoặc hứu sở nhu, mặc nhiên chỉ thọ, bất đắc cao thinh đại hoán. VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 241

Không che thời mình lỗi "oai nghi" và khiến người sanh tâm nhờm gớm.

Trong cơm hoặc có "sâu bọ", phải kín che giấu đừng để người ngồi gần thấy sanh lòng nghỉ, ăn không đượcẳ "Ngồi gần" một bên gọi chứ "Lân đơn". Bằng để người ngồi gần một bên thấy, họ sanh tâm nghi ngại, đến nỗi ụa mửa không ăn nứa được.

Phải ngồi một chỗ mà ăn, chẳng đặng ăn rồi, khỏi chỗ ngồi, lại ngồi ăn nữa.

Trừ người cổ bệnh thời không phạm.

Chẳng đặng ăn rồi, lấy ngón tay vét trong chén bát mà ăn.

Ấy là tưđng đổi khát, chẳng phải phép tắc người "xuất gia", cũng chẳng đặng lấy lưđi liếm mà ăn.

Phàm ăn, chẳng đặng mau lắm, chẳng đặng lâu lắm.

Mau thời lỗi phép tắc. Lâu thời động chúng. Cũng chăng đặng lượm hột rơi đổ mà ări. Chẳng đặng ăn phùng má. Chẳng đặng vừa ăn, vừa hít mũi "chụt chịt".

Đem đồ ăn chưa đến, chẳng đặng sanh phiên não.

Đem đồ ăn nghĩa là đem thêm các món ăn nứa vậy. Tâm giữ đủ năm phép quán, thường sanh lòng hổ thẹn thời phiền não chẳng sanh vậy. Nên "Cổ Đức" có câu :"Ngai ngai tứ cố khới tham sân, niệm thực thôn tân, khái thấu tần, lộc chúc xuyến canh bao mãn khẩu, khai đơn triển bát, hưđng chư lân". Nghĩa là : "Ngổ trông bốn phía, khởi thảm sân, nghĩ ăn, nuốt miếng ho khạt rần. Húp cháo lua canh, đầy tràn miệng. Mở đơn khua bát, tiếng vang rân".

Hoặc có cần dùng, yên lặng chỉ trao, đừng nên cao tiếng nói lớn. 242 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Nhu đồng tu, sách ãã, vị dĩ chỉ thọ linh tri, bỉ vị thủ dã.

Bất đắc oản bát tác thinh.

Như tiền đệ "cửu giới" trung thích.

Bất đắc thực tất tiên khởi.

Trừ hữu cấp sự, cập bệnh bất năng cữu tọa, vô phạm.

Nhược vi "Tăng" chế, văn "Bạch Chùy", bất đắc cản cự bất phục.

Bạch chùy, thị "cử tội" chi qui. cản cự, thị để xúc "bất thuận chi mạo", như kỳ bất phục, sanh sân vi hòa tức phi "Hảo Tăng".

Cổ nhơn : "Văn thiện ngôn tắc bái", "hữu cáo quá tắc hỉ", tứ giai "Thánh Hiên" khí tượng, hà bất hiệu chi ?

Phạn trung hữu cốc, khử bì thực chi.

"Mạng" y thực trụ, "đạo" do thực tồn, cố nghi tích chi, bất khả tiên khí.

"Chí Phùng Thiên Sư", nhât nhât yến tọa, hứu "Thân" qui ư tiên. Sư vấn :Vi thì ? -Viết : "Hộ Giới thần" dă - Sư viết : Ngô lự túc khiên vị điển, nhữ tri chi hồ ? - Viết :Sư hữu hà tội, duy tiểu quá nhĩế- Sư viết : Hà dã ? - Viết : "Phàm chiết bát thủy, diệc Thí chủ vật, sư thường triếp khí chi, phi sở nghi dã".

Ngôn ngật nhi ẩn. Sư tự thử, tất ẩm chi.

Bất đắc kiến mỹ vị, sanh tham tâm, tứ khẩu thực.

Bất tri thực chi quá hoạn, cố tứ tham vô yểm.

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TẦNG CHÚ 243

Cần dùng đòi hỏi phải lấy ngón tay ra dâu cho biết để người giúp giùm cho taỂ Chẳng đặng khua chén bát nổi tiếng.

Các "oai nghi" như trên, đến trong "giới thứ chín" sau đây có giải rành.

Chẳng đặng ăn rồi dậy trước.

Trừ có việc gấp và có bệnh, ngồi lâu không nổi, dậy trước không phạm.

Bằng có lỗi phép "Chúng Tăng" nghe tiếng "Bạch chùy" chẳng đặng kình chống chẳng chịu.

Bạch chùy là gì ? Là phép "cử tội". Chống cãi là gì ?

Là cái dạng "Chống chói không thuận" bằng mình không chịu, sanh sân, trái phép "Lục Hòa" tức không phải bực

"Hảo Tăng".

Xưa như Vua Võ "nghe lời lanh thời lạy". Thầy Tử Lộ "nghe người chỉ lỗi thì mừng" đó là khí tượng "Thánh

Hiền", sao ta không bắt chước ?

Trong cơm có thóc, lôt bỏ vỏ mà ãn đó.

"Mạng" nhờ ăn mà sống, "Đạo" do ăn mà còn. Cho nên phải yêu tiếc chđ nên khinh bỏ.

Ngài "Chí Phùng Thiền Sư", một hôm ngồi yên tịnh, có vị "Thần" quì trước mặt. Sư hỏi là ai ? - Thần đáp :

Tôi là "Thân hộ giđi vậy" - Sư nói : Ta lo tội trưđc chưa xong, ngươi có biết đó ư ? - Thần nói : Sư có tội chi, duy có lỗi nhỏ thôi. - Sư hỏi : Lỗi gì ? - Thần đáp : "Phàm nước tráng bát, cũng là vật người Thí chủ, Sư thường hắt đổ, chẳng phải phép như vậy". Nói rồi ẩn mất. Sư từ đó đều uô' g hết.

Chẳng đặng thấy món ngon sanh lòng tham, lung miệng mà ăn.

Bởi không biêt việc tội lỗi của sự ăn, nên buông lòng tham không chán. 244 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

"Như tích nhất Sa Di, tham ái lạc vị, tử tức tác lạc bình trung Trùng".

"Phục nhất Sa Di, tham trước Long cung hương phạn. Tử hậu vi long, dục đoạt Long cung, sát chư ỉong thuộc, vi hại phi tiểu". Thị cố ư thực, bất khả sanh tham tâm dã.

Bất đắc thiên chúng thực.

"Tăng vật" thiên chúng, chuẩn trị thành tôi, tự vật thiên chúng, thị vô tàm nhơn.

"LE BÁI" DỆ LỤC Lễ bái bất đắc chiếm điện trung ương, thị

"Trụ trì" vị.

Túng vô "Trụ Trì", diệc hữu "Giám Tự", phục đương phương hậu lai chi chơn. Trụ Trì giả, hoằng dương chánh pháp nhơn dã.

Hữu nhơn lễ Phật, bất đắc hướng bỉ nhơn đâu tiền kỉnh quá.

Kỉnh cân dã quá dã. Kỉnh quá, nhất tự thất tôn kỉnh, nhị loạn tha quán pháp, hoạch tội phi khinh dãẵ Phàm hiệp chưởng, bất đắc thập chỉ sân sis bất đắc trung hư, bất đắc tương chỉ sáp tĩ trung, tu bình hung, cao đê đắc sở.

Sâm si, trung hư giai thuộc mạn đọa; sáp tĩ, cao đê, thị nghi bất trúng tiết, hữu thất quan chiêm dã.

Bất đắc phi thời lễ bái, như dục phi thời lễ tu đãi nhơn tịnh thời.

Phi thời, vị bất hiệp chúng qui, tắc vi nghịch tăng chế. Nhơn tịnh, tắc bất linh chúng dộng niệm.

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 245

"Như xưa, một ông Sa Di, tham ưa vị Tô Lạc. Chết liền làm con Trùng trong bình Tô Lạc".

"Lại có một ông Sa Di, tham đắm hột eơm thơm dưởi Long Cung. Chết rồi làm Long Vương, muốn giựt chốn Long cung, giết các loài rồng, mắc hại không phải nhỏ" xem đó thì biêt món ăn có hại chừng nào ? Chẳng nên sanh lòng tham vậy ?

Chẳng đặng ăn mích chúng.

Vật của "Chúng Tăng" ăn mích chúng định giá thành tội. Vật của mình, ăn mích chúng, là người không biết trẽn. BÀI THỨ SÁU : "PHÉP l_Ễ BÁI"

Lễ bái, chẳng đăng đứng chính giữa chùa; ấy là dể nhường cho vị "Trụ Trì" vậy.

Dầu không vị "Trụ Trì", cũng có ông "Giám. Tự". Lại cũng phòng những người đến sau chiêm lễ mà mình đã choán. "Trụ Trì" là gì ? Là người hoằng dương chánh pháp vậy.

Có người lễ Phật ta chẳng đặng đứng gần và đi ngang qua trước đầu người lạy.

Đứng gần và đi ngang qua có hai điều lỗi :1,- Mình mất ve tôn kính. 2.- Loạn phép quán của người, mắc tội thật không phải nhẹ.

Phàm chắp tay chẳng đặng mười ngón so le, chẳng đặng bông chính giữa, chẳng đặng nhét ngón tay trong mũi, phải bằng ngực, cao thấp vừa chừngề

So le, bộng chính giữa đều thuộc về lối biếng nhát.

Nhét trong mũi và cao thấp ấy là oai nghi không nhằm phép có cái lỗi về sự quán tưởng và chiêm ngưỡng.

Chẳng đặng lễ bái phi thời. Bằng muốn lễ phi thời phải chờ khi người vắng (ngủ nghỉ).

Sao gọi phi thời ? Nghĩa là không nhằm qui luật trong chúng, thời có cái lỗi trái nghịch phép chúng tăng.

Sao gọi là người vắng ? Nghĩa là :Lạy trong khi vắng người thời khỏi phải động niệm trong đại chúng.

246 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Sư lễ Phật, bất dắc dữ sư tịnh lễ, đương tùy sư hậu viễn bái.

Tịnh, thị tỷ tịnh tề lễ; tùy hậu, vị tại sư chi thân hậu, diệc bất nghi bức cận, cố vân "Viễn bái".

Sư bát nhơn bất đắc dứ Sư đồng bái.

s Đồng bái, tắc tôn tỉ chỉ nghỉ thất hĩệ Tại sư tiền, bất đắc dứ đồng ỉoại tương lễ, tại sư tiên bất đắc thọ nhơn lễ.

Đồng loại lễ, tắc thất tôn tỉ chỉ phần, thọ nhơn lễ, tắc thất tự ti chi nghi.

Kỷ thủ trì kỉnh tượng, bất đắc vị nhơn tác lễ.

Kỉnh tượng nãi nhơn thiên sở tôn, khởi nghỉ trì chỉ; lễ nhơn.

PHỤ Phàm lễ bái, tu tinh thành tác quán giáo liệc thất chưởng lễ bất khả bất tri.

Bất tạp dư niệm, viết "Tinh". Chơn thật trí kỉnh viết "Thành".

Thất chưởng lễ dã ?

- Nhất ngã mạng lễ.

- Nhị cầu danh lễữ - Tam thân tâm cung kỉnh lễ.

- Tứ phát trí thanh tịnh lễ.

- Ngũ thông nhập pháp giới lễ.

- Lục chánh quán tu thành lễ .

- Thất thiệt tướng bình đẳng lễ.

Tiên nhị phi lễ. Hậu ngũ, nghĩa hữu thiễn thâm, như dư xứ thích, thử bất phiên xuất.

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 247

Thầy lạy Phật chẳng đặng cùng Thầy đồng lạy, phải theo sau xa Thầy mà lạy.

Thế nào chẳng đặng cùng Thầy đồng lạy ? Nghĩa là : Sánh ngang hàng vđi Thầy đồng lạy.

Thế nào lạy sau và xa Thầy ? Nghĩa là :Lạy ở sau thân Thầy và cũng chẳng phải khĩt gần một bên, cho nên nói rằng "Viễn Bái"Ế Thầy xá người, không phép đồng Thầy cùng xáẾ Đồng xá, thời mất phép tôn ti vậyệ Ở trước Thầy chẳng đặng cùng ngưừi đồng bực lạy nhau. Ở trước Thầy chẳng đặng chịu cho người lạy mìnhề Đồng bực lạy nhau, thời có lỗi mất phần tôn ti; chịu cho người lạy mình, thời có cái lỗi sái phép thấp mình đối vđi Thầy.

Tay cầm Kỉnh tượng, chẳng đặng vì người xá lễ.

Bởi kinh tượng, chính người trời còn tôn kính, đâu phép cầm kinh tượng mà xá người ư ?

LỜI PHỤ Phàm kính lễ, phải tỉnh thành Ị^uán tưởng. Kỉnh có dạy bảy phép lạy, chẳng khá chăng biết.

Không xen niệm khác gọi là chứ "Tinh". Tâm chơn thật rất kính gọi là chứ "Thành".

Bảy phép lạy là gì ?

1) Lạy ngã mạn.

2) Lạy cầu danhể 3) Thân tâm cung kính mà lạy.

4) Mở trí thanh tịnh mà lạy.

5) Thông nhập pháp giới mà lạy.

6) Tưởng chính thật tu mà lạy.

7) Thật tướng bình đẳng mà lạy.

Hai phép lạy trước không đúng phép lạy. Năm phép sau mới đúng phép lạy. Nhưng năm phép lạy này nghĩa lý cổ cao có thấp. Như các chỗ khác rộng giải, văn nhiều đây chẳng chép rã. 248 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

"THÍNH PHÁP" ĐỆ THẤT Phàm ngộ 4uáỉ thượng đường bài, nghỉ tảo thượng đường, mạc đái pháp cổ đại lôi.

Nhược bất tảo vãng, lâm thời sảng sốt thất nghỉ, thân tâm phiền táo bất khế pháp lý.

Chỉnh lý y phục, bình thị trực tấnỂ Y chỉnh tắc nghỉ túc; bình thị, tắc tâm đoan;

trực tấn, tắc biểu chánh dã.

Tọa tất đoan nghiêm.

Thân nghiệp túc dã.

Bất đắc loạn ngũ’.

Khẩu nghiệp túc dã.

Bất đắc đại khái thóa.

Nhất tắc động chúng. Nhị tắc ô địạ. Tam hoạch tội phỉ tiểu.

Tường như kỉnh thuyết. Phàm văn pháp như cơ đắc thực, như khát đắc ẩm, thốn âm vô khí, bất yểm đa văn, phương danh Phật tử.

PHỤ Phàm thính pháp, tu ván nhi tư, tư nhỉ tu.

Thử thị, văn, tư, tu, tam huê, khuyết nhât bất khả. Nhược văn nhi bất tư, như nhơn chưởng điền, bất hạ chưởng tử. Tư nhi bất tu, như bất quán khái vân trừ chung vô kiết thiệt. Tam huệ đắc tự tắc "Tam Thừa" chi quả, khả hoach hĩ.

Bất đắc chuyên ký danh ngôn, dĩ tư đàm bính.

Chuyên ký danh ngôn, như nhơn thuyết thực, diệc như sổ tha trân bửu. Nhược tư đàm bính, căng VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TẦNG CHÚ 249

BÀI THỨ BẢY :"THÍNH PHÁP"

Phàm gặp bảng treo trên nhà giảng đường, phải sớm lên nhà giảng đường chớ đợi trống pháp đánh reo, mới đến.

Bằng không sớm đến, tới giờ lật đật mất oai nghi, thân tâm hồi hộp không nhận đặng lý mầu của pháp. Sửa sang y phục, bằng xem thẳng tới.

Sửa y, thời nghi nghiêm. Bằng xem, thời tâm chính.

Thẳng tđi, thời hình ngay vậy.

Ngôi phải đoan nghiêm.

Là thân nghiệp nghiêm vậy.

Chẳng đặng nói bậy.

Là khẩu nghiệp nghiêm vậy.

Chẳng đặng ho khạc lớn tiếng.

Có ba việc không đặng tiện : 1 - Động chúng; 2 - Nhơ đất; 3 - Mắc tội không phải nhỏ.

Rõ như trong kinh THẬP GIỚI nói :Phàm nghe pháp tưởng như đói được ăn, như khát được uổng, tất bóng không bỏ, ehẳng nhàm nghe nhiều mới gọi là Phật tử

LỜI PHỤ

Phàm nghe pháp phải nghe mà nhớ, nhớ mà tu.

Ba huệ :Văn, Tư, Tu, đây thiếu một không đặng. Nếu nghe mà không nhớ, như người cày ruộng, không xuống hột giô'ngắNhđ mà không tu, như có xuống giống, nV' ,'g không tưđi nước và làm cỏ, rốt không kết hột. Ba huệ đặng thứ lớp thời quả "Tam Thừa" quyết đặng vậy.

Chẳng đặng chuyên nhớ lời hay, để giúp câu văn lý luận.

Chuyên nhớ lời hay, mà không thực hành, thời không ích chi cho đạo. Như người nói ăn mà không ăn, thời bao 250 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH khoa tri kiến, bất cầu lý ngộ tảng trưởng mạn tràng, phản thành độc dược.

Cố vân : Học giả, vi tứ sự đọa lạc ?

Như PHÁP LUẬT TAM MUỘI Kinh vân :

Nhứt học bất tri thiện quỳên phương tiện, khỉnh mạn sư hữu, vô hữu nhứt tâm, kỳ ý sổ chuyển.

Nhị học văn đặc tấn, vô hữu đạo lực đản tham • • • 7 • • danh dự, vọng nhơn kỉnh thị.

Tam học sở thị sư, bất cần khổ, đương đắc thành tựu, hư sức cống cao.

Tứ háo học đạo, phản trì dị thuật, tỷ Phật thâm kỉnh, ngôn đạo đồng đẳng, thử chi ác kiến, thậm ư độc dược, hữu hại "pháp thân huệ mạng" dã.

Bất đắc vị hội xung hội, nhập nhĩ xuất khẩu.

"Hội" dã, "lãnh ngộ" dã, vị hội xưng hội, thị tự khi bất thiệt. Nhập nhĩ xuất khẩu, tức vô khế ngộ cơ.

Cổ nhơn vân : "Quân Tử chi học, nhập hồ nhĩ, trước hồ tâm, bố hồ tứ chi, hình hồ đồng tịnh .

Tiểu nhơn chi học, nhập hồ nhĩ, xuất hồ khẩu, nhĩ, khẩu chi gian, tứ thốn nhĩ, hạt túc dĩ mỹ thất xích chi xu".

Niên thiếu sa di, giới lực vị cố, nghỉ cánh học luật, bất đắc tảo phó giảng diên.

Giới lực vị kiên, tắc tâm chí vô định, túc cân vị ổn, tùy phong thướng háệ VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 251 giờ no bụng, cũng như đếm ngọc báu của người, rốt cuộc mình không có một đồng nhỏ. Bằng cậy tài nghề, khoe khoang chỗ tri kiến, không cần tỏ lý, thêm lđn cây cờ ngã mạn, trở thành thuốc độc. Co nên cổ câu :

"Người học có bốn việc phải đọa lạc".

Thế nào là bốn việc ?

Như kinh PHÁP LUẬT TAM MUỘI nói :

1).- Học không biết quyền hay chước khéo, khinh dễ Thầy bạn, không có nhất tâm, ý hay dời đổi.

2).- Học văn chảy chuốt, không có thực hành, chỉ ham danh dự, trông người kính trọng.

. 3).-Học chỗ hầu Thầy, không chịu khổ, vừa được khá khá, bươn bả công cao.

4).- Ưa học sách ngoại đạo, lại đem nghề lạ, sánh vđi kinh cao của đức Phật, nói ngoại đạo đồng bực.

Nhứng ác kiến như đây, lắm hơn thuốc độc có hại cho

"pháp thân huệ mạng " vậy.

Chẳng đặng chưa tỏ ngộ, nói mình tỏ ngộ, vào tai ra miệng.

"Tỏ Ngộ" cũng như "lãnh ngộ", chưa tỏ ngộ mà xưng tỏ ngộ là mình dối trá không thật.

Vào tai ra miệng, tức không chỗ tỏ ngộ.

Người xưa nổi :"Việc học người Quân Tử, vào lỗ tai, để trong lòng, bủa khắp đến "tư chi" bày theo khi động tịnh.

Con học cua kẻ "tiêu nhơn" vào lỗ tai, ra lỗ miệng trong khuôn khổ tai miệng chừng bốn tấc thôi, đâu đủ cho tô't cái thân bảy thưđc ư" ?!

Ông "Sa Di tuổi nhỏ giữ giới chưa chắc, lại phải học luật, chớ nên sớm tới trường giảng kinh, luận.

Giđ giới chưa chắc, thời tâm chí không định, gót chân chưa vững, theo phong trần tấp dập xuống lên.

252 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Huống đại tiểu nhị thừa, "tánh tướng" lưỡng tông, hề náng dung hội. Phi xả thử hân bỉ, tắc bác vô "nhơn quả", hổ tương đê độc, trí chiêu "vô gián" trọng khiên, cố bất khả bất thận dã !

NGỦ KHỔ CHƯƠNG cú kinh, Phật ngôn : Phù "thiện tri thức" dục giáo tân học, sảo sảo dĩ tiệm, giáo ngữ ma sự, linh hộ ma nhơn duyên ? Sanh tử tội khổ, ngũ đạo phân minh, linh tín tội phước, sự sự liểu liểu, nãi khả ngữ đạo".

"TẬP HỌC KINH ĐIỂN" ĐỆ BÁT Nghi tiên học Luật, hậu học tu đa la, bất đắc vi việt.

Học giả ? Giác dả, giác ngộ sở bất tri dả; hựu học du sức dã, khí bất sức, tắc vô dĩ thành mỹ quan;

Nhơn bất học, tắc vô dĩ thành "Thánh Đức", cố học, sở dĩ sớ thần đạt tứ, di tình trị tánh "Thánh nhơn"

chi thượng vụ. Cố vân :Mộc vô chi, vị chi hối; nhơn bất học, vị chi cổ. Tự cổ "Thánh Hiền" du vụ ư học, huống kim phàm phu hữu bất học; nhi thành nhơn tai !?

■"Phạm ngữ : "Tu đa la" thử vân :"Kinh" KINH du "Kỉnh" dã. Thị 'Tam Thừa" nhơn du lý, nhi thông chí

"Niết Bàn" chi kỉnh lộ dã.

Phù học tất y "Thánh Giáo" bất đắc vi bối việt thứ nhi học, cố tiên LUẬT hậu Kinh như đắc thắng VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 253

Huống chi "Đại" "Tiểu" hai Thừa, "Tánh" và "Tướng" hai tông, làm sao thông hiểu đặng. Chẳng phải bỏ đây ham kia, thời cũng bác rằng không "Nhơn", không "Quả", chê bai lẫn nhau, đến nỗi chuốc lấy tội nặng "Vô gián". Thật chẳng khó chẳng kiêng dè ư !

Kinh NGŨ KHÔ CHƯƠNG cứ Phật dạy : Luận như ông "Thiện tri Thức", muô' dạy kẻ mới học, thủng thẳng, dần dần giảng dạy việc ma cho nó biết nhơn duyên ma để giữ gìn. Tội nặng đường sanh tử, năm đường phân rành khiên nó tin tội phước, mọi sự lầu thông, bây giờ mđi nói qua đạo Phật.

BÀI THỨ TÁM :"TẬP HỌC KINH ĐIEN"

Trước phải học Luật, sau học các bợ kỉnh, chớ nên vượt bựcẾ Học là gì ?

Học nghĩa là biết, là tỏ biết cái chỗ mình chưa biết vậy.

Lại chữ Học cũng có nghĩa trau giồi, như món đồ không trau gioi, thời không lấy chi thành món đồ để coi cho tốt.

Người không học, thời không lấy chi thành "Thánh Đức", cho nên việc học, để cho mở tâm thần thông ý tứ, vui iòng sửa tánh, là việc trước nhất của bực "Thánh Nhơn". Người xưa nổi :"Cây không cành gọi là cây cùi. Người không học gọi là người mù"; Từ xưa các "Thánh Hiền" còn chuyên việc học, huống kẻ phàm phu, đời bấy giờ, có ai không học mà thành người ư !?

Thế nào là các Bộ Kinh ?

Tiếng "Phạm Ngứ" gọi là "Tu Đa La" cũng như tiếng Hán nói chứ "Kinh".

Chứ "Kinh" là nghĩa "thẳng tắt" là con đường thẳng tắt trải qua bực "Tam Thừa" và đến quả "Niết Bàn" củá đức Phật cho nên gọi là "Kinh".

Luận người học phải y lời Phật dạy, chẳng đặng bỏ thứ lớp mà học, cho nên trước học luật, sau học kinh, như thợ mộc có dây mực, quy củ nắm chắc trong tay.

254 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH mặc qui củ tại thủ. Tiên "Kinh" hậu "Luật", như khiếm thằng mặc, tắc phương viên thất, độ hĩế Phàm học nhất kinh, tu tiên bạch sư; kinh hoàn cánh bạch biệt học mỗ kinh.

Sa Di thức kiến vị quảng, bất tri pháp chi thứ đệ, học chi sở nghỉ, cố tu tiên bạch, sư hứa nhiên hậu học, đương nhật hữu sở tấn, ôn cố tập tân, tấn nghiệp chi hà, thường thị sư trắc.

ĐẠI LUẬT, Phật linh nhị chưởng học nghiệp.

Nhứt tụng giảiể Nhị Thiên Tư.

BÁT NHÃ Kinh vân : lễ- Thiên học, vị chi khai tríẽ 2.- Giảng học vị chi diễn trí.

Bất đắc khẩu xuy kinh thượng trần.

Nhật khẩu khí xú uế. Nhị thất tôn kỉnh tâm.

Ưng dĩ tịnh vật phất chiể VĂN THÙ VẤN Kinh vân : "Trang nghiêm cúng dường cụ, dĩ khẩu xuy khử khôi giả, dọa "Ưu Bát La"

Địa Ngục, bàng báo tác "Phong Thần Vương".

Bất đắc kinh án thượng, bao tàng trà mạt tạp vật.

Dĩ ô trác khinh kỉnh, cố dã.

THANH QUI vân : "Tư tàng trà mạt, thủ tiếu bàng quan".

Nhơn duyệt kinh, bất đắc cận bỉ án tiền kỉnh hành.

1.- Tự thất kỉnh nghi. 2.- Loạn tha tâm niệm Phàm kinh tịch tổn hoại, nghi tốc tu bổ.

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 255

Trưđc học Kinh sau học Luật như thợ mộc thiếu dây mực, thời kiểu mẫu vuông tròn ắt là sái phép.

Phàm học một bộ kỉnh, trước phải thưa Thầy, kỉnh đó rồi lại bạch học kỉnh chỉ khác nữa.

Ông Sa Di, kiến thức chưa rộng chẳng biết thứ lớp Phật pháp, học sao là phải, nên phải bạch trước. Thầy cho rồi mới họcắMỗi ngày có chỗ học tới, ôn cũ biết mới. Nhứng ngày nghỉ học, phải hầu bên Thầy.

Trong ĐẠI LUẬT, Phật dạy "Sa Di" có hai phé*) họcẳ Thế nào là hai phép học ?

1.- "Tụng kinh và hiểu nghĩa”. 2.- "Tham thiền và quán tưởng".

Kinh BAT NHÁ nói : lễ- "Học tham thiền gọi mở tríể 2.- Học kinh gọi là rộng trí".

Chẳng đặng miệng thổi bụi trên kỉnh.

Cổ hai lỗi : lế- "Hơi hôi trong miệng". 2.- "Mất tâm cung kính". Cần phải lấy vật sạch lau đó.

Kinh VAN THU VAN nói : "Sắm sửa đồ cúng dường mà lấy miệng thổi sạch bụi trên đồ cúng đó, đọa trong "Địa ngục" "Ưu Bát La", mắc báo làm ông "Thần gió"

(Thân ở theo lùỗng gió).

Chẳng đăng trên ghế kỉnh, để gói trà, cùng các vât lăt văt. • • • Do vì nhơ ghế và khinh kinh vậy :

Bộ THANH QUI nói : "Riêng để trà nát và đồ lặt vặt, chi khỏi kẻ bàng quan chê cười".

Người coi kỉnh, ta chẳng đặng đứng gần và đi trước ghế kỉnh người coi.

Có 2 điêu lỗi : 1.- "Mình mất vẻ cung kính". 2.- "Rồi loạn tâm niệm người".

Phàm kinh sách rách hư, phải mau bồi sửaể 256 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Tích thi kinh điển, tổn tức tốc bổ, vô chí hoai • • ' 7 • lãnễ Kỉnh như phụ mẫu, phụ mấu hữubệnh, khả bất tốc trị nhi chí ư nan liêu trì hĩỆ "Sa di" bổn nghiệp vị thành, bất đắc tập học ngoại thơ, "tử sử" trị thế điển chương.

Bổn nghiệp vị thành giả, vị thập luật vị thuần, ơai nghỉ vị cụ, cập "Sa di" sở ưng học chi kỉnh pháp, như TỨ THẬP NHỊ CHƯƠNG, DI GIÁO, PHÁP HOA, LĂNG NGHIÊM kinh đẳng...

"Tử sử" ? Tử, vị "bá gia chư tử", sử, vị chư quốc sử tỉchễ • Phàm hữu nhất đại quân thần, tất hứu nhất đại chi "sử". "Sử" giả ? Sở dĩ ký đương thời pháp, bất pháp, đắc thất chi tích dã. Như "Nghiêu Thuấn" chi đức, tất thơ. "Chích", "cược" chi hạnh, tất thơ. Thiên thời "nhơn sự", thiện ác tàng phủ mạc bất, tất lục, dĩ cảnh hậu thế, thủ tín tương lai, cố vị chi TÍN sử dãệ "Ngoại thơ" ? Vị "Tứ thơ", "Ngũ Kinh", tư nái trị quốc, tề gia, tu thân, chi điển thuật; do kỳ giáo chỉ tu thân, cố danh vi "ngoại"ề "Tam Thừa" Thánh giáo, giáo tịnh tâm hoặc danh chi vi "nội"ẻ PHỤ HÀNH vân : Nhược học "ngoại thơ" "tiểu thừa" giáo trung, vị phuc "ngoại đạo", thập nhị thời, hứa nhất thời, tập "ngoại điển".

Nhược "đại thừa trung", sơ tâm "Bồ Tát", nhất hướng bất hứa, thả linh tấn hành, chí lục căn tịnh vị, học ưng bất nan, nhỉ dỉèc vị vản dã VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 257

Kinh hay là sách khi rách hư, ta mau bồi sửa, đừng để đến nỗi rách mèm. Vì sao ? Kinh ví như cha mẹ. Cha mẹ có bệnh, khá chẳng mau trị, mà đợi đến khi khó lành, đã muôn rồi.

Bổn nghiệp "Sa di" chưa ròi, chẳng đặng tập học sách ngoài như : sách "tử sử" và nhứng sach trị đời. Bổn nghiệp chưa rồi là gì ? Nghĩa là : Mười giới luật chưa nhuần, 24 oai nghi chưa đủ và nhứng kinh pháp đáng học của "Sa di" như là : Kinh TỨ THẬP NHỊ CHƯƠNG Kinh DI GIÁO, Kinh PHÁP HOA, Kinh LẢNG NGHIEM vân vân...

Thế nào là sách "tử sử" ? Chứ "tử" là sách "Bá gia chư tử", chứ "sử" là sách "sử các nưđc".

Phàm có một đời Vua tôi, thời có sách sử một đời. "Sử"

là gì ? Sách sử là sách biên những sự tích, đắc thất đúng pháp và không đúng pháp trong đời đó, như :Đức lành của Vua "Nghiêu" Vua "Thuấn" cổ biên và hạnh xấu "Đạo chích", "Trương cược" cũng biên vô. Cho đến nào "Thời Trời", nao "nhơn sự", thiện, ác, nên, hư, đâu chẳng biên đủ, để răn nhắc đời sau lấy chỗ tin để lại; cho nên gọi ĩà sách TIN sử vậy.

Thế nào là sách "Ngoại Thơ" ? Nghĩa là : Sách "Tứ thơ ,sách "Ngũ kinh" * (là nhứng sách trị nước, an nhà, sửa mình. Do sách đây chỉ dạy theo lối tu thân của người thế tục. Cho nên gọi là sách "ngoài" (ngoại thơ).

Thế nào là sách "trong" ? Nghĩa là :Kinh của bực "Tam Thừa , Phật dạy dứt tâm mê hoặc chứng lý chơn thường nên gọi là sách "trong" (nội điển).

Bộ PHỤ HÀNH nói :Bằng muốn học sách "ngoại thơ"

theo trong kinh giáo "Tiểu Thừa”, vì muốn dẹp bọn "ngoại đạo" nên mỗi ngày trong 12 giờ cho một giờ học sách "ngoại thơ".

Bằng trong kinh giáo "Đại thừa", bực sơ tâm "Bồ tát"

quyết định không cho học, phải dạy gắng tu, đến chừng chứng đặng lục căn thanh tịnh, học cũng chẳng khó ma cũng chưa muộn vậy. 258 SA DI LUẬT GIẢI HẤN DỊCH

"CỔ Đức" vân : "Đa tri đa sự, bất như tức ý, đa lự đa thất, bất như thủ nhất.

Lự đa chí tán, tri da tâm loạn.

Tâm loạn sanh náo, chí tán phương đạ©ề Anh hiên tài nghệ, thị vi ngu tệ.

Nhất kỷ nhứt năng, nhất hạ cô đăng.

Nhất năng nhứt kỷ, không trung mân nhuế.

PHỤ Bất đắc giản "ứng phó đạo tràng" kinh, tập học.

Phàm học tập kinh điển, tu cầu lý hội, hoặc phúng tung, hoăc tho trì. Nhược vị "ứng phó", tắc bất ưng học.

"ứng phó giả" ? Vị bỉ chấp nao cổ đẳng, tùng sự di ứng tha phó thỉnh, danh vi ứng phó Phật giáo trung bổn vô "ứng phó chi" danh, hà hữu "ứng phó chi" kinh.

Kim ngôn "ứng phó" đạo tràng kinh, thị bỉ "ứng phó" tăng, vị nhân lễ tụng chi kinh sám, cập "thủy lục" "khoa văn" đẳng.

Nhiên kinh sám, nâi "Như Lai" "Vô thượng Pháp bửu" thọ trì rihất cú nhất kệ, tắc diệt tội sanh phước, vĩnh vi."Bồ «fê" chưởng tử.

Nhi tương mậu "thế gian" tài lợi thành vi khả thống !

Hoặc hữu tín tâm "đàn việt", thỉnh tăng dục cầu phước, dĩ lợi tồn vong giả; Phật duy thính "Tỳ kheo"

thuyết kè chú nguyên, nãi chí vị phúng nhất kỉnh túc dĩ lợi bỉ, thù vô "ứng phó" chi sự dã.

Bất đắc tập học ngụy tạo kinh điển.

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 259

Bực "CỔ Đức" nói : "Người mà biết nhiều, việc nhiều, chẳng bằng dứt ý, lo nhiều thất nhiều, chẳng bằng chuyên một.

Lo nhiều lãng trí. Biết nhiều loạn tâmể Loạn tâm sanh não, chí lãng hại đạo.

Anh hiền tài nghệ, ấy là ngu tệ.

Một nghề một tài, như ngọn đèn dưới mặt nhệt, Một tài một nghề, như mồng muỗi giứa hư không.

LỜI PHỤ

Chẳng đặng lựa kinh "ứng phó đạo tràng" tập học Phàm học tập kinh điển, phải cầu tỏ lý, hoặc đọc tụng hoặc thọ trì. Nếu vì việc "ứng phó" thời ta không nên học. "Ưng phó" là gì ? Nghĩa là :Các anh kia, anh thì cầm cái đẩu, anh thì xích cái trống vân... vân.ẵ.theo việc, vì chịu người chủ đám đến thỉnh tới cúng, (kỳ an hay kỳ siêu chi đó) gọi là "ứng phó". Xét trong ba tạng kinh điển của Phật vốn không có cái tên "ứng phd" thì đâu cđ nhứng kinh "ứng phó" ? !

Song mà nay nổi kinh "Ưng phố đạo tràng", là nghĩa các ông Thầy "ứng phó" kia, đi theo người thế tục để tụng kinh lễ sám và làm các "khoa văn" "thủy lục" vân.ế.vân. 7 Song "kinh, sám" chính là ngôi "Pháp bảo vô thượng"

của đức "Phật Như Lai", nếu ta thành tâm trì tụng một câu một bài kệ thời người hết tội được phước, hằng làm hột giống "BỒ đề".

Nhưng nay đem đổi nhứng tài lợi trong "thế gian"

thật đau đớn !

Hoặc có người đàn việt tín tâm nào, muốn thỉnh ông Thầy cầu phước, cho kẻ còn người mất được lợi ích, thì Phật cũng cho một ông "Tỳ kheo" đến nói bài kệ và chú nguyện, cho đến vì tụng chừng một quyển kinh cũng đủ lợi ích cho người thí chủ, chđ không có những việc "ứng phó" vậyế Chẳng đặng tập học kinh điển ngụy tạo 260 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Như "Kim Cang Soán", "Kim Cang Luận", "Huyết Bồn", "Diệu Sa", "Cứu Khổ", "Phân Châu", "Thọ Sanh", "Bắc Đẩu", "Pháp Hoa (tam quyển) đẳng. Hựu "Mộng Thọ Tâm" kỉnh "Vô cấu Tử Chú" "Thái Sơ Ngữ Lục" giai thị ma thuyết.

Bất dắc tập học mạng thơ.

Vị dĩ "Âm dương", "Thất chánh" "Ngũ vận", "Lục giáp", chiếm bỉ thọ yểu cùng thông chi thơ.

Nhiên "Thiên" hữu khả nhương chi tai hoạn, "nhơn" hữu khả chuyển chi họa phước.

Sở dĩ vi thiện, tắc giáng chi bá tường.

Bất thiện, tắc giáng chi bá ương Cố vân : Nhất niệm chi thiện, tường phong hòa khíẵ Nhất niệm chi ác yêu tinh lệ quỉ. Nhất ngôn chi thiện tắc "Huýnh", "Hoặc" tam di.

Khể cổ nghiệm kim, túc vi thành giám. Huống kỳ sự u lý vi, hản năng tận trắc.

Cố “Hán”, "Hoàng Đàm" viết "Thiên Đạo", "Tánh Mạng", "Thánh nhơn" sở nan ngôn. Tự "Tử Cống" dĩ hạ, bất đắc nhi văn, huống hậu thế thiển nho, năng thông chi hồ ?!

Túng năng tỷ tri, thiệt phi "Thích Tử sở nghi hữu hại tự tha, hoại loạn chánh pháp, họa phi tiểu dãề

Tướng thơ.

VỊ sát hình quan mạo, dĩ đạt họa phưức chi thơ dãế VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 261

Như kinh "Kim Cang Soán", kinh "Kim Cang Luận", kinh "Huyết Bồn", kinh "Diệu Sa", kinh "Cứu Khổ", kinh "Phân Châu", kinh "Thọ Sanh", kinh "Bắc Đẩu", kinh "Huỳnh Đình", kinh "Pháp Hoa" (3 quyển) vân... vân.ể. và "Mộng Thọ Tâm" Kinh, kinh "Vô Câu Tử Chú" và kinh "Thái Sơ Ngứ Lục" vân... vânẽ. đêu là lời ma nói chẳng nên học tập.

Chẳng đặng tập học sách coi số.

Nghĩa là : Dùng nhứng sách "Âm dương", sách "Thất chánh", sách "Ngũ vận", sách "Lục giáp", những sách xem coi tuổi tác, giàu nghèo, chết yểu bay sống lâu.

Song nhà Nho nói : "Trời" thì có tai hoạn khá cầu.

"Người" thì có hoạ phưđc khá chuyển.

Sở dĩ làm lành, thời "Trời" xuống cho trăm Dhước.

Làm chẳng lành, thời "Trời" xuống cho trăm họa. ^ Nên người xưa nói :Một niệm lành thời khí hòa gió tốt.

Một niệm ác thời yêu tinh quỉ dứ. Một lời nói lành, thời sao "Huýnh" sao "Hoặc" ra xa. Một lời nói ác, thời các sao xấu ấy ráp lại.

Xét xưa nghiệm nay, như thế cũng đủ chắc rồi. Huống chi nhứng sự kín nhiệm, lý sâu mầu, ít ai am hiểu hết đặng.

Cho nên đời nhà "Hán" ông "Hoàng Đàm" nói : "Việc "Đạo Trời" cùng "Tánh Mạng người", bực "Thánh nhơn" kia còn khó nói". Từ thầy "Tử Cống" sắp xuống, nghe còn không nổi câu chuyện "Thiên Đạo Tánh Mạng", huống chi kẻ nho thường đời sau đây, làm sao thông hiểu !

Song, tóm lại các việc như trên, dầu cho thông hiểu đi nứa, nhưng thật không phải con nhà họ "Thích" nên làm, cổ hại mình và kẻ khác, cùng hư loạn chánh pháp mắc họa chẳng phải nhỏ vậy.

Chẳng đặng học tập "sách coi tướng".

Nghĩa là :Nhứng sách xem hình coi tướng để đoán biết sự họa hay phước vậy.

(1) TRỜI lầ chỉ:Công lý tự nhiên : hay Nhơn nầo Quá ãy.