Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 13/26

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Hoa Nghiêm

Đại Tập 39 · Bộ Hoa Nghiêm IV · Số 279 (Q.46–80) & Số 280–285

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (tt) Quyển 69, Phẩm 39: Nhập Pháp Giới (Phần 10)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 69

Phẩm 39: NHẬP PHÁP GIỚI (Phần 10)

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài biết rõ Thần chủ về đêm Bà-san-bà-diễn-để khi mới phát tâm Bồ-đề, đã phát sinh tạng Bồ-tát, đã phát nguyện Bồ-tát, đã làm thanh tịnh độ Bồ-tát, đã nhập địa Bồ-tát, đã tu hạnh Bồ-tát, hành đạo xuất ly làm sáng biển trí Nhất thiết, tâm cứu khắp tất cả chúng sinh, nổi mây đại Bi ở mọi nơi, thường có thể xuất sinh hạnh nguyện Phổ hiền tận thuở vị lai nơi tất cả cõi Phật.

Thiện Tài đi dần đến chỗ Thần chủ về đêm Phổ Đức Tịnh Quang, đảnh lễ nơi chân, đi quanh vô số vòng, chắp tay cung kính, thưa:

–Bạch Thánh giả! Tôi đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng chưa biết Bồ-tát làm thế nào tu địa Bồ-tát, làm thế nào xuất sinh địa Bồ-tát, làm thế nào thành tựu địa Bồ-tát?

Thần chủ về đêm nói:

–Lành thay! Lành thay! Thiện nam đã có thể phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nay lại hỏi về việc tu hành, xuất sinh và thành tựu địa Bồ-tát.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu mười pháp thì có thể viên mãn hạnh Bồ-tát:

1.Được Tam-muội thanh tịnh thường thấy chư Phật.

2.Được mắt thanh tịnh thường xem tướng tốt trang nghiêm của chư Phật.

3.Biết biển lớn công đức của tất cả Như Lai là vô lượng, vô biên.

4.Biết biển ánh sáng pháp của vô lượng Phật ngang bằng pháp giới.

5.Biết tất cả Như Lai, nơi mỗi mỗi lỗ chân lông phóng ra biển ánh sáng lớn đồng với số chúng

sinh tạo lợi ích cho tất cả chúng sinh.

6.Thấy tất cả Như Lai, nơi mỗi lỗ chân lông phóng ra biển lửa ánh sáng của tất cả sắc báu.

7.Trong mỗi mỗi niệm xuất hiện tất cả biển Phật biến hóa đầy khắp pháp giới, rốt ráo tất cả cảnh giới của chư Phật điều phục giáo hóa chúng sinh.

8.Được âm thanh Phật đồng với tất cả biển âm thanh của hết thảy chúng sinh, chuyển pháp luân của tất cả Phật ba đời.

9.Biết biển danh hiệu vô biên của tất cả Phật.

10.Biết sức tự tại chẳng thể nghĩ bàn, điều phục mọi chúng sinh của tất cả chư Phật.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu mười pháp này thì có thể viên mãn các hạnh Bồ-tát.

Này thiện nam! Ta được môn giải thoát của Bồ-tát tên là Tịch tĩnh Thiền định lạc phổ du bộ, thấy khắp tất cả chư Phật ba đời, cũng thấy rõ cõi nước thanh tịnh, đạo tràng, chúng hội, thần thông, danh hiệu, thuyết pháp, thọ mạng, âm thanh, thân tướng nhiều loại chẳng đồng của chư Phật kia, thảy đều thấy rõ mà không chấp lấy. Vì sao? Vì biết các Đức Như Lai chẳng phải đi, vì đã thoát hẳn các cõi thế gian; chẳng phải đến vì thể tánh là không; chẳng phải sinh, vì Pháp thân bình đẳng; chẳng phải diệt, vì không có tướng sinh; chẳng phải thật, vì an trụ pháp như huyễn; chẳng phải vọng, vì tạo lợi ích cho mọi chúng sinh; chẳng phải dời đổi, vì vượt khỏi sinh tử; chẳng phải hoại, vì tánh thường chẳng biến đổi; một tướng, vì đều rời ngôn ngữ; vô tướng, vì tánh tướng vốn không.

Này thiện nam! Lúc biết rõ tất cả Như Lai như vậy, đối với môn giải thoát tịch tĩnh Thiền định ưa đến khắp nơi của Bồ-tát, ta thấu rõ khắp, thành tựu tăng trưởng, tư duy quán sát, kiên cố trang nghiêm, chẳng khởi tất cả vọng tưởng phân biệt, đại Bi cứu giúp mọi chúng sinh; nhất tâm chẳng động, tu tập Sơ thiền, dứt tất cả nghiệp

ý, thâu tóm tất cả chúng sinh, trí lực dũng mãnh, tâm vui vẻ hân hoan; tu đệ Nhị thiền, tư duy về tự tánh của tất cả chúng sinh, chán lìa sinh tử; tu đệ Tam thiền, đều có thể dứt diệt những khổ não của tất cả chúng sinh; tu đệ Tứ thiền, tăng trưởng viên mãn nguyện trí Nhất thiết, xuất sinh tất cả những biển Tam-muội, nhập môn biển giải thoát của các Bồ-tát, hiện bày diệu dụng nơi tất cả thần thông, thành tựu tất cả biến hóa, dùng trí thanh tịnh vào khắp pháp giới.

Này thiện nam! Lúc ta tu môn giải thoát này dùng các thứ phương tiện để thành tựu chúng sinh, như là đối với người tại gia phóng dật, làm cho họ phát sinh tưởng về bất tịnh, tưởng về đáng nhàm chán, tưởng về mỏi mệt, tưởng về bức bách, tưởng về ràng buộc, tưởng về La-sát, tưởng về vô thường, tưởng về khổ, tưởng về vô ngã, tưởng về rỗng không, tưởng về không sinh, tưởng về chẳng tự tại, tưởng về già bệnh chết, để cho họ đối với cảnh năm dục tự chẳng ham sinh tham đắm và cũng khuyên người khác chẳng đắm nơi dục lạc, chỉ an trụ pháp lạc, ra khỏi nhà hữu vi, vào nhà vô vi.

Nếu có các chúng sinh ở nơi chốn tịch tĩnh, thì ta vì họ mà ngăn dứt những âm thanh xấu ác. Những lúc đêm vắng vẻ ta vì họ mà thuyết pháp, ban cho họ duyên hành thuận tiện, mở cửa xuất gia, chỉ đường chân chánh, vì họ mà làm ánh sáng trừ ám chướng, diệt kinh sợ, khen hạnh xuất gia, ca ngợi Phật, Pháp, Tăng cùng Thiện tri thức đủ những công đức, cũng khen ngợi hạnh gần gũi Thiện tri thức. Lại, này thiện nam! Lúc ta tu môn giải thoát, làm cho các chúng sinh chẳng khởi tâm tham phi pháp, chẳng khởi tà kiến, chẳng tạo các tội ác, nếu đã làm ác thì khiến thôi dứt, nếu chưa sinh pháp lành, chưa tu hạnh Ba-la-mật, chưa cầu trí Nhất thiết, chưa khởi đại Từ bi, chưa tạo nghiệp nhân thiên thì đều làm cho phát sinh, nếu đã sinh rồi thì làm cho thêm lớn.

Ta ban cho họ nhân duyên thuận đạo như vậy, cho đến khiến họ thành tựu trí Nhất thiết.

Này thiện nam! Ta chỉ được mỗi môn giải thoát Tịch tĩnh thiền định ưa du hành khắp này. Còn như chư Đại Bồ-tát đầy đủ hạnh nguyện Phổ hiền, thấu đạt tất cả pháp giới vô biên, thường có thể tăng trưởng tất cả thiện căn, chiếu thấy trí lực của tất cả Như Lai, an

trụ cảnh giới của tất cả Như Lai, hằng ở sinh tử tâm không bị chướng ngại, mau đầy đủ được nguyện trí Nhất thiết, có thể đến tất cả thế giới, đều có thể xem thấy tất cả chư Phật, có thể nghe thọ hết tất cả Phật pháp, có thể phá trừ mọi si ám của chúng sinh, có thể ở trong đêm dài sinh tử xuất sinh ánh sáng của tất cả trí tuệ, thì ta làm thế nào biết hết được, nói hết được những hạnh công đức đó.

Này thiện nam! Cách đây không xa, nơi bên phải đạo tràng Bồ-đề, có một Thần chủ về đêm tên là Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh. Ông đến đó hỏi: Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát?

Bấy giờ, Thần chủ về đêm Phổ Đức Tịnh Quang, muốn nêu lại nghĩa giải thoát này, vì Đồng tử Thiện Tài nên nói kệ rằng:

Nếu có tâm tin hiểu

Thấy hết Phật ba đời

Người này mắt thanh tịnh

Vào được biển chư Phật

Người xem thân chư Phật

Tướng thanh tịnh trang nghiêm

Một niệm sức thần thông

Đều sung mãn pháp giới.

Như Lai Lô-xá-na

Đạo tràng thành Chánh giác

Trong tất cả pháp giới

Chuyển pháp luân thanh tịnh

Như Lai biết pháp tánh

Tịch diệt không có hai

Tướng thanh tịnh nghiêm thân

Hiện khắp các thế gian

Thân Phật bất tư nghì

Pháp giới đều sung mãn

Hiện khắp tất cả cõi

Tất cả đều thấy rõ

Thân Phật thường ánh sáng

Nhiều như bụi các cõi

Đủ màu sắc thanh tịnh

Niệm niệm khắp pháp giới

Một lỗ chân lông Như Lai

Phóng vô số ánh sáng

Chiếu khắp các chúng sinh

Cho họ diệt phiền não

Một lỗ chân lông Như Lai

Hiện hóa thân vô tận

Đầy khắp cả pháp giới

Diệt trừ khổ chúng sinh

Phật diễn một diệu âm

Tùy loại đều tự hiểu

Khắp mưa pháp rộng lớn

Khiến phát tâm Bồ-đề.

Phật xưa tu các hạnh

Đã từng thâu nhận ta

Nên được thấy Như Lai

Hiện khắp tất cả cõi

Chư Phật xuất thế gian

Lượng bằng số chúng sinh

Đủ các cảnh giải thoát

Chẳng phải ta biết được

Tất cả Đại Bồ-tát

Vào một lỗ chân lông Phật

Diệu giải thoát như vậy

Chẳng phải ta biết được

Gần đây có Dạ thần

Tên Hỷ Mục Quán Sát

Ông nên đến đó hỏi

Học tu hạnh Bồ-tát.

Lúc này, Đồng tử Thiện Tài bèn đảnh lễ nơi chân Thần chủ về đêm Phổ Đức Tịnh Quang, đi quanh vô số vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi từ tạ ra đi.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài kính thuận lời dạy của Thiện tri

thức, thực hành theo lời Thiện tri thức, tự nghĩ: Khó thấy khó gặp Thiện tri thức. Thấy Thiện tri thức thì tâm chẳng tán loạn, thấy Thiện tri thức thì phá núi chướng ngại, thấy Thiện tri thức thì vào biển đại bi cứu giúp chúng sinh, thấy Thiện tri thức thì được ánh sáng trí tuệ chiếu khắp pháp giới, thấy Thiện tri thức thì có thể tu hành đạo trí Nhất thiết, thấy Thiện tri thức thì có thể thấy biển Phật khắp mười phương, thấy Thiện tri thức thì được thấy chư Phật chuyển pháp luân ghi nhớ chẳng quên.

Suy nghĩ như vậy, Thiện Tài muốn đến chỗ Thần chủ về đêm Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh.

Khi đó, Thần Hỷ Mục gia hộ cho Đồng tử Thiện Tài biết thân cận Thiện tri thức, có thể sinh khởi những thiện căn, tăng trưởng thành thục. Đó là làm cho Thiện Tài biết thân cận Thiện tri thức thì có thể tu các môn trợ đạo, biết thân cận Thiện tri thức thì có thể khởi tâm dũng mãnh, biết thân cận Thiện tri thức thì có thể tạo hạnh nghiệp không hoại, biết thân cận Thiện tri thức thì có thể được sức mạnh không bị chế phục, biết thân cận Thiện tri thức thì có thể nhập vô biên phương, sở biết thân cận Thiện tri thức thì có thể tu hành lâu xa, biết thân cận Thiện tri thức thì có thể làm xong vô số công hạnh, biết thân cận Thiện tri thức thì có thể thực hành vô lượng đạo, biết thân cận Thiện tri thức thì được lực dụng nhanh chóng đến khắp các cõi, biết thân cận Thiện tri thức thì có thể chẳng rời bản xứ mà đi tới khắp mười phương.

Đồng tử Thiện Tài lại khởi ý nghĩ: Do thân cận Thiện tri thức mà có thể dũng mãnh siêng tu đạo trí Nhất thiết, do thân cận Thiện tri thức mà có thể mau xuất sinh những biển đại nguyện; do thân cận Thiện tri thức mà có thể vì chúng sinh thọ vô biên khổ tận cùng kiếp vị lai; do thân cận Thiện tri thức mà có thể mặc áo giáp đại tinh tấn, trong một vi trần thuyết pháp tiếng vang khắp pháp giới; do thân cận Thiện tri thức mà có thể mau đến biển tất cả phương; do thân cận Thiện tri thức mà đối với một phàm phu có thể tu hạnh Bồ-tát tận cùng kiếp vị lai; do thân cận Thiện tri thức mà trong mỗi niệm thực hành hạnh Bồ-tát rốt ráo an trụ bậc Nhất thiết trí; do thân cận Thiện tri thức mà có thể hội nhập những đạo trang nghiêm, có đủ thần lực

tự tại của tất cả Như Lai nơi ba đời; do thân cận Thiện tri thức mà có thể thường vào khắp các môn pháp giới; do thân cận Thiện tri thức nên thường duyên nơi pháp giới, tuy chưa từng khởi động mà có thể qua khắp mười phương cõi nước.

Sau khi khởi ý nghĩ như vậy, Thiện Tài đến chỗ Thần chủ về đêm Hỷ Mục, thấy vị Thần này ở trong chúng hội đạo tràng của Đức Như Lai ngồi nơi tòa Sư tử tạng hoa sen, nhập môn giải thoát đại uy lực phổ hỷ tràng. Trên thân của Thần, nơi mỗi lỗ chân lông phát ra vô lượng mây thân biến hóa, tùy theo chỗ thích hợp dùng âm thanh vi diệu để thuyết pháp, giáo hóa khắp vô lượng tất cả chúng sinh, đều làm cho họ hoan hỷ đạt được lợi ích. Như là hiện ra vô lượng mây hóa thân sung mãn tất cả mười phương thế giới, diễn nói những hạnh Đàn Ba-la-mật của Bồ-tát, không luyến mến tất cả sự vật đều đem ban cho mọi chúng sinh, tâm ý bình đẳng không có khinh mạn, trong ngoài đều đem cho, có thể xả bỏ được thứ khó xả bỏ.

Hiện ra vô lượng mây hóa thân bằng số chúng sinh đầy khắp pháp giới ở trước tất cả chúng sinh diễn nói hạnh trì tịnh giới không khuyết phạm, tu những khổ hạnh thảy đều đầy đủ, không nương tựa các thế gian, không ái nhiễm nơi những cảnh giới, nói về sự luân hồi qua lại trong sinh tử, nói thạnh suy khổ vui nơi hàng nhân thiên, nói các cảnh giới đều là bất tịnh, nói tất cả pháp đều vô thường, nói tất cả hành pháp đều là khổ, vô vị, làm cho các thế gian rời bỏ điên đảo, an trụ cảnh giới Phật, thọ trì giới pháp của Như Lai, diễn nói vô số những giới hạnh, giới hương xông khắp như vậy làm cho các chúng sinh đều được thành thục.

Lại hiện ra vô lượng thân bằng số chúng sinh, diễn nói nhẫn thọ tất cả sự khổ. Như là bị cắt chém, đánh đập, mắng nhiếc, sỉ nhục, nhưng tâm vẫn an nhiên chẳng động chẳng loạn, đối với tất cả hạnh chẳng quan niệm thấp cao, đối với tất cả chúng sinh chẳng có ý nghĩ ngã mạn, đối với các pháp tánh thì an trụ nhẫn thọ, diễn nói tâm Bồ-đề không cùng tận, vì tâm không cùng tận nên trí cũng không cùng tận, dứt trừ phiền não của mọi chúng sinh, diễn nói thân của chúng sinh chẳng đầy đủ, thấp kém xấu xa khiến họ chán lìa, khen ngợi thân diệu sắc thanh tịnh vô thượng của Như Lai khiến họ ưa thích.

Dùng những phương tiện như vậy để thành thục chúng sinh.

Lại hiện ra vô lượng thân đồng với số chúng sinh, tùy theo tâm sở thích nơi tâm của họ mà giảng nói về tinh tấn dũng mãnh tu tập pháp trợ đạo Nhất thiết trí, tinh tấn dũng mãnh hàng phục quân ma, tinh tấn dũng mãnh phát tâm Bồ-đề, chẳng động chẳng thoái, tinh tấn dũng mãnh độ tất cả chúng sinh ra khỏi biển sinh tử, tinh tấn dũng mãnh trừ diệt tất cả nạn nơi đường ác, tinh tấn dũng mãnh phá vỡ núi vô trí, tinh tấn dũng mãnh cúng dường tất cả chư Phật Như Lai không mệt mỏi, tinh tấn dũng mãnh thọ trì tất cả pháp luân của chư Phật, tinh tấn dũng mãnh làm tan hoại tất cả núi chướng ngại, tinh tấn dũng mãnh giáo hóa tạo mọi thành tựu đầy đủ cho tất cả chúng sinh, tinh tấn dũng mãnh làm nghiêm tịnh tất cả cõi Phật. Dùng những phương tiện như vậy để thành thục chúng sinh.

Lại hiện ra vô lượng thân, dùng nhiều phương tiện làm cho các chúng sinh sinh tâm hoan hỷ bỏ niệm ác, chán lìa mọi dục lạc, diễn nói sự hổ thẹn, làm cho chúng sinh luôn thâu giữ các căn, diễn nói phạm hạnh thanh tịnh vô thượng, diễn nói Dục giới là cảnh giới của ma, làm cho họ kinh sợ, vì họ mà hiện bày việc chẳng thích ưa dục lạc của thế gian, an trụ pháp lạc, theo thứ lớp nhập chốn an lạc của các thiền định, các Tam-muội, khiến họ tư duy quán sát diệt trừ tất cả phiền não. Lại diễn nói các biển Tam-muội thần lực biến hiện, tự tại diệu dụng của Bồ-tát, khiến cho các chúng sinh hoan hỷ, rời sự lo sợ, tâm được thanh tịnh, căn tánh thông tỏ, mến trọng chánh pháp tu tập tăng trưởng.

Lại hiện ra vô lượng thân vì họ diễn nói việc đi đến cõi nước mười phương cúng dường chư Phật, Sư trưởng, chân Thiện tri thức, thọ trì pháp luân của chư Phật, siêng năng chẳng lười. Lại vì họ diễn nói ca ngợi tất cả biển chư Như Lai, quán sát tất cả biển các pháp môn, hiển thị tánh tướng của tất cả pháp, khai xiển tất cả môn Tam-muội, mở cảnh giới trí tuệ, làm cạn biển nghi nơi tất cả chúng sinh, chỉ bày trí tuệ kim cang phá vỡ núi kiến chấp, mọc mặt trời trí tuệ phá si tối của tất cả chúng sinh, làm cho họ an lạc, thành tựu Nhất thiết trí.

Lại hiện ra vô lượng thân đến trước tất cả chúng sinh, tùy theo

chỗ thích nghi, dùng nhiều ngôn từ để thuyết pháp. Hoặc nói thần thông phước lực nơi thế gian, hoặc nói ba cõi đều đáng sợ, khiến họ chẳng gây tạo hành nghiệp thế gian để rời ba cõi, ra khỏi rừng kiến chấp. Hoặc ca ngợi đạo Nhất thiết trí làm cho họ vượt quá bậc Nhị thừa. Hoặc diễn nói chẳng trụ nơi sinh tử chẳng trụ nơi Niết-bàn khiến họ chẳng chấp hữu vi và vô vi.

Hoặc diễn nói các sự việc của Bồ-tát ở Thiên cung Đâu-suất cho đến ngồi nơi đạo tràng, khiến họ vui thích, phát tâm Bồ-đề.

Dùng những phương tiện giáo hóa chúng sinh như thế, khiến họ rốt ráo đạt được Nhất thiết trí.

Lại hiện ra vô lượng thân đến trước tất cả chúng sinh, trong mỗi niệm chỉ bày tất cả hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền. Trong mỗi niệm chỉ bày đại nguyện thanh tịnh sung mãn pháp giới. Trong mỗi niệm chỉ bày làm nghiêm tịnh tất cả biển thế giới. Trong mỗi niệm chỉ bày cúng dường tất cả biển Như Lai. Trong mỗi niệm chỉ bày nhập tất cả biển pháp môn. Trong mỗi niệm chỉ bày nhập biển thế giới nhiều như số vi trần của tất cả biển thế giới. Trong mỗi niệm nơi tất cả cõi, chỉ bày việc tu hành thanh tịnh đạo Nhất thiết trí tận cùng kiếp vị lai. Trong mỗi niệm chỉ bày nhập lực Như Lai. Trong mỗi niệm chỉ bày biển phương tiện nhập tất cả ba đời. Trong mỗi niệm chỉ bày hiện những thần thông biến hóa đi đến tất cả cõi. Trong mỗi niệm chỉ bày tất cả hạnh nguyện của Bồ-tát, khiến cho tất cả chúng sinh an trụ Nhất thiết trí. những việc làm như vậy luôn không thôi nghỉ.

Lại hiện ra vô lượng thân đến trước tất cả chúng sinh giảng nói về uy lực vô biên của chư Bồ-tát, chứa nhóm pháp trợ đạo Nhất thiết trí, nói sức bất hoại, sức vô tận cầu Nhất thiết trí, nói sức bất thoái, sức vô gián tu hạnh vô thượng, nói sức không nhiễm đối với pháp sinh tử, nói sức có thể phá trừ tất cả chúng ma, nói sức có thể xa rời tất cả cáu bẩn phiền não, nói sức có thể phá diệt tất cả núi nghiệp chướng, nói sức không mỏi mệt trụ nơi tất cả kiếp tu hạnh đại bi, nói sức làm chấn động tất cả cõi nước, sức làm cho tất cả chúng sinh, sinh tâm hoan hỷ, nói sức có thể phá bỏ tất cả ngoại đạo, nói sức chuyển pháp luân trong khắp các thế gian.

Dùng những phương tiện để tạo mọi thành tựu đầy đủ như vậy làm cho các chúng sinh đạt đến Nhất thiết trí.

Lại hiện ra vô lượng thân biến hóa đến khắp vô lượng thế giới, tùy theo tâm của chúng sinh mà diễn nói trí hạnh của tất cả Bồ-tát. Như là nói trí nhập biển cảnh giới của tất cả chúng sinh, nói trí nhập biển tâm của tất cả chúng sinh, nói trí nhập biển căn của tất cả chúng sinh, nói trí nhập biển hạnh của tất cả chúng sinh, nói trí độ tất cả chúng sinh chưa từng lỡ dịp, nói trí phát ra âm thanh nơi tất cả pháp giới, nói trí mỗi niệm đến khắp tất cả biển pháp giới, nói trí mỗi niệm biết sự hoại diệt của tất cả biển thế giới, nói trí mỗi niệm biết sự thành tựu trang nghiêm sai khác của biển tất cả thế giới, nói trí mỗi niệm tự tại thân cận cúng dường tất cả Như Lai thính thọ pháp luân.

Thị hiện Trí ba-la-mật như vậy, làm cho các chúng sinh đều rất hoan hỷ, thích thú, tâm họ thanh tịnh, phát sinh sự hiểu biết quyết định, cầu Nhất thiết trí không thoái chuyển.

Như nói các môn Ba-la-mật tạo mọi thành tựu đầy đủ cho chúng sinh của Bồ-tát, giảng nói các loại pháp hành của tất cả Bồ-tát làm lợi ích cho chúng sinh cũng như vậy.

Lại ở trong mỗi lỗ chân lông xuất hiện vô lượng thân chúng sinh. Như là xuất hiện vô lượng thân giống như thân trời Sắc cứu cánh, trời Thiện hiện, trời Thiện kiến, trời Vô nhiệt, trời Vô phiền. Xuất hiện vô lượng thân giống như thân các trời Quảng quả, trời Phước ái, trời Phước sinh, trời Vô vân. Xuất hiện vô lượng thân giống như thân các trời Biến tịnh, trời Vô lượng tịnh, trời Thiểu tịnh. Xuất hiện vô lượng thân giống như thân các trời Quang âm, trời Vô lượng quang, trời Thiểu quang. Xuất hiện vô lượng thân giống như thân các trời Đại phạm, trời Phạm chúng, trời Phạm phụ. Xuất hiện vô lượng thân giống như thân các trời Tha hóa tự tại, trời Hóa lạc, trời Đâu-suất, trời Dạ-ma, trời Đao-lợi và vô lượng thân giống như thân Thiên tử, Thiên nữ. Xuất hiện vô lượng thân giống như thân Càn-thát-bà vương, Càn-thát-bà Tử, Càn-thát-bà Nữ. Xuất hiện vô lượng thân giống như thân Cưu-bàn-trà Vương, Cưu-bàn-trà Tử, Cưu-bàn-trà Nữ. Xuất hiện vô lượng thân giống như thân Long vương,

Long Tử, Long Nữ. Xuất hiện vô lượng thân giống như thân Dạ-xoa vương, Dạ-xoa Tử, Dạ-xoa Nữ. Xuất hiện vô lượng thân giống như thân Khẩn-na-la vương, Ma-hầu-la-già vương, Ca-lâu-la vương, A-tu-la vương, Diêm-la vương cùng chư Tử, chư Nữ. Xuất hiện vô lượng thân giống như chúng của Thanh văn, Độc giác, chư Phật. Xuất hiện vô lượng thân giống như các Thần chủ về đất, chủ về nước, chủ về lửa, chủ về gió, chủ về sông, chủ về biển, chủ về núi, chủ về cây, chủ về ngày, chủ về đêm, chủ về phương.

Xuất hiện vô lượng thân như vậy sung mãn khắp pháp giới, ở trước tất cả chúng sinh xuất hiện những âm thanh như là: tiếng phong luân, tiếng thủy luân, tiếng hỏa diệm, tiếng hải triều, tiếng địa chấn, tiếng núi lớn chạm nhau, tiếng thành trời lay động, tiếng ma-ni khua, tiếng Thiên vương, tiếng Long vương, tiếng Dạ-xoa vương, tiếng Càn-thát-bà vương, tiếng A-tu-la vương, tiếng Ca-lâu-la vương, tiếng Khẩn-na-la vương, tiếng Ma-hầu-la-già vương, tiếng Nhân vương, tiếng Phạm vương, tiếng ca ngâm của Thiên nữ, tiếng âm nhạc của chư Thiên, tiếng ma-ni của bảo vương.

Dùng các loại âm thanh như vậy để diễn nói về Thần chủ về đêm Hỷ Mục quán sát chúng sinh từ lúc mới phát tâm gieo trồng công đức, như là phụng sự các bậc Thiện tri thức, thân cận chư Phật, tu tập pháp thiện, thật hành Bố thí Ba-la-mật khó xả mà xả được, thật hành Giới ba-la-mật từ bỏ ngôi vua, cung điện, quyến thuộc để xuất gia học đạo, thật hành Nhẫn ba-la-mật có thể nhẫn chịu tất cả sự khổ nơi thế gian, cho đến những khổ hạnh của Bồ-tát tu tập, thọ trì chánh pháp, thảy đều kiên cố tâm chẳng lay động, cũng nhẫn thọ được những việc làm ác, lời nói ác của tất cả chúng sinh nhằm vào thân tâm mình, nhẫn thọ tất cả nghiệp không để hư mất, nhẫn thọ tất cả pháp, sinh trí hiểu quyết định, nhẫn thọ pháp tánh có thể suy gẫm chín chắn; thật hành Tinh tấn ba-la-mật khởi hạnh Nhất thiết trí, thành tựu tất cả Phật pháp; thật hành Thiền ba-la-mật, có những pháp tu, những sự tu tập, những sự thành tựu, những sự thanh tịnh, những Tam-muội thần thông, những môn nhập Tam-muội của Thiền ba-la-mật đều hiển thị cả; thật hành Bát-nhã ba-la-mật, Bát-nhã ba-la-mật ấy có những pháp tu, những mặt trời trí tuệ lớn, mây trí tuệ

lớn, tạng trí tuệ lớn, cửa trí tuệ lớn, thảy đều hiển thị cả; thật hành Phương tiện ba-la-mật, Ba-la-mật này có những pháp tu, sự hành trì thể tánh, nghĩa lý, chỗ thanh tịnh, sự tương ưng, đều hiển thị cả; thật hành Nguyện ba-la-mật, Ba-la-mật này có thể tánh, chỗ thành tựu, sự tu tập, chốn tương ưng, đều hiển thị cả; thật hành Lực ba-la-mật, Ba-la-mật này có những pháp nhân duyên tu, nghĩa lý, diễn thuyết, sự tương ưng, đều hiển thị cả; thật hành Trí ba-la-mật, Ba-la-mật này có những pháp tu, thể tánh chỗ thành tựu, sự thanh tịnh, xứ sở, nẻo tăng trưởng, nơi thâm nhập, các thứ ánh sáng, chốn hiển thị, nghĩa lý, sự ứng hợp, chọn lựa, hành tướng, pháp tương ưng, pháp của đối tượng được thâu phục giáo hóa, pháp của đối tượng được nhận thức các thứ nghiệp, cõi, kiếp, đời, Phật xuất hiện Phật, Bồ-tát, tâm của Bồ-tát nơi đối tượng được nhận thức, quả vị của Bồ-tát, vật dụng nuôi sống của Bồ-tát, nẻo hướng tới của Bồ-tát, hồi hướng của Bồ-tát, đại nguyện của Bồ-tát, pháp luân của Bồ-tát, pháp lựa chọn của Bồ-tát, biển pháp của Bồ-tát, biển pháp môn của Bồ-tát, sự xoay chuyển về pháp của Bồ-tát, ý nghĩa về pháp của Bồ-tát, tất cả cảnh giới tương ưng với Trí ba-la-mật như vậy đều hiển thị để tạo mọi thành tựu đầy đủ cho chúng sinh.

Lại diễn nói về Thần chủ về đêm Hỷ Mục từ lúc mới phát tâm chứa nhóm công đức thứ lớp tiếp nối, chứa nhóm thiện căn thứ lớp tiếp nối, tu tập vô lượng môn Ba-la-mật thứ lớp tiếp nối, chết đây sinh kia và danh hiệu thứ lớp tiếp nối, thân cận thiện hữu, phụng sự chư Phật, thọ trì chánh pháp, tu hạnh Bồ-tát, nhập môn Tam-muội, dùng sức của Tam-muội thấy khắp chư Phật, thấy khắp các cõi, biết khắp các kiếp, vào sâu pháp giới, quán sát chúng sinh, nhập biển pháp giới, biết các chúng sinh chết đây sinh kia, được Thiên nhĩ thanh tịnh nghe tất cả tiếng, được Thiên nhãn thanh tịnh thấy tất cả sắc, được Tha tâm trí biết tâm chúng sinh, được Túc trụ trí biết sự việc đời trước, được Thần túc trí thông không nương tựa, không tạo tác du hành khắp các cõi nơi mười phương, chứng đắc môn giải thoát của Bồ-tát thứ lớp tiếp nối như thế, nhập biển giải thoát của Bồ-tát, được tự tại của Bồ-tát, được sự dũng mãnh của Bồ-tát, được sự du hành của Bồ-tát, trụ tưởng của Bồ-tát, nhập đạo của Bồ-tát, tất cả

những công đức thứ lớp nối tiếp như vậy đều diễn nói, phân biệt hiển thị để tạo mọi thành tựu đầy đủ cho chúng sinh.

Lúc diễn nói như vậy, nơi mỗi mỗi niệm, mỗi phương trong mười phương đều làm nghiêm tịnh vô số cõi Phật, độ thoát vô lượng chúng sinh nơi cõi ác, làm cho vô lượng chúng sinh sinh trong hàng nhân, thiên, giàu sang tự tại, làm cho vô lượng chúng sinh thoát khỏi biển sinh tử, làm cho vô lượng chúng sinh an trụ bậc Thanh văn, Bích-chi-phật, làm cho vô lượng chúng sinh an trụ địa Như Lai.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài thấy nghe tất cả những sự hy hữu đã hiển hiện đó, niệm niệm quán sát, tư duy hiểu rõ và thâm nhập, an trụ trong đó. Nương vào oai lực của Phật và sức giải thoát nên được uy lực lớn chẳng thể nghĩ bàn, lực giải thoát tự tại Phổ Hỷ tràng của Bồ-tát. Vì sao? Vì Thiện Tài cùng Thần chủ về đêm Hỷ Mục, từ thuở xưa đã từng cùng nhau tu hành, vì được thần lực của Phật gia trì, vì vô số thiện căn hộ trợ, vì được các căn của Bồ-tát, vì sinh trong chủng tánh của Như Lai, vì được diệu lực của thiện hữu thâu nhận, vì được chư Phật hộ niệm, vì đã từng được sự giáo hóa của Đức Như Lai Tỳ-lô-giá-na, vì phần thiện căn đó đã thành thục, vì có thể tu tập hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền.

Được môn giải thoát này rồi, Thiện Tài rất hoan hỷ, chắp tay hướng về phía Thần chủ về đêm Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh nói kệ khen ngợi:

Vô lượng, vô số kiếp

Học Phật pháp thâm diệu

Tùy chỗ nên hóa độ

Hiển hiện Thân diệu sắc.

Biết rõ các chúng sinh

Trầm mê chấp vọng tưởng

Đều hiện nhiều thân hình

Tùy nghi điều phục họ.

Pháp thân hằng tịch tĩnh

Thanh tịnh không hai tướng

Vì giáo hóa chúng sinh

Thị hiện đủ loại hình.

Đối với uẩn xứ giới

Chưa từng khởi chấp trước

Công hạnh và sắc thân

Hiện điều phục các chúng.

Chẳng chấp pháp nội ngoại

Đã vượt biển sinh tử

Mà hiện những thân hình

Ở nơi cõi hữu lậu

Lìa xa những phân biệt

Hý luận không làm động

Vì người chấp vọng tưởng

Nêu rộng pháp mười Lực.

Nhất tâm trụ Tam-muội

Vô lượng kiếp chẳng động

Chân lông hiện biến hóa

Cúng dường mười phương Phật.

Được sức phương tiện Phật

Niệm niệm không ngằn mé

Thị hiện nhiều thân hình

Thâu tóm các chúng sinh

Biết rõ biển các cõi

Nhiều công hạnh trang nghiêm

Vì nói pháp vô ngại

Khiến họ đều thanh tịnh.

Sắc thân diệu tột bậc

Thanh tịnh như Phổ Hiền

Tùy tâm các chúng sinh

Thị hiện tướng thế gian.

Thiện Tài nói kệ xong, bạch:

–Thiên thần phát tâm Vô thượng Bồ-đề hồi nào? Đạt được môn giải thoát ấy đã bao lâu?

Thần Hỷ Mục nói kệ đáp:

Ta nhớ đời quá khứ

Nhiều kiếp như vi trần

Cõi hiệu Ma-ni quang

Kiếp tên Tịch tĩnh âm.

Trăm vạn na-do-tha

Câu-chi bốn châu thiên hạ

Nhân vương số cũng vậy

Mỗi vua trị mỗi châu.

Trong đó có vương đô

Tên là Hương tràng bảo

Trang nghiêm rất đẹp đẽ

Ai thấy cũng hoan hỷ.

Thành có Chuyển luân vương

Thân vua rất uy dũng

Đủ ba hai tướng tốt

Tùy hảo trang nghiêm thân.

Từ hoa sen hóa sinh

Thân sáng chói màu vàng

Bay cao chiếu xa gần

Đến khắp châu Diêm-phù.

Vua có ngàn vương tử

Thân tướng đủ sức mạnh

Các quan gồm một ức

Có trí tuệ phương tiện

Cung tần mười ức người

Dung nhan như Thiên nữ

Tâm hòa dịu lợi ích

Thương mến hầu hạ vua.

Nhà vua dùng pháp trị

Khắp đến bốn châu thiên hạ

Trong các cõi đại địa

Tất cả đều giàu mạnh

Thuở ấy, ta Bảo Nữ

Đủ ngôn âm thanh tịnh

Thân tỏa ánh sáng vàng

Chiếu đến ngàn do-tuần.

Một đêm nọ trời tối

Âm nhạc đã ngừng bặt

Đại vương và quan hầu

Tất cả đều ngủ yên.

Lúc đó, Phật Đức Hải

Xuất hiện trên thế gian

Hiển thị sức thần thông

Sung mãn mười phương cõi.

Phóng biển ánh sáng lớn

Chiếu khắp tất cả chốn

Hiện những thân tự tại

Đầy khắp cả mười phương.

Địa chấn vang tiếng diệu

Phổ cáo Phật xuất thế

Chúng Thiên, Nhân, Long, Thần

Tất cả đều hoan hỷ.

Trong mỗi mỗi chân lông

Hiện biển Hóa thân Phật

Mười phương đều đầy khắp

Tùy nghi nói pháp diệu.

Lúc đó, ta chiêm bao

Thấy thần biến của Phật

Cũng nghe pháp thâm diệu

Tâm ta rất vui mừng

Một vạn Thần chủ về đêm

Cũng dừng tại trên không

Tán thán Phật xuất thế

Đồng thời đánh thức ta:

Bảo Tuệ! Ông mau dậy

Phật đã hiện nước người

Nhiều kiếp khó gặp gỡ

Người thấy được thanh tịnh

Liền đó ta thức dậy

Thấy ánh sáng thanh tịnh

Xem coi từ đâu chiếu

Thấy Phật ngự Bồ-đề

Thân tướng tốt trang nghiêm

Dường như ngọn núi báu

Trong tất cả chân lông

Phóng vô lượng ánh sáng.

Thấy rồi rất vui mừng

Lòng ta tự suy nghĩ:

Nguyện ta được như Phật

Sức thần thông rộng lớn

Lúc đó, ta đánh thức

Đại vương và quyến thuộc

Khiến thấy ánh sáng Phật

Tất cả đều mừng rỡ.

Ta cùng với Đại vương

Người theo ngàn muôn ức

Chúng sinh cũng vô lượng

Đều đi đến chỗ Phật.

Trọn trong hai vạn năm

Ta cúng dường Đức Phật

Bảy báu trong bốn châu

Tất cả đều dâng cúng.

Phật Đức Hải diễn nói

Kinh Công Đức Phổ Vân

Ứng khắp tâm muôn loài

Trang nghiêm tất cả nguyện.

Thần đêm giác ngộ ta

Cho ta được lợi ích

Ta nguyện làm Thần đêm

Giác ngộ người phóng dật.

Từ đó ta bắt đầu

Phát nguyện đại Bồ-đề

Qua lại trong các cõi

Tâm nguyện không quên mất

Sau đó ta cúng dường

Mười ức triệu Đức Phật

Hằng hưởng vui nhân thiên

Lợi ích các chúng sinh.

Một Phật Công Đức Hải

Hai Phật Công Đức Đăng

Thứ ba Diệu Bảo Tràng

Thứ tư Hư Không Trí

Thứ năm Liên Hoa Tạng

Thứ sáu Vô Ngại Tuệ

Thứ bảy Pháp Nguyệt Vương

Thứ tám Trí Đăng Luân

Đức Phật thứ chín là

Bảo Diệm Sơn Đăng Vương

Đức Phật thứ mười hiệu:

Tam Thế Hoa Quang Âm

Tất cả Phật như vậy

Ta đều cúng dường đủ

Nhưng chưa được mắt tuệ

Nhập vào biển giải thoát.

Sau đó lần lượt có

Cõi Nhất thiết bảo quang

Kiếp đó tên Thiên thắng

Năm trăm Phật ra đời:

Trước nhất Nguyệt Quang Luân

Thứ hai Phật Nhật Đăng

Thứ ba Phật Quang Tràng.

Thứ tư Bảo Tu-di

Thứ năm Phật Hoa Diệm

Thứ sáu Phật Đăng Hải

Thứ bảy Phật Xí Nhiên

Thứ tám Phật Thiên Tạng

Chín: Quang Minh Vương Tràng

Mười: Phổ Trí Quang Vương.

Tất cả chư Phật ấy

Ta đều cúng dường đủ

Vẫn còn trong các pháp

Không mà cho là có.

Sau đó lại có kiếp

Tên là Phạm quang minh

Cõi tên Liên hoa đăng

Trang nghiêm đều đẹp đẽ

Có vô lượng Đức Phật

Mỗi Phật vô lượng chúng

Ta đều từng cúng dường

Tôn trọng nghe thuyết pháp

Một là Bảo Tu-di

Hai là Công Đức Hải

Ba là Pháp Giới Âm

Bốn là Pháp Chấn Lôi

Năm là Phật Pháp Tràng

Sáu là Phật Địa Quang

Bảy là Pháp Lực Quang

Tám là Hư Không Giác

Chín là Tu-di Quang

Mười là Công Đức Vân

Chư Như Lai như vậy

Ta đều từng cúng dường

Còn chưa hiểu rõ pháp

Để nhập biển chư Phật.

Kế đó, lại có kiếp

Tên là Công đức nguyệt

Bấy giờ, có thế giới

Tên là Công đức tràng

Trong đó có chư Phật

Số đến tám mươi triệu

Ta dùng đồ cúng tốt

Tâm thành mà dâng lên

Một, Càn-thát-bà Vương

Hai là Đại Thọ Vương

Ba, Công Đức Tu-di

Bốn là Phật Bảo Nhãn

Năm là Lô-xá-na Sáu là Quang

Trang Nghiêm Bảy là Phật

Pháp Hải Tám là Phật

Quang Thắng Chín là Phật

Hiền Thắng Mười là Phật

Pháp Vương Chư Phật Như Lai đó

Ta đều từng cúng dường

Nhưng chưa được trí sâu

Nhập vào biển Phật pháp.

Sau đó lại có kiếp

Tên là Tịch tĩnh tuệ

Cõi hiệu Kim cang bảo

Rất trang nghiêm đẹp lạ.

Trong đó có ngàn Phật

Thứ lớp hiện thế gian

Chúng sinh phiền não nhẹ

Chúng hội đều thanh tịnh

Một là Kim Cang Tề

Hai là Vô Ngại Lực

Ba là Pháp Giới Ảnh

Bốn là Thập Phương Đăng

Năm là Phật Bi Quang

Sáu là Phật Giới Hải

Bảy là Nhẫn Đăng Luân

Tám là Pháp Luân Quang

Chín là Quang Trang Nghiêm

Mười là Tịch Tĩnh Quang.

Chư Phật Như Lai đó

Ta đều từng cúng dường

Còn chưa được ngộ sâu

Pháp thanh tịnh như không

Du hành tất cả cõi

Hằng tu những công hạnh.

Thứ lớp lại có kiếp

Tên là Thiện xuất hiện

Cõi hiệu Hương đăng vân

Tịnh uế chung nhau thành

Trong đó có ức Phật

Trang nghiêm cõi và kiếp

Chư Phật đó thuyết pháp

Ta đều thọ trì được

Một là Phật Quảng Xưng

Hai là Phật Pháp Hải

Ba là Tự Tại Vương

Bốn là Công Đức Vân

Năm là Phật Pháp Thắng

Sáu là Phật Thiên Quan

Bảy là Phật Trí Diệm

Tám là Hư Không Âm

Chín là Đức Thế Tôn

Hiệu Phổ Sinh Thù Thắng

Mười là Vô Thượng Sĩ

Mi Gian Thắng Quang Minh.

Tất cả Phật như vậy

Ta đều từng cúng dường

Nhưng còn chưa sạch được

Xa lìa chướng ngại đạo

Kế đó, lại có kiếp

Tên Tập kiên cố vương

Cõi hiệu Bảo tràng vương

Tất cả khéo phân bố

Có năm trăm Đức Phật

Xuất hiện trong kiếp đó

Ta cung kính cúng dường

Cầu giải thoát vô ngại

Thứ nhất Công Đức Lâm

Thứ hai Tịch Tĩnh Âm

Thứ ba Công Đức Hải

Thứ tư Nhật Quang Minh

Thứ năm Công Đức Vương

Thứ sáu Tu-di Tướng

Thứ bảy Pháp Tự Tại

Thứ tám Công Đức Vương

Thứ chín Phước Tu-di

Thứ mười Quang Minh Vương.

Chư Phật Như Lai đó

Ta đều từng cúng dường

Bao nhiêu đạo thanh tịnh

Ta đều nhập không sót

Nhưng nơi môn đã nhập

Chưa thành tựu được nhẫn.

Kế đó, lại có kiếp

Tên là Diệu thắng chủ

Cõi hiệu Tịch tĩnh âm

Chúng sinh phiền não nhẹ.

Cõi ấy có Phật hiện

Cả thảy tám mươi triệu

Ta đều từng cúng dường

Tu hành đạo tối thắng

Thứ nhất Phật Hoa Tụ

Thứ hai Phật Hải Tạng

Thứ ba Công Đức Sinh

Thứ tư Thiên Vương Kế

Thứ năm Ma-ni Tạng

Thứ sáu Chân Kim Sơn

Thứ bảy Bảo Tụ Tôn

Thứ tám Phật Pháp Tràng

Thứ chín Phật Thắng Tài

Thứ mười Phật Trí Tuệ.

Mười Phật này thượng thủ

Ta đều cúng dường hết

Kế đó, lại có kiếp

Hiệu là Thiên công đức

Khi đó có thế giới

Hiệu Thiện hóa tràng đăng

Có sáu mươi ức triệu

Như Lai hiện thế gian

Một là Tịch Tĩnh Tràng

Hai là Xa-ma-tha

Ba là Bách Đăng Vương

Bốn là Tịch Tĩnh Quang

Năm là Vân Mật Âm

Sáu là Nhật Đại Minh

Bảy là Pháp Đăng Quang

Tám là Thù Thắng Diệm

Chín là Thiên Thắng Tạng

Mười là Đại Hống Âm.

Chư Phật Như Lai đó

Ta đều thường cúng dường

Chưa được nhẫn thanh tịnh

Vào sâu biển Phật pháp

Kế đó, lại có kiếp

Tên Vô trước trang nghiêm

Lúc đó, có thế giới

Tên là Vô biên quang

Trong đó lại xuất hiện

Ba mươi sáu triệu Phật

Một, Công Đức Tu-di

Hai là Hư Không Tâm

Thứ ba Cụ Trang Nghiêm

Thứ tư Pháp Lôi Âm

Thứ năm Pháp Giới Thanh

Thứ sáu Diệu Âm Vân

Thứ bảy Chiếu Thập Phương

Thứ tám Pháp Hải Âm

Thứ chín Công Đức Hải

Thứ mười Công Đức Tràng.

Chư Phật Như Lai đó

Ta đều từng cúng dường

Kế đó, Phật xuất thế

Hiệu là Công Đức Tràng

Ta làm trời Nguyệt diện

Cúng dường Đức Thế Tôn

Như Lai vì ta nói

Pháp môn không nương tựa

Ta nghe chuyên nhớ nghĩ

Phát sinh biển đại nguyện

Ta được mắt thanh tịnh

Định Tổng trì Tịch diệt

Có thể trong mỗi niệm

Đều thấy tất cả Phật.

Ta được tạng đại Bi

Mắt phương tiện sáng khắp

Thêm lớn tâm Bồ-đề

Thành tựu lực Như Lai.

Thấy chúng sinh điên đảo

Chấp Thường, Lạc, Ngã, Tịnh

Tối ngu si che lấp

Vọng tưởng khởi phiền não

Đi đứng rừng kiến chấp

Qua lại biển tham dục

Nhóm ở các đường ác

Tạo vô lượng nghiệp ác

Trong tất cả các loài

Theo nghiệp mà thọ thân

Các họa sinh già chết

Vô lượng khổ bức bách

Vì những chúng sinh đó

Ta phát tâm vô thượng

Nguyện được như mười Lực

Ở tất cả mười phương

Duyên Phật và chúng sinh

Phát khởi mây đại nguyện

Từ đó tu công đức

Hướng nhập đạo phương tiện

Mây nguyện đều che chở

Vào khắp tất cả đạo

Đầy đủ Ba-la-mật

Đầy khắp cả pháp giới

Mau nhập nơi các địa

Biển phương tiện ba đời

Một niệm tu chư Phật

Tất cả hạnh vô ngại.

Lúc đó, ta được nhập

Đạo Bồ-tát Phổ Hiền

Biết rõ mười pháp giới

Tất cả môn sai biệt.

Nói kệ xong, Thần chủ về đêm bảo Thiện Tài:

–Này thiện nam! Ý ông nghĩ sao? Thuở xưa, Chuyển luân thánh vương hiệu là Thập Phương Chủ có thể tiếp nối làm hưng thịnh dòng giống Phật là ai? Chính là Đồng tử Văn-thù-sư-lợi.

Còn Thần đêm đã từng giác ngộ ta, chính là hóa thân của Đức Bồ-tát Phổ Hiền.

Thuở ấy, ta làm Bảo Nữ của vua nhờ Thần chủ về đêm giác ngộ cho ta thấy Phật để phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Từ đó về sau, trải qua số kiếp nhiều như số vi trần của một cõi Phật, Ta chẳng bị đọa vào cõi ác, thường sinh nơi nhân, thiên, thường thấy chư Phật, cho đến ở chỗ Đức Phật Diệu Đăng Công Đức Tràng, được môn giải thoát Đại uy lực Phổ Hỷ tràng này của Bồ-tát. Ta dùng môn giải

thoát ấy làm lợi ích cho tất cả chúng sinh.

Này thiện nam! Ta chỉ được mỗi môn giải thoát Đại uy lực Phổ Hỷ tràng này. Còn như chư Đại Bồ-tát trong mỗi niệm đến trước khắp tất cả chư Phật Như Lai, mau nhập vào được biển Nhất thiết trí, trong mỗi niệm dùng môn phát khởi hướng nhập vào tất cả các biển đại nguyện, trong mỗi niệm dùng môn đại nguyện tận cùng kiếp vị lai, mỗi niệm xuất sinh tất cả hạnh, trong mỗi hạnh xuất sinh số thân nhiều như số vi trần của tất cả cõi Phật, mỗi mỗi thân vào khắp tất cả cửa pháp giới, trong tất cả cõi Phật của mỗi pháp môn, tùy tâm hành của chúng sinh giảng nói những hạnh diệu, nơi mỗi vi trần của tất cả cõi đều thấy vô biên biển chư Phật, ở chỗ mỗi Như Lai đều thấy thần thông của chư Phật khắp pháp giới, ở chỗ mỗi Như Lai đều thấy đời trước tu hạnh Bồ-tát, ở chỗ mỗi Như Lai thọ trì bảo vệ những pháp luân, ở chỗ mỗi Như Lai đều thấy những thần biến của tất cả Như Lai nơi ba đời, thì ta làm sao biết hết được, nói hết được hạnh công đức đó.

Này thiện nam! Trong chúng hội này, có một Thần chủ về đêm tên là Phổ Cứu Chúng Sinh Diệu Đức. Ông đến đó hỏi: Bồ-tát làm thế nào nhập hạnh Bồ-tát, làm thanh tịnh đạo Bồ-tát?

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài bèn đảnh lễ nơi chân Chủ Thần chủ về đêm Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh, đi quanh vô số vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi từ tạ ra đi.

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (tt) Quyển 70, Phẩm 39: Nhập Pháp Giới (Phần 11)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 70

Phẩm 39: NHẬP PHÁP GIỚI (Phần 11)

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài ở chỗ Thần chủ về đêm Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh, nghe pháp môn giải thoát Phổ hỷ tràng, thì tin hiểu, hướng nhập biết rõ, tùy thuận tư duy, tu tập, nhớ lời dạy của Thiện tri thức, tâm không xao lãng, các căn chẳng tán động, nhất tâm nguyện được gặp Thiện tri thức, siêng tìm cầu khắp mười phương chẳng hề lười trễ. Nguyện thường được thân cận Thiện tri thức để phát sinh những công đức. Cùng Thiện tri thức đồng một thiện căn, được hạnh phương tiện thiện xảo của Thiện tri thức. Nương nơi Thiện tri thức vào biển tinh tấn, trong vô lượng kiếp thường chẳng xa lìa.

Phát nguyện như vậy rồi, Đồng tử Thiện Tài đến chỗ Thần chủ về đêm Phổ Cứu Chúng Sinh Diệu Đức.

Khi ấy, vị Thần này vì Đồng tử Thiện Tài nên thị hiện Thần lực giải thoát điều phục chúng sinh của Bồ-tát, dùng những tướng tốt để trang nghiêm thân mình, từ giữa chặng mày phóng ra ánh sáng lớn tên là Trí đăng phổ chiếu thanh tịnh tràng, có vô lượng ánh sáng làm quyến thuộc, tỏa chiếu khắp tất cả thế gian, rồi xoay lại chiếu vào đỉnh đầu Đồng tử Thiện Tài sung mãn cả thân.

Lúc đó, Thiện Tài liền đạt được Tam-muội Cứu cánh thanh tịnh luân.

Được Tam-muội này rồi, Thiện Tài thấy khoảng giữa trụ xứ của hai vị Thần chủ về đêm có tất cả vi trần của đất, vi trần của nước, vi trần của lửa, vi trần của những châu báu kim cang ma-ni, vi

trần của tất cả đồ trang nghiêm như hoa hương, chuỗi báu, trong mỗi mỗi vi trần đều thấy sự thành hoại của thế giới nhiều như số vi trần của cõi Phật và thấy những khối lớn của địa, thủy, hỏa, phong. Cũng thấy tất cả thế giới liên tiếp đều dùng địa luân để giữ gìn, an trụ. Cũng thấy tất cả những núi, biển, sông, ao, cây, rừng, các thứ cung điện, nhà cửa, trụ xứ của chư Thiên, Long, Dạ-xoa cho đến Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân, cõi địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, cõi Diêm-la vương, đến các loài luân chuyển nơi sinh tử qua lại theo nghiệp mà thọ báo, mọi thứ sai khác đều thấy cả.

Lại thấy tất cả thế giới sai biệt: Những thế giới tạp uế, những thế giới thanh tịnh, những thế giới hướng đến tạp uế, những thế giới hướng về thanh tịnh, những thế giới vừa tạp uế vừa thanh tịnh, những thế giới vừa thanh tịnh vừa tạp uế, những thế giới thuần thanh tịnh, những thế giới hoặc hình thể bằng phẳng, hoặc đứng úp xuống, hoặc đứng nghiêng.

Nơi tất cả thế giới, tất cả loài như vậy, đều thấy Thần chủ về đêm Phổ Cứu Chúng Sinh này, trong tất cả thời gian ở khắp mọi nơi, tùy theo hình dáng, ngôn từ, hành giải sai khác của chúng sinh, đều dùng sức của phương tiện hiện ra trước họ, tùy nghi hóa độ, làm cho chúng sinh nơi địa ngục khỏi khổ đau, làm cho các loài súc sinh chẳng ăn nuốt nhau, làm cho các ngạ quỷ hết đói khát, làm cho loài rồng xa lìa sợ sệt, làm cho chúng sinh nơi cõi dục thoát khổ của Dục giới, làm cho loài người xa lìa mọi sự sợ hãi về đêm tối, sợ hãi về mắng nhiếc, sợ hãi về tiếng xấu, sợ hãi về đại chúng, sợ hãi về chẳng được sống, sợ hãi về chết chóc, sợ hãi cõi ác, sợ hãi mất thiện căn, sợ hãi thoái tâm Bồ-đề, sợ hãi gặp ác tri thức, sợ hãi lìa Thiện tri thức, sợ hãi rơi vào Nhị thừa, sợ hãi các thứ sinh tử, sợ hãi cùng ở với chúng sinh dị loại, sợ hãi thọ sinh vào thời kỳ ác, sợ hãi thọ sinh trong dòng họ xấu ác, sợ hãi gây tạo nghiệp ác, sợ hãi về nghiệp chướng, phiền não chướng, sợ hãi về vọng tưởng chấp trước ràng buộc.

Tất cả những sự sợ hãi như vậy đều làm cho loài người được lìa bỏ.

Lại thấy Thần chủ về đêm này hiện khắp trong tất cả chúng

sinh: loài sinh bằng trứng, loài sinh bằng bào thai, loài sinh nơi ẩm thấp, loài hóa sinh, hoặc có sắc, không sắc, có tưởng, không tưởng, phi hữu tưởng, phi vô tưởng để thường siêng cứu giúp, vì thành tựu về sức của đại nguyện của Bồ-tát, vì vào sâu sức Tam-muội của Bồ-tát, vì làm kiên cố sức thần thông của Bồ-tát, vì xuất sinh sức hạnh nguyện của Phổ Hiền, vì tăng trưởng biển đại Bi của Bồ-tát, vì thành tựu đại Từ vô ngại che chở khắp chúng sinh, vì thành tựu vô lượng hỷ lạc ban cho chúng sinh, vì thành tựu trí tuệ phương tiện giáo hóa khắp tất cả chúng sinh, vì thành tựu thần thông giải thoát tự tại rộng lớn của Bồ-tát, vì làm nghiêm tịnh tất cả cõi Phật, vì biết rõ về tất cả pháp, vì cúng dường tất cả Phật, vì thọ trì tất cả giáo Phật pháp, vì chứa nhóm tất cả thiện căn tu tất cả hạnh diệu, vì nhập vào biển tâm của tất cả chúng sinh không chướng ngại, vì nhận biết căn tánh của tất cả chúng sinh để giáo hóa tạo mọi thành tựu đầy đủ, vì làm thanh tịnh sự tin hiểu của tất cả chúng sinh để trừ chướng ác cho họ, vì phá diệt mọi sự tối tăm không hiểu biết của tất cả chúng sinh, vì làm cho họ có được ánh sáng thanh tịnh của Nhất thiết trí.

Đồng tử Thiện Tài thấy Thần chủ về đêm này có thần lực và cảnh giới sâu xa chẳng thể nghĩ bàn như vậy, hiện bày cảnh giới thâm diệu chẳng thể nghĩ bàn như vậy, hiển thị về diệu dụng của bố tát giải thoát điều phục giáo hóa tất cả chúng sinh như vậy nên hoan hỷ vô lượng cúi đầu đảnh lễ, nhất tâm chiêm ngưỡng.

Lúc đó, Thần chủ về đêm liền xả tướng Bồ-tát trang nghiêm, hoàn lại thân cũ nhưng chẳng bỏ thần lực tự tại.

Đồng tử Thiện Tài chắp tay cung kính, đứng lui ra một bên, nói kệ tán thán:

Thiện Tài tôi được thấy

Đại thần lực như vậy

Tâm hoan hỷ vô lượng

Nói kệ để tán thán.

Tôi thấy thân của Thần

Tướng tốt hiện trang nghiêm

Như sao sáng hư không

Tất cả đều nghiêm tịnh

Phóng ánh sáng thù thắng

Như bụi vô lượng cõi

Nhiều màu sắc vi diệu

Chiếu khắp cả mười phương

Mỗi chân lông phóng ra

Ánh sáng bằng tâm chúng

Đầu mỗi tia ánh sáng

Đều hiện hoa sen báu

Trong hoa hiện Hóa thân

Diệt được khổ chúng sinh

Ánh sáng phát diệu hương

Xông khắp các chúng sinh.

Lại rải các thứ hoa

Cúng dường tất cả Phật.

Chặng mày phóng ánh sáng

Lượng đồng núi Tu-di

Chiếu khắp đến muôn loài

Khiến dứt tối ngu si.

Miệng phóng sáng thanh tịnh

Như vô lượng mặt trời

Chiếu khắp cảnh rộng lớn

Của Tỳ-lô-giá-na.

Mắt phóng sáng thanh tịnh

Như vô lượng mặt trăng

Chiếu khắp mười phương cõi

Dứt si lòa thế gian.

Hóa hiện nhiều loại thân

Tướng trạng đồng chúng sinh

Sung mãn khắp mười phương

Độ thoát biển ba cõi

Thân diệu bày mọi chốn

Hiện khắp trước chúng sinh

Diệt trừ mọi sợ hãi

Về nước, lửa, giặc, vua

Tôi vâng theo Hỷ Mục

Nay được đến chỗ Thần

Thấy tướng chặng mày Thần

Phóng ánh sáng thanh tịnh

Chiếu khắp mười phương cõi

Diệt trừ tất cả tối.

Hiển thị sức thần thông

Rồi nhập vào thân tôi

Gặp ánh sáng viên mãn

Tâm tôi rất hoan hỷ

Được Tam-muội Tổng trì

Thấy đủ mười phương Phật

Từ chỗ tôi đi qua

Đều thấy các vi trần

Trong mỗi mỗi vi trần

Đều thấy vô số cõi.

Hoặc có vô lượng cõi

Tất cả đều uế trược

Chúng sinh thọ các khổ

Thường buồn than kêu khóc

Hoặc có cõi nhiễm tịnh

Vui ít, nhiều đau khổ

Thị hiện thân ba thừa

Qua đó mà cứu độ

Hoặc có cõi tịnh nhiễm

Chúng sinh đều thích thấy

Bồ-tát thường sung mãn

Trụ trì những chánh pháp

Trong mỗi mỗi vi trần

Vô lượng cõi thanh tịnh

Phật Tỳ-lô-giá-na

Kiếp xưa đã nghiêm tịnh.

Phật ở tất cả cõi

Đều ngồi cội Bồ-đề

Thành đạo chuyển pháp luân

Độ thoát các chúng sinh

Tôi thấy thần Phổ Cứu

Trong vô lượng cõi kia

Chỗ tất cả chư Phật

Đều khắp đến cúng dường.

Đồng tử Thiện Tài nói kệ xong, thưa với Thần chủ về đêm Phổ Cứu Chúng Sinh Diệu Đức:

–Bạch Thánh giả! Môn giải thoát hết mức sâu xa hy hữu này tên là gì? Ông được môn giải thoát này đã bao lâu? Tu hạnh gì mà được thanh tịnh?

Thần nói:

–Này thiện nam! Sự việc này khó biết. Tất cả chúng nhân, thiên và hàng Nhị thừa không thể lường xét được. Vì sao? Vì đây là cảnh giới của bậc an trụ hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền, là cảnh giới của bậc an trụ Tạng đại bi, là cảnh giới của bậc cứu giúp tất cả chúng sinh, là cảnh giới của bậc có thể làm thanh tịnh tất cả ba đường ác, tám nạn, là cảnh giới của bậc ở trong tất cả cõi Phật tiếp nối làm hưng thịnh giống Phật chẳng dứt, là cảnh giới của bậc có thể trụ trì được tất cả Phật pháp, là cảnh giới của bậc có thể ở tất cả kiếp tu hạnh Bồ-tát, thành tựu đầy đủ về biển đại nguyện, là cảnh giới của bậc có thể ở tất cả biển pháp giới dùng ánh sáng trí thanh tịnh diệt trừ vô minh ám chướng, là cảnh giới của bậc có thể dùng ánh sáng trí tuệ trong khoảng một niệm chiếu khắp tất cả biển phương tiện nơi ba đời.

Nay ta vâng theo oai lực của Phật vì ông mà nói.

Này thiện nam! Thuở xưa, trải qua số kiếp nhiều như số vi trần của một cõi Phật, có một kiếp tên là Viên mãn thanh tịnh, thế giới tên là Tỳ-lô-giá-na đại oai đức, có các Đức Như Lai nhiều như số vi trần của núi Tu-di xuất hiện ở đời trong thế giới đó.

Thế giới đó dùng tất cả ngọc ma-ni hương vương làm thể, các thứ châu báu trang nghiêm, trụ trên biển ma-ni vương ánh sáng vô cấu. Thế giới này hình tròn, tịnh uế hợp thành, mây trướng và tất cả đồ trang nghiêm giăng bày phía trên. Tất cả núi ma-ni luân trang

nghiêm bao quanh ngàn vòng. Có mười ức triệu bốn châu thiên hạ đều đẹp đẽ, trang nghiêm. Hoặc có bốn châu thiên hạ gồm các chúng sinh tạo nghiệp ác ở trong đó. Hoặc có bốn châu thiên hạ gồm các chúng sinh tạo đủ loại nghiệp ở trong đó. Hoặc có bốn châu thiên hạ gồm các chúng sinh tạo thiện căn ở trong đó. Hoặc có bốn châu thiên hạ gồm chư Bồ-tát thuần thanh tịnh ở trong đó.

Cạnh núi Luân vi ở phía Đông của thế giới này, có bốn châu thiên hạ tên là Bảo đăng hoa tràng, cõi nước thanh tịnh, ăn mặc sung túc, chẳng cần canh tác mà lúa bắp tự mọc tốt, cung điện lầu gác thảy đều kỳ diệu. Những cây như ý mọc thành hàng khắp nơi, những cây hương luôn thoảng hơi thơm, những cây tràng hoa luôn xuất sinh mây tràng hoa, những cây hoa thường tuôn hoa đẹp, những cây báu xuất sinh các thứ báu lạ, có ánh sáng vô lượng màu sắc chiếu tỏa chung quanh, những cây âm nhạc xuất sinh những âm nhạc theo gió lay động, phát ra âm thanh vi diệu. Ánh sáng mặt trời, mặt trăng và ma-ni bảo vương chiếu khắp mọi nơi, đêm ngày đều vui vẻ, không lúc nào gián đoạn.

Trong bốn châu thiên hạ ấy có trăm vạn ức triệu vương quốc. Mỗi vương quốc có ngàn sông lớn chảy quanh. Mặt sông đều có hoa đẹp phủ trên, trôi theo dòng nước phát ra âm nhạc cõi trời. Tất cả cây báu mọc thành hàng bên bờ sông. Nhiều thứ báu lạ dùng để nghiêm sức. Ghe thuyền qua lại tấp nập đông vui.

Khoảng giữa bờ sông, có trăm vạn ức thành. Mỗi thành có trăm vạn ức triệu thôn xóm. Mỗi thôn xóm như thế đều có trăm ngàn ức triệu lầu các, vườn rừng bao bọc chung quanh.

Trong cõi Diêm-phù-đề của bốn châu thiên hạ này có một nước tên là Bảo hoa đăng an ổn giàu có, dân chúng đông đúc, đều thật hành mười thiện, có Chuyển luân vương xuất hiện hiệu là Tỳ-lô-giá-na Diệu Bảo Liên Hoa Kế, sinh từ trong hoa sen, đủ ba mươi hai tướng trang nghiêm, đủ bảy báu, cai trị bốn châu thiên hạ, luôn dùng chánh pháp để giáo hóa muôn loài. Nhà vua có ngàn vương tử đoan nghiêm dũng kiện hàng phục được oán địch, có trăm vạn ức triệu cung nữ đều cùng với nhà vua đồng gieo trồng thiện căn, đồng tu công hạnh, đồng thời đản sinh, hết thảy đều xinh đẹp như Thiên

nữ, thân màu chân kim, thường phóng ra ánh sáng, nơi lỗ chân lông luôn phát ra hơi thơm, quan hiền tướng mạnh có đủ mười ức. Chánh phi của nhà vua tên là Viên Mãn Diện, là ngọc nữ đoan chánh xinh đẹp, da màu vàng ròng, mắt tóc đều xanh biếc, tiếng nói như phạm âm, thân có mùi thơm cõi trời, thường phóng ra ánh sáng chiếu ngàn do-tuần. Vua có một vương nữ tên là Phổ Trí Diệm Diệu Đức Nhãn, thân sắc tươi đẹp, mọi người đều thích nhìn không chán.

Thuở đó, loài người sống lâu vô lượng, nhưng cũng có kẻ bất định chết yểu giữa chừng. Chúng sinh có nhiều hình sắc, nhiều âm thanh, nhiều danh tự, nhiều tộc họ, ngu trí, mạnh yếu, nghèo giàu, khổ vui, vô lượng phẩm loại thảy đều chẳng đồng.

Có kẻ cho là thân tôi đẹp, thân người khác xấu, rồi sỉ nhục, gây nghiệp ác, do đó nên thọ mạng, sắc đẹp, sức khỏe, tất cả sự vui đều bị tổn giảm.

Khi ấy, phía Bắc thành có cây Bồ-đề tên là Phổ quang pháp vân âm tràng. Gốc cây bằng ma-ni vương kiên cố, niệm niệm xuất sinh tất cả đạo tràng trang nghiêm của Như Lai. Tất cả châu ma-ni làm thân cây, lá bằng đủ các thứ báu, phân bố thứ lớp đều cân xứng nhau, trên dưới bốn phía đều trang nghiêm viên mãn, phóng ra ánh sáng báu, phát ra âm thanh vi diệu nói rõ về cảnh giới vô cùng sâu xa của tất cả Như Lai.

Trước cây Bồ-đề có một ao nước thơm tên là Ánh sáng bảo hoa diễn nói pháp lôi âm, bờ ao bằng diệu bảo, xung quanh ao có trăm vạn ức triệu cây báu. Hình dáng những cây này giống như cây Bồ-đề, có những chuỗi ngọc buông rũ bốn phía. Vô lượng lầu gác đều bằng châu báu, nghiêm sức khắp đạo tràng.

Trong ao nước thơm xuất sinh hoa sen lớn tên là Phổ hiện tam thế nhất thiết Như Lai trang nghiêm cảnh giới vân. Có chư Phật nhiều như số vi trần của núi Tu-di xuất hiện ở đó.

Đức Phật thứ nhất hiệu là Phổ Trí Bảo Diệm Diệu Đức Tràng, thành tựu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác trước nhất trên hoa sen lớn này. Đức Phật diễn nói chánh pháp, tạo mọi thành tựu đầy đủ cho chúng sinh trong vô lượng ngàn năm.

Lúc Đức Như Lai Phổ Trí chưa thành Phật, trước đó mười ngàn

năm, hoa sen lớn này phóng ra ánh sáng thanh tịnh tên là Hiện chư thần thông tạo mọi thành tựu đầy đủ cho chúng sinh. Nếu có chúng sinh nào tiếp xúc ánh sáng này thì tâm họ tự khai ngộ, không gì là chẳng biết rõ, biết mười ngàn năm sau có Phật xuất thế. Chín ngàn năm trước, hoa sen lớn này phóng ra ánh sáng thanh tịnh tên là Nhất thiết chúng sinh ly cấu đăng. Nếu có chúng sinh tiếp xúc ánh sáng này thì được mắt thanh tịnh, thấy tất cả màu sắc, biết chín ngàn năm sau sẽ có Phật xuất thế. Tám ngàn năm trước, hoa sen lớn này phóng ra ánh sáng lớn tên là Nhất thiết chúng sinh nghiệp quả âm. Nếu có chúng sinh tiếp xúc ánh sáng này thì đều tự biết những quả báo của nghiệp, biết tám ngàn năm sau sẽ có Phật xuất thế. Bảy ngàn năm trước, hoa sen lớn này phóng ra ánh sáng lớn tên là Sinh nhất thiết thiện căn âm. Nếu có chúng sinh nào tiếp xúc ánh sáng này thì tất cả các căn thảy đều viên mãn, biết bảy ngàn năm sau sẽ có Phật xuất thế. Sáu ngàn năm trước, hoa sen lớn này phóng ra ánh sáng lớn tên là Phật bất tư nghì cảnh giới âm. Nếu có chúng sinh tiếp xúc ánh sáng này thì tâm họ rộng lớn, được tự tại khắp, biết sáu ngàn năm sau sẽ có Phật xuất thế. Năm ngàn năm trước, hoa sen lớn này phóng ra ánh sáng lớn tên là Nghiêm tịnh nhất thiết Phật sát âm. Nếu có chúng sinh tiếp xúc ánh sáng này thì thấy rõ tất cả cõi Phật thanh tịnh, biết năm ngàn năm sau sẽ có Phật xuất thế. Bốn ngàn năm trước, hoa sen lớn này phóng ra ánh sáng lớn tên là Ngọn đèn không sai biệt của tất cả cảnh giới Như Lai. Nếu có chúng sinh nào tiếp xúc ánh sáng này, đều có thể đến ra mắt tất cả chư Phật, biết bốn ngàn năm sau sẽ có Phật xuất thế. Ba ngàn năm trước, hoa sen lớn này phóng ra ánh sáng lớn tên là Tam thế minh đăng. Nếu có chúng sinh tiếp xúc ánh sáng này thì đều có thể hiện thấy những việc tu hành thuở trước của tất cả Như Lai, biết ba ngàn năm sau sẽ có Phật xuất thế. Hai ngàn năm trước, hoa sen lớn này phóng ra ánh sáng lớn tên là Ngọn đèn trí tuệ xa lìa mờ ám của Như Lai. Nếu có chúng sinh tiếp xúc ánh sáng này thì được mắt thấy khắp mọi sự thần biến của tất cả Như Lai, thấy tất cả cõi Phật, thấy tất cả thế giới chúng sinh, biết hai ngàn năm sau sẽ có Phật xuất thế. Một ngàn năm trước, hoa sen lớn này phóng ra ánh sáng lớn tên là Khiến tất cả

chúng sinh thấy Phật tập các căn lành. Nếu có chúng sinh tiếp xúc ánh sáng này thì thành tựu được Tam-muội thấy Phật, biết một ngàn năm sau sẽ có Phật xuất thế.

Tiếp theo bảy ngày trước, hoa sen này phóng ra ánh sáng lớn tên là Âm thanh vui mừng của tất cả chúng sinh. Nếu có chúng sinh tiếp xúc ánh sáng này thì được thấy khắp chư Phật, tâm rất hoan hỷ, biết sau bảy ngày sẽ có Phật xuất thế. Đủ bảy ngày sau, tất cả thế giới thảy đều chấn động, thuần tịnh không nhiễm, mỗi niệm hiện khắp tất cả cõi Phật thanh tịnh nơi mười phương, cũng hiện những sự trang nghiêm của những cõi đó. Nếu có chúng sinh nào căn tánh thuần thục, đáng được thấy Phật thì đều đến đạo tràng.

Bấy giờ, trong thế giới Tỳ-lô-giá-na đại oai đức đó, tất cả núi Luân vi, núi Tu-di, tất cả núi biển, đất liền, thành quách, tường rào, cung điện, âm nhạc, ngữ ngôn đều vang ra âm thanh, khen ngợi cảnh giới thần lực của tất cả Như Lai.

Lại phát ra tất cả mây thơm: mây hương đốt, mây hương bột, tất cả mây hương hình tượng ngọc ma-ni, mây ánh lửa báu, mây thọ ánh sáng, mây y phục ma-ni, mây chuỗi báu, mây hoa diệu, mây ánh sáng Như Lai, mây ánh sáng viên mãn của Như Lai, mây âm nhạc, mây tiếng nguyện của Như Lai, mây ngôn ngữ âm thanh của Như Lai, mây tướng tốt của Như Lai, hiển thị tướng chẳng thể nghĩ bàn của Đức Như Lai xuất hiện thế gian.

Này thiện nam! Hoa sen báu lớn ấy có số hoa sen nhiều như số vi trần của mười cõi Phật bao quanh. Nơi những hoa sen này đều có tòa Sư tử tạng báu ma-ni. Trên mỗi tòa đều có Bồ-tát ngồi kiết già.

Này thiện nam! Lúc Đức Như Lai Phổ Trí Bảo Diệm Diệu Đức Tràng thành đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác tại trên hoa sen này, đồng thời cũng hiện thành Phật trong tất cả thế giới ở mười phương. Tùy theo tâm của chúng sinh mà hiện ở trước họ để chuyển pháp luân, làm cho vô lượng chúng sinh ở trong từng thế giới thoát khỏi khổ nơi cõi ác, làm cho vô lượng chúng sinh được sinh lên cõi trời, làm cho vô lượng chúng sinh trụ nơi bậc Thanh văn, Bích-chi-phật, làm cho vô lượng chúng sinh thành tựu hạnh Bồ-đề xuất ly, làm cho vô lượng chúng sinh thành tựu hạnh Bồ-đề dũng mãnh

tràng, làm cho vô lượng chúng sinh thành tựu hạnh Bồ-đề pháp ánh sáng, làm cho vô lượng chúng sinh thành tựu hạnh Bồ-đề căn thanh tịnh, làm cho vô lượng chúng sinh thành tựu hạnh Bồ-đề lực bình đẳng, làm cho vô lượng chúng sinh thành tựu hạnh Bồ-đề nhập thành pháp, làm cho vô lượng chúng sinh thành tựu hạnh Bồ-đề nhập đạo phương tiện phổ môn, làm cho vô lượng chúng sinh an trụ hạnh Bồ-đề môn Tam-muội, làm cho vô lượng chúng sinh thành tựu hạnh Bồ-đề duyên nơi tất cả cảnh giới thanh tịnh, làm cho vô lượng chúng sinh phát tâm Bồ-đề, làm cho vô lượng chúng sinh trụ nơi đạo Bồ-tát, làm cho vô lượng chúng sinh an trụ đạo Ba-la-mật thanh tịnh, làm cho vô lượng chúng sinh trụ nơi Sơ địa Bồ-tát, làm cho vô lượng chúng sinh trụ Địa thứ hai của Bồ-tát cho đến mười Địa, làm cho vô lượng chúng sinh nhập hạnh nguyện thù thắng của Bồ-tát, làm cho vô lượng chúng sinh an trụ nơi hạnh nguyện thanh tịnh của Phổ Hiền.

Này thiện nam! Đức Như Lai Phổ Trí Bảo Diệm Diệu Đức Tràng hiện thần lực tự tại chẳng thể nghĩ bàn như vậy, lúc Đức Phật chuyển pháp luân, ở trong mỗi thế giới đó, tùy theo chỗ thích hợp, mỗi niệm đã điều phục giáo hóa vô lượng chúng sinh.

Lúc đó, Bồ-tát Phổ Hiền biết trong vương thành Bảo hoa đăng kia dân chúng tự ỷ thị về nhan sắc và cảnh giới của mình nên kiêu mạn khinh miệt người khác, vì thế Bồ-tát hóa hiện thân hình đoan nghiêm đẹp đẽ đi đến thành ấy, phóng ra ánh sáng lớn chiếu khắp tất cả, làm cho ánh sáng của Thánh Vương, của dân chúng, của nhật nguyệt tinh tú ở đây đều lu mờ, ví như lúc mặt trời mọc lên cao tỏa sáng khắp nơi. Cũng như vàng Diêm-phù-đàn để cạnh đống mực đen.

Chúng dân trong thành đều bảo nhau: “Đây là ai? Là Thiên thần hay Phạm vương mà phóng ra ánh sáng làm cho ánh sáng của chúng ta lu mờ”. Họ suy nghĩ như vậy nhưng chẳng hiểu rõ được.

Bấy giờ, Bồ-tát Phổ Hiền đứng trên hư không ngay nơi cung điện của Thánh Vương, bảo:

–Này Đại Vương! Hiện nay trong nước của nhà vua có đức Phật xuất thế ngự tại cây Bồ-đề Phổ Quang Minh Pháp Vân Âm Tràng.

Lúc này, Vương nữ Liên Hoa Diệu Nhãn thấy sắc thân và ánh sáng tự tại của Bồ-tát Phổ Hiền và nghe những vật trang nghiêm trên thân Bồ-tát phát ra âm thanh vi diệu, tâm rất vui mừng, tự nghĩ: Nguyện cho tất cả căn lành của tôi hiện có đều hồi hướng để được thân như vậy, được tướng tốt oai nghi tự tại như vậy. Nay Thánh giả này có thể ở trong chốn sinh tử tối tăm dài lâu của chúng sinh phóng ra ánh sáng lớn và báo tin Đức Như Lai xuất thế, nguyện cho tôi cũng được như vậy, vì các chúng sinh làm ánh sáng trí để phá trừ mọi sự đen tối không hiểu biết của họ. Nguyện cho tôi thọ sinh ở nơi chốn nào cũng đều chẳng xa rời vị Thiện tri thức này.

Khi đó, Thánh Vương cùng Bảo nữ và ngàn Vương tử, quyến thuộc, các đại thần, bốn binh chủng và vô lượng dân chúng trong thành, do thần lực của Thánh Vương nên đồng bay lên hư không cao một do-tuần, phóng ra ánh sáng lớn chiếu bốn châu thiên hạ, khiến mọi người đều được chiêm ngưỡng. Vì muốn cho các chúng sinh đều đến gặp Phật nên Thánh vương nói kệ tán thán Phật:

Như Lai xuất thế gian

Cứu độ các chúng sinh

Các người phải mau dậy

Đi đến chỗ Đạo sư

Vô lượng, vô số kiếp

Mới có Phật xuất thế

Diễn nói pháp thâm diệu

Lợi ích tất cả chúng.

Phật xem các thế gian

Điên đảo thường mê lầm

Luân hồi khổ sinh tử

Mà khởi tâm đại Bi.

Vô số ức ngàn kiếp

Tu tập hạnh Bồ-đề

Vì muốn độ chúng sinh

Đây do sức đại Bi

Đầu, mắt, cùng tay, chân

Đều xả được tất cả

Vì cầu đạo Bồ-đề

Vô lượng kiếp như thế

Vô lượng ức ngàn kiếp

Khó gặp được Như Lai

Thấy, nghe, hoặc phụng sự

Đều được lợi ích lớn.

Nay sẽ cùng đại chúng

Đến gặp Đấng Điều Ngự

Ngồi bảo tòa Như Lai

Hàng phục ma thành Chánh giác

Chiêm ngưỡng thân Như Lai

Phóng ra vô lượng quang

Nhiều thứ sắc vi diệu

Diệt trừ tất cả tối

Trong mỗi mỗi chân lông

Phóng quang chẳng nghĩ bàn

Chiếu khắp các chúng sinh

Đều khiến rất vui mừng

Đại chúng đều nên phát

Tâm tinh tấn rộng lớn

Đến chỗ Đức Như Lai

Cung kính cúng dường Phật.

Chuyển luân thánh vương nói kệ khen Phật khai ngộ tất cả chúng sinh rồi, do thiện căn của Luân vương nên xuất hiện mười ngàn thứ mây đại cúng dường, thẳng đến phía đạo tràng của Như Lai. Đó là mây tất cả lọng báu, mây tất cả trướng hoa, mây tất cả y báu, mây tất cả lưới linh báu, mây tất cả biển hương, mây tất cả tòa báu, mây tất cả cờ báu, mây tất cả cung điện, mây tất cả hoa diệu, mây tất cả đồ trang nghiêm giăng khắp hư không.

Thánh Vương đảnh lễ nơi chân Đức Như Lai Phổ Trí Bảo Diệm Diệu Đức Tràng, đi quanh vô lượng vòng, rồi ngồi trên tòa hoa sen báu chiếu khắp mười phương, phía trước Đức Phật.

Lúc ấy, Vương nữ Phổ Trí Diệu Đức Nhãn cởi các thứ vật trang sức trên thân cầm rải lên cúng dường Phật. Những thứ vật trang sức

đó ở trên hư không biến thành lọng báu, lưới báu buông rũ xuống, Long vương cầm giữ lọng báu này. Hết thảy những cung điện xen bày trong đó. Mười thứ lọng báu bao vòng hình như lầu gác, trong ngoài thanh tịnh, trang nghiêm với những chuỗi ngọc, cây báu biển hương ma-ni. Trong lọng báu đó có cây Bồ-đề cành lá sum suê che trùm cả pháp giới, mỗi niệm hiện ra vô lượng trang nghiêm.

Đức Như Lai Tỳ-lô-giá-na ngự nơi cội Bồ-đề này, có vô số Bồ-tát nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật vây quanh sau trước. Chư Bồ-tát này đều xuất sinh từ nơi hạnh nguyện của Phổ Hiền, an trụ trụ xứ không sai biệt của Bồ-tát.

Cũng thấy có tất cả các bậc chủ Thế gian, cũng thấy thần lực tự tại của Như Lai, cũng thấy sự thành hoại của thế giới theo thứ lớp nơi tất cả các kiếp. Lại thấy chư Phật lần lượt xuất hiện trong tất cả thế giới đó. Lại cũng thấy tất cả thế giới đó, mỗi mỗi thế giới đều có Bồ-tát Phổ Hiền cúng dường chư Phật, điều phục chúng sinh. Lại cũng thấy tất cả Bồ-tát đó đều ở trong thân Phổ Hiền. Cũng thấy thân mình ở trong thân đó. Cũng thấy thân mình ở trước chỗ tất cả Như Lai, trước tất cả Phổ Hiền, trước tất cả Bồ-tát, trước tất cả chúng sinh. Lại cũng thấy tất cả thế giới đó, mỗi mỗi đều có số thế giới nhiều như số vi trần của một cõi Phật, có đủ những ranh giới, những thứ giữ gìn, những thứ hình trạng, những thứ tánh chất, những thứ sắp đặt, những thứ trang nghiêm, những thứ thanh tịnh và có những thứ mây trang nghiêm phủ che bên trên, có đủ những tên kiếp, chư Phật xuất thế, những ba đời, những phương xứ, những trụ pháp giới, những nhập pháp giới, những trụ hư không, những đạo tràng Bồ-đề của Như Lai, những sức thần thông của Như Lai, những tòa Sư tử của Như Lai, những đại chúng của Như Lai, những chúng sai biệt của Như Lai, những phương tiện thiện xảo của Như Lai, những sự chuyển pháp luân của Như Lai, những âm thanh vi diệu của Như Lai, những biển ngôn thuyết của Như Lai, những Khế kinh của Như Lai.

Thấy như vậy rồi, vương nữ rất hoan hỷ tâm thanh tịnh.

Đức Như Lai Phổ Trí Bảo Diệm Diệu Đức Tràng vì vương nữ mà giảng nói Khế kinh tên là Nhất Thiết Như Lai Chuyển Pháp

Luân, có số Khế kinh nhiều như số vi trần của mười cõi Phật làm quyến thuộc.

Vương nữ nghe kinh xong, tức thì thành tựu được mười ngàn môn Tam-muội, tâm ý hòa dịu, không thô cứng, như mới thọ thai, như mới đản sinh, như cây Ta-la mới mọc mầm, tâm Tam-muội ấy cũng như vậy. Đó là Tam-muội hiện thấy tất cả chư Phật, Tam-muội chiếu khắp tất cả cõi, Tam-muội nhập tất cả ba đời, Tam-muội thuyết tất cả pháp luân của Phật, Tam-muội biết tất cả biển nguyện của Phật, Tam-muội khai ngộ tất cả chúng sinh khiến ra khỏi khổ sinh tử, Tam-muội thường nguyện phá si ám của tất cả chúng sinh, Tam-muội thường nguyện diệt khổ của tất cả chúng sinh, Tam-muội thường nguyện sinh niềm vui cho tất cả chúng sinh, Tam-muội giáo hóa tất cả chúng sinh không mệt mỏi, Tam-muội không chướng ngại của tất cả Bồ-tát, Tam-muội đến khắp tất cả cõi Phật thanh tịnh. Vương nữ được mười ngàn môn Tam-muội như vậy rồi, lại được tâm diệu định, tâm bất động, tâm hoan hỷ, tâm an ủi, tâm rộng lớn, tâm thuận Thiện tri thức, tâm duyên nơi Nhất thiết trí sâu xa, tâm trụ nơi biển phương tiện rộng lớn, tâm xả ly tất cả chấp trước, tâm chẳng trụ nơi cảnh giới thế gian, tâm nhập cảnh giới Như Lai, tâm chiếu khắp tất cả biển sắc, tâm không làm hại, tâm không cao ngạo, tâm không mệt mỏi, tâm không thoái chuyển, tâm không lười biếng, tâm tư duy về tự tánh của các pháp, tâm an trụ tất cả biển pháp môn, tâm quán sát tất cả biển pháp môn, tâm biết rõ tất cả biển chúng sinh, tâm cứu giúp tất cả biển chúng sinh, tâm chiếu khắp tất cả biển thế giới, tâm sinh khắp tất cả biển nguyện của Phật, tâm phá hết tất cả núi chướng, tâm chứa nhóm phước đức trợ đạo, tâm hiện thấy mười Lực của chư Phật, tâm chiếu khắp cảnh giới của Bồ-tát, tâm tăng trưởng trợ đạo của Bồ-tát, tâm duyên khắp tất cả biển phương hướng, tâm tư duy về đại nguyện của Phổ Hiền. Lại phát khởi biển nguyện của tất cả Như Lai nhiều như số vi trần của mười cõi Phật: Nguyện làm nghiêm tịnh tất cả cõi Phật, nguyện điều phục tất cả chúng sinh, nguyện biết khắp tất cả thế giới, nguyện vào khắp tất cả biển pháp giới, nguyện trong tất cả cõi Phật tu hạnh Bồ-tát cùng tận kiếp vị lai, nguyện tận cùng nơi kiếp vị lai không bỏ tất cả hạnh Bồ-tát, nguyện

được gần gũi tất cả Như Lai, nguyện được phụng sự tất cả thiện hữu, nguyện được cúng dường tất cả chư Phật, nguyện ở trong mỗi niệm tu hạnh Bồ-tát, tăng trưởng Nhất thiết trí không gián đoạn, phát khởi biển nguyện nhiều như số vi trần của mười cõi Phật như vậy, nên thành tựu đại nguyện Phổ Hiền.

Đức Như Lai Phổ Trí lại vì Vương nữ mở bày diễn nói những thiện căn đã chứa nhóm từ khi phát tâm tới nay, cùng những diệu hạnh đã tu, đại quả đã được, làm cho Vương nữ khai ngộ, thành tựu biển đại nguyện của Như Lai, nhất tâm hồi hướng đến bậc Nhất thiết trí.

Thần chủ về đêm Phổ Cứu Chúng Sinh Diệu Đức nói tiếp:

–Này thiện nam! Lại cách đây mười đại kiếp về trước, có thế giới tên là Nhật luân quang ma-ni, Phật hiệu là Nhân-đà-la Tràng Diệu Tướng.

Vương nữ Diệu Nhãn ở trong di pháp của Đức Như Lai đó, Bồ-tát Phổ Hiền khuyên nàng tu bổ tượng Phật cũ bị hư trên tòa liên hoa. Nàng tu bổ xong, lại sơn vẽ. Sơn vẽ xong lại trang nghiêm bằng các châu báu, rồi phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Này thiện nam! Ta nhớ về thuở quá khứ do Bồ-tát Phổ Hiền là bậc Thiện tri thức nên Vương nữ gieo trồng được thiện căn này. Từ đó trở đi, chẳng bị đọa nơi đường ác, thường thọ sinh trong dòng Thiên vương, Nhân vương, xinh đẹp khả ái, đủ những tướng tốt, khiến mọi người

đều thích nhìn, thường gặp Phật, thường được gần gũi Bồ-tát Phổ Hiền, được Bồ-tát chỉ dạy mở bày, khiến tỏ ngộ, thành tựu đầy đủ mãi đến ngày nay.

Này thiện nam! Chuyển luân thánh vương Tỳ-lô-giá-na Tạng Diệu Bảo Liên Hoa Kế nay là Bồ-tát Di-lặc. Vương phi Viên Mãn Diện nay là Thần chủ về đêm Tịch Tĩnh Âm Hải đang ở gần đây.

Vương nữ Diệu Đức Nhãn chính là ta.

Thuở ấy, ta làm đồng nữ, Bồ-tát Phổ Hiền khuyên ta tu bổ tượng Phật, dùng đấy làm nhân duyên phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Đó là lúc ta bắt đầu phát tâm.

Sau đó, Bồ-tát Phổ Hiền dẫn dắt ta gặp Đức Phật Diệu Đức

Tràng, ta cởi chuỗi ngọc rải lên cúng dường, thấy thần lực của Phật, nghe Phật thuyết pháp, liền được môn giải thoát “Bồ-tát hiện khắp tất cả thế gian điều phục chúng sinh.” Trong mỗi niệm được thấy chư Phật nhiều như số vi trần của núi Tu-di. Cũng thấy đạo tràng chúng hội và cõi nước thanh tịnh của chư Phật, ta đều tôn trọng cung kính cúng dường nghe diễn nói chánh pháp, y giáo tu hành.

Này thiện nam! Qua khỏi thế giới Tỳ-lô-giá-na đại oai đức, kiếp Viên mãn thanh tịnh, có thế giới tên là Bảo luân diệu trang nghiêm, kiếp tên là Đại quang, có năm trăm Đức Phật xuất hiện trong đó, ta đều phụng sự cung kính cúng dường. Đức Phật đầu tiên hiệu là Đại Bi Tràng, lúc mới xuất gia, ta làm Thần chủ về đêm cung kính cúng dường.

Kế đó, có Phật xuất thế hiệu là Kim Cang Na-la-diên Tràng. Ta làm Chuyển luân thánh vương, cung kính cúng dường Phật. Đức Phật đó vì ta mà giảng nói kinh tên Nhất Thiết Phật Xuất Hiện có số Khế kinh nhiều như số vi trần của mười cõi Phật làm quyến thuộc.

Kế đó, có Phật xuất thế hiệu là Kim Cang Vô Ngại Đức. Ta làm Chuyển luân vương cung kính cúng dường Phật. Đức Phật đó vì ta mà giảng nói kinh tên Phổ Chiếu Nhất Thiết Chúng Sinh Căn, có số Khế kinh nhiều như số vi trần của núi Tu-di làm quyến thuộc, ta đều thọ trì.

Kế đó, có Phật xuất thế tên là Hỏa Diệm Sơn Diệu Trang Nghiêm. Ta thuở ấy, làm Trưởng giả nữ. Đức Phật đó vì ta giảng nói kinh tên Phổ Chiếu Tam Thế Tạng, có số Khế kinh nhiều như số vi trần của cõi Diêm-phù-đề làm quyến thuộc. Ta đều nghe hiểu, y giáo thọ trì.

Kế đó, có Phật xuất thế hiệu là Nhất Thiết Pháp Hải Cao Thắng Vương. Thuở ấy, ta làm A-tu-la vương cung kính cúng dường Phật. Vì ta, mà Đức Phật đó giảng nói kinh tên Phân Biệt Nhất Thiết Pháp Giới, có năm trăm Khế kinh làm quyến thuộc. Ta đều nghe hiểu, như pháp thọ trì.

Kế đó, có Phật xuất thế hiệu là Hải Nhạc Pháp Quang Minh. Thuở ấy, ta làm Long vương nữ rải mây báu như ý ma-ni cúng dường

Phật. Đức Phật đó vì ta giảng nói kinh tên Tăng Trưởng Hoan Hỷ Hải, có trăm vạn ức Khế kinh làm quyến thuộc. Ta đều nghe hiểu, như pháp thọ trì.

Kế đó, có Phật xuất thế hiệu là Bảo Diệm Sơn Đăng. Thuở ấy, ta làm Thần chủ về biển rải mây hoa sen báu cung kính cúng dường Phật. Đức Phật đó vì ta giảng nói kinh tên Pháp Giới Phương Tiện Hải Quang Minh, có số Khế kinh nhiều như số vi trần của một cõi Phật làm quyến thuộc. Ta đều nghe hiểu, như pháp thọ trì.

Kế đó, có Phật xuất thế hiệu là Công Đức Hải Quang Minh Luân. Thuở ấy, ta làm Tiên nhân đạt năm thông hiện đại thần thông có sáu vạn Tiên nhân vây quanh, rải mây hương hoa cúng dường Phật. Đức Phật đó vì ta giảng nói kinh tên Vô Trước Pháp Đăng, có sáu vạn Khế kinh làm quyến thuộc. Ta đều nghe hiểu, như pháp thọ trì.

Kế đó, có Phật xuất thế hiệu là Tỳ-lô-giá-na Công Đức Tạng. Thuở ấy, ta làm Thần chủ về đất tên là Xuất Sinh Bình Đẳng Nghĩa, cùng vô lượng Thần chủ về đất khác đồng rải tất cả cây báu, tất cả tạng ma-ni, tất cả mây chuỗi báu để cúng dường Phật. Đức Phật đó vì ta giảng nói kinh tên Xuất Sinh Nhất Thiết Như Lai Trí Tạng, có vô lượng Khế kinh làm quyến thuộc. Ta đều nghe hiểu thọ trì chẳng quên.

Này thiện nam! Thứ lớp như vậy, Đức Phật sau cùng hiệu là Sung Mãn Hư Không Pháp Giới Diệu Đức Đăng. Thuở đó, ta là kỹ nữ tên Mỹ Nhan. Ta thấy Phật vào thành liền dùng ca vũ để cúng dường. Ta nương theo thần lực của Phật vọt mình lên hư không, nói ngàn bài kệ tán thán Phật. Đức Phật vì ta, phóng ra ánh sáng từ giữa chặng mày tên là Trang nghiêm pháp giới đại quang minh, chiếu khắp thân ta. Khi được ánh sáng của Phật chiếu đến thân, ta liền được môn giải thoát tên là Pháp giới phương tiện bất thoái tạng.

Này thiện nam! Trong thế giới này có số kiếp nhiều như số vi trần của một cõi Phật như vậy, tất cả Như Lai xuất hiện ở đó, Ta đều phụng sự cúng dường.

Chư Phật đó giảng nói bao nhiêu chánh pháp, ta đều ghi nhớ chẳng quên một câu một chữ. Ở chỗ chư Phật đó, ta tán dương tất cả

Phật pháp, rộng làm lợi ích cho vô lượng chúng sinh.

Ở chỗ mỗi Đức Như Lai ta được ánh sáng Nhất thiết trí, hiện biển pháp giới nơi ba đời, nhập tất cả hạnh Phổ Hiền.

Này thiện nam! Vì ta nương tựa nơi ánh sáng của Nhất thiết trí nên ở trong mỗi niệm được thấy vô lượng Phật. Đã thấy Phật rồi, thì hạnh nguyện Phổ hiền trước kia chưa được, chưa thấy, nay đều thành tựu viên mãn. Vì sao? Vì đã được ánh sáng của Nhất thiết trí.

Bấy giờ, Thần chủ về đêm Phổ Cứu Chúng Sinh muốn nêu lại nghĩa giải thoát này, nương theo thần lực của Phật, vì Đồng tử Thiện Tài, nói kệ rằng:

Thiện Tài nghe ta nói

Pháp sâu xa khó thấy

Chiếu khắp cả ba đời

Tất cả môn sai biệt

Như ta mới phát tâm

Chuyên cầu công đức Phật

Các giải thoát đã được

Ông nay phải lắng nghe

Ta nhớ thuở quá khứ

Số kiếp như vi trần

Trước đó có một kiếp

Tên Viên mãn thanh tịnh

Thuở ấy, có thế giới

Tên là Biến chiếu đăng

Phật nhiều như vi trần

Xuất thế ở trong đó

Phật đầu hiệu Trí Diệm

Phật kế hiệu Pháp Tràng

Thứ ba Pháp Tu-di

Thứ tư Đức Sư Tử

Thứ năm Tịch Tĩnh Vương

Thứ sáu Diệt Chư Kiến

Thứ bảy Cao Danh Xưng

Thứ tám Đại Công Đức

Thứ chín Phật Thắng Nhật

Thứ mười Phật Nguyệt Diện

Ta ở chỗ mười Phật

Đầu tiên ngộ pháp môn

Thứ lớp kế sau đó

Lại có mười Như Lai

Một là Hư Không Xứ

Thứ hai Phật Phổ Quang

Thứ ba Trụ Chư Phương

Thứ tư Chánh Niệm Hải

Thứ năm Cao Thắng Quang

Thứ sáu Tu-di Vân

Thứ bảy Phật Pháp Diệm

Thứ tám Phật Sơn Thắng

Thứ chín Đại Bi Hoa

Thứ mười Pháp Giới Hoa.

Lúc mười Phật xuất thế

Ta giác ngộ thứ hai

Thứ lớp kế sau đó.

Lại có mười Đức Phật

Một là Phật Quang Tràng

Thứ hai Phật Trí Tuệ

Thứ ba Phật Tâm Nghĩa

Thứ tư Phật Đức Chủ

Thứ năm Phật Thiên Tuệ

Thứ sáu Phật Tuệ Vương

Thứ bảy Phật Thắng Trí

Thứ tám Phật Quang Vương

Thứ chín Phật Dũng Mãnh

Thứ mười Phật Liên Hoa.

Tại chỗ mười Phật này

Ta thứ ba ngộ pháp

Thứ lớp kế sau đó

Có mười Phật xuất thế:

Thứ nhất Bảo Diệm Sơn

Thứ hai Công Đức Hải

Thứ ba Pháp Quang Minh

Thứ tư Liên Hoa Tạng

Thứ năm Chúng Sinh Nhãn

Thứ sáu Hương Quang Bảo

Bảy, Tu-di Công Đức

Tám, Càn-thát-bà vương

Thứ chín Ma-ni Tạng

Mười, Phật Tịch Tĩnh Sắc.

Thứ lớp kế sau đó

Có mười Phật xuất thế:

Thứ nhất Quảng Đại Trí

Kế Phật Bảo Quang Minh

Thứ ba Hư Không Vân

Thứ tư Thù Thắng Tướng

Thứ năm Viên Mãn Giới

Thứ sáu Na-la-diên

Thứ bảy Tu-di Đức

Thứ tám Công Đức Luân

Thứ chín Vô Thắng Tràng

Thứ mười Đại Thọ Sơn.

Thứ lớp kế sau đó

Có mười Phật xuất thế:

Thứ nhất Bà-la Tạng

Thứ hai Thế Chủ Thân

Thứ ba Cao Hiển Quang

Thứ tư Kim Cang Chiếu

Thứ năm Địa Oai Lực

Thứ sáu Thâm Diệu Pháp

Thứ bảy Pháp Tuệ Âm

Thứ tám Tu-di Tràng

Thứ chín Thắng Vô Minh

Thứ mười Diệu bảo Quang.

Thứ lớp kế sau đó

Có mười Phật xuất thế:

Thứ nhất Phạm Quang Minh

Thứ hai Hư Không Âm

Thứ ba Pháp Giới Thân

Thứ tư Quang Minh Luân

Thứ năm Trí Tuệ Tràng

Thứ sáu Hư Không Đăng

Thứ bảy Vi Diệu Đức

Thứ tám Biến Chiếu Quang

Thứ chín Thắng Phước Quang

Thứ mười Đại Bi Vân.

Thứ lớp kế sau đó

Có mười Phật xuất thế:

Thứ nhất Lực Quang Tuệ

Thứ hai Phổ Hiện tiền

Thứ ba Cao Hiển Quang

Thứ tư Quang Minh Thân

Thứ năm Phật Pháp Khởi

Thứ sáu Phật Bảo Tướng

Thứ bảy Tốc Tật Phong

Thứ tám Dũng Mãnh Tràng

Thứ chín Diệu bảo Cái

Thứ mười Chiếu Tam Thế.

Thứ lớp kế sau đó

Có mười Phật xuất thế:

Bậc nhất Nguyệt Hải Quang

Đệ nhị Kim Cang Thân

Thứ ba Tu-di Đức

Thứ tư Niệm Tràng Vương

Thứ năm Công Đức Tuệ

Thứ sáu Trí Tuệ Đăng

Thứ bảy Quang Minh Tràng

Thứ tám Quảng Đại Trí

Thứ chín Pháp Giới Trí

Thứ mười Pháp Hải Trí.

Thứ lớp kế sau đó

Có mười Phật xuất thế:

Thứ nhất Bố Thí Pháp

Thứ hai Công Đức Luân

Thứ ba Thắng Diệu Vân

Thứ tư Nhẫn Trí Đăng

Thứ năm Tịch Tĩnh Âm

Thứ sáu Tịch Tĩnh Tràng

Thứ bảy Thế Gian Đăng

Thứ tám Thâm Đại Nguyện

Thứ chín Vô Thắng Tràng

Thứ mười Trí Diệm Hải.

Thứ lớp kế sau đó

Có mười Phật xuất thế:

Thứ nhất Pháp Tự Tại

Thứ hai Vô Ngại Tuệ

Thứ ba Ý Hải Tuệ

Thứ tư Chúng Diệu Âm

Thứ năm Tự Tại Thí

Thứ sáu Phổ Hiện tiền

Thứ bảy Tùy Lạc Thân

Thứ tám Trụ Thắng Đức

Thứ chín Phật Bản Tánh

Thứ mười Phật Hiền Đức.

Số kiếp như vi trần

Bao nhiêu Phật trong đó

Khắp làm đèn thế gian

Ta đều từng cúng dường

Số kiếp như vi trần

Bao nhiêu Phật xuất thế

Ta đều từng cúng dường

Vào môn giải thoát này

Ta trong vô lượng kiếp

Tu hành được đạo ấy

Nếu người tu hành được

Chẳng lâu cũng sẽ được.

Này thiện nam! Ta chỉ biết mỗi môn giải thoát “Bồ-tát phổ hiện nhất thiết thế gian điều phục chúng sinh” này. Còn như chư Đại Bồ-tát tích tập vô biên hạnh, sinh những thứ hiểu biết, hiện những loại thân mình, đủ những loại căn tướng, thỏa mãn những thứ nguyện vọng, vào những loại Tam-muội, khởi những loại thần biến, có thể quán sát các thứ pháp, nhập những môn trí tuệ, được những pháp ánh sáng, thì ta làm sao biết hết được, nói hết được hạnh công đức đó.

Này thiện nam! Cách đây không xa, có Thần chủ về đêm tên là Tịch Tĩnh Âm Hải, ngồi trên tòa liên hoa ma-ni quang tràng trang nghiêm, có trăm vạn vô số Thần chủ về đêm vây quanh. Ông nên đến đó hỏi: Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát?

Đồng tử Thiện Tài bèn đảnh lễ nơi chân Thần chủ về đêm, đi quanh vô số vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi từ tạ ra đi.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.