Sa Di Luật Giải Trọn Bộ 2 Quyển

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TẦNG CHÚ 191

Trong Luật NGỦ THẬP TỤNG nói : Làm đệ tử thường mến đức Thầy chớ nên xoi bổi lỗi nhỏ. Thuận theo Thầy, được thành công. Tìm lỗi Thầy, mình tổn phước. Kinh THIỆN CUNG KỈNH Phật nói : Đệ tử ở chỗ Thầy chẳng đặng nói lời thôềCổ lỗi Thầy quở trách chớ nên nói trả lại. Thầy không mở lời hỏi, chẳng đặng vội nói. Phàm Thầy sai khiến, chớ nên trái mạng. Bằng ở chỗ Thầy không có tâm cung kỉnh và nói tốt xấu của sư Tăng. Người ngu thế đó, phải y pháp trị tội. Thật Thầy có lỗi, còn không nên nói, huống chi không lỗi. Bằng ở bên Thầy không cung kính, sẽ để dành riêng cho một cái Địa Ngục nhỏ tên "Chùy Phát" (dùi lụi, roi đánh). Đọa trong ngục này một thân hóa làm 4 đầu. Thân thể phừng cháy, trạng như đống lửa, bốc cháy dử dội, đốt mãi không thôi.

Người tội ở trong ngục, lại có con độc trùng mỏ như cây sắt, thường cắn cuống lưđi. Hết tội đời Địa Ngục, sanh trong đời súc sanh, thường ăn chất nhơ bẩn. Mãn kiêp súc sanh, dẫu sanh trong loài người, thường sanh vào chỗ biên địa, nước da chẳng giông người, hình sắc đen đúa, và không đủ nhân tướng. Thường bị người khinh dể, chê bai, lấn hiếp ; cách "Phật Thế Tôn" hằng không trí huệ. Từ đây chết đi đọa trở lại trong Địa Ngục, chịu biết bao sự khố và hoạn nạn.

Phàm có giới phạm các việc chẳng đặng che giấu, mau tới Thầy cầu xin sám hối. Thây cho thì hết lòng tỏ bày tinh thành hối cãi, lại đặng thanh tịnh.

Mình không tỏ bày, cho nên nói "che giấu". Chuyên tâm thuần nhất gọi là chứ "Tinh". Chí thành không vọng gọi là chứ "Thành". Sám hối những tội phạm gọi chứ "Hối". Chừa bò lỗi trước gọi là chứ "Cải". Và không dám làm nứa, cho nên nói : "Huờn đẩc thanh tịnh". Bộ HÀNH HỘ nổi : "Nếu bị quở mắng nên phải trách mình, nhẹ lời xin lỗi, lo tu giới, định, đền đáp ơn Thầy".

192 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

THÀNH PHẠM vân : "Phàm hữu ngộ thất quá cữu, sư hoặc thị nộ, chủng chủng ha trách, bất đắc xảo từ sức phi, tài kiến sư nộ, tức đương úy cụ, liễm dung hồ quy sư tĩên, tâm hoài quí sỉ thọ trách, hữu quá tắc cãi, vô quá mặc nhiên".

Sư ngữ vị liểu, bất đắc ngữ.

Vị sư hối thị vị tất, bất đắc tự thuật kỷ ngôn, dĩ ỉoạn sư hối, tự thất lợi ích, phục thất tôn kỉnh, diệc bất đắc dĩ lý tranh thắngẵ Bất đắc hí tọa sư tòa, cập ngọa sư sàng, trước sư y mạo đẳng.

Vô tôn kỉnh tâm, cố, hữu hí tọa ngọa đẳng.

Vị sư trì đạt thơ tín, bất đắc tư tự sách khán, diệc bất đắc dũ’nhơn khán. Đáo bỉ hữu vân, ưng đáp tắc thiệt đối. Bất ưng đáp tắc thiện từ khước chi, bỉ lưu bất đắc tiện trụ, đương nhật tâm tư sư vọng qui.

Tự khán, tức thất "cung kỉnh" chi nghĩa. Dữ tha khán, tức hữu "phi nghi" chi thất. Hoặc tha nhơn phụ thơ tín diệc bất khả khai sách, dĩ tồn "hậu đạo", vô ngô ư nhơn, nhơn khai thơ tín, diệc bất khả tư khuy.

Tích "Phú Bật", sứ "Khế Đơn" đắc gia thơ bất phát, nhi phần chi viết : "Đồ loạn nhơn ý nhĩ" ! Gia thơ thượng bất phát, huống tha thơ hồ ? Nhập nhơn gia, bất khả khám nhơn văn tự bộ tịch đẳng. Ưng đáp giả, vị kỳ lý thuận, ngữ hữu lợi ích, tắc cứ thiệt đối chi.

Bất ưng đáp giả, hoặc kỳ lý nặc, sự đương ty híêm nghi, hứu tổn Phật pháp, tắc dĩ thiện xảo phương tiện ngôn từ khước chi. Tư sư vọng qui giả, như hiếu tử chi niệm từ mẫu, tu du bất vong tất hạ dã.

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 193

Bộ THÂNH PHẠM nổi : "Phàm có sđ lđ lỗi lầm, hoặc Thầy bày sắc giận, đủ cách quở trách, chẳng đặng khéo lời trớ trinh. Vừa thấy Thầy buồn, thời phải lo sợ, khép nép quì gối, trước Thầy ôm lòng hổ thẹn chịu quở. Có lỗi thời chừa, không lỗi làm thinh".

Thầy nói chưa rồi, ta chẳng đặng nói.

Thầy dạy bảo chưa xong, chẳng đặng tự thuật lời của mình, làm loạn lời dạy của Thầy, mình mất lợi ích, và không tâm tôn kính, cũng chẳng nên viện lý tranh hơn.

Chẳng đặng ngồi chơi chố Thầy cùng mặc áo mão của Thầy.

Vì không tâm cung kính nên mới có ngồi giđn nằm chơi các việc.

Thây dạy đem thơ tín chớ đăng riêng mình mở coi, cũng chẳng đặng cho người coi. Đến kia có hỏi, đáng trả lời, thời cứ thật trình thưa. Không đáng trả lời, thời khéo lời lui đi. Người câm không đăng ở lại phải một lòng nhứ, Thầy trông vê.

Mình mở coi tức là mất cái nghĩa "cung kính". Cho người xem tức là cổ lỗi "sái phép". Bằng người gởi thơ tín cho, ta cũng chẳng đặng mở coi vì giữ lòng "hậu đạo"

đừng sơ thất vđi người. Người mở thơ tín ra coi, ta cũng không nên lén dòm. Xưa ông "Phú Bật" đi sứ nước "Khế Đơn" đặng thơ nhà, không mở coi mà đốt. Ông nói rằng :

"Rối loạn ý người vậy". Ôi, thơ nhà còn không mở, huống thơ người ư ? Vào nhà người, chớ nên coi sổ bô và sách vở của người. Thê nào đáng trả lời ? Những chuyện đúng lý, lời có lợi ích thời ta cứ thật trình thưa.

Thế nào không đáng trả lời ? - Hoặc như câu chuyện lý đáng giấu, việc đáng lánh, lời hiềm nghi có hại cho Phật pháp thì ta khéo lời phương tiện mà xin lui.

The nào nhớ Thây trông về ? Đệ tử đối với Thầy, như con thảo nhớ mẹ hiền, giây lát không quên ơn dưới gối.

194 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Kinh vân : "Đương trực vãng, trực hườn, đương thức sư sở ngứ, diệc đương nhơn báo ngữ".

Sư đối tân, hoặc lập thường xứ hoặc ư sư trắc, hoặc ư sư hậu, tất sử nhĩ mục tương tiếp, hầu sư sở tuỆ Phi viễn, phi cận, cố đắc nhĩ mục tương tiếp, thân tâm chiếu ứng, cố vô thất sư sở tu.

THÀNH PHẠM vân : "Phàm kiến khách chí đương sanh cung kỉnh, vật khởi yểm mạn, tu địch trản tiển trà đẳng".

sư tật bệnh, nhất nhất dụng tâm diều trị , phòng thất bị nhục, dược nhĩ chúc tự đẳng.

Phòng thất bị nhục, thị điêu kỳ ngoại, dược nhĩ chúc tự, thị trị kỳ nội. "Đẳng" giả, vị sở hữu ứng bê nli chi dược thực, cập sở nghi chi cụ khí đẳng.

"Nhĩ" giả, vị phàm khả đĩêubệnhchi dược thực dã.

HÀNH HỘ vân : "Thường niệm Quan Âm Bồ

Tát, nguyện sư thuyên dủ".

THÀNH PHẠM vân : "An thiết nghiêm thất, ky phong âm xứ, tu sàng nhục hậu nhuyễn, sát sư nhan sắc, xuất nhập phò sách, như pháp điêu chữ canh thang dược nhĩ, thiểu ta, tức sanh hoan hỉ, thường đương dĩ hiếu tâm hòa dung, phụng sự chi, khách lai chiêm vấn thiện đại sư ngữ, bất ưng quyên tụ, đương túc nhiên yến tịnh; bệnh nhược trọng., bất đắc khốc khấp; sư viên tịch, bất đắc vi sư giới chúc, ưng nhất nhất như giáo tuân hành chi".

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TẦNG CHÚ 195

Kinh THẬP GIỚI nói : "Phải đi ngay về thẳng, phải nhđ lời Thầy dặn và cũng phải nhớ lời người nói, để về thưa lại với Thầy"ể Thầy nổi chuyện với khách, ta đứng chỗ thường hoặc bên Thầy, hoặc đứng sau Thầy, phải cho tai mắt tiếp nhau, hầu Thầy khi cần dùng.

Không phải xa, không phải đứng gần cho nên đặng tai mắt vừa chừng, thân tâm trực tiếp, cho nên không mất chỗ Thầy sai bảo, khi cần.

Bộ THÀNH PHẠM nói : "Phàm thấy khách đến phải sanh tâm cung kính, đừng sanh tâm biếng lười và khinh dê~.Phải lau chén, nấu trà và các việc..ễ"

Thầy cò tật bệnh, mọi việc hết lòng nuôi dưỡng, phòng nhà, mền nêm thuốc thang, cơm chao các việc điều trị.

Phòng nhà mền nệm là nuôi dưỡng bề ngoài, thuốc thang cơm cháo là điều trị bề trong. Chứ "Đấng" là còn nhiều việc nữa như các món thuốc và đồ ăn hợp bệnh, cùng đồ đạc cần dùng trong khi bệnh.v.v... Các món thuốc, món ăn, có thể trị lành bệnhếTàu gọi là chứ "Nhĩ".

Bộ HÀNH HỘ nói : "Thường niệm đức Quan Thế Âm

BỒ Tát cầu nguyện cho Thầy mau mạnh".

Bộ THÀNH PHẠM nói :"Sắp đặt nhà kín, ky gió và ẩm thấp giường nệm cho dày và êm. Coi nhan sắc Thầy, lúc ra lúc vào phải dìu đđ. Đúng phéji : nêm canh, nâu cơm, sắc thuôc, Thầy có hơi bớt thì sanh tâm vui mừng, thường đem tâm hiếu thảo và sắc mặt cho vui kinh thờ Thầy. Khách đến thăm viếng, khéo thế lời Thầy nói chứng bệnh và bđt hay không cho khách biết khỏi phải bận rộn Thầy, ơân nên nghiêm tịnh và yên lặng. Bằng Thầy bệnh quá nặng, định tâm niệm Phật và tìm phương cứu chữa, chớ nên khóc lóc, rủi Thầy viên tịch, chớ nên trái lời Thầy dạy trối trước khi, phải mỗi mỗi y dạy vưng làm”. 196 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Trì y, thọ lý, tẩy cán, hông sái đẳng, cụ ư LUẬT trung, tư bất phiền lục.

Trì sư y, đương từ từ, nhất thủ bài thượng, nhứt thủ tróc hạ, chánh lập trước sư tả kỉèn thương. Sư trước dĩ, phục thị thượng, hạ văn lý như pháp phủ ? Chiệp thời bất đắc dĩ khẩu hàm, đương thị thượng, ha, bất sử trước địa, hườn an thường xứ, dĩ tịnh vật phú thượng, bất đắc dĩ dư y vật phú thượng. Thọ lý, đương tiên đầu sẩu xoát cấu, bất đắc dại thinh, thị thứ tỷ chi, tháo thủ dĩ, phương trì y vật. Phàm tẩy cán, vụ linh tịnh, dụng thủy, diệc bất đắc đại phí.

Hông sái pháp y, đương dãi càn táo, hữu cấp sự hành, bất đắc vong khứ, đương phú dư nhơn, sự tất tức nghi phục, dư tẩy bát khí, đẳng, bị tải THÂP GIỚI kinh trung, văn đa cố vân ' Bất phiên lục.

PHỤ...

Phàm thị sư, bất mạng tọa, bất cảm tọa, Bất vấn, bất cảm dối, trừ tự hữu sự dục vấn.

Bất đắc thiện tọa, cập thiện tự đối đáp, trừ tự kỷ hữu sự, dục bạch nãi vấn.

Phàm thị lập, bất đắc ỷ bích kháo trác, nghi đoan thân tề túc trắc lập.

Thân thiên trắc, viết "Ỷ" : Tà bằng, viết "Kháo"

bất đối diện viết "Trắc lập".

NGŨ THẬP TỤNG vân : "Hựu bất ưng sư tiền, thân hiện bì lao tướng, quật chỉ tiết tác thinh, ỷ trụ, cập tường bích, diệc bất đạp môn hạng".

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TẦNG CHÚ 197 ơâm y, trao giày, giặt rửa hong phơi các việc đủ như trong ĐẠI LUẬT, đây chẳng chép nhiều. Cầm y Thầy, phải sẽ sẽ, một tay xách trên, một tay đỡ dưđi, đứng ngay đắp trên vai trái của Thầy. Thầy đắp rồi, lại coi trên dưới, lớp lang đúng phép hay không ? Lúc xếp y, chẳng nên lấy miệng ngậm, phải coi trên và dưới đừng cho chấm đất, đem để chỗ cũ, lấy đồ sạch tủ lên, không được lấy y vật khác tủ. Trao giày, trước phải cạo gọt đất dính đập vỗ đừng có lớn tiếng. Coi theo thứ lđp mà trao (như thầy đi chỗ đó đáng trao guốc hay trao giày vân vân). Rửa tay xong rồi, mới cầm y cùng các vật.

Phàm giặt rửa cần cho sạch, dùng nước chđ nên hao nhiều. Hong phơi y pháp phải chờ cho khô khan, có việc cần đi chớ nên quên bỏ, phải giao lại cho người khác, việc rồi phải trở lại coi. Ngoài ra còn nhiều việc nứa như : rửa bát, giặt đồ vân vân... đủ trong kinh THẬP GIỚI vì văn nhiềú cho nên đây không chép.

(Từ đây sắp sau, chỗ nào nói lời phụ, đều là lời thêm của TỔ Vân Thê). LỜI PHỤ.

Phàm hầu Thầy, Thầy chẳng dạy ngồi, chẳng dám ngồi. Thầy chẳng hỏi chẳng dám thưa trừ mình có việc cân muốn thưa mới hỏi.

Chẳng đặng tự do ngồi và tự do đối đáp với Thầy, trừ mình có việc cần muôn thưa mới hỏi.

Phàm đứng hầu chẳng nên nương vách, dựa ghế, phải vứng mình bằng chân, đứng một bên.

Thân dựa nỉnh, Hán gọi là chứ "Ỳ" đứng dẹo ne gọi rằng chứ "Kháo". Không đứng ngay trước mặt gọi chứ "Trắc lập".

Bộ NGỨ THẬP TỤNG nói : "Chẳng nên ở trưđc Thầy, thân hiện tướng mỏi mệt, co ngón, bẻ lóng kêu lắc cắc, dựa cột, nỉnh tường và không nên đạp ngạch cửa, đứng giăng tay". 198 SA DI LUẬT GIÀI HÁN DỊCH

TRIỆU PHÁP Sư viết : 'Cung kỷ thuận mạng, cấp thị chi giả, viết "Thị giả".

BỒ TÁT TÙNG ĐẨU SUẤT HÁ SANH Kinh vân : "Thị Giả" cụ bát pháp. Nhât :Tín căn kiên cố. Nhị : Kỳ tâm mích tấn. Tam : Thân vô chưbệnh. Tứ :Tinh tấn. Ngũ : Cụ niệm tâm. Lục : Tâm bất kiêu mạn. Thất : Năng thành định ý. Bát : Cụ túc văn trí.

Dục ỉễ bái, nhược sư chỉ chỉ, nghi thuận sư mạng, vật bái.

"Lễ" giả, thị thân "kỉnh" chi nghi dã; nhược năng thuận mạng, tức thị "kỉnh" hĩ.

Phàm sư dứ khách đàm luận, thiệp đạo thoại, hữu ích thân tầm giả, giãi đương ký thủ.

"Thiệp Đạo" thoại, tức "Pháp ngữ", chấp lao, phục dịch, trưởng tự phước cơ, văn Pháp ký thủ, nhuận trạch tâm địa, thị sư chi nghĩa, thành tại tư hồễ THÀNH PHẠM vân : "Hoặc sư tuân, khách đáp, hoăc bỉ vấn sư thù, bất đắc văn dị quái kỉnh, bất đắc kiến tiếu tùy tiếu, đương thức ngữ ý tông du, thiết tâm nghiên vị, thảng hứu kiến xứ; đương phục trình sư"ề Sư hữu sở sử ỉỉnh, nghi cập thời tác biện, bất đắc vi mạn.

Biên, vi bi "biên", bất thuân viết "vi", bất kỉnh viết "mạn", hựu mạng đãi dãế Phàm thùy manh, bất đắc tiên sưỂ Ý thức.hôn thục viết "Thùy".

Ngũ tình ám minh, viết "Manh", do thử phú tế thân tâm, thiện Pháp bất sanh, trường luân tam giới.

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TẦNG CHÚ 199

Ngài Triệu Pháp Sư nói : "Mình cung kỉnh và vững lịnh mđi đúng cái nghĩa làm "Thị giả" hầu thầy". Kinh BỒ TÁT TỪNG ĐAU su ất há sanh nói : "Thị giả" hầu Thầy cần đủ 8 phép : 1. - Tín tâm kiên cố. 2. - Tâm mình tìm học, tấn tu. 3. - Thân không các bệnh 4. - Tinh tấn. 5. - Đủ tâm thương Thầy. 6. - Tâm không kiêu mạn. 7. - Tâm bình tĩnh và định đoạt. 8. - Có đủ trí nghe".

Muốn kỉnh lạy, bằng Thầy bảo thôi, nên nghe lời Thầy chớ lạy.

"Lạy" là cái phép "cung kỉnh", nhưng nghe lời Thầy dạy tức là "Kỉnh" vậy.

Phàm Thây cùng khách đàm luận, câu chuyện nhằm đạo, có ích thân tâm, đều phải nhớ lấyế Câu chuyện "nhằm đạo", tức là lời nói đúng "chánh pháp" chấp lao, phục dịch Thầy, mình thêm nền phước.

Nghe pháp nhớ lấy, nhuần thấm tinh thần, nghĩa hầu

Thầy thật ở nơi đây vậy.

Thiên THÀNH PHẠM nói : "Hoặc Thầy hỏi khách đáp, hoặc khách hỏi Thầy trả lời, chđ nên nghe lời quái lạ kinh sợ cũng chẳng đặng thấy cười, cười theo phải biết ý tứ câu nói và lời đúng tôn chỉ, để tâm ngắm nghĩ, băng có chỗ kiến giải hay; phải đến thưa Thầy chứng nhận, hoặc chỉ lại nhứng chỗ sai lầm".

Thầy có sai khiến, phải kịp thời làm xong, chớ nên trái trễ.

Làm xong hoàn toàn gọi là chứ "Biện". Không tuân lệnh Thầy gọi là chứ "Vi". Không có tâm cung kính, gọi là chứ "Mạn". Và chứ Mạn cũng có nghĩa là biếng lười trễ nãi v.v...

Phàm ngủ, nghỉ, chớ nên trước Thầy.

Ỷ thức mê mẩn kêu là chứ "Thùy".

Ngũ quan ngất xẩm kêu rằng chữ "Manh". Do ngủ đậy che lấp thân tâm, không sanh pháp lành, chìm mãi trong 200 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH

CỐ đương thiểu thùy, nghi khởi tại sư tíèn, ngọa tại sư hậu, đa thùy hữu ngũ quá : Nhất, đa ác mộng. Nhị, chư Thiên bất hỉ. Tam, tâm bất nhâp pháp. Tứ, bất tư duy minh tướng. Ngũ, hí xuất bất tịnh.

Phàm nhơn vấn sư "húy", đương vân :

Thượng mỗ tự, hạ mỗ tự.

"Húy", tức nhị tự "Pháp danh" dã; nhươc vấn tự hiệu, đương trực vân; mỗ giáp Hòa Thượng, hoặc vân : mỗ giáp Bổn sưế Nhược vấn "A Xà Lê" tự hiệu ưng vân : mỗ giáp "Hủy Phạm Sư"; nhược phi ngũ chưởng "Xà lê", bất đắc xưng "Sư"ẻ NGỮ THẬP TUNG vân : "Hựu phục ư sư danh, bất ưng triếp xưng cử, thiết hữu cố vấn giả, đương thị chi nhất tự; nhược vấn sư niên “Lạp”, cập dữ "Châu Huyện" danh, nhất nhứt giai tu đáp.

Phàm đệ tử, đương trạch "minh sư", cửu cửu thân cận, bất dắc ly sư thái tảo; như sư thiệt bất minh, đương biệt cầu "Lương đạo".

Nhược sư "Đạo nhãn" thông minh, tắc tận thọ sự chi, thảng hoặc bất minh, nghi biệt tham "Tri thức".

"Sa Di" bổn vô ly sư chi pháp, dĩ sư bất minh, cố biệt cầu "lương đạo", dĩ "lương đạo", năng đạo nhơn chí ư chí đạo.

Cố KINH vân : "Tùy thuận thiện sư học, đắc kiến hằng sa Phật, thị dã". Hạnh vô kỉnh "Di Hầu" vi "Đế thích", tôn "ngõa lịch", vi "minh châu".

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TẦNG CHÚ 201 ba cõi. Cho nên phải ít ngủ, phải thức dậy trước Thầy, ngủ phải ngủ sau Thầy. Ngủ nhiều có năm điều lỗi. Nhứng chi gọi rằng năm điều lỗi ? - 1. - Hay sanh chiêm bao dứ. 2. - Vị chư Thiên không ưa. 3. - Tâm không tỏ đạo. 4. - Không hay mặt trời mọc. 5. - Ưa ra đồ bất tịnh. Phàm người hỏi tên "Húy" của Thầy, phải nói trên chữ chi, dưới chữ chiế Hai chứ "Pháp danh" của thầy gọi tên "Húy". Bằng hỏi chứ "Pháp hiệu" của Thầy thời ta cứ nói : "Hòa thượng tôi hiệu...chi đó. Hoặc nói : Bổn sư tôi hiệu..ềchi đóệBằng người hỏi Tháp hiệu" của Thầy "A Xà Lê" ta nên nói : Thầy "SƯ PHẠM" tôi hiệu... chi đó. Bằng không phải năm bực "A Xà Lê" thời chẳng đặng xưng là "Thầy".

Bộ NGU THẠP TỤNG nói : Lại như người ta hỏi tên của Thầy mình, chẳng đặng nói liền, bằng người cô' hỏi chỉ nói một chứ thôi. Bằng người hỏi niên Lạp Thầy và tên Châu- Huyện xứ sở, mỗi mỗi đáp được cả.

Phàm đệ tử phải lựa ông MINH SƯ gần gúi thật lâu, chớ nên Ịìa Thầy sớm lắm. Bằng Thầy thạt không hỉêu Phật Pháp, phảỉ riêng cầu ông

"Lương Đạo".

Bằng Thầy "Đạo Nhãn" thông minh, thời trọn đời hầu hạệHoặc như không hiểu Phật Pháp, thời phải riêng tìm ông 'Tri thức" khác để học. Theo bổn phận ông "Sa Di"

vốn không có phép lìa Thầy, nhưng vì Thầy không hiểu Phật pháp nên phải riêng tìm ông "Lương Đạo". Bởi ông "Lương Đạo" là người hay dẫn dắt ta đến chỗ chí đạo của đức Phật.

Cho nên trong kinh "THẬP GIỚI" nói : Thuận theo Thầy hay mà học, đặng thây hằng sa chư Phật phải vậy"

Xin chớ lầm kính con "Di Hầu" là vị "Đế Thích" (2) trọng "ngói gạch" cho là ngọc "Minh Châu".

202 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Tôn ngõa lich, thị bất thức pháp, kỉnh "Di Hầu", thị bất thức nhơn; bất thức pháp, tắc Huệ nhãn thất, bất thức nhơn, tắc đọa tà đồắ Cố vân : "Nhữ sư ký đọa, như diệc tùy đọa, thử chi vị dư".

Thiết ly SƯ; đương ức sư hối, bất đắc túng tình tự dụng, tùy thế tục lưu, hành "bất chánh"

sự.

Bất ức sư hối, cố túng tình tự dụng, tùy "thế tục" lưu, cố hành "bất chánh" sự.

TRUNG TÂM Kinh vân : Phật ngôn : "Tri sư ân giả, sư tắc thừa sự, bất kiến tắc tư duy sư chi giáo giới, thị dã"ễ Diệc bất đắc trụ thị tỉnh náo xứ.

Tụ hóa giao dịch chi sở, danh "Thị"ế cổ ư cấp thủy chi xứ vi "Tỉnh". Cố viết" thị, "Tỉnh", thị trung quyên tạp, cố viết "Náo" xứ, tuy phi thị Tỉnh, chư dư náo xứ, diêc bất đắc trụ.

Bất đắc trụ "Thần miếu".

Huyết thực tế tự, phi xuất gia giả sở cư, "Phạm Vương" "Đế Thích",du thượng bất kỉnh, huống sự "Tửu nhục chí Thần", đại vi Thánh giáo, phi Phật đệ tử.

Bất đắc trụ dân phòng, bất đắc trụ cận ni tự xứễ Nam, Nữ hữu biệt, cố bất cận Ni tự xứ. Tăng Tục hữu phận, cố bất trụ dân phòngẽNhất : khủng tình sanh tiêm nhiễm. Nhị :linh tục cơ báng.

Bất đắc dử sư các trụ, nhi hành thế pháp trung, nhât thiết ác sự. VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TẦNG CHÚ 203

Trọng ngói gạch là dụ người không biết pháp. Kính con "Di Hầu" là dụ kẻ không biết người. Không biết pháp cũng như người có con mắt mà bị đui, kẻ không biết người hay, thời đọa vào đường tà. Cho nên Kinh TỊNH DANH NÓI : "Thầy ngươi đã đọa, ngươi cũng đọa theo là nghĩa đây vậy".

Dầu có lìa Thầy, nhưng cũng nhớ lời Thầy dạy, chẳng nên lung tình tự ý theo người thế tục, làm việc "bất chánh".

Không nhớ lời Thầy dạy, cho nên lung tình tự ý.

Theo người "thế tục" cho nên làm việc "bất chánh"ằ TÂM KINH nói : Đức Phật dạy : "Người biết ơn Thầy khi thấy Thầy thời vưng thờ, khi không thấy Thầy thời nhớ tưởng lời dạy của Thầy, phải vậy".

Cúng chẳng đặng ở chỗ chợ, giếng rây rà.

Những chỗ chứa hàng đổi chác gọi là "Chợ". Người xưà nói, cái chỗ múc nước kêu là cái "Giếng". Cho nên gọi "Chợ" và "Giếng"ắNhững chuyện "ồn ào" trong chợ, gọi rằng chứ "Náo xứ". Dù không phải chỗ chợ và giếng nhưng tâ' cả chỗ nào ồn ào rộn rực cũng chẳng nên ở.

Cũng chẳng đặng ở chỗ Miễu "Ông Thần".

Miễu cúng tế đồ huyết nhục, chẳng phải chỗ ở của người xuất gia. Vị "Phạm Vương" Trời "Đế Thích" hới còn không kính, huống chi thờ ông "Thần tửu nhục" rất trái lời của đức Phật dạy, chẳng phải Đệ tử của Ngài.

Chẳng đặng ở nhà dân, chẳng đặng ở chùa cô Ni.

Kẻ Nam, người Nứ có phân biệt, cho nên chẳng nên ở gần chùa cô Ni. Ông Thầy, người Tục, phải riêng khác, cho nên chẳng ở nhà dân. Cd hai điều kiện : 1. - Tiệm nhiễm tình sanh. 2. - Khiến người đời chê bai.

Chẳng đặng cùng Thầy đồng ở, mà làm tất cả việc ác trong pháp thế gian. 204 SA DI LUẬT GIÃI HÁN DỊCH

Vị lợi phản mại, giao kiết vãng lai, thị tục hào cường, học tâp kỳ nghệ, bài ưu thọ cố, thông sứ tứ phương, chưởng thực cầu lợi, giai viết :"Ác sự". "TÙY SƯ XUẤT HÀNH" ĐỆ TAM Bất đắc quá lịch nhơn gia Tùng nhât gia, đáo nhât gia, cố viết "quá lịch", túng quá phụ mẫu, "đàn việt" gia, sư bất thính, diệc bất đắc nhậpể Bất đắc chỉ trụ đạo biên, cọng nhơn ngữề "Đạo" lộ dã; nhược ngộ thân bằng tri thức, đương thiện từ khưđc, vô đắc cọng ngữ, nhi thất tùy thị dã.

Bất dắc tả hữu cố thị, đương đê đầu, tùy sư hậu.

Cố thị, tắc tán ý thất nghi; đê đầu, nãi tâm đoan biểu chánh.

Đáo "đàn việt" gia, đương trụ nhât diện, sư giáo tọa, ưng tọaẽ Trụ nhât diện, vị thị lập sư trắc dã. "Đàn" thị Pham ngữ, thử vân "Thí" (vị bĩ năng hành bố thí, tắc tiện việc độ bền cùng khổ hải dã).

Đáo tha tự viện, sư lễ Phật, hoặc tự lễ, bất đắc thiện tự minh khánh.

"Thiên", thị "tự chuyên" dã. Tự cát hữu chủ, nghi cụ khách nghi, bất đắc triếp tự cử động cố dã.

Nhược sơn hành, đương trì tọa cụ tùy chi.

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TẦNG CHÚ 205

Vì lợi buôn bán, giao kết tới lui, cậy người Tục giàu mạnh học tập nghề hay, hát xướng đóng tuồng, đi sứ bốn phương trồng trặt cầu lợi, đều gọi là "việc ác".

BÀI THỨ BA : 'THEO THAY RA ĐI"

Chẳng đặng trải qua nhà người khác.

Từ một nhà này qua một nhà khác gọi là chứ "Quá Lịch" dù qua cha, mẹ, nhà "Đàn việt" Thầy chẳng cho cũng chẳng đặng qua.

Chẳng đặng đứng bên đường cùng người nói chuyện.

Đường đi gọi là chứ "Đạo".

Bằng gặp bà con, người quen biết, phải khéo lời mà lui, chớ nên cùng nói, mà mất cái chỗ theo hầu Thầy.

Chẳng đặng liếc ngó hai bên, phải cúi đầu theo sau Thầy.

Liếc ngó thời loạn ý, mất oai nghi. Cúi đầu thời thân chính, tâm ngay thẳng.

Đến nhà người "Đàn việt" phải đứng một bên

Thầy, Thầy dạy ngồi, mới ngồi.

Đứng một bên. Nghĩa là : đứng hầu bên Thầy vậy.

Tiêng Phạn nói chữ “Đàn”. Cũng như tiếng Hán nói chứ "Thí" (Nghĩa là ề người đàn việt hay làm việc bố thí cúng dường, thời đặng qua khỏi biển khổ ban cùng vậy).

Đến chùa, am khác, Thầy lễ Phật, hoặc mình lễ, chẳng đặng tự chuyên đánh khánh (đánh chuông).

“Tự chuyên” tiếng Hán gọi là chù' “Thiện”

Tại sao không đặng tự chuyên ? - Bởi mỗi chùa đều có ông chủ. Mình phải đủ oai nghi làm người khách, chẳng đặng tự chuyên cử động, cớ vậy.

Bằng Thầy đi núi, phải dem đồ ngồi theo.

206 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Hoặc "Ni sư đàn", hoặc "Bồ đoàn", hoặc tùy sở tọa vật, nhậm trì chi, dĩ tiện sư tọa dã.

Nhược viễn hành, bất đắc tương ly thái viễn. Thái cân, tắc túc đạo sư ảnh, hoặc bộ dương trân. Thái viễn, tắc bất văn sư hoán thị, hoặc trí dư thấtệ Ngũ Thập Tụng vân : "Nhược túc đạo sư ảnh, hoạch tội như phá Tháp".

Nhược độ thủy, đương, trì trượng, từ thí thiển thâm.

Thiển, tắc phò sư độ quá, Thâm, tắc thiến nhơn hà dưề Trì bình, huề tích đẳng, cụ như luật trung văn phiền bất lục.

THẬP GIỚI Kinh trung, trì sư tháo bình, hữu thập ngũ sự; hùê tích, hữu thất sự, văn đa cố bất lục.

PHỤ Nhược ngẩu phân hành, ước ư mỗ xứ hội, bất đắc hậu thời.

"Ngẩu" giả, "thích nhiên" dã. Bất đắc hậu thời giả, đương tiên đáo ước sư xứ hầu, vật tại sư hậu phương chí.

Sư thọ trai, đương thị lập xuất sanh, trai tất, đương thị lập thâu thẩu.

"Xuất sanh" giả, vị thí chư quỉ thần chúng sanh chi thực; tu trước tịnh khí, an cư tịnh xứ. Thẩu, thị đàn việt sở chí chi vật.

THÀNH PHẠM vân : "Hầu sư trai ngật, thâu sư đàn thẩu". VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TẦNG CHÚ 207

ĐỒ ngồi tiếng "Phạm ngứ" có nhiều tên. Hoặc nổi cái "Ni sư đàn", hoặc nổi cái "Bồ đoàn". Theo ta thời tùy vật ngồi, gói đem theo cho dễ Thầy ngồi vậyể Bằng đi đường xa, chẳng đặng cách Thầy xa lắm.

Gần’lắm, thì chân đạp bổng Thầy, hoặc đi bay bụi, xa lắm thời lúc Thầy kêu dạy không nghe; hoặc mắc cái lỗi. Bộ NGŨ THẬP TỤNG nói : "Bằng chân đạp bống Thầy mắc tội, như phá Tháp".

Bằng lội nước, phải cầm gậy dò thử sâu hay cạnế Cạn thời dìu Thầy lội qua. Bằng sâu thì thuê người khiêng kiệu (khiêng kiệu hoặc là đưa đò).

Mang bình, cam tích còn nhiều việc hầu Thầy, đủ như trong Luât, văn nhiêu không chép.

Trong Kinh THẬP GIỚI dạy nếu đem bình tắm cho Thầy có 15 chuyện. Cầm tích có 7 chuyện, văn nhiều nên không chép.

LỜI PHỤ Hoặc tình cờ chia ra đi, hẹn chỗ nào nhóm, chẳng đặng tới sau.

"Tình cờ" chia ra đi, Tàu gọi là chứ "Ngẩu".

Thế nào không đặng tới sau ? Phải đến trước chỗ hẹn với Thầy chực hầu, chđ lểnh thểnh sau Thầy mới đến.

Thây chứng trai, phải đứng hầu mà xuất sanh.

Trai xong phải đứng hầu cất của cúng.

"Xuất sanh" là gì ? - Thí cơm cho các Quỉ Thần chúng sanh ăn : Phải bỏ trong chén sạch, đem để chỗ sạch. Những của người đàn việt cúng thí .Tiếng Hán gọi là chừ “Thẩu”.

Thiên THANH PHẠM nói : "Hầu Thầy trai xồng, cất của người đàn việt cúng cho Thầy".

208 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH

ĐẠI LUẬT vân : "Thực hậu thí y vật, danh vi "đại thẩu" thị dã. Án "thẩu" tự, bổn tùng "khẩu". Kim tùng "bối", ngoa dá. Phạm ngữ, cụ vân "đạt thẩu noa", thử ngôn :

"Thí", tại pháp, tắc viết "Pháp thí", tại tài, tắc viết "tài thí" tại gia nhơn, ưng hành tài thí, xuất gia nhơn, ưng hành pháp thíệ NHÚT LẢM vân : "Tài pháp nhị thí", nhĩ hành công, phước, huệ lưỡng toàn phương tác Phật".

"NHẬP CHÚNG" ĐỆ TỨ Bất đắc tranh tọa xứ.

Tu kỉnh nhượng chi Bất dắc ư tòa thượng, diêu tương hô ngữ tiếu.

Như hữu yếu sự, đương đờn chỉ sử giác, khỉnh ngữ linh tri, bất đắc diêu hô, thất nghi động chúng, tiếu tắc thất phi tiểu hĩ.

Chúng trung hữu thất nghi, đương ẩn ác dương thiện.

tăng hải tăng long.

"Ẩn ác", tắc tự "trưởng đức", dương thiện tắc

Bất dắc phạt lao hiển kỷ chi công.

Sự công viết "lao", tự xưng kỷ công viết "phạt", vị bất đắc căng khóa tự năng, dĩ hiển kỷ công.

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 209

Trong ĐẠI LUẬT nói : "Sau bữa ăn, người thí chủ cúng dường y và các món gọi là chứ "Đạt thẩu" phải vậy. Xét theo văn tự chứllán. thời chứ "Thẩu" có bộ khẩu một bên. Nay viêt bộ "Bôi" là sai lầm. Bằng nói cho đủ theo tiêng Phạn thừi gụi ‘‘Đạt thâu Noa”, cũng như tiếng Ilán pẾỏi chù' “Thí”.

^Thí pháp thời gọi "Pháp thí". Thí tài thời gọi "Tài thí". Người tại gia thực hành Tài thí. Kẻ xuất gia thực hành Pháp thí.

Kinh NHƯT LAM nói : "Tài Pháp nhị thí, thì thành công; Phước Huệ lưỡng toàn, phương tác Phật". Nghĩa là "Tài, Pháp thí cả hai, mới thành công Phước Huệ lưỡng toàn, mới làm Phật"ắ

BÀI THỨ TƯ: "NHẬP CHÚNG"

Chẳng đặng tranh chỗ ngồi.

Phải kính nhường người.

Chăng đặng ngồi chỗ cao xa, kêu nhau nói cười.

Bằng có việc cần, phải đờn chỉ cho hay, lời nhỏ cho biết chẳng đặng xa kêu, mất oai nghi và động chúng, cười thời mắc tội chẳng phải nhỏ vậy.

Trong chúng có sơ thất oai nghi, phải giấu dữ, bày lành.

Giấu dứ thời mình thêm đức. Bày lành, thời chúng

Tăng càng thạnh.

Chăng đặng khoe sự nhọc, để rõ công lao của mình.

Sự có công gọi rằng sự "Nhọc”. Mình nói công của mình gọi rằng "khoe", LUẬT dạy : "Không đặng khoe khoang tài năng để rõ công khó nhọc của mình".

210 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

"Lão Tử" viết : "Bất tự phạt, cố hữu công" thị dĩ quân tử bất phạt, thiện dã.

Phàm tại xứ, thùy bất tại nhơn tiền, khởi bất tại nhơn hậu.

Nhất tự ly giải đãi, nhi vô động chúng niệm, cố bất tại tiền hậu dã.

Phàm tẩy diện, bất đắc đa sử thủy.

Nhât phòng hậu nhơn, nhị tự tích phước.

Cổ vân : "Nhiệt thủy dụng nhơn thiêu, lãnh thủy dụng nhơn khiêu.

Nhược bất giải tu hành, túng hữu hà sa phưđc diệc tiêu".

THANH QUI vân : "Bất đắc tẩy đầu, hứu tứ kiện, tự tha bất lợi,nhất ô bồn, nhị nị cân, tam khô phát, tứ tổn nhãn".

Sát nha thổ thủy, tu dê đầu dẫn thủy hạ, bất dắc phún thùy tiển nhơn.

Do thủy dẫn há, cố bất tiển nhơn.

THANH QUI vân : "Hữu thủ trám nha dược giai tả biên, tả thủ trám nha dược giai hữu biên, bất khả tái trám, khủng nha tuyên khẩu khí quá nhơn".

Bất đắc cao thinh tĩ gi ẩu thổ.

Tùng tĩ xuất viết "gi", tùng khẩu xuất, viết "ẩu thổ".

Bất dắc ư điện tháp, cập tịnh thâ't, tịnh dịa, tịnh thủy trung gi thóa, dương ư tịch xứ.

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 211

Ông "Lão Tử" nói : "Mình không khoe cho nên có công". Bởi vậy người "Quân tử" không khoe tài hay của mình vậy.

Phàm ở đâu, ngủ không nên ngủ trước người, dậy không nên dậy sau người.

Vì không ngủ trưđc và dậy sau có hai việc : 1. - Mình khỏi giải đái. 2. - Khỏi động niệm chúng.

Phàm rửa mặt, chớ nên hao nhiêu nước.

Có hai việc : 1. - Phòng người sau thiếu nước. 2. - Mình tiết kiệm phưđc mình. Người xưa có câu :"Nhiệt thủy dụng nhơn thiêu, lảnh thủy dụng nhơn khiêu; nhược bất giải tu hành, túng hữu hà sa phước diệc tiêu". Nghĩa là : "Nước nóng, công người nấu, nước lạnh công người gánh; bằng không hiểu việc tu hành, dù có phước hằng sa cũng tiêu".

Bộ THANH QUI nói : "Không đặng gội đầu, có bốn điều kiện không lợi cho mình và người : 1. - Nhơ bồn • 2. - Nhơ khăn. 3. - Khô tóc. 4. - Lờ con mắt".

Xỉa răng nhổ nưđc, phải cúi đầu đem nưdc xuống, chẳng nên phun nước nhằm người.

Nhờ đem nước xuống, nên khỏi văng nhằm người. Bộ THANH QUI nói : "Tay bên phải chà răng thoa thuốc, qua bên trái. Tay trái chà răng thuốc thoa bên phải.

Chẳng nên hai bên chà một lượt, sợ bày răng, hơi hôi trong miệng bay qua người khác".

Chăng nên hỉ mũi và khac nhổ lớn tiếng.

Từ trong mũi chảy ra gọi là "Hỉ". Từ trong miệng chảy ra gọi là "Khạc nhổ".

Chẳng đặng ở trong chùa, ở trên điện và Tháp cùng nhà sạch, đất sạch, trong nước sạch hỉ mũi, khạc nhổ; phải hỉ khạc nơi chỗ khuất (trong ống nhổ). 212 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Khẩu xuất viết "thóa", phi đương đạo tịnh sở, viết "tịch xứ".

Thiết trà thang thời, bất đắc chích thủ ấp nhơn.

Khiết trà thang ấp nhơn "phi thời". Chích thủ ấp nhơn "phi lễ".

Bất dắc hướng tháp tẩy xỉ, cập hướng "Hòa Thượng", "A Xà Lê" đẳng.

Ngôn tháp, tắc kiêm Thánh tượng hĩ. Đẳng giả, vị Trưởng lão, Thượng tọa, cập tôn khách đẳng.

Phàm văn chung thinh, hiệp chưởng mặc niệm vân : "Văn chung thinh phiền não khinh, trí huệ trưởng, Bô đê sanh; ly dịa ngục xuất hỏa khanh, nguyện thành Phật độ chúng sanh"

"Án, già ra đế da tá ha".

Sơ ư văn trung, nhâp lưu vong sở, cố đắc "phiên khinh", huệ trưởng, tịch diệt hiện tiên, cố viết "Bồ đề sanh"; siêu việt thế, xuất thế gian, cố viết "ly ngục", xuất khanh; thập phương viên minh, thị viết "thành Phật". Hoạch nhị "thù thắng", cố năng độ sanh. Nhược ngọa thời, văn chung thinh, tức khởi măc niêm, trừ bênh bất khởi vô pham. Nhược tự minh chung, ưng tiên niệm : "Nguyện thử chung thinh siêu pháp giới" kệ, thứ niệm thử kệ. Hựu phàm kích chung, tu hưỡn đã, tiên âm tương tận, phương thục hậu thinh.

Như tích "Chí Công", tá "Võ Đế" 'đạo nhãn", kiến "Địa Ngục" khổ tướng, vấn viết : "Hà dĩ chỉ chi" ?

Chí viết :"Duy văn chung thinh, kỳ khổ tạm tức"ẵ VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TẦNG CHÚ 213

Trong miệng ra gọi là "nhổ". Chẳng phải giữa đường và chỗ đất sạch gọi là chỗ "khuất".

Khi uống nước trà (củng như khi ăn cơm) chẳng nên một tay tiếp ngườiẻ Uống nước trà tiếp người là "Phi Thời". Một tay xá người là "Phi lễ".

Chẳng đặng trước Tháp xỉa răng, và trước vị "Hòa Thượng", vị "A xà Lê” v.v.ẵ.

Chẳng những nơi trước tháp, mà trước tượng Phật nứa. Chẳng nhứng trước tượng Phật, mà còn bao nhiêu như : Vị Trưởng lão, Thượng tọa và các khách quí V.V.. cũng không nên xỉa răng trước đấy.

Phàm nghe tiếng chuông chắp tay thầm tưởng bài kệ rằng : "Nghe tiếng chuông, phiền não nhẹ, Trí huệ lứn, Bồ đề sanh;lìa Địa ngục, khỏi hầm lửa, Câu thành Phật độ chúng sanh". "Ấn, già ra đế da tá ha" (ba lần).

Trong khi vừa nghe tiếng chuông tỏ đạo quên trần nên "phiền não nhẹ", và Trí huệ thêm lớn, vắng lặng hiện bày cho nên nói "Bồ đê sanh"; siêu vượt khỏi trong đời và ngoài đời cho nên nói "lìa Địa ngục", ra khỏi "hầm lửa";

mười phương tròn sáng cho nên nói "Thành Phật". Đặng hai món "Thù Thắng" (3) cho nên độ chúng sanh đặng.

Bằng khi đương nằm nghe tiếng chuông liền chờ dậy, thầm tưởng bài kệ như trên, trừ người bệnh, dậy không nổi, không phạm. Bằng mình đóng chuông, trước phải tưởng bài kệ : "Nguyện thử Chung thinh siêu pháp giới".

Kế tưởng bài kệ : "Văn chung thinh" này, và mỗi khi đánh chuông, phải đánh chậm rãi, tiếng trước vừa dứt, mới tiếp tiếng sau.

Thuở xưa ngài "Chí Công" giúp "đạo nhân" (thần thông)

cho Vua "Võ Đế" thấy tướng khổ dưới "Địa Ngục". Đế hỏi Công rằng :"Khổ ấy làm sao được dứt ? Chí Công đáp :"Duy 214 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Toại chiếu thiên hạ tự viện, kích chung thơ từ kỳ thinh.

PHÚ PHẤP TẠNG Kỉnh, diệc linh thinh duyên trường cữu. TĂNG NHẤT A HÀM kinh vân : "Nhược đả chung thời, nguyện nhất thiết ác đạo chư khổ, tịnh giai đình chỉ". Nhược văn chung thinh, kiêm thuyết kệ tán,đắc trừ ngũ bá ức kiếp sanh tử trọng tội.

"Tạp dụ" kỉnh thuyết kệ vân : "Vân chung ngọa, bất khởi Hộ Pháp Thiện Thần sân, hiện tại duyên quả bạc, lai báo thọ xà thân"; sở tại văn chung thỉnh, ngọa giả tất tu khởi, hiệp chưởng phát thiện tâm, Hiên Thánh giai hoan hỉ.

Bâ't đắc đa tiếu, nhược đại tiếu, cập ha khiếm, đương dĩ y tụ yểm khẩu.

Đa tiếu, tắc thất chánh niệm, đại tiếu, tắc phi oai nghi, "Ha khiếm", diệc viết "khiếm khư", thị giải quyện chi mạo.

TỲ NI MAU kinh vân :Khí hữu nhị chưởng, nhứt thượng, nhị hạ, thượng khí dục xuất thời, mạc đương nhơn, trương khẩu linh xuất, yếu hồi diện hướng vô nhơn xứ. Nhược hạ khí dục xuất thời, bất thính chúng trung xuất, yếu tác phương tiện xuất ngoại, chí vô nhơn xứ xuất. Nhiên hậu lai nhập, mạc sử chúng cơ híêm ô tiện. Nhập "tháp điện" thời, bất ưng phóng hạ khí, "Hòa Thượng", "Đại Đức", "Thượng Tọa", tiên, diệc bất đắc phóng hạ phong xuất thinh. Nhược phúc trung hữu bệnh cấp giả, ưng xuất ngoại phóng, mạc linh nhơn sanh ô tiện tâm.

ĐẠI LUẬT vân : Nhược cấp hạ phong lai đương chế, nhược bất khả nhẫn giả, đương há đạo tại hạ VIỆT DỊCH THIẾN OAI NGHI TĂNG CHÚ 215 nghe được tiếng chuông, khổ kia tạm dứt". Đế liền chiếu chỉ cả trong thiên hạ, các chùa, am, đóng chuông. Tiếng ngân châm rãi.

Trong kinh PHÚ PHÁP TẠNG cũng dạy tiếng ngân cho thật lâu mới đóng tiếng khác.

Kinh TẢNG NHẤT A HÀM nói : "Bằng khi đóng chuông, nguyện tất cả các khổ trong đường ác, đều được đình dứt". Bằng ai nghe tiếng chuông và khen ngợi bài kệ, trừ đặng 500 ức kiếp tội nặng sanh tử.

Kinh TẠP DỤ nói bài kệ rằng :"Văn chung ngọa bâ' khởi, Hộ Pháp Thiện Thần sân, hiện tại duyên quả bạc, lai báo thọ xà thân". Nghĩa là : "Nghe tiếng chuông nằm chẳng dậy, vị Hộ Pháp vị Thiện Thần giận; đương đời phưđc quả ít, mắc báo sau làm thân rắn". Cho nên khi ta nghe tiếng chuông, ai còn nằm cũng phải chờ dậy, chắp tay phát tâm lành, Hiền Thánh đều hoan hỉ.

Chẳng nên cười nhiều, hoặc cười to, cùng ợ ngáp phải lấy tay áo che miệngỀ Cười nhiều thời mất chính niệm, cười to thời lỗi oai nghi. Hả miệng hơi ra gọi "ợ ngáp". Ây là cái dạng mỏi mệt biếng lườiệ Kinh TỲ NI MÂU nói : Có hai thứ hơi : 1.- Hơi trên.

2.- Hơi dưới. Hơi trên khi muốn ra, đừng ngay trước ngưdi hả miệng cho ra, phải day mặt đến chỗ không người. Hơi dưới khi muốn ra, chđ cho ra trong chúng, phải tìm phương chước ra ngoài tđi chỗ không ai cho ra.

Vậy sau mới vào đừng để chúng chê ghét và nhờm gớm.

Khi vào "Điện Tháp", chẳng nên cho ra hơi dưới, chẳng nhứng điện tháp mà trước vị "Hòa Thượng", vị "Đại Đức", vị "Thượng Tọa", cũng chẳng nên cho ra hơi dưđi có tiếng. Bằng trong ruột có bệnh gấp, phải ra ngoài cho ra, đừng để người sanh tâm nhờm gớm.

Trong ĐẠI LUẬT nói : "Bằng hơi dưới gấp rút; cúng phải ngăn lại. Bằng nín không được, phải trụt bên đường 216 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH phong phóng chi. Nhược tại "Thiên" phòng trung, đế giả, bất đắc phóng tứ đại đế, nhược đế lai thời, đương nhẫn, dĩ thủ yểm tĩ nhị đế, vật linh gi thốa xuất.

Bất đắc cấp hành, bất đắc tương Phật đảng, tư tựu kỷ dụng; nhược nhiên đảng, đương hảo dĩ trạo mật phú, vật linh phi trùng đầu nhập.

Phàm sở động tịnh, tu hộ thân oai nghỉ, cử bộ tức đương thị địa, vật thương trùng nghịễ Tương Phật đăng tư dụng, đương đọa "hắc ám Địa Ngục", sanh sanh thất trí huệ minh, phú đăng như tiên thích.

Cúng Phật hoa, thủ khai viên giả bất đắc tiêu hửu, trừ hủy giả phương cúng tân giả, hủy giả, bất đắc khí địa tiển đạp, nghỉ trí bình xứ.

Vị tuyển khai phu viên mãn giả, kỳ bán khai, cập tương tàn giả, vật thủ. Tiên hứu, tiển đạp, thị vô tôn kỉnh dã. "Bình xứ" thị vô nhơn hành xứ, diệc • phi uế ô xứ.

YẾU DỤNG TỐI Kinh vân :"Tĩ hứu hương giả, do giảm hương khí, vô kỳ phước đức" chánh báo đọa "Ba đầu ma Địa Ngục", thế thế tĩ căn vô hương vị"ắ

NHựT VÂN Kinh vân : "Hương yên bất tận, phóng địa, đắc diệt khí tội, tận ngủ bá tuế, đọa

"phấn thỉ Địa Ngục". Hà dĩ cố ?

Do phóng dật tâm cố, "Hủy giả", "cách túc hoa" dã.

Kỉnh vân : "Lư bình tinh tu tinh thức. Thủ hoa, câp dương chi, đương chú nguyên, "sơn", "trach".

VIỆT D|CH THIÊN OAI NGHI TẦNG CHÚ 217 dưđi gió cho ra. Bằng ở trong nhà "Thiền", khi nhảy mũi chẳng đặng tự do nhảy mũi lớn tiếng. Bằng khi sắp nhảy mũi, phải nín, lấy tay đè sóng múi mà nhảy, đừng cho mũi dãi tuông ra.

Chẳng đặng đi mau, chẳng đặng đem đèn bàn Phật riêng để mình dùng. Bằng thắp đèn, lúc đương cháy, phải lấy lồng chụp lại, đừng để trùng bướm ngã vào.

Phàm khi đi đứng, thân phải giứ oai nghi, lúc giở chăn, phải coi dưới đất, chớ hại trùng kiến. Đem đèn bàn Phật riêng dùng sẽ đọa "Địa Ngục Hắc ám", đời đời mất trí huệ sáng suô', câu chuyện che đèn "đừng để trùng bưđm ngá vào" như trước đã giải.

Bông cúng Phật lựa bông nở tròn đủ, tươi đẹp;

chẳng đặng ngửi trưđc, bỏ bông héo, phải cúng bông tươi. Bông héo chẳng nên bỏ dưới đất giậm đạp, phải để chỗ vắng.

Lựa bông nở đủ tròn, tươi đẹp là gì ? - Không dùng thứ bông nở phân nửa và gần tàn. Thế nào là ngửi trước và giậm đạp ? - Ấy là không tâm tôn kính vậy. Chỗ "vắng" là gì ? - Là chỗ không ai tới, cũng không phải chỗ nhơ bẩn gọi là "chỗ vắng".

Kinh YEU DỤNG TOI nói : "Mũi ngửi vị hương, do bớt cái mùi thơm của hương, không có phước đức". Chính mắc đọa trong "Địa ngục Ba Đầu Ma" đời đời lỗ mũi không biết mùi hương".

Kinh NHựT vân nói : "Hương chưa cháy hết, bỏ dưới đất giậm đạp mắc cái tội Diệt khí (quăng bỏ) cả 500 năm đọa trong "Địa ngục Phất thỉ" (nhơ bổn). Vì sao ?

- Bởi tâm buông lung vậy. "Bông héo" tức là "bông cách đêm" vậy.

Kinh THẬP GIỚI nói :"Lư hương, bình bông đều phải lau cho sạch, lúc bẻ bông và cành dương, phải chú nguyện 218 SA DI LDẬT GIẢI HÁN DỊCH

"thọ" thần, bất đắc bạt kỳ căn chu, đương trực váng hườn, bất đương mạn đọa ngữ tiếu.

Bất đắc văn hô, bất ứng; phàm hô, cu nghỉ dĩ niệm Phật ứng chi.

ứng tự khứ thỉnh, thị đáp từ, hoặc đáp "Nam mô Phật", hoặc đáp "A Di Đà Phật".

ĐẠI LUẬT vân : Đương đáp ngôn nặc.

Phàm thập di vật, tức đương bạch "Tri sự"

Tăng.

Hoặc bạch "Tri Sự" nhơn, hoặc bạch "Bổn sư", • • * ' • # ' hoặc trú "Thường Trụ" khố trung, đãi vật chủ lai, ngôn thuyết dữ vật tương đương giả, dữ chi, bất đắc tư nặc.

Tích Lạc Dương Tử, đắc di kim, dữ kỳ thê, thê viết : "Thiếp văn chí sĩ, bất ẩm "đạo tuyền". Liêm giả, bất thọ ta lai chi thực, huống thập di tài lợi, di tài lợi, dĩ ô kỳ hạnh hồ !Dương Tử tàm, toại khí kim ư dã, cẩu kỳ tư nặc, thượng bất như nhứt phụ nhơn hĩ.

PHỤ Bất dắc dữ niên thiếu "Sa di" kiết hứu.

Nhược phi "Đạo An", "Tăng Quang" chi lưu bất khả vi hữu.

Kinh vân : "Phi "hiên" bất "hữu", phi "Thánh", bất tôn ; bất hiếu chi tử, thị tửu chi đồ, chí thú tà VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TẦNG CHÚ 219

"Sơn Thần", "Thủy Thần" và "Thọ Thần", chẳng đặng nhổ gô' rễ, phải đi mau về lẹ, chẳng đặng trễ nải và nói cười". Chẳng đặng nghe Thầy kêu không đáp, phàm nghe kêu, đều phải đáp câu "Niệm Phật" thế lời. Lời đáp lại gọi là chữ "ứng". Hoặc đáp "Mô Phật" Hoặc đáp "A Di Đà Phật".

Trong ĐẠI LUẬT nói :Tiếng đáp cũng như tiếng "dạ".

Phàm lượm của rơi, liền phải thưa Thầy "Tri sư"ế Hoặc thưa Thầy "Tri sự", hoặc thưa Thầy "Bổn sự", hoặc để trong kho "Thường Trụ", đợi người chủ vật đến, nói trúng hình tướng của vật ấy, ta cho lại, chẳng đặng lén giấu.

Thuở xưa ông Lạc Dương Tử đi dọc đường lượm được vàng rơi, về nói với vợ rằng : "Hôm nay chàng đi dọc đường xí được một số tiền khá bộn, vẫn biết của hoạch tài bất phú mặc dầu, nhưng tôi vđi má nó xài chơi ít bứa cho ngỏa nguê, cũng khá ạ " ! Bà Dương Tử nói : "Thiếp đây tuy bổn phận đàn bà quần vặn yếm mang, không phải xôi kinh nấu sử như chàng, nhưng thiếp có nghe : Kẻ chí sĩ chẳng uô'ng nưđc "Đạo Tuyền" (4) người thanh liêm, không thèm ăn cơm mời lơi, huống chi chàng cũng là bực Tu mi quân tử học thức như ai, lẽ nào đi lượm của rơi mà nhơ hạnh tốt của mình" !Bấy giờ ông Dương Tử nghe vợ nói, lấy làm bẽn lẽn, hổ trẽn sượng sùng vô hạn, liền quăng vàng ngoài đồng nội. Than ôi ! Nếu ta lén giấu, còn chẳng bằng một người đàn bà kia vậy.

LỜI PHỤ

Chẳng đặng kết bạn với thầy "Sa di" tuổi nhỏề Chẳng phải nhứng bực như ngài "Đạo An" và ngài "Tăng Quang" chẳng nên kết hạn.

Kinh nói : "Chẳng phải người "hiền", chẳng nên làm "bạn"ỂChẳng phải bực "Thánh" không tôn thờ, nhứng 220 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH tịch, lý hành hung hiểm, bất đắc giao du vãng lai chi nghệ trượt, khuy tổn đạo hạnh".

THÀNH PHẠM vân : "Tư áp ác sư hứu, sổ tập phóng dật, chủng chủng xúc náo Bổn sư, sư bất dung sám, đương tái kiên cầu khẩn khất".

Sư cố bất dung, đương tốc thỉnh sư chi thân hứu "Túc đức", chuyển vị thỉnh cầu ai sám hối, vĩnh tuyêt bỉ ố, vô phuc tái phạm". Thị cố "Hiên giả", hứu tam úy, ác sư, ác hữu, ác thuật năng chướng chánh đạo, khai đạo tà đồ. Tảo giác tắc thiện, nhược bất tri phản, tắc sanh vô thiểu ích, tử hữu trường ai.

Bất đắc tam y cẩu giảm.

Thử thị "Tỳ kheo" tam y. "Ưu bà tắc", thượng sử sức chi linh niệm "phước đĩên" chi tướng, thị "giải thoát" chi phục; huống "Sa di" nhi đắc cẩu giản thiểu khuyết ? Diêc bất đắc dĩ "Lạc tử", sung "tam y"

số. Nguyên vị linh thức "phước điên" tưứng, cập bị tấn cụ thời tu, phi vị sử kỳ phi trước, thảng bần nan biện, lý diệc vô quáỀKim thời "mạt pháp" "a sư", bất am luật điển, bất tri Như Lai pháp chế, giai linh "Sa Di", phi trước "ngũ điều", "thất điều"; trí sử tại gia nam, nứ, thọ "ngủ giới" giả, lôi đồng phi trước, thâm vi bất pháp, hoạch tội phi khỉnh, tường như hạ biện.

Bất đắc đa tác y phục, nhược hữu dư đương xả.

Đa tác đa lụy, túng tứ huyễn xu. Cố vân : "Tấn đạo nghiêm thân, tam thường bất túc, phương danh thiểu dục đạo nhơn. Nhược tự thức vô thường, niệm tha bần phạp, cố hữu dư, tức đương xả chi".

VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 221 người con bất hiếu, nhứng kẻ thèm rượu, chí thú tà vạy, tánh nết lung lãng, không nên kết bạn tới lui học nghề nhơ, kém hư đạo hành tô' của mình".

Thiên THÀNH PHẠM nói : "Gần quen thầy tà, bạn ác, thường tập thói buông lung, đủ cách chọc tức đến Thầy Bổn sư, bằng Thầy không cho sám hối, lại phải bền lòng cầu khẩn, xin tội".

"Thầy quyết không cho phải mau cầu vị "Túc Đức" và bạn thân của Thầy đến xin giùm, cho ta sám hối, bặt hẳn thói xấu, không dám phạm nứa". Cho nên biết rằng người "Hiền" có ba điều sợ : 1.- Thầy tà, 2,- Bạn ác, 3.- Chước ác; hay ngăn chánh đạo, dẫn đi đường tà. Sớm biết thì hay, bằng không biết xét, thời sống không chút lợi ích, chết cổ khổ hoài hoài.

Chẳng đặng ba y khiếm thiếuẵ Đây là ba y Thầy "Tỳ Kheo", ông "Ưu Bà Tắc" cũng được sắm để kỷ niệm tướng "phước điền", là cái y mặc "Giải thoát", huống chi "Sa Di" mà hồng khiếm thiếu hay sao ? Cũng chẳng nên lấy cái "Lạc tử" (5) thế số "ba y"ế Nguyên vì cho biết cái tướng "phước điền" và sắm sẵn, chờ khi thọ giới "Cụ Túc" mà dùng, chớ không phải bảo sắm để đắp mặc, nếu nghèo ngặt sắm không nổi, lý cũng không lỗi. Nay nhằm đời "mạt pháp", các bực "Thày ú đ", không thuộc pháp luật, không biết phép dạy của đức "Phật", đều cho ông "Sa Di" mặc đắp y "ngũ điều", "thất điều", đến nỗi kẻ nam nữ tại gia, thọ năm giới cũng đắp mặc luông tuồng, thiệt là sái phép mắc tội không phải nhẹ, rõ như văn sau sẽ biện bạch.

Chẳng nên sắm nhiều y phục, bằng có dư nên cho.

Sắm nhiều khổ nhiều, buông lung thân huyễn. Cho nên nói : "Muôn tấn đạo nghiêm thân ba việc thường (như: Am thực, y phục và thùy miên) bớt bớt, mới kêu là người tu, ít lòng ham muốn. Bằng ta biết tấm thân vô thường, thương người nghèo ngặt, nên có dư ta phải cho".

222 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH

"Bất đắc biện tinh trí thao phất, ngoạn khí đẳng, trang điểm "giang hồ", thủ tiếu "thức giả"ễ Bất thức tứ đại bì nang, cố biện tinh tríế Mê hoặc chánh niệm, cố học trang điểm, hiệu tha bất pháp, cố thủ tiếu "thức giả"Ế Tạm thời du thượng bất khả, huống kỳ chung niên ngoạn lộng. Sở vị :"Thưởng ngoạn tạm thời, bi ưu trường cứu thị dã". Vô hệ lụy giả, viết "giang hồ tán nhơn". Tức tẩu giang hồ quái đáp chi nhơn dã.

Bất dắc trước sắc phục, cập loại tục nhơn y sức, đẳng.

Sức phục, vị hồng, tử, huỳnh, lục, bạch đẳng, nghỉ trước hoại sắc truy y. Loại tục y sức đẳng giả, hoặc nhan sắc ỉoại tợ, hoặc chế sức loại tợ, như tiểu lãnh trách tụ, vân đầu lý đẳng.

Bất đắc bất tịnh thủ đáp yệ Kỉnh "y" như kỉnh "tháp", cố tu tịnh thủ trì trước. Phàm thủ trì hài miệt hạ y, trảo đầu ma túc, xúc bất tịnh khí, tịnh tu tịnh tẩy, phương chấp dư tịnh vật Phàm thượng "điện", tu thúc phược khô' miệt, bất dắc phóng ý tự tiện.

Khủng hữu "hạ mao" thoát lạc, cố tu thúc phược, nhược tại dư thời cập "tiểu đồng" tử, bất thúc vô quá.

Bất đắc nhàn tẩu, bất đắc đa ngôn.

Nhàn tẩu phế tập tụng; da ngôn, túng khẩu nghiệp Bất đắc tọa thị "đại chúng" ỉao vụ; tỉ lại thâu anệ VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 223

Chẳng đăng sắm dây lưng tốt đẹp và đồ chơi v.v... trang điểm "giang hồ", làm trò cười cho người "thức giả".

Không biết đáy da hôi thúi của thân tứ đại, nên sắm đồ tốt đẹpệQuên mất chánh niệm, cho nên học trang điểm, bắt chước người trái phép cho nên bị người "trí thức" chê cười.

Tạm thời vẫn còn không được, huống chi quanh năm chơi ngắm. Nên có câu : "Vui chơi chút lát, buồn lo nhiều đời phải vậy". Thế nào là trang điểm giang hồ ?

- Những người không ràng buộc gọi là người "giang hồ tán nhơn" ,tức là những người quảy, mang, dạo đi xứ này qua xứ khác, minh mông không đình trú một nơi nào vậy.

Chẳng đặng mặc đồ "ngũ sắc" và y phục giống người "thế tục" v.v...

Thế nào là đồ ngũ sắc ? Sắc hồng, sắc tía, sắc vàng, sắc xanh, sắc trắng v.v... Phải mặc áo nhuộm màu xám cho hoại sắc. Giống y phục thế gian là gì ?

- Hoặc giống màu sắc, hoặc kiểu áo giống như nhau :

bâu nhỏ, tay chẹt, mũì giày thêu dệt V.V....

Chẳng đặng tay không sạch đắp y.

Kính "Y" như kính "Tháp", cho nên phải tay sạch cầm đắp. Phàm tay cầm giày vớ, cùng quần, gãi đầu, rờ chân, cầm đồ bất tịnh, cũng phải rửa cho kỹ, mới cầm vật sạch khác, Phàm lên "chánh điện", phải buộc ống qúần, chẳng đặng lung ý tự tiện.

Sợ có "Hạ mao" rụng rđt,nên phải bó buộc, bằng khi ở ngoài và đứa "tiểu đồng" (các em nhỏ) không buộc không lỗi.

Chẳng đặng đi chơi, chẳng đặng nói nhiều.

Đi chơi phế việc tụng tập, nổi nhiều lung khẩu nghiệp.

Chẳng đặng ngồi ngó "Đại chúng" làm việc nhọc mà trốn lánh trộm yên. 224 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH

"Toạ thị", thị "Vô tàm"; tị lại, tắc tổn phước Kinh vân :Đương tận lực tác chúng Tăng sự. Bất đắc tư thủ "chiêu đề" trước mộc, hoa quả sớ thể, nhât thiết ẩm thực, cập nhât thiết khí vật đẳng.

"Phạm ngữ", "chiêu đê", thử vân : "Tứ phương tăng" "vật; thuộc Thường Trụ, tư thủ tức phạm đạo khien".

Kỉnh vân : "Nhược hữu sở dục thủ, đương bạch Tri sự nhơn"ắ"Tăng Chiếu thien sư", khổ hạnh thiên định đệ nhât, hành "Pháp Hoa tam muội", cảm "Quan Âm Đại Sĩ", vị thuyết pháp, đắc vô ngại biện tài. Hựu kiến "Phổ Hiên Đại Sĩ", thừa bạch tượng, phóng quang chứng minh; tằng dụng "chúng Tăng"

diêm nhât toát, tác trai ẩm dĩ dụng vô kỷ, bất dĩ vi ý; hậu hành "Phương Đẳng" sám pháp, hốt kiến tướng khởi, kế tam niên tăng trưởng chí sổ thập hộc, nãi cấpi mại y, mãi diêm thường chúng, kỳ tướng phương diệt".

Hựu "Thích Đạo Tướng" bạo tử, chí "Minh phủ", kiến nhỉYt bảng đê vân : "Thử nhơn đạo tăng hạnh tho, tiêt tác sơ tài, tự tăng đạo Quách, thập đắc tàn mộc nhât, khuyết, nhưng kham tác sơ, trị bát thập tiên", đương đọa" hỏa thiêu Địa Ngục". Tướng hườn thuyết chi, quách văn thuyết, tức thời thường huờn.

Hựu "Dương Đế nhị niên, tăng Đạo Minh vong", đồng phòng tăng, "Huỳên Tự", mộ hành dã gian, hốt kiến tự, vãng đầu chi, ngộ Đạo Minh, bất dị bình nhựt, kiến chúng Tăng chúc, giai tác huyết sắc, cử thể hỏa nhiên. Tự cụ vấn chi ? Minh viết :"Thử thị Địa Ngục, ngô vị thủ tăng sài nhứt thức, chữ nhiễm sắc, vong bất bồi thường, đương nhất niên nhiên túc thọ tội, VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 225

"Ngồi ngó", là không biết "hổ thẹn", trốn lánh thời tốn phưđc mắc tội.

Kinh THẠP GIƠI nói : "Phải tận lực làm việc chúng

Tăng".

Chẳng đăng riêng lấy của "chiêu đề" như : tre cây, hoa quả, rau, cải, tất òả đồ ẩm thực và tất cả đồ đạc V.V...

Tiếng "Phạm Ngứ" gọi chứ "Chiêu Đề", cũng như phương đây gọi "Tứ phương Tăng". Nghĩa là :"của Thường Trụ thuộc về của "Tứ phương Tăng", nếu ta riêng lấy thời phạm tội ăn trộm".

Kinh THẠP GIỚI nói : "Bằng có muôn cần dùng phải thưa Thầy Tri sự". "Ngài Tăng Chiếu Thiền sư" là bực khổ hạnh thiền định thứ nhất, tu theo Kinh "Pháp Hoa" chứng phép "Tam muội" cảm động đức "Quan Âm Đại sĩ", vì thuyết pháp, đặng bốn pháp vô ngại biện tài. Và thấy đức "Phổ Hiền đại sĩ" cỡi con bạch tượng phóng quang chứng minh.

Song ngài có dùng một nắm muối của "Chúng Tăng" nấu đồ ăn, vì dùng không bao nhiêu, không có để ý, sau Ngài tu theo pháp sám, kinh "Phương Đẳng", bỗng thấy tướng muối hiện ra, kể ba năm, tăng lên nhiều đến vài mươi giạ. Ngài mới kíp bán y, mua muối thường cho Chúng Tăng, bấy giờ tưđng muối mới dứt".

"Lại đời nhà Tùy, ông Thích Đạo Tướng", khi không chết giấc, xuống dưới "minh phủ", thấy một tâm bảng đề rằng :

"Người này ăn trộm cây hạnh của Chung Tăng, chẽ làm cái lược, ông Thầy trong chùa tên Đạo Quách lượm đặng một khúc cây dư cúng ựnh làm cây xỉa răng, giá đáng 80 đồng tiền", phải đọa trong "Địa ngục hỏa thiêu”.Tướng thức dậy nói cho Quách nghe "Đạo Quách" nghe rồi tức thì bù thường".

"Lại đời Tùy, vua Dương Đế niên hiệu thứ hai, ông Thầy tên Đạo Minh chết". Ông Thầy dồng liêu là ông Huyền Tự, buổi chiều đi dạo ngoài đồng, bông thấy cảnh chùa bước vào trong gặp ông Đạo Minh không khác chi khi còn sống, thấy Chúng Tăng ăn cháo, trong cháo đều hiện ra sắc huyết, cả mình lửa cháy. Tự sợ hỏi Minh ? Đạo Minh đáp rằng : "Đây là Địs 226 SA DI LUẬT GIẢI HÁN DỊCH khiên y kiến tất, hạ tịch tiêu hắc"ẽ Nhơn viết : Công hậnh vị ngă, mãi sài bá thúc, bồi huờn "thường trụ" tinh tả "Pháp Hoa" kinh nhất bộ, khả đắc miễn khổ. Tự hứa chi, qui tự y ngôn vi biện, trùng vãng tầm tự, tịch vô sở kiến. "Trí giả" văn chi, thục bất mao thụ.

Bâ't đắc đàm thuyết "Triều Đình", "Công phủ", chánh sự đắc, thất, cập "bạch y" gia, trường đoản hảo ô.

"Vương thần" chánh sự, thị quốc gia chi "chánh phá"; trường đoản hảo ố, nãi tục gia chi đắc, thất, giao loạn chánh niệm, diệc chiêu họa cữu. Cố viết :

"Bất đắc đàm thuyết".

Kinh vân : "Bất đắc luận thuyết quốc gia chánh sự, bình lượng líu liệc, xuất quân hành sự, công phạt thắng phụ", thị dã. Tục hí trước bạch phục. Cố viết : "Bạch y".

Phàm tự xưng, đương cử nhị tự "pháp danh", bất dắc vân "ngã", cập "Tiểu Tăng".

"Tăng" giả, "chúng dã"; thị tứ "Tỳ kheo" dĩ thưứng chi xưng, thượng phi nhất "Tỳ kheo" chi danh, huống nhất "Sa Di", nhi đắc vân hồ ?

Ngôn tiểu, tắc khinh ư chúng, vân ngã, tắc tự tiết ư kỷ; xuất gia thị trần ngoại chi tâm, nãi chí đối vương, hầu, dỉệc tự xưng danh nhi dĩ. "Sa môn Tăng Chung", kiến "Tê Võ Đế", ximg "Bần Đạo", "Đế" viết ?

"Xưng danh diệc vô híêm". VIỆT DỊCH THIÊN OAI NGHI TĂNG CHÚ 227 ngục bởi ta lấy một bó củi, của Chúng Tăng, nấu nước nhuộm đồ, quên không đền bù, trọn cả một năm, mắc tội đốt chưn", nói rồi vén áo thầy dưđi gối đều nám đen". Đạo Minh yêu cầu "Huyền Tự" rằng :Xin ông vì tôi mua trăm bó củi trổ lại của "Trường Trụ" và tả giùm một bộ kinh "Pháp Hoa", nhờ công đức đó, tôi mđi được hết khổ. Ồng "Huyền Tự" hứa chịu, về chùa y lời làm xong, trở ra tìm chùa khi trưđc, biến mất không thấy nứa. Ôi ! Người "Trí" nghe đây, ai chẳng dửng lông, ghê lòng.

Chẳng đặng luận nói việc chánh, đắc, thất trong "Triều đình", chốn "công phủ" và việc hơn thua tốt, xấu của nhà thế gian.

Việc chánh Vua tôi, là việc chánh pháp nhà nước; việc hơn thua tốt xấu, là việc đắc, thất của nhà thế gian. Nếu ta luận đên đêu loạn tâm chánh niệm, còn mang tội lỗi là khác. Cho nên nói câu :"Bất đắc đàm thuyết" là vậy.

Trong Kinh THẠP GIỠI nổi : "Chẳng đặng luận nói, việc chánh trị của nhà nưđc, bàn luận hay, dở, việc xuất trận, hành binh, đánh dẹp hơn thua" phải vậy. Thế nào gọi Bạch y là người Thế gian ? - Bởi người Thế gian ưa mặc đồ trắng nên gọi là "Bạch Y".

Phàm mình xưng, phải xưng hai chữ "Pháp danh" chẳng đặng xưng "Ta" hay là "Tiểu Tăng"ẻ Chữ "Tăng" là chỉ toàn thể "Chúng Tăng", như bốn Thầy "Tỳ kheo" sắp lên mởi được xưng "Tăng". Một Thầy Tỳ kheo còn không đặng xưng Tăng, huống một Sa di mà xưng Tăng thật là trái lẽ.

Sao gọi là "Tiểu Tăng" ? - Chứ "Tăng" không phải nhỏ, mà nói rằng chứ "Tiểu" thời khinh toàn thể chúng Tăng cho nên nói Tiểu Tăng cũng không phải lẽ. Vì sao không đặng xưng ta ? - Nếu xưng ta, thời té ra mình khinh mình.

Vì sao ? - Bởi người xuất gia, là bực ra khỏi trần tục, nhẫn đến đối với Vương, Hầu, vẫn tự xưng hai chứ pháp danh mà 228 SA DI UUẬT GIẢI HÁN DỊCH

Bất đắc nhơn tiểu sự tranh chấp, nhược đại sự nan nhẫn giả, diệc tu tâm bình khí hòa, dĩ lý luận biện; bất khả, tắc từ nhi khứ, dộng khí phát thô, tức phi "hảo tăng" dã.

Thiẽt bị phi pháp vu báng, thượng đương nhẫn nại, dĩ iý thân biện, vật hiện ư nhan sắc; nhược kỳ nhơn, bất khả dĩ lý luận, nãi phương tiện thiện từ nhi khứ. Huống nhơn tiểu sự, nhi tự sân tranh hồ ? Cố Kinh vân : "Thận vô uấn tụng, thôi trực ư nhơn, dẫn khúc hướng kỷ, kiến hữu tránh giả, lưỡng thuyết hòa hiệp".

THANH QUI vân : "Hữu lý vô lý, tịnh giai xuất viện" hà dã ? Cái tăng đương nhẫn nhục, nhược chấp hữu lý, nhi tranh dã, tức thị "vô minh"; cố đồng tẩn chi, tức tránh ư vi manh dã !

ĐẠI LUẬT vân : Bất nhẫn nhục nhơn, hữu ngũ chưởng quá : nhất, hung ác tăng trưởng; nhị, sự hậu hối hận; tam, đa nhơn bất ái; tứ, ác thinh lư’ bố; ngủ, tử đọa ác đạo.