Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Hoa Nghiêm
Đại Tập 39 · Bộ Hoa Nghiêm IV · Số 279 (Q.46–80) & Số 280–285
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (tt) Quyển 58, Phẩm 38: Ly Thế Gian (Phần 6)
KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT
HOA NGHIÊM
QUYỂN 58
Phẩm 38: LY THẾ GIAN (Phần 6)
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp bố thí thanh tịnh:
1.Bố thí bình đẳng, vì chẳng lựa chúng sinh.
2.Bố thí tùy ý, vì thỏa mãn chỗ nguyện cầu.
3.Bố thí chẳng loạn, vì làm cho được lợi ích.
4.Bố thí tùy nghi, vì biết rõ về thượng trung hạ.
5.Bố thí chẳng trụ, vì chẳng cầu quả báo.
6.Bố thí mở bỏ, vì tâm chẳng luyến tiếc.
7.Bố thí tất cả, vì rốt ráo thanh tịnh.
8.Bố thí hồi hướng Bồ-đề, vì xa rời hữu vi vô vi.
9.Bố thí giáo hóa chúng sinh, vì cho đến đạo tràng chẳng hề lìa bỏ.
10.Bố thí ba luân thanh tịnh, vì chánh niệm quán sát người thí, kẻ thọ và vật thí như hư không.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được bố thí rộng lớn thanh tịnh vô thượng của Như Lai.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười giới thanh tịnh:
1.Giới thanh tịnh về thân, vì ngăn giữ ba điều ác nơi thân.
2.Giới thanh tịnh về ngữ, vì xa lìa bốn lỗi nơi lời nói.
3.Giới thanh tịnh về tâm, vì xa lìa tham, sân, tà kiến.
4.Giới thanh tịnh về việc chẳng phá tất cả học xứ, vì làm bậc tôn chủ ở trong tất cả nhân thiên.
5.Giới thanh tịnh về việc giữ gìn tâm Bồ-đề, vì chẳng thích Tiểu thừa.
6.Giới thanh tịnh về việc giữ gìn điều cấm chế của Đức Như Lai, vì cho đến tội vi tế cũng sinh tâm rất e sợ.
7.Giới thanh tịnh về sự nghiểm cẩn hộ trì, vì khéo cứu độ chúng sinh phạm giới.
8.Giới thanh tịnh do chẳng làm tất cả điều ác, vì thệ nguyện tu tất cả pháp lành.
9.Giới thanh tịnh do xa lìa tất cả kiến chấp hữu lậu, vì không chấp nơi giới.
10.Giới thanh tịnh do giữ gìn tất cả chúng sinh, vì phát khởi tâm đại Bi.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được giới thanh tịnh vô thượng không lỗi lầm của Đức Như Lai.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười nhẫn thanh tịnh:
1.Nhẫn thanh tịnh, an tâm chịu đựng sự lăng nhục, vì giữ gìn các chúng sinh.
2.Nhẫn thanh tịnh, an tâm chịu đựng dao gậy, vì khéo hộ trì mình và người.
3.Nhẫn thanh tịnh, chẳng sinh sân giận làm hại, vì tâm chẳng động.
4.Nhẫn thanh tịnh, chẳng trách kẻ ty tiện, vì người trên hay rộng lượng.
5.Nhẫn thanh tịnh, có ai về nương đều cứu độ, vì xả bỏ thân mạng mình.
6. Nhẫn thanh tịnh, xa lìa ngã mạn, vì chẳng khinh kẻ chưa học.
7.Nhẫn thanh tịnh, bị tàn hại hủy báng chẳng sân hận vì quán sát các pháp như huyễn.
8.Nhẫn thanh tịnh, bị hại không báo oán, vì chẳng thấy mình và người.
9.Nhẫn thanh tịnh, chẳng theo phiền não, vì lìa những cảnh giới.
10.Nhẫn thanh tịnh, tùy thuận trí chân thật của Bồ-tát biết tất cả pháp vô sinh, vì chẳng do người dạy mà được nhập cảnh giới trí Nhất thiết.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được pháp nhẫn vô thượng của tất cả chư Phật chẳng do người khác mà ngộ.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp tinh tấn thanh tịnh:
1. Tinh tấn thanh tịnh về thân, thừa sự cúng dường chư Phật, Bồ-tát và các Sư trưởng, tôn trọng phước điền chẳng thoái chuyển.
2.Tinh tấn thanh tịnh về ngữ, tùy theo pháp đã nghe, rộng vì người mà diễn nói, tán thán công đức của chư Phật không mỏi mệt.
3.Tinh tấn thanh tịnh về ý, khéo có thể nhập xuất Từ, Bi, Hỷ, Xả, thiền định, giải thoát và các Tam-muội không ngừng nghỉ.
4.Tinh tấn thanh tịnh về tâm chánh trực, không dối trá, không dua nịnh, không quanh co, không giả dối, tất cả siêng tu không thoái chuyển.
5.Tinh tấn thanh tịnh về tâm tăng tiến, thường mong cầu trí tuệ cao tột, nguyện đủ tất cả pháp bạch tịnh.
6.Tinh tấn thanh tịnh về chẳng luống bỏ, thâu giữ lấy bố thí, giới, nhẫn, đa văn và không phóng dật cho đến Bồ-đề, không nghỉ giữa chừng.
7.Tinh tấn thanh tịnh xô dẹp tất cả quân ma, có thể trừ diệt hết tham dục, sân hận, ngu si, tà kiến, tất cả phiền não, những triền cái (ngăn che trói buộc).
8.Tinh tấn thanh tịnh thành tựu viên mãn ánh sáng trí tuệ, có làm việc gì đều khéo quán sát, đều khiến rốt ráo, chẳng để ăn năn về sau, được pháp bất cộng của chư Phật.
9.Tinh tấn thanh tịnh không đến không đi, được trí như thật nhập môn pháp giới, thân ngữ và tâm thảy đều bình đẳng, rõ tướng tức là phi tướng, không chấp trước.
10.Tinh tấn thanh tịnh thành tựu ánh sáng pháp, vượt qua các địa, được Phật quán đỉnh, dùng thân vô lậu mà thị hiện mất, thọ sinh, xuất gia, thành đạo, thuyết pháp, diệt độ, đầy đủ hành Phổ Hiền như vậy.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được đại tinh tấn thanh tịnh vô thượng của Như Lai.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười Thiền định thanh tịnh:
1.Thiền thanh tịnh thường thích xuất gia, rời bỏ tất cả sở hữu.
2. Thiền thanh tịnh được thiện hữu chân chánh, chỉ dạy chánh đạo.
3. Thiền thanh tịnh ở A-lan-nhã chịu đựng mưa gió, lìa ngã và ngã sở.
4. Thiền thanh tịnh lìa chúng sinh ồn náo, thường thích tịch tĩnh.
5.Thiền thanh tịnh tâm nghiệp điều hòa, giữ gìn các căn.
6.Thiền thanh tịnh tâm trí tịch diệt, tất cả âm thanh, những chướng của Thiền định chẳng thể làm loạn động.
7.Thiền thanh tịnh theo phương tiện giác đạo, quán sát tất cả đều hiện chứng.
8.Thiền thanh tịnh rời tham đắm, chẳng bỏ cõi dục.
9.Thiền thanh tịnh phát khởi thông tuệ, biết tất cả căn tánh chúng sinh.
10.Thiền thanh tịnh hiện bày diệu dụng tự tại, nhập Tam-muội của Phật biết rõ vô ngã.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được Thiền định đại thanh tịnh vô thượng của Như Lai.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười tuệ thanh tịnh:
1.Tuệ thanh tịnh biết tất cả nhân, chẳng hoại quả báo.
2.Tuệ thanh tịnh biết tất cả duyên, chẳng trái hòa hợp.
3.Tuệ thanh tịnh biết chẳng đoạn chẳng thường, thấu rõ duyên khởi đều như thật.
4.Tuệ thanh tịnh trừ tất cả kiến chấp, không lấy bỏ nơi tướng chúng sinh.
5.Tuệ thanh tịnh quán tâm hành của tất cả chúng sinh, biết rõ như huyễn.
6.Tuệ thanh tịnh biện tài rộng lớn, phân biệt các pháp, hỏi đáp vô ngại.
7.Tuệ thanh tịnh khiến tất cả quân ma, ngoại đạo, Thanh văn, Duyên giác chẳng biết được, thâm nhập trí Như Lai trí.
8. Tuệ thanh tịnh thấy Pháp thân vi diệu của Phật, thấy bản tánh thanh tịnh của tất cả chúng sinh, thấy tất cả pháp thảy đều tịch diệt, thấy tất cả cõi đồng như hư không, biết tất cả tướng đều vô ngại.
9.Tuệ thanh tịnh khiến tất cả Tổng trì, biện tài, phương tiện
đều đến bờ giác, làm cho được trí Nhất thiết tối thắng.
10.Tuệ thanh tịnh nhất niệm tương ưng trí Kim cang, rõ tất cả pháp bình đẳng, được trí tối tôn trong tất cả pháp.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được đại trí tuệ vô ngại của Như Lai.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ Từ thanh tịnh:
1.Từ thanh tịnh tâm bình đẳng, giáo hóa khắp chúng sinh không lựa chọn.
2.Từ thanh tịnh làm lợi ích, tùy việc đều làm cho hoan hỷ.
3.Từ thanh tịnh thâu tóm người đồng như mình, rốt ráo đều làm cho ra khỏi sinh tử.
4.Từ thanh tịnh chẳng bỏ thế gian, tâm thường duyên niệm chứa nhóm thiện căn.
5.Từ thanh tịnh có thể đạt đến giải thoát, khiến khắp chúng sinh trừ diệt tất cả phiền não.
6.Từ thanh tịnh xuất sinh Bồ-đề, khiến khắp chúng sinh phát tâm cầu trí Nhất thiết.
7.Từ thanh tịnh nơi thế gian vô ngại, phóng ra ánh sáng lớn bình đẳng chiếu khắp.
8.Từ thanh tịnh đầy khắp hư không, cứu hộ chúng sinh không xứ nào là chẳng đến.
9.Từ thanh tịnh duyên pháp, chứng pháp như chân thật.
10.Từ thanh tịnh không duyên, nhập tánh ly sinh của Bồ-tát.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được Từ thanh tịnh rộng lớn vô thượng của Như Lai.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp Bi thanh tịnh:
1.Bi thanh tịnh không bạn bè, chỉ riêng mình phát tâm.
2.Bi thanh tịnh không mỏi mệt nhàm chán, thay thế tất cả chúng sinh thọ khổ chẳng cho là mệt nhọc.
3.Bi thanh tịnh thọ sinh ở chỗ các nạn, cứu độ chúng sinh bị nạn.
4.Bi thanh tịnh thọ sinh ở đường lành, thị hiện vô thường.
5.Bi thanh tịnh vì chúng sinh tà định, nhiều kiếp chẳng bỏ thệ nguyện rộng lớn.
6.Bi thanh tịnh chẳng nhiễm đắm nơi sự vui của mình, ban cho sự an lạc khắp chúng sinh.
7.Bi thanh tịnh chẳng cầu báo ân, tu tâm trong sạch.
8.Bi thanh tịnh có thể trừ điên đảo, nói pháp như thật.
9.Đại Bồ-tát biết tất cả pháp bản tánh thanh tịnh không nhiễm chấp, không phiền não, vì do khách trần phiền não nên thọ những điều khổ. Biết như vậy rồi, Bồ-tát đối với chúng sinh, khởi đại Bi gọi là Bản tánh thanh tịnh, vì họ mà diễn nói pháp thanh tịnh vô cấu, sáng tỏ.
10.Đại Bồ-tát biết tất cả pháp như dấu chim bay giữa không gian, chúng sinh ngu si mù lòa chẳng thể thấu rõ, quán sát họ Bồ-tát phát khởi tâm đại Bi tên là Trí chân thật, vì họ mà khai thị pháp Niết-bàn.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được Bi thanh tịnh rộng lớn vô thượng của Như Lai.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp Hỷ thanh tịnh:
1.Hỷ thanh tịnh phát tâm Bồ-đề.
2.Hỷ thanh tịnh xả bỏ mọi sở hữu.
3.Hỷ thanh tịnh chẳng ghét bỏ chúng sinh phá giới, mà giáo hóa cho họ được thành tựu.
4.Hỷ thanh tịnh có thể chịu đựng với chúng sinh tạo ác, thệ nguyện cứu độ họ.
5.Hỷ thanh tịnh xả thân cầu pháp chẳng sinh tâm ăn năn.
6.Hỷ thanh tịnh tự bỏ cái vui của dục, thường thích niềm vui của pháp.
7.Hỷ thanh tịnh làm cho tất cả chúng sinh bỏ cái vui nơi của cải, thường thích niềm vui của pháp.
8.Hỷ thanh tịnh thấy chư Phật thời cung kính cúng dường không nhàm chán, an trụ nơi pháp giới bình đẳng.
9.Hỷ thanh tịnh làm cho tất cả chúng sinh ưa thích thiền định, giải thoát, nhập xuất hiện bày diệu dụng Tam-muội.
10.Hỷ thanh tịnh tâm ưa thích hành đầy đủ tất cả khổ hạnh thuận theo đạo của Bồ-tát, chứng được định tuệ tịch tĩnh bất động vô thượng của Đức Mâu-ni.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được Hỷ thanh tịnh rộng lớn vô thượng của Như Lai.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp Xả thanh tịnh:
1.Xả thanh tịnh, tất cả chúng sinh cung kính cúng dường, mà chẳng sinh tâm ái chấp.
2.Xả thanh tịnh, tất cả chúng sinh khinh mạn hủy nhục, mà chẳng sinh tâm giận dữ.
3.Xả thanh tịnh, thường đi trong thế gian chẳng bị tám pháp thế gian làm ô nhiễm.
4.Xả thanh tịnh, đối với chúng sinh pháp khí chờ thời mà hóa độ, với chúng sinh không phần pháp khí cũng chẳng ghét bỏ.
5.Xả thanh tịnh, chẳng cầu pháp học và Vô học của hàng Nhị thừa.
6.Xả thanh tịnh, tâm thường xa lìa tất cả dục lạc thuận với phiền não.
7.Xả thanh tịnh, chẳng khen hàng Nhị thừa nhàm lìa sinh tử.
8.Xả thanh tịnh, xa lìa tất cả lời thế gian, lời phi Niết-bàn, lời phi lìa dục, lời chẳng thuận lý, lời não loạn người khác, lời Thanh văn, Duyên giác, cho đến tất cả những lời gây chướng ngại đạo Bồ-tát đều xa lìa.
9.Xả thanh tịnh, hoặc có chúng sinh căn đã thành thục, phát sinh niệm tuệ mà chưa biết được pháp tối thượng, chờ thời cơ thuận hợp mới hóa độ.
10.Xả thanh tịnh, hoặc có chúng sinh đã được Bồ-tát giáo hóa thuở trước, đến Phật địa mới điều phục được, Bồ-tát cũng chờ thời cơ thích ứng.
Xả thanh tịnh, đối với hai hạng chúng sinh trên, Đại Bồ-tát không có tự niệm cao thấp, lấy bỏ, xa lìa tất cả những phân biệt, hằng trụ nơi chánh định, nhập pháp như thật, tâm được an nhẫn.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được Xả thanh tịnh rộng lớn vô thượng của Như Lai.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ nghĩa:
1.Nghĩa Đa văn, vì tu hành kiên cố.
2.Nghĩa Pháp, vì khéo léo suy gẫm lựa chọn.
3.Nghĩa Không, vì nghĩa bậc nhất là rỗng lặng.
4.Nghĩa tịch tĩnh, vì rời những chúng sinh ồn náo.
5.Nghĩa không thể ngôn thuyết, vì chẳng chấp tất cả ngữ ngôn.
6.Nghĩa Như thật, vì thấu rõ ba đời bình đẳng.
7.Nghĩa Pháp giới, vì tất cả các pháp đồng một vị.
8.Nghĩa Chân như, vì tất cả Như Lai thuận nhập.
9.Nghĩa Thật tế, vì biết rõ như thật rốt ráo.
10.Nghĩa Đại Bát-niết-bàn, vì diệt tất cả khổ, tu những hạnh Bồ-tát.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được nghĩa trí Nhất thiết vô thượng.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ pháp:
1.Pháp chân thật, vì như thuyết tu hành.
2.Pháp lìa chấp, vì đều lìa cả chủ thể và đối tượng chấp giữ.
3.Pháp không tranh cãi, vì không có tất cả mê lầm tranh cãi.
4.Pháp tịch diệt, vì trừ diệt tất cả phiền não.
5.Pháp lìa dục, vì tất cả tham dục đều dứt trừ.
6.Pháp không phân biệt, vì dứt hẳn duyên dựa phân biệt.
7.Pháp vô sinh, vì giống như hư không bất động.
8.Pháp vô vi, vì lìa những tướng sinh trụ diệt.
9.Pháp bản tánh, vì tự tánh thanh tịnh, không nhiễm.
10.Pháp xả bỏ tất cả Niết-bàn còn khổ, có thể sinh tất cả hạnh Bồ-tát tu tập chẳng dứt.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được pháp rộng lớn vô thượng của Đức Như Lai.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ công cụ trợ đạo phước đức:
1.Khuyên chúng sinh phát khởi tâm Bồ-đề là công cụ trợ đạo phước đức của Bồ-tát, vì chẳng dứt ngôi Tam bảo.
2.Tùy thuận mười hồi hướng là công cụ trợ đạo phước đức của Bồ-tát, vì dứt tất cả pháp bất thiện, chứa nhóm tất cả pháp thiện.
3.Trí tuệ dạy dỗ là công cụ trợ đạo phước đức của Bồ-tát, vì vượt hơn phước đức ba cõi.
4.Tâm không mỏi mệt là công cụ trợ đạo phước đức của Bồ-
tát, vì độ thoát rốt ráo tất cả chúng sinh.
5.Xả bỏ tất cả sở hữu trong thân ngoài thân là công cụ trợ đạo phước đức của Bồ-tát, vì đối với tất cả vật chẳng chấp trước.
6.Vì đầy đủ tướng tốt mà tinh tấn bất thoái, là công cụ trợ đạo phước đức của Bồ-tát, vì mở cửa đại thí không hạn cuộc.
7.Thượng, trung, hạ ba bậc thiện căn đều đem hồi hướng Vô thượng Bồ-đề, tâm không xem thường là công cụ trợ đạo phước đức của Bồ-tát, vì tương ưng với phương tiện thiện xảo.
8.Đối với chúng sinh tà định thấp kém, bất thiện, đều sinh tâm đại Bi chẳng khinh thường là công cụ trợ đạo phước đức của Bồ-tát, vì thường phát khởi tâm thệ nguyện rộng lớn của bậc đại nhân.
9.Cung kính cúng dường tất cả Như Lai, đối với tất cả Bồ-tát, khởi tưởng như Như Lai làm cho chúng sinh đều hoan hỷ, là công cụ trợ đạo phước đức của Bồ-tát, vì giữ chí nguyện gốc rất bền chắc.
10.Trong vô số kiếp, Đại Bồ-tát tích tập thiện căn tự muốn được chứng Vô thượng Bồ-đề rất dễ dàng, nhưng đều đem xả thí cho tất cả chúng sinh, tâm không ưu não cũng không hối hận, tâm Bồ-tát rộng lớn đồng cõi hư không là công cụ trợ đạo phước đức của Bồ-tát, vì phát khởi đại trí tuệ chứng đại pháp.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì đầy đủ phước đức rộng lớn vô thượng của Như Lai.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười công cụ trợ đạo trí tuệ:
1.Gần gũi chân Thiện tri thức đa văn, cung kính, cúng dường, tôn trọng, lễ bái tùy thuận mọi việc chẳng trái lời dạy bảo. Đây là công cụ trợ đạo trí tuệ thứ nhất, vì tất cả chánh trực, không hư dối.
2.Lìa hẳn kiêu mạn thường có hạnh khiêm tốn cung kính, thân, ngữ, ý ba nghiệp không thô bạo, nhu hòa thiện thuận chẳng dối trá, chẳng quanh co. Đây là công cụ trợ đạo trí tuệ thứ hai, vì thân Bồ-tát có thể làm pháp khí của Phật.
3.Niệm tuệ tùy giác chưa từng tán loạn, hổ thẹn, nhu hòa, tâm bất động, thường nhớ sáu niệm, thường thật hành sáu hòa kính, thường tùy thuận trụ sáu pháp kiên cố. Đây là công cụ trợ đạo trí tuệ thứ ba, vì làm phương tiện cho mười trí.
4.Thích pháp thích nghĩa, lấy pháp làm vui, thường thích lắng
nghe chánh pháp không nhàm chán, bỏ rời lý luận và ngôn thuyết của thế gian, chuyên tâm nghe thọ lời xuất thế gian, xa lìa Tiểu thừa, nhập tuệ Đại thừa. Đây là công cụ trợ đạo trí tuệ thứ tư, vì nhất tâm ghi nhớ không tán động.
5.Tâm chuyên gánh vác sáu môn Ba-la-mật, thật hành đã thành thục bốn pháp phạm trụ, đều khéo tu hành tùy thuận minh pháp, đều siêng thỉnh hỏi người trí tuệ thông đạt, xa lìa cõi ác quy hướng đường lành, tâm thường mến thích, chánh niệm quán sát, điều phục tâm mình, giữ gìn ý người. Đây là công cụ trợ đạo trí tuệ thứ năm, vì kiên cố tu hành hạnh chân thật.
6.Thường thích xuất ly, chẳng chấp ba cõi, hằng tỉnh thức tự tâm không bao giờ có niệm ác, ba giác quán đã dứt, ba nghiệp đều lành, quyết định biết rõ tự tánh của tâm. Đây là công cụ trợ đạo trí tuệ thứ sáu, vì có thể làm cho mình và người được tâm thanh tịnh.
7.Quán sát năm uẩn đều như việc huyễn, mười tám giới như rắn độc, mười hai xứ như làng xóm trống vắng, tất cả pháp như huyễn, như dợn nắng, như trăng trong nước, như mộng, như ảnh, như âm vang, như hình bóng, như vẽ giữa hư không, như vòng lửa quay, như màu cầu vồng, như ánh sáng mặt trời, mặt trăng, không tướng không hình, phi thường phi đoạn, chẳng đến chẳng đi, cũng không chỗ trụ, quán sát như vậy biết tất cả pháp là không sinh không diệt. Đây là công cụ trợ đạo trí tuệ thứ bảy, vì biết tất cả pháp tánh không tịch.
8.Đại Bồ-tát nghe tất cả pháp không ngã, không chúng sinh, không thọ giả, không chủ thể luân hồi, không tâm, không cảnh, không tham, sân, si, không thân, không vật, không chủ, không đối đãi, không chấp trước, không hành động, như vậy, tất cả đều vô sở hữu, đều quy về tịch diệt. Nghe rồi tin sâu chẳng nghi chẳng hủy báng. Đây là công cụ trợ đạo trí tuệ thứ tám, vì có thể thành tựu tri giải viên mãn.
9.Đại Bồ-tát khéo điều phục các căn, tu hành như lý, hằng trụ nơi chỉ quán, tâm ý tịch tĩnh, tất cả động niệm đều chẳng phát khởi, vô ngã, vô nhân, không tạo, không hành, không tưởng chấp ngã, không chấp ngã nghiệp, không có tỳ vết, không có nứt rạn, cũng
không đắc nhẫn nơi đây, nghiệp thân, ngữ, ý không đến không đi, không có tinh tấn, cũng không dũng mãnh, quán tất cả chúng sinh, tất cả các pháp, tâm đều bình đẳng mà không chỗ trụ. Chẳng phải bờ này, chẳng phải bờ kia, tánh lìa đây, kia, không từ đâu đến, không đi đến đâu, thường dùng trí tuệ tư duy như vậy. Đây là công cụ trợ đạo trí tuệ thứ chín, vì đến chỗ giải thoát tướng phân biệt.
10.Đại Bồ-tát thấy pháp duyên khởi nên thấy pháp thanh tịnh, vì thấy pháp thanh tịnh nên thấy cõi nước thanh tịnh, vì thấy cõi nước thanh tịnh nên thấy hư không thanh tịnh, vì thấy hư không thanh tịnh nên thấy pháp giới thanh tịnh, vì thấy pháp giới thanh tịnh, nên thấy trí tuệ thanh tịnh. Đây là công cụ trợ đạo trí tuệ thứ mười của Bồ-tát, vì tu hành tích tập trí Nhất thiết.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong mười pháp này thời được trí tuệ vi diệu thanh tịnh vô ngại nơi tất cả pháp của Đức Như Lai.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười Minh túc:
1.Minh túc, khéo phân biệt các pháp.
2.Minh túc, chẳng chấp trước các pháp.
3.Minh túc, lìa nhận thức điên đảo.
4.Minh túc, có ánh sáng trí tuệ chiếu soi các căn.
5.Minh túc, khéo phát khởi chánh tinh tấn.
6.Minh túc, có thể thâm nhập trí chân đế.
7.Minh túc, diệt phiền não nghiệp, thành tựu trí tận, trí vô sinh.
8.Minh túc, với trí Thiên nhãn quán sát khắp.
9.Minh túc, nhớ kiếp trước, biết đời trước thanh tịnh.
10.Minh túc, đạt thần thông trí lậu tận, dứt những lậu hoặc của chúng sinh.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được ánh sáng lớn vô thượng nơi tất cả Phật pháp của Như Lai.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười điều cầu pháp:
1.Tâm chánh trực cầu pháp, vì không dua nịnh, phỉnh dối.
2.Tinh tấn cầu pháp, vì xa lìa lười biếng, khinh mạn.
3.Nhất hướng cầu pháp, vì chẳng tiếc thân mạng.
4.Vì trừ phiền não cho tất cả chúng sinh mà cầu pháp, chẳng vì danh lợi, sự cung kính.
5.Vì lợi ích mình, người và tất cả chúng sinh mà cầu pháp, chẳng riêng tự lợi.
6.Vì nhập trí tuệ mà cầu pháp, chẳng thích văn tự.
7. Vì thoát khỏi sinh tử mà cầu pháp, chẳng tham cái vui thế gian.
8.Vì độ chúng sinh mà cầu pháp, phát tâm Bồ-đề.
9.Vì dứt nghi cho tất cả chúng sinh mà cầu pháp, làm cho họ không do dự.
10.Vì nhằm đạt đầy đủ Phật pháp mà cầu pháp, chẳng thích những thừa khác.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được đại trí tuệ nơi tất cả Phật pháp chẳng do người khác dạy.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp thông suốt:
1.Tùy thuận thế tục sinh trưởng thiện căn, đây là pháp thông suốt mọi pháp của phàm phu nông cạn thiếu sót.
2.Được tâm tin bất hoại vô ngại, tỏ ngộ tự tánh của các pháp, đây là pháp thông suốt pháp của người tùy tín hành.
3.Siêng tu tập chánh pháp, tùy thuận chánh pháp mà an trụ, đây là pháp thông suốt pháp của người tùy pháp hành.
4.Xa lìa tám tà, hướng về tám Chánh đạo, đây là pháp thông suốt pháp của bậc đệ bát.
5.Trừ diệt những kết sử, dứt lậu sinh tử thấy chân thật tế, đây là pháp thông suốt pháp của bậc Tu-đà-hoàn.
6.Quán sát ham muốn là họa hoạn, biết không qua lại, đây là pháp thông suốt pháp của bậc Tư-đà-hàm.
7.Chẳng luyến ba cõi, cầu hết hữu lậu, đối với pháp thọ sinh, cho đến một niệm chẳng sinh ái chấp, đây là pháp thông suốt pháp của bậc A-na-hàm.
8.Chứng sáu Thần thông, được tám Giải thoát, chín Định, bốn Biện tài thảy đều thành tựu, đây là pháp thông suốt pháp của bậc A-la-hán.
9. Tánh thích quán sát nhất vị duyên khởi, tâm thường tịch tĩnh, tri túc, ít việc, tỏ ngộ do mình được chẳng do người, thành tựu các môn thần thông trí tuệ, đây là pháp thông suốt pháp của bậc Bích-chi-phật.
10.Trí tuệ rộng lớn, các căn sáng, lanh, thường thích độ thoát tất cả chúng sinh, siêng tu phước trí, các pháp trợ đạo, tất cả công đức nơi mười Lực, bốn Vô úy của Như Lai đều đầy đủ viên mãn, đây là pháp thông suốt pháp của bậc Bồ-tát.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được pháp thông suốt của đại trí vô thượng của Đức Như Lai.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp tu hành:
1.Cung kính tôn trọng chư Thiện tri thức, là pháp tu hành.
2.Thường được chư Thiên giác ngộ, là pháp tu hành.
3.Đối với chư Phật thường có tâm hổ thẹn, là pháp tu hành.
4.Thương xót chúng sinh chẳng bỏ sinh tử, là pháp tu hành.
5.Công việc phải rốt ráo, tâm không biến động là pháp tu hành.
6.Chuyên niệm theo dõi chúng Bồ-tát phát tâm Đại thừa tinh tấn tu học, là pháp tu hành.
7.Xa lìa cầu kiến siêng cầu chánh đạo, là pháp tu hành.
8.Dẹp phá chúng ma và nghiệp phiền não, là pháp tu hành.
9.Biết các chúng sinh căn tánh hơn kém, vì họ thuyết pháp, khiến họ an trụ nơi Phật địa, là pháp tu hành.
10.An trụ pháp giới rộng lớn vô biên, diệt trừ phiền não cho thân thanh tịnh là pháp tu hành.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được pháp tu hành vô thượng của Như Lai.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ ma:
1.Ma năm uẩn, vì sinh các chấp giữ.
2.Ma phiền não, vì hằng tạp nhiễm.
3.Ma nghiệp, vì có thể làm chướng ngại.
4.Ma tâm, vì khởi kiêu mạn, cao ngạo.
5.Ma chết, vì bỏ chỗ sinh.
6.Ma trời, vì tự kiêu căn phóng túng.
7.Ma thiện căn, vì thường chấp giữ.
8.Tam-muội, vì từ lâu tham đắm.
9.Ma Thiện tri thức, vì phát khởi tâm chấp trước.
10.Ma Bồ-đề pháp trí, vì chẳng nguyện lìa bỏ.
Đại Bồ-tát phải dùng phương tiện mau cầu xa lìa mười thứ ma này.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ nghiệp ma:
1.Quên mất tâm Bồ-đề tu các thiện căn, đây là nghiệp ma.
2.Đem tâm ác bố thí, tâm sân trì giới, bỏ người tánh ác, xa kẻ lười biếng, khinh mạn kẻ loạn ý, hiềm trách người tuệ ác, đây là nghiệp ma.
3.Đối với pháp sâu xa tâm sinh keo kiệt, người có thể hóa độ được mà chẳng vì họ thuyết pháp. Nếu được tài lợi, hoặc cung kính cúng dường, dù chẳng phải pháp khí mà cũng gượng vì họ thuyết pháp, đây là nghiệp ma.
4.Chẳng thích lắng nghe các môn Ba-la-mật, giả sử nghe nói mà chẳng tu hành, dù có tu hành mà phần nhiều lười biếng. Vì lười biếng nên chí ý hèn kém chẳng cầu pháp đại Vô thượng Bồ-đề, đây là nghiệp ma.
5.Xa Thiện tri thức, gần ác tri thức, thích cầu Nhị thừa, chẳng thích thọ sinh, chỉ chuộng Niết-bàn, lìa dục tịch tĩnh, đây là nghiệp ma.
6.Ở chỗ Bồ-tát, khởi tâm sân hận, nhìn ngó với ánh mắt ác cảm, tìm chỗ sơ hở để nói lỗi lầm, ngăn dứt tài lợi cúng dường, đây là nghiệp ma.
7.Phỉ báng chánh pháp, chẳng thích lắng nghe, giả sử được nghe liền sinh tâm chê bai, thấy người thuyết pháp chẳng sinh tâm tôn trọng, cho lời mình nói là phải, lời của người là quấy, đây là nghiệp ma.
8.Thích học luận thuyết của thế gian, văn từ xảo thuật, mở rộng pháp hai thừa che giấu pháp sâu, hoặc dùng nghĩa diệu truyền dạy cho người chẳng đáng dạy, xa rời Bồ-đề, trụ nơi đạo tà, đây là nghiệp ma.
9.Người đã được giải thoát, đã được an ổn thì thường thích gần gũi mà cúng dường. Người chưa giải thoát, chưa an ổn thì chẳng chịu thân cận, cũng chẳng giáo hóa, đây là nghiệp ma.
10.Thêm lớn ngã mạn, không cung kính các chúng sinh, làm nhiều sự làm hại, chẳng cầu chánh pháp, cùng trí tuệ chân thật, tâm
ý tệ ác khó khai ngộ được, đây là nghiệp ma.
Chư Bồ-tát phải mau xa lìa mười nghiệp ma này, siêng cầu nghiệp Phật.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười điều lìa bỏ nghiệp ma:
1.Gần Thiện tri thức, cung kính cúng dường là lìa bỏ nghiệp ma.
2. Chẳng tự cao tự đại, chẳng tự khen ngợi là lìa bỏ nghiệp ma.
3.Đối với pháp sâu xa của Phật tin hiểu chẳng chê bai là lìa bỏ nghiệp ma.
4.Chưa từng quên mất tâm trí Nhất thiết là lìa bỏ nghiệp ma.
5.Siêng tu hạnh diệu hằng chẳng phóng dật là lìa bỏ nghiệp ma.
6.Thường cầu tất cả tạng Bồ-tát là lìa bỏ nghiệp ma.
7.Hằng diễn thuyết chánh pháp, tâm không mệt mỏi là lìa bỏ nghiệp ma.
8.Quy y tất cả chư Phật nơi mười phương, phát khởi tưởng niệm được cứu độ là lìa bỏ nghiệp ma.
9.Tin thọ, ức niệm tất cả thần lực gia trì của chư Phật là lìa bỏ nghiệp ma.
10.Cùng tất cả Bồ-tát đồng gieo căn lành bình đẳng không hai là lìa bỏ nghiệp ma.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì có thể ra khỏi tất cả đạo ma.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười môn thấy Phật:
1.Thấy Phật an trú nơi thế gian thành Chánh giác không chấp trước.
2.Thấy Phật nguyện xuất sinh.
3.Thấy Phật tin sâu nghiệp báo.
4.Thấy Phật tùy thuận trụ trì.
5.Thấy Phật thâm nhập Niết-bàn.
6.Thấy Phật đến khắp pháp giới.
7.Thấy Phật tâm an trú.
8.Thấy Phật Tam-muội vô lượng tự tại.
9.Thấy Phật thông suốt bản tánh.
10.Thấy Phật tùy sự an lạc mà thọ khắp.
Nếu chư Bồ-tát an trụ mười môn thấy Phật này thì thường được thấy Đức Như Lai vô thượng.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười nghiệp của Phật:
1.Tùy hoàn cảnh thuận hợp để khai đạo, là nghiệp Phật, vì làm cho tu hành chánh pháp.
2.Trong chiêm bao khiến thấy, là nghiệp Phật, vì giác ngộ thiện căn thuở xưa.
3.Vì người mà diễn thuyết kinh pháp chưa được nghe là nghiệp Phật, vì làm cho sinh trí dứt nghi.
4.Vì người ăn năn bị kết sử ràng buộc mà nói pháp xuất ly là nghiệp Phật, vì làm cho lìa tâm nghi.
5.Nếu có chúng sinh khởi tâm bỏn sẻn cho đến khởi tâm ác, tâm Nhị thừa, tâm tổn hại, tâm nghi hoặc, tâm tán động, tâm kiêu mạn, Bồ-tát vì họ hiện thân tướng tốt trang nghiêm của Như Lai là nghiệp Phật, vì làm sinh trưởng thiện căn quá khứ.
6.Lúc khó gặp chánh pháp, vì họ mà rộng thuyết pháp, làm cho họ nghe xong được trí Đà-la-ni, trí thần thông, có thể tạo lợi ích cho khắp vô lượng chúng sinh là nghiệp Phật, vì thắng giải thanh tịnh.
7.Nếu có việc ma khởi lên, có thể dùng phương tiện hiện bày âm thanh thuyết pháp khắp cõi hư không, chẳng tổn não người khác, dùng đấy để đối trị làm cho họ được khai ngộ, chúng ma nghe xong, oai thế tắt mất là nghiệp Phật, vì chí thích oai đức lớn, thù thắng.
8.Tâm Bồ-tát không gián đoạn, thường tự giữ gìn, chẳng cho chứng nhập chánh vị Nhị thừa. Nếu có chúng sinh căn tánh chưa thành thục thì chẳng bao giờ vì họ giảng nói cảnh giới giải thoát là nghiệp Phật, vì theo bản nguyện mà làm.
9.Sinh tử, kết lậu tất cả đều lìa, tu hạnh Bồ-tát nối tiếp chẳng dứt, dùng tâm đại Bi thâu giữ chúng sinh làm cho họ khởi hạnh rốt ráo giải thoát là nghiệp Phật, vì chẳng dứt tu hành hạnh Bồ-tát.
10.Đại Bồ-tát thấu rõ tự thân cùng với chúng sinh bản lai tịch diệt, chẳng kinh sợ mà siêng tu phước trí không nhàm chán. Dù biết
tất cả pháp không tạo tác mà cũng chẳng bỏ tự tướng của các pháp; dù ở các cảnh giới lìa hẳn tham dục, mà thường thích chiêm ngưỡng phụng thờ sắc thân của chư Phật; dù biết ngộ nhập các pháp chẳng do nơi người, mà dùng nhiều phương tiện cầu trí Nhất thiết; dù biết các cõi nước đều như hư không mà thường thích trang nghiêm tất cả cõi Phật; dù hằng quán sát không nhân không ngã, mà giáo hóa chúng sinh không có mệt mỏi; dù ở pháp giới xưa nay chẳng động, mà dùng thần thông trí lực hiện những biến hóa; dù đã thành tựu trí Nhất thiết trí, mà không ngừng tu hạnh Bồ-tát; dù biết các pháp chẳng thể diễn nói, mà chuyển pháp luân thanh tịnh làm cho đại chúng hoan hỷ; dù có thể thị hiện thần lực của chư Phật, mà chẳng chán bỏ thân Bồ-tát; dù hiện nhập đại Niết-bàn, mà thị hiện thọ sinh nơi tất cả xứ, có thể thật hành pháp quyền thật song hành như vậy là nghiệp Phật.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong mười nghiệp Phật này, thì được nghiệp rộng lớn vô thượng vô sư, chẳng do người dạy.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười nghiệp kiêu mạn:
1.Đối với Sư, Tăng, Cha, Mẹ, Sa-môn, Bà-la-môn trụ nơi chánh đạo hoặc hướng chánh đạo, là những phước điền đáng tôn trọng, mà chẳng cung kính là nghiệp kiêu mạn.
2.Hoặc có Pháp sư được pháp tối thắng, hành theo Đại thừa, biết đạo xuất yếu, đắc Đà-la-ni, diễn nói pháp rộng lớn trong Khế kinh không ngừng nghỉ, nhưng đối với bậc ấy phát khởi tâm cao mạn và đối với pháp của bậc ấy giảng nói chẳng có tâm cung kính là nghiệp kiêu mạn.
3.Ở trong chúng hội nghe thuyết pháp diệu chẳng chịu khen ngợi giúp cho người khác tin thọ là nghiệp kiêu mạn.
4.Ưa sinh tâm quá mạn, tự cao lấn người, chẳng thấy mình lỗi, chẳng biết mình dở là nghiệp kiêu mạn.
5.Ưa sinh tâm quá quá mạn, thấy người có đức, đáng khen ngợi mà không khen ngợi, thấy người khác khen ngợi không sinh hoan hỷ là nghiệp kiêu mạn.
6.Thấy có Pháp sư vì người thuyết pháp, biết là pháp, là luật, là chân thật, là lời Phật, mà vì ghét người nên cũng ghét pháp, tự
mình hủy báng cũng bảo người hủy báng là nghiệp kiêu mạn.
7.Tự cầu tòa cao, tự xưng Pháp sư, cho là đáng thọ người cung cấp, chẳng nên chấp sự, thấy bậc tôn túc tu hành lâu, chẳng chịu đứng dậy tiếp rước, chẳng chịu hầu hạ là nghiệp kiêu mạn.
8.Thấy người có đức thì nhíu mày chẳng vui, nói lời thô lỗ, tìm tòi lỗi lầm của bậc ấy là nghiệp kiêu mạn.
9.Thấy có người thông tuệ hiểu biết chánh pháp, chẳng chịu gần gũi cung kính cúng dường, chẳng chịu hỏi han gì là thiện, gì là bất thiện, những gì nên làm, những gì chẳng nên làm, làm những công hạnh gì mà được lợi ích an lạc mãi mãi. Là kẻ ngu si cố chấp, chìm trong ngã mạn, không bao giờ thấy được đạo xuất yếu là nghiệp kiêu mạn.
10.Lại có chúng sinh tâm kiêu mạn che đậy, chư Phật xuất thế chẳng có thể thân cận cung kính cúng dường, thiện căn mới chẳng sinh, thiện căn cũ tiêu mất, chẳng nên nói lại nói, chẳng nên cãi lại cãi. Đời vị lai tất phải bị đọa nơi hầm sâu hiểm nạn trong trăm ngàn kiếp còn chẳng gặp Phật, huống là được nghe pháp. Chỉ do từ trước đã từng phát tâm Bồ-đề nên cuối cùng tự tỉnh ngộ.
Đây là nghiệp kiêu mạn.
Nếu chư Bồ-tát lìa mười nghiệp kiêu mạn này thì được mười nghiệp trí.
Đây là mười nghiệp trí:
1.Tin hiểu nghiệp báo, chẳng hoại nhân quả là nghiệp trí.
2.Chẳng bỏ tâm Bồ-đề, thường niệm chư Phật là nghiệp trí.
3.Gần Thiện tri thức cung kính cúng dường hết tâm tôn trọng, không bao giờ chán nản biếng lười là nghiệp trí.
4.Thích pháp thích nghĩa không nhàm chán, xa lìa niệm tà, siêng tu niệm chánh là nghiệp trí.
5.Đối với tất cả chúng sinh, lìa ngã mạn, đối với chư Bồ-tát tưởng như Phật, mến trọng chánh pháp như quý thân mình, tôn thờ Như Lai như hộ mạng mình, đối với người tu hành tưởng là Phật là nghiệp trí.
6.Nghiệp thân, khẩu và ý không có sự bất thiện, ca ngợi bậc Hiền Thánh, tùy thuận Bồ-đề là nghiệp trí.
7.Chẳng hoại duyên khởi, lìa những tà kiến, phá si ám được sáng suốt, chiếu rõ tất cả pháp là nghiệp trí.
8.Mười môn hồi hướng, tùy thuận tu hành, đối với các môn Ba-la-mật tưởng là từ mẫu, đối với phương tiện thiện xảo tưởng là từ phụ, dùng tâm thanh tịnh sâu xa vào nhà Bồ-đề là nghiệp trí.
9.Thí, giới, đa văn, chỉ, quán, phước và tuệ, tất cả pháp trợ đạo như vậy thường siêng chứa nhóm không nhàm chán mỏi mệt là nghiệp trí.
10.Nếu có một nghiệp được Đức Phật khen ngợi, có thể phá chúng ma trừ phiền não tranh chấp, có thể xa lìa tất cả chướng ngại che ngăn buộc trói, có thể giáo hóa điều phục tất cả chúng sinh, có thể tùy thuận trí tuệ thâu giữ chánh pháp, có thể làm nghiêm tịnh cõi Phật, có thể phát khởi thông tuệ, thì đều chuyên cần tu tập không thoái thất, lười biếng là nghiệp trí.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong mười nghiệp trí này thì được tất cả nghiệp đại trí vô thượng, phương tiện thiện xảo của Đức Như Lai.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười điều bị ma thâu giữ:
1.Tâm lười biếng, bị ma thâu giữ.
2.Chí nguyện thấp kém, bị ma thâu giữ.
3.Tu hành chút ít cho là đủ, bị ma thâu giữ.
4.Lãnh thọ một hạnh, từ chối những hạnh khác, bị ma thâu giữ.
5.Chẳng phát đại nguyện, bị ma thâu giữ.
6.Thích ở chốn tịch diệt dứt trừ phiền não, bị ma thâu giữ.
7.Dứt hẳn sinh tử, bị ma thâu giữ.
8.Bỏ hạnh Bồ-tát, bị ma thâu giữ.
9.Chẳng giáo hóa chúng sinh, bị ma thâu giữ.
10.Nghi ngờ hủy báng chánh pháp, bị ma thâu giữ.
Nếu chư Bồ-tát rời bỏ được mười điều bị ma thâu giữ này thì được mười điều được chư Phật thâu giữ.
Đây là mười điều được Phật thâu giữ:
1.Khởi đầu có thể phát tâm Bồ-đề, được Phật thâu giữ.
2.Trong nhiều đời gìn giữ tâm Bồ-đề không để quên mất, được Phật thâu giữ.
3.Biết rõ việc ma đều có thể xa lìa, được Phật thâu giữ.
4.Nghe các môn Ba-la-mật, tu hành đúng pháp, được Phật thâu giữ.
5.Biết khổ sinh tử mà chẳng nhàm chán, được Phật thâu giữ.
6.Quán pháp sâu xa, được vô lượng quả, được Phật thâu giữ.
7.Vì chúng sinh diễn nói pháp Nhị thừa mà chẳng chứng lấy quả giải thoát của Nhị thừa, được Phật thâu giữ.
8.Thích quán pháp vô vi mà chẳng trụ trong đó, đối với hữu vi và vô vi không tưởng là hai, được Phật thâu giữ.
9.Đến chỗ vô sinh mà hiện thọ sinh, được Phật thâu giữ.
10.Dù chứng được trí Nhất thiết mà khởi hạnh Bồ-tát chẳng dứt giống Bồ-đề, được Phật thâu giữ.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong mười điều này thì được sức thâu giữ vô thượng của chư Phật.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười điều được pháp thâu giữ:
1.Biết tất cả hành là vô thường, được pháp thâu giữ.
2.Biết tất cả hành là khổ, được pháp thâu giữ.
3.Biết tất cả hành là vô ngã, được pháp thâu giữ.
4.Biết tất cả pháp Niết-bàn tịch diệt, được pháp thâu giữ.
5.Biết tất cả pháp theo duyên mà phát khởi, không có duyên thì không khởi, được pháp thâu giữ.
6.Biết vì do tư duy chẳng chánh nên sinh khởi vô minh, vì do có vô minh khởi nên cho đến có lão tử phát khởi, vì tư duy chẳng chánh diệt nên vô minh diệt, vì vô minh diệt nên cho đến lão tử diệt, được pháp thâu giữ.
7.Biết ba môn giải thoát xuất sinh thừa Thanh văn, chứng pháp không tranh xuất sinh thừa Độc giác, được pháp thâu giữ.
8.Biết pháp sáu Ba-la-mật, pháp bốn Nhiếp xuất sinh Đại thừa, được pháp thâu giữ.
9.Biết tất cả cõi, tất cả pháp, tất cả chúng sinh, tất cả đời là cảnh giới của trí Phật, được pháp thâu giữ.
10.Biết dứt tất cả niệm, bỏ tất cả chấp quảû, rời đời trước đời sau, tùy thuận Niết-bàn, được pháp thâu giữ.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong mười điều được pháp thâu giữ này thời được pháp thâu giữ vô thượng của tất cả chư Phật.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát ở cung trời Đâu-suất có mười công việc:
Vì chư Thiên tử nơi cõi Dục mà nói pháp nhàm chán xa lìa, bảo tất cả mọi thứ thọ dụng tự tại đều là vô thường, tất cả hoan lạc đều sẽ tiêu tan, khuyên chư Thiên tử phát tâm Bồ-đề. Đây là công việc thứ nhất.
Vì chư Thiên cõi Sắc mà nói sự nhập xuất các thiền, Tam-muội giải thoát. Nếu ở trong đây sinh tâm ái chấp, thì nhân nơi ái lại phát khởi thân kiến, tà kiến, vô minh, vì họ giảng nói trí tuệ như thật. Nếu họ đối với những pháp sắc phi sắc, phát khởi tưởng điên đảo cho là thanh tịnh, thì vì họ giảng nói bất tịnh đều là vô thường, khuyên họ phát tâm Bồ-đề. Đây là công việc thứ hai.
Đại Bồ-tát ở cung trời Đâu-suất nhập Tam-muội tên là Ánh sáng trang nghiêm. Thân phóng ra ánh sáng chiếu khắp đại thiên thế giới. Tùy tâm của chúng sinh mà dùng các thứ âm thanh để thuyết pháp. Chúng sinh nghe pháp xong, lòng tin thanh tịnh, sau khi chết sinh về cung trời Đâu-suất. Bồ-tát lại khuyên họ phát tâm Bồ-đề. Đây là công việc thứ ba.
Đại Bồ-tát ở cung trời Đâu-suất dùng mắt vô ngại thấy tất cả Bồ-tát trong khắp cung trời Đâu-suất nơi mười phương. Chư Bồ-tát kia cũng đều thấy đây. Đã thấy nhau rồi, chư Bồ-tát cùng luận nói diệu pháp: Giáng thần, nhập thai, sơ sinh, xuất gia, đi đến đạo tràng, đủ đại trang nghiêm và lại thị hiện những công hạnh đã làm từ xưa đến nay. Do công hạnh đó mà thành đại trí này và tất cả công đức. Chẳng rời bản xứ mà có thể thị hiện những sự như vậy. Đây là công việc thứ tư.
Đại Bồ-tát ở cung trời Đâu-suất, chúng Bồ-tát ở tất cả cung trời Đâu-suất nơi mười phương đều vân tập đến, vây quanh cung kính. Bấy giờ, Đại Bồ-tát muốn cho chư Bồ-tát đó đều được thỏa mãn tâm nguyện sinh khởi hoan hỷ, nên tùy theo chư Bồ-tát đáng ở bậc nào, tùy theo nẻo hành hóa, chỗ đoạn, trừ chỗ tu, chỗ chứng mà diễn nói các pháp môn. Chư Bồ-tát đó nghe pháp xong đều rất hoan hỷ được điều chưa từng có, đều trở về cõi nước của mình. Đây là công việc thứ năm.
Đại Bồ-tát ở cung trời Đâu-suất. Bấy giờ, chủ cõi Dục, Thiên ma Ba-tuần vì muốn hủy hoại sự nghiệp của Bồ-tát nên cùng quyến thuộc đến vây quanh chỗ Bồ-tát. Lúc này, Bồ-tát vì hàng phục quân ma nên trụ nơi đạo kim cang thuộc về môn trí tuệ phương tiện thiện xảo của Bát-nhã ba-la-mật, dùng hai loại lời nói nhu hòa và thô bạo để thuyết pháp cho họ, khiến cho Ma vương Ba-tuần không hại được. Quân ma thấy oai lực tự tại của Bồ-tát nên đều phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Đây là công việc thứ sáu.
Đại Bồ-tát ở cung trời Đâu-suất biết chư Thiên tử nơi cõi Dục chẳng thích nghe pháp. Bây giờ, Bồ-tát phát ra âm thanh lớn bảo họ: Ngày nay Bồ-tát ở trong Thiên cung sẽ hiện bày sự hy hữu, nếu ai muốn được thấy thời phải mau đến. Nghe lời này xong, vô lượng trăm ngàn ức triệu Thiên tử đều vân tập đến cung Đâu-suất. Bồ-tát vì họ mà hiện những sự hy hữu. Chư Thiên tử chưa từng thấy nghe, nay được thấy nghe đều rất hoan hỷ, thích thú.
Trong âm nhạc lại có tiếng bảo: “Này Chư vị! Tất cả các hành đều vô thường, tất cả các hành đều là khổ, tất cả các pháp đều vô ngã, là Niết-bàn tịch diệt”. Rồi lại bảo: “Chư vị đều phải tu hạnh Bồ-tát, đều phải viên mãn trí Nhất thiết trí”. Chư Thiên tử nghe pháp âm này xong, tất cả đều phát tâm Bồ-đề. Đây là công việc thứ bảy.
Đại Bồ-tát ở cung trời Đâu-suất, chẳng rời bỏ trụ xứ của mình mà đều có thể đi đến mười phương vô lượng tất cả chỗ của chư Phật, chiêm ngưỡng chư Như Lai, thân cận lễ bái cung kính nghe pháp. Bấy giờ, chư Phật muốn làm cho Bồ-tát được pháp quán đỉnh tối thượng nên vì họ giảng nói địa Bồ-tát tên là Nhất thiết thần thông, dùng một niệm tương ưng tuệ, đầy đủ tất cả công đức tối thắng nhập quả vị trí Nhất thiết trí. Đây là công việc thứ tám.
Đại Bồ-tát ở cung trời Đâu-suất, vì muốn cúng dường chư Phật Như Lai nên dùng đại thần lực hiện khởi những vật dụng cúng dường tên là Thù thắng khả lạc ở khắp tất cả thế giới trong cõi pháp cõi hư không để cúng dường chư Phật. Trong các thế giới ấy, vô lượng chúng sinh thấy sự cúng dường này đều phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Đây là công việc thứ chín.
Đại Bồ-tát ở cung trời Đâu-suất xuất sinh vô lượng, vô biên
pháp môn như huyễn, như ảnh cùng khắp tất cả mười phương thế giới, thị hiện những sắc, những tướng, những hình thể, những oai nghi, những hành nghiệp, những phương tiện, những ví dụ, những ngôn thuyết, tùy tâm của chúng sinh đều làm cho họ hoan hỷ. Đây là công việc thứ mười.
Nếu chư Bồ-tát thành tựu pháp ấy thì có thể sau này sinh xuống thế gian.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát ở cung trời Đâu-suất lúc sắp hạ sinh hiện ra mười sự:
Đại Bồ-tát lúc từ trời Đâu-suất hạ sinh, từ dưới chân phóng ra ánh sáng lớn tên là An lạc trang nghiêm, chiếu khắp cõi đại thiên thế giới, tất cả đường ác, những chúng sinh hoạn nạn được tiếp xúc ánh sáng này thì đều khỏi khổ đều được an lạc. Được an lạc rồi thì biết sắp có bậc đại nhân kỳ đặc xuất hiện thế gian. Đây là sự thị hiện thứ nhất.
Đại Bồ-tát ở trời Đâu-suất lúc sắp hạ sinh, từ trong tướng bạch hào giữa chặng mày phóng ra ánh sáng lớn tên là Giác ngộ, chiếu khắp đại thiên thế giới, soi đến thân của Bồ-tát đồng hành với mình từ đời trước, chư Bồ-tát đó được ánh sáng chiếu đến, biết Đại Bồ-tát sắp giáng thần, liền đem vô lượng vật cúng dường đến chỗ Đại Bồ-tát để cúng dường. Đây là sự thị hiện thứ hai.
Đại Bồ-tát ở trời Đâu-suất lúc sắp hạ sinh, từ trong bàn tay phải phóng ra ánh sáng lớn tên là Thanh tịnh cảnh giới, đều có thể làm trang nghiêm thanh tịnh tất cả đại thiên thế giới. Ở đây nếu có hàng Bích-chi-phật chứng được vô lậu, thấy biết ánh sáng này thì liền xả thọ mạng. Nếu những vị không hay biết thì do oai lực của ánh sáng đều dời họ đến trong những thế giới phương khác. Tất cả những ma và các ngoại đạo, hàng chúng sinh có kiến chấp đều cũng dời đến thế giới phương khác, chỉ trừ những chúng sinh đáng được hóa độ do thần lực của Phật thâu giữ. Đây là sự thị hiện thứ ba.
Đại Bồ-tát ở trời Đâu-suất lúc sắp giáng thần, từ đầu gối phóng ra ánh sáng lớn tên là Thanh tịnh trang nghiêm, chiếu khắp cung điện của chư Thiên, dưới chiếu đến trời Hộ thế (Tứ Thiên vương) trên chiếu suốt tới cõi trời Tịnh cư. Chư Thiên trong tất cả cõi trời
đều biết Đại Bồ-tát ở cung trời Đâu-suất sắp hạ sinh, tất cả đồng có tâm luyến mộ buồn than lo rầu, cùng nhau đem những tràng hoa, y phục, hương bột, hương xoa, phướn lọng, kỹ nhạc đến chỗ Bồ-tát, cung kính cúng dường, theo Bồ-tát hạ sinh cho đến lúc nhập Niết-bàn. Đây là sự thị hiện thứ tư.
Đại Bồ-tát ở trời Đâu-suất lúc sắp giáng thần, từ tạng tâm kim cang trang nghiêm nơi tướng chữ “vạn” phóng ra ánh sáng lớn tên là Vô năng thắng tràng, chiếu đến thần Kim cang lực sĩ khắp tất cả mười phương thế giới. Bấy giờ, có trăm ức Kim cang lực sĩ đều vân tập theo hầu hạ Đại Bồ-tát từ lúc hạ sinh cho đến lúc nhập Niết-bàn. Đây là sự thị hiện thứ năm.
Đại Bồ-tát ở trời Đâu-suất lúc sắp giáng thần, từ tất cả lỗ chân lông trên thân phóng ra ánh sáng lớn tên là Phân biệt chúng sinh, chiếu khắp đại thiên thế giới, chạm đến thân của tất cả Bồ-tát, lại chạm đến tất cả chư Thiên và người đời. Chư Bồ-tát đồng nghĩ ta phải ở lại đây để cúng dường Đức Như Lai giáo hóa chúng sinh. Đây là sự hiện thị thứ sáu.
Đại Bồ-tát ở trời Đâu-suất lúc sắp giáng thần, từ trong điện Đại ma-ni bảo tạng phóng ra ánh sáng lớn tên là Thiện trụ quán sát, chiếu tới chỗ vương cung mà Bồ-tát này sẽ thác sinh. Ánh sáng ấy đã chiếu xong, những Bồ-tát khác đều theo dõi xuống cõi Diêm-phù-đề, hoặc ở nơi nhà, hoặc ở xóm làng, hoặc ở thành ấp mà hiện thọ sinh, vì muốn giáo hóa các chúng sinh. Đây là sự thị hiện thứ bảy.
Đại Bồ-tát ở trời Đâu-suất lúc sắp giáng thần, từ cung điện cõi trời và trong những thứ trang nghiêm nơi lầu gác lớn, phóng ra ánh sáng lớn tên là Nhất thiết cung điện thanh tịnh trang nghiêm, chiếu đến bụng của người mẹ và Bồ-tát sẽ thọ sinh. Ánh sáng chiếu xong, làm cho Thánh mẫu an ổn vui vẻ, thành tựu đầy đủ tất cả công đức. Trong bụng Thánh mẫu tự nhiên có lầu gác rộng lớn, trang nghiêm với châu báu đại ma-ni, nơi đây sẽ là chỗ ở của thân Đại Bồ-tát. Đây là sự hiện thị thứ tám.
Đại Bồ-tát ở trời Đâu-suất lúc sắp giáng thần, từ dưới hai chân phóng ra ánh sáng lớn tên là Thiện trụ. Nếu chư Thiên tử và các Phạm thiên sắp lâm chung, được ánh sáng này chạm đến thân đều
được sống thêm và họ cúng dường Đại Bồ-tát từ lúc mới hạ sinh cho đến nhập Niết-bàn. Đây là sự thị hiện thứ chín.
Đại Bồ-tát ở trời Đâu-suất lúc sắp giáng thần, từ trong tùy hình hảo phóng ra ánh sáng lớn tên là Nhật nguyệt trang nghiêm, thị hiện những hành nghiệp của Bồ-tát. Bấy giờ, người và trời hoặc thấy Bồ-tát ở cung Đâu-suất, hoặc thấy nhập thai, hoặc thấy sơ sinh, hoặc thấy xuất gia, hoặc thấy thành đạo, hoặc thấy hàng phục ma, hoặc thấy chuyển pháp luân, hoặc thấy nhập Niết-bàn. Đây là sự thị hiện thứ mười.
Đại Bồ-tát, nơi thân, nơi tòa, nơi cung điện, trong lầu gác, phóng ra trăm vạn vô số ánh sáng như vậy đều hiển hiện những hành nghiệp của Đại Bồ-tát. Thị hiện hành nghiệp này rồi, vì đầy đủ tất cả pháp công đức nên từ cung trời Đâu-suất sinh xuống nhân gian.
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (tt) Quyển 59, Phẩm 38: Ly Thế Gian (Phần 7)
KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT
HOA NGHIÊM
QUYỂN 59
Phẩm 38: LY THẾ GIAN (Phần 7)
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát thị hiện ở thai mẹ có mười việc:
Đại Bồ-tát vì muốn thành tựu những chúng sinh tâm nhỏ, hiểu biết kém, chẳng muốn cho họ nghĩ: “Nay Đức Bồ-tát này tự nhiên hóa sinh, trí tuệ thiện căn đều tự được, chẳng từ công phu tu tập”. Vì cớ đấy nên Bồ-tát thị hiện ở thai mẹ. Đây là việc thứ nhất.
Đại Bồ-tát vì tạo mọi thành tựu đầy đủ cho cha mẹ và các quyến thuộc, những chúng sinh đồng tu thiện căn từ đời trước nên thị hiện ở thai mẹ. Vì sao? Vì những người này cần phải thấy Bồ-tát ở thai mẹ mới tạo mọi thành tựu đầy đủ cho những thiện căn mà họ đã có. Đây là việc thứ hai.
Đại Bồ-tát lúc vào thai mẹ, luôn chánh niệm chánh tri không mê lầm. Đã ở thai mẹ, tâm Bồ-tát hằng chánh niệm cũng không lầm loạn. Đây là việc thứ ba.
Đại Bồ-tát ở trong thai mẹ thường diễn nói pháp. Chư Đại Bồ-tát ở mười phương thế giới cùng Đế Thích, Phạm thiên, Hộ thế Tứ Thiên vương đều đến tập hội, đều làm cho được vô lượng thần lực, vô biên trí tuệ. Lúc ở trong thai mẹ, Đại Bồ-tát đã thành tựu biện tài công dụng thù thắng như vậy. Đây là việc thứ tư.
Đại Bồ-tát ở trong thai mẹ nhóm họp đại hội, dùng sức của bản nguyện giáo hóa tất cả chúng Bồ-tát. Đây là việc thứ năm.
Đại Bồ-tát thành Phật ở trong loài người thì phải đủ sự thọ sinh tối thắng. Do cớ này nên thị hiện ở thai mẹ. Đây là việc thứ sáu.
Đại Bồ-tát ở trong thai mẹ, chúng sinh nơi đại thiên thế giới
đều thấy Bồ-tát như thấy bóng mình hiện rõ trong gương. Bấy giờ, chư Thiên, Long, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân những hàng có đại tâm, đều đến chỗ Bồ-tát để cung kính cúng dường. Đây là việc thứ bảy.
Đại Bồ-tát ở trong thai mẹ, tất cả Bồ-tát ở thai mẹ lần cuối cùng nơi mười phương đều cùng hội họp diễn nói pháp môn đại tập tên là Quảng đại trí tuệ tạng. Đây là việc thứ tám.
Đại Bồ-tát lúc ở trong thai mẹ, nhập Tam-muội Ly cấu tạng. Dùng sức của Tam-muội ở trong thai mẹ hiện cung điện lớn trang nghiêm tốt đẹp, cung trời Đâu-suất không sánh kịp. Nhưng thân mẹ vẫn an ổn vô sự. Đây là việc thứ chín.
Đại Bồ-tát lúc ở nơi thai mẹ dùng oai lực lớn sắm các vật dụng cúng dường tên là Khai đại phước đức ly cấu tạng, đến khắp tất cả thế giới nơi mười phương để cúng dường tất cả chư Phật Như Lai. Chư Như Lai đó đều vì Đại Bồ-tát mà diễn nói về Tạng pháp giới trụ xứ của vô biên Bồ-tát. Đây là việc thứ mười.
Nếu chư Bồ-tát thấu rõ mười việc thị hiện ở thai mẹ này, thì có thể thị hiện trong cõi vô cùng sâu xa vi tế.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười chỗ vô cùng sâu xa vi tế:
1.Ở trong thai mẹ, Đại Bồ-tát thị hiện mới phát tâm Bồ-đề cho đến đạt bậc Quán đỉnh.
2.Ở trong thai mẹ thị hiện lúc ở cung trời Đâu-suất.
3.Ở trong thai mẹ thị hiện sơ sinh.
4.Ở trong thai mẹ thị hiện bậc đồng tử.
5.Ở trong thai mẹ thị hiện ở vương cung.
6.Ở trong thai mẹ thị hiện xuất gia.
7.Ở trong thai mẹ thị hiện khổ hạnh đến ngồi nơi đạo tràng thành bậc Đẳng chánh giác.
8.Ở trong thai mẹ thị hiện chuyển pháp luân.
9.Ở trong thai mẹ thị hiện nhập Niết-bàn.
10.Ở trong thai mẹ thị hiện các việc đại vi tế: Tất cả hạnh Bồ-tát, tất cả thần lực tự tại của Như Lai vô lượng môn sai biệt.
Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được đại trí tuệ vô thượng hết mực sâu xa vi tế của Đức Như Lai.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười loại sinh:
1.Xa lìa ngu si, chánh niệm chánh tri mà sinh.
2.Phóng ra ánh sáng lớn chiếu khắp đại thiên thế giới mà sinh.
3.Trụ thân sau cùng chẳng còn thọ thân sau mà sinh.
4.Chẳng sinh chẳng khởi mà sinh.
5.Biết ba cõi như huyễn mà sinh.
6.Hiện thân khắp nơi mười phương thế giới mà sinh.
7.Chứng thân trí Nhất thiết trí mà sinh.
8.Phóng ra tất cả ánh sáng của Phật giác ngộ khắp tất cả thân chúng sinh mà sinh.
9.Nhập đại trí quán sát thân Tam-muội mà sinh.
10.Bồ-tát lúc sinh, làm chấn động tất cả cõi Phật, giải thoát tất cả chúng sinh, trừ diệt tất cả
đường ác, trấn áp tất cả các ma, vô lượng Bồ-tát đều đến nhóm họp.
Đây là mười loại sinh của Đại Bồ-tát, vì điều phục các chúng sinh mà thị hiện như vậy.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát do mười sự mà thị hiện mỉm cười, tâm thệ nguyện:
1.Đại Bồ-tát nghĩ: Tất cả thế gian chìm tại vũng bùn ái dục, trừ một mình ta ra không ai có thể cứu độ được. Nghĩ biết và tự nhủ như vậy rồi, Bồ-tát vui vẻ mỉm cười.
2.Lại nghĩ: Tất cả thế gian bị phiền não làm mù, chỉ có ta là người đầy đủ trí tuệ. Bồ-tát nghĩ biết và tự nhủ như vậy nên vui vẻ mỉm cười.
3.Lại nghĩ: Nay ta do thân giả danh này sẽ được Pháp thân vô thượng sung mãn ba đời của Đức Như Lai. Nghĩ biết và tự nhủ như vậy, Bồ-tát vui vẻ mỉm cười.
4.Bấy giờ, Bồ-tát dùng mắt vô chướng ngại quán sát tất cả Phạm thiên cho đến tất cả Đại tự tại thiên trong mười phương tự nghĩ: “Những chúng sinh này đều tự cho mình có đại trí lực”. Bồ-tát nghĩ biết và tự nhủ như vậy nên vui vẻ mỉm cười.
5.Bấy giờ, Bồ-tát quán sát các chúng sinh từ lâu gieo trồng căn lành, nay đều hư mất. Nghĩ biết và tự nhủ như vậy, Bồ-tát vui vẻ mỉm cười.
6.Bồ-tát quán sát thấy thế gian gieo trồng hạt giống dù ít mà được quả rất nhiều. Nghĩ biết và tự nhủ như vậy vui vẻ mỉm cười.
7.Bồ-tát quán sát thấy tất cả chúng sinh được Phật giáo hóa quyết định được lợi ích. Nghĩ biết và tự nhủ như vậy, Bồ-tát vui vẻ mỉm cười.
8.Bồ-tát quán sát thấy trong đời quá khứ chư Bồ-tát đồng hành nhiễm chấp nơi việc khác nên
chẳng được công đức rộng lớn của Phật pháp. Nghĩ biết và tự nhủ như vậy, Bồ-tát vui vẻ mỉm cười.
9.Bồ-tát quán sát thấy trong đời quá khứ, hàng nhân thiên cùng mình tập hội còn ở bậc phàm phu, không lìa bỏ được, cũng chẳng nhàm chán. Nghĩ biết và tự nhủ như vậy, Bồ-tát vui vẻ mỉm cười.
10.Bấy giờ, Bồ-tát được ánh sáng của tất cả Như Lai chiếu đến càng thêm hân hoan, nên vui vẻ mỉm cười.
Đại Bồ-tát vì điều phục chúng sinh nên thị hiện như vậy.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười sự nên thị hiện đi bảy bước:
1.Vì hiện bày diệu lực của Bồ-tát mà thị hiện đi bảy bước.
2.Vì hiện bày bố thí bảy Thánh tài mà thị hiện đi bảy bước.
3.Vì thỏa nguyện của Địa thần mà thị hiện đi bảy bước.
4.Vì hiện bày tướng vượt ba cõi mà thị hiện đi bảy bước.
5.Vì hiện bày bước đi tối thắng của Bồ-tát hơn hẳn bước đi của Tượng vương, Ngưu vương, Sư tử vương mà thị hiện đi bảy bước.
6.Vì hiện bày tướng của địa Kim cang mà thị hiện đi bảy bước.
7.Vì hiện muốn ban cho chúng sinh sức dũng mãnh mà thị hiện đi bảy bước.
8.Vì hiện bày tu hành báu bảy giác phần mà thị hiện đi bảy bước.
9.Vì hiện bày pháp đã được chẳng do người khác dạy mà thị hiện đi bảy bước.
10.Vì hiện bày là bậc Tối thắng không gì sánh ở thế gian mà thị hiện đi bảy bước.
Đại Bồ-tát vì điều phục chúng sinh nên thị hiện đi bảy bước như vậy.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát do mười sự mà hiện thân đồng tử:
1.Vì hiện thông đạt tất cả văn tự, toán số, đồ thư, ấn tỷ, những nghề nghiệp nơi thế gian, mà thị hiện thân đồng tử.
2.Vì hiện thông đạt tất cả nghề nghiệp về đi ngựa, xe cộ, cung tên, kiếm kích của thế gian, mà thị hiện thân đồng tử.
3.Vì hiện thông đạt tất cả những sự nghiệp văn bút, đàm luận, giải trí, vui chơi nơi thế gian, mà thị hiện thân đồng tử.
4.Vì hiện xa lìa những lỗi lầm của ba nghiệp thân, ngữ, ý, mà thị hiện thân đồng tử.
5.Vì hiện môn nhập định trụ Niết-bàn khắp cùng mười phương vô lượng thế giới, mà thị hiện thân đồng tử.
6.Vì hiện sức mạnh vượt qua tất cả tám bộ chúng Thiên, Long, Dạ-xoa, Đế Thích, Phạm vương, Hộ thế, Nhân phi nhân mà thị hiện thân đồng tử.
7.Vì hiện sắc tướng oai quang của Bồ-tát siêu quá tất cả Đế Thích, Phạm vương, Hộ thế, mà thị hiện thân đồng tử.
8.Vì làm cho những chúng sinh tham đắm nơi dục lạc, hoan hỷ mến thích pháp, mà thị hiện thân đồng tử.
9.Vì tôn trọng chánh pháp, siêng cúng dường Phật cùng khắp tất cả thế giới nơi mười phương, mà thị hiện thân đồng tử.
10.Vì hiện bày được Đức Phật gia bị, nhờ ánh sáng pháp mà thị hiện ở chỗ đồng tử.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát thị hiện thân đồng tử rồi, do mười sự mà thị hiện ở vương cung:
1.Vì làm cho những chúng sinh đồng tu hành từ đời trước được thiện căn tạo mọi thành tựu đầy đủ mà thị hiện ở vương cung.
2.Vì hiển thị sức thiện căn của Bồ-tát, mà thị hiện ở vương cung.
3.Vì những người, trời tham đắm ưa thích, nên hiển hiện thứ ưa thích đại oai đức của Bồ-tát, mà thị hiện ở vương cung.
4.Vì thuận theo căn tánh của chúng sinh nơi đời năm trước mà thị hiện ở vương cung.
5.Vì hiện bày sức oai đức lớn của Bồ-tát có thể ở thâm cung nhập Tam-muội, mà thị hiện ở vương cung.
6.Vì làm cho chúng sinh đồng nguyện ở đời trước thỏa mãn
tâm ý, mà thị hiện ở vương cung.
7.Vì làm cho cha mẹ, thân bằng quyến thuộc mãn nguyện mà thị hiện ở vương cung.
8.Vì muốn dùng kỹ nhạc phát ra tiếng pháp diệu cúng dường tất cả chư Phật Như Lai, mà thị hiện ở vương cung.
9.Vì muốn ở tại trong cung trụ Tam-muội vi diệu, từ lúc mới thành Phật cho đến Niết-bàn đều hiển bày mà thị hiện ở vương cung.
10.Vì tùy thuận giữ gìn Phật pháp mà thị hiện ở vương cung.
Thân sau cùng của Bồ-tát thị hiện ở vương cung như vậy rồi, sau đó mới xuất gia.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát do mười sự mà thị hiện xuất gia:
1.Vì nhàm chán ở tại gia mà thị hiện xuất gia.
2.Vì chúng sinh tham đắm nơi tại gia mà thị hiện xuất gia.
3. Vì tùy thuận tin ưa đạo của Thánh nhân mà thị hiện xuất gia.
4.Vì tuyên dương tán thán công đức xuất gia mà thị hiện xuất gia.
5.Vì hiển bày lìa hẳn kiến chấp nhị biên mà thị hiện xuất gia.
6.Vì làm cho chúng sinh lìa dục lạc và ngã lạc mà thị hiện xuất gia.
7.Vì trước hiện bày tướng ra khỏi ba cõi mà thị hiện xuất gia.
8.Vì hiện tự tại chẳng hệ thuộc người khác mà thị hiện xuất gia.
9.Vì hiển bày sẽ được mười Lực, Vô úy của Đức Như Lai mà thị hiện xuất gia.
10.Vì thân sau cùng của Bồ-tát đúng pháp phải như vậy mà thị hiện xuất gia.
Đại Bồ-tát dùng pháp xuất gia này mà điều phục chúng sinh.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát vì mười sự mà thị hiện khổ hạnh:
1.Vì thành tựu cho những chúng sinh có trình độ hiểu biết kém, mà thị hiện khổ hạnh.
2.Vì cứu vớt các chúng sinh tà kiến, mà thị hiện khổ hạnh.
3.Vì những chúng sinh chẳng tin nghiệp báo làm cho họ thấy nghiệp báo mà thị hiện khổ hạnh.
4.Vì tùy thuận pháp phải có của thế giới tạp nhiễm mà thị hiện khổ hạnh.
5.Vì hiện có thể chịu đựng khổ nhọc để siêng tu đạo pháp mà thị hiện khổ hạnh.
6.Vì làm cho chúng sinh thích cầu pháp mà thị hiện khổ hạnh.
7.Vì những chúng sinh say đắm dục lạc, ngã lạc mà thị hiện khổ hạnh.
8.Vì hiển bày Bồ-tát khởi hạnh thù thắng cho đến đời sau cùng còn chẳng bỏ siêng năng tinh tấn mà thị hiện khổ hạnh.
9.Vì làm cho chúng sinh thích pháp tịch tĩnh tăng trưởng thiện căn mà thị hiện khổ hạnh.
10.Vì chư Thiên và thế nhân căn tánh chưa tạo mọi thành tựu đầy đủ chờ thời gian để được thành tựu đầy đủ mà thị hiện khổ hạnh.
Đại Bồ-tát dùng phương tiện khổ hạnh này để điều phục chúng sinh.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát đi đến Bồ-đề đạo tràng có mười sự:
1.Lúc đến đạo tràng, chiếu sáng tất cả mười phương thế giới.
2.Lúc đến đạo tràng, làm chấn động tất cả mười phương thế giới.
3.Lúc đến đạo tràng, hiện thân khắp tất cả thế giới nơi mười phương.
4.Lúc đến đạo tràng, giác ngộ tất cả Bồ-tát và tất cả chúng sinh đồng hành ở đời trước.
5.Lúc đến đạo tràng, thị hiện tất cả sự trang nghiêm nơi đạo tràng.
6.Lúc đến đạo tràng, tùy tâm ưa thích của các chúng sinh, vì họ hiện thân đủ những oai nghi và tất cả sự trang nghiêm nơi cây Bồ-đề.
7.Lúc đến đạo tràng, thị hiện thấy tất cả Như Lai nơi mười phương.
8.Lúc đến đạo tràng, cất chân hạ chân thường nhập Tam-muội, niệm niệm thành Phật không có gián cách.
9.Lúc đến đạo tràng, tất cả Thiên, Long, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Đế Thích, Phạm
vương, Hộ thế Tứ Thiên vương, đều sắm dâng những vật cúng dường thượng diệu lên Đại Bồ-tát mà chẳng biết nhau.
10.Lúc đến đạo tràng, dùng trí vô ngại quán sát khắp tất cả chư Phật Như Lai, nơi tất cả thế giới tu hạnh Bồ-tát mà thành Đẳng chánh giác.
Đại Bồ-tát dùng mười sự đến đạo tràng này để giáo hóa chúng sinh.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát ngồi nơi đạo tràng có mười sự:
1.Lúc ngồi nơi đạo tràng, làm chấn động tất cả thế giới nơi mười phương.
2.Lúc ngồi nơi đạo tràng, bình đẳng chiếu sáng tất cả thế giới nơi mười phương.
3.Lúc ngồi nơi đạo tràng, trừ diệt tất cả khổ não ở các đường ác.
4.Lúc ngồi nơi đạo tràng, làm cho tất cả thế giới kim cang hợp thành.
5.Lúc ngồi nơi đạo tràng, hiện khắp tất cả tòa Sư tử của chư Phật Như Lai.
6.Lúc ngồi nơi đạo tràng, tâm không phân biệt như hư không.
7.Lúc ngồi nơi đạo tràng, tùy theo chỗ ứng hợp mà hiện oai nghi nơi thân.
8.Lúc ngồi nơi đạo tràng, tùy thuận an trụ Tam-muội Kim cang.
9.Lúc ngồi nơi đạo tràng, thọ nhận diệu xứ thanh tịnh do thần lực của tất cả Như Lai gia trì.
10.Lúc ngồi nơi đạo tràng, sức thiện căn của tự thân có thể gia bị cho tất cả chúng sinh.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát lúc ngồi nơi đạo tràng có mười sự kỳ diệu chưa từng có:
Đại Bồ-tát lúc ngồi nơi đạo tràng, tất cả Đức Như Lai trong thế giới khắp mười phương đều hiện ra trước đồng giơ tay phải khen ngợi: “Lành thay! Lành thay! Đấng Đạo sư vô thượng”. Đây là sự kỳ diệu chưa từng có thứ nhất.
Đại Bồ-tát lúc ngồi nơi đạo tràng, tất cả Đức Như Lai thảy đều
hộ niệm ban cho oai lực. Đây là sự kỳ diệu chưa từng có thứ hai.
Đại Bồ-tát lúc ngồi nơi đạo tràng, chúng Bồ-tát đồng hành đời trước đều đến vây quanh, cung kính cúng dường những vật trang nghiêm. Đây là sự kỳ diệu chưa từng có thứ ba.
Đại Bồ-tát lúc ngồi nơi đạo tràng, những loài vô tình như cỏ cây rừng lùm trong tất cả thế giới đều cong thân thấp bóng nghiêng hướng về phía đạo tràng. Đây là sự kỳ diệu chưa từng có thứ tư.
Đại Bồ-tát lúc ngồi nơi đạo tràng, nhập Tam-muội tên Quán sát pháp giới. Sức Tam-muội này có thể làm cho tất cả công hạnh của Bồ-tát đều được viên mãn. Đây là sự kỳ diệu chưa từng có thứ năm.
Đại Bồ-tát lúc ngồi nơi đạo tràng, được Đà-la-ni tên là Tối thượng ly cấu diệu quang hải tạng, có thể lãnh thọ mây, mưa pháp lớn của tất cả chư Phật Như Lai. Đây là sự kỳ diệu chưa từng có thứ sáu.
Đại Bồ-tát lúc ngồi nơi đạo tràng, dùng sức của oai đức hiện đồ cúng thượng diệu đến khắp tất cả thế giới cúng dường chư Phật. Đây là sự kỳ diệu chưa từng có thứ bảy.
Đại Bồ-tát lúc ngồi nơi đạo tràng an trụ vào trí tối thắng, đều hiện biết rõ những căn ý hành của tất cả chúng sinh. Đây là sự kỳ diệu chưa từng có thứ tám.
Đại Bồ-tát lúc ngồi nơi đạo tràng nhập Tam-muội tên là Thiện giác. Sức của Tam-muội này có thể làm cho thân Bồ-tát hiện đầy khắp tất cả thế giới tận cùng cõi hư không trong ba đời. Đây là sự kỳ diệu chưa từng có thứ chín.
Đại Bồ-tát lúc ngồi nơi đạo tràng được đại trí Ly cấu quang minh vô ngại làm cho thân nghiệp của mình vào khắp ba đời. Đây là sự kỳ diệu chưa từng có thứ mười.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát lúc ngồi nơi đạo tràng vì quán sát mười nghĩa mà thị hiện hàng phục ma:
1.Vì chúng sinh đời uế trược thích chiến đấu, muốn hiển bày sức oai đức của Bồ-tát mà thị hiện hàng phục ma.
2.Vì trong hàng chư Thiên, thế nhân có những kẻ hoài nghi, muốn dứt trừ tâm nghi ngờ cho họ mà thị hiện hàng phục ma.
3.Vì giáo hóa điều phục các ma quân mà thị hiện hàng phục ma.
4.Vì muốn cho hàng chư Thiên, thế nhân, những kẻ thích quân trận đều nhóm đến xem, để tâm họ được điều phục mà thị hiện hàng phục ma.
5.Vì hiển bày oai đức của Bồ-tát, trong đời không ai địch nổi mà thị hiện hàng phục ma.
6.Vì muốn phát khởi sức dũng mãnh của tất cả chúng sinh mà thị hiện hàng phục ma.
7.Vì thương xót chúng sinh đời mạt pháp mà thị hiện hàng phục ma.
8.Vì muốn hiển bày cho đến chốn đạo tràng mà vẫn còn có quân ma tới quấy nhiễu, từ đây về sau mới vượt cảnh giới ma mà thị hiện hàng phục ma.
9.Vì hiển bày nghiệp dụng của phiền não kém yếu, uy lực của căn lành đại Từ mạnh mẽ mà thị hiện hàng phục ma.
10.Vì muốn tùy thuận pháp hành của thế giới ác trược mà thị hiện hàng phục ma.
Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười điều thành tựu lực Như Lai:
1.Vì vượt qua tất cả những nghiệp phiền não của tất cả chúng ma, nên thành lực Như Lai.
2.Vì đầy đủ tất cả hạnh Bồ-tát, vì hiện rõ diệu dụng nơi tất cả môn Tam-muội của Bồ-tát, nên thành lực Như Lai.
3.Vì đầy đủ tất cả Thiền định rộng lớn của Bồ-tát, nên thành lực Như Lai.
4.Vì viên mãn tất cả pháp trợ đạo bạch tịnh, nên thành lực Như Lai.
5.Vì được ánh sáng trí tuệ của tất cả pháp khéo tư duy phân biệt, nên thành lực Như Lai.
6.Vì thân hiện bày cùng khắp tất cả thế giới, nên thành lực Như Lai.
7.Vì ngôn ngữ âm thanh phát ra đều đồng với tâm của tất cả chúng sinh, nên thành lực Như Lai.
8.Vì có thể dùng thần lực gia trì tất cả, nên thành lực Như Lai.
9.Vì cùng với nghiệp thân, ngữ, ý của chư Phật ba đời như nhau không khác, trong một niệm biết rõ những pháp nơi ba đời, nên thành lực Như Lai.
10.Vì được Tam-muội Thiện giác trí đủ mười Lực Như Lai, đó là thị trí lực xứ phi xứ, cho đến trí lực lậu tận, nên thành lực Như Lai.
Nếu chư Bồ-tát đủ mười Lực Như Lai này thì gọi là Như Lai Chánh Đẳng Giác.
Chư Phật tử! Đức Như Lai Chánh Đẳng Giác chuyển đại pháp luân có mười sự:
1.Làm thanh tịnh đầy đủ bốn Trí vô úy.
2.Xuất sinh bốn biện tài tùy thuận âm thanh.
3.Khéo có thể khai diễn tướng của bốn Chân đế.
4.Tùy thuận giải thoát vô ngại của chư Phật.
5.Có thể làm cho tâm của chúng sinh đều tin thanh tịnh.
6.Những lời nói ra đều không luống công, đều có thể nhổ trừ các thứ tên độc đau khổ cho tất cả chúng sinh.
7.Nguyện lực đại Bi gia trì.
8.Khi phát ra âm thanh đều khắp cùng tất cả nơi thế giới nơi mười phương.
9.Trong vô số kiếp chẳng ngớt thuyết pháp.
10.Theo những pháp đã nói đều có thể phát khởi những pháp căn, lực, giác, đạo, thiền định, giải thoát, Tam-muội.
Chư Phật Như Lai lúc chuyển đại pháp luân có vô lượng sự như vậy.
Chư Phật tử! Đức Như Lai Chánh Đẳng Giác lúc chuyển đại pháp luân, do mười sự nên ở nơi tâm chúng sinh gieo pháp bạch tịnh không hề luống công:
1.Nguyện lực từ quá khứ.
2.Thâu giữ đại Bi.
3.Chẳng bỏ chúng sinh.
4.Trí tuệ tự tại tùy sở thích của họ mà thuyết pháp.
5.Tất đúng thời cơ chưa từng lỗi thời.
6.Tùy theo nhu cầu của họ không vọng thuyết.
7.Biết trí ba đời khéo thấu rõ.
8.Thân Phật tối thắng không ai sánh kịp.
9.Ngôn từ tự tại không ai có thể lường được.
10.Trí tuệ tự tại tùy chỗ phát ngôn thảy đều được khai ngộ.
Chư Phật tử! Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác đã thật hành Phật sự xong, vì quán sát mười nghĩa nên thị hiện nhập Niết-bàn.
1.Chỉ bày tất cả hành thật là vô thường.
2.Chỉ bày tất cả pháp hữu vi chẳng phải là pháp an ổn.
3.Chỉ bày đại Niết-bàn là chốn an ổn không có sợ hãi.
4.Hàng thiên, nhân tham đắm sắc thân, nên vì họ mà thị hiện sắc thân là pháp vô thường.
5.Khiến họ phát nguyện trụ nơi Pháp thân thanh tịnh.
6.Chỉ bày sức vô thường chẳng thể chuyển được.
7.Chỉ bày tất cả pháp hữu vi chẳng tự tại, chẳng trụ theo tâm.
8.Chỉ bày tất cả ba cõi đều như huyễn hóa chẳng bền chắc.
9.Chỉ bày tánh Niết-bàn rốt ráo bền chắc chẳng thể hư hoại.
10.Chỉ bày tất cả pháp không sinh không khởi mà có tướng tụ họp và tán hoại.
Chư Phật tử! Như Lai Thế Tôn thật hành Phật sự rồi, bản nguyện đã mãn, chuyển pháp luân đã xong, người đáng được hóa độ đều đã hóa độ, có chư Bồ-tát đáng thọ tôn hiệu, sự thọ ký đã thành, theo pháp phải như vậy nên nhập đại Niết-bàn bất biến.
Đây là Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác vì quán sát mười nghĩa nên thị hiện nhập Niết-bàn.
Chư Phật tử! Pháp môn này gọi là Hạnh thanh tịnh rộng lớn của Bồ-tát. Vô lượng chư Phật đồng tuyên thuyết như vậy. Có thể làm cho người trí tỏ thấu vô lượng nghĩa, đều rất hoan hỷ. Làm cho tất cả đại nguyện đại hạnh của Bồ-tát đều được tiếp nối.
Chư Phật tử! Nếu có chúng sinh được nghe pháp này, nghe xong tin hiểu, hiểu rồi tu hành, thì quyết định mau đạt được quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Vì sao? Vì người này đúng như lời mà tu hành.
Chư Phật tử! Nếu Bồ-tát chẳng thật hành đúng như lời, phải biết người này tức đã lìa hẳn Phật Bồ-đề, do đó nên Bồ-tát phải thật hành đúng như lời.
Chư Phật tử! Ý nghĩa tốt đẹp quyết định về công đức hành xử của tất cả Bồ-tát này, vào khắp tất cả pháp, sinh khắp tất cả trí, vượt các thế gian, lìa đạo Nhị thừa, chẳng đồng chung với tất cả chúng sinh, đều có thể soi rõ tất cả pháp môn, thêm lớn thiện căn xuất thế gian của chúng sinh, là phẩm pháp môn lìa thế gian, phải tôn trọng, phải tin thọ, phải tụng trì, phải tư duy, phải mong ước, phải tu hành. Nếu được như vậy, nên biết người này mau đạt được quả vị Vô thượng
Chánh đẳng Chánh giác.
Lúc Bồ-tát Phổ Hiền giảng nói phẩm này, vì thần lực của Phật và vì pháp tất nhiên của pháp môn này nên vô lượng, vô biên vô số thế giới nơi mười phương đều chấn động mạnh, ánh sáng lớn chiếu khắp.
Bấy giờ, chư Phật nơi mười phương đều hiện ra trước Bồ-tát Phổ Hiền, đồng thanh khen ngợi:
–Lành thay! Lành thay! Chỉ có Phật tử mới có thể diễn thuyết về phẩm Pháp môn Xuất thế gian vào khắp tất cả Phật pháp, có ý nghĩa tốt đẹp quyết định về công đức hành xử của tất cả Đại Bồ-tát này.
Phật tử đã khéo học pháp này, khéo giảng nói pháp này!
Phật tử hãy dùng oai lực hộ trì pháp này!
Chư Phật chúng tôi thảy đều tùy hỷ.
Như chư Phật chúng ta tùy hỷ, tất cả chư Phật cũng đều tùy hỷ như vậy.
Phật tử! Chư Phật chúng ta đều cùng đồng tâm hộ trì kinh này, làm cho các chúng Bồ-tát, những người chưa từng nghe ở hiện tại vị lai đều sẽ được nghe.
Bấy giờ, Đại Bồ-tát Phổ Hiền theo thần lực của Phật, quán sát tất cả đại chúng nơi mười phương, khắp cùng pháp giới, rồi nói kệ rằng:
Trong vô lượng kiếp tu khổ hạnh
Từ vô lượng Phật chánh pháp sinh.
Khiến vô lượng chúng trụ Bồ-đề
Hạnh vô đẳng kia, nghe tôi nói.
Cúng vô lượng Phật mà xả chấp
Rộng độ chúng sinh chẳng nghĩ tưởng
Cầu công đức Phật tâm không nương
Hạnh thắng diệu kia, nay tôi nói.
Lìa ma ba cõi nghiệp phiền não
Đủ công Thánh giả hạnh tối thắng
Diệt những mê lầm, tâm tịch tĩnh
Nay tôi nói đạo hành hóa ấy.
Lìa hẳn thế gian những huyễn dối
Những thứ biến hóa dạy chúng sinh
Tâm sinh trụ diệt hiện các sự
Nói năng lực họ cho chúng mừng.
Thấy các chúng sinh: Sinh, già, chết
Phiền não lo khổ luôn bức bách
Muốn họ giải thoát, dạy phát tâm
Hạnh công đức kia phải nghe thọ.
Thí, Giới, Nhẫn, Tấn, Thiền, Trí tuệ
Phương tiện cùng Từ, Bi, Hỷ, Xả
Trăm ngàn muôn kiếp thường tu hành
Quý vị nên nghe công đức đó.
Ngàn muôn ức kiếp cầu Bồ-đề
Bao nhiêu thân mạng đều không tiếc
Nguyện lợi chúng sinh chẳng vì mình
Hạnh Từ bi kia nay tôi nói.
Vô lượng ức kiếp nói công đức
Như một giọt nước trong biển cả
Công đức vô tỷ chẳng thể dụ
Do oai lực Phật nay lược nói.
Tâm kia chẳng cao thấp
Cầu đạo không mệt mỏi
Khiến khắp các chúng sinh
Ở lành thêm pháp sạch.
Trí tuệ lợi ích khắp
Như cây, như sông suối
Cũng như nơi đại địa
Chỗ nương cho tất cả.
Bồ-tát như hoa sen
Gốc lành, công an ổn,
Trí tuệ là hương nhụy
Giới phẩm là sạch thơm.
Phật phóng ánh sáng pháp
Cho hoa được xòe nở
Chẳng dính nước hữu vi
Ai thấy cũng hoan hỷ.
Cây pháp diệu Bồ-tát
Sinh trên đất trực tâm
Giống tin, gốc từ bi
Trí tuệ dùng làm thân,
Phương tiện làm cành nhánh
Năm độ làm tàn rậm!
Lá định, hoa thần thông
Trí nhất thiết làm trái,
Lực tối thượng là chim
Bóng mát che ba cõi.
Sư tử vương Bồ-tát
Pháp bạch tịnh làm thân
Bốn Đế làm bốn chân
Chánh niệm dùng làm cổ
Mắt Từ, đầu trí tuệ.
Đỉnh quấn lụa giải thoát
Trong hang thắng nghĩa không
Gầm pháp, chúng ma sợ.
Bồ-tát là thương chủ
Thấy khắp các chúng sinh
Ở đồng hoang sinh tử
Xứ hiểm ác phiền não
Bị Ma-dặc bắt giữ
Mê mù mất chánh đạo,
Chỉ cho đường chánh trực
Khiến vào thành vô úy.
Bồ-tát thấy chúng sinh
Bệnh phiền não ba độc
Chịu các thứ khổ não.
Lâu dài bị đốt nấu,
Vì họ, phát đại Bi
Rộng nói môn đối trị
Có tám mươi bốn ngàn
Diệt trừ những khổ hoạn.
Bồ-tát làm Pháp vương
Chánh đạo dạy chúng sinh
Bảo xa ác, tu thiện
Chuyên cầu công đức Phật,
Ở chỗ chư Như Lai
Phật Quán đỉnh thọ ký
Rộng ban của cải Thánh
Châu báu Bồ-đề phần
Bồ-tát chuyển pháp luân
Như chư Phật đã chuyển
Giới trục, định gọng xe
Trí trang nghiêm, gươm tuệ
Đã phá giặc phiền não
Cũng dẹp những ma oán,
Tất cả các ngoại đạo.
Vừa thấy liền tan rã.
Biển trí của Bồ-tát
Sâu rộng không ngằn mé
Nước chánh pháp đầy tràn
Báu giác phần sung mãn,
Đại tâm không bờ bến
Nước triều trí Nhất thiết
Chúng sinh chẳng thể lường
Nói mãi không hết được.
Núi Tu-di Bồ-tát
Vượt hơn cả thế gian
Đỉnh thần thông Tam-muội
Đại tâm an bất động.
Nếu có ai gần gũi
Đồng một màu trí tuệ
Hơn hẳn các cảnh giới
Tất cả đều xem thấy.
Bồ-tát như Kim cang
Chí cầu trí Nhất thiết
Tín tâm cùng khổ hạnh
Kiên cố chẳng động được.
Tâm Bồ-tát không sợ
Lợi ích mọi chúng sinh
Chúng ma và phiền não
Tất cả đều trừ diệt.
Bồ-tát đại Từ bi
Ví như mây dầy kín
Ba minh phát ánh sáng
Thần túc tiếng sấm rền
Khắp dùng bốn Biện tài
Mưa nước tám công đức
Thấm ướt tất cả chốn
Khiến hết nóng phiền não.
Thành chánh pháp Bồ-tát
Bát-nhã dùng làm vách
Hổ thẹn làm hào sâu
Trí tuệ làm khí giới
Mở rộng cửa giải thoát
Chánh niệm hằng phòng giữ
Đường bằng thẳng Bốn đế
Gồm khí giới sáu thông,
Lại dựng cờ đại pháp
Bao quanh khắp dưới thành
Những quân ma ba cõi
Tất cả không vào được
Kim Điểu Vương Bồ-tát
Chân cứng bằng như ý
Cánh mạnh khỏe phương tiện
Đôi mắt sáng Từ bi
Đậu cây trí Nhất thiết
Xem biển cả ba cõi
Chụp bắt rồng nhân, thiên
Để trên bờ Niết-bàn.
Mặt trời pháp Bồ-tát
Xuất hiện ở thế gian
Vầng nhật tròn giới phẩm
Thần túc: Xoay đi mau
Ánh sáng trí chiếu sáng
Lớn cây thuốc căn, lực
Diệt trừ tối phiền não
Tiêu cạn biển ái dục.
Ánh sáng trăng Bồ-tát
Pháp giới làm vầng trăng
Chuyển trên trời rỗng lặng
Thế gian đều xem thấy.
Trong ba cõi thức tâm
Tùy thời có tăng giảm
Trong tinh tú Nhị thừa
Tất cả không sánh kịp.
Bồ-tát: Đại Pháp vương
Công đức trang nghiêm thân
Tướng tốt đều đầy đủ
Người, trời đều chiêm ngưỡng
Phương tiện: Mắt thanh tịnh
Trí tuệ: Chày kim cang
Nơi pháp được tự tại
Đem đạo độ muôn loài.
Đại Phạm Vương Bồ-tát
Tự tại siêu ba cõi
Nghiệp hoặc thảy đều dứt
Từ, xả đều đủ cả,
Xứ xứ thị hiện thân
Khai ngộ dùng pháp âm
Ở trong ba cõi kia
Nhổ những gốc tà kiến.
Tự Tại Thiên Bồ-tát
Vượt quá cõi sinh tử
Cảnh giới thường thanh tịnh
Trí tuệ không thoái chuyển,
Tuyệt những đạo hạ thừa
Thọ những pháp Quán đỉnh
Đủ công đức trí tuệ
Tiếng tăm ai cũng nghe.
Tâm trí tuệ Bồ-tát
Thanh tịnh như hư không
Không tánh, không chỗ nương
Tất cả không thủ đắc,
Có sức đại tự tại
Thành tựu việc thế gian
Tự đủ hạnh thanh tịnh
Khiến chúng sinh cũng vậy.
Đất phương tiện Bồ-tát
Lợi ích các chúng sinh,
Nước Từ bi Bồ-tát
Rửa sạch những phiền não
Lửa trí tuệ Bồ-tát
Đốt cháy củi hoặc tập.
Gió không dừng Bồ-tát
Du hành suốt ba cõi.
Những châu báu Bồ-tát
Hay giúp nạn nghèo cùng.
Báu Kim cang Bồ-tát
Xô dẹp kiến điên đảo.
Bồ-tát như anh lạc
Trang nghiêm thân ba cõi.
Bồ-tát như ma-ni
Tăng trưởng tất cả hạnh.
Bồ-tát: Đức như hoa
Thường phát Bồ-đề phần.
Bồ-tát như tràng hoa.
Hằng trùm đầu chúng sinh.
Hương tịnh giới Bồ-tát
Bền giữ không hủy phạm.
Trí hương xoa Bồ-tát
Xông khắp cả ba cõi.
Sức Bồ-tát như màn
Hay ngăn bụi phiền não.
Trí Bồ-tát như cờ
Hay dẹp giặc ngã mạn.
Diệu hạnh làm gấm thêu
Trang nghiêm nơi trí tuệ
Hổ thẹn làm y phục
Che khắp các chúng sinh.
Xe vô ngại Bồ-tát
Ngồi vào ra ba cõi.
Voi đại lực Bồ-tát
Tâm tánh khéo điều phục.
Ngựa thần túc Bồ-tát
Bay chạy vượt các cõi.
Rồng Bồ-tát thuyết pháp
Mưa khắp tâm chúng sinh.
Hoa Ưu-đàm Bồ-tát
Thế gian khó gặp gỡ
Bồ-tát: Tướng khỏe mạnh
Chúng ma đều hàng phục,
Bồ-tát chuyển pháp luân
Như chư Phật đã chuyển.
Đèn Bồ-tát xua tối
Chúng sinh thấy Chánh đạo.
Sông công đức Bồ-tát
Hằng thuận dòng Chánh đạo.
Cầu tinh tấn Bồ-tát
Rộng độ khắp các loài.
Đại trí cùng hoằng thệ
Đồng làm thuyền bền chắc
Tiếp dẫn các chúng sinh
Đặt ở bờ Bồ-đề.
Vườn diệu dụng Bồ-tát
Chúng sinh vui chân thật.
Hoa giải thoát Bồ-tát
Trang nghiêm cung điện trí.
Bồ-tát như thuốc hay
Diệt trừ bệnh phiền não.
Bồ-tát như núi Tuyết
Xuất sinh thuốc trí tuệ.
Bồ-tát đồng với Phật
Giác ngộ các chúng sinh,
Tâm Phật đâu có khác
Chánh giác giác thế gian.
Như chỗ đến của Phật
Bồ-tát đến như vậy.
Cũng như trí Nhất thiết
Dùng trí nhập phổ môn.
Bồ-tát khéo dẫn dắt
Tất cả nơi muôn loài.
Bồ-tát tự nhiên giác
Cảnh giới trí Nhất thiết.
Bồ-tát vô lượng lực
Thế gian chẳng hoại được.
Trí vô úy Bồ-tát
Biết chúng sinh và pháp
Tất cả các thế gian
Sắc tướng đều sai khác.
Âm thanh và danh tự
Đều hay phân biệt biết.
Dù rời nơi danh sắc
Mà hiện các thứ tướng
Tất cả các chúng sinh
Chẳng lường được đạo đó.
Những công đức như vậy
Bồ-tát đều thành tựu.
Biết tánh đều vô tánh
Hữu, vô, không chấp trước.
Trí Nhất thiết như vậy
Không tận không chốn nương
Nay tôi sẽ diễn nói
Khiến chúng sinh hoan hỷ.
Dù biết tướng các pháp
Như huyễn đều không tịch
Mà dùng tâm Từ bi
Sức oai thần của Phật
Hiện thần thông biến hóa
Vô biên vô lượng sự,
Những công đức như vậy
Chư vị phải nghe thọ.
Một thân hay thị hiện
Vô lượng thân sai biệt,
Không tâm không cảnh giới
Khắp ứng tất cả chúng.
Trong một âm diễn đủ
Tất cả các ngôn âm
Ngôn ngữ của chúng sinh
Tùy loại đều nói được.
Lìa hẳn thân phiền não
Mà hiện thân tự tại
Biết pháp không ngôn thuyết
Mà diễn thuyết các pháp.
Tâm vốn thường tịch diệt
Thanh tịnh như hư không
Trang nghiêm khắp các cõi
Thị hiện tất cả chúng,
Nơi thân không chấp trước
Mà có thể hiện thân,
Trong tất cả thế gian
Tùy nghi mà thọ sinh,
Dù sinh tất cả xứ
Cũng chẳng trụ thọ sinh.
Biết thân như hư không
Nhiều loại tùy tâm hiện,
Bồ-tát thân vô biên
Hiện khắp tất cả xứ,
Thường cung kính cúng dường
Tối Thắng Lưỡng Túc Tôn.
Hương hoa những kỹ nhạc
Cờ phướn và lọng báu
Luôn dùng tâm sạch sâu
Cúng dường lên chư Phật.
Chẳng rời hội Phật nào
Ở khắp chỗ chư Phật,
Tại trong đại chúng kia
Thưa hỏi, nghe thọ pháp,
Nghe pháp nhập Tam-muội
Mỗi mỗi vô lượng môn,
Khởi định cũng như vậy
Thị hiện không cùng tận.
Trí tuệ phương tiện khéo
Biết đời đều như huyễn
Mà hay hiện thế gian
Vô biên những pháp huyễn.
Thị hiện nhiều loại sắc
Cũng hiện tâm và lời
Vào trong lưới các tưởng
Mà luôn không chấp trước.
Hoặc hiện mới phát tâm
Lợi ích cho thế gian,
Hoặc hiện tu hành lâu
Rộng lớn vô ngằn mé,
Thí, Giới, Nhẫn, Tinh tấn
Thiền định và Trí tuệ
Bốn Phạm cùng bốn
Nhiếp Tất cả pháp Tối thắng.
Hoặc hiện hạnh thành mãn
Đắc nhẫn không phân biệt,
Hoặc hiện còn một đời
Chư Phật quán đỉnh cho,
Hoặc hiện tướng Thanh văn
Hoặc lại hiện Duyên giác
Xứ xứ nhập Niết-bàn
Chẳng bỏ hạnh Bồ-đề.
Hoặc hiện làm Đế
Thích Hoặc hiện làm Phạm vương
Hoặc hiện nữ vây quanh
Hoặc hiện ngồi yên lặng.
Hoặc hiện làm Tỳ-kheo
Tịch tĩnh điều tâm mình.
Hoặc hiện Tự Tại Vương
Hơn lý pháp thế gian,
Hoặc hiện nữ xảo thuật,
Hoặc hiện tu khổ hạnh,
Hoặc hiện thọ năm dục,
Hoặc hiện nhập thiền định,
Hoặc hiện trẻ sơ sinh
Hoặc trẻ, hoặc già chết,
Nếu ai muốn nghĩ bàn
Tâm nghi phát cuồng loạn.
Hoặc hiện ở Thiên cung
Hoặc hiện mới giáng thần
Hoặc nhập hoặc trụ thai
Thành Phật chuyển pháp luân,
Hoặc sinh hoặc Niết-bàn
Hoặc hiện nhập học đường,
Hoặc tại nơi thể nữ
Hoặc lìa tục tu thiền,
Hoặc ngồi cội Bồ-đề
Tự nhiên thành Chánh giác,
Hoặc hiện chuyển pháp luân
Hoặc hiện mới cầu đạo,
Hoặc hiện làm thân Phật
Ngồi yên vô lượng cõi,
Hoặc tu đạo bất thoái
Tích tập hạnh Bồ-đề,
Thâm nhập vô số kiếp
Đều đến bờ giải thoát.
Vô lượng kiếp một niệm
Một niệm vô lượng kiếp,
Tất cả kiếp phi kiếp
Vì đời, thị hiện kiếp,
Không đến, không tích tập.
Thành tựu việc những kiếp
Ở trong một vi trần
Thấy khắp tất cả Phật,
Tất cả xứ mười phương
Không xứ nào chẳng có
Cõi nước, chúng sinh, pháp
Thứ lớp thảy đều thấy.
Trải vô lượng kiếp số
Rốt ráo bất khả tận.
Bồ-tát biết chúng sinh
Rộng lớn không ngằn mé,
Một thân chúng sinh kia
Vô lượng nhân duyên sinh.
Như biết một vô lượng
Tất cả đều cũng vậy.
Theo điều mình thông đạt
Dạy những người chưa học
Đều biết căn chúng sinh
Thượng trung hạ chẳng đồng,
Cũng biết căn chuyển dời
Nên độ, chẳng nên độ.
Một căn tất cả căn
Lần theo sức nhân duyên,
Vi tế đều sai khác
Thứ lớp không lẫn lộn.
Lại biết ý muốn kia
Tất cả tập phiền não
Cũng biết khứ, lai, kim
Bao nhiêu những tâm hành.
Thấu rõ tất cả hạnh
Không đến cũng không đi,
Đã biết hạnh kia rồi
Vì nói pháp vô thượng.
Hạnh tạp nhiễm, thanh tịnh
Tất cả đều biết rõ,
Một niệm được Bồ-đề
Thành tựu trí Nhất thiết.
Trụ tâm tuệ rốt ráo
Chẳng nghĩ bàn của Phật.
Một niệm đều biết được
Tất cả hành chúng sinh
Trí thần thông Bồ-tát
Công lực đã tự tại,
Có thể trong một niệm
Đi đến vô biên cõi.
Đi mau chóng như vậy
Cùng tột vô số kiếp
Không xứ nào chẳng khắp
Chẳng động đầu mảy lông.
Ví như nhà huyễn thuật
Hóa hiện những hình sắc,
Tìm trong hình huyễn đó
Không sắc, không phi sắc.
Bồ-tát cũng như vậy
Dùng trí huyễn phương tiện
Mọi thứ đều thị hiện
Đầy khắp nơi thế gian.
Như mặt trời, mặt trăng
Chiếu sáng tại hư không
Bóng hiện ở trong nước
Chẳng bị nước làm tạp.
Pháp luân của Bồ-tát
Phải biết cũng như vậy
Hiện trong tâm thế gian
Chẳng bị thế gian tạp.
Như người ngủ nằm mộng.
Tạo tác nhiều công việc
Dù trải ức ngàn năm
Nhưng một đêm chưa hết.
Bồ-tát trụ pháp tánh
Thị hiện tất cả sự
Vô lượng kiếp xa xăm
Một niệm trí vô tận.
Ví như trong hang núi
Và cùng trong cung điện
Đủ các thứ tiếng vang
Mà thật không phân biệt
Bồ-tát trú pháp tánh
Hay dùng trí tự tại
Rộng phát âm tùy loại
Cũng vẫn không phân biệt.
Như thấy có bóng nước
Tưởng cho đó là nước
Chạy theo chẳng được uống
Càng lúc càng thêm khát.
Tâm phiền não chúng sinh
Nên biết cũng như vậy
Bồ-tát khởi Từ bi
Cứu cho họ xuất ly.
Quán sắc như bọt nước,
Thọ như bong bóng nước,
Tưởng giống như bóng nước,
Những hành như cây chuối,
Tâm thức thường như huyễn,
Thị hiện đủ mọi sự.
Biết năm uẩn như vậy
Người trí không chấp trước,
Các xứ đều vắng lặng
Như cơ quan động chuyển,
Tánh các giới lìa hẳn
Vọng hiện ở thế gian
Bồ-tát trụ chân thật
Tịch diệt bậc nhất nghĩa
Rộng tuyên nêu các pháp
Mà tâm không chỗ nương.
Không đến cũng không đi
Cũng lại không có trụ,
Phiền não, nghiệp nhân, khổ.
Ba thứ hằng lưu chuyển.
Duyên khởi chẳng có không
Chẳng thật cũng chẳng hư
Như vậy vào trung đạo
Thuyết pháp không chấp trước.
Có thể trong một đêm
Tâm hiện khắp ba đời
Cõi Dục, Sắc, Vô sắc
Tất cả mọi sự vật,
Tùy thuận ba luật nghi
Diễn thuyết ba giải thoát
Kiến lập đạo ba thừa
Thành tựu trí Nhất thiết.
Thấu rõ đúng, chẳng đúng
Các nghiệp và các căn
Giới, giải, cũng thiền định
Đến tất cả nơi chốn.
Mắt trời nhớ đời trước
Diệt trừ tất cả hoặc
Biết mười Lực của Phật
Mà chưa thành tựu được.
Thấu rõ pháp rỗng lặng
Mà thường cầu pháp diệu
Chẳng cùng phiền não hợp
Cũng chẳng dứt hết lậu.
Rộng biết đạo xuất ly
Mà dùng độ chúng sinh
Nơi đây được vô úy
Chẳng bỏ tu các hạnh.
Không lầm không trái đạo
Cũng chẳng mất chánh niệm
Tinh tấn, dục, Tam-muội
Quán tuệ không tổn giảm.
Ba tụ đều thanh tịnh
Ba đời đều thông sáng
Đại Từ bi chúng sinh
Tất cả không chướng ngại.
Do nhập pháp môn này
Được thành hạnh như vậy
Tôi nói một phần ít
Nghĩa công đức trang nghiêm
Tột cùng vô số kiếp
Nói mãi cũng không hết
Nay tôi nói phần nhỏ
Như hạt bụi trên đất.
Nương trụ ở trí Phật
Phát tưởng là kỳ diệu
Tu hành hạnh tối thắng
Đầy đủ đại Từ bi
Tinh cần tự an ổn
Giáo hóa các hàm thức.
An trụ trong tịnh giới
Đủ những hạnh thọ ký
Hay nhập công đức
Phật Hạnh chúng sinh và cõi
Kiếp, đời đều cũng biết
Không có tưởng mỏi nhàm.
Sai biệt trí Tổng trì
Thông đạt nghĩa chân thật
Tư duy nói không gì sánh
Tịch tĩnh Đẳng chánh giác
Phát tâm của Phổ hiền
Tu hạnh nguyện Phổ hiền
Sức từ bi nhân duyên
Đến đạo ý thanh tịnh.
Tu hành Ba-la-mật
Rốt ráo trí tùy giác
Sức chứng trí tự tại
Thành Vô thượng Bồ-đề.
Thành tựu trí bình đẳng
Diễn nói pháp tối thắng
Hay trì đủ diệu biện
Đến được bậc Pháp vương.
Xa lìa các chấp trước
Diễn thuyết tâm bình đẳng
Xuất sinh ra trí tuệ
Biến hóa được Bồ-đề.
Trụ trì tất cả kiếp
Người trí rất hoan hỷ.
Thâm nhập và nương ựa
Không sợ không nghi hoặc.
Rõ thấu chẳng nghĩ bàn
Sâu xa, khéo phân biệt
Khéo vào các Tam-muội
Thấy khắp cảnh giới trí.
Rốt ráo những giải thoát
Diệu dụng thần thông, minh.
Đều lìa hẳn ràng buộc
Viên lâm tha hồ dạo.
Bạch pháp làm cung điện
Chư hạnh đáng ưa thích
Hiện vô lượng trang nghiêm
Tại đời tâm không động.
Tâm sâu khéo quán sát
Biện tài khai hay diễn
Ấn Bồ-đề thanh tịnh
Ánh sáng trí chiếu khắp.
Chỗ trụ không gì sánh
Tâm đó chẳng thấp kém
Lập chí như núi to
Gieo đức dường biển sâu.
Như pháp báu an trụ
Mặc giáp, tâm thệ nguyện
Phát khởi những đại sự
Rốt ráo không thể hoại.
Được thọ ký Bồ-đề
An trụ tâm rộng lớn
Bí tạng vô cùng tận
Giác ngộ tất cả pháp.
Thế trí đều tự tại
Diệu dụng không chướng ngại
Chúng sinh tất cả cõi
Và cùng các loại pháp.
Thân nguyện cùng cảnh giới
Trí tuệ và thần thông
Thị hiện ở thế gian
Vô lượng trăm ngàn ức.
Diệu dụng và cảnh giới
Tự tại không chướng ngại
Lực, Vô úy, Bất cộng,
Tất cả nghiệp trang nghiêm.
Những thân và nghiệp thân
Ngữ và tu nghiệp ngữ
Vì để được giữ gìn
Thành xong mười sự việc.
Bồ-tát mới phát tâm
Tâm cùng khắp mọi nơi
Các căn không tán động
Chứng được căn tối thắng
Tâm sâu, tâm thắng tiến
Xa lìa tâm dối nịnh
Quyết định hiểu các pháp
Vào khắp cõi thế gian.
Bỏ phiền não tập kia
Lấy đạo tối thắng này
Khéo tu cho viên mãn
Đạt thành trí Nhất thiết.
Tiến tu nhập chánh vị
Quyết định chứng tịch diệt
Xuất sinh đạo Phật pháp
Thành tựu hiệu công đức.
Đạo và vô lượng đạo
Cho đến đạo trang nghiêm
Thứ lớp khéo an trụ
Thảy đều không chấp trước
Tay, chân và phúc tạng
Kim cang dùng làm tâm
Mặc áo giáp Từ bi
Đầy đủ những khí giới.
Đầu sáng suốt, mắt tỏ
Hạnh Bồ-đề làm tai
Giới thanh tịnh làm mũi
Diệt ám không chướng ngại.
Biện tài dùng làm lưỡi
Thân đến khắp mọi nơi
Trí tối thắng làm tâm
Đi đứng tu các hạnh.
Đạo tràng: Tòa Sư tử
Nằm, ở, chỗ rỗng lặng
Chỗ hành và quán sát
Chiếu khắp cảnh Như Lai
Quán khắp hành chúng sinh
Hăng hái tuyên diệu pháp
Rời tham, hành bố thí
Bỏ mạn, giữ tịnh giới
Chẳng sân, thường nhẫn nhục
Chẳng lười, hằng tinh tấn.
Thiền định được tự tại
Trí tuệ không nẻo hành
Từ bi độ không mỏi
Vui pháp, bỏ phiền não.
Ở trong các cảnh giới
Biết nghĩa cũng biết pháp
Phước đức đều thành mãn
Trí tuệ như gươm bén.
Chiếu khắp thích đa văn
Hiểu rõ hướng đến pháp
Biết ma và đạo ma
Thệ nguyện đều lìa bỏ.
Thấy Phật cùng nghiệp Phật
Phát tâm đều thâu lấy
Lìa nạn, tu trí tuệ
Chẳng bị ma thâu giữ
Mà được Phật thâu giữ.
Cũng được pháp thâu giữ.
Hiện ở cung Đâu-suất
Và hiện ẩn Thiên cung
Thị hiện ở thai mẹ
Cũng hiện cõi vi tế
Hiện sinh và mỉm cười
Cũng hiện đi bảy bước,
Hiện học những kỹ thuật
Cũng hiện ở thâm cung
Xuất gia tu khổ hạnh
Đi đến nơi đạo tràng
Ngồi ngay phóng ánh sáng
Giác ngộ các chúng sinh.
Hàng phục ma thành Chánh giác
Chuyển pháp luân vô thượng
Thị hiện đều đã trọn
Hiện nhập đại Niết-bàn.
Những hạnh Bồ-tát kia
Vô lượng kiếp tu tập
Rộng lớn không bến bờ
Nay tôi nói phần ít.
Dù khiến vô lượng chúng
An trụ công đức Phật
Đối chúng sinh và pháp
Rốt ráo không chấp lấy.
Đầy đủ hạnh như vậy
Diệu dụng những thần thông
Đầu lông để các cõi
Trải qua ức ngàn kiếp.
Tay cầm vô lượng cõi
Đi khắp thân không mỏi
Đem về để chỗ cũ
Chúng sinh chẳng hay biết.
Bồ-tát dùng tất cả
Các cõi nước trang nghiêm
Để ở một lỗ chân lông
Đều thấy rõ thật cảnh.
Lại dùng một lỗ chân lông
Nạp khắp tất cả biển
Biển lớn không tăng giảm
Chúng sinh chẳng nhiễu hại.
Vô lượng núi Thiết vi
Tay bóp nát thành bụi
Một bụi rơi một cõi
Hết số vi trần này.
Đem những cõi trần ấy
Lại nghiền nát thành bụi
Bụi này, biết được số
Khó lường trí Bồ-tát.
Ở trong một lỗ chân lông
Phóng vô lượng ánh sáng,
Sáng nhật nguyệt tinh tú
Sáng ma-ni, sáng lửa,
Cho đến sáng chư Thiên
Tất cả đều lu mờ.
Diệt những khổ cõi ác
Vì nói pháp vô thượng
Tất cả các thế gian
Nhiều thứ tiếng sai biệt,
Bồ-tát một âm thanh
Hay diễn nói tất cả,
Quyết định phân biệt nói
Tất cả những Phật pháp
Khiến khắp nơi các loài
Nghe pháp rất hoan hỷ.
Quá khứ tất cả kiếp
An trí trong hiện tại
Và đến cả vị lai
Xoay để lại quá khứ
Thị hiện vô lượng cõi
Cháy tan và thành, trụ
Tất cả các thế gian
Đều tại một lỗ chân lông.
Khứ, lai cùng hiện tại
Tất cả Phật mười phương
Đều ở tại trong thân
Phân minh và hiển hiện.
Biết sâu pháp biến hóa
Khéo ứng tâm chúng sinh
Thị hiện các loại thân
Mà đều không chấp trước.
Hoặc hiện ở sáu loài
Tất cả thân chúng sinh
Thân Thích, Phạm, Hộ thế,
Thân chư Thiên, thân người,
Thân Thanh văn, Duyên giác,
Thân chư Phật Như Lai,
Hoặc hiện thân Bồ-tát
Tu hành trí Nhất thiết
Khéo nhập hạ, trung, thượng
Lưới tưởng của chúng sinh.
Thị hiện thành Bồ-đề
Cho đến những cõi Phật
Biết rõ những lưới tưởng
Đối tưởng được tự tại.
Hiện tu hạnh Bồ-tát
Tất cả các phương tiện
Đều thị hiện như vậy
Những thần biến rộng lớn.
Những cảnh giới như vậy
Thế gian chẳng biết được
Dù hiện mà không hiện
Rốt ráo càng tăng thượng.
Tùy thuận tâm chúng sinh
Khiến hành đạo chân thật
Thân, ngữ và cùng tâm
Bình đẳng như hư không.
Tịnh giới làm hương xoa
Các hạnh làm y phục
Gấm pháp trùm búi tóc
Ma-ni trí Nhất thiết
Công đức đều cùng khắp
Quán đỉnh lên vương vị,
Ba-la-mật làm xe,
Thần thông dùng làm voi,
Thần túc dùng làm ngựa,
Trí tuệ làm minh châu,
Diệu hạnh làm thể nữ,
Bốn Nhiếp: Chủ kho tàng,
Phương tiện làm chủ binh,
Bồ-tát Chuyển luân vương,
Tam-muội làm thành quách,
Rỗng lặng làm cung điện,
Giáp Từ, gươm Trí tuệ,
Cung niệm, tên sáng suốt,
Giương cao lọng thần lực,
Lại dựng cờ Trí tuệ,
Sức nhẫn chẳng lay động
Thẳng phá quân ma vương.
Tổng trì làm đất bằng,
Những hạnh làm nước sông,
Tịnh trí làm suối chảy,
Diệu tuệ làm rừng cây,
Chân không làm ao trong,
Giác phần làm hoa sen,
Thần lực tự trang nghiêm
Tam-muội thường vui đùa.
Tư duy làm thể nữ,
Cam lộ làm thức ngon.
Vị giải thoát làm nước,
Hành hóa nơi ba thừa,
Những hạnh Bồ-tát này
Vi diệu càng tăng thêm
Vô lượng kiếp tu hành
Tâm không hề nhàm chán.
Cúng dường tất cả Phật
Nghiêm tịnh tất cả cõi
Khiến khắp tất cả chúng
An trụ trí Nhất thiết.
Cõi nhiều như vi trần
Có thể biết được số,
Tất cả cõi hư không
Hột cát lường tính được,
Tất cả tâm chúng sinh
Niệm niệm đếm biết được,
Các công đức Bồ-tát
Nói mãi không hết được.
Muốn đủ công đức này
Và những pháp thượng diệu,
Muốn khiến những chúng sinh
Lìa khổ thường an lạc,
Muốn khiến thân, ngữ, ý
Đều đồng như chư Phật,
Phải phát tâm kiên cố.
Học hạnh công đức này.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
