Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 21/26

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Hoa Nghiêm

Đại Tập 39 · Bộ Hoa Nghiêm IV · Số 279 (Q.46–80) & Số 280–285

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Số 283- Kinh Bồ- Tát Thập Trụ Hành Đạo Phẩm

SỐ 283

KINH BỒ- TÁT THẬP TRỤ HÀNH

ĐẠO PHẨM

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam tạng Trúc Pháp Hộ.

Bồ-tát Đàm-muội-ma-đề, nương oai thần của Phật, ở trước Phật nhập định A-nan-ba-du-ca, nên được thấy chư Phật ở mười phương nhiều như số bụi trong ngàn cõi Phật; cứ một hạt bụi là một cõi Phật, trong một cõi Phật như vậy đều thấy các Đức Phật trong mười phương bốn hướng, đều nói:

–Lành thay! Lành thay! Bồ-tát Đàm-muội-ma-đề! Mười phương chư Phật đều ban trí tuệ, bảo với Bồ-tát Đàm-muội-ma-đề: Đó là bản nguyện đời trước của Đức Phật Thích-ca đã kết thành công đức và oai thần, đem lại lợi ích nhiều như vậy. Kinh pháp và oai thần của Phật, là thâm nhập nơi kinh Phật, để chỉ dạy cho chúng sinh trong mười phương; các pháp như hư không, tâm không đắm trước để khi nhập vào không bị tối tăm chướng ngại, nhập vào trong đạo lớn, mau chóng đến gần Phật; biết các kinh pháp, biết rõ các học thuyết tư tưởng của những người trong mười phương, biết sự giảng nói các kinh có trong mười phương, biết để học, để ứng dụng. Vì thế, nên nói mười pháp trụ của Bồ-tát cho các chúng Bồ-tát, để được thọ trì oai thần của Phật mà có thể thuyết giảng được.

Lúc ấy, Bồ-tát Đàm-muội-ma-đề bắt đầu giảng thuyết, lời giảng thông suốt không chướng ngại, không có gì là khó khăn, không cùng tận, không ai lường được, không có chỗ dừng, không ai sánh

kịp, không ai tìm được chỗ hay dở, không bao giờ quên, luôn được sáng suốt, bình đẳng không sai khác, không lúc nào biếng nhác, kiêu mạn, trong chúng không ai bằng, giữ được Tam-muội. Chư Phật trong mười phương đều đưa tay phải xoa đầu Bồ-tát Đàm-muội-ma-đề và để Bồ-tát được giác ngộ trong Tam-muội. Chư Phật bảo Bồ-tát:

–Các Phật tử, hãy lắng nghe! Nhà Bồ-tát rất lớn, như khư không. Dựa vào nhân nào mà nhà Bồ-tát rất lớn? Vì chư Phật trong quá khứ đều sinh từ đó, chư Phật vị lai, hiện tại cũng đều sinh từ đó. Vì nhân duyên nào mà Bồ-tát thâm nhập đạo lớn?

Nhân duyên nào mà được như vậy? Bồ-tát nhập đạo lớn, nguyên nhân chánh là: Bồ-tát có mười pháp trụ, để có thể phân biệt biết chỗ giảng thuyết của chư Phật quá khứ, hiện tại, vị lai. Mười pháp trụ của Bồ-tát là gì? Đó là:

1.Ba-lam-kỳ-đâu-ba.

2.A-xà-phù.

3.Du-a-xà.

4.Xa-ma-kỳ.

5.Ba-du-tam-bát.

6.A-kỳ-tam-bát.

7.A-duy-việt-trí.

8.Cưu-ma-la-phù-đồng-nam.

9.Du-la-xà.

10.Nhất sinh bổ xứ.

1/ Pháp trụ của Bồ-tát Ba-lam-kỳ-đâu-ba là gì? Trên đầu thấy có Phật, đẹp đẽ không ai bằng, sắc mặt nhìn không chán, không ai sánh kịp; tôn quý không ai hơn, bay đi không ai hơn; truyền dạy không ai hơn. Là Bồ-tát, được thấy oai thần nghi pháp của Phật như vậy, dần dần vào đạo của Phật, chuyển mở và dạy bảo chúng sinh, hóa độ theo tâm ý chúng sinh, thương yêu những người đau khổ, làm cho chúng sinh dần dần hiểu lời Phật, tin tưởng mà hướng về. Những người mới phát tâm học Phật đạo đều muốn hiểu được và đạt được mười sự khó của trí Phật. Mười sự khó đó là gì? Đó là mười lực của Phật. Pháp dạy của Bồ-tát Ba-lam-kỳ-đâu-ba có mười việc. Đó là: 1.

Nên cúng dường Phật và Bồ-tát. 2. Dạy dỗ theo sở thích. 3. Chỗ sinh ra đều được tôn kính và quý trọng. 4. Khắp trời người không một ai sánh bằng. 5. Đạt được trí Phật. 6. Đời đời được gặp vô số Phật. 7. Hiểu được sâu xa pháp Thiền định của Phật. 8. Sau khi chết không sinh ở nơi biên địa. 9. Không bao lâu được giải thoát. 10. Độ thoát chúng sinh trong mười phương. Vì sao? Vì đó là lợi ích khi thâm nhập Phật pháp.

2/ Pháp trụ của Bồ-tát A-xà-phù là gì? Có mười ý khi nghĩ đến chúng sinh trong mười phương. Đó là: 1.Nghĩ đến thế gian đều là người lành. 2. Tâm thanh bạch. 3. Tâm an ổn. 4. Tâm nhu hòa mềm dịu. 5. Bình đẳng thương yêu. 6. Luôn thích bố thí cho người. 7.Tâm luôn được bảo vệ. 8. Luôn nghĩ thân mình và người không khác. 9. Luôn nghĩ chúng sinh trong mười phương phải xem như thầy. 10. Luôn nghĩ chúng sinh trong mười phương như là Phật hiện.

Pháp của Bồ-tát A-xà-phù, là pháp nên học nhiều kinh, đã học nhiều nên phải ở một chỗ, đã ở một chỗ nên chăm sóc thiền sư, đã chăm sóc thiền sư thì phải ở bên cạnh, đã ở bên cạnh nên hầu hạ đúng thời, đã hầu hạ đúng thời nên làm việc, đã làm việc nên siêng năng, đã siêng năng nên học hỏi thâm nhập trí tuệ, đã học hỏi thâm nhập trí tuệ thì nên thọ trì pháp, đã thọ thì phải giữ không thể quên, nên ở nơi an ổn. Vì sao? Vì đó là lợi ích thương tưởng chúng sinh trong mười phương.

3/ Pháp trụ của Bồ-tát Du-a-xà là gì? Có mười việc thâm nhập vào trong pháp. Đó là: 1. Các vật sở hữu đều vô thường. 2. Các vật sở hữu đều khổ đau. 3. Các vật sở hữu đều trống không. 4.Các vật sở hữu đều chẳng phải ngã sở. 5. Các vật sở hữu đều không tồn tại. 6. Các vật sở hữu đều không lợi ích. 7. Các vật sở hữu đều không chỗ dừng. 8. Các vật sở hữu đều không thật có. 9. Các vật sở hữu đều không thể đắm trước. 10. Các vật sở hữu đều vô sở hữu. Đã thâm nhập các pháp ấy thì không còn trở lại. Giáo pháp của Bồ-tát Du-a-xà là: Phải nghĩ đến chúng sinh trong mười phương thì phải nghĩ đến pháp xứ; đã nghĩ đến pháp xứ là phải nghĩ đến cõi Phật, đã nghĩ đến cõi Phật, tất nghĩ đến pháp địa; đã nghĩ đến pháp địa, là phải nghĩ đến pháp thủy; đã nghĩ đến pháp thủy thì phải nghĩ đến

pháp hỏa; đã nghĩ đến pháp hỏa thì phải nghĩ đến pháp phong; đã nghĩ đến pháp phong thì phải nghĩ đến pháp dục; đã nghĩ đến pháp dục thì phải nghĩ đến pháp sắc; đã nghĩ đến pháp sắc, thì phải nghĩ đến không có xứ của pháp sắc dục; đã nghĩ không có chỗ cho pháp sắc dục thì tâm không chỗ tham. Vì sao? Vì nhờ đó mà được sáng suốt trong pháp.

4/ Pháp trụ của Bồ-tát Xa-ma-kỳ là gì? Có mười việc luôn nguyện được sinh vào cõi Phật. Đó là: 1. Không còn trở lại. 2. Thâm nhập tâm từ của Phật. 3. Suy xét sâu về pháp. 4. Nhìn chúng sinh trong mười phương bằng tâm. 5. Suy xét hiểu rõ mười phương là không thật có. 6. Cõi Phật nơi mười phương là trống không. 7. Biết nghiệp kiếp trước là không thật có. 8. Các vật sở hữu đều trống không như huyễn hóa. 9. Các vật sở hữu đều là khổ đau không thật. 10. Niết-bàn trống không chẳng thật. Nhờ vậy, mới được sinh trong Phật pháp. Đó là giáo pháp của Bồ-tát Xa-ma-kỳ. Chư Phật trong quá khứ trống không chẳng có thật, chư Phật ở trong vị lai, hiện tại cũng trống không chẳng có thật; pháp của chư Phật trong quá khứ, không thật có; pháp chư Phật ở vị lai, hiện tại cũng vậy. Bồ-tát suy nghĩ, pháp của Phật trong quá khứ, từ đâu phát sinh mà cuối cùng hiểu ra là không thật có; pháp của Phật ở vị lai, hiện tại cũng vậy: Từ đâu phát sinh mà cuối cùng hiểu ra là không thật có. Tất cả pháp của chư Phật cũng phải hiểu là không thật có. Vì sao? Vì pháp trong ba đời xét cho cùng đều không thật có.

5/ Pháp trụ của Bồ-tát Ba-du-tam-bát là gì? Có mười việc, tạo ra phước đức là vì cứu độ chúng sinh. Đó là: 1. Bảo vệ chúng sinh trong mười phương. 2. Khiến cho chúng sinh trong mười phương làm điều lành. 3. Luôn nghĩ đến sự an ổn của đời sống chúng sinh trong mười phương. 4. Yêu quý chúng sinh trong mười phương. 5. Thương xót chúng sinh trong mười phương. 6. Dạy chúng sinh trong mười phương không làm ác. 7. Hướng dẫn chúng sinh đắm trong đạo của Bồ-tát. 8. Làm cho chúng sinh trong mười phương đều thanh tịnh. 9. Cứu độ chúng sinh trong mười phương. 10. Đưa chúng sinh trong mười phương vào chỗ an vui Niết-bàn nhưng không đếm số chúng sinh, không tính kể, không bàn luận, không kêu gọi, không so lường

và cũng không thể giảng nói rành mạch. Chúng sinh trong mười phương là gì? Vô số chúng sinh trong mười phương đó là những người đều trống không, những người không có ngã sở, những người không sở hữu, không thuộc người khác. Vì sao? Vì tâm không chấp giữ.

6/ Pháp trụ của Bồ-tát A-kỳ-tam-bát là gì? Có mười pháp để thâm nhập vào tâm từ ái. Đó là: 1. Dù nghe nói thiện hay ác của Phật, tâm vẫn không thay đổi. 2. Nghe nói pháp tốt, nói pháp xấu, tâm vẫn không thay đổi. 3. Nghe nói Bồ-tát tốt, Bồ-tát xấu, tâm vẫn không thay đổi. 4. Người cầu đạo Bồ-tát nghe nói đạo tốt, xấu, tâm vẫn không thay đổi. 5.Dù có người nói chúng sinh trong mười phương nhiều hay ít, tâm vẫn không thay đổi. 6. Dù nghe chúng sinh trong mười phương tu đạo tốt hay xấu, tâm vẫn không thay đổi. 7. Dù có người nói chúng sinh trong mười phương, dễ độ thoát hay khó độ thoát, tâm vẫn không thay đổi. 8. Thuyết pháp nhiều hay ít, tâm vẫn không thay đổi. 9. Thuyết pháp hoại diệt hay không hoại diệt, tâm vẫn không thay đổi. 10. Dù có pháp xứ hay không có pháp xứ, tâm vẫn không thay đổi. Bồ-tát nên học và biết các pháp là không thật có. Lại có mười việc. Đó là: 1. Các pháp là không thật có. 2. Các pháp là không thể thấy được. 3. Học các pháp như tạo tác biến hóa. 4. Các pháp đều trống không. 5. Bao nhiêu chủng loại pháp cũng đều trống không. 6. Các pháp không chướng ngại, tận cùng đều trống không. 7. Các pháp biến hóa như huyễn. 8. Các pháp có như trong cảnh mộng. 9. Các pháp không thể đếm được. 10. Các pháp là không thật, không thể hiện ra được. Vì sao? Vì càng thâm nhập vào Phật pháp thì lợi ích đó không ai hơn được.

7/ Pháp trụ của Bồ-tát A-duy-việt-trí là gì? Bồ-tát nghe mười việc vẫn không lay tâm. Đó là: 1. Dù có Phật hay không Phật thì tâm vẫn không lay động. 2.Dù nói có pháp hay không có pháp thì tâm vẫn không lay động. 3. Dù có Bồ-tát hay không có Bồ-tát, thì tâm vẫn không lay động. 4. Dù có người cầu đạo Bồ-tát hay không có người cầu đạo Bồ-tát, thì tâm vẫn không lay động. 5. Dù thọ trì pháp này sẽ đắc đạo, pháp kia sẽ không đắc đạo, thì tâm vẫn không lay động. 6. Dù có chư Phật đời quá khứ hay không có chư Phật ở quá

khứ, thì tâm vẫn không lay động. 7. Dù có chư Phật đời vị lai hay không có chư Phật đời vị lai, thì tâm vẫn không lay động. 8. Dù có chư Phật đời hiện tại hay có không chư Phật đời hiện tại, thì tâm vẫn không lay động. 9. Dù trí tuệ của Phật cùng tận hay không cùng tận, thì tâm vẫn không lay động. 10. Dù những việc của thế gian ở quá khứ, vị lai hay hiện tại có nhiều hay ít, thì tâm vẫn không lay động. Bồ-tát nên dạy mọi người học mười việc sau đây: 1. Từ một trí tuệ thâm nhập nhiều trí tuệ.

2. Giữ nhiều trí tuệ mà đi vào một trí tuệ. 3. Từ một trí tuệ mà thâm nhập nhiều việc. 4. Từ nhiều việc mà đi vào một trí tuệ. 5. Đưa chúng sinh trong mười phương thâm nhập vào pháp trống không. 6. Đem pháp không nhập vào mười phương chúng sinh. 7. Đưa tư tưởng nhập vào nơi không dao động. 8. Đưa sự không dao động nhập vào trong tư tưởng. 9. Đem sự trống không vào trong tư tưởng. 10. Đưa tư tưởng nhập vào nơi trống không. Vì sao? Vì công đức các pháp đều nằm trọn trong đó nên sử dụng pháp đó thì không dao động.

8/ Pháp trụ của Bồ-tát Cưu-ma-la-phù-đồng-nam là gì? Bồ-tát phải trụ trong mười việc. Đó là: 1. Thanh tịnh thân, khẩu, ý nghiệp. 2. Không ai tìm được chỗ hay chỗ dở. 3. Muốn sinh ở đâu thì trở lại sinh ở đó. 4. Biết chúng sinh trong mười phương ai là người có tâm từ. 5. Biết tâm tin của chúng sinh trong mười phương. 6. Biết tất cả chủng loại chúng sinh có trong mười phương. 7. Biết hết những việc làm của chúng sinh trong mười phương. 8. Biết hết những thành bại của các cõi nước. 9. Muốn bay đến đâu thì có thần túc bay đến đó. 10. Học các pháp thanh tịnh. Bồ-tát lại phải học mười việc. Đó là: 1. Phải học để biết hết các cõi Phật. 2. Phải học cảm động đến các cõi Phật. 3. Phải học sự tự tại làm việc bằng oai thần. 4. Phải học để thấy rõ các cõi Phật. 5. Phải học từ một cõi Phật này đến được một cõi Phật khác. 6. Phải học đi đến vô số các cõi Phật. 7. Phải học và hỏi để biết vô số pháp. 8. Phải học sự biến hóa để tự tại tạo được như biến hóa. 9. Phải học tiếng vang âm thanh của Phật. 10. Phải học trong một niệm có thể đếm được vô số Phật để cúng dường. Vì sao? Vì đưa hết các pháp vào trong một pháp.

9/ Pháp trụ của Bồ-tát Du-a-la-xà là gì? Bồ-tát phải làm mười

việc. Đó là: 1. Biết hết sự thọ sinh của chúng sinh trong mười phương. 2. Biết hết chúng sinh đều bị trói buộc trong vòng ân ái. 3. Biết chúng sinh trong mười phương từ đâu mà có. 4. Biết nơi thọ sinh của nghiệp báo thiện ác đời trước của chúng sinh trong mười phương. 5. Biết hết chủng loại của các pháp. 6. Biết hết những suy nghĩ, những biến hóa đủ loại của chúng sinh trong mười phương. 7. Biết sự tốt xấu hư hoại của các cõi Phật. 8.Biết hết vô số những sự việc ở thế gian trong quá khứ, vị lai, hiện tại. 9. Biết hết những sự bình đẳng, không bình đẳng của chúng sinh trong mười phương. 10. Chỉ dạy cho chúng sinh trong mười phương biết là pháp trống không. Còn có mười điều mà Bồ-tát phải học để biết. Đó là: 1. Nên học nhà Phật pháp. 2. Nên học xây nhà Phật pháp. 3. Nên học những gì có trong nhà Phật. 4. Nên học những gì nhà Phật dạy dỗ. 5. Nên học sự ra vào nhà Phật. 6. Nên học nhà Pháp. 7. Nên học nhà vua pháp. 8. Nên học sự răn dạy của pháp. 9. Nên học sự an ổn thực hành vua pháp. 10. Nên học làm theo sự răn dạy đã có trong vua pháp. Vì sao? Vì nhờ đó, dần dần nhập vào đạo lớn của Phật, tự thực hành và dạy dỗ pháp đã nghe.

10/ Pháp trụ của Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ là gì? Bồ-tát phải thâm nhập vào mười trí để phân biệt biết rõ. Đó là: 1. Do nhân gì mà cảm động vô số cõi Phật. 2. Phải biết rõ hết mọi việc trong vô số cõi Phật. 3. Hằng ngày, ta nên đưa các Bồ-tát vào trong vô số cõi Phật. 4. Hằng ngày, ta phải độ vô số người trong vô số cõi Phật. 5. Ta phải làm an ổn chúng sinh trong vô số cõi Phật. 6. Ta phải làm cho chúng sinh trong mười phương đều nghe tiếng mình. 7. Biết hết các chúng sinh trong mười phương. 8. Những tư tưởng thiện ác của chúng sinh trong mười phương ta đều phải biết. 9. Làm cho của chúng sinh trong mười phương sống trong Phật đạo. 10.Ta đều độ thoát hết chúng sinh trong mười phương. Bồ-tát Du-la-xà không biết được thân, khẩu, ý nghiệp của Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ; không hiểu được việc làm của Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ; không thể biết suy nghĩ, thần túc, không biết bay, cũng không biết được những việc làm ở quá khứ, vị lai, hiện tại của Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ; không thể quay lại suy nghĩ để biết được các cõi Phật; cũng không thể biết hành tướng của ý nghĩ, của tâm là

dùng trí tuệ làm mười việc. Bồ-tát Du-la-xà không biết được việc làm của Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ. Vì Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ đã thâm nhập vào trong mười trí của Phật. Đó là: 1.Trải qua ba đời quá khứ, hiện tại, vị lai, theo học hỏi Phật. 2. Theo Phật học hỏi đầy đủ các pháp của Phật. 3. Theo Phật học hỏi các pháp ở mọi nơi, không bị chướng ngại. 4. Theo Phật học hỏi các pháp, không nề hà cao thấp, không bờ bến. 5. Theo Phật học hỏi oai thần công đức là để hộ trì ở tất cả các cõi nước. 6. Theo Phật học hỏi để biết rõ vô số cõi nước là không ngằn mé, không thể tính kể được. 7. Theo Phật học hỏi sự an ổn ở vô số cõi Phật trong mười phương. 8. Theo Phật học hỏi để biết vô số việc làm của chúng sinh trong mười phương. 10. Theo Phật học hỏi để biết được trí tuệ của Phật. Vì sao? Vì tất cả đều biết đủ, biết hết trí tuệ của Phật, hoàn toàn không theo ai học đạo. Đó là mười pháp mà Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ hành trì.

Số 284- Kinh Mười Trụ Của Bồ- Tát

SỐ 284

KINH MƯỜI TRỤ CỦA BỒ-TÁT

Hán dịch: Đời Đông Tấn, Tam tạng Kỳ-đa-mật.

Lúc Đức Phật nói về Giới của Bồ-tát phải thực hành trong mười hai thời vừa xong, Văn-thù-sư-lợi bạch Phật:

Bạch Thế Tôn! Phải dùng công đức gì, Bồ-tát mới đạt được mười trụ? Cúi xin đấng Thiên Trung Tôn phân biệt, giảng thuyết cho. Đức Phật bảo:

–Hay thay! Hay thay! Đại Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, ông thật có tâm từ rộng lớn, làm nhiều việc an ổn. Như Lai sẽ giảng thuyết tất cả pháp cốt yếu cho ông, hãy lắng nghe và thọ trì.

Văn-thù-sư-lợi thưa:

–Con xin thọ trì lời Phật dạy. Đức Phật bảo:

–Công đức của Bồ-tát có mười trụ, có cao thấp, thứ lớp khác nhau.

Văn-thù-sư-lợi thưa:

–Mười trụ đó là gì? Đức Phật bảo:

1/ Pháp trụ của Bồ-tát Ba-lam-chất-đâu-ba: Là thấy trên đầu có Phật, đẹp đẽ không ai bằng, sắc mặt nhìn mãi không chán, tôn quý không ai hơn, dạy dỗ không ai hơn; thấy được oai thần nghi pháp của Phật như vậy, nên dần dần nhập vào Phật đạo, dẫn dắt, khai mở

cho chúng sinh và tùy ý chúng mà độ thoát; thấy người đau khổ thì thương xót, dần dần làm cho hiểu lời Phật dạy, tin tưởng hướng về; người mới phát tâm học Phật đạo, đều muốn hiểu biết và đạt được mười sự khó của trí lực Phật. Mười sự khó đó là gì? Đó là mười lực của Phật. 1- Nên cúng dường Phật. 2- Nên dạy dỗ tùy theo sở thích của chúng sinh. 3- Được sinh vào nơi tôn quý. 4- Trời người trên dưới không ai sánh bằng. 5- Được trí tuệ của Phật. 6- Sinh ở đâu, đời đời luôn gặp vô số Phật. 7- Hiểu được kinh pháp của Phật. 8- Vượt qua tất cả sinh tử. 9- Không bao lâu được giải thoát. 10- Độ thoát chúng sinh trong mười phương.

2/ Pháp trụ của Bồ-tát A-xà-phù là gì? Đức Phật bảo: –Có mười ý khi nghĩ đến chúng sinh trong mười phương. Mười ý nghĩ đó là gì? 1. Nghĩ đến pháp lành của thế gian. 2. Thanh lọc tâm. 3. An ổn tâm. 4. Tâm mềm dịu. 5. Bình đẳng yêu thương. 6. Luôn thích bố thí. 7.Luôn bình đẳng bảo vệ. 8. Xem mình và người không khác. 9. Xem chúng sinh trong mười phương như thầy. 10.Pháp trụ của Bồ-tát A-xà-phù là phải học nhiều kinh pháp; đã học nhiều kinh pháp nên ở một mình; đã ở một mình nên chăm sóc vị thầy toàn thiện, luôn vâng lời sai khiến của vị thầy ấy và tùy lúc mà siêng năng làm việc; đã siêng năng làm việc, phải học trí tuệ; đã học trí tuệ thì phải thọ trì, không cho quên pháp đã học; đã không quên pháp nên ở nơi an ổn. Vì sao? Vì đó là lợi ích của chúng sinh trong mười phương.

3/ Pháp trụ của Bồ-tát Du-a-xà là gì?

Đức Phật bảo:

–Có mười cách để thâm nhập pháp. Mười cách đó là gì? 1. Biết những vật sở hữu đều là vô thường. 2. Những vật sở hữu đều là đau khổ. 3. Những vật sở hữu đều trống không. 4. Những vật sở hữu đều không phải ngã sở. 5. Những vật sở hữu đều không tồn tại. 6. Những vật sở hữu đều không lợi ích. 7. Những vật sở hữu đều không có chỗ dừng. 8. Những vật sở hữu đều vô hữu xứ. 9.Những vật sở hữu đều không thể đắm trước. 10. Tất cả đều không thật có: một pháp nằm trong tất cả pháp, tất cả pháp nằm trong một pháp.

Đó là giáo pháp của Bồ-tát Du-a-xà.

4/ Pháp trụ của Bồ-tát Xà-ma-kỳ là gì? Đức Phật bảo: –Có mười việc luôn nguyện để được sinh vào cõi Phật: 1. Không quay trở lại. 2. Suy xét kỹ về Phật. 3. Suy xét kỹ về pháp. 4. Suy nghĩ về Tỳ-kheo tăng, nhìn chúng sinh bằng tâm từ. 5. Suy xét vạn vật đều không có thật. 6. Cõi Phật nơi mười phương đều trống không. 7. Những việc đời trước đều không sở hữu. 8. Vật sở hữu đều như huyễn hóa. 9.Những sự khổ đau đều không sở hữu. 10. Niết-bàn trống không, không sở hữu. Nhờ đó được sinh trong Phật pháp. Đó là giáo pháp của Bồ-tát Xà-ma-kỳ.

5/ Pháp trụ của Bồ-tát Ba-du-tam-bát là gì? Đức Phật bảo: –Có mười việc tạo công đức để độ chúng sinh trong mười phương. 1. Bảo vệ chúng sinh trong mười phương. 2. Nghĩ đến pháp lành của chúng sinh trong mười phương. 3. Làm cho chúng sinh trong mười phương đều an ổn. 4. Yêu quý chúng sinh trong mười phương. 5. Thương xót chúng sinh trong mười phương. 6. Dạy chúng sinh trong mười phương không làm ác. 7. Dẫn dắt chúng sinh vào đạo Bồ-tát. 8. Làm thanh tịnh chúng sinh trong mười phương. 9. Độ thoát chúng sinh trong mười phương. 10. Khiến chúng sinh vào Niết-bàn. Đó là giáo pháp của Bồ-tát Ba-du-tam-bát.

6/ Pháp trụ của Bồ-tát A-kỳ-tam-bát là gì? Đức Phật bảo: –Có mười pháp tăng trưởng tâm Từ bi: 1. Dù nghe nói Phật tốt hay xấu, tâm vẫn không thay đổi. 2. Dù nghe nói pháp tốt hay xấu, tâm vẫn không thay đổi. 3. Dù nghe nói Bồ-tát tốt hay xấu, tâm vẫn không thay đổi. 4. Dù nghe nói người cầu đạo Bồ-tát cho đạo là tốt, xấu, tâm vẫn không thay đổi. 5. Dù nghe nói chúng sinh nhiều, ít, tâm vẫn không thay đổi. 6. Dù chỉ dạy nhau bằng pháp tốt hay xấu, tâm vẫn không thay đổi. 7. Dù nghe nói chúng sinh dễ độ hay khó độ, tâm vẫn không thay đổi. 8. Dù người thuyết pháp nhiều ít, tâm vẫn không thay đổi. 9. Dù người thuyết pháp hoại hay không hoại, tâm vẫn không thay đổi. 10. Dù có pháp xứ hay không pháp xứ, tâm

vẫn không thay đổi. Đó là giáo pháp của Bồ-tát A-kỳ-tam-bát.

7/ Pháp trụ của Bồ-tát A-duy-việt-trí là gì? Đức Phật bảo: –Bồ-tát có mười việc kiên quyết vững vàng, không lay động: 1. Dù có Phật hay không có Phật, tâm vẫn không lay động. 2. Dù có pháp hay không có pháp, tâm vẫn không lay động. 3. Dù có Bồ-tát hay không có Bồ-tát, tâm vẫn không lay động. 4. Dù có người cầu đạo Bồ-tát hay không có người cầu, tâm vẫn không lay động. 5. Thọ trì pháp này chứng đắc hay không chứng đắc, tâm vẫn không lay động. 6. Dù có Phật thời quá khứ hay không có Phật thời quá khứ, tâm vẫn không lay động. 7. Dù có Phật thời vị lai hay không có Phật thời vị lai, tâm vẫn không lay động. 8. Dù có Phật thời hiện tại hay không có Phật thời hiện tại, tâm vẫn không lay động. 9. Dù trí tuệ của Phật cùng tận hay không cùng tận, tâm vẫn không lay động. 10. Những việc của quá khứ, hiện tại, vị lai có rất nhiều hay chỉ có một niệm, tâm vẫn không lay động. Đó là giáo pháp của Bồ-tát A-duy-việt-trí.

8/ Pháp trụ của Bồ-tát Cưu-ma-la-phù-đồng-nam là gì? Đức Phật bảo:

Bồ-tát phải trụ trong mười việc: 1. Phải thanh tịnh thân, khẩu, ý nghiệp. 2. Không ai tìm được chỗ hay dở. 3. Muốn sinh ở đâu thì sinh ở đó. 4. Biết chúng sinh trong mười phương ai là người có tâm từ. 5.Biết hết thảy chỗ tin cậy trong mười phương. 6. Biết hết thảy chúng sinh trong mười phương có bao nhiêu loại. 7. Biết hết những việc làm của chúng sinh trong mười phương. 8. Biết sự thành bại của các cõi Phật. 9. Có thần túc muốn bay đến đâu cũng được. 10. Các pháp đều thanh tịnh. Đó là giáo pháp của Bồ-tát Cưu-ma-la-phù-đồng-nam.

9/ Pháp trụ của Bồ-tát Du-la-xà là gì? Đức Phật bảo:

Nhờ mười việc mà đạt được: 1. Biết được sự thọ sinh của chúng sinh trong mười phương. 2. Biết chúng sinh trong mười phương bị trói buộc trong ân ái. 3.Biết chúng sinh trong mười phương có từ đâu. 4.Biết nghiệp và nơi thọ nghiệp của chúng sinh trong mười phương. 5.

Biết các pháp của chúng sinh trong mười phương. 6. Biết tâm niệm biến hóa đủ cách của chúng sinh trong mười phương. 7. Biết hết sự tốt xấu, hư hoại của các cõi Phật trong mười phương. 8. Biết hết những sự việc của quá khứ, hiện tại, vị lai. 9. Biết hết sự bình đẳng, không bình đẳng của các pháp trong mười phương. 10. Biết giảng nói pháp rỗng lặng để chỉ dạy chúng sinh trong mười phương. Đó là giáo pháp của Bồ-tát Du-la-xà.

10/ Pháp trụ của Bồ-tát A-duy-nhan là gì? Đức Phật bảo:

Bồ-tát thâm nhập vào mười trí có thể biết phân biệt: 1.Biết do nhân gì mà cảm động được cõi Phật nơi mười phương. 2. Biết rõ mọi việc trong vô số các cõi Phật nơi mười phương. 3. Hằng ngày đưa các Bồ-tát vào vô số cõi Phật. 4. Hằng ngày độ chúng sinh trong vô số cõi Phật. 5. Làm an ổn chúng sinh trong vô số cõi Phật. 6. Chúng sinh trong mười phương hễ nghe tên đều được độ thoát. 7.Làm cho chúng sinh trong mười phương đạt Phật đạo, đều bỏ nhà làm Sa-môn. 8. Biết hết những tư tưởng thiện ác của chúng sinh trong mười phương. 9. Làm cho chúng sinh trong mười phương tham chấp Phật đạo đều phát ý nguyện Bồ-tát. 10. Độ thoát hết thảy chúng sinh trong mười phương.

Bồ-tát A-duy-la-xà đã không hiểu hết được thân, khẩu, ý nghiệp của Bồ-tát A-duy-nhan, cũng không biết được việc làm, sự suy nghĩ, thần túc của Bồ-tát A-duy-nhan, không biết bay đi, không biết các việc ở quá khứ, hiện tại, vị lai của Bồ-tát A-duy-nhan. Đó là giáo pháp của Bồ-tát A-duy-nhan.

Lúc Đức Phật thuyết pháp này, Bồ-tát Hòa Luân Điều cùng bảy vạn hai ngàn người thảy đều vui mừng hớn hở, các vị đều phóng ra ánh sáng chiếu rọi nhau, ai nấy đều đứng lên, sửa y phục, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra.

Số 285- Kinh Dần Đủ Tất Cả Trí Đức, Quyển 1, Phẩm 1: Trụ Duyệt Dự Sơ Phát Ý

SỐ 285

KINH DẦN ĐỦ TẤT CẢ TRÍ ĐỨC

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam tạng Trúc Pháp Hộ,

người nước Nhục Chi.

QUYỂN 1

Phẩm 1: TRỤ DUYỆT DỰ SƠ PHÁT Ý

Tôi nghe như vầy:

Một thuở nọ, Đức Phật đi đến cung điện Như ý tạng châu diệu bảo của vua cõi trời Tha hóa tự tại thứ sáu, cùng chúng Đại Bồ-tát nhiều không đếm hết, từ các cõi Phật ở các phương khác đến đây tập họp như Bồ-tát Kim Cang Tạng.

Lúc ấy, Bồ-tát Kim Cang Tạng nương oai thần của Phật, dùng Tam-muội chánh thọ Đại tuệ quang, để định tâm ý, làm cho vô số cõi Phật trong mười phương, mỗi mỗi phương đều hiện vô số Như Lai, có vô số Bồ-tát hầu bên cạnh. Các Bồ-tát đều cùng một hiệu Kim Cang Tạng, cả trong mười phương cũng vậy, đều cùng một hiệu. Bấy giờ, các Đức Phật đều khen:

–Hay thay! Hay thay! Ông đã dùng Tam-muội chánh thọ Đại tuệ quang của Bồ-tát mà thiết lập vô số Như Lai, nhiều như số bụi trong mười ức cõi Phật nơi mười phương, tất cả đều đồng một hiệu là Chiếu Minh Như Lai Chí Chân, bản nguyện đạt đến là kiến lập cõi nước này; trí tuệ thanh tịnh của Nhân giả đạt đến cũng vậy. Lại nữa, các Bồ-tát này trụ trong địa Minh trí, ánh sáng pháp không thể nghĩ

bàn, độ thoát rất nhiều chúng sinh; gìn giữ thâu tóm các công đức căn bản của tất cả chúng sinh; hiểu được sự thành tựu bản hạnh của chư Phật; thương xót chúng sinh, biết rõ các phương tiện quyền xảo, diễn thuyết giáo pháp hóa độ chúng sinh, mở rộng pháp tuệ, lưu truyền khắp mười phương, giảng giải nghĩa kinh, làm cho chúng sinh an trụ vững chắc. Ánh sáng trí tuệ ấy không ai hủy hoại được, tùy thời mà xây dựng làm cho chúng sinh an ổn; đi khắp thế gian nhưng không chìm đắm phong tục địa phương; làm cho thế gian trong sạch, trang nghiêm bằng gốc thiện, nhập vào cảnh giới trí, thánh đạo cao xa, khuyến khích các Bồ-tát biết hạnh thập trụ là không, như những người học tập việc xây dựng vậy! Việc thuyết giảng của Bồ-tát, xoay vần qua lại, giữ gìn pháp vô lậu, ánh sáng chiếu khắp, suy nghĩ việc lành, chuẩn bị việc đoạn tâm, hiểu rõ thời cơ, đầy đủ ánh sáng đại Từ. Đối với người chưa độ thoát đến cửa thánh đạo, thì làm cho họ được độ thoát nhưng không chấp trước, an trụ trong mật hạnh, chuyên tâm tinh tấn tu tập Đại thừa vô thượng. Trí tuệ biện tài đó không thể lường được; ánh sáng chiếu rọi, tiêu trừ tối tăm, vượt qua các hạnh, tuyên thuyết không cùng cực; trụ trong Phật địa, phát tâm Bồ-tát, luôn thương nhớ chúng sinh không bao giờ quên, đem nhập vào phương tiện quyền xảo của các Đức Phật, phá tan lưới kết phược, nương theo thánh chỉ Phật, tự tại giảng thuyết pháp môn, không ai không hiểu biết. Đức Như Lai ở đời cũng sẽ làm theo bản nguyện của ông, làm cho thanh tịnh hạnh nghiệp, để trang nghiêm vững chãi các pháp giới và cứu thoát chúng sinh ra khỏi mê hoặc, dùng Pháp thân để đạt thể thánh tuệ, đầy đủ chí nguyện căn bản của Phật; những việc làm của thân đó sẽ vượt thế tục, bỏ những việc vô ích của thế gian, nghiêm trang thanh tịnh, dùng pháp độ đời. Chư Phật, Thế Tôn đã vì sự kính trọng Đại sĩ Kim Cang Tạng mà không còn tiếc. Các Đức Phật đã hiện thân cũng tuyên thuyết thật nghĩa của biện tài vô hạn, phân biệt giảng thuyết trí tuệ thanh tịnh, luôn nhớ mãi không quên, là phải kiến lập hiển thị, tùy thời sẽ giảng thuyết, giải thích những nghi ngờ của chúng sinh, thâm nhập vào những niệm của chư Phật và nhân đó đạt mười Lực của bậc Chánh đẳng Chánh giác, đạt bốn Vô sở úy của Như Lai; không khiếp sợ,

tuyên thuyết giáo pháp, phân biệt rõ Nhất thiết trí, vượt lên tất cả để thâm nhập và hiểu rõ đạo pháp, nhập vào thân, khẩu, ý hành của Như Lai. Vì sao? Vì tất cả đều do định này mà thành tựu và cũng do bản nguyện, công hạnh cao cả, tâm đó thanh tịnh, không bị ô nhiễm, nội tâm sáng suốt, oai nghi thanh tịnh tỏa chiếu, thâm nhập đạo tràng trí tuệ… Những sự tạo lập đó đều được dự trù đầy đủ và trọn vẹn; chí khí về đạo không thể lường xét, lòng tin thanh tịnh cao cả, thông đạt môn Tổng trì, không ai hủy hoại được; dùng ấn của môn trí tuệ pháp giới ấn chứng cho tất cả. Các Đức Phật Thế Tôn đã hiển hiện, đều đưa tay phải xoa đỉnh đầu Bồ-tát Kim Cang Tạng. Được chư Phật xoa đầu, Bồ-tát Kim Cang Tạng thêm nhiều công đức, thành tựu oai quang rực rỡ như Phật không khác. Lúc đó, Bồ-tát xuất định, nói với các Bồ-tát:

-Thưa các vị Tối thắng! Tôi đã hiểu rõ hạnh nguyện của Bồ-tát; đã phá tan lưới nghi, không còn gì nữa; không còn sinh ở đời, cũng không có tội lỗi; pháp giới rộng lớn cũng chẳng thấy xa hay gần, đi ở như hư không; vì vậy mà cứu độ tất cả chúng sinh trong mười phương. Sở dĩ có như vậy, thiện nam nên biết! Các Bồ-tát trong quá khứ và chư Phật thuở xa xưa, đã nhờ trí tuệ này mà giải thoát; chư Phật, Bồ-tát ở vị lai, hiện tại cũng như vậy. Các Phật tử! Trụ địa của Bồ-tát mà tôi vừa nói có nghĩa thế này: Các Bồ-tát học đạo, nhờ mười trụ nơi đạo này mà thành tựu Vô thượng Chánh giác. Chư Phật trong quá khứ, hiện tại, vị lai đều giảng nói: Trụ thứ nhất của Bồ-tát là Duyệt dự; thứ hai là Ly cấu; thứ ba là Hưng quang; thứ tư là Huy diệu; thứ năm là Nan thắng; thứ sáu là Mục kiến; thứ bảy là Huyền diệu; thứ tám là Bất động; thứ chín là Thiện tai ý; thứ mười là Mưa pháp. Đó là mười trụ nơi đạo của Bồ-tát. Tôi quán sát chư Phật ở quá khứ, hiện tại, vị lai trong mười phương, không ai không giảng thuyết về nghiệp của Mười trụ địa này. Vì sao? Các Phật tử! Vì mười trụ địa này, làm cho các Bồ-tát trong hiện tại, được gần gũi đạo thanh tịnh và các pháp môn vô vi; danh tiếng vang xa khắp cõi Phật trong mười phương; chúng sinh trong ba cõi đều được độ thoát; ánh sáng chiếu soi trời đất như ánh sáng mặt trời, chữa trị bệnh cho chúng sinh như thần y, chở chúng sinh như thuyền trưởng, soi rọi

mười phương như trăng tròn, nuôi lớn chúng sinh như đất, an ổn chúng sinh như mưa mùa, bao trùm các pháp như hư không, đứng vững và thẳng như Tu-di; người giảng thuyết giáo pháp phải đứng vững trong mười trụ địa đạo này. Lại hiểu ở địa này, có vô số không thể tính kể các Bồ-tát an trụ, đã thâm nhập tuệ bậc Thánh.

Bồ-tát Kim Cang Tạng sau khi đưa ra nghĩa cốt yếu, tán thán hạnh nghiệp mười địa của Bồ-tát, rồi tự nhiên im lặng, không giảng nữa. Lúc này, đại chúng đang khao khát, muốn nghe danh hiệu mười trụ của Bồ-tát, muốn Bồ-tát phân biệt diễn giảng nữa, để người nghe được hiểu rõ thêm, tâm luôn hòa nhập đạo, dứt bỏ điên đảo, nên tất cả đều nghĩ: “Hiện nay, vì sao Bồ-tát Kim Cang Tạng chỉ đưa ra nghĩa cốt yếu, tuyên thuyết hạnh nghiệp mười trụ của Bồ-tát, khen ngợi danh hiệu, rồi lại im lặng, không diễn giảng nguồn gốc nữa?”

Khi ấy trong pháp hội, có Bồ-tát tên Nguyệt Giải Thoát từ xa đến trong hội, biết được tâm niệm của đại chúng, liền nói kệ khen ngợi và hỏi Bồ-tát Kim Cang Tạng về nghĩa cốt yếu của hạnh nghiệp này:

Tịnh niệm do nhân gì

Dùng tuệ khen công đức

Trí sáng giảng mười trụ

Không giải rõ nơi nhập

Các Bồ-tát dung mãnh

Tâm nghi ngờ do dự

Cớ sao chỉ nêu tên

Chẳng nghe nghĩa các Địa?

Mọi người đều muốn nghe

Bậc Tối thắng không sợ

Giải nghĩa đạt bình đẳng

Thực hành trụ địa đạo

Để đại chúng được vui

Thanh tịnh trừ dua nịnh

An trụ hiểu địa đạo

Công đức tuệ đồng đều

Hết thảy đều cung kính

Lần lượt cùng mong nhờ

Cầu vi diệu không lỗi

Chí cam lồ vô thượng

Nhờ nghe Kim Cang Tạng

Trí tuệ lớn không sợ

Luôn làm cho chúng vui

Tuyên thuyết giáo Phật pháp

Chưa ai đề cập đến

Hiển thị hạnh Bồ-tát

Phân biệt như Địa đạo

Do thù thắng, tối thượng

Bỏ tâm tưởng khó thấy

Luôn trụ tâm xa lìa

Hành nhân từ thành tuệ

Mà nghe nẻo quay về.

Chỉ có như Kim Cang

Người hiểu Phật số một

Bỏ tâm chấp ngã, pháp

Mới nghe trí cao này

Như đến tận hư vô

Bỏ dục cũng như vậy

Tuệ vô lậu như đất

Phân biệt rất khó thấy

Đạo vô niệm như thế

Khó có được người tin

Trí Phật không thể nghĩ

Nên im lặng chẳng nói.

Bồ-tát Nguyệt Giải Thoát nói với Bồ-tát Kim Cang Tạng:

–Nhân giả hãy quán sát! Những người đến đây, tâm tánh, hạnh nghiệp đều thuần thục, thanh tịnh không nhơ uế, chí nguyện từ hòa, đều là những Bồ-tát đức hạnh chân chánh, chứa nhóm công đức, mỗi người đều dùng sáu độ Ba-la-mật để tự trang nghiêm, có bốn Tâm bình đẳng, đầy đủ bốn ân, tu tập phương tiện quyền xảo, công đức cao xa, danh tiếng đức độ vô lượng, đại Từ bi, muốn mở rộng đạo

pháp, phân biệt giảng thuyết giáo pháp, cứu độ chúng sinh đang khổ đau ách nạn trong ba cõi, phá tan màn đen tối như ánh sáng mặt trời, phát sinh đạo pháp như ruộng tốt, thành bậc Chánh giác như hư không, nuôi dưỡng và mở rộng giáo pháp như dòng nước chảy, trừ những nghi ngờ như ánh mặt trời, trị ba độc như thần y, vượt biển sinh tử như thuyền trưởng. Vì vậy, thật lành thay bậc Nhân giả! Xin hãy tuyên thuyết việc học hành hiện tại, chỉ cách tu tập và chỗ quay về Địa đạo này, để làm cho đại chúng, từng người đều hiểu rõ như tối gặp sáng, tùy bệnh cho thuốc để không còn ai nghi ngờ!

Bấy giờ, Bồ-tát Đại sĩ Nguyệt Giải Thoát, muốn nêu lại nghĩa trên, chỉ bày nẻo quay về nên nói kệ thỉnh Bồ-tát Kim Cang Tạng:

Thành khẩn xin giảng thuyết

Pháp Tối thượng đặc biệt

Việc làm trong cõi người

Hạnh nghiệp của Bồ-tát

Xin giảng thuyết giáo nghĩa

Chỗ trụ của Địa đạo

Thánh tuệ rất thanh tịnh

Hạnh nghiệp thật cao xa

Người thanh tịnh bậc nhất

Ở trong đại chúng này

Trụ vững nơi chánh đạo

Chí tánh tin bền chắc

Chứa nhóm nhiều công đức

Thờ phụng vô số Phật

Ai nấy đều mong muốn

Được hiểu ngay mười trụ

Bồ-tát Kim Cang Tạng trả lời Bồ-tát Nguyệt Giải Thoát:

–Nhân giả hãy xem xét kỹ! Chúng hội này khắp bốn phía về đây tụ hội, làm sao biết được tâm niệm hèn kém hay hòa ái, thanh tịnh không tỳ vết mà bỏ được nghi ngờ? Đối với pháp giải thoát, thà họ giữ cung cách tự cao chứ không dựa vào người khác, không ngưỡng vọng ai hay sao! Không nghe lời dạy của người khác, tới lui

chẳng an, mắc bệnh lâu dài không thể trị được, nhốt chặt trong lưới, chưa bao giờ ra khỏi hào sâu, đủ sáu mươi hai nghi ngờ, bốn điên đảo, Năm ngăn che, ở trong rừng lửa, nhà rắn, mười hai vòng xích, ở trong nhà mười lớp, ba hầm, ba cửa phóng túng trong ba dòng, dạo chơi nơi đồng trống, chưa bao giờ hướng tới cửa Phật. Dù có nghe pháp này, họ cũng đứng yên chẳng chịu tiến lên; hoặc có người nghe Trụ địa đạo không thể nghĩ bàn này, thì sinh nhiều tâm khác, nghi ngờ không vững tin; do mê loạn, nên suốt đêm không an, vĩnh viễn mất hết nghĩa lợi, bỏ gốc lấy ngọn. Vì thế tôi im lặng không nói. Vì thương xót đại chúng mà phải trụ trong vô ngôn, phải vui với niềm vui vô sở lạc. Bồ-tát Kim Cang Tạng nói kệ rằng:

Thấy chăng chúng hội này

Trí tuệ tịnh không nhơ

Khéo giảng thuyết chánh đạo

Căn thông lợi sâu xa

Nhưng chẳng nương tựa đâu

Đứng vững như dãy núi

Chí tánh không sân hận

Bình đẳng như nước chảy

Tu tập những hạnh gì?

Trí tuệ không sánh được

Luôn thích được hiểu rõ

Tin tưởng cầu trí tuệ

Vừa nghe, sợ nghi ngờ

Sẽ đọa vào đường ác

Vì thương xót chúng sinh

Không thuyết tuệ Địa này.

Bồ-tát Nguyệt Giải Thoát lại nói với Bồ-tát Kim Cang Tạng:

-Xin Nhân giả thương xót, nương oai thần của Phật mà tuyên thuyết yếu chỉ của Như Lai để cảm hóa mười phương, khiến bỏ tà theo chánh, tiêu trừ trần cấu, rửa sạch nhơ uế, phá tan lưới ba cõi, thông đạt tuệ không cùng tận; xin hãy suy xét giảng thuyết, để cho những hình tượng không thể nghĩ bàn ấy khiến đại chúng được nuôi

lớn, sẽ tin nhận không nghi ngờ. Vì sao? Nhân giả biết cho! Vì nếu Nhân giả giảng giáo nghĩa này, họ sẽ đạt được Đạo pháp; tất cả các Bồ-tát đều niệm Phật, hiểu được nghĩa kinh, ủng hộ thờ phụng, thực hành tuệ Địa đạo, ai cũng được nương nhờ và được an ổn. Vì sao? Vì hạnh nghiệp này đưa đến sự bình đẳng. Đạo pháp của chư Phật, giống như lời Nhân giả diễn thuyết, xin hãy giảng giải. Văn tự kinh sớ, tất cả đều bắt nguồn từ tâm ý, nương tựa vào chí khí nhân duyên mà có. Kinh sách vốn không có văn tự để diễn giảng. Văn tự diễn giảng bắt nguồn từ sự trống rỗng của tâm, từ hư vô của giảng thuyết. Thưa Nhân giả! Như vậy, trụ là nguồn gốc đứng đầu của Phật pháp, nhờ thực hành mà thành tựu, nương nơi Đạo địa mà tự nhiên đạt được trí. Vì vậy, xin Nhân giả giảng thuyết, vì thương xót chúng sinh. Như Lai Chí Chân, Chánh Đẳng Chánh Giác sẽ dùng đạo lực hỗ trợ Nhân giả, Nhân giả nên phân biệt để tạo ra văn tự như vậy, làm cho chúng sinh tự nguyện bày tỏ, ủng hộ chánh pháp để được tồn tại lâu dài, không còn trói buộc. Bồ-tát Nguyệt Giải Thoát lại nói kệ rằng:

Lành thay! Nói thanh tịnh

Hiểu vào Nhất thiết trí

Dạo khắp các pháp yếu

Giác ngộ thành Thánh tuệ

Chư Phật ở mười phương

An trụ đạo tối thắng

Vào cảnh giới bằng tuệ

Thương yêu hết mọi loài

Lập tuệ thân cận này

Thực hành cho rốt ráo

Chư Phật không pháp ấy

Chỉ do vô lượng nghiệp

Như sách ý tập họp

Tâm là nguyên nhân chánh

Ai trụ cảnh như thế

Thông hiểu, đạt Phật đạo.

Lúc đó, các Bồ-tát đều phát tâm hỗ trợ khuyến khích nhau,

muốn cho tuyên thuyết, đều phát thệ nguyện: Tất cả sẽ chịu nhọc để chứa nhóm vô số công đức giống như hư không; muốn cứu giúp nguy ách nên không ngại kiếp số; dạo đi trong sinh tử, tâm chẳng hề lo sợ; muốn cứu giúp tất cả nhưng tâm không chìm đắm; hạnh nghiệp trong sạch như hoa sen trong bùn, không bị vướng khổ của ba cõi; chỉ vì thương xót, muốn nhổ sạch gốc phiền não, vĩnh viễn chặt đứt cây ba cõi. Lúc này, các Bồ-tát đồng khen ngợi khuyến khích Bồ-tát Kim Cang Tạng, nên nói kệ rằng:

Tối thắng đặc biệt chí sâu xa

Đầy đủ biện tài, vô lượng tâm

Hòa nhã giảng thuyết giáo Phật pháp.

Chí chân vi diệu không ai bằng.

Tâm ý bền vững, hằng thanh tịnh

Chẳng bỏ công huân tập mười Lực

Phân biệt rõ ràng rồi lập hạnh

Cúi xin thuyết giảng pháp vô thượng.

Tâm niệm sáng sạch như minh châu

Ý lặng để soi dứt trần cấu

Đại chúng ở đây bỏ nghi ngờ

Vui thích được nghe lời Nhân giả giảng

Khao khát giáo pháp như tìm nước

Đói chờ lòng thương, bệnh chờ thuốc

Thức ăn ngon ngọt đã có sẵn

Vui mừng hưởng được vị cam lồ

Cúi xin thương xót mở rộng chí

Thuyết pháp thù thắng trừ bụi nhơ

Tịch tĩnh chánh trụ chẳng bỏ không

Giảng hạnh Bồ-tát không hoạn nạn.

Bấy giờ, ở chỗ Đức Thế Tôn còn có Bồ-tát tên là Lực Thế và có các Bồ-tát đạt thánh trí sáng suốt. Từ giữa hai chân mày, Đức Phật phóng hào quang sáng rực, soi khắp các cõi Phật trong mười phương, tiêu trừ các cõi ác, chấm dứt khổ đau, chẳng còn mệt nhọc, tất cả đều được an ổn. Ánh sáng ấy soi đến các đạo tràng của chư Như Lai, cõi nước của các Đức Phật trong mười phương, giảng thuyết

giáo pháp, nơi nào cũng có; ánh sáng chiếu đến vô số cảnh giới của chư Phật; ánh sáng ấy trở lại nhiễu Phật ba vòng, trụ trong hư không, tạo thành ánh sáng lớn đỏ rực, kết thành tấm màn.

Lại có các Đức Phật ra đời, oai thần rực rỡ, cũng từ giữa hai chân mày luân phiên phóng ra ánh sáng như vậy. Trong các Bồ-tát, có Bồ-tát Lực Thế, mà ánh sáng của Bồ-tát có đủ những oai thần biến hóa, chiếu đến cảnh giới Nhẫn, soi rọi bậc Năng nhân, đại chúng trong đạo tràng và tòa Sư tử Kim Cang Tạng, rồi trụ trong hư không, kết thành tấm màn sáng rực. Lông trắng giữa chân mày của Phật Năng Nhân sáng rực, chiếu ánh sáng rất xa và rộng, soi tỏ đến chỗ tối tăm; đại chúng trong các đạo tràng, các cảnh giới của Phật trong mười phương đều được nương nhờ ánh sáng này. Ánh sáng hiển thị những nhà ở của Đại sĩ, của Bồ-tát hiện tại, những cõi nước của các Đức Phật mười phương, hiện những giáo pháp của Như Lai đang nói. Ánh sáng ấy, lại chiếu sáng cảnh giới Nhẫn, chiếu sáng đạo tràng chúng hội Bồ-tát của thế giới Năng nhân, lại chiếu sáng khắp tòa Sư tử cao rộng và thân của Bồ-tát Kim Cang Tạng; ánh sáng ấy rực rỡ kết thành tấm màn như châu báu, có các Đức Phật ngồi đó, từ miệng phát ra liên tục những âm thanh khen ngợi:

Ví dụ không gì sánh

So lường tựa hư không

Mười Lực: Cảnh giới quý

Công huân không thể lường

Thù thắng và tối thượng

Khắp cõi là trên hết

Tạo lập nghiệp bậc nhất

Pháp của Thích Sư tử

Diễn thuyết an trụ chúng

Nhờ từ ân Đạo sư

Pháp vương vua loài người

Phóng hào quang sáng rực

Tuyên thuyết trí tuệ Phật

Nhập nguồn gốc diệu hạnh

Nhờ mười Lực chiếu cố

Phân biệt hóa độ chúng

Đã được sống an ổn

Nghe giảng thuyết pháp này

Thật pháp là tối thượng

Chí tánh đó vắng lặng

Tất cả không nhơ uế

Đầy đủ các bản nguyện

Nhờ mười Lực tối thắng

Chí cầu đạo cao tột

Nước biển có thể cạn

Dãy số có thể đếm

Người muốn thọ pháp này

Không thể nghe được hết

Chí niệm có thể lìa

Trừ hết những nghi ngờ

Vì thương xót hết thảy

Dùng kinh điển soi rọi

Vì vậy bậc biện tài

Nương đường tắt trụ tuệ

Lấy đó mà phụng hành

Đi đứng nhờ bản nghiệp

Để hạnh nhập cảnh giới

Đạt đến thánh trí Phật

Thương tất cả chúng sinh

Mà diễn giải pháp này.

Lúc đó, Bồ-tát Kim Cang Tạng quán sát khắp mười phương, muốn cho đại chúng vui vẻ, khát ngưỡng giáo pháp, phát tâm Từ bi rộng lớn không cùng nên dùng kệ khen rằng:

Đạo pháp của Thánh giả

Rất vi diệu sâu xa

Dùng vô niệm trừ niệm

Lắng trong thật khó hiểu

Thánh minh đạt Huyền diệu

Trí tuệ hiểu hạnh nghiệp

Tự nhiên nghiệp yên tịnh

Nhu hòa không tranh loạn

Pháp tự nhiên không tịch

Lặng yên dứt đau khổ

Đi ở đến giải thoát

Đạt bình đẳng diệt độ

Nghĩa vô cùng vô hạn

Ngôn từ càng vượt qua

Phải ra khỏi ba cõi

Hành nghiệp như hư không

Các hạnh của Chư Phật

Thật vắng lặng êm đềm

Tất cả các hạnh nghiệp

Đường tắt khó hiểu được

Các hạnh nhiều như đất

Chí tánh cũng như vậy

Rất khó để giảng thuyết

Làm sao phân biệt hết

Trừ bỏ tâm ý đi

Vĩnh viễn không chấp thủ

Các hạnh của Chư Phật

Trí tuệ dứt vọng niệm

Lại cũng không chỗ hành

Không vào chốn suy tàn

Nhờ tuệ nghiệp đạt đạo

Tâm đó không vọng tưởng

Ví như có con chim

Bay lại trong hư không

Không cần dùng ngôn ngữ

Huống gì muốn thấy khắp

An trụ tuệ tự nhiên

Hành đạo trụ như thế

Biết không thể phân biệt

Những hạnh niệm của tâm

Vào được những nơi nào

Đều dùng Tuệ thù thắng

Luôn thương yêu từ ái

Chí nguyện đều rộng khắp

Dần đầy đủ các hạnh.

Tâm cũng không tưởng niệm

Giống như bản tánh tâm

Trí tuệ đã sáng rõ

Nhưng những hạnh nghiệp này

Sâu xa khó giải được.

Chí tánh mình vốn không

Không thể hiểu rốt cùng

Huống chi là tuyên thuyết

An trụ những sở niệm

Tất cả đều cung kính

Lắng nghe pháp Huyền diệu

Để nhập tuệ chánh chân

Như trụ khi hành đạo

Dù trải trăm ngàn kiếp

Không thể đến tận cùng

Ai nấy đều mừng lo

Và lắng tâm thành kính

Nghe thật lý nhiệm mầu

Không chán, chẳng đổi lòng

Không hề có tạp loạn

Giống như thành biển lớn

Nay sẽ nói đầy đủ

Đạo hạnh của chư Phật

Lại sẽ phải giảng thuyết

Pháp âm rất đặc thù

Chỉ dẫn bằng thí dụ

Văn tự đều chánh chân

Sự giảng thuyết phân biệt

Thật khó mà hiểu được

Việc an trụ hạnh nghiệp

Cũng khó lường như vậy.

Nay đã được thâm nhập

Ngã, pháp đều tự nhiên

Tất cả đều vui mừng

Lắng tâm nghe chánh pháp.

Bấy giờ, Đại sĩ Kim Cang Tạng bảo các Bồ-tát trong chúng hội:

–Phật tử hãy suy xét! Chúng sinh thường tích lũy cái gốc của phước đức; hành nghiệp chánh chân không hề hư dối, thường giúp đỡ nhau; gặp Phật ra đời thì siêng năng cúng dường, cùng nhau tu tập pháp thanh bạch; luôn học hỏi thọ trì lời dạy của Thiện tri thức để trừ bỏ những buồn lo; chí tánh rộng lớn, vững tin pháp vi diệu, định ý bình đẳng, để có được tâm từ bi ngay trong hiện tại; tâm luôn khát ngưỡng trí tuệ của Phật, giáo hóa chúng sinh đều phát tâm đạo, để đạt được Nhất thiết trí vi diệu tốt đẹp; đủ mười loại sức mạnh có thế lực đi lại khắp nơi, không lo sợ; tâm bình thản, đạt chánh pháp của Phật, bảo vệ và cứu giúp hết thảy chúng sinh, tu tâm Từ bi thanh tịnh, hiểu biết tất cả trong mười phương từ trí sáng đến các pháp môn đều như hiện ra trước mắt, kể cả các cõi Phật vô vi thanh tịnh. Cùng lúc, có thể hiểu được mọi việc trong ba đời, chuyển bánh xe pháp lớn, trị bệnh cho chúng sinh. Bồ-tát Đại sĩ vừa phát tâm thương yêu chúng sinh, thực hành tâm Từ bi không cùng là trên hết, trí tuệ hiểu biết cao xa, chuyên cần học hỏi phương tiện quyền xảo, ý tánh nhu hòa gần gũi đạo pháp. Mười Lực của Như Lai thật khó giới hạn, đo lường phải khéo suy nghĩ tuyển lựa, trù tính, vì hết thảy nhân lực, Phật lực là tối thượng, sự thuyết giảng các pháp môn sẽ không bị chướng ngại. Phải dùng trí tuệ hòa thuận tự tại, để biết rõ sự hưng thịnh của các Đức Phật đều từ tự tại mà được; đó cũng là hạnh tối thắng để tạo ra đạo pháp và pháp giới. Phải phát tâm rộng lớn như hư không, hiểu rõ sự phát tâm Bồ-tát ở đời sau; phải phát đạo tâm để vượt qua địa phàm phu. Phải được Bồ-tát địa thì mới sinh vào dòng Như Lai cho nên có hiệu là “Không từ đâu sinh”, không tội lỗi.

Thường xoay chuyển trong đường thế tục; qua lại cõi đời mà thực hành độ đời, nhờ vậy mà trụ được trong đạo pháp của Bồ-tát. Đã trụ được đạo pháp của Bồ-tát, là tùy thuận được giáo pháp ba đời của các Đức Phật, giúp tâm hiểu sâu thật nghĩa của đạo. Bồ-tát trụ địa Duyệt dự đạo là như vậy. Phật tử nên biết! Hiện giờ đã được trụ trong đạo của Bồ-tát, hạnh nghiệp không lay chuyển, vào rồi không ra lại nữa. Do trụ trong địa Duyệt dự của Bồ-tát nên tâm luôn hoan hỷ, làm cho mọi người được thấy cũng vui mừng theo; luôn cung kính cúng dường vật dụng làm cho những người nhận lãnh được đều sung sướng; dạy dỗ cho mọi người thêm lòng ái kính, cùng nhau tu tập vui chơi, không cố chấp, không kể là gần xa, luôn giữ tâm hòa nhã nhân từ, không làm tổn hại, chí vui vẻ, tâm không nhớ việc oán giận, sắc mặt vui tươi không chút sân hận. Đó là địa Duyệt dự của Bồ-tát, trụ trong đạo giáo, lại được chư Phật nghĩ đến. Thứ nhất của Duyệt dự là suy nghĩ về Phật pháp, mới phát tâm trụ địa Duyệt dự là nghĩ đến bản nghiệp của Bồ-tát Đại sĩ, nghĩ đến hạnh nguyện của Bồ-tát, nghĩ đến sáu Ba-la-mật thanh tịnh không cùng tận, nghĩ đến đặc thù cần khai mở của Bồ-tát, là nghĩ đến đạo vi diệu không gì sánh cùng, là nghĩ đến việc đem đạo nghĩa làm lợi ích cho chúng sinh, là tâm phải siêng năng hiểu pháp sâu xa, nghĩ đến giáo pháp của Như Lai là chí chân, nghĩ đến việc dùng pháp ấy để giáo hóa chúng sinh; mới phát tâm trụ Duyệt dựï là nghĩ đến tịnh nghiệp tinh tấn, nhập trí tuệ Như Lai của Bồ-tát, luôn suy xét kịp thời những sự chỉ dạy, là được độ thoát. Nên nói đến cảnh giới mà chúng sinh ngưỡng mộ, ước mong sẽ thâm nhập sự bình đẳng của chư Phật, để được ra khỏi nơi ngu si, gần gũi đạo tràng, dứt trừ khổ đau trong đường ác. Luôn coi trọng việc giáo hóa chúng sinh, để được gặp Như Lai chí chân, thành tựu được đầy đủ cảnh giới Như Lai, thấy được hạnh nghiệp bình đẳng trong các định của Bồ-tát; đó là Duyệt dự. Dứt trừ hẳn tất cả lo sợ, lông tóc áo quần không dựng ngược, là Duyệt dự. Vì sao? Phật tử! Các Bồ-tát học trụ đại Duyệt dự, là phải được ở trong địa của đạo Bồ-tát. Nhờ sống trong địa của đạo Bồ-tát, nên vĩnh viễn không còn lo sợ, không còn bị tai nạn, sống an vui không sợ tuổi thọ, không sợ thế tục, không sự cõi ác, vào đâu cũng không bị người ganh ghét làm

hại, vĩnh viễn dứt trừ mọi nỗi kinh sợ. Vì sao? Vì không còn tư tưởng nhân ngã; ngay thân mình không còn tham tiếc huống gì lại tham mến những xấu tốt do nghiệp tạo ra! Không sợ chết, không mong cầu may rủi, chỉ thương xót chúng sinh đã tạo nghiệp không cùng, phải cứu chúng sinh đói khổ tham lam không biết đạo; đó là không sợ thế tục, để thành tựu sự sáng suốt của đạo; không lo cho thân mình, cũng không sợ bị mất thân; không tưởng nhân ngã, không sợ sẽ bị chết; dù phải bỏ thân này, vẫn luôn hành hạnh Bồ-tát; không rời chư Phật nên không sợ cõi ác; quán sát thế gian, tâm đạo là không gì sánh bằng; chí tánh nhân từ hòa ái thì không ai hơn được. Vì vậy, vào đâu, cũng không e ngại, không lo sợ luôn luôn bình tĩnh. Phật tử nên biết! Bồ-tát Đại sĩ phải đầy đủ tâm từ, không làm tổn hại, căn bản là tâm phải luôn thanh tịnh, luôn siêng năng tinh tấn làm nhiều điều có ích, tích lũy cái gốc phước đức. Đức Phật có dạy: Nhờ vững tâm tin, oai thần đầy đủ, nên được vui vẻ, đem thanh tịnh đến những kẻ không tin; dùng tâm tin sâu sắc mà thực hành tâm Từ bi rộng lớn, làm cho tâm không chán sợ nạn sinh tử, cho đến hỗ thẹn cũng làm cho trang nghiêm; dù ở đâu, tâm luôn nhu hòa nhẫn nhục, luôn đem vật thực cúng dường Như Lai Chí Chân Chánh Đẳng Chánh Giác; ngày đêm tinh tấn siêng năng tu tập, không chán việc tụng đọc giảng thuyết, tích lũy công đức, học tập theo bạn lành, vui bằng niềm vui của pháp, luôn cầu học rộng không lười mỏi, nghe pháp thì tư duy; đã tư duy nên không đắm trước, không mong cầu cơm áo, bỏ lợi dưỡng không tham tiếc, trừ hẳn tâm ân ái; chỉ mong cầu Tam bảo, không phút giây nào bỏ chánh hạnh, siêng tu mến thích địa Nhất thiết trí, mười Lực của Như Lai, bốn Vô sở úy, mười tám pháp Bất cộng của Như Lai, luôn thực hành không cùng sáu Ba-la-mật, trừ bỏ hư ngụy, không dua nịnh, làm và nói hợp nhau, ý nghĩ không trái lời nói, đi đến đâu đều tùy thuận mà nói năng hành động, không làm hư hạt giống Phật, luôn nhớ giới cấm của Bồ-tát, tâm Nhất thiết trí không hề dao động; ví như Thái sơn không thể nghiêng đổ; không tham vui thú thế gian, phải mong vượt nghiệp thế tục, phải biết giáo hóa những điều chưa nghe; phải học đạo pháp không hề chán mỏi, tâm luôn chuyên cần, cầu việc thù thắng. Như vậy là Phật

tử đã thanh tịnh được nghiệp thanh tịnh đạo pháp Bồ-tát, được trụ vững trong địa Duyệt dự. Đức Thế Tôn có dạy: Người an trụ nơi địa Duyệt dự là người thành tựu đạo rộng lớn không cùng, vững chắc của Bồ-tát, là cảnh giới mẫu không giới hạn để khoác áo giáp thệ nguyện rộng lớn. Lại có mười pháp. Mười pháp đó là gì? Tuyên thuyết rộng rãi không cùng tận, âm thanh hòa nhã vang xa không thiếu chỗ nào, không sao ví dụ được; cúng dường tất cả báu vật kỳ lạ cho chư Phật, tin sâu vào nghiệp vi diệu thanh tịnh, pháp giới bình thản, chí nguyện quay về chỗ trống không, thông suốt tất cả cho đến tận vị lai, tất cả đều không vọng tưởng, không mong cầu bất cứ điều gì; làm cho Phật đạo hưng thịnh, không nghĩ đến niềm vui, việc phụng sự cúng dường không cùng; chí khí đặt ở nguyện lớn, nhớ nghĩ đến giáo pháp mà các Đức Phật giảng dạy, giữ gìn con mắt pháp; hộ trì hạnh nghiệp của chư Phật Bồ-tát, không trái lời dạy, tất cả bình đẳng giác ngộ những lời giáo huấn. Đầy đủ các Pháp trên, thì được sinh lên cõi trời Đâu-suất, từ cõi trời sinh xuống nhân gian vào ở trong thai mẹ; khỏi bụng mẹ đi bảy bước, đưa tay, tự ca ngợi là bậc tối cao trong ba cõi, Đế Thích, Phạm thiên cúi lạy, các rồng phun nước tắm, học rộng hiểu nhiều, du ngoạn gặp những cảnh (già, bệnh, chết), bỏ nhà vào núi tu đạo, thành Phật hàng phục ma, Đế Thích, Phạm thiên thỉnh cầu, chuyển bánh xe pháp lớn, hiện Niết-bàn lớn, cúng dường xá-lợi, tuyên thuyết hóa độ, chỉ rõ thật nghĩa của kinh pháp, cùng lúc đạt Bất thoái chuyển pháp giới rộng lớn không thể lường được, ở trong chỗ trống không mà thông suốt đến cả vị lai; đối với tất cả niệm mà vô tưởng niệm; từ vô số kiếp, đã từng thành Phật, vững tin không mỏi mệt, cùng nhau qua lại hòa đồng; tuyên thuyết âm nghĩa đối với hạnh nguyện sâu rộng; đối với tất cả hành nguyện của Bồ-tát phát hoằng thệ không số lượng, không cùng tận, thọ trì gìn giữ các Ba-la-mật; sống trong đạo thanh tịnh, suy xét âm vang các chủng loại có tướng không tướng; gặp gỡ xa lìa, hữu vi, vô vi; bậc thầy đầu tiên của các Bồ-tát; trụ trong đạo Chân diệu ấy sẽ được giảng thuyết từng câu từng chương các Ba-la-mật; sẽ được chỉ dạy tu hành để siêng năng tu hạnh chân chánh để không còn chỗ sinh ra; hình thành sự phát tâm để có thể thành tựu đầy đủ các pháp; hiểu

hết đầy đủ cảnh giới của chúng sinh: có sắc tướng hay không có sắc tướng, có tưởng, không tưởng; loài sống dưới nước hay trên mặt đất, cùng tất cả các loài thọ hình trong ba cõi, sáu nẻo, có nơi ở, có hình dáng, không có hình dáng, tất cả đều được phân biệt để giáo hóa, làm cho chúng thâm nhập Phật pháp, đoạn trừ chỗ sinh ra ở hết thảy hữu vi; kiến lập và thành tựu được Nhất thiết trí. Đó chính là pháp giới rộng lớn nhưng lại ở trong cõi trống không. Tâm có thể hiểu rõ nguồn gốc đời sau, chúng sinh sẽ sống bằng vọng tưởng bởi nghiệp hữu vi, càng tin sâu không mệt mỏi. Diễn thuyết âm vang cho đến hạnh nghiệp thệ nguyện không cùng, cảnh giới chúng sinh đó, tất cả đều hiểu rõ. Đạo đời đều rõ, không chỗ nào là không thông. Thật khó nói hết cảnh giới rộng, hẹp, thô, tế, lớn, nhỏ đo lường được hay không đo lường được của chư Phật. Đưa tất cả cái mênh mông sâu xa đó vào chỗ bình đẳng. Đã vào bình đẳng rồi, tất hiểu rõ các nguồn gốc, lưới trói buộc như cửa có then cài. Nhập trong mười phương, dùng trí tuệ quán sát khắp nơi, hiểu rõ nguồn gốc trống không của pháp giới, biết rõ việc nhập vào thệ nguyện rộng lớn không cùng; lại xem hết thảy các cõi nước là một cõi nước và ngược lại xem một cõi nước là tất cả cõi nước tất cả đều ở trong sự bình đẳng, thanh tịnh, không nhơ uế, có ánh sáng chiếu soi vô số cõi Phật, trang nghiêm các cõi nước, để không còn chút bụi nhơ. Phân biệt rõ chỗ rốt ráo của văn tự; đạo pháp Thánh tuệ rất khó giới hạn và đo lường được; nguyện của chúng sinh thì nhiều, phải hiện ra cảnh giới vi diệu của chư Phật, rồi tùy thuận vào sự phát triển bản hạnh của chúng sinh mà hiện hóa; quán sát pháp giới rộng lớn như hư không, không bờ mé, xét đến tận gốc của vọng niệm, hội họp tính toán không dừng nghỉ, không tin, không tùy thuận vào nghiệp tà hạnh, tu tập thanh tịnh, mặc áo giáp tạo thệ nguyện rộng lớn, để giáo hóa những kẻ chưa được nghe, làm cho các Bồ-tát nhập vào tánh hòa nhã tịch tĩnh; chí thành thực hiện việc tích lũy công đức; trước hết dùng duyên tinh tấn khuyến khích, giáo hóa cho các Bồ-tát; chưa từng bỏ hạnh nghiệp của Bồ-tát, thứ đến là hiểu ý bày ra sự hưng thịnh của Phật pháp, tự phát tâm suy xét giáo pháp Như Lai để không trái nghịch, đạt được thần thông, đi khắp các cõi nước; Thánh tuệ đó rộng lớn

khó lường, thực hành hạnh nghiệp Bồ-tát, đi khắp pháp giới rộng lớn không bờ mé đến tận vị lai; tính đếm được số Phật và đại chúng; số lượng hạnh nghiệp ấy không hủy hoại được, thể nhập thánh trí ngôn hạnh phát triển rõ ràng, thệ nguyện rộng lớn không cùng để hành đạo Bồ-tát, tâm được biến chuyển theo bánh xe pháp bất thoái, thân, khẩu, ý không hư dối; thích được gặp Phật để nghe giáo pháp kinh điển, rồi tuyên thuyết cho thánh chúng, giảng rõ trí nghiệp, thích phát Duyệt dự để tiêu trừ được khổ nhọc, đạt chí tánh chân thật, như lương y chữa bệnh cho chúng sinh; độ cho hết thảy chúng sinh tu hạnh Bồ-tát, vì thế nên nói pháp giới rộng lớn như hư không, không bờ mé. Cho đến vị lai, biết rõ hạnh nghiệp, thiện ác của chúng sinh trong vô số kiếp, thành tựu đạo Vô thượng Chánh chân ở các cõi Phật, thành bậc Tối chánh giác, nhập vào tất cả các lỗ chân lông vi tế trên cơ thể; dù ở đâu, đều ngồi dưới gốc cây Phật, chuyển bánh xe pháp, thị hiện đại diệt độ, tu cảnh giới lớn, tuyên thuyết hạnh nghiệp trí tuệ của Phật; tùy ở nơi cảnh giới của chúng sinh, tùy hạnh nghiệp căn bản của chúng sinh mà hiện thân Phật, khai hóa vô số, trừ nghiệp nhơ uế, đạt thành Phật đạo, tất cả chúng sinh đều hạ mình cung kính tùy thuận; âm vang vừa phát ra đã làm vui lòng tánh chúng sinh; thị hiện cảnh Niết-bàn mà không hủy mười Lực, dùng tâm sáng suốt tuyên thuyết ban bố những pháp tạng, đầy đủ oai thần pháp tuệ, hạnh nghiệp sáu thần thông, đi khắp cảnh giới của chư Phật ở mười phương, nên nói pháp giới rộng lớn không bờ mé như hư không; thấu suốt vô số kiếp vị lai, sẽ thành Phật đạo, mặc giáp thần thông, thệ nguyện rộng lớn. Này Phật tử! Đó là mười nguyện của Bồ-tát. Nhờ gần gũi đầy đủ mười nguyện, làm cho vô số chúng Bồ-tát dược khen ngợi, luôn nghĩ đến Duyệt dự trụ trong địa Bồ-tát, tùy thời cơ để khai hóa.

Đức Phật lại dạy: Người học đạo Bồ-tát, nên thành tựu được nguyện này. Lại có mười việc không thể nói hết được. Mười việc đó là gì? Đó là cảnh giới chúng sinh không thể nói hết; cảnh giới chư Phật không thể cùng tận; cảnh giới hư không, không thể lường; suy nghĩ về cảnh giới pháp không thể trình bày; cảnh giới vô vi không có giới hạn; cảnh giới chư Phật không thể tìm đến chỗ rốt ráo; cảnh giới

Như Lai không bờ mé; tâm của nhân duyên không có giới hạn; nguồn gốc của tuệ hạnh không thể có được bến bờ; cảnh giới có thể tiến thoái của chư Phật, pháp tuệ luân chuyển không thể nói hết được. Đó là mười việc. Cảnh giới chúng sinh không thể rốt ráo để thành tựu nguyện rộng lớn, mười sự việc này không thể tìm đến chỗ cùng tận. Các cảnh giới hư không, pháp giới vô vi, Phật Như Lai, tuệ hành của tâm, pháp chuyển của thế giới, sự thành đạt tuệ tấn, nguyện rộng lớn ấy cũng cùng tận đến chỗ không cùng tận. Cảnh giới chúng sinh cũng không thể cùng tận, vì không thể cùng tận cái gốc của công đức, nên được rốt ráo thành tựu đạo tuệ; vì cái gốc công đức cực tận, nên mặc áo giáp thệ nguyện rộng lớn không bị hao tổn. Tâm vi diệu, luôn hòa nhã, nhân từ, luôn thành kính, vững tin, chất trực. Nhờ vững tin pháp giáo hóa của Như Lai, nhập vào thệ nguyện hiểu biết bình đẳng; lại tin ưa các pháp Ba-la-mật không cùng; tin được nhập vào nghiệp thù thắng Địa của đạo, tin mười loại lực khai hóa được mười phương, tin bốn Vô sở úy, bốn Sự; độc hành trong ba cõi mà không cần bảo vệ; tin thật nghĩa siêu tuyệt của mười tám pháp Bất cộng của Phật, không gì sánh bằng; tin Phật pháp không thể nghĩ bàn; tin cảnh giới Như Lai không cùng tột; tuyên thuyết Phật pháp không bao giờ hết; tin nhập được vào đạo nghiệp Vô thượng của Như Lai; tin các hạnh Bồ-tát là bình đẳng không thiên lệch; trụ ở Như Lai, tuyên thuyết giáo pháp; suy nghĩ về đạo pháp Như Lai sâu xa, vi diệu, cao tột, tịch tĩnh không giới hạn, mênh mông khó lường, trống không thanh tịnh không ngằn mé, không tướng, tịch diệt, không đắm trước, rộng lớn không cùng tột, như đi vào chỗ vô biên không cùng; đó là những cái khó của Phật pháp, ai có thể lường được! Hàng phàm phu, điên đảo, tà vạy, không thể sửa đổi, chỉ nghĩ đến sự tối tăm, tìm cầu việc vô ích; tâm ý không thích, dạo chơi trong trần lao, tìm cầu trong lưới ân ái, trói buộc trong sự dua nịnh, tâm hạnh hư dối, tham lam, keo kiệt, ganh ghét nhau, thích qua lại trong sinh tử, ôm giữ ba độc, bụi nhơ tham, sân, si luân chuyển không cùng, ngọn lửa sân hận tổn hại trong tâm luôn cháy bùng, ở trong nghiệp điên đảo tạo ra những tai họa và tội lỗi, các lậu vô minh, ân ái luôn có ở trong tâm, trói buộc ý thức, làm trôi lăn

trong ách khổ não của ba cõi, đổi thay xuôi ngược trong đó không bao giờ ngừng, rồi cùng với danh sắc đều do tướng sinh ra, đã có danh sắc thì tăng trưởng sự sinh khởi; nên có sáu nhập như làng xóm của các xứ. Vì có sáu nhập lưu chuyển hòa hợp thành xúc, nên phát sinh thọ, nuôi lớn nên thành ái. Thích thành tựu ái nên đưa đến sinh. Vì có sinh, nên có già, bệnh, chết, ưu, bi, khổ, não; tâm luôn buồn bậc mới tạo thành tai họa lớn. Xét chúng sinh, đều do đây mà có thân năm ấm khổ não. Nếu bỏ ngã sở, tự suy xét thân mình do vô minh mà có; ví như cây cỏ, ngói, gạch, tường, vách, có hình dáng nhưng thật không danh tự. Như vậy, phải giải thoát năm ấm danh sắc ở thân, để không còn sáu mươi hai tà kiến nghi hoặc, nhân đó mà thành tựu tâm thương rộng lớn vô hạn, chúng ta phải thực hành, bảo vệ hạnh nguyện này, chí luôn đặt vững trong Đạo địa an ổn, đạt được Thánh tuệ đại Từ. Bồ-tát phải có đủ từ tâm như vậy. Vì thế, Phật tử phải chí thành nhân từ, hòa nhã, thuận theo chân chánh. Lúc mới phát tâm, phải bỏ sự mong cầu lợi dưỡng đã tham tiếc từ lâu, tu nghiệp rộng lớn, tâm luôn thích bố thí những vật mình có như: Châu báu, kho tàng vàng bạc, lưu ly, thủy tinh, châu minh nguyệt, xa cừ, mã não, san hô, hổ phách, ngọc quý anh lạc, ngọc dao quý lạ, voi ngựa, xe cộ, nô bộc hầu hạ, quyến thuộc xa gần; tất cả đem cho khắp mà không hề tham tiếc, còn có thể đem cho cả đất nước, thành ấp, xóm làng, hoa vườn, ao đầm, quả quý, vợ con nam nữ và cả những thứ quý nhất của mình như: Đầu, mắt, xương, thịt, tủy, não, tay chân… đem hết mọi thứ có đó, không chút mến tiếc, vui vẻ bố thí, cúng dường cho người nghèo thiếu, để nhập vào đạo lớn sáng suốt vô cùng của Phật. Đó gọi là được trụ trong Đạo Địa thứ nhất. Thành tựu hạnh bố thí lớn lao, chí tánh như vậy, thực hành từ bi, ban an vui cho nhân nghĩa để cứu khổ; vào trong dòng đời cứu độ những kẻ ưa cầu lợi lộc, cùng tùy thuận theo chúng sinh, chưa hề có tâm chán ghét, tâm không mệt mỏi; siêng năng học kinh pháp vi diệu, thông đạt các kinh, hiểu rõ nghiệp quả tiến thoái đều do mình, hiểu thật nghĩa pháp tạng; tùy thuận tâm ý của mọi tầng lớp thượng trung hạ, theo căn tánh lớn nhỏ mà hiểu mọi việc đời. Vì hiểu việc đời, nên thực hành hợp thời, nhân đó mà bảo hộ được mình. Nên mặc áo hổ

thẹn để tự mình huân tu giới đức, làm cho tâm nhu hòa nhẫn nhục, tinh tấn không lỗi lầm, trí tuệ nhất tâm, siêng năng tinh tấn vì mình vì người mà thành tựu hạnh hổ thẹn. Nhờ vậy việc xuất gia, tu hành tâm không dao động, không ai lay chuyển được, mà tâm lực lại thêm mạnh mẽ. Nhờ tâm lực mạnh mẽ, lại cúng dường Như Lai được thọ trì giáo Phật pháp; nên việc tu tập Đạo địa được nghiêm tịnh, hiển bày sự hưng thịnh chánh pháp, tin tưởng sâu xa, đem từ bi cho chúng sinh. Đầy đủ những pháp này, mới trụ được trong địa Duyệt dự của Bồ-tát, được vô số chư Phật soi xét hộ niệm, trải qua vô số trăm ngàn ức kiếp không giới hạn, được chư Phật đến bảo vệ, hiện tiền được tinh tấn nguyện lực; được gặp Như Lai là Bậc Chí Chân Chánh Đẳng Chánh Giác. Đem tâm nhu hòa mà thờ phụng, tích lũy hạnh nghiệp kiên cố của Bồ-tát, kịp thời đến cứu hộ chúng sinh đang bị nguy ách, đó là căn bản của công đức. Nhờ công đức đó hỗ trợ mà phát sinh đạo Chánh chân Vô thượng, cúng dường chư Phật, giáo hóa chúng sinh, mong chúng sinh thành tựu. Muốn giáo hóa chúng sinh, nên cho thức uống ăn, trước hết trừ cơn đói khát, nghĩ đến bốn ân, sau là vui vẻ, đủ sức mạnh để cung phụng bậc Tối thượng, tôn kính bậc chánh trung, thương xót và tùy thuận kẻ dưới; ban bố trí tuệ và yêu thương, bình đẳng lợi ích cho người, trừ hết các tội lỗi, không còn tai ương, không gieo họa hoạn. Nhờ có cúng dường Phật, giáo hóa chúng sinh, nên thành đạt sự rốt ráo và trụ trong Địa này, dùng căn bản phước đức bảo hộ cho Nhất thiết trí, dần dần đạt được trí sáng như sắc vàng thân Phật, giống như vàng ròng đã tôi luyện, lại nung trong lửa nên sắc của nó càng ánh lên. Bồ-tát cũng thế, cúng dường chư Phật, giáo hóa chúng sinh, công lực càng mạnh, nghiêm tịnh Phật pháp, trụ trong Đạo địa, dùng phước đức để phát thệ nguyện, đến khi căn bản được tiến thoái tự do.

Bồ-tát Kim Cang Tạng nói:

–Các Phật tử, hãy lắng nghe! Bồ-tát mới trụ trong địa nên phát tâm cần cầu để quán sát được hành tung, hỏi rõ được nguồn gốc. Chư Phật Bồ-tát vì bảo vệ bạn lành, không chán chánh hạnh để thành tựu đạo pháp nên trụ trong sự bố thí, do đó có tên gọi là Trụ Địa thứ nhất.

Lại hỏi:

–Làm sao đạt được hạnh nghiệp của Trụ Địa thứ hai?

Chư Phật, Bồ-tát, Thánh hiền, minh sư, thực hành pháp không chán, để thành tựu việc trụ nơi đạo. Nói tóm lại, nếu hỏi nguồn gốc của Địa thứ hai, ba, bốn, năm, sáu, bảy, tám, chín và mười mà thực hành để thành tựu, thì chư Phật, Bồ-tát, Thánh hiền, minh sư, thực hành pháp không chán, để thành tựu Đạo địa. Giá trị của Đạo địa là phải quán sát nghiệp đạo, phụng hành căn bản phước đức; ở trong Đạo địa, hiểu rõ phương tiện, phân biệt được hết thảy Đạo địa thanh tịnh, thâm nhập thù thắng, ngày càng tinh tấn, đạt Thánh tuệ, đến chỗ không thoái chuyển. Nhờ thế, Bồ-tát trụ trong sự thanh tịnh, hiểu rõ vô lượng Thánh tuệ của Như Lai, đạt được phương tiện tùy thời cơ. Đó là đạo Địa thứ nhất của Bồ-tát, không còn xoay chuyển luân hồi. Cứ thế, tiến triển thành tựu mười trụ, không còn rơi vào hàng Thanh văn, Duyên giác; trụ trong trí tuệ sáng suốt, dần dần gần với trí sáng vô cùng của Phật. Này Phật tử! Ví như có người thầy sáng suốt, bảo vệ, chỉ đường cho những thương buôn, đi qua con đường nguy hiểm, an ổn vào thành thị của một nước. Việc chỉ người đi con đường tắt, tất biết con đường tắt đó tốt xấu, lành dữ, khó dễ, nơi nào an ổn, chỗ nào hiểm nạn, rồi lại tìm con đường khác mà đi, làm cho mọi người cỡi xe cộ, voi ngựa đi qua mà không bị ngã. Trụ Địa thứ nhất cũng như vậy. Giống như người đi vào thành, biết và phân biệt được nơi an ổn một cách chắc chắn. Cũng vậy, người trụ trong Địa thứ nhất thì đạt được trí tuệ, được giàu có, không bị nghèo thiếu, giáo hóa mọi người bình đẳng, đưa chúng sinh đến thành lớn, không bị nhơ uế nhiễm ô, tự an ổn và an ổn cho mọi người. Cũng thế, Phật tử! Bồ-tát như người dẫn đường sáng suốt, vì đã được trụ trong đạo Địa thứ nhất, nên hiểu rõ mọi nơi, tu sửa nghiêm tịnh hết thảy các đạo địa, đạt đến mười Trụ, hiểu rõ các đạo Địa của Bồ-tát, nhập trí tuệ của Như Lai, gom giữ vô số hạnh nghiệp phước đức không cùng của Bồ-tát, đủ các thánh tuệ, việc cần làm đã làm xong, vì đại chúng mà làm bậc Đạo sư, đem sự thông đạt để khai hóa hợp cơ, vượt qua sinh tử, tránh được đại nạn, không nghèo khổ đói khát, ở nơi hoang vắng; nhập Nhất thiết trí, thành tựu pháp rộng lớn. Vì thế, Phật tử!

Bồ-tát Đại sĩ phải dùng tâm không mỏi mệt, siêng năng tu tập, đạt đạo địa thù thắng trang nghiêm thanh tịnh. Này Phật tử! Đó gọi là trụ địa Duyệt dự thứ nhất của Bồ-tát Đại sĩ vào cửa đạo nói pháp bình đẳng. Bồ-tát trụ Địa này, đi khắp thiên hạ, các cõi nước, các xứ sở, được người giàu có ủng hộ đạo pháp; đem tuệ lớn bố thí cho chúng sinh, dùng công đức lành tiêu trừ tham lam ganh ghét, trừ sạch trần cấu, tuyên thuyết pháp thí vô cùng; dùng phước đức cho người thiếu thốn; thực hành thật nghĩa bốn ân, lấy trí tuệ và nhân ái ban cho, cứu giúp cho tất cả, làm cho chúng sinh, tâm không rời bỏ Phật Pháp Tăng; xét hạnh nghiệp của Bồ-tát, phải đặt tâm nơi mười trụ địa rộng lớn

khôn cùng của hạnh Bồ-tát; suy nghĩ về mười Lực, bốn Vô sở úy, mười tám pháp Bất cộng của Phật, cho đến đầy đủ Nhất thiết trí. Nhờ hết thảy phước đức mà đạt được tướng tốt tôn quý, tối thượng, khó lường, khó sánh, giảng thuyết đạo pháp, chỉ dạy cho mọi người thành tựu Nhất thiết trí, thoát khỏi nguy ách, phát tâm siêng năng tinh tấn tu tập, tùy thuận giáo hóa tất cả, không thích sự nghiệp tài lợi của thế tục; xuất gia học đạo chân chánh, phụng hành giáo Phật pháp; trong khoảnh khắc đã đạt vô số Tam-muội; gặp vô số chư Phật, thấy vô số thế giới, vượt qua vô số cõi nước, soi sáng các cảnh giới, khai hóa chúng sinh, nhớ được các kiếp số quá khứ, vị lai, tuyển chọn các pháp môn, thị hiện các thân hình, hiện vô số Bồ-tát, quyến thuộc vây quanh. Nhờ sức kiến lập mà Bồ-tát nhập nguyện thù thắng, trước mắt là hiện hóa các việc lành, tuyên thuyết pháp Bố thí, thông suốt mọi việc trong vô số kiếp.

Lúc đó, Bồ-tát Đại sĩ Kim Cang Tạng, suy xét kỹ nơi quy tụ thật nghĩa của Trụ địa Bồ-tát, nên nói kệ rằng:

Tích lũy pháp thanh bạch

Trồng cội gốc phước đức

Cúi đầu về với Phật

Nguyện hành nghiệp nhân từ

Thâm nhập tín giải thoát

Thanh tịnh, nguồn gốc thiện.

Ngự tâm không hạn lượng

Thánh tuệ tối thắng này

Phật: Bậc Nhất thiết trí

Tịnh lực hiện khắp nơi

Thành tựu pháp Thế Tôn

Lợi ích cho chúng sinh

Thực hành đại Từ bi

Chuyển xe pháp thù thắng

Như Lai rộng phước lành

Phát khởi tâm tôn kính

Cùng lúc hiểu biết được

Suy xét nghiệp Niết-bàn

Giác ngộ các chúng sinh

Tùy thời bày thật nghĩa

Tập họp các công đức

Là thầy dẫn đường chúng

Tâm đó nhập được khắp

Bình đẳng như hư không

Trí tuệ oai thần lớn

Thương yêu tạo hạnh lành

Chí tánh luôn tin tưởng

Sức thanh tịnh khôn lường

Thấy biết không chướng ngại

Cứu độ ngoài chúng sinh

Tạo hạnh nghiệp bình đẳng

Suy xét đều an trụ

Vừa sinh tâm cao quý

Tuệ Như Lai tự nhiên

Lực, hạnh đều thông suốt

Rốt ráo đạo Phật pháp

Sinh dòng tộc mười Lực

Không còn các tội lỗi

Thù thắng sáng chánh chân

Đạt đến đạo Vô thượng

Đó là tâm hòa đồng

Khởi bày địa bình đẳng

Vững chãi như ngọn núi

Tánh hạnh tại cõi nước

Luôn luôn được vui vẻ

Ý chí vững tin tu

Đem an lạc mọi nơi

Lành thay ý nghĩa hay

Quyết xa mọi lo sợ

Không còn những sân hận

Hợp thời trừ ô trược

Cẩn thận nuôi pháp lành

Thích cứu giúp chúng sinh

Thánh tuệ không ai bằng

Tâm ý luôn hớn hở

Trừ bỏ nơi không tốt

Dẹp hết năm lo sợ

Nhờ đó đại đạo Địa

Cho đến lúc mạng chung

Xa lánh các nẻo ác

Bỏ hội họp đáng sợ

Tâm luôn được an ổn

Vì sao không lo sợ?

Vì không có ngã sở

Nếu trừ bỏ lo sợ

Tinh tấn hành Từ bi

Tín tu và cung kính

Trừ bỏ tâm ham giàu

Suốt cả ngày lẫn đêm

Tu tập các công đức

Để lập pháp thành tín

Không bị dục ô nhiễm

Tâm nghe được kinh pháp

Khéo tu sẽ không chán

Trừ hẳn lợi ái dục

Luôn ham thích Phật pháp

Chí ưa sức tịnh tuệ

Tu trì theo Phật pháp

Nguyện cứu độ không cùng

Xả bỏ nghiệp dua nịnh.

Lời nói hợp việc làm

Không hề nói hư dối

Tối thắng không nhơ uế

Siêng học đến Phật đạo

Vứt bỏ việc thế tục

Không ham lợi thế gian

Không trái pháp thanh bạch

Siêng tu hạnh tối thắng

Tinh tấn huân tập nghĩa

Chỉ thích pháp như vậy

Đạo sư đã thệ nguyện

Muốn thấy bậc Tối thắng

Để phụng trì giáo pháp

Nên không còn ganh ghét

Tùy thuận thệ nguyện lớn

Thân hành luôn tốt đẹp

Nghiêm tịnh các cõi Phật

Khai hóa những chúng sinh

Biến khắp các cõi Phật

Cùng chư Phật đi khắp

Phật dùng một danh xưng

Ấy là không hư dối.

Tất cả đều có thể

Hiểu thật nghĩa Tối thượng

Thệ nguyện đó vô lượng

Đạo lợi được an ổn

Rộng lớn khó giới hạn

Kịp đến không gì lo

Chúng sinh như hư không

Các pháp do duyên sinh

Tối thắng trong thế tục

Phơi bày địa trí tuệ

Cảnh giới của tâm mình

Quyết nhập nơi Thánh tuệ

Đạt được ba loại trí

Để khai hóa chúng sinh

Rốt ráo thệ nguyện lớn

Giúp tôi thành nguyện này

Thông suốt được như thế

Hạnh đó cũng Từ bi

Nghĩ vậy Tạng pháp lành

Tâm nhu hòa mềm dịu

Tin sâu công đức Phật

Xét nguồn gốc chúng sinh

Duyên hành, luôn thương xót

Nên phát ra đại Từ

Ta sẽ luôn nuôi dưỡng

An lập cho mọi người

Vì thế nên bố thí

Ban cho đủ mọi thứ

Đất nước và xóm làng

Báu vật cùng voi ngựa

Đầu, mắt, tay và chân

Hoặc cho cả thân thể

Bố thí cho tất cả

Không hề có lo sợ

Tâm luôn thích giáo pháp

Không bao giờ chán xa

Thông hiểu phép thế gian

Tùy phong tục dạy bảo

Trí tuệ vượt ba cõi

Chí hổ thẹn vững chãi

Cúng dường vật quý báu

Cung kính bậc Trưởng thượng

Chư Thánh giả hành như vậy

Ngày đêm siêng không bỏ

Khơi sáng các công đức

Như vàng ròng trong lửa

Nhờ siêng năng tu tập

Mười Trụ địa Bồ-tát

Thích hạnh nghiệp vô vi

Giáo hóa các hữu vi

Ví như có Đạo sư

Thương xót những thương buôn

Hỏi thăm đường an ổn

Nên dắt dẫn chúng đi

Bồ-tát cũng như vậy

Phát tâm Trụ thứ nhất

Dần tiến đến mười trụ

Đạt đạo không chướng ngại

Vì trụ thật nghĩa này

Thông suốt đủ công đức

Từ tâm không tổn hại

Giáo hóa bằng chánh pháp

Sống giữa đời, biết thời

Khai ngộ ủng hộ nhau

Dạy chúng sinh bố thí

Ham thích Thánh tuệ Phật

Lúc phát tâm thánh trí

Bỏ ngôi vua, đất nước

Thâm nhập giáo Phật pháp

Ra vào siêng tu tập

Liền đạt được Tam-muội

Gặp vô số Đức Phật

Cảm động các cõi Phật

Phóng quang đến nghe kinh

Hóa độ vô số chúng

Khiến vào cửa đạo pháp

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.