Sa Di Luật Giải Trọn Bộ 2 Quyển

88 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

"Đẳng" giả, vị dư "tam quả", "tứ quả" nãi chí hoặc ngôn : "đấc thiên, đắc đỉnh, đắc tam muội chánh thọ . Thiên, long, quỉ, thần lai qui y ngã", dĩ thử cuống hoặc thế gian, nhi yèu danh lợi cúng dường, tội bất khả hối, đọa đai Địa ngục, trường kiếp thọ khổ.

Phật ngôn :"Ninh đạm khôi thán, thôn thực phấn thổ, lơi đao phá phúc, bất dĩ hư vọng, xưng đắc thánh Pháp". Nhi đắc cúng dường, thị tối đại tặc, dĩ đạo nhơn ẩm thực cố. Cố ngôn kỳ tội cực trọng. • o m/ • • • o VỊ TANG Hữu kỉnh vân : "Vọng ngữ hữu nhị;

nhất trọng, nhị khỉnh. Vị cúng dường cố, ngoại hiện tinh tấn, nội hành tà trược, hướng nhơn vọng thuyết, đắc thíèn cảnh giới, hoặc ngôn kiến Phật, kiến long, quỉ đẳng, danh "đại vọng ngữ", đọa "A tỳ ngục". Phục hữu vọng ngũ', năng linh sát nhơn, phá hoại Nhơn gia, hoặc vi thất kỳ khế, linh tha sân hận, danh "hạ vọng ngữ" đọa tiểu Địa ngục. Kỳ dư kí tiếu, cập chư lý nặc cấm sự, hữu ngôn vô, vô ngôn hữu, bất phạm.

"Dư vọng ngữ, vị cứu tha cấp, nạn, phương tiện quyền xảo, từ bi lợi tế giả, bất phạm".

"Như hữu chư cầm thú, vi lạp nhơn, sở trục nhập tựề Lạp nhơn vấn ngôn :Hiền giả, kiến mổ cầm thứ phủ ? - Nhỉ thời, nhược thị hàn thời ưng ngữ ngôn :

Trường Thọ khả tạm nhập thiểu thời hướng hỏa;

nhược thị nhiệt thời, ưng ngôn : Khả tạm nhập ẩm thủy, tiểu thời đình tức. Nhược lạp giả vân :Ngã bất bì quyện, ngã vấn tẩu thú. Thời tức ưng tiện tự quan chỉ giáp, báo ngôn : Ngã kiến chỉ giáp. Bỉ nhược phục ngôn : Ngã bất vấn chỉ giáp, ngã vấn khả sát chúng sanh, ư thử quá phủ ? Tức ưng biến quan tứ phương tác như thi niêm : Thắng Nghĩa Đế, trung, nhất thế VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỌC 89

Chứ :"Đẳng" là (mấy quả nữa), như quả thứ ba, và quả thứ tư, cho đến hoặc nói :"Ta đặng pháp thiền, pháp định, pháp tam muội chánh thọ”Trời, Rồng, Quỉ, Thần đến quy y vđi ta"; lấy đó dổì gạt người đời, mà cầu việc danh lợi cúng dường,tội không thể sám hối, đọa trong Địa ngục lđn, chịu khổ nhiều kiếp.

Phật nói :"Thà ăn tro than, nhai nuốt bụi đất, dao bén mổ bụng, chđ đừng đem lời vọng, nói ta chứng quả thánh mà chịu người cúng dường là "thằng giặc" rất to, vì trộm đồ uống ăn của người vậy. Cho nền nói câu :"kỳ tội cực trọng"

(tội kia rất nặng).

Kinh VỊ TĂNG HỮU nói :"Vọng ngứ có hai : 1,- Nhẹ, 2.- Nặng. Vì cớ muốn người cúng dường cho nên ngoài hiện hạnh tinh tấn, trong tâm làm việc tà trược, nói vọng với người rằng :Ta đặng cảnh giới "thiền định" !Hoặc nổi thấy Phật, thấy Thiên, Long, Quỉ, Thần v.v... gọi "đại vọng ngữ", đọa trong ngục "A tỳ". Lại cổ người nó 1 vọng, hay khiên chết người, phá hoại nhà người, hoặc trái lời kỳ hẹn, khiến người buồn giận, gọi là vọng ngứ bực hạ, đọa Địa ngục nhỏ.

Còn bao nhiêu những việc nói chơi giỡn cười và như nhứng việc lý đẩng giấu, sự đáng cấm, có nói không, không nổi có, không phạm.

"Còn các lời nói vọng vì cứu người nạn gắp quyền hay chưđc khéo, từ bi lợi giúp ấy, khong phạm".

Như co cac con câm thú, bị người thơ săn đuổi chay vào chùa. Thợ săn hỏi rằng :A ông Thầy, có thấy con cầm thú ấy... ấy... ấy.ắ.không ? Bấy giờ hoặc mùa lạnh thì bảo rằng :

Nầy Trường thọ (cụ già) nen ghé... a..ếghé... a... vào... a .

đây tạm nghỉ, và hơ ấm; hoặc ĩà mùa nực thì bảo :Cụ kha tạm vào... tạm vào, uông nước... uống nước và nghỉ ngơi một chút. Bằng thợ săn nói : Ta chẳng mỏi mệt, ta chỉ hỏi còn thú chạy ? Khi ấy, mình phải trước xem móng tay mình đáp rằng : Ta thấy móng tay. Bằng người kia lại nổi : Ta không cần hỏi móng tay; ta chỉ hỏi con vật ta sẩn, Thầy ở đây có thấy nó chạy qua đây không ? Tức thì minh phải 90 SA DI LUẬT GIẢI HẢN DỊCH chư hạnh, bổn vô chúng sanh, tức báo bỉ ngôn : "Ngã bất kiến chúng sanh".

11 u như "Ba Tư Nặc" vương, sắt sát "Trù giám". "Mạt Lợi phu nhơn", linh nhơn lư tàng, đải vương tữu tỉnh hối hận, tống chí vương sở, vương đại hoan hỉ phu nhơn tuy thọ bát giới, vị cứu tha nạn, nhi bất phạm "vọng ngữ", thị danh "phương tiện quyền xảo lợi tế giả dã"ể Cổ nhơn vị : "Hành kỷ chi yếu tự bất vọng ngữ thỉ, huống học xuất thế chi đạo hồ" ?

Phù "đạo đức" chi tồn, "chí thành" vi thủ, lập thân chi yếu, ngôn hạnh thị tiên, sở dĩ "Nam Dung"

tam phúc "Bạch khuê", tương dĩ giởi thận kỳ ngôn, thị cố cổ nhơn : "Giới thỉ thận chung, tự bất vọng ngữ thỉ".

"Cổ nhơn" giả "Tư Mã Ôn Công" dã, công vi nhơn hiếu hữu trung tín, cung kiệm chánh trực tự thiếu chí lão, ngứ vị thường vọng, cố kỳ thường ngôn :

"Thành chi đạo, cố nan nhập, nhiên đương tự bất vọng ngữ thỉ". Hựu viết :"Ngô vô quá nhơn giả, đản bình sanh sở vi vị thường hữu bất khả, đối với nhơn ngôn giả nhĩ.

Thời "Lưu An Thế" vấn "công" viết :"Nhât ngôn khả dĩ chung thân hành chi giả" ? - Công viết : "Kỳ thành tíô" - vấn : "Kỳ sở tùng nhập" ? - Công viết: "Tự bất vọng ngữ nhập". "Thế nho lập thân, vì nhât sanh chi danh đức thượng nhỉ", huống "Thích Tử" học xuất thế chi đạo, tu vị lai thật tướng chi nhơn, nhi bất nhiên hồ. Kinh vân :“Bất thận ngôn giả, phi Sa di dã”.

Kinh tải : "Sa di, khinh tiếu nhất lão tỳ kheo dọc kỉnh thinh như cẩu phệ, nhi láo tỳ kheo giả, thị "A La Hán", nhơn giáo Sa di cấp VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỌC 31 khắp xem bốn phía dấy tưởng như vầy : Trong Thắng Nghĩa Đế (lý chơn không) tất cả các hạnh vốn không con vật, liền trả lời vđi thợ săn rằng : "Ta chẳng thấy con vật" (theo nghĩa Chơn đế bất sanh bất diệt...)

Cũng như vua Ba Tư Nặc ra lenli giết quan Trù Giám (người bôi nâu ăn), Bà Mạt Lợi phu nhơn Hoàng hậu biểu người đem giấu, đợi vua tỉnh rượu hết giận đem đến chỗ vua, vua râ't vui mừng :Bà phu nhơn tuy thọ 8 giđi nhưng vì cứu nạn người, mà không phạm giới vọng ngữ; ấy gọi là"chước hay, quyền khéo lợi giúp cho người đó vậv .

Cổ nhơn nói : "Cốt yếu lập hạnh mình, từ chăng nói vọng làm trước, huống người học đạo xuất thế ư ?"

Luận như chỗ giứ đạo đức tâm chí thành làm đầu;

cô't yếu lập thân, việc ngôn hạnh là trưđc. Sở dĩ ông "Nam Dung" làm thơ "Bạch khuê" đọc tđi đôi ba lần, toan đê răn dè lời nói; cho nên bực cổ nhơn răn trước dè sau, tự chẳng nói vọng làm đầu.

Cổ nhơn là ông "Tư Mã Ôn Công" vậy, ông là người hiếu, thuận, trung tín, cung kiệm, chánh trực từ bé đến già nói chưa từng nói vọng; cho nên ông thường nói :"Đạo chí thành rất khó vào, song phải tự chẳng nói vọng làm trưđc".

Lại nổi : "Ta không chi hơn người, chỉ cả đời chỗ ra làm chưa từng có việc nào, đối vđi người nói dối vậy".

Khi đó ông Lưu An Thế hỏi ông Ôn Công rằng : "Một lời nói nào, đặng dùng trọn đời làm theo ?" - Công đáp :

"Cái đạo thành thật vậy". - Hỏi : "Vào đạo thành thật từ đâu ?" Ông đáp :"Từ không nói vọng mà vào". Ôi !Ke thế Nho lập thân là cái việc danh đức một đời còn vậy, huống trang Thích tử học đạo xuất thê tu nhơn thạt tướng đời sau lẽ nào lại nói vọng hay sao ? Kinh THẬP GIỚI dạy :"Không thận trọng lời nói, chẳng phải thầy Sa di vậy".

Kinh chép sự tích, "một Sa di khinh cười một thầy Tỳ kheo già đọc kinh tiếng như chó sủa, mà Tỳ kheo già đó, là bực A La hán nhơn dạy ông Sa di 92 SA D! LUẬT GIẢI HÁN DỊCH sám, cẩn miểng địa ngục, du đọa cẩu thản. Ác ngôn nhất cú, vi hại chí thử !!!

Kỉnh tải phi nhất, hoặc ngôn sa di, hoặc ngôn niên thiếu tỳ kheo.

Án HÈÊN NGU kinh, cập "BÁO ÂN" kinh, nár quá khứ "Ca Diếp Phật" thời, niên' thiếu Tỳ kheo, kiến nhất lão Tỳ kheo, thường háo tán tụng, âm thinh độn trược, tự thị hảo thinh, nhi ngôn : "Nhữ kim thinh như cẩu phệ". Thời lão Tỳ kheo ngữ ngôn : "Nhử thức ngã phủ ? Ngã kim dĩ đắc A La Hán đạo hĩ". Niên thiếu văn dĩ, hoàng bố tự trách, tức ư kỳ tiền sám hối;

lão Tỳ kheo tức thính hối quá, tuy mien Địa ngục, do kỳ ác ngôn, ngũ bá thế trung, thường thọ cẩu thân.

Thời hữu thương nhơn ngũ bá, tương nhứt bạch cẩu, cọng nghệ tha quốc, trung lộ đốn tức, cẩu đạo nhục thực, thương nhơn đoạn cẩu tứ cược, đầu chi khanh trung nhi khứệ Thời Xá Lợi Phất, dĩ thiên nhãn diêu kiến cẩu thân, loang tịch tại địa, cơ ngạ khổn đốc, mạng duc thùy tử, tức trì bát phạn, phi chí cẩu sở, dĩ từ mẫn tâm, thí dữ cẩu thực, hoạt kỳ dư mạng, thực dĩ hoan hỉ, phục vị thuyết pháp.

Thất nhật hậu mạng chung, tức sanh "Xá Vệ"

quốc, Bà La Môn gia, tự viết "Quân Đ'ê". Niên chí thất tuế, Xá Lợi Phất, hóa linh xuất gia, vị thuyết diêu pháp, tiện chứng La Hán, luc thông tất bị, tự kiến tiên thân, thị nga cẩu, mong sư xá Lợi Phất ân, kim đắc nhơn thân, tinh hoạch đạo quả. Tự niệm :

"Đương tận thân, cung cấp sư chi sở tu, vĩnh tác Sa di, bất thọ đại giới". Do kỳ tĩên xuất gia trì tịnh giới, cố kim tri Thích Ca Như Lai, đắc A La Hán quả. Cố tri nhược phi tịnh giái, tắc giải thoát vô kỳ hĩễ Cố Kinh vân : "Phù sĩ xử thế, phủ tại khẩu trung, sở dĩ trảm thân, do kỳ ác ngôn".

Thử văn, tuy xuất BổN KINH, nhiên PHÁP cú, A HÀM, ĐẠI LUẬT giai đồng; phủ thí tự thiệt, ác ngôn VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỢC 93 mau sám hối, xảy khỏi đỉa nguc, nhưng còn đoa làm thân chó". Ôỉ !Môt lời nói dữ, mắc hai đến thế ĩ ĩ • 7 * Kinh chép chẳng phải một, hoặc nói ông Sa di, hoặc nói Tỳ kheo tuổi trẻ :

Xét trong kinh HIỀN ngu và kinh "BÁO ÂN"; về đời quá khứ, thuở "Phật Ca Diếp", Tỳ kheo tuổi trẻ, thấy một Tỳ kheo già thường hay tán tụng tiếng tăm ồ ề, ỷ mình tiếng tốt, nói rằng :"Ong nầy tiếng như chó sủa". Khi ấy, thầy Tỳ kheo già bảo rằng :"Ngươi biết ta chăng ? Ta nay đặng quả A la hán vậy". Tuổi trẻ nghe rồi, hoảng sợ trách mình, liền ra trước xin sám hối, thầy Tỳ kheo già bèn cho sám hối tội lỗi; song tuy sám hối được khỏi tội Địa ngục, nhưng do lời nói ác, nên 500 đời thường chịu làm thân chó... Khi ấy có 500 người buôn, đem một con chó trắng, cùng qua nước khác, giứa đường nghỉ ngơi, chó ăn vụng thịt, người buôn chặt bốn chân chó, quăng trong hầm mà đi. Bấy giờ, Ngài Xá Lợi Phất, dùng Thiên nhãn thông, xa thấy thân chó quay quắt nơi kia, đói khát khốn cùng, mạng hầu muốn thác, liền bưng bát cơm bay đến chỗ chó, dùng lòng từ bi thí cho nó ăn, mạng sống được mấy ngày, chó ăn rồi vui mừng; Ngài Xá Lợi Phất lại vì thuyết pháp cho nghe.

Qua bảy ngày, Chó kia thoát kiếp, liền sanh nưđc "Xá vệ" nhà Bà la môn, tên là "Quân Đề". Tuổi lên 7; Ngài Xá Lợi Phâ't giáo hóa cho đi xuất gia, vì nói pháp mầu cho nghe bèn chứng quả "A la hán", đủ cả sáu phép "thần thông" ông tự thấy thân trước của ông là chó đói, nhờ ơn thầy Xá Lợi Phất, nay đặng thân người và chứng được đạo quả. Tự nghĩ rằng :"Phải trọn đời hầu hạ thầy cần dùng, hẵng làm Sa di, chớ không thọ đại giđi". Vì bởi đời trước, ông xuất gia, giữ tịnh giới, nên nay đặng gặp Phật Thích Ca Như Lai và chứng đặng quả "A la hán". Thế nên đủ biết rằng, nếu không giứ tịnh giới, thì không ngày nào giải thoát vậy.

Cho nên trong Kinh nói:"Luận kẻ ở đời như búa ở trong miệng, sở dĩ chém mình, là do lời nói ác".

Văn đây tuy rút trong BON KINH (thập giới). Song kinh PHÁP CÚ, kinh A HÀM và trong ĐẠI LUẠT đều 94 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH dụ phủ phát dã, như : 'Vhơn trịch phủ trảm thiên, phủ dọa huờn tự thương thân, thế nhơn dục dĩ ác ngôn hại bỉ, phản hườn tự hại".

Như ĐẠI LUẬT vân : "Tích Điêu Đạt mạ Xá Lợi Phất, vi "Ác dục Tỳ kheo" ưng thời thật huyết tùng tỹ khổng xuất, tức dĩ sanh thân đọa đại địa ngục trung". Phât nhơn nhi thuyết kê viết : "Phù sĩ xử thế, t)hủ tại khẩu trung, sở dĩ trảm thân, do kỳ ác ngôn". Ưng hủy phản dự, ưng dự phản hủy, tự thọ kỳ ương, chung vô hữu lạc.

Y, khả bất giới dư ỉ ĐỊA TRÌ luận vân : "Vọng ngữ chi tội, năng linh chúrg sanh, đọa tam ác đạo, nhược sanh nhơn trung, đắc nhị chưởng quả báo :Nhất giả, đa bị phỉ bángẵ Nhị giả, vi nhơn sở cuống".

Hà cố vọng ngữ, đọa tam ác đạo ? - Vị duyên kỳ .vọng ngữ bất thật, sử nhơn hư sanh khổ não, thị dĩ tử thọ Địa ngục khổ.

Dĩ kỳ khi vọng, quai nhơn thành tín cố, thọ súc sanh báo.

Duyên kỳ vọng ngứ, giai tự tham khi, xan khi tội cố, phục vi Ngạ quỉ.

Dĩ kỳ vọng ngữ, bất thành thật cố, bị nhơn phỉ báng.

Dĩ kỳ vọng ngữ, khi dụ nhơn cố, vi nhơn sở cuống, ký tri vọng ngữ.

Hữu thử tứ dại khổ báo. Khả bất giới dư !

ViỆT DỊẻH THIÊN SA DI YẾU LUỌC 95

CÓ, lưđi búa tỷ thí lưỡi mình, lời ác dụ : lưđi búa hươi ra, như : "Người quăng búa chém trời, búa rớt lại hại mình", cũng như :"Kẻ ở đới muốn lấy lời ác hại người, trở lại hại mình”.

Như trong ĐẠI LUẬT nói : "Xưa ông Điều Đạt mắng Ngài Xá Lợi Phất là "Tỳ kheo ác dục", vừa mắng thì huyết nóng trong mũi liền chảy ra, thân đương sống bèn đọa trong Địa ngục lđn". Phật nhơn đó nói bài kệ rằng : "Phù sĩ xử thế, phũ tại khẩu trung, sở dĩ trảm thân, do kỳ ác ngôn". Nghĩa là : "Luận kẻ ở đời, búa ở trong miệng, sở dĩ chặt mình, do lời nói ác". Việc đáng chê lại khen, đáng khen lại chê, tự mình chát lấy sự khổ, quyết không có vui !

Than ôỉ ! Khá chẳng răn chừa vây ư ?

Luận ĐỊA TRÌ nói : "Tội vọng ngữ làm cho chúng sanh đọa ba đường ác, bằng sanh trong loài người, mắc hai món quả báo : 1.- Hay bị người chê bai, 2.- Bị người lường ệạt".

- Thế nào nói vọng đọa ba đường ác ? - Bởi ta nói vọng không thật , khiến người luống sanh tâm sầu thảm, chết chịu khổ trong địa ngục.

- Thế nào nói vọng đọa trong loài súc sanh ? - Bởi ta nói vọng trái tâm thành tín của người, nên mắc đọa trong loài súc sanh.

- Thê' nào nói vọng đọa trong loài Ngạ quỉ ? - Bởi ta nói vọng làm cho ai cũng mắc tội tham lam, bỏn sẻn; nên ta mắc báo đọa trong ìoài Ngạ quỉ.

Vì sao bị người chê bai ? - Bởi vì ta nói vọng không chắc ihật ,nên mắc báo bị người chê bai.

Vì sao bị người lừa gạt ? - Bởi vì ta nói vọng, dối phỉnh người, nên mắc báo bị người lừa gạt.

Ôi ! Đã biết lời nói vọng mắc bốn báo lớn như trên.

Khá chẳng răn chừa ư ? ! 96 SA DI LUẬT GIÃI HÁN DỊCH

NGŨ VIÊT : "BẤT Ẩm TỦư Loạn tâm hôn trí viết :"Tửu".

Giải viết : Ẩm tửu giả, vị ẩm nhật thiết năng túy nhơn chi tửu. Tây Vức tửu hữu đa chủng, Cam giá, Bồ đào, cập dữ bá hoa giai khả tạo tửuỄ Thử phương chỉ hứu mễ tạo, cu bất khả ẩm.

Tây Vức tức Thiên Trúc. Thử phương, tức "Đông Hoa". Tửu tuy đa chủng, bất xuất kỳ nhị : Nhất giả "Cốc tửu", vị dĩ ngũ cốc hòa cúc, nhi nhưởng thành chi. Nhị giả "Mộc tửu", vị dụng căn hành hoa quảỹ tạp chư dược thảo, nhi uẩn thành chi, tức cam giá, bồ đào, bá hoa ngẩu căn, đường mật đẳng thị dã.

Thử nhị chưởng tửu, giai bất đắc yếtẻ cố vân : "Cu bất khả ẩm".

Phàm hữu tửu sắc, tửu hương, tửu vi, tam giả, hoặc khuyết nhất, khuyết nhị, năng linh nhơn túy, ẩm tức đắc tội. Nhược đạm tào thực khúc, hòa tửu chữ thực, tận phạm. Nhược vô tửu sắc, hương, vị, bất túy nhơn bất phạm.

Trừ hữu trọng bệnh phi tửu mạc liệu giả, bạch chúng phương phục, vô côi nhât đích bất khả triêm thầnề Phật ngôn : "Nh'íỢc y ngã vi sư giả, bất đắc ẩm tửu, diệc bất dữ tha ẩm, bất trữ súc, nãi chí bất dĩ thảo dầu trước tửu, đích nhập khẩu trung".

Ngôn hữu trọng ệnh giả, vị :"Phi khinh tiểu tât dã". Phi tửu mạc liệu giả, vị : "Dư dược trị bất ta, y giáo dĩ tửu vi dược, phi tửu bất năng sưu, tức tu bạch chúng linh tri, nhiên hậu phục chi, thỉ vô tự tư chi cữu dã. Vô cố giả, vô bệnh chi cố dã. Tất hữu trọng bệnh cố tật, nãi tạm quýền khai thính, phi vị trường đồ phục thực. Nhược vô bệnh thác bệnh, khinh bệnh thác trọng, cu phạm. VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỢC 97

DIỀU THỨ NĂM : "KHÔNG Được UốNG RUỢU"

Loạn tâm, muội trí gọi là "Rượu".

Giải rằng :Uống rượu là uống những thứ "Rượu" làm cho người sayề Nước Tây Vức có nhiều thứ rượu, lấy thứ "Cam giá" (cây mía) "Bồ đào" (trái nho) và trăm thứ "Hoa" đều đặt làm rượu. Phương đây có thứ' rượu làm bằng chất "Gạo" đeu chẳng nen uong.

^ Nưđc Tây Vức :tức nước Thiên Trúc. Phương đây, tức cõi Đông Hoa. Rượu tuy nhiều nhưng không ra ngoai hai thứ : 1,- Rượu "Lúa" nghĩa là : Lấy năm thứ lúa, hòa vđi men mà đặt thành rượu. 2.- "Rượu Cây" nghĩa là : Lấy thứ Rễ, cọng, hoa, trái, và các thư thảo dược đặt thành, như :

mía, trái nho, các thứ bông, ngó sen, đường, mật v.v... phải vậy. Hai thứ rượu nói trên đều không được uống. Nên noi câu : "Cu bất khả ẩm".

Kể rượu cổ ba món :sắc rượu, hơi rượu, và vị rượu, ba mon nay, hoặc thiếu một, thiêu hai mà làm cho người say quyết không nên uống, nếu uống thời mắc tội. Bằng ăn hèm cung men, hay là lẩy hèm men hòa chung với rượu nấu đồ ăn đều phạm. Bằng không ba thứ :Sắc rượu, hơi rượu và vị rượu không làm say người, không phạm.

Trừ có bệnh nặng, không rượu chẳng lành; thưa cho chúng hay mới uống, bằng vô cớ một giọt chẳng đặng thấm vào môi.

Phật nói : "Bằng ai y ta làm Thầy, thì đừng có uống rượu và đừng cho người uống, đừng chứa để, cho đến không được lấy ngọn cỏ nhúng rượu rồi nhỏ vào trong miệng".

Nói có bệnh nặng là gì ? Nghĩa là chẳng phải bệnh nhỏ vậy. Sao gọi không rượu không lành ? Nghĩa là các thứ thuốc trị không lành, lương y bao lấy rượu làm thuốc, bằng không rượu thời bẹnh không lành; tức phải bạch cho chúng được hay, rồi sau dùng đó, mới khỏi lỗi tự tư (lén uống) vậy Vô cớ là gì ? Là cớ không có bệnh vậy. Nếu có bệnh nặng nểặt nghèo thời sao ? Thời tạm quyền mở cho, chđ không phải ăn uống hoài hũy. Nếu không bịnh giả ệnh; bênh nhẹ giả bịnh nặng, đều phạmắ 98 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Nải chí bất đắc hứu tửu, bất dắc chỉ tửu xá, bất đẳc dĩ tửu ẩm nhơn.

"Hứu" vị tỹ hứu. Bất đắc chỉ tửu xá giả. "Chỉ" vi tạm thời đình chỉ. Xá vị cô tửu điếm tứ. Vị phòng niiị sự, cố bất thính chỉề Nhất phòng cơ nghi. Nhị ty trầm húng. Bất dĩ tửu ẩm nhơn giả. Tự ký tri phi, khởi khả thí nhơn. Bồ tát vị lợi sanh cố, tự ẩm du khỉnh dữ tha ẩm phạm trọng. Do mê hoặc chứng sanh, thất trí huệ chưởng, cố dã.

"Nghi Địch" tạo tửu, "Võ" nhơn thông tuyệt.

"Nghi Địch". "Hạ" nhơn dã, thiện tạo tửu dao; võ tức Hạ Đế dã.

CHIẾN QUỐC SÁCH vân: "Nghi Địch" tác tửu, Vỗ ẩm nhi cam chi viết : "Hậu thê tât hữu. di tưu.

vong kỳ quốc giả, toai sớ Nghi Địch, nhơn chi tham thống, tuyệt chỉ tửu dã.

Tích "Hớn", Bính Nguyên, tuyệt tửu bất ẩm, nhơn hoặc vấn chiể Nguyên viết : Bổn tự năng ẩm, đản dĩ hoang tứ phế nghiệp, cố đọạn chi nhỉ. Thế Nho thượng úy phế nghiệp, huống học "xuất thê chi đao hồ ỉ "Trụ" tác tửu trì, quốc dĩ diệt vong. Tâng nhi ẩm tửu, khả sỉ VƯU thậm.

"Trụ", nái "Đế Ất" quý tử, danh "Thọ" hựu danh "Tân", Tổ đô ư "Ân", thụy pháp, "Tàn Nghĩa Tổn Thiện", viết : "Trụ". Thỉ tác ngọc trản, tượng trợ tạo

Lộc Đài; vi quỳnh thất, ngọc môn, đại tam lý, cao thiên xích, dĩ nhơn tự thú, dĩ tửu vi trì, huyền nhục vi lâm cung nữ lõa hình, tương trục kỳ gian. Cung trung cửu thị, vi trường dạ chi ẩm, tác bào lạc chi VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỌC 99

Nhấn đến không được ngửi rượu, không được đứng nhà làm rượu và không được lấy rượu đáỉ người uốngẳ Mũi ngửi gọi là chứ "Hứu". Không được đứng quán bán rượu là gì ? Nghĩa là đứng nghỉ tạm thời gọi là chứ "đứng". Tiệm bán rượu cũng gọi là "cái quán bán rượu". Vì sao không cho đứng quán bán rượu ? Vì phòng có hai việc : Một, phòng người nghi hiềm. Hai, tránh chỗ người say sưa. Tại sao không đãi rượu người ? Mình đã biết lỗi, đâu nên đãi người. Ông Bồ tát vì mục đích lợi ích chúng sanh, mình uống còn nhẹ, cho người khác uống phạm tội rất nặng. Vì rượu hay làm cho chúng sinh mê lầm, mất giống trí huệ vậy.

Người "Nghi Địch" đặt rượu. Vua "Võ" nhơn cấm dứt.

Nhà Hạ, vua Võ có người tôi tên "Nghi Địch" có tài đặt rượu rất ngon.

Trong bộ CHIẾN QUỐC SÁCH nói : "Nghi Địch" đặt rượu, vua Võ uống biết ngon và nói :Đời sau ắt có người vì rượu mà nưđc phải diệt vong". Liền đòi Nghi Địch, nhơn đó cấm nhặt không cho đặt rượu nđa vậy.

Xưa nhà "Hán", ông Bính Nguyên bỏ rượu không uống, người hỏi tại sao ? Ông nói : "Trưđc kia tôi cũng hay uống, nhưng nó hay làm lung lòng bỏ gia nghiệp, cho nên tôi bỏ không uống. Ôi ! Kẻ thế Nho còn sợ bỏ gia nghiệp, huống chi kẻ học đạo "Xuất thế" ư ?

Vua "Trụ" làm ao rượu, nước phải diệt vong.

Ong Thầy mà uống rượu, khá hổ rất lắm !

Vua "Trụ"‘tên "Thọ" cũng cố tên là : "Tân" con út vua "Đế At" tổ quốc ở nhà Ân, theo pháp hàm ân của ông là "Tàn Nghĩa Tổn Thiện" (dứt nghĩa hại lành), gọi là :"Trụ". "Trụ"

khi mới lên làm Vua, sắm chén ngọc, đũa ngà, dựng đền Lộc Đài, làm nhà bằng vàng, cửa ngọc lớn ba dặm, cao nghìn thưđc, bắt người nuôi thú, chứa rượu thành ao, treo thịt như rừng; kẻ nam, người nứ trần truồng giỡn nhau trong 100 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH hình, phẩu dựng phụ, chước nhơn hỉnh. Vương Tử "Tỷ Cang" gián chiẳ Nộ viết : "Ngò văn thánh nhơn, tâm hữu thất khiếu; toại sát "Tỷ Cang", thị kỳ tâm. Ư thị "Võ Vương" cáo Chư Hầu viết : Ân, hữu trọng tội, bất khả bất phạt, nải đông phạt "Trụ". "Trụ" tẩu đăng Lộc Đài, ý kỳ châu ngọc, tự phiên nhi tử. "¥0" vị : "Hậu thế tất hữu dĩ tửu vong quốc giả, thử dã. Sở dĩ THI, THƠ, dâm loạn chi giới, kỳ nguyên giai tại ư tửuẻ Cố "Vi Tử", dĩ "Trụ" trầm húng ư tửu, toại tác cáo, dĩ cáo "Cơ Tử", "Tỷ Cang", nhi khứ.

"Mục Công" nhơn Châu, "Lệ Vương", trầm miến, ư tửu, cố tác "Đai Nhã" ta thán nhi khấp thế lưu lỉèn. Hâu Tần chủ "Phù sanh", ẩm vô trú da, thừa túy đa sở sát lục, thần dân úy chi. "Hải Đông" vương "Phù Kiên", tương bỉnh phạt "Sanh" du túy my, binh sát chi. "Kiên", toại xưng "Đế".

Đường "Kỉnh Tông", niên thập bát, dạ dữ hoạn quan,cam ẩm kích cầu, nga chúc diệt ngộ thí. Thị dĩ tiền nguy hậu bại, giai do "Tửu" "Sắc". Tiên Thánh Hậu Hiên, hàm nhơn chỉ tuyệt, dĩ thành danh, xuất gia vi tăng, tâm hình việt tục, bất quý Tiên Thánh, nhi chủng tiên nguy. Cố viết" Khả sỉ vưu thậm".

Tích hữu " Ưu Bà Tắc" nhơn phá tửu giới toại tỉnh dư giới cu phá. Tam thập lục thất, nhât ẩm bị diên, quá phỉ tiểu hĩ.

"Ưu Bà Tắc", thử vân :"Cận sự nam", BÀ SA ỉuận vân : “Tích hữu nhứt cận sự, bẩm tánh nhơn hiền, thọ trì ngũ giới, chuyên tinh bất phạm. Hậu ư dị thởỉ, viễn hành quỉ gia, gia nhơn phó hội. Bỉ vỉ khát VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỌC 101 đó. Trong cung lập chín chợ, làm cái nhà nấu nưđng, ăn uổng suốt đêm, mổ bụng đàn bà chửa, chặt ống chân người giàẽVị Vương tử là ông "Tỷ Cang" can đóệNghe lời "Đắc Kỷ" thịnh nộ rằng : Trẫm nghe vị Thánh nhơn, quả tim có bảy lỗ, liền giết "Tỷ Cang" xem quả tim kia.

Bấy giờ vua "Võ Vương" bảo các nưđc Chư hầu rằng : "Nhà Ân có tội nặng, không đánh chẳng được", bèn qua phương đông đánh vua "Trụ". "Trụ" chạy lên đền Lộc đài mặc đồ châu ngọc, tự đốt mình mà chết. Vua "Võ" nói : "Đời sau ắt có kẻ vì rượu, mà nước phải diệt vong", là đây vậy. Sở dĩ trong kinh THI, kinh THƠ, răn việc dâm loạn, là gốc đều tại nơi rượu. Cho nên Ông "Vi Tử" thấy vua "Trụ" uống rượu say sưa, bèn làm đơn xin Ông "Cơ Tử", "Tỷ Cang" nghỉ làm việc, lui về.

Ông "Mục Công" nhơn nhà Châu vua "Lệ Vương" mê mết nơi rượu, nên ông làm thiên "Đại Nhã" than thở và rơi lụy dầm đề, Đời Hậu Tấn chúa "Phù Sanh" uống rượu không kể ngày đêm, nhơn khi say giết hại nhiều người, quan dân sợ hãi. Quận "Hải Đông" vua "Phù Kiên" đem binh đánh chúa "Phù Sanh", Sanh còn đương say ngủ, nên bị binh giết chết. Chúa "Phù Kiên" lên ngôi xưng "Hoàng Đế".

Đời Đường vua "Kính Tôn", niên hiệu thứ 18, đêm cùng các quan, uống say đánh cầu bỗng nhiên đèn tắt gặp giết nhau. Thế cho nên trưđc nguy sau hại, đều do việc "Tửu" với "Sắc". Thánh trước Hiền sau, đều nhơn cấm tuyệt, mới thành danh. Kẻ xuất gia làm ông Thầy tâm hình khác tục, chẳng hổ Thánh trước mà noi hại xưa ? Cho nên nối câu :

"Khả sỉ VƯU thậm" (khá hổ rất lắm).

Xưa có ông "Ưu Bà Tắc" nhơn phá giới rươu bèn gôm các giới đều phá. Trong 36 lỗi, một phen uống rượu đủ hết, lỗi chẳng phải nhỏ vây.

Tiếng Phạm "Ưu bà tắc", tiếng Tàu "Cận sự nam".

Trong luận BÀ SA nói : Xưa có ông "Cận sự" sẵn tánh nhơn hiền, thọ trì năm giới, chuyên ròng không phạm. Sau trong khi khác có dịp đi xa về nhà, giứa đường khát nưđc, 102 SA DI LUẬT GIÀI HÁN DỊCH

SỞ bức, kiến khí hứu tửu như thủy, toại thủ ẩm chi, tiện phạm "Tửu giới". Thời hữu lân kê, lai nhập kỳ xá, đạo sát nhỉ thực, phục phạm "Đạo”, "Sát", nhị giới. Lân nữ tầm kê nhập xá, cưởng bức giao thông, phục phạm "Dâm giới". Lân gia cáo quan, cự húy bất trần, phục phạm "vọng ngữ", cố vân : "Toại tính dư giới cu phá".

Tam thập lục thất giả, THIỆN Ác SỞ KHỞI kinh vân : "Nhất tư tài tán thất. Nhị hiện đa tật bệnh, Tam nhơn dữ đấu tránhẳ Tứ tăng trưởng sát hại.

Ngũ tăng trưởng sân nhuế. Lục đa bất toại ý. Thất trí huệ tiệm quả. Bát phưđc đức bất tăngế Cửu phước đức chuyển giảm. Thâp hiển lộ bí mật. Thập nhâ't sự nghiệp bất thành. Thập nhị đa tăng ưu khổ.

Thập tam chư căn ám muội. Thập tứ hủy nhục phụ mẫu. Thập ngũ bất kỉnh sa môn. Thập lục bất tín Bà la mônỆ Thập thất bất kỉnh Phật. Thập bát bất kỉnh Pháp, Tăng. Thập cửu thân ác hữu. Nhị thập ly thiện hữu. Nhị thập nhất khí ẩm thực. Nhị thập nhị hình bất ẩn mật. Nhị thập tam dâm dục xí thạnhẻ Nhị thập tứ chứng nhơn bất duyệt. Nhị thập ngũ đa tăng tiếu ngữ. Nhị thập lục phụ mẫu bất hỉ. Nhị thập thất quyến thuộc híêm khí. Nhị thập bát thọ trì phi pháp. Nhị thập cửu viễn ly chánh Pháp. Tam thập bất kỉnh hiên thiện. Tam thập nhâ't vi phạm quá thất. Tam thập nhị viễn ly Niết bànễ Tam thập tam điên cuồng chuyển tăng. Tam thập tứ thân tâm tán loạn. Tam thập ngũ tác ác phóng dật. Tam thập lục thân hoại mạng chung; đọa đại Địa ngục tho khổ vô cùng.

Thử tam thập lục thất, nhơn phá tửu giới nhi cụ. Cố vân : "Nhâ't ẩm bị diên". Thất, nãi tam thập hựu lục, cố vấn ;"Quá phi tiểu hĩ".

Tham ẩm chi nhơn, tử đọa “Phất Thí địa ngục" sanh sanh ngu si, thất trí huệ chưởng.

VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỌC 103 ghé lại nhà người, người nhà mắc đi phó hội (đi vắng) ông ta bị khát nước quá ngặt, thấy chum đựng rượu, tưởng nưđc uống lầm bị say. Mắc phải phạm "Giới rượu". Khi đó có gà xóm, chạy lại nhà kia, ông trộm giết mà ăn, lại phạm "Giđi trộm" và "Giđi sát" hai giới. Gái xóm vào nhà kiếm gà, ông cưởng bức giao thông, lại phạm "Giđi dâm". Nhà xổm đi thưa quan, ông cãi chối không chịu, lại phạm giới "Vọng ngứ". Cho nên có câu : "Bèn gồm các giđi đều phá".

Ba mươi sáu lỗi là gì ? Kinh THIỆN Ác SỞ KHỞI nói :

1,- Của cải hao mất. ; 2.- Hiện đời nhiều tật bệnh; 3.- Nhơn khi say đánh lộn vđi người ; 4.- Thêm nhiều sát hại ;

5.- Tăng thêm lòng giận giúi ; 6.- Nhiều việc không toại ý;

7.- Trí huệ lần kém ; 8.- Phước Đức không thêm ; 9.- Phước Đức càng giảm ; 10.- Bày lộ chuyện kín đáo ; 11.- Sự nghiệp không thành ; 12.- Thêm việc líu khổ ; 13.- Các căn mê muội 5 14.- Nhơ nhuốc cha mẹ ; 15,- Không kính bực Sa môn ; 16.- Không tin người tu phạm hạnh ; 17.- Không kính Phật ; 18.- Không kính Pháp và Tăng ; 19Ể- Gần bạn ác ; 20.- Xa bạn lành ; 21.- Bỏ việc uống ăn ; 22.- Trần truồng thân thể ; 23.- Việc dâm dục lẫy lừng ; 24.- Nhiều người không ưa ; 25.- Cười lả luốc ; 26.- Cha mẹ không mừng ; 27.- Bà con ghét bỏ ; 28.- Hay làm việc phi pháp ;

29.- Xa lìa chánh pháp ; 30.- Không kỉnh kẻ hiền thiện ;

31.- Trái phạm nhiều điều tội lỗi ;32.- Xa lìa đạo Niết bàn ;

33.- Điên cuồng khù khưởng ; 34.- Tán loạn thâm tâm ;

35.- Buông lung lòng ác ; 36,- Thân hoại, mạng thác, đọa trong Địa ngục lớn chịu khổ không cùng.

Ba mươi sáu việc lỗi đây, nhơn phá giới rượu mà đủ cả. Cho nên nói câu “Nhất ẩm bị diên”. (Một phen uống rượu, đủ vậy). Lỗi có 36 lỗi, cho nên nói : "Quá phi tiểu hĩ". (Lỗi chẳng phải nhỏ vậy).

Những người ham uống, chết đọa trong Địa ngục “Phất Thỉ” (cứt, đái) đời đời ngu si mât giông trí huệ. 104 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

LUÂN CHUYỂN NGŨ ĐẠO kinh vân : "Vi nhơn hí ẩm tửu túy, tử nhập "Phất Thỉ" nê nê trung, hậu đọa tỉnh tỉnh thú trung, hậu sanh vỉ nhơn ngu sỉ, cố vô sở tri".

GIÁO HÓA ĐỊA NGỤC kinh vân : "Tín Tướng" Bồ tát, bạch Phật ngôn : "Phục hữu chúng sanh, hoặc điên, hoặc cuồng, hoặc sỉ, hoặc hãi, bất biệt hảo xú, hà tôi sở trí" ?

Phật ngôn :"Dĩ tiền thế thời, tọa ẩm tửu tủy ỉoạn, phạm tam thập lục thất, phục đắc sỉ thân, như tợ túy nhơn, bất thức tôn ti, bất biệt hảo xú cố hoạch thử tội, nhiên thiện ác vô sảng, hữu nhơn tất quả, tham ẩm cố đọa "Phất Thỉ", túy loạn cố thất

"trí huệ".

TÒNG THUYÊT vân : "Độc trí mạc thậm ư tửu, thị dã".

Mê hồn cuồng dược, liệc ư "tì đam".

Dĩ "Tửu" năng sử nhơn điên đảo thố loạn, ngoại thất oai nghi, nội táng chơn tánh. Cố vân : "Mê hồn cuồng dược". "Tỳ", thị "Tỳ sương". "Đam" thị "Đam độc"dược tửu dã, vị dĩ "Trấm" điểu chi mao lịch ư tửu trung, ẩm linh nhơn lập tử, cố tự tùng dậu; lỉệc vị "Tửu" chi khốc liệt, vuru thậm ư "Tỳ Đam\ "Tỳ Đam" tuy năng sát nhân, nhỉ bất năng sử nhơn phá giới, táng thất huệ mạng, đọa tam ác đạo dãế Cô' Kinh vân : "Ninh ẩm dương đồng, thận vô phạm tửu".

Dương dồng táng thân, tửu một huệ mạng, cố ninh táng thân, dĩ tồn huệ mạng. Như TÁT CHA NI CÀN TỬ kỉnh. Kệ vân :"Tửu vi phóng dât căn, bất ẩm VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỌC 105

Kinh LU N CHUYEN NGŨ ĐẠO nói :"Làm người ưa uống rượu say, chết vào trong Địa ngục "Phất Thỉ", rồi đọa trong loài thú tinh tinh (đười ươi), sau sanh làm người ngu si, không biết chi cả", (như người say mê trong khi uống rượu).

Kinh GIÁO HÓA ĐỊA NGỤC nói :Ông "Tín Tướng" Bồ tát bạch Phật rằng : "Thưa đức Thế Tôn ! Lại có chúng sanh gây những tội gì, hoặc điên, hoặc cuồng, hoặc ngây, hoặc dại, không biết chi là tốt là xấu ?".

Bấy giờ Phật dạy ông "Tín Tướng" rằng : Này Thiện nam tử, chúng sinh ấy bởi đời trưđc bị uống rượu say mê phạm 36 lỗi, nên nay mắc báo làm thân ngây dại, như người say rượu không biết kẻ lớn người nhỏ, không kể tốt xấu, cho nên mắc báo này, song thiện ác không sai, hễ cổ nhơn thì ắt có quả, vì nhơn tham uống nên quả đọa "Địa ngục Phất Thỉ". Vì nhơn say mê nên mắc quả mất "Trí huệ".

Bộ TONG THUYÊT nói : "Tâm độc chi lắm hơn chất rượu". Như nói :"Không nỡ chém anh, lẽ nào giết cha, nhưng uống rượu say rồi, giết cả anh, chém cả cha", là đây vậy.

"Rượu" là thứ thuốc dai mê hồn, dữ hơn vi "Tỳ

Đam".

Bởi "rượu" làm cho điên đảo, bấn loạn. Ngoài sái oai nghi trong mất thật tánhỄCho nên gọi "thuốc dại mê hồn"

chứ :"Tỳ” là vị "Tỳ Sương". Chứ "Đam" là vị "Đam độc" rượủ thuốc vậy, nghĩa là :lấy lông chim "Trấm" ngâm váo trong rượu cho người uống chết liền. Cho nên nói chứ "Trấm"

theo nửa chữ Tửu và chứ "Dậu" (bộ dậu) ý nói :Cái độc của rượu dứ hơn vị "Tỳ trấm (đam)\ bởi vì Tỳ trấm (đam) tuy làm chết cái huyễn thân, nhưng không làm cho người pha giới, hư mất huệ mạng, đọa trong ba đường ác như rượu vậy.

Kỉnh THẬP GIỚI nói :"Thà uống nước đồng sôi, dè chớ phạm rượu"ể Uống nưđc đồng chết thân, rượu mất huệ mạngểCho nen tha chêt thân mà còn huệ mang. Bài kê trong kinh TAT CHA NI CAN TƯ có nói : "Rượu là gốc buông lung 106 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH bế ác đạo, ninh xả bá thiên thân, bất hủy phạm giáo pháp Ninh sử thân càn khô, chung bất ẩm thử tửu; dã sử hủy giới tòi, tho mang mãn bá niên, bềít như hộ cấm giới, tức thời thân ma diệt"ễ Kinh vân : "Hữu phạm tư giới, phi Sa di dã".

Y khả bất giới dư ! ?

Hoặc vấn viết: "Nhục do hại mạng đoạn chi nghi nhiên, tửu bất tổn sanh, hà vi đốn chế. Nhược sử vô tổn, lý bổn vô quá" ?

Đáp viết : "Như Lai kiết giới, dĩ tuyệt óc nguyên, đắc tội cứ tâm thành nghiệp, nhục nãi, nhơn hại, thực chi tức tội. Tửu tuy phi tổn, quá do loạn thần, dư xứ sanh quáế Quá sanh do tửu, đoạn tửu tắc chư quá đốn trừ. Huống chưởng ngu si chi nghiệp, bất mỉễng tam ác đạo báo". Ngôn : "Dư xứ sanh tội giả, do tửu toài phá dư giới, tinh đắc tam thập lục thất thị dã"ề LỤC BIẾT : "BẤT TRUỨC HUƠNG HOA MAN, BAT

HUƠNG ĐỒ THÂN"

Viễn ly, "Hương", "Xúc" nhị trân, cố viết : "Bất trước bất đồ"ễ Giải viết : "Hoa man" giả, "Tây Vức" nhơn quán hoa tát man, dĩ nghiêm kỳ thủ".

Phạm ngữ "Ma La", thử vân "Man". Thiên Trúc đa dụng Tô Ma Na hoa, hàng liệt quán xuyến, kiết chi vi man, vô vấn nam nữ, giai thử trang nghiêm thân thủ, dĩ vi sức hảo.

Thử độ tắc tằng, nhung, kim, bửu, chế sức cân quan chi loại, thị dâ.

"Tằng", "bạch" dã : "nhung", luyện thục tư dã;

chế sức, vi; dĩ kim ngân thất bửu, chế tạo anh lạc hoàn xuyến, tinh sức cân quan đẳng.

VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỌC 107 muốn khỏi đường ác, đừng uống, thà bỏ trăm nghìn thân, chđ hủy phạm giới pháp. Thà khiến thân héo khô, trọn không uống rượu này; dầu cho tội hủy giới mạng sống đủ trăm năm, chẳng bằng giứ giđi cấm, tức thời thân tiêu diệt". Kinh THẬP GIỚI nói :"Có phạm giđi đây chẳng phải thầy Sa di vậy".

Than ôi ĩ Há chẳng răn cíiừa ư ?

Hoặc có người hỏi : "Sát sanh ăn thịt, vì giết chết cái mạng nó, cấm đó phải rồi, còn rượu không phải như sát sanh, chết mạng, lẽ nào cấm dứt ? Mà đá không phải như sát sanh hại mạng thì uống, lý cũng không lỗi" ?

Đáp rằng :Đức Như Lai kiết giđi, vì dứt cái nguồn ác, mắc tội, cứ tâm mà thành nghiệp, sát sanh ăn thịt có tội.

Còn rượu không phải như sát sanh, hại mạng; nhưng mà tội do bấn loạn tâm thần, tạo tội lỗi. Tội sanh vì rượu, cấm rượu thì các lỗi liền trừ. Huống giống nghiệp ngu si, chẳng khỏi mắc báo trong ba đường ác. Cho nên nói :"Các tội sanh ra, là do rượu cả chẳng nhứng phá các giđi mà gồm có 36 việc lỗi nữa; phải vậy"ệ

ĐIỀU THỨ SÁU : "CHANG được đeo tràng hoa HUƯNG VÀ CHẲNG LAY HƯƠNG THOA MÌNH".

Xa lìa hai món "Hương" và "Xúc" cho nên nói :"Chẳng đeo chẳng thoa".

Giải rằng : "Tràng hoa" người "Tây Vức" lấy hoa xỏ xâu làm tràng, để trang sức trên đầu".

Tiếng Phạm nói "Ma La". Tàu gọi "Man", nghĩa là :Người nước "Thiên trúc" phần nhiều dùng thứ bông "Tô Ma Na" xỏ xâu, có thứ lớp, kết lại làm tràng, không luận nam nữ đều dùng nó, để trang sức thân và dầu, cho được xinh tốt.

Xứ ta (Trung Hoa) thời dùng : lụa, hàng, vàng, ngọc chế làm các loại như : mũ và khăn, phải vậyể "Lụa" Tàu dịch "Tằng". Cũng như tơ nấu chín, Tàu gọi là "Nhung" chế làm trang sức. Nghĩa là :Dùng bảy thứ báu như vàng bạc V.V.... chế làm : nào dây chuyền, nào cà rá, vòng xuyến, mũ, khăn các thứ v.v... 108 SA DI UUẬT GIÀI HÁN DỊCH

Đại Kỉnh vân : "Tại ngạch thượng, danh "man", tại cảnh, danh "anh", tại tý, danh "xuyến", tại chỉ, danh "hoàn", thị tri thất bửu chế tạo, gia viết : "Hoa man". Cố Kinh vân :"Vô phục sức trân ngoạn, y thú tế hình, vô dĩ văn thể, thị dã".

Hương đồ thân giả, "Tây Vức" quới nhơn dụng danh hương vi mạt, linh thanh y ma thân.

"Danh hương", vị : Trầm đàn, tốc xạ, long não, tô hiệp, huân lục, bạch dao đẳng; "thanh y", tức "đồng tử", vị dĩ mạt hương, sử đồng tử đồ giai kỳ thể; cố viết : "Ma thân".

"Thử độ, tắc bội hương, huân hương, chỉ phấn chi loại, thị dã".

"Bội", thị bội đái; "huân" tức yên huân; "chỉ", tức yến chỉ; phấn, tức "thủy phấn", tư giai đồ hương trang sức chi thuộc dã.

"Xuất gia" chi nhơn, khởi nghi dụng thử.

Như thượng thất bửu chế sức, hương, hoa, đẳng, giai tục sĩ sở dụng, xuất tục vi tăng, dĩ xả lạc dục, thế phát nhiễm y tu xuất thế đao, cự khả đồng tục kiêu xa, mê tâm phóng dât; cố vân : "Khởi nghỉ dụng thử".

Phật chế tam y, cu dụng thô sơ ma bố, thú mao tàm khẩu, hại vật thương từ, phi sở ưng dã.

Tam y như hậu "oai nghi" trung xuất; thô sơ ma bố giả; "thô", dĩ ngự phong hàn; "sơ", dĩ khước văn manh; túc vi an thân tấn đạo hĩ. "Thú mao", tức "cừu", "yết" đẳng. "Tàm khẩu", tức trù quyến đẳng, VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỢC 109

Trong ĐẠI KINH nói :"Đeo trên trán kêu là "Tràng", đeo ở cổ gọi là "dây chuyền" hay "chuỗi\ Cánh tay kêu là "Xuyến", ở ngón tay kêu là "chiếc vòng". Nên biết rằng : bảy thứ báu chế làm tóm kêu là "Hoa man". Cho nên kinh Thập Giới nói :"Chớ mặc đồ trang sức tô't đẹp, áo vừa kín thân, đừng có lòe loẹt; phải vậy".

Lấy hương thoa mình ấy, người sang bên nước "Tây Vức" lấy các thứ danh hương nghiên làm bột, bảo trẻ em thoa mìnhể "Danh hương" tức là các thứ hương. Như :trầm hương, đàn hương, tốc hương, xạ hương, long não hương, tô hạp hương, huân lục hương, bạch giao hương, các thứ hương v.v... Trẻ em, nói theo tiếng Tàu là "Thanh y" hay "Đồng tử". Như nói :"Mượn đứa Đồng tử lấy hương bột thoa giùm thân ta". Tiếng thoa thân ta, Tàu gọi là chứ "Ma thân".

xư ta có nhứng thứ như đeo hương, xông hương và các thứ son phấn, phải vậy.

Đeo hay là mang, Tàu gọi chữ "Bội". Xông mùi hương.

Tàu gọi là chứ "Huân" cũng như son phấn xứ ta, Tàu gọi là chứ "Chỉ" và lấy phấn bột hòa với nưđc rồi thoa, kêu vị "Thủy Phấn". Các thứ trên đây, đều là một loại hương hoa trang sức v.v...

Người "Xuất gia" dâu nên dùng đó.

Như trên bảy thứ báu chế làm trang sức nào hương, nào hoa, các món, đều là người thế tục dùng, kẻ xuất tục làm ông Thầy, đã bỏ sự vui "ngú dục", cạo tóc, nhuộm áo, học đạo ra khỏi đời, đâu nên sánh người thế tục, se sua tâm mê buông lung. Cho nên nói câu :"Đâu nên dùng đó".

Phật chế ba y, toàn dùng bố gai, to thưa, nếu lông thú, miệng tầm hại vật tổn lòng lành, chẳng phải người tu dùng đến.

Ba y như trong Thiên "Oai Nghi" quyển sau sẽ nói.

Câu "BỐ gai thưa to", "To" để ngăn giổ lạnh; "Thưa" để che muỗi mòng, đủ làm an thân tấn đạo vậyỂ"Lông thú", tức là áo "Cừu", áo "Yêt" v.v... ("Cừu" là thứ áo làm bằng 110 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH thử giai tùng sát sanh nhi đắc, cố viết : "Hại vật"; hứu khuy B'ô tát chi tâm cố viết : "Thương từ"; vi Phật bổn chế, phục thương nhơn từ, cố viết : "Phi sở ưng dã". Án Tiểu thừa thập chưởng y, tùy thí đắc thọ, nhiễm dĩ hoại sắc, cát triệt thành y, Bồ tát lợi sanh, dĩ đại từ vô bổn, cố phi sở ưng; nhược cứ Lăng Nghiêm, đại, tiểu giai giả; cố kỉnh vân : "Bất phục đông phương, tư miên quyến bạch, cập thử độ, ngoa lý cừu thuế, nhủ lac <fê hồ. Như thi Tỳ kheo, ư thế chơn thoát thù hườn túc trái, bất du tam giới.

Đường "Càn Phong" nhị niên, nhị ngoạt, tứ Thiên vương, bạch "Tuyên Luật Sư" viết :"Thích Ca Như Lai, sơ thành đạo thời, nãi chí "Niết bàn", duy phục thô bố Tăng Già Lê, cập bạch điệp tam y, vị tằng trước tàm y tằng bạch v.v..."

Trừ niên cập thất thập, suy đồi chi thậm, phi bạch bất noán giả, hoặc khả vi chi, dư cu bất khả.

Vị niên chí thất thập, tứ đại khô hủ, suy nhược chi thậm, nhược bất trước tư bạch, tác thể đống hàn sanh, hoặc khả dụng chi; kỳ dư tứ đại bất suy, niên phi thất thập, giai bất ưng vi, cố vân : "Dư cu bất khả".

"Hạ" "Võ" ố y.

Ố y giả, phi tinh tế chi phục, nãi thô y dã "Võ"

tánh "Tỉ" danh "Văn Mạng", tự : "Mật Thân", án thụy pháp, thọ thiền thành công, viết : "Võ", nãi "Huỳnh Đế" chi huỳên tôn, "Võ" phụ danh "Cồn", "Nghiêu"

thời, hồng thủy thao thiên, cổn trị thủy vô công.

"Thuấn" nãi cử "Võ", tục phụ nghiệp, cư ngoại thập VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỢC 111 da). Yết : là dùng các lông con vật, dệt thành vải may áo) "Miệng tầm" là "Tầm mửa tơ", kéo dệt thành nhứng nhiễu hàng v.v... Các thứ trên đây, đều do sát sanh mà có, cho nên nổi rằng : "hại vật"; có tổn tâm Bồ tát nên nói : chứ "Thương Từ" (hại lòng lành); trái lời đức Phật và mất cái tâm nhơn từ, cho nên nói câu : "Chẳng phải người tu chỗ nên làm". Xét bực Tiểu thừa 10 món y, ^ ) tùy thí chủ cho rồi ta nhuộm cho phai màu, cắt rọc may y; song ông Bồ tát lợi ích cho chúng sanh lấy lòng đại từ làm cội gốc, cho nên nói : "Chẳng phải bổn phận người xuất gia làm"; nếu cứ theo kinh "Lăng nghiêm", Đại thừa, Tiểu thừa, đều cấm. Kinh Phạm Võng nói : Không mặc đồ tơ lụa hàng nhiễu phương Đông, và mang giày, dép, áo cừu, áo yết, cùng ăn vị "Nhủ lạc dề hồ" này vậyẻTỳ kheo như thế, mới là chơn giải thoát, đối với đời khỏi nợ trưđc đền bù, mà phổi trở lại tam giới.

Đời Đường niên hiệu "Càn Phong" năm thứ ba tháng hai, bốn vị Thiên Vương bạch Ngài "Tuyên Luật Sư" rằng :

"Đức Phật Thích Ca Như Lai khi mới thành đạo, nhẫn đến nhập "Niết bàn", duy mặc một y "Tăng Già Lê" bằng vải to và ba y "Bạch Điệp" chứa từng có khi nào mặc áo hàng lụa làm bằng tầm tơ v.v..."

Trừ người tuổi đến bảy mươi, già yếu quá đổi, không lua chẳng ấm, hoặc mặc thì được, còn bao nhiêu kẻ không phải thế, không được mặc.

Nói tuổi cỡ bảy mươi, thân tứ đại khô khan, ốm gầy quá đỗiẳNếu không mặc đồ tơ lụa, thời thân thể phải lạnh rét, nên tạm dùng đổ thôi. Ngoài ra nhứng người tuổi chưa bảy mươi, và thân tư đại còn mạnh khỏe đều không nên sắm, cho nên nói câu :"Dư cu bất khả".

Vua "Võ" nhà "Ha" măc áo xấu. • • Áo xấu chính áo to xấu, chẳng phải đồ mặc trơn sáng, và tốt đẹp. Vua "Võ", họ "Tỷ", tên "Văn Mạng" hiệu là :"Mật Thân", xét trong phép "Hàm Ân" là : "Thọ thiền thành công". Nghĩa là : Xét lịch sử đời ông, có công lập thành được vua "Thuấn" truyền ngôi và phong hiệu là "Vỗ". Vua "Vo" chính huyền tôn (47) vua "Huynh Đế", Cha vua "Võ"

112 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH tam niên, dĩ khai cửu châu, thủy hại toại tức, thọ "Thuấn" thiền vị, đô ư "An Ấp", quốc hiệu viết : "Hạ", "Võ" vi nhơn, mẩn cấp khắc cần, kỳ đức bất vi, kỳ nhơn khả thân, kỳ ngôn khả tín, kỳ thỉnh ứng chung luật, thân hữu pháp độ. Cố "Khổng Tử" xưng viết : "Phỉ ẩm thực, nhi trí hiếu hồ quỉ thần, ố y phục, nhỉ trí mỷ hồ phất miện, tỉ cung thất, nhỉ tận lực hồ cấu hức : võ, ngô vô gián nhiên hí". Tích Đế "Nghiêu", bố y yểm hình, lộc cừu ngự hàn, y lý bất tệ, bất cánh hoán. Hán "Văn Đế", diệc thân y dực đề, vi trướng vô văn. Tấn "Võ Đế", phàn trỉ đầu cừu, du sắc bất hứa cống hiến, kỳ kỷ dị phục, tư đẳng "Thánh Quân" phi nhất, bất năng tận cử.

"Công Tôn" bố bị.

"Công Tôn", tánh dã; danh "Hoằng". Hán "Võ Đế"

trưng vi "Bác sĩ", Thiên Tử sát kỳ đôn hậu, toại dĩ vi "Ngự Sử đại phu", thực bất trùng nhục, thoát túc chi phạn, nhi vi bố bị, bổng lộc giai cấp dữ ngưỡng thực chi tân, gia vô sở dự, thời "Cấp Ảm" tấu viết :

"Hoằng" vị tại Tam Công, nhiên vi bố bị, thữ trá dã".

"Đế" vấn "Hoằng" ?

"Hoàng" tạ viết : "hữu chi, thành trúng "Hoang"

bịnh, phù dĩ "Tam Công" vi bố bị, thật sức trá, dĩ diếu danh, thả vô "Cấp Ảm" trung, Bệ hạ an đắc văn thử ngôn". "Thiên Tử" dĩ vi khiêm nhương, dú ích hậu chi, dĩ Hoằng vi "Thừa Tưứng", phong "Bình Tân" "Hầu", niên bát thập nhi chung, "Hoằng" ký vô oán "Cấp" ngôn, nhi thả thiện kỳ trúng kỷ bệnh khả vị khoan nhơn nhã lượng chi chí hĩ.

VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỌC 113 là : ông "Cổn", thời kỳ vua "Nghiêu", nước lụt nhẫy trời ông Cổn trị nưđc vô công hiệu. Vua "Thuấn" mđi tiến cử Vua "Võ" nôi nghiệp cha. ơ ngoài mười ba năm, dùng khai chín châu, việc thủy hại mđi dứt, chịu Vua "Thuấn" truyền ngôi, đóng đô ở đất "An Ấp" hiệu riưđc là nhà "Hạ". Vua "Võ" là người siêng năng nhậm lẹ, đức ông không trái, lòng nhơn của ông đáng yêu, lời nói của ông đáng tin, tiếng nói ông như tiếng chung luật, và thân ông đều có Pháp độ. Cho nên đức "Khổng Tử" khen rằng :"Tuy ăn uông đạm bạc, mà rất thảo vđi quỉ thần, y phục xấu mà tốt hơn mũ rồng áo phụng. Ở nhà thấp cực, mà hết sức nơi ngòi rãnh. Quí hóa thay ! Vua "Võ" ta, vua "Võ" ta không ai xen lời gì để bình phẩm ông được vậy". Thuở xưa vua "Nghiêu" áo vải che thân, áo lộc cừu đỡ lạnh, áo, giày chưa hư, không thay giày mới. Đời nhà Hán vua “Văn Đê^ thân cũng mặc áo vải đen, màn chấn không thêu vẽẾĐời nhà Tấn vua "Võ Đế" đốt cái áo cừu, có thêu đầu chim trĩ ra lịnh không cho công hiến nhứng nghề lạ mặc sang Các vị "Thánh Quân" trên đây chẳng phải một, không thể kể hếtẽ Ong "Công Tôn" đắp mên vải.

Chứ: "Công Tôn" là : Họ; tên "Hoằng"ểĐời nhà Hán, vua "Võ Đế", ông thi đậu chức "Bác sĩ", vì Thiên Tử xét tánh ông thuần hậu, mđi phong ông làm Quan "Ngự sử

Đại Phu".

Đời ông không ăn thịt nhiều, ăn cơm gạo hẩm và đắp men băng vai, bông lộc có bao nhiêu, để hô cấp những ngươi ngheo thiêu, xin ăn, cho nên nhà ông không của dư. Bấy giờ ông "Cấp Ảm" tâu vua "Vổ Đế" rằng : "Ông Hoăng vị ở bực tam công, song sắm mền vải, đó là dổì vậy". Vua đòi "Hoằng" hỏi ? "Hoằng" tạ tội rằng : "Thật có, thật trúng bệnh của tôi”. Vì sao ? “Luận như Tam Công sắm men vai thật dôi trá đê cầu danh, song không nhờ lời trung trực cua Cấp Am" thời Bệ ha đâu đăng nghe lời 114 SA DI LDẬT GIẢI HẤN DỊCH

"Vương" "Thần" chi quới, nghi vi bất vi, khởi đắc đạo nhơn, phản tham hoa sức, hoại sắc vi phục, phẩn tảo tế hình, cô kỳ nhi hĩ. "Hoại sắc", vị dĩ thảo mộc căn diệp nê đẳn&, nhiễm vi truy sắc, dĩ biệt ngủ đại sắc dã; "phấn tảo", thị tha sở khí chi vật, thập thủ nạp chi vi y, dĩ giá tế thân hình, tức trì cầu tâm, đoạn kiêu tứ niệm, nhi tấn tu đạo nghiệp. Như Kinh sở thuyết, "Tỳ kheo" trì "Phấn tảo" y, tựu hà nhi tẩy, chư thiên thủ trấp, dụng tẩy tự thân bất từ uế dã; ngoại đạo trì tịnh điệp, thứ hậu tương tẩy, "chư", "Thiên" diêu giá; "vật ô trì tbủy" thị tri trọng đức, bất trọng vật dã.

"Vương", vị "Võ Đế"; "Thần", vi "Công Tôn"; "Quới", thị "Tôn quới" vị cao chi xưng dã. Thú mao tằng, bạch, thị "vương" "thần" sở ưng nghi vi nhi bất vi, nhỉ vi ố y bố bi, hoăc sắc vi phục, phân tao tê hình, cố bổn xuất gia học đạo nhơn, sở đương nghi vi, nhi bất vi, nhi phản tham thế gian hoa hương tằng nhung trung sức chi duc lac, thâm phi sở nghi dã.

Ký vân : Kim thời "thĩên giảng", tự vị đại thừa, bất câu sự tướng, lăng la đấu mỹ tử bích tranh tiên, tứ tư tham tình, giai vi "Thánh giáo", khởi bất văn

"Hoành Nhạc", đản phục ngại nhự, dĩ ngự phong sươngể "Thiên thai" tứ thập dư niên, duy phi nhứt nạp. "Vĩnh gia" phục bất tàm khẩu. "Kinh Khê" đại bố nhi y; lương do thăm giải "Đại Thừa" phương nãi chuyên sùng khổ hạnh, thỉnh quan "Tô Đức" vật nhiễm tà phong, tắc bẩm giáo tu thân, chơn Phật tử" hĩ. VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỢC 115 ấy". Thiên Tử khen cho là người biết khiêm nhượng, càng hậu đãi, và cho "Hoằng" làm quan"Thừa tướng" phong tưđc Hầu quận "Bình Tân", tám mươi tuổi qua đời,"Hoằng" đã không oán lời "Cấp Ảm" mà lại khen là trúng bệnh mình, thiệt đáng gọi là người rộng nhơn, rộng lượng hết sức. Sang nhất như "Vua" "Tôi" đáng sắm mà không sắm. Người tu đâu đặng trở tham lòe loẹt và xinh tốt, sắc hoại làm y phục, chằm vá che thân hình, mới phải là bổn phận.

Sao gọi là "Hoại sắc" ? Dùng nhứng thứ cỏ, cây rễ, lá, bùn, đất v.v... Nhuộm cho sắc ố, khác VỚI năm sắc chính của đời gọi là "Hoại sắc". Thế nào là "Phấn Tảo" chằm vá ? Những vật người ta bỏ, lượm lấy chằm vá làm áo, đặng che đủ tấm thân, mong dứt lòng tìm kiếm, và niệm buông lung, ngõ hầu tấn tu đạo nghiệp. Như trong kinh nói :"Thầy Tỳ ịiheo đem áo "Phấn tảo" tới sông mà giặt. Chư Thiên múc nước đem về cắm, không từ nhơ uê. Kế đó Ngoại đạo đem cái áo trắng sạch cúng đên giặt. Chư Thiên đứng xa, đưa tay khoát ngăn và nói :"Đừng làm nhơ ao nưđc". Thế thì đủ biết rằng .Trọng đức chđ không trọng vật vậy. "Võ Đế là bực Vua, Công Tôn tức quan Đại thần" là bực cao sang vị quí mà còn không sắm' ngoài ra đủ biết vậy. Hàng lụa bằng thứ lông thú, "Vua", "Tôi”

đáng làm, đáng sắm mà không sắm, trở sắm áo xấu mền vải-sắc hoại làm áo mặc, chằm lá che thân là bổn phận người xuất gia học đạo, chỗ đáng làm mà không làm, trở tham đồ huê mỹ của thê gian, nào lụa, nào nhung, trang sức vui ngũ dục, thật không phải chỗ làm.

Đức "Hoằng Tán" làm lời ký nói :"Kẻ Thiền Giảng đời bây giờ nói mình là bực đại thừa không chấp sự tướng lụa the đua tôt, tranh tươi, tím tía; xanh, đỏ giành màu, buông lung tình tham, đều trái lời Phật dạy, đâu chẳng nghe ông "Hoành Nhạc" mặc áo bằng cỏ ngại, đỡ gió sươngỆNgài "Thiên Thai" bốn mươi năm chỉ mặc một áo nạp. Ngài "Vĩnh Gia" không mặc áo miệng tầm. Ông "Kinh Khê" mặc tấm 80 vải to. Xét đúng, bởi vì các Ngài đây, là người thâm hiểu lý "Đại thừa", mới chuyên tu khổ hạnh như thế. Hỡi ai ơi !Xin 1i6 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

CỔ hữu "Cao Tăng", tam thập niên trước nhất lưỡng hài, huống phàm bối hồ.

"Lưỡng", âm "lưỡng", (song lý) dã; "Cao Tăng", tức "Đường" "Huệ Hưu Pháp sư", thập lục tuế xuất gia, học thông Kinh, Luận, VƯU thiện "Huê Nghiêm", duy hữu Luật bộ, vị hoàn tinh duyệt, ý dĩ vi giới khả sự cầu; án đọc tức hiểu, vị lao sư thọ, hậu hốt phi nhât quyển, tánh, giá, mang nhiên, phương hối tiên nghị, nái phu Luât dè bình, tùng "Hồng Luật Sư" thính "Tứ Phần" luật, tam thập dư biến, nhi cố chư học dồ viết : "Dư vãng thính Kỉnh, Luận nhất biến nhập thần, kim thính Luật bộ, dũ tăng dũ ám, khởi phi.

Lý" khả hư cầu "Sự" nan thông hội; thường thính "Lệ Công" giảng luật, "Lệ" viết : "Pháp Sư Đại Đức"

mộ niên, như hà du cần luật bộ ?".

Hưu viết : "Dư ức xuất gia chi thỉ, tùng hổ khẩu trung lai, khởi dĩ lão hủ, nhi khả ttf tu ly da, ngô hận bất đắc thường văn nhĩ ! Kim chi hậu học, bạc tri văn cú, tông trí diễu nhiên, tức dự "Sư phạm", sở dĩ chung dạ trường khái hĩ. "Hưu" kỉnh thận tam nghiệp, hoài khóa lục thời, phụng cấm thủ đạo, dủ suy dủ đốc, y phục thú đắc cái thể, phốc huyền bích thượng, trước nhất ma hài, kinh tam thập dư niên, ngộ nhuyễn địa, tắc xích túc, nhơn vấn : "Chi cố" ?

Đáp viết : "Tín thí nan tiêu". Đế lủ triệu nhập kinh, cố dĩ tật từ xuân thu bát thập hựu bát.

Hựu Đường "Thông Huệ Thiên sư", đại ngộ hậu, vân niên duy nhất quân nhất bị, nhất ma hài, nhị thập tải, bố nạp trùng phùng, Đông Hạ bất dịch.

VIỆT DỊCH THIÊN SA DI YẾU LUỢC 117 xẹm vị "Tổ Đức", chđ nhiễm thói tàằSa di ơi !Vưng theo lời đức Phậtẳ.. tu thân... Xứng đáng trang Phật tử vậy. Xưa có vị "Cao Tăng", ba mươi năm, mang một đôi giày, huống chúng phàm ư ?

"Hai chiếc giày" gọi là (một đôi), "Cao Tăng" tức đời "Đường" ngài "Huệ Hưu Pháp sư" mười sáu tuổi xuất gia, học thông Kinh và Luận, rất giỏi bộ "Huê Nghiêm", duy có bộ Luật, chưa rảnh xem kỹ, ý ngài tưởng : "Giới" là : "Sự" dễ tìm, hễ đọc là hiểu, không nhọc Thầy trao. Không ngờ, tình cờ dở một quyển Luật nào "tánh tội", "giá tội", mờ mịt, mới ăn năn lời dề nghị trưđc, tức thời đội Luật, mang bình, theo hầu đức TỔ "Hồng Luật Sư", nghe bộ "Luật Tứ Phần"

hơn ba mươi bận, rồi Ngài nói với học trò Ngài rằng : "Ta trước nghe tạng Kinh, tạng Luận một quận thời nhập tâm, thế mà nay nghe bộ Luật, ôi thôi !Càng nghe càng mờ ám, đâu chẳng phải cái Lý còn cổ thể dễ tìm, sự thật khó mà tỏ biếtẵ"Huệ Hưu" thường thân hành đến nghe đức "Lệ Công"

'giảng Luật. "Lệ Công" hỏi : "Pháp sư Đại đức tuổi già, còn cần bộ Luật làm chi ?". "Hưu" đáp :"Tôi nhớ thuở mđi xuất gia, từ trong miệng cọp (48) mà ra, đâu từ già yếu mà hồng thôi học ấy ư. Tôi buồn, tôi không được thường nghe vậy thôi". Ngài "Vân Thê" nói : "Thế mà trang hậu học đời bây giờ, vừa biết bài, câu, tôn chỉ mập mờ, mà tính làm vị "Sư phạm", sở dĩ ta trọn đêm than hoài vậy. Ngài "Huệ Hưu"

kính cẩn ba nghiệp, giữ tụng sáu thời, tuân giới cấm, giứ đạo hạnh, càng già càng cố gắng, y phục vừa đặng che thân, khăn vắt trên vách, (không can chỗ vắt kỹ). Mang một đôi giày bằng gai, hơn ba mươi năm, gặp chỗ nào dễ đi thì đi chân không. Người hỏi : "Sao vậy ?" Ông trả lời”của tín thí khó tiêu", nhà vua thường mời Ngài vào Kinh Đô, Ngài cứ viện cđ bệnh mà từệXuân thu Ngài tám mươi tám về chầu Phật.

Lại nứa, đời nhà Đường đức "Thông Huệ Thiền Sư"

sau khi ngộ Đạo, tuổi già, duy một quần, một mền, đôi giày bằng gai; hai chục năm áo vải vá nhiều lđp, mùa Đông mùa Hạ không đổi. 118 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

"Tả Khê tôn giả", nhất "điêu thất y", tứ thập dư niên, nhất “ni sư đàn”, chung thân bất dịch; tẩy bát tắc qùàn hầu tranh bổng, tụng kỉnh tắc chúng điểu giao tường; như thử "Cao đức", phi "Thánh" tắc "Hiên", thượng kiểm thân sùng phác, nãi nhỉ, huống ngã phàm bối, nhi bất cẩn ưđc thân tâm tích đức, khả iìô ?

Y khả bất giới dư ?

ĐẠI Bồ TÁT TẠNG kinh vân : "Nhược hứu vị trước hoa man đồ hương tức thị vị trước nhiệt thiết hoa man, diệc thị vị trước thĩ niếu đồ thân. IIlíu tích, hữu"Tỳ kheo", tại liên trì biên kỉnh hành, văn lièn hoa hương, tỹ thọ tâm trước, Trì "Thần" ngôn :

"Tỳ kheo" hà dĩ xả tịnh tọa, nhi thâu ngã hương;

thời hữu nhất nhơn, nhập trì thủ hoa, quật căn nhi khứ; "Tỳ kheo" ngôn : "Thử nhơn phá nhữ trì hoa, nhữ đô vô ngôn, ngã đản kỉnh hành, ha ngã thâu hương ?" "Thần" ngôn : "Thế gian ác nhơn, tội phấn một đầu, ngã bất cọng ngôn. Nhử thị thiên hạnh hảo nhơn, nhi trước thử hương, phá nhử hảo sự, thị cố ha nhử; thí như bạch diệp hứu điểm, nhơn giai kiến chi, ác nhơn như hắc y, túng hữu hắc điểm, nhơn giai bất kiến, thì vấn chi giả". Như kỉnh sở thuyết : "Hứu hoa thượng bị thần trách hữu điểm, huống thân đồ trước ô đức, khả bất giới tai !!!".