Thành Phật Chi Đạo

• Tiếp theo nói về Báo Thân của Phật

Pháp Tánh lưu chuyển trong thân của Phật; Hoặc gọi là Pháp Tánh sanh ra Thân, chính là Báo Thân bình đẳng đã nói. Ở trong rất nhiều kinh Đại Thừa nói: Pháp Thân và Pháp Tánh lưu chuyển trong thân không có phân biệt rạch ròi

(thuyết Nhị Thân).

Đó chỉ là theo cái thấy của Bồ Tát, có tướng trang nghiêm công đức vô biên hiện rõ; vì thế, từ trong Pháp Thân lại biểu lộ riêng Báo Thân này, đây là khế hợp với Pháp Tánh mà

Thân Công đức mới có. Lưu là lưu loại (cùng loài giống nhau), đẳng lưu (cùng loài như nhau), vô biên công đức trang nghiêm đều lưu xuất từ Pháp Tánh; giống như ánh sáng và nhiệt đều lưu xuất từ mặt trời.

• Báo Thân viên mãn, từng niệm biểu hiện tất cả, hai báo

Y, Chánh không trở ngại

Pháp Tánh lưu chuyển trong thân là Công Đức viên mãn; bây giờ giải thích sơ lược.

o Lược nên tất cả sự việc do Báo Thân biểu hiện

Pháp Tánh lưu chuyển trong thân là tất cả những gì từng niệm biểu hiện. Tất cả là những gì?

Bốn loại Sự của phàm, Thánh trong mười pháp giới. • Nếu là Phật sự: Như công đức, tướng hảo của Thân Phật; thanh tịnh, trang nghiêm của Cõi Phật; pháp hội viên mãn của Phật; âm thanh tràn khắp của Phật; thọ mạng vô lượng, trí tuệ, thần thông, lợi ích chúng sanh, tám tướng thành đạo,… của Phật.

• Nếu là Bồ Tát sự: Như Sơ phát Tâm; Thọ giới Bồ Tát;

Hành Lục Độ; Tứ Nhiếp; Đi khắp mười phương thế giới, Gần gũi, cúng dường chư Phật mười phương; Nghe rõ, giữ gìn Pháp mười phương Phật nói; Cứu độ tất cả chúng sanh; Làm những việc khó làm trong vô số kiếp.

• Nếu là Nhị Thừa sự: Như sơ Tâm, Tu hành, ở A lan nhã, Tu hạnh Đầu Đà, Du hóa nhân gian, Vào Niết

Bàn… của Thanh Văn và Duyên Giác. • Nếu là chúng sanh sự: Như chúng sanh trong sáu đường, có vô vàn chỗ ở, rất nhiều tên gọi, có nhiều hình thái, sanh hoạt dưới nhiều hình thức, khổ nạn dưới nhiều hình dạng… pháp giới.

Bốn loại này chính là Sự của Phàm và Thánh trong mười

o Sự thuộc mười phương của Thời, Không trong ba đời

• Còn có: Sự của ba đời; theo thời gian mà nói: Đời trước, đời này, đời sau; một niệm, vô lượng kiếp…

• Sự khắp mười phương, theo không gian mà nói: vô

lượng vô số trong mười phương, Thế giới nhiều không thể nói, hoặc lớn hoặc nhỏ, hoặc thẳng hoặc nghiêng, hoặc khổ hoặc vui; núi sông, đất bằng, cỏ cây, rừng rú… o Nói chung, vô số Sự của hai báo Y, Chánh đều hiện rõ,

không chướng ngại

Tất cả điều này không ra ngoài Y Báo là khí thế giới; Chánh Báo là chúng sanh và Phật.

Tất cả điều này là Sự có hình thức, dáng dấp; từ một niệm đến vô lượng, vô số kiếp, không thể nói.

Vô hạn Y Sự, Chánh Sự trong vô hạn của thời gian, không gian, hiện rõ trong từng niệm, đều là Vô Ngại.

o Pháp Tánh lưu chuyển trong Thân đến khắp tất cả, không có việc (Sự) gì mà không thu nhiếp Bởi vì, Pháp Tánh lưu chuyển ở trong thân bao trùm tất cả nơi, không đâu là không có; cũng không có một Pháp nào mà không ở trong Pháp Tánh (lưu chuyển trong thân).

Pháp Tánh lưu chuyển trong thân thì không sai khác, tận cùng hư không, khắp cả pháp giới, bằng với Chân Như; cho nên, tất cả không rời khỏi Pháp Tánh (lưu chuyển trong Thân), cũng xoay vòng không trở ngại và không hai không khác. Nêu lên một điểm thì tất cả đều hiện rõ và tất cả ấy cũng đi vào Một. Tông sư Thiên Thai và Hiền Thủ ngày xưa đều từng nêu lên Cảnh Giới lớp lớp vô tận. Điều này như kinh Hoa Nghiêm đã rộng nói. b. Đầy đủ các Công Đức 十 力 四 無 畏, Thập lực, Tứ vô úy, 十 八 不 共 法, Thập bát bất cộng pháp, 大 悲 三 不 護, Đại bi tam bất hộ, 妙 智 佛 功 德. Diệu trí Phật công đức.

Mười lực, Bốn vô úy, Đại Bi ba không hộ, Mười tám Pháp không chung,

Diệu Trí Phật công đức.

• Công đức Phật quả được nuôi trong Báo Thân

Báo Thân thanh tịnh, viên mãn tương ứng với tất cả công đức. Nhưng dựa vào chứng ngộ Pháp Tánh, thành tựu Phật công đức mà nói, vì Pháp Tánh lưu chuyển trong thân nên được nuôi dưỡng.

• Lược nói công đức Phật quả có sáu hạng cộng tri

Quả đức của Phật khó nghĩ bàn hoặc nói một trăm bốn mươi công đức bất cộng… Bây giờ nêu một vài hạng cộng tri để nói.

o Phật có đức mười lực thù thắng hàng phục ma, ngoại

đạo để an lập. Mười Lực là Xứ phi Xứ Trí lực (Xứ: Đạo lý); Nghiệp dị thục Trí lực (Dị Thục: Quả báo); Tĩnh tự giải thoát, Đẳng trì đẳng chí Trí lực (Tĩnh lự: Thiền; Đẳng trì: Định); Căn thắng, liệt Trí lực; Chủng Chủng thắng giải Trí lực; Chủng chủng giới Trí lực; Biến thú hành Trí lực; Túc trụ tùy niệm Trí lực; Tử sanh Trí lực; Lậu tận Trí lực.

o Lại có Bốn đức Vô Sở Úy, biểu thị tuyệt đối tự tin về Tự lợi, lợi Tha

Bốn Vô Sở Úy là: Nhất thiết Trí vô sở úy, Lậu tận vô sở úy, Tận khổ đạo vô sở úy, Chướng đạo vô sở úy.

o Lại có mười tám đức bất cộng của Phật, dựa theo Bất cộng của phàm phu, Tiểu Thừa lập ra. Mười tám Pháp

Bất Cộng của Phật là: Thân không sai sót; Lời không sai sót; Niệm không sai sót; Tưởng không khác lạ; Tâm luôn trong Định; Tri nhận các pháp xong, liền bỏ; Luôn muốn độ chúng sanh, không giảm; Tinh tấn không giảm; Trí huệ luôn đầy đủ; Giải thoát không giảm; Giải thoát tri kiến không giảm; Trí biết đời quá khứ không trở ngại; Trí biết dời vị lai không trở ngại; Trí biết đời hiện tại không trở ngại; Thân nghiệp làm theo Trí huệ; Ngữ nghiệp nói theo Trí huệ; Ý nghiệp suy tư theo Trí huệ; Huệ không giảm.

o Còn có Đức Đại Bi

o Đức ba điều không che giấu. Đó là ba nghiệp của Như Lại biểu hiện thanh tịnh, nhất định không lỗi lầm, không cần sợ ai biết nên phải che giấu cho chính mình.

o Đức Diệu Trí, đó là trí vô sư của Như Lai; Trí tự

nhiên; Trí biết tất cả; Trí biết tất cả loại.

Những công đức này của Phật đều rất thanh tịnh, rất viên mãn.

c. Tịnh Độ viên mãn 佛 住 於 淨 土, Phật trụ ư Tịnh Độ, 十 八 事 圓 滿, Thập bát sự viên mãn.

與 諸 菩 薩 眾, Dữ chư Bồ Tát chúng,

受 用 於 法 樂。 Thọ dụng ư pháp lạc.

Phật ở cõi Tịnh Độ, Cùng với chúng Bồ Tát, Viên mãn mười tám sự. Được thọ dụng pháp lạc.

• Dùng mười tám Sự làm hiển lộ Báo Thân mà chỗ nương tựa là Tịnh Độ viên mãn

Phật Tánh lưu chuyển trong thân Phật thì nhất định ở cõi Tịnh Độ. Nhưng đây là cõi Biến Pháp Giới, được biểu hiện bằng mười tám Sự viên mãn; không thể nói phương Đông, phương Tây lớn hơn hay nhỏ hơn.

o Dẫn chứng lời tựa trong kinh

Tịnh Độ viên mãn này, như lời tựa của kinh Phật Địa, Giải Thâm Mật nói: “Bậc Bạt Già Phạm ở nơi trang nghiêm bằng bảy báu với ánh sáng huy hoàng tỏa chiếu tất cả thế giới; vô lượng phương sở, trang sức tuyệt đẹp, cùng khắp không giới hạn, số lượng khó lường, vượt qua những nơi đã đến trong ba cõi; xuất sắc những gì căn lành khởi lên trong thế gian; tịnh thức là tướng tự tại cùng tột; chỗ ở của Như Lai, chúng đại Bồ Tát tập trung đông đảo; vô lượng thiên, long, nhân, phi nhân cũng theo đến phụ giúp; thọ trì pháp vị hỷ lạc rộng lớn;

làm lợi ích cho chúng sanh; diệt phiền não, tai ương trói buộc; lìa xa các ma; Với những trang nghiêm cùng cực này là chỗ ở của Như Lai; đi bằng Chánh Niệm, Trí Huệ trên con đường rong chơi; bằng đại Chỉ, diệu Quán là xe di chuyển;

Vào cửa bằng đại Không, Vô Tướng, Vô Nguyện; được trang nghiêm bằng vô lượng Công Đức; trong cung điện vĩ đại được xây dựng bằng những đóa hoa quý nhất”.

o Quy nạp mười tám Sự trong kinh.

Đây là một đoạn trong bài tựa nói về Tịnh Độ có mười tám điều viên mãn:

Hiển sắc, Hình sắc, Phân lượng, Phương sở, Nhân, Quả, Chủ, Phụ dực, Quyến thuộc, Nhậm trì, Sự nghiệp, Nhiếp ích, Vô úy, Trụ xứ, Lộ, Thừa, Môn, Y trì.

Biểu đồ đối chiếu mười tám Sự với kinh Giải Thâm Mật và luận Nhiếp Đại Thừa • Hiển sắc viên mãn:

• Tựa kinh Giải Thâm Mật: Bậc Bạc Già Phạm ở trong ánh sáng bảy báu trang nghiêm cùng tột, phóng ánh sáng lớn chiếu khắp tất cả thế giới. • Luận Nhiếp Đại Thừa: Nơi Phật ở rất thù thắng và cung điện lớn được trang nghiêm bởi ánh sáng của bảy báu.

Từ cung điện lớn này phóng ánh sáng lớn, chiếu khắp vô biên thế giới.

• Hình sắc viên mãn:

• (nt): Trang sức khắp nơi rất vi diệu.

• (nt): Hình thái của cung điện lớn này vô cùng hoành tráng, nào vườn, nào ao, nào thềm đều được trang sức tuyệt đẹp.

• Phân lượng viên mãn:

• Chu vi rộng lớn, khó có thể đo lường. • Chu vi của cung điện này rất to lớn, người thường khó có thể đo lường nổi.

• Phương sở viên mãn:

• Vượt hẳn những chỗ đã đi qua trong ba cõi.

• Loại cung điện này không do Nghiệp Quả ràng buộc trong ba cõi.

• Nhân viên mãn:

• Nhân này vượt qua Thiện Căn phát sanh của thế gian.

• Nhân này không phải do nghiệp của ba cõi hình thành.

• Quả viên mãn:

• Là Tướng thanh tịnh, tự tại hoàn toàn của Thức.

• Phật ở trong đại bảo điện lấy Thức vô lậu, thanh tịnh làm thể tướng, không lìa ngoài thức.

• Chủ viên mãn:

• Kinh độ của Như Lai.

• Đại bảo điện này, Như Lai là chủ, là nơi Phật trụ trì, an trú.

• Phụ dực viên mãn:

• Là nơi chư đại Bồ Tát tập trung.

• Ở trong đại bảo điện, có lúc chư đại Bồ Tát tập trung, nghe Phật thuyết pháp, giúp Phật giáo hóa chúng sanh.

• Quyến thuộc viên mãn:

• Vô lượng trời, rồng, nhân, phi nhân… thường theo giúp

Phật giáo hóa chúng sanh.

• Trong cung điện cũng có tám bộ quyến thuộc theo Phật giúp đỡ giáo hóa chúng sanh.

• Nhậm trì viên mãn:

• Giữ gìn pháp vị an lạc rộng lớn.

• Trong cung điện lớn của Bồ Tát, trời, rồng… Phật dùng pháp vị Đại Thừa an lạc nuôi dưỡng ngũ phần Pháp Thân của các vị ấy, để được nhậm trì an trụ.

• Sự nghiệp viên mãn:

• Làm cho chúng sanh được tất cả lợi ích, ý nghĩa.

• Sự nghiệp của Phật là làm tất cả lợi ích có ý nghĩa và hóa độ cho chúng sanh.

• Nhiếp ích viên mãn:

• Diệt các phiền não, tai nạn, ô nhiễm trói buộc.

• Ở trong cung điện này đã dứt trừ tất cả phiền não, ô nhiễm với bao nhiêu thiên tai, hoạn nạn bất ngờ. Không những Đức Phật như thế mà chư Bồ Tát cũng được lợi ích thanh tịnh như vậy.

• Vô úy viên mãn:

• Lìa xa chúng ma.

• Phật và Bồ Tát đã lìa xa chúng ma: Phiền não, Uẩn, Tử, Trời và giải thoát khỏi sự dụ dỗ của ma vương.

• Trụ xứ viên mãn:

• Không gì trang nghiêm hơn chỗ Như Lai an trụ.

• Chỗ Như Lai an trụ vượt hơn tất cả chỗ các bậc Thánh an trụ; sự trang nghiêm ấy là kết quả công đức của Như Lai mà Bồ Tát, Nhị Thừa không sánh được.

• Lộ viên mãn:

• Du hành trên con đường Đại Niệm Huệ.

• Lộ là đường đi; Cõi Tịnh Độ này lấy Đại Niệm, Đại Huệ, Đại Hành làm đường đi du ngoạn. Đại Niệm là do Văn thành Huệ; Đại Huệ là do Tư thành Huệ; Đại Hạnh là do Tu thành Huệ. Tu ba con đường Trí Huệ này có khả năng đi đến và ở trong Tịnh Độ.

• Thừa viên mãn:

• Đại Chỉ, Diệu Quán là xe chuyên chở.

• Thừa là đi bằng xe. Đại Chỉ, Diệu Quán là chiếc xe; Thừa đây là Xe Chỉ, Quán của Đại Thừa, chạy trên con đường Vi Diệu Tam Huệ.

• Môn viên mãn:

• Phải có Đại Không, Vô Tướng, Vô Nguyện mới vào được ba cửa Giải Thoát.

• Vào đại bảo điện của Tịnh Độ phải từ ba cửa Giải Thoát: Đại Không, Vô Tướng, Vô Nguyện mới vào được. Ba cửa này là ba cửa nhiệm mầu Giải Thoát; cho nên, vào cung điện Tịnh Độ trang nghiêm, vi diệu chính là vào cõi Thường Tịch Quang, cung Pháp Giới, thành Niết Bàn.

• Y Trì viên mãn:

• Đại cung điện được trang nghiêm vô lượng công đức, được kiến lập vô lượng hoa quý.

• Cung điện thế gian xây lên từ đất; cung điện của Phật được kiến lập bằng vô lượng công đức, được trang nghiêm bằng vô lượng bảy báu và vô số bông hoa quý hiếm.

• Chư Bồ Tát đều thọ dụng Tịnh Độ viên mãn

Tịnh Độ của Phật có đủ mười tám viên mãn là Thân có Pháp Tánh lưu chuyển, còn có thể chia hai: Theo Phật nói, còn gọi là Thân Tự Thọ Dụng; theo cái thấy của Bồ Tát mà nói, còn gọi là Thân Tha Thọ Dụng. Vì sao gọi là Thọ Dụng? Như trước Nhậm Trì viên mãn nói “Giữ gìn Pháp Vị hỷ lạc rộng lớn”.

Phật ở trong Tịnh Độ, tự thọ dụng Pháp Lạc và vì các vị Bồ Tát lớn nói pháp, các vị Bồ Tát cũng thọ dụng Pháp lạc. Ở trong Tịnh Độ viên mãn này, pháp hỷ sung mãn; cho nên nói: Phật và chúng Bồ Tát đều ở trong Tịnh Độ, thọ dụng Pháp Lạc vi diệu của Đại Thừa. d. Chỉ một Phật Thừa 諸 法 真 實 義, Chư pháp chân thật nghĩa, 及 證 真 實 慧, Cập chứng chân thật Huệ, 無 變 異 差 別, Vô biến dị sai biệt,

是 故 無 別 乘。Thị cố vô biệt thừa. Nghĩa Chân Thật các Pháp, Huệ Chân Thật chứng được, Không đổi thay sai khác, Nên không Thừa nào khác.

• Bằng Như Trí biểu hiện những gì Phật nói là chỉ có

Pháp Nhất Thừa

Pháp Tánh lưu chuyển trong Thân của Tịnh Độ viên mãn là pháp đại Bồ Tát nói, là năm Thừa, ba Thừa mà, vẫn là Nhất Thừa sao? Đương nhiên là Pháp Nhất Thừa.

o Điều đã chứng và pháp của Phật nói đều lấy giác ngộ, chứng đắc làm gốc. Phật là người giác ngộ, lấy đại Bồ Đề làm Thể Tánh; tất cả Tự Lợi, Lợi Tha đều lấy Giác làm gốc. Đại sự Nhân Duyên của Phật xuất thế, thuyết pháp chính là Khai, Thị, Ngộ, Nhập Tri Kiến của Phật; đó là Đại Bồ Đề. Vì vậy, Pháp Phật lấy Giác và Chứng làm căn bổn.

o Từ chỗ Giác và Chứng, Phật nói không thay đổi, không sai khác.

• Pháp được chứng và Trí năng chứng đều không biến đổi, sai khác.

• Nói đến Giác, Chứng phân biệt mà nói Nghĩa Chân Thật của các Pháp là Sở chứng, là Tánh Không của Pháp, lìa xa Vọng Tưởng. Cái mà chúng sanh cho là chân thật đều là cái Thấy của Tự Tánh, cái Tướng của Hý luận; Pháp Không Vô Tánh mới là Chân Thật của tất cả Pháp. Vì thế trên kinh đã nói: 諸 法 無 所 有 性,是 諸 法 自 性:

Chư pháp vô sở hữu Tánh, thị chư pháp Thật Tánh: Các pháp không có Tánh Sở Hữu là Thật Tánh của các pháp. Trong nghĩa Chân Thật này, không có sai biệt nào đáng để nói. Đó chính là Tánh Ngã Không và Tánh Pháp Không, cũng giống như lửa cỏ và lửa than, tuy vật bị đốt cháy không giống nhau nhưng, Tánh lửa không khác nhau.

• Trí Huệ là khả năng chứng nghĩa Chân Thật; một khi chứng được là vĩnh viễn, chứng được rồi sẽ không mất đi. Bát Nhã vô vi dựa vào Tập Khí vô lậu mà hiển hiện, phát sanh, không phải là Pháp sát na sanh diệt. Vì vậy, Chân Như sở chứng và Chánh Trí năng chứng đều không biến đổi.

Chân Như, tuy ở trong Phiền não mà, vẫn thế; dù lìa ô nhiễm, thì thanh tịnh ấy cũng vậy thôi, không hề biến đổi.

Chánh Trí là công đức vô vi của Pháp Tánh tương ứng, cũng không có biến đổi.

• Như và Trí cũng không khác nhau hay đối lập. Tất cả điều đều không sai biệt, ngay cả Như và Trí cũng chỉ dựa vào thế tục mà an lập; nhưng ở trong Tánh Giác hiện tiền không có đối lập giữa Như và Trí.

• Ở trong không biến đổi, sai biệt nói có vô lượng Thừa mà, thật ra, đều trở về Một

Chân thật của Pháp Phật là như vậy, không biến đổi, không phân biệt mà trong đó vẫn có năm Thừa, ba Thừa ư? Lý do, Phật vì chư đại Bồ Tát chỉ bày (khai thị) Pháp Lớn, không có Thừa riêng; mà chỉ là Một Phật Thừa, Một Con Đường, Một Pháp Thanh Tịnh. Tuy nhiên, Bồ Tát cần phải biết Quyền, biết Thật; cho nên, đối với Nhất Thừa mà nói Vô Lượng Thừa; nhưng ở trong pháp của Bồ Tát, tất cả đều trở về MỘT. 5.3.3.3. Hóa Thân a. Thị hiện Thân Độ 佛 得 不 動 身, Phật đắc bất động thân, 悲 願 化 三 有, Bi nguyện hóa tam hữu, 示 淨 或 示 穢, Thị tịnh hoặc thị uế, 咸 令 入 涅 槃 Hàm linh nhập Niết Bàn. Phật chứng Thân Bất Động, Bi nguyện độ ba cõi, Hoặc tịnh hay là uế, Đều khiến vào Niết Bàn.

• Cuối cùng nói về Hóa Thân của Phật

Hóa Thân là Bồ Tát của địa trước: Nhị Thừa, phàm phu thì hóa hiện Phật Thân.

• Nói rõ sự khác nhau của hai thân o Báo Thân xuất hiện từ Pháp Thân, không lìa Pháp Thân Dựa vào Pháp Thân mà sanh ra thân lưu chuyển Pháp Tánh, như nương vào ánh sáng, sức nóng của mặt trời mà hai biểu hiện này có mặt khắp nơi nhưng không lìa mặt trời.

o Hóa Thân là do sức Bi Nguyện vô công dụng hiện

sanh.

Hóa Thân không giống như vậy mà như bóng trăng trong nước, chỉ là phản ảnh của bóng trăng trong nước.

Pháp thân Phật thì luôn Thường Trụ, không đi, không đến, cũng không ẩn, hiện nên nói là chứng được thân Bất Động. Còn hiện sanh Hóa Thân, không có ý hướng công dụng mà do, sự huân tập, phát xuất từ Bi Nguyện cứu độ chúng sanh trong ba cõi, nên có đến, có đi, có ẩn, có hiện; giống như trưởng giả vào nhà lửa.

• Sơ lược về Thọ mạng và Quốc Độ do Hóa Thân biểu hiện o Thọ mạng và Quốc độ của Hóa Thân có vô vàn sai biệt Hóa Thân là để giáo hóa, hướng dẫn chúng sanh, là Pháp Thân thị hiện, có thân cao lớn: một trăm trượng, một nghìn trượng hoặc thân sáu trượng (1 trượng= 3,2 m). Thọ mạng thị hiện hoặc một nghìn kiếp, một trăm kiếp, hoặc 80 tuổi.

Thị hiện Quốc Độ thì hoặc là Tịnh Độ hoặc là Uế Độ.

o Nói theo Báo Độ viên mãn, Trí Tịnh thì Quốc Độ Tịnh. Tuy nhiên, Báo Độ viên mãn bao trùm khắp nơi, chỉ để cho Trí Huệ của chúng sanh tăng trưởng, tiến bộ, cho nên, bất cứ chỗ nào cũng chính là Tịnh Độ viên mãn ngay. Như thế giới Ta Bà là Uế Độ, nhưng dưới mắt của Loa Kế Phạm Vương là Tịnh Độ trang nghiêm bằng châu báu.

Như thế giới Cực Lạc cũng là Hóa Độ nhưng dựa theo Luận Tịnh Độ của Bồ Tát Thế Thân sáng tác, nói: Như tu đầy đủ Ngũ Môn thành tựu: Trí huệ, Từ bi, Phương tiện, Hồi hướng công đức, Thành tựu thì cũng có thể vào Báo Độ viên mãn.

o Tất cả sai biệt thì đều có thể nói là Hóa Thân và Hóa

Độ

Nhưng theo căn lành thuần thục của từng bộ phận chúng sanh thích ứng, hiện khởi mà nói thì tất cả quốc độ Đông phương, Tây phương, Nam phương, Bắc phương, thọ mạng của Phật và thân Phật cao, thấp đều có hạn lượng; đó là Hóa

Thân, Hóa Độ.

o Lược nói Phương tiện và Mục đích của Hóa Thân Phật

thị hiện.

Hóa thân Phật vì sao thị hiện những khác biệt này?

• Vì thích ứng với căn tánh của chúng sanh mà sử dụng

Nhị Môn thành Phương Tiện.

Vì căn tánh của chúng sanh không giống nhau.

• Có khi phải dùng lời nói tha thiết, thống khổ: Khổ của ba đường ác là như thế, khổ của cõi chúng sanh là như thế; do đây nên phát tâm tu hành; đây là Phương tiện làm cho chấp nhận (chiếc phục).

• Có khi phải dùng Ái ngữ: Thanh tịnh thế này, Tự tại thế kia nên phải nhất định phát tâm tu hành; đây là Phương tiện nhiếp thọ (thừa nhận). Hóa thân Phật chính là hai Phương Tiện: 折 (chiết), 攝 (nhiếp) để thành tựu cho tất cả chúng sanh.

• Pháp Phật không có Cao, Thấp mà chỉ là Thuốc Trị

Bệnh và khiến cho chúng sanh đi vào Phật Đạo.

Tuy có thích ứng như thuốc trị được bệnh mới là thuốc hay; vì vậy, không nên sanh ra ý tưởng cao, thấp.

• Như Phật Thích Ca xuất hiện ở cõi ô trược, Phật Di Lặc xuất hiện ở cõi thanh tịnh, với Phật pháp hoàn toàn không có khác nhau.

• Còn như cõi ô trược, tu hành không dễ nên Phật khuyên người vãng sanh cõi Tịnh Độ, dễ thành tựu.

Nhưng kinh Duy Ma Cật, kinh Vô Lượng Thọ lại nói: Tu một ngày ở cõi ô trược hơn tu một kiếp ở cõi Tịnh Độ, Uế độ so với Tịnh độ thì tu hành càng dễ.

• Lại như trong kinh, Phật Thích Ca khen ngợi cõi Tịnh Độ để mọi người ham mộ và chư Bồ Tát tham gia pháp hội của Phật Thích Ca giới thiệu về cõi đó. Về Tịnh Độ, Phật khuyên mọi người, chớ có sanh tâm khinh mạn. Vì vậy, đây là bi nguyện của Phật, ứng hiện, hóa độ chúng sanh trong ba cõi bằng hai phương tiện với mục đích là khiến cho chúng sanh vào Niết Bàn, ra khỏi sanh tử, cùng trở về

Phật Đạo. b. Lịch trình Giáo hóa

為 除 眾 疲 乏, 化 作 可 愛 城; 終 示 真 實 相, Vị trừ chúng bì phạp, Hóa tác khả ái thành; Chung thị Chân Thật Tướng, 故 唯 一 佛 乘。 Cố duy nhất Phật Thừa.

Vì trừ bao biếng nhác, Nên thị hiện Hóa Thành;

Cuối cùng Tướng Chân Thật, Là duy nhất Phật Thừa.

• Nêu lên sự khác nhau giữa Phật hóa thân và Ứng cơ nói pháp

Pháp, Phật hóa thân nói không hoàn toàn như nhau. Có khi nói về cõi Phật, về pháp năm Thừa, ba Thừa; có khi nói về Xuất gia, tại gia. Cũng có khi nói về Pháp Nhất Thừa mà không có chúng xuất gia; có khi Phật cũng biểu hiện Tướng xuất gia (truyền thuyết Phật Thiên Vương biểu hiện như thế). Có khi nói pháp Tam Thừa rồi cuối cùng trở về Pháp Nhất

Thừa. Có khi nói Pháp Tam Thừa vì căn cơ người nghe chưa thuần thục nên không nói Nhất Thừa và sẽ vào Niết Bàn (truyền thuyết Phật Đa Bảo biểu hiện như thế).

• Nêu lịch trình Giáo hóa của Phật Thích Ca làm ví dụ o Ban đầu nêu lên ba Thừa, sau cùng trở về Nhất Thừa

Căn cứ Phật Thích Ca hóa thân, ứng hiện nói pháp ở thế giới Ta Bà thì ban đầu nói pháp ba Thừa, sau cùng trở về một

Thừa.

o Nêu kinh Pháp Hoa làm ví dụ

Phật ở trong kinh Pháp Hoa, chỉ dạy rằng: 為 實 示 權, 開權 顯 實: Vị Thật thị Quyền, khai Quyền hiển Thật: Vì Thật thì hành Quyền, mở rộng Quyền hiển hiện Thật. Đó là theo lịch trình giáo hóa mà nói: • Tâm của người mới học còn yếu kém, vì Thật mà thì hành Quyền, nên giả định có ba con đường đi (Tam Thừa Đạo).

Có một số người đã phát Tâm Bồ Đề, nhưng trên đường dài Sanh, Tử, hầu hết căn tánh chúng sanh đều thấp kém nên đã quên mất, thoát lui sơ Tâm ấy. Với loại căn tánh này, càng nói Phật pháp cao thâm, vĩ đại, họ càng không dám tu, học. Vì thế, Phật mới đặt ra Phương Tiện và nói có Thanh Văn và Duyên Giác Thừa, dễ tu hành, dễ thoát khỏi Sanh, Tử vừa nhanh vừa tốt, có thể được rốt ráo Giải Thoát. Nhờ vậy, mọi người mới phát Tâm tu, học.

• Nêu ví dụ người chủ đoàn buôn và Hóa Thành làm

sáng tỏ ý nghĩa này.

Điều này giống đoàn thương nhân đi xa, chưa đi được bao xa mà đã mỏi mệt bởi đường sá khó khăn nên có người không muốn đi nữa; ông trưởng đoàn muốn làm cho họ khuây khỏa mỏi mệt, không chùng bước thoái lui; cho nên phương tiện hóa ra thành thị tấp nập dễ chịu. Và ông tuyên bố với mọi người rằng nơi buôn bán, kinh doanh đã đến, ngay trước mặt đây. Mọi người, nghe vậy, mới hăng hái tiến lên, ở trong thành phố, ăn, mặc, chỗ ở, tất cả đều đầy đủ. Chờ đến khi mọi người nghỉ ngơi, thoải mái, sức khỏe được khôi phục; ông trưởng đoàn mới nói với mọi người: Đây là Hóa Thành còn Bảo Thành là nơi, thật sự, phải đến, vẫn còn ở phía trước. Tinh thần mọi người đều sung mãn, lại hướng về mục đích mà tiến bước.

• Tu lâu, chứng quả, khai Quyền, hiển Thật để trở về

Một Phật Thừa.

Điều này giống như Phật chờ đệ tử nương Pháp tu hành, đã chứng quả A La Hán, cuối cùng mới nói rõ Nhị Thừa là Phương Tiện để chỉ bày làm cho chúng sanh chứng ngộ Tướng Chân Thật của Tri Kiến Phật. Vì vậy, Phật, tuy nói Tam Thừa, kỳ thật Chỉ Một Phật Thừa; chỉ có Phật là Đại Niết Bàn, Niết Bàn của Nhị Thừa cũng không phải là Chân Thật. Phật nói Nhất Thừa, trong kinh, luận nói rất nhiều ý nghĩa, nhưng tất cả không ngoài: Đạo Như Thật Không Hai Không Khác, cho nên cuối cùng trở về Cực Điểm.

c. Đồng Thành Phật Đạo 一 切 諸 善 法, Nhất Thiết chư thiện pháp,

同 歸 於 佛 道; Đồng quy ư Phật đạo;

所 有 眾 生 類, Sở hữu chúng sanh loại,

究 竟 得 成 佛。 Cứu cánh đắc thành Phật.

Tất cả các pháp hành, Đều trở về Phật Đạo Bao nhiêu loại chúng sanh, Cuối cùng đều thành Phật.

• Pháp lành thế gian, xuất thế gian đều trở về Phật đạo

Từ lập trường Một Phật Thừa mà nói “Tất cả Pháp” đều trở về Phật Đạo; không chỉ pháp lành xuất thế của Tam Thừa, trở về Phật Đạo, mà ngay cả tất cả pháp lành thế gian của Nhân Thừa, Thiên Thừa: Một Tâm niệm lành, Một Hành vi lành nhỏ đều trở về Phật Đạo.

o Pháp Lành là Phật Pháp

Vì vậy, Phật Pháp là tên khác của Thiện Pháp.

Cuối cùng Thiện Pháp là gì? Cái gì hướng về Pháp, thuận với Pháp, cùng với Pháp tương ứng chính là Thiện, chính là Phật Pháp. Vì thế, tất cả những gì tùy thuận, khế hợp với Pháp Duyên Khởi, Tánh Không; bất luận là Tâm Niệm, đối nhân, ứng vật đều là Thiện. Do đó, Thiện cũng gọi là Pháp,

Bất Thiện cũng gọi là Pháp.

o Bàn riêng về Tánh và Loại của Thiện Pháp • Từ Pháp khởi sanh Cái Thấy của Tự Tánh; Tánh, Loại của Thiện Pháp không giống nhau.

Có một số luận sư, từ Pháp khởi sanh Cái Thấy của Tự Tánh, mới nói: Đây là pháp Thiện Hữu Lậu, đây là pháp Thiện Vô Lậu, đây là pháp Thiện Nhị Thừa, đây là pháp Thiện của Phật tùy theo sự chấp trước của chúng sanh mà phân biệt; Thiện pháp được chia ra Tánh, Loại khác nhau.

• Theo lý mà bàn Thiện pháp hoàn toàn không phân biệt

về Tánh, Loại.

Tuy nhiên, theo chúng sanh giới hiện thực thì xác quyết là như vậy; nhưng theo khế Lý mà nói thì không phải như vậy. Thiện Pháp chính là Thiện Pháp; lý do Thiện Pháp có Hữu Lậu, Vô Lậu. Điều này tương ứng hoặc không tương ứng với Lậu (Àsrava: Phiền não) mà thôi.

Nếu phân tích thêm thì có Hữu Lậu Thiện: xen lẫn Thiện và Phiền não; nếu lìa Phiền não là Vô Lậu Thiện.

Vì vậy, xưa có ngài Thích Đạo Sanh nói: “Thiện bất thọ báo, đốn ngộ thành Phật”: Thiện không chịu quả báo vì, thành Phật ngay; chúng sanh trôi nổi trong sanh, tử là do

Phiền Não và Nghiệp.

Người và Trời không hoàn toàn do Thiện Pháp mà là Phiền

Não trộn lẫn với Thiện Pháp.

• Không bỏ tất cả Thiện Pháp, làm tròn tất cả Thiện Pháp mới là ý nghĩa chân thật của Phật Pháp o Tất cả Thiện Pháp do chúng sanh làm ra đều là Phương Tiện để thành Phật Tất cả chúng sanh, như kinh Nhân Vương Bát Nhã Ba La Mật nói: 初 一 念 識 異 木 石, 生 得 善,生 得 惡: Sơ nhất niệm thức dị mộc thạch, sanh đắc thiện, sanh đắc ác: Một niệm ban đầu khác với cây, đá; có thể sanh Thiện; có thể sanh ác.

Sanh ra đều có Tánh Thiện, cho nên, đều hướng thượng, đều hướng đến an vui, có khuynh hướng nghiêng về ánh sáng. Chỉ vì không lấy Đạo Phật là Tông chỉ rồi suy diễn nhiều ngã rẽ, nhiều ngoại đạo, sanh làm người, sanh làm trời.

Nếu như một ngày nào đó, phát hiện mục tiêu rốt ráo, Tâm trở về với Phật Thừa thì tất cả việc này đều là Phương Tiện để thành Phật.

Vì vậy, một lần chấp tay hướng về Phật, một lần cúi đầu tôn kính Phật, “Một lần xưng Nam Mô Phật, chẳng bao lâu sau, đều thành Phật Đạo”.

Việc này giống như một dân tộc thiếu lãnh tụ sáng suốt, không có quốc sách đúng đắn; mặc dù, nhân dân vẫn thế nhưng cũng muốn tiến bộ mà kết quả vẫn không đạt được, vì quốc kế về dân sinh đều không như ý muốn.

Nếu có lãnh tụ hiền minh đưa ra chính sách hoàn thiện, phù hợp và toàn dân đều hưởng ứng, tập trung, nỗ lực, chắc chắn sẽ tiến bộ, thành công mong muốn.

o Cứu cánh liễu nghĩa là tất cả chúng sanh, chắc chắn sẽ

Thành Phật

Vì vậy, tất cả các loại chúng sanh, không phải không có Thiện Pháp, mà chỉ vì chưa thấu rõ. Nhưng đã có Thiện Pháp, biết hướng thượng, hướng theo ánh sáng; cuối cùng sẽ hướng về Phật Đạo và tiến xa hơn; rốt ráo nhất định thành Phật.

Tất cả chúng sanh đều thành Đạo, đó là liễu nghĩa, là cứu cánh của lời Phật dạy; cho nên, Tu, Học Pháp của Phật, không nên bỏ tất cả Thiện Pháp, đem tất cả Thiện Pháp cùng trở về Phật Đạo, mới là ý nghĩa Chân Thật của Phật Pháp!

Cuối cùng, kính chúc Độc Giả, ắt, sẽ Thành Phật!

SÁCH CƯ SỸ LÊ HỒNG SƠN DỊCH

NHỮNG SÁCH ĐÃ IN 1. Tự Điển Pháp Tam Tạng 2. Nhập Môn Duy Thức Học (Bát Thức Quy Củ Tụng) 3. Đại Thừa Quảng Ngũ Uẩn Luận 4. Kinh Kim Cang, Lục Tổ Huệ Năng khẩu quyết 5. Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nguyên Thanh Tịnh Bình

Đẳng Giác 6. Yếu Giải Trung Luận 7. Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh 8. Phiếm Luận Duyên Khởi Pháp 9. Sáu Nhà Chú Giải Tâm Kinh Bát Nhã 10. Pháp Tướng Tông (Duy Thức Tam Thập Tụng)

11. Luận 100 Pháp 12. Tự Điển Pháp Tướng Tông NHỮNG SÁCH CHƯA IN 1. Luận Câu Xá 2. Hai mươi bốn oai nghi, Luật Sa Di, Cảnh Sách 3. Mười Tông Phái Phật Giáo Trung Hoa 4. Tâm Kinh, Tổ Hám Sơn giảng