Đại Tập 39 · Bộ Hoa Nghiêm IV · Số 279 (Q.46–80) & Số 280–285

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (tt) Quyển 67, Phẩm 39: Nhập Pháp Giới (Phần 8)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 67

Phẩm 39: NHẬP PHÁP GIỚI (Phần 8)

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài được nghe pháp nơi Ưu-bà-di Bất Động rồi, chuyên tâm nghĩ nhớ có bao nhiêu lời dạy bảo thảy đều tin tưởng lãnh thọ, tư duy quán sát, đi lần đến thành Đô-tát-la. Lúc vào thành mặt trời đã lặn, Thiện Tài đi khắp phố phường, làng xóm, khắp các ngả đường tìm ngoại đạo Biến Hành.

Phía Đông thành có núi tên là Thiện đức. Giữa đêm Thiện Tài thấy nơi đỉnh núi ấy, cỏ cây núi đồi đều sáng chói như mặt trời mới mọc.

Thấy rồi, Thiện Tài mừng rỡ nghĩ: Ta chắc được gặp Thiện tri thức nơi núi ấy.

Thiện Tài liền ra khỏi thành lên núi đó, thấy ngoại đạo Biến Hành, đi kinh hành chậm rải nơi khoảng đất bằng trên núi, sắc tướng viên mãn, oai quang chiếu sáng hơn cả Thiên vương Đại Phạm, có mười ngàn trời Phạm chúng vây quanh.

Thiện Tài đến đảnh lễ nơi chân Biến Hành, đi quanh vô lượng vòng, đứng trước chắp tay cung kính, thưa:

–Bạch Thánh giả! Tôi đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng chưa biết Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, làm thế nào tu đạo Bồ-tát? Tôi nghe Thánh giả khéo dạy bảo, xin vì tôi mà giảng nói.

Biến Hành:

–Lành thay! Lành thay! Này thiện nam! Ta đã an trụ hạnh Bồ-tát đến hết thảy xứ, đã thành tựu môn Tam-muội Phổ quán thế gian, đã thành tựu sức thần thông không nương không tạo, đã thành tựu phổ môn Bát-nhã ba-la-mật.

Này thiện nam! Ta ở khắp nơi trong thế gian, đủ những loại hình mạo, đủ những thứ hành giải, đủ những thứ chết sống, trong tất cả các loài: Thiên, Long, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Địa ngục, Súc sinh, Diêm-la vương, Nhân phi nhân.

Tất cả các loài hoặc có hạng trụ nơi kiến chấp, hoặc hạng tin vào Nhị thừa, hoặc có kẻ tin ưa đạo Đại thừa. Nơi tất cả chúng sinh như vậy, ta dùng những phương tiện, những môn trí mà làm lợi ích cho họ.

Như là, hoặc vì họ diễn nói tất cả kỹ nghệ nơi thế gian cho họ được đầy đủ trí Đà-la-ni tất cả xảo thuật.

Hoặc vì họ diễn nói bốn Nhiếp pháp tạo phương tiện cho họ hồi hướng về trí Nhất thiết.

Hoặc vì họ diễn nói các môn Ba-la-mật, cho họ hồi hướng về trí Nhất thiết.

Hoặc vì họ tán dương tâm đại Bồ-đề, cho họ chẳng mất tâm đạo Vô thượng.

Hoặc vì họ tán dương những hạnh Bồ-tát, cho họ được hoàn mãn nguyện làm thanh tịnh cõi Phật, cứu độ chúng sinh.

Hoặc vì họ diễn nói hễ tạo nghiệp ác thì bị những khổ báo nơi địa ngục cho họ nhàm lìa những nghiệp ác.

Hoặc vì họ diễn nói về cúng dường chư Phật, trồng các căn lành, quyết định được quả trí Nhất thiết, cho họ phát sinh tâm hoan hỷ.

Hoặc vì họ khen ngợi những công đức của Như Lai Đẳng Chánh Giác, cho họ thích thân Phật, cầu trí Nhất thiết.

Hoặc vì họ khen ngợi oai đức của chư Phật cho họ ưa thích thân bất hoại của Phật.

Hoặc vì họ khen ngợi thân tự tại của Phật, cho họ cầu thân oai đức không gì che khuất của Như Lai.

Lại, này thiện nam! Trong thành Đô-tát-la này khắp mọi nơi, tất cả tộc loại, trong dân chúng hoặc nam hoặc nữ, ta đều dùng phương tiện thị hiện đồng thân hình như họ, để tùy cơ nghi mà thuyết pháp độ họ.

Chúng nhân ấy đều chẳng biết ta là ai, từ đâu đến, chỉ làm cho người nghe tu hành như thật.

Này thiện nam! Như sự làm lợi ích chúng sinh trong thành này, khắp cõi Diêm-phù-đề, những thành ấp, thôn xóm chỗ có người ở, ta cũng đều làm lợi ích cho mọi người như vậy.

Này thiện nam! Trong châu Diêm-phù-đề có chín mươi sáu chúng đều sinh tri kiến khác nhau rồi sinh kiến chấp. Ở trong những chúng đó, ta đều tạo phương tiện để điều phục cho họ lìa bỏ những kiến chấp. Như ở châu Diêm-phù-đề, ba cõi thiên hạ kia cũng vậy.

Như đại thiên thế giới, các biển chúng sinh ở vô lượng thế giới khắp mười phương cũng vậy, ta đều ở trong đó, tùy tâm ưa thích của các chúng sinh, dùng những thứ phương tiện, những loại pháp môn để hiện bày những loại sắc thân, dùng đủ các thứ ngôn ngữ âm thanh vì họ thuyết pháp khiến họ được lợi ích.

Này thiện nam! Ta chỉ biết về hạnh Bồ-tát đến tất cả chỗ này.

Còn như chư Đại Bồ-tát, thân cùng đồng với số chúng sinh, được cùng chúng sinh thân không sai khác, dùng thân biến hóa, vào khắp các loài, nơi tất cả xứ đều hiện thọ sinh, hiện ở khắp trước tất cả chúng sinh, ánh sáng thanh tịnh soi sáng khắp thế gian, dùng nguyện vô ngại trụ tất cả kiếp, được những hạnh như lưới Đế Thích không gì bằng, thường siêng tạo lợi ích cho tất cả chúng sinh, hằng ở chung với họ mà không chấp trước, khắp ba đời thảy đều bình đẳng, dùng trí vô ngã soi khắp mọi nơi, dùng tạng đại Bi quán sát tất cả, thì ta làm sao biết được, nói được những hạnh công đức đó.

Này thiện nam! Phương Nam của xứ này có một nước tên là Rộng lớn, nơi đó có Trưởng giả buôn hương tên là Ưu-bát-la Hoa. Ông đến đó hỏi Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát?

Đồng tử Thiện Tài bèn đảnh lễ nơi chân Biến Hành, đi quanh theo phía bên phải vô lượng vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi rồi từ tạ ra đi.

Nhờ Thiện tri thức dạy bảo, Thiện Tài chẳng nghĩ đến thân mạng, chẳng ham của báu, chẳng thích chúng nhân, chẳng mê năm dục, chẳng luyến quyến thuộc, chẳng trọng ngôi vua.

Chỉ nguyện hóa độ tất cả chúng sinh, chỉ nguyện làm nghiêm tịnh tất cả cõi Phật, chỉ nguyện cúng dường tất cả chư Phật, chỉ nguyện chứng biết thật tánh của các pháp, chỉ nguyện tu tập biển công đức lớn của tất cả Bồ-tát, chỉ nguyện tu hành tất cả công đức không bao giờ thoái chuyển, chỉ nguyện hằng ở trong tất cả kiếp dùng sức của đại nguyện tu hạnh Bồ-tát, chỉ nguyện vào khắp tất cả chúng hội đạo tràng của chư Phật, chỉ nguyện nhập một môn Tam-muội mà hiện khắp tất cả môn Tam-muội với thần lực tự tại, chỉ nguyện ở trong một lỗ chân lông của Phật, thấy tất cả tâm Phật không nhàm chán, chỉ nguyện được ánh sáng trí tuệ của tất cả pháp, có thể thọ trì pháp tạng của chư Phật.

Thiện Tài chuyên cầu công đức của tất cả chư Phật và Bồ-tát như vậy, đi dần đến nước Rộng lớn, đến chỗ Trưởng giả Ưu-bát-la Hoa, đảnh lễ nơi chân Trưởng giả, đi quanh vô lượng vòng, chắp tay cung kính, thưa:

–Bạch Thánh giả! Tôi đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, muốn cầu trí tuệ bình đẳng của tất cả Phật, muốn viên mãn vô lượng đại nguyện của tất cả Phật, muốn được sắc thân thanh tịnh tối thượng của tất cả Phật, muốn thấy Pháp thân thanh tịnh của tất cả Phật, muốn biết trí thân rộng lớn của tất cả Phật, muốn tu tịnh những hạnh của tất cả Bồ-tát, muốn đạt đủ Tam-muội chiếu sáng của tất cả Bồ-tát, muốn an trụ Tổng trì của tất cả Bồ-tát, muốn diệt trừ tất cả chướng ngại, muốn du hành tất cả thế giới nơi mười phương nhưng tôi chưa biết làm thế nào học hạnh Bồ-tát, làm thế nào tu đạo Bồ-tát, để có thể xuất sinh trí Nhất thiết trí. Trưởng giả nói:

–Lành thay! Lành thay! Thiện nam đã có thể phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Này thiện nam! Ta khéo biết rõ tất cả hương, cũng biết phương pháp điều hợp tất cả hương. Như là tất cả thứ hương, tất cả hương đốt, tất cả hương xoa, tất cả hương bột, ta cũng biết chỗ xuất sinh tất cả thứ hương như vậy.

Ta lại khéo biết hương Thiên, hương Long, hương Dạ-xoa, hương Càn-thát-bà, hương A-tu-la, hương Ca-lâu-la, hương Khẩn-na-

la, hương Ma-hầu-la-già, Hương Nhân, hương phi Nhân.

Ta lại khéo biết các thứ hương trị bệnh, hương dứt ác, hương sinh hoan hỷ, hương thêm phiền não, hương diệt phiền não, hương làm cho đối với pháp hữu vi sinh tham đắm, hương làm cho sinh tâm nhàm lìa pháp hữu vi, hương bỏ những kiêu mạn phóng dật, hương phát tâm niệm Phật, hương chứng hiểu pháp môn, hương được Thánh thọ dụng, hương tất cả Bồ-tát sai biệt, hương tất cả quả vị Bồ-tát. Các thứ hương như vậy, hình tướng sinh khởi, xuất hiện thành tựu, cảnh giới phương tiện thanh tịnh an ổn, oai đức nghiệp dụng và cùng chỗ căn bản, ta đều biết rõ cả.

Này thiện nam! Ở nhân gian có thứ hương tên là Tượng tạng, nhân nơi rồng tranh chấp mà sinh. Nếu đốt một hoàn, liền nổi mây hương lớn che trùm vương đô, trong bảy ngày mưa thơm rơi nhẹ. Nếu đeo trên thân chư thiên thân thành màu chân kim. Nếu giắt trong y phục, cung điện, lầu gác, cũng đều thành màu chân kim. Nếu gió thổi vào trong cung điện, chúng sinh ngửi được, thì trọn bảy ngày đêm tràn đầy hoan hỷ, thân tâm diệu lạc, không có các bệnh, chẳng xâm hại nhau, lìa các ưu khổ, chẳng kinh chẳng sợ, chẳng loạn chẳng giận, tâm thương mến nhau, chí ý thanh tịnh. Ta biết như vậy rồi bèn vì họ mà thuyết pháp, làm cho họ quyết định phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Này thiện nam! Núi Ma-la-gia xuất sinh hương chiên-đàn tên là Ngưu đầu. Nếu dùng hương này xoa trên thân, thì dù vào hầm lửa cũng chẳng bị cháy.

Này thiện nam! Trong biển có hương tên là Vô năng thắng, nếu đem xoa vào trống và các loa ốc, lúc phát ra tiếng thì tất cả quân địch đều tự tan, tháo chạy.

Này thiện nam! Ở bên ao A-nậu-đạt xuất sinh hương trầm thủy tên là Liên hoa tạng, nếu đốt một viên bằng hạt mè, thì mùi hương lan khắp châu Diêm-phù-đề, chúng sinh ngửi hương này thì lìa tất cả tội, giới phẩm thanh tịnh.

Này thiện nam! Núi Tuyết có hương tên là A-lô-na, nếu chúng sinh ngửi hương này thì tâm họ quyết định lìa những nhiễm chấp, ta vì họ mà thuyết pháp, tất cả đều được Tam-muội Ly cấu.

Này thiện nam! Trong cõi La-sát có thứ hương tên là Hải tạng. Hương này chỉ có Chuyển luân vương dùng. Nếu đốt một viên hương ấy để xông, thì vua và bốn bộ binh đều bay đi trên không.

Này thiện nam! Trong cõi trời Thiện pháp có thứ hương tên là Tịnh trang nghiêm, nếu đốt lên một viên, liền khiến khắp chư Thiên đều niệm Phật.

Này thiện nam! Trời Dạ-ma có thứ hương tên là Tịnh tạng, nếu đốt lên một viên, thì chúng trời Dạ-ma đều vân tập đến chỗ Thiên vương Dạ-ma để nghe pháp.

Này thiện nam! Trong trời Đâu-suất có thứ hương tên là Tiên-đà-bà, nếu đốt lên một viên trước chỗ ngồi của Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ, thì nổi mây hương lớn khắp pháp giới, mưa khắp tất cả những thứ vật cúng dường, để cúng dường tất cả chư Phật, Bồ-tát.

Này thiện nam! Cõi trời Thiện biến hóa có thứ hương tên là Đoạt ý, nếu đốt lên một viên thì trong bảy ngày mưa tất cả những thứ trang nghiêm khắp nơi.

Này thiện nam! Ta chỉ biết mỗi phương pháp điều hòa các thứ hương này. Còn như chư Đại Bồ-tát xa lìa tập khí của các pháp, chẳng nhiễm thế dục, dứt hẳn lưới bẫy của chúng ma phiền não, thoát khỏi cõi hữu lậu, dùng hương trí tuệ để tự trang nghiêm, đối với các thế gian đều không nhiễm vướng, thành tựu đầy đủ giới không chấp trước, trí thanh tịnh không chấp trước, đi trong cảnh không chấp trước, ở tất cả xứ đều không chấp trước, tâm ý bình đẳng, không chấp trước, không nương tựa, thì ta làm sao biết được diệu hạnh đó, nói được công đức đó, hiểu được môn giới thanh tịnh của các vị đó, biểu hiện được công hạnh không sai lầm của các vị ấy làm, rõ được thân, khẩu, ý lìa nhiễm của các vị đó.

Này thiện nam! Phương Nam của xứ này có một thành lớn tên là Lâu các, trong thành có một người thuyền trưởng tên là Bà-thi-la. Ông đến đó hỏi Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát?

Đồng tử Thiện Tài bèn đảnh lễ nơi chân Trưởng giả Ưu-bát-la Hoa, đi quanh vô lượng vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi từ tạ ra đi.

Bấy giờ, Thiện Tài đi về phía thành Lâu các, quán sát đường sá. Như là xem đường cao thấp, xem đường bằng phẳng hay hiểm

trở, đường sạch hay nhơ, đường cong hay ngay. Dần dần tiến bước nghĩ: Ta phải thân cận Thiện tri thức đó. Thiện tri thức là nhân thành tựu việc tu hành những đạo Bồ-tát, là nhân thành tựu việc tu hành đạo Ba-la-mật, là nhân thành tựu việc tu hành đạo thâu tóm chúng sinh, là nhân thành tựu việc tu hành đạo vào khắp pháp giới vô ngại, là nhân thành tựu việc tu hành đạo khiến tất cả chúng sinh trừ tuệ ác, là nhân thành tựu việc tu hành đạo khiến các chúng sinh lìa kiêu mạn, là nhân thành tựu việc tu hành đạo khiến các chúng sinh diệt trừ phiền não, là nhân thành tựu việc tu hành đạo khiến tất cả chúng sinh bỏ những kiến chấp, là nhân thành tựu việc tu hành đạo khiến các chúng sinh nhổ tất cả gai ác độc, là nhân thành tựu việc tu hành đạo khiến tất cả chúng sinh đến thành trí Nhất thiết. Vì sao? Vì ở chỗ Thiện tri thức được tất cả pháp thiện, vì nương sức của Thiện tri thức được đạo trí Nhất thiết. Thiện tri thức rất là khó thấy khó gặp.

Đồng tử Thiện Tài suy nghĩ như vậy, đi dần đến thành Lâu các, thấy thuyền trưởng Bà-thi-la đang đứng trên bờ biển ở ngoài cửa thành. Trăm ngàn thương chủ và vô lượng dân chúng vây quanh ông. Bà-thi-la vì họ giảng nói về pháp biển lớn, dùng phương tiện khai thị biển công đức của Phật.

Thiện Tài đến đảnh lễ nơi chân Bà-thi-la đi quanh vô lượng vòng, chắp tay cung kính, thưa:

–Bạch Thánh giả! Tôi đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề mà chưa biết Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát?

Tôi nghe Thánh giả khéo dạy bảo, xin vì tôi mà giảng nói. Bà-thi-la nói:

–Lành thay! Lành thay! Thiện nam! Ông đã có thể phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nay lại có thể hỏi về nhân duyên sinh đại trí, nhân duyên dứt trừ tất cả khổ sinh tử, nhân duyên đến đảo báu lớn trí Nhất thiết, nhân duyên thành tựu Đại thừa bất hoại, nhân duyên xa lìa sự bố úy sinh tử, an trụ trong những vòng Tam-muội tịch tĩnh của hành Nhị thừa, nhân duyên ngồi xe đại nguyện đi khắp mọi nơi thật hành hạnh Bồ-tát đạo vô ngại thanh tịnh, nhân duyên dùng hạnh Bồ-tát trang nghiêm đạo thanh tịnh trí Nhất thiết, tất cả chẳng thể hoại, nhân duyên quán sát khắp tất cả các pháp mười phương đều là đạo

thanh tịnh không chướng ngại, nhân duyên mau có thể hướng vào đạo thanh tịnh biển trí Nhất thiết.

Này thiện nam! Ta ở trong đường trên bờ biển ngoài cửa thành Lâu các này mà tịnh tu hạnh Đại bi tràng của Bồ-tát.

Này thiện nam! Ta xem thấy chúng sinh nghèo cùng ở châu Diêm-phù-đề này vì họ mà làm lợi ích, cho nên tu các khổ hạnh, làm cho họ được thỏa mãn theo sở nguyện của họ. Trước đem thế lợi cho họ được đầy đủ, rồi ban cho họ chánh pháp, khiến họ hoan hỷ, khiến họ tu phước hạnh, khiến họ sinh trí đạo, khiến họ thêm sức của thiện căn, khiến họ phát tâm Bồ-đề, khiến họ làm thanh tịnh nguyện Bồ-đề, khiến họ vững chắc sức đại Bi, khiến họ tu đạo diệt sinh tử, khiến họ chẳng nhàm hạnh sinh tử, khiến họ thâu tóm tất cả biển chúng sinh, khiến họ tu tất cả biển công đức, khiến họ chiếu rõ tất cả biển các pháp, khiến họ thấy tất cả biển Phật, khiến họ vào biển trí Nhất thiết trí.

Này thiện nam! Ta ở nơi đây suy gẫm như vậy, nghĩ tưởng như vậy, tạo lợi ích như vậy, cho tất cả chúng sinh.

Này thiện nam! Ta biết tất cả đảo châu báu, tất cả chỗ có châu báu, tất cả loại châu báu, tất cả thứ châu báu. Ta biết trau chuốt tất cả châu báu, xâu kết tất cả châu báu, sản xuất tất cả châu báu, làm tất cả châu báu. Ta biết tất cả đồ đựng châu báu, tất cả đồ dùng của châu báu, tất cả cảnh giới châu báu, tất cả ánh sáng châu báu. Ta biết tất cả chỗ cung điện của rồng, tất cả chỗ cung điện của Dạ-xoa, tất cả chỗ cung điện của Bộ-đa. Ta đều khéo xa tránh những chỗ đó để khỏi những tai nạn. Ta cũng biết rõ chỗ nước xoáy, chỗ cạn sâu sóng vỗ xa gần, màu nước tốt xấu. Ta cũng biết rõ nhật, nguyệt, tinh tú vận hành độ số, ngày đêm sớm chiều, thời tiết dài ngắn. Ta cũng biết rõ trên thuyền, sắt, gỗ, cứng cáp, mềm yếu, máy móc rít trơn, nước lớn nhỏ, gió nghịch thuận. Tất cả những sự tướng an nguy như vậy, ta đều biết rõ cả, nên đi thì đi, nên đậu thì đậu.

Này thiện nam! Ta dùng trí tuệ đã thành tựu đó để thường tạo lợi ích cho tất cả chúng sinh.

Này thiện nam! Ta dùng thuyền tốt chở các thương chủ đi đường yên ổn, lại thuyết pháp cho họ hoan hỷ. Ta đưa họ đến chỗ

đảo báu, cho họ đầy đủ châu báu. Rồi ta đưa họ về châu Diêm-phù-đề.

Này thiện nam! Ta đem thuyền lớn qua lại như vậy, chưa có lần nào bị tổn hại.

Nếu có ai thấy thân ta, nghe ta thuyết pháp thì họ vĩnh viễn chẳng còn sợ biển sinh tử, mà được vào biển trí Nhất thiết, chắc chắn có thể làm khô cạn những biển ái dục, có thể dùng ánh sáng trí tuệ chiếu sáng biển ba đời, có thể làm cạn hết biển khổ của tất cả chúng sinh, có thể làm lắng trong biển tâm của tất cả chúng sinh, có thể nhanh chóng làm nghiêm tịnh tất cả biển cõi, có thể đi đến khắp biển lớn mười phương, có thể biết khắp biển căn của tất cả chúng sinh, biết rõ khắp biển hạnh của tất cả chúng sinh, thuận khắp biển tâm của tất cả chúng sinh.

Này thiện nam! Ta chỉ được mỗi hạnh Đại bi tràng này. Nếu có ai thấy ta, nghe đến ta, cùng ta đồng ở, nhớ tưởng đến ta, thì đều chẳng phí uổng. Còn như chư Đại Bồ-tát khéo du hành trong biển lớn sinh tử, chẳng nhiễm tất cả những biển phiền não, có thể bỏ tất cả những biển vọng kiến, có thể quán sát những biển pháp tánh, có thể dùng bốn Nhiếp để thâu phục biển chúng sinh, đã khéo an trụ biển trí Nhất thiết, có thể diệt trừ biển chấp trước của tất cả chúng sinh, có thể bình đẳng trụ nơi biển tất cả thời gian, có thể dùng thần thông vượt qua biển chúng sinh, có thể theo thời nghi điều phục biển chúng sinh, thì ta làm sao biết hết được nói hết được hạnh công đức đó.

Này thiện nam! Phương Nam của xứ này có thành tên là Khả lạc. Trong thành ấy có Trưởng giả tên là Vô Thượng Thắng. Ông đến đó hỏi Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát?

Đồng tử Thiện Tài bèn đảnh lễ nơi chân thuyền trưởng Bà-thi-la, đi quanh vô lượng vòng, buồn bã rơi lệ, ân cần chiêm ngưỡng, tâm thiết tha cầu Thiện tri thức, rồi từ tạ ra đi.

Lúc đó, Thiện Tài phát tâm đại Từ cùng khắp, tâm đại Bi nhuần thấm, tiếp nối không dứt, phước đức trí tuệ hai thứ trang nghiêm, lìa bỏ tất cả phiền não trần cấu, chứng pháp bình đẳng, tâm không cao thấp, nhổ gai bất thiện, diệt tất cả chướng, kiên cố tinh tấn làm hào tường, Tam-muội sâu xa làm vườn tược, dùng mặt trời

trí tuệ phá tối vô minh, dùng gió phương tiện nở hoa trí tuệ, dùng nguyện vô ngại sung mãn pháp giới, tâm thường hiện nhập thành trí Nhất thiết. Như vậy mà cầu đạo Bồ-tát.

Thiện Tài đi dần đến thành Khả lạc, thấy Trưởng giả Vô Thượng Thắng trong rừng Vô ưu đại trang nghiêm tràng ở phía Đông thành, có vô lượng thương chủ và năm ngàn cư sĩ vây quanh. Trưởng giả xử lý phán đoán đủ những việc nhân gian. Rồi Trưởng giả lại nhân đó vì đại chúng mà thuyết pháp, làm cho họ khỏi hẳn tất cả ngã mạn, rời ngã và ngã sở, bỏ chỗ tích tụ, diệt tham lam keo kiệt ganh ghét, tâm được thanh tịnh không uế trược, được sức tín tịnh, thường thích thấy Phật, thọ trì Phật pháp, sinh sức Bồ-tát, khởi hạnh Bồ-tát, nhập Tam-muội Bồ-tát, được trí tuệ Bồ-tát, trụ chánh niệm Bồ-tát, thêm chí nguyện Bồ-tát.

Bấy giờ, Thiện Tài thấy Trưởng giả Vô Thượng Thắng đã vì đại chúng thuyết pháp xong, liền đến đảnh lễ nơi chân Trưởng giả, giây lâu mới đứng dậy thưa:

–Bạch Thánh giả! Tôi là Thiện Tài. Tôi là Thiện Tài. Tôi chuyên tìm cầu hạnh Bồ-tát.

Bạch Thánh giả! Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát? Bồ-tát làm thế nào tu đạo Bồ-tát, mà lúc tu học thường có thể hóa độ tất cả chúng sinh, thường có thể hiện thấy tất cả chư Phật, thường được nghe tất cả Phật pháp, thường có thể trụ trì tất cả Phật pháp, thường có thể hướng nhập tất cả pháp môn, vào tất cả cõi học hạnh Bồ-tát, trụ nơi tất cả kiếp tu đạo Bồ-tát, có thể biết thần lực của tất cả Như Lai, có thể được tất cả Như Lai hộ niệm, có thể được trí tuệ của tất cả Như Lai? Trưởng giả Vô Thượng Thắng nói:

–Lành thay! Lành thay! Thiện nam! Ông đã có thể phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Này thiện nam! Ta thành tựu sức thần thông không dựa không tạo, hạnh môn của Bồ-tát, đến tất cả xứ.

Này thiện nam! Thế nào là Hạnh môn của Bồ-tát đến tất cả xứ?

Này thiện nam! Ta ở trong tất cả chúng sinh nơi Dục giới nơi đại

thiên thế giới này, đó là tất cả Đao-lợi thiên, tất cả Tu-dạ-ma thiên, tất cả Đâu-suất-đà thiên, tất cả Thiện biến hóa thiên, tất cả Tha hóa tự tại thiên, tất cả Ma thiên và tất cả chỗ ở của chư Thiên, Long, Dạ-xoa, La-sát, Cưu-bàn-trà, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân và phi nhân. Ta ở trong tất cả nơi đó vì tất cả chúng sinh thuyết pháp, làm cho họ bỏ phi pháp dứt tranh luận, trừ chiến đấu, thôi tranh chấp, phá oan kiết, mở trói buộc, thoát lao ngục, khỏi sợ hãi, dứt sát sinh, cho đến tà kiến và tất cả nghiệp ác, làm cho họ dừng hẳn những sự chẳng nên làm, khiến họ thuận làm tất cả pháp lành, khiến họ học tất cả kỹ nghệ, làm lợi ích ở thế gian. Vì họ mà phân biệt các thứ luận thuyết khiến cho họ hoan hỷ, cho họ dần dần thành thục.

Tùy thuận ngoại đạo, vì họ mà giảng thắng trí, cho họ dứt kiến chấp, cho họ nhập Phật pháp, cho đến tất cả Phạm thiên nơi cõi sắc, ta cũng vì họ giảng nói pháp thù thắng.

Như ở đại thiên thế giới này, trong số thế giới nhiều như số vi trần của mười vô số trăm ngàn ức triệu cõi Phật, ta cũng vì tất cả chúng sinh mà giảng nói Phật pháp, pháp Bồ-tát, pháp Thanh văn, pháp Độc giác.

Ta giảng nói về địa ngục, chúng sinh nơi địa ngục, nói con đường hướng tới địa ngục; nói súc sinh, nói sự sai biệt của súc sinh, nói súc sinh thọ khổ, nói con đường hướng tới súc sinh; nói cõi Diêm-la vương, nói khổ của cõi Diêm-la vương, nói con đường hướng tới cõi Diêm-la vương; nói nhân gian, nói khổ vui của nhân gian, nói con đường hướng về nhân gian; nói cõi trời, nói vui của cõi trời, nói con đường hướng về cõi trời.

Ta thuyết pháp là vì muốn mở bày, làm rõ công đức của Bồ-tát, vì làm cho chúng sinh lìa bỏ khổ hoạn sinh tử, vì làm cho họ biết thấy những công đức vi diệu của trí Nhất thiết, vì muốn cho họ biết ở trong các loài thì mê hoặc thọ khổ, vì cho họ thấy biết pháp không chướng ngại, vì muốn hiển thị chỗ nhân sinh khởi của tất cả thế gian, vì muốn hiển bày thế gian tịch diệt là vui, vì làm cho họ chứng pháp không dựa nương của Phật, vì làm cho họ diệt hẳn các phiền não, vì làm cho họ có thể chuyển pháp luân của Phật. Ta vì chúng sinh giảng nói pháp như thế.

Này thiện nam! Ta chỉ biết mỗi pháp môn thanh tịnh, tu hạnh Bồ-tát đến tất cả xứ, sức thần thông không nương không tạo này. Còn như chư Đại Bồ-tát đầy đủ tất cả thần thông tự tại, đều có thể đến khắp tất cả cõi Phật, được bậc phổ nhãn, đều nghe tất cả âm thanh ngôn thuyết, trí tuệ tự tại vào khắp các pháp, không trái không tranh, dũng kiện không ai bằng, dùng tướng lưỡi rộng dài phát ra tiếng bình đẳng, thân tướng của các vị đẹp đẽ cùng chư Như Lai rốt ráo không hai không khác, trí thân rộng lớn vào khắp cảnh giới ba đời không ngằn mé đồng với hư không, thì ta làm sao biết được, nói hết được hạnh công đức đó.

Này thiện nam! Phương Nam của xứ này có một cõi nước tên là Thâu-na, nước đó có thành tên là Ca-lăng-ca lâm, trong thành có Tỳ-kheo-ni tên là Sư Tử Tần Thân. Ông đến đó hỏi Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát?

Đồng tử Thiện Tài bèn đảnh lễ nơi chân Trưởng giả Vô Thượng Thắng, đi quanh vô lượng vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi từ tạ ra đi.

Thiện Tài đi dần đến thành Ca-lăng-ca lâm tìm Tỳ-kheo-ni Sư Tử Tần Thân khắp mọi nơi.

Có vô số người đều bảo Tỳ-kheo-ni này hiện ở trong vườn Nhật quang của vua Thắng Quang hỷ cúng, đương thuyết pháp tạo lợi ích cho vô lượng chúng sinh.

Thiện Tài liền đến vườn Nhật quang, quán sát khắp nơi thấy trong vườn ấy có một đại thọ tên Mãn nguyệt, tàng cây như lầu gác, phóng ra ánh sáng lớn chiếu một do-tuần, thấy một cây lá tên Phổ phúc, hình như cây lọng, phóng ra ánh sáng màu Tỳ-lưu-ly xanh biếc, thấy một cây hoa tên Hoa tạng cao lớn hình như núi Tuyết, tuôn những hoa đẹp không cùng tận, như cây Ba-lợi-chất-đa-la nơi cung trời Đao-lợi. Lại thấy một cây quả cam lộ, hình như tòa núi vàng thường phóng ra ánh sáng, sai tróu những trái cam lộ. Lại thấy một cây báu ma-ni tên Tỳ-lô-giá-na tạng, hình đẹp không gì bằng, châu báu tâm vương ma-ni ở trên chót cây, vô số châu báu ma-ni sắc tướng trang nghiêm khắp cây. Lại thấy cây y tên Thanh tịnh, những y phục nhiều màu thả rũ nghiêm sức. Lại có cây âm nhạc tên Hoan hỷ,

tiếng nhạc rất hay hơn cả nhạc trời. Lại có cây hương tên Phổ trang nghiêm, hằng phát mùi thơm xông khắp mười phương không chướng ngại.

Trong vườn lại có suối chảy, ao mát, tất cả đều trang nghiêm bằng bảy báu, bùn hắc chiên-đàn chứa đọng trong đó, các chân kim thượng diệu trải mặt đáy, tràn đầy nước tám công đức. Các loại hoa sen bốn màu xanh, vàng, đỏ, trắng phô bày trên mặt nước.

Trong vườn có vô lượng cây báu bày hàng khắp nơi. Mỗi gốc cây có một tòa Sư tử, trang nghiêm với các thứ châu báu quý giá, dùng Thiên y để trải, ướp bằng hương diệu, rủ những lụa báu, giăng những trướng báu, lưới vàng Diêm-phù-đàn che phía trên, chuông báu nhẹ rung vang tiếng vi diệu.

Hoặc có gốc cây bày tòa Sư tử tạng hoa sen, hoặc có gốc cây bày tòa Sư tử tạng hương vương ma-ni, hoặc có gốc cây bày tòa Sư tử tạng long trang nghiêm ma-ni vương, hoặc có gốc cây bày tòa Sư tử tạng bảo Sư tử tụ ma-ni vương, hoặc có gốc cây bày tòa Sư tử tạng Tỳ-lô-giá-na ma-ni vương, hoặc có gốc cây bày tòa Sư tử tạng mười phương Tỳ-lô-giá-na ma-ni vương.

Mỗi tòa Sư tử đều có mười vạn tòa báu sư tử vây quanh, đều đủ vô lượng thứ trang nghiêm.

Trong vườn Nhật quang này, đầy những châu báu như trên đảo châu báu ngoài biển lớn, dùng y ca lân đà trải mặt đất, y này rất êm mát mềm mại, đạp lên thì lún bàn chân, nhấc chân thì hoàn lại. Có vô lượng thứ chim cất tiếng hót hòa nhã.

Rừng cây báu chiên-đàn trang nghiêm rất đẹp, thường tuôn các loại hoa đẹp vô tận, như vườn tạp hoa của Thiên đế Thích.

Hương vương không gì sánh thơm ngát khắp nơi, như Thiện pháp đường của Thiên đế.

Những cây âm nhạc, cây Đa-la báu, những lưới linh báu, phát ra tiếng vi diệu, như tiếng ca ngâm của Thiên nữ Thiện Khẩu ở cung trời Tự tại.

Những cây như ý thả rũ các thứ y đẹp trang nghiêm rộng lớn như biển lớn, có vô lượng màu sắc.

Trăm ngàn lầu gác trang nghiêm bằng châu báu, như thành

Thiện kiến ở cung trời Đao-lợi.

Lọng báu giăng rộng như đỉnh núi Tu-di. Ánh sáng chiếu sáng như cung trời Phạm vương.

Thiện Tài thấy vườn Nhật quang có vô lượng công đức, đủ thứ trang nghiêm. Đây là do hạnh nghiệp của Bồ-tát tựu thành căn lành xuất thế phát khởi, công đức cúng dường chư Phật sinh ra, tất cả thế gian không đâu sánh bằng.

Đây cũng là do Tỳ-kheo-ni Sư Tử Tần Thân thấu rõ pháp như huyễn, chứa nhóm phước đức nghiệp thiện rộng lớn thanh tịnh mà thành tựu. Thiên, Long, tám Bộ vô lượng chúng sinh trong đại thiên thế giới đều vào vườn này vẫn không chật hẹp.

Vì sao? Vì do sức nơi oai thần chẳng thể nghĩ bàn của Tỳ-kheo-ni Sư Tử Tần Thân này.

Thiện Tài thấy Tỳ-kheo-ni ngồi khắp trên tất cả tòa đại Sư tử bên những cội cây, thân tướng đoan nghiêm, oai nghi tịch tĩnh, các căn điều thuận như đại Tượng vương, tâm không cấu trược, như ao trong sạch, khắp giúp ích chỗ mong cầu của mọi người như châu báu như ý, không nhiễm thế gian như hoa sen, tâm vô úy như Sư tử vương, hộ trì tịnh giới vững vàng như núi Tu-di, có thể làm cho người thấy tâm được thanh tịnh như diệu hương vương, có thể trừ phiền não của chúng sinh như hương diệu chiên-đàn trong núi Tuyết, chúng sinh được thấy thì hết khổ như Dược Vương Thiện Kiến, kẻ trông thấy chẳng luống uổng như Bà-lâu-na thiên, có thể sinh trưởng tất cả mầm thiện căn như ruộng phì nhiêu.

Tại mỗi tòa đại Sư tử, chúng hội không đồng nhau, lời thuyết pháp cũng đều sai khác.

Hoặc thấy chỗ thì chúng hội là trời Tịnh cư, thượng thủ là Thiên vương Đại Tự Tại, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn giải thoát Vô tận.

Chỗ thì chúng hội là Phạm thiên, Phạm vương Ái Lạc làm thượng thủ, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Luận phổ môn ngôn ngữ âm thanh thanh tịnh sai biệt.

Chỗ thì chúng hội là Thiên tử, Thiên nữ Tha hóa tự tại thiên, Thiên vương Tự Tại làm thượng thủ, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói

pháp môn tên là Tâm của Bồ-tát thanh tịnh.

Chỗ thì chúng hội là Thiên tử, Thiên nữ Thiện biến hóa thiên, Thiên vương Thiện Hóa làm thượng thủ, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Nhất thiết pháp thiện trang nghiêm.

Chỗ thì chúng hội là Thiên tử, Thiên nữ Đâu-suất thiên, Thiên vương Đâu-suất làm thượng thủ, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Tạng xoay chuyển tâm.

Chỗ thì chúng hội là Thiên tử, Thiên nữ Dạ-ma thiên, Thiên vương Dạ-ma làm thượng thủ, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Vô biên trang nghiêm.

Chỗ thì chúng hội là Thiên tử, Thiên nữ Đao-lợi thiên, Thích Đề-hoàn-nhân làm thượng thủ, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Môn chán lìa.

Chỗ thì chúng hội là chư Long tử, Long nữ, Long vương Bách Quang Minh, Long vương Nan-đà, Long vương Ưu-ba-nan-đà, Long vương Ma-na-tư, Long vương Y-la-bạt-nan-đà, Long vương A-na-bà-đạt-đa, Long vương Sa-già-la làm thượng thủ, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Cảnh giới quanh minh trang nghiêm của thần thông Phật.

Chỗ thì chúng hội là thần Dạ-xoa, Thiên vương Tỳ-sa-môn làm thượng thủ, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Cứu hộ chúng sinh tạng.

Chỗ thì chúng hội là thần Càn-thát-bà, Thiên vương Trì Quốc làm thượng thủ, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Vô tận hỷ.

Chỗ thì chúng hội là A-tu-la, A-tu-la vương La-hầu làm thượng thủ, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Môn trí mau chóng trang nghiêm pháp giới.

Chỗ thì chúng hội là Ca-lâu-la, Ca-lâu-la vương Tiệp Trì làm thượng thủ, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Sợ động biển các hữu.

Chỗ thì chúng hội là Khẩn-na-la, Khẩn-na-la vương Đại Thọ làm thượng thủ, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Phật hạnh quang minh.

Chỗ thì chúng hội là Ma-hầu-la-già, Ma-hầu-la-già vương Am-la Lâm làm thượng thủ, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Sinh tâm của Phật hoan hỷ.

Chỗ thì chúng hội là vô lượng trăm ngàn nam tử nữ nhân, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Hạnh thù thắng.

Chỗ thì chúng hội là La-sát, Đại Thọ La-sát Vương Thường Đoạt Tinh Khí làm thượng thủ, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Phát sinh tâm bi mẫn.

Chỗ thì chúng hội là chúng sinh tin ưa thừa Thanh văn, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Thắng trí quang minh.

Chỗ thì chúng hội là chúng sinh tin ưa Thừa duyên giác, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Công đức Phật quảng đại sáng tỏ.

Chỗ thì chúng hội là chúng sinh tin ưa Đại thừa. Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Trí quang minh Tam-muội Phổ môn.

Chỗ thì chúng hội là Bồ-tát mới phát tâm, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Nhất thiết Phật nguyện Tụ.

Chỗ thì chúng hội là Bồ-tát Đệ nhị địa, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Ly cấu luân.

Chỗ thì chúng hội là Bồ-tát Đệ tam địa, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Tịch tĩnh trang nghiêm.

Chỗ thì chúng hội là Bồ-tát Đệ tứ địa, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Sinh cảnh giới nhất thiết trí.

Chỗ thì chúng hội là Bồ-tát Đệ ngũ địa, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Tạng diệu hoa.

Chỗ thì chúng hội là Bồ-tát Đệ lục địa, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Tạng Tỳ-lô-giá-na.

Chỗ thì chúng hội là Bồ-tát Đệ thất địa, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Phổ trang nghiêm địa.

Chỗ thì chúng hội là Bồ-tát Đệ bát địa, Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Biến pháp giới cảnh giới thân.

Chỗ thì chúng hội là Bồ-tát Đệ cửu địa. Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Vô sở đắc lực trang nghiêm.

Chỗ thì chúng hội là Bồ-tát Đệ thập địa. Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Vô ngại luân.

Chỗ thì chúng hội là Thần Chấp Kim cang. Tỳ-kheo-ni này vì họ giảng nói pháp môn tên là Kim cang trí na-la-diên trang nghiêm.

Đồng tử Thiện Tài thấy chúng sinh trong tất cả các cõi như thế đã thành thục, đã điều phục, có thể làm pháp khí, đều vào trong vườn này quây quần ngồi quanh dưới bảo tọa.

Tỳ-kheo-ni Sư Tử Tần Thân tùy theo ý muốn, sự hiểu hơn kém liệt sai khác, vì họ thuyết pháp khiến họ chẳng thoái chuyển nơi đạo quả Vô thượng Bồ-đề. Vì sao? Vì Tỳ-kheo-ni này nhập bậc Phổ nhãn xả, chứng được môn Bát-nhã ba-la-mật, môn Bát-nhã ba-la-mật diễn nói tất cả Phật pháp, môn Bát-nhã ba-la-mật nên pháp giới sai biệt, môn Bát-nhã ba-la-mật hủy hoại tất cả chướng ngại, môn Bát-nhã ba-la-mật sinh tâm thiện cho tất cả chúng sinh, môn Bát-nhã ba-la-mật thù thắng trang nghiêm, môn Bát-nhã ba-la-mật tạng chân thật vô ngại, môn Bát-nhã ba-la-mật pháp giới viên mãn, môn Bát-nhã ba-la-mật tạng tâm, môn Bát-nhã ba-la-mật Tạng xuất sinh khắp. Trong mười môn này, đứng đầu là môn Bát-nhã ba-la-mật.

Tỳ-kheo-ni này nhập vô số trăm ngàn môn Bát-nhã ba-la-mật như vậy.

Tất cả Bồ-tát và chúng sinh trong vườn Nhật quang này đều là do Tỳ-kheo-ni Sư Tử Tần Thân khuyên phát tâm thọ trì chánh pháp, tư duy tu tập, đều được không thoái chuyển nơi đạo Chánh giác vô thượng.

Đồng tử Thiện Tài thấy khu vườn như vậy, tòa báu như vậy, kinh hành như vậy, chúng hội như vậy, thần lực như vậy, biện tài như vậy, lại nghe pháp môn chẳng thể nghĩ bàn Pháp vân rộng lớn nhuần thấm tâm mình, bèn nghĩ: Ta sẽ đi quanh bên phải Tỳ-kheo-ni này vô lượng trăm ngàn vòng.

Lúc đó, Tỳ-kheo-ni Sư Tử Tần Thân phóng ra ánh sáng lớn chiếu khắp khu vườn Nhật quang và chúng hội.

Thiện Tài liền thấy thân mình cùng tất cả cây cối trong vườn đều đi quanh bên phải Tỳ-kheo-ni này cả vô lượng trăm ngàn muôn vòng.

Đi quanh xong, Thiện Tài chắp tay thưa:

–Bạch Thánh giả! Tôi đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề nhưng chưa biết Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, làm thế nào tu đạo Bồ-tát?

Tôi nghe Thánh giả khéo dạy bảo, xin chỉ dạy cho.

Tỳ-kheo-ni nói:

–Này thiện nam! Ta được môn giải thoát tên là Thành tựu trí nhất thiết.

Thiện Tài thưa:

–Bạch Thánh giả! Vì sao gọi là Thành tựu trí nhất thiết?

Tỳ-kheo-ni nói:

–Này thiện nam! Ánh sáng của trí này, trong một niệm chiếu soi khắp tất cả Phật pháp nơi ba đời.

Thiện Tài thưa:

–Bạch Thánh giả! Ánh sáng của trí này, cảnh giới như thế nào? Tỳ-kheo-ni nói:

–Này thiện nam! Ta nhập môn ánh sáng của trí này, xuất sinh hết thảy các Tam-muội vương. Do Tam-muội này nên được thân ý sinh đi đến chỗ của Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ ở cung trời Đâu-suất trong tất cả mười phương thế giới.

Trước mỗi Bồ-tát, ta hiện thân nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật. Mỗi thân dâng các thứ cúng dường nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật. Đó là hiện thân Thiên vương, cầm mây hoa, mây tràng hoa, hương đốt, hương xoa và hương bột, y phục, chuỗi báu, cờ phướn, lọng lụa, lưới báu, trướng báu, tạng báu, đèn báu, tất cả các vật dụng trang nghiêm như thế, ta đều cầm dâng lên cúng dường.

Như ở chỗ Bồ-tát nơi cung trời Đâu-suất, nơi Bồ-tát trụ thai, xuất thai, tại gia, xuất gia, đến đạo tràng, thành Chánh giác, chuyển pháp luân, nhập Niết-bàn, trong khoảng thời gian đó, hoặc ở cung Trời, hoặc ở cung Rồng, cho đến ở cung người, ở chỗ mỗi mỗi Đức Như Lai, ta đều cúng dường như vậy.

Nếu có chúng sinh nào biết ta cúng dường chư Phật như vậy, thì đều được chẳng thoái chuyển nơi Vô thượng Bồ-đề.

Nếu chúng sinh nào đến chỗ của ta, thì ta vì họ giảng nói Bát-nhã ba-la-mật.

Này thiện nam! Ta thấy tất cả chúng sinh, vì trí nhãn thấy rõ nên ta chẳng phân biệt tướng của chúng sinh, nghe tất cả ngữ ngôn, vì tâm không chấp trước nên ta chẳng phân biệt tướng của ngữ ngôn, thấy tất cả Như Lai, vì thấu rõ Pháp thân nên ta chẳng phân biệt tướng của Như Lai, trụ trì tất cả pháp luân, vì ngộ tự tánh của pháp nên ta chẳng phân biệt tướng của pháp luân, một niệm biết khắp tất cả pháp, vì biết pháp như huyễn nên ta chẳng phân biệt tướng của pháp.

Này thiện nam! Ta chỉ biết mỗi môn giải thoát Thành tựu trí Nhất thiết này. Còn như chư Đại Bồ-tát tâm không phân biệt biết khắp các pháp, một thân ngồi yên mà hiện bày đầy khắp cả pháp giới, ở trong tự thân hiện tất cả cõi, khoảng một niệm đến khắp tất cả chỗ của chư Phật, ở trong tự thân hiện khắp tất cả thần lực của chư Phật, dùng một sợi lông đỡ hết vô số thế giới của chư Phật lên, trong một lỗ chân lông nơi tự thân hiện sự thành hoại của vô số thế giới, trong khoảng một niệm cùng với vô số chúng sinh đồng ở, trong khoảng một niệm vào vô số kiếp, thì ta làm sao biết được, nói hết được hạnh công đức đó.

Này thiện nam! Phương Nam của xứ này có một nước tên là Hiểm nạn, nước đó có thành tên là Bảo trang nghiêm, trong thành ấy có một nữ nhân tên là Bà-tu-mật-đa. Ông đến đó hỏi Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, làm thế nào tu đạo Bồ-tát?

Đồng tử Thiện Tài bèn đảnh lễ nơi chân Tỳ-kheo-ni Sư Tử Tần Thân, đi quanh theo phía bên phải vô lượng vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi từ tạ ra đi.

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (tt) Quyển 68, Phẩm 39: Nhập Pháp Giới (Phần 9)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 68

Phẩm 39: NHẬP PHÁP GIỚI (Phần 9)

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài được ánh sáng của đại trí soi mở tâm, tư duy quán sát thấy tánh của các pháp, được môn Đà-la-ni biết rõ tất cả âm thanh, được môn Đà-la-ni thọ trì tất cả pháp luân, được sức đại Bi làm chỗ quy y cho tất cả chúng sinh, được môn ánh sáng quán sát nghĩa lý của tất cả pháp, được nguyện thanh tịnh sung mãn pháp giới, được Trí quang minh chiếu khắp tất cả pháp mười phương, được sức tự tại trang nghiêm khắp tất cả thế giới, được nguyện viên mãn phát khởi khắp tất cả hạnh Bồ-tát. Thiện Tài đi dần đến thành Bảo trang nghiêm, nước Hiểm nạn tìm nữ nhân Bà-tu-mật-đa khắp mọi nơi.

Trong thành có người chẳng biết công đức trí tuệ của cô gái ấy, nên nghĩ: “Đồng tử này thân căn tịch tĩnh, trí tuệ sáng suốt, chẳng mê chẳng loạn, nhìn kỹ một tầm không lười mỏi, không chấp trước, mắt nhìn chẳng nháy, tâm không tán động, sâu rộng như biển lớn. Người như vậy chẳng nên đối với cô gái Bà-tu-mật-đa có tâm tham ái, có tâm điên đảo, sinh tưởng là sạch, sinh tưởng ham muốn, chẳng nên bị nữ sắc cám dỗ.

Đồng tử này chẳng làm hạnh ma, chẳng nhập cảnh ma, chẳng chìm nơi nước bùn ái dục, chẳng bị ma trói, chẳng nên làm, chẳng thể làm. Vậy có ý gì mà tìm cô gái ấy?

Có người đã biết công đức trí tuệ của cô gái này bèn bảo Thiện Tài:

–Lành thay! Lành thay! Thiện nam! Chỉ ông mới có thể tìm cô

gái Bà-tu-mật-đa. Ông đã được lợi lành rộng lớn.

Thiện nam! Ông nên quyết định cầu quả vị Phật, quyết định vì chúng sinh làm chỗ nương tựa, quyết định muốn nhổ mũi tên độc tham ái cho tất cả chúng sinh, quyết định muốn phá trừ những ý tưởng cho là sạch sẽ đối với nữ sắc của tất cả chúng sinh.

Này thiện nam! Bà-tu-mật-đa hiện ở nơi nhà của cô tại chợ Bắc trong thành này.

Đồng tử Thiện Tài vui mừng hớn hở tìm đến cổng nhà Bà-tu-mật-đa, thấy nhà này rộng rãi, đẹp đẽ, trang nghiêm, tường báu, cây báu, hào báu, mỗi mỗi bao quanh mười lớp. Trong hào báu đầy nước thơm, cát vàng trải đáy, những hoa báu cõi trời hoa sen bốn màu xanh, vàng, đỏ, trắng đua nở trên mặt nước.

Cung điện lầu gác phân bố khắp nơi, cửa nẻo thành hàng đối nhau, đều treo lạc, treo lưới, treo phướn, treo cờ. Vô lượng châu báu lạ dùng để nghiêm sức. Đất bằng lưu ly xen lẫn những châu báu, xông trầm thủy, thoa chiên-đàn, treo những linh báu, gió rung trổi nhạc, rải những thiên hoa trải khắp mặt đất. Những sự trang nghiêm tráng lệ không thể tả hết. Những kho tàng châu báu đến số trăm ngàn. Mười khu vườn lớn rất mực trang nghiêm.

Thiện Tài thấy cô Bà-tu-mật-đa dung mạo đoan nghiêm, sắc tướng viên mãn. Da màu chân kim, tóc và mắt màu xanh biếc, chẳng cao chẳng thấp, chẳng thô chẳng tế, tất cả hàng nhân thiên nơi cõi Dục không ai sánh bằng. Tiếng nói êm dịu hơn trời Phạm thế, mọi âm thanh sai biệt của tất cả chúng sinh đều đầy đủ, thấu rõ chữ nghĩa, khéo luận đàm, được trí như huyễn vào môn phương tiện.

Trên thân của nữ nhân này trang sức với những chuỗi ngọc báu và những đồ trang nghiêm, đầu đội mão như ý bảo châu.

Lại có vô lượng quyến thuộc vây quanh, đều đồng thiện căn, đều cùng hạnh nguyện, phước đức vô tận.

Khi ấy, cô Bà-tu-mật-đa, từ trên thân phóng ra ánh sáng lớn chiếu khắp cả nhà, tất cả cung điện.

Người được ánh sáng này chiếu đến thì thân được mát mẻ.

Đồng tử Thiện Tài đến trước Bà-tu-mật-đa, đảnh lễ nơi chân, chắp tay đứng thẳng thưa:

–Bạch Thánh giả! Tôi đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề mà chưa biết Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, làm thế nào tu đạo Bồ-tát?

Tôi nghe Thánh giả khéo dạy bảo, xin chỉ dạy cho tôi.

Bà-tu-mật-đa nói:

–Này thiện nam! Ta được môn giải thoát của Bồ-tát tên là Ly tham dục tế, tùy chỗ ưa thích của chúng sinh mà hiện thân.

Nếu chư Thiên thấy ta, thì ta là Thiên nữ xinh đẹp sáng chói. Như vậy cho đến nhân hay phi nhân thấy ta, thì ta là nữ nhân hay nữ phi nhân.

Nếu có người vì tâm dục đến tìm ta, gặp ta thuyết pháp, họ nghe pháp rồi thì hết tham dục, được cảnh giới Tam-muội không chấp trước của Bồ-tát.

Nếu có chúng sinh vừa thấy ta thì lìa tham dục, đạt được Tam-muội Hoan hỷ của Bồ-tát.

Nếu có chúng sinh cùng ta nói chuyện trong chốc lát, thì lìa tham dục đạt được Tam-muội âm thanh vô ngại của Bồ-tát.

Nếu có chúng sinh cầm tay ta trong chốc lát thì lìa tham dục, đạt được Tam-muội Đến khắp tất cả cõi Phật của Bồ-tát.

Nếu có chúng sinh ngồi lên chỗ ngồi của ta trong chốc lát, thì lìa tham dục, đạt được Tam-muội giải thoát ánh sáng của Bồ-tát.

Nếu có chúng sinh nhìn ta trong chốc lát, thì lìa tham dục dặt được Tam-muội tịch tĩnh trang nghiêm của Bồ-tát.

Nếu có chúng sinh thấy ta, thì lìa tham dục đạt được Tam-muội Hàng phục ngoại đạo của Bồ-tát.

Nếu có chúng sinh thấy mắt ta nháy, thì lìa tham dục, đạt được Tam-muội ánh sáng của cảnh giới Phật, Bồ-tát.

Nếu có chúng sinh ôm ta, thì lìa tham dục đạt được Tam-muội thâu phục tất cả chúng sinh luôn chẳng lìa bỏ của Bồ-tát.

Nếu có chúng sinh chạm vào môi ta, thì lìa tham dục mà được Tam-muội tăng trưởng tạng phước đức cho tất cả chúng sinh của Bồ-tát.

Phàm có chúng sinh nào thân cận ta, tất cả đều trụ nơi cảnh

giới lìa tham, được nhập nơi địa trí Nhất thiết của Bồ-tát hiện tiền giải thoát vô ngại.

Đồng tử Thiện Tài thưa:

–Thánh giả đã gieo căn lành gì, tu phước nghiệp gì mà được thành tựu tự tại như vậy?

Bà-tu-mật-đa nói:

–Này thiện nam! Ta nhớ thuở quá khứ có Đức Phật hiệu là Cao Hạnh xuất hiện ở đời. Đô thành của vua nước ấy tên là Diệu môn.

Đức Như Lai Cao Hạnh luôn thương yêu chúng sinh, đi vào thành Diệu môn, lúc chân Phật vừa đạp lên ngạch cổng thành, tất cả thành đều chấn động, thành bỗng trở nên rộng rãi, trang nghiêm với những châu báu, vô lượng ánh sáng chiếu suốt lẫn nhau.

Những hoa báu rải khắp mặt đất. Âm nhạc chư Thiên đồng thời hòa tấu, tất cả chư Thiên đầy khắp hư không.

Thuở ấy, ta là vợ của Trưởng giả tên là Thiện Tuệ, thấy thần lực của Phật, tâm liền giác ngộ, ta cùng với Trưởng giả đến chỗ Phật, dâng cúng dường Phật một đồng tiền báu.

Khi ấy, Đồng tử Văn-thù-sư-lợi đương làm thị giả của Đức Phật Cao Hạnh, vì ta mà thuyết pháp, khiến ta phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Này thiện nam! Ta chỉ biết mỗi môn giải thoát lìa tham này. Còn như chư Đại Bồ-tát thành tựu vô biên trí xảo phương tiện, công đức rộng lớn, cảnh giới không gì sánh, thì ta làm sao biết hết được, nói được hạnh công đức đó.

Này thiện nam! Phương Nam của xứ này có thành Thiện độ, trong thành ấy có Cư sĩ Tỳ-sắt-chi-la, thường cúng dường tháp của Đức Như Lai Chiên-đàn Tòa, ông đến đó hỏi Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, làm thế nào tu đạo Bồ-tát?

Đồng tử Thiện Tài bèn đảnh lễ nơi chân cô gái Bà-tu-mật-đa, đi quanh theo phía bên phải vô lượng vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi từ tạ ra đi.

Bấy giờ, Thiện Tài đi dần về phương Nam, đến thành Thiện độ, vào nhà Cư sĩ Tỳ-sắt-chi-la, đảnh lễ nơi chân Cư sĩ, chắp tay thưa:

–Bạch Thánh giả! Tôi đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng chưa biết Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát?

Tôi nghe Thánh giả khéo dạy bảo, xin chỉ dạy cho tôi. Cư sĩ nói:

–Này thiện nam! Ta được môn giải thoát của Bồ-tát tên là Bất Bát-niết-bàn tế.

Này thiện nam! Ta chẳng nghĩ là Đức Như Lai đó đã nhập Niết-bàn, Đức Như Lai đó hiện nhập Niết-bàn, Đức Như Lai đó sẽ nhập Niết-bàn.

Ta biết chư Phật Như Lai trong tất cả thế giới ở mười phương rốt ráo không có Đức Phật nào nhập Niết-bàn, chỉ trừ khi vì điều phục giáo hóa chúng sinh mà thị hiện thôi.

Này thiện nam! Lúc ta mở cửa tháp của Đức Như Lai Chiên-đàn Tòa, ta liền được Tam-muội tên là Phật chủng vô tận.

Này thiện nam! Trong mỗi niệm ta nhập Tam-muội này, nhân nơi mỗi mỗi niệm ta biết được vô lượng sự thù thắng. Thiện Tài thưa:

–Bạch Thánh giả! Tam-muội đó, cảnh giới như thế nào? Cư sĩ nói:

–Này thiện nam! Ta nhập Tam-muội ấy, theo thứ lớp, thấy tất cả chư Phật ở thế giới này. Như là thấy Đức Phật Ca-diếp, Phật Câu-na-hàm Mâu-ni, Phật Câu-lưu-tôn, Phật Thi-khí, Phật Tỳ-bà-thi, Phật Đề-xá, Phật Phất-sa, Phật Vô Thượng Thắng, Phật Vô Thượng Liên Hoa là những vị thượng thủ.

Trong khoảng một niệm, được thấy trăm Đức Phật, ngàn Đức Phật, trăm ngàn Đức Phật, thấy ức Phật, ngàn ức Phật, trăm ngàn ức Phật, thấy vạn ức Phật, thấy triệu ức Phật, cho đến thấy nhiều Đức Phật như số vi trần của vô số cõi Phật.

Cũng thấy chư Phật đó lúc mới phát tâm gieo trồng những căn lành, được thần thông thù thắng, thành tựu đại nguyện, tu hành hạnh diệu, đủ Ba-la-mật, nhập địa Bồ-tát, được nhẫn thanh tịnh, xô dẹp quân ma, thành Đẳng chánh giác, cõi nước thanh tịnh, chúng hội đạo tràng, phóng ra ánh sáng lớn, chuyển pháp luân vi diệu, thần thông biến hiện nhiều thứ sai biệt, ta đều có thể thọ trì, có thể ghi nhớ, có

thể quán sát phân biệt, hiển thị tất cả.

Đối với tất cả chư Phật vị lai như Phật Di-lặc…, tất cả chư Phật hiện tại như Phật Tỳ-lô-giá-na… cũng như vậy.

Như tại thế giới này, tất cả chư Phật, Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát ở ba đời trong mười phương thế giới cũng đều như vậy.

Này thiện nam! Ta chỉ được mỗi môn giải thoát Bất Bát-niết-bàn tế này. Còn như chư Đại Bồ-tát dùng trí nhất niệm biết khắp ba đời, một niệm vào khắp tất cả Tam-muội, mặt trời trí của Như Lai hằng chiếu tâm các vị, đối với tất cả pháp không có phân biệt, biết tất cả Phật thảy đều bình đẳng, Như Lai cùng ta và tất cả chúng sinh bình đẳng không sai khác, biết tất cả pháp tự tánh thanh tịnh, không tư lự, không động chuyển, mà có thể vào khắp tất cả thế gian, lìa những phân biệt, trụ nơi pháp ấn của Phật, đều có thể khai ngộ tất cả chúng sinh trong pháp giới, thì ta làm sao biết hết được, nói hết được hạnh công đức đó.

Này thiện nam! Phương Nam của xứ này có tòa núi tên là Bổ-đát-lạc-ca, núi ấy có Bồ-tát tên là Quán Tự Tại. Ông đến đó hỏi: Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, làm thế nào tu đạo Bồ-tát?

Cư sĩ liền nói kệ:

Trên biển có núi, nhiều Thánh hiền

Châu báu làm thành rất thanh tịnh

Hoa quả rừng cây đều sung mãn

Suối chảy ao hồ đều đầy đủ

Trượng phu dũng mãnh Quán Tự Tại

Vì độ chúng sinh ở núi này

Ông nên đến hỏi các công đức

Bồ-tát sẽ dạy đại phương tiện.

Đồng tử Thiện Tài bèn đảnh lễ nơi chân Cư sĩ Tỳ-sắt-chi-la, đi quanh vô lượng vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi từ tạ ra đi.

Lúc đó, Đồng tử Thiện Tài nhất tâm tư duy về lời dạy của Cư sĩ, nhập tạng giải thoát của Bồ-tát ấy, được sức tùy niệm của Bồ-tát ấy, nhớ nghĩ thứ lớp xuất hiện của chư Phật ấy, thọ trì thứ lớp danh hiệu của chư Phật ấy, quán sát pháp diệu của chư Phật ấy giảng nói,

biết chư Phật ấy đầy đủ trang nghiêm, thấy chư Phật ấy thành Đẳng chánh giác, rõ hạnh nghiệp chẳng thể nghĩ bàn của chư Phật ấy.

Đồng tử Thiện Tài đi dần đến núi tìm Bồ-tát Quán Tự Tại khắp mọi nơi, thấy trong hang núi nơi phía Tây có suối chảy lấp lánh, rừng cây rậm rợp, cỏ thơm mềm mại trải khắp mặt đất.

Bồ-tát Quán Tự Tại ngồi kiết già trên tảng đá báu kim cang, xung quanh có vô lượng Bồ-tát cũng ngồi trên tảng đá báu.

Bồ-tát Quán Tự Tại vì chúng Bồ-tát giảng nói về pháp đại Từ bi, khiến chư vị thâu nhận tất cả chúng sinh.

Thiện Tài xem thấy thì vô cùng vui mừng, chắp tay nhìn kỹ, mắt không hề chớp, tự nghĩ: “Thiện tri thức là Như Lai. Thiện tri thức là tất cả mây pháp. Thiện tri thức là tạng công đức. Thiện tri thức là rất khó gặp. Thiện tri thức là nhân báu của mười Lực. Thiện tri thức là đuốc trí vô tận. Thiện tri thức là mầm của gốc phước đức. Thiện tri thức là cửa trí Nhất thiết. Thiện tri thức là Đạo sư của biển trí. Thiện tri thức là công cụ trợ đạo để đạt đến trí Nhất thiết.”

Nghĩ xong, Thiện Tài đến chỗ Bồ-tát Quán Tự Tại.

Bồ-tát thấy Thiện Tài liền nói:

–Hãy khéo đến đây! Ông đã phát tâm Đại thừa thâu tóm khắp chúng sinh, khởi tâm chánh trực chuyên cầu Phật pháp. Ông có tâm đại Bi sâu diệu cứu giúp tất cả, hạnh nguyện của Phổ hiền nối tiếp hiện tiền, đại nguyện sâu xa thanh tịnh viên mãn, siêng cầu Phật pháp có thể lãnh thọ tất cả, chứa nhóm thiện căn luôn không chán đủ, thuận theo Thiện tri thức chẳng trái lời dạy, từ nơi biển lớn công đức trí tuệ của Đại sĩ Văn-thù-sư-lợi sinh ra tâm ý tạo mọi thành tựu đầy đủ, được uy lực của Phật, đã được Tam-muội ánh sáng rộng lớn, chuyên tâm cầu đạt pháp diệu vó đại, thường thấy chư Phật, tâm rất hoan hỷ, trí tuệ thanh tịnh như hư không, đã tự sáng tỏ, lại vì người mà diễn nói, an trụ ánh sáng trí tuệ của Như Lai.

Lúc đó, Đồng tử Thiện Tài đảnh lễ nơi chân Bồ-tát Quán Tự Tại, đi quanh theo phía phải vô số vòng, chắp tay đứng thưa:

–Bạch Thánh giả! Tôi đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng chưa biết Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, làm thế nào tu đạo Bồ-tát? Tôi nghe Thánh giả khéo dạy bảo, xin chỉ dạy cho tôi.

Bồ-tát nói:

–Lành thay! Lành thay! Này thiện nam! Ông đã có thể phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Này thiện nam! Ta đã thành tựu môn giải thoát Hạnh đại bi của Bồ-tát.

Này thiện nam! Ta dùng môn Hạnh đại bi này, bình đẳng giáo hóa tất cả chúng sinh nối tiếp chẳng dứt.

Này thiện nam! Ta trụ nơi môn Hạnh đại bi này thường ở chỗ tất cả chư Phật, hiện khắp trước tất cả chúng sinh, hoặc dùng bố thí, hoặc dùng ái ngữ, lợi hành, đồng sự để thâu giữ chúng sinh, hoặc hiện sắc thân thâu giữ chúng sinh, hoặc hiện đủ các thứ sắc chẳng thể nghĩ bàn với lưới ánh sáng thanh tịnh để thâu giữ chúng sinh, hoặc dùng âm thanh, hoặc dùng oai nghi, hoặc thuyết pháp, hoặc hiện thần biến, làm cho tâm họ tỏ ngộ và được thành thục, hoặc vì họ mà hiện thân đồng loại cùng họ ở chung giúp họ thành tựu trọn vẹn.

Này thiện nam! Ta tu hành môn Hạnh đại bi này, nguyện thường cứu giúp tất cả chúng sinh, nguyện cho tất cả chúng sinh khỏi sợ hãi về con đường hiểm, khỏi sợ hãi về phiền não, khỏi sợ hãi về mê hoặc, khỏi sợ hãi bị trói buộc, khỏi sợ hãi bị sát hại, khỏi sợ hãi về nghèo cùng, khỏi sợ hãi về chẳng sống, khỏi sợ hãi tiếng xấu, khỏi sợ hãi sự chết, khỏi sợ hãi đại chúng, khỏi sợ hãi bị đọa nơi cõi ác, khỏi sợ hãi tối tăm, khỏi sợ hãi về dời đổi, khỏi sợ hãi về ái biệt ly, khỏi sợ hãi oán thù gặp, khỏi sợ hãi thân tâm bị bức bách, lo buồn.

Ta lại phát nguyện: Nguyện cho tất cả chúng sinh hoặc nhớ đến ta, hoặc xưng tên ta, hoặc thấy thân ta, thì đều được thoát khỏi tất cả sự sợ hãi.

Này thiện nam! Ta dùng phương tiện này làm cho chúng sinh thoát khỏi mọi sự sợ hãi, lại dạy họ phát tâm Vô thượng Bồ-đề trọn chẳng thoái chuyển.

Này thiện nam! Ta chỉ được mỗi môn Hạnh đại bi của Bồ-tát. Còn như chư Đại Bồ-tát đã làm thanh tịnh tất cả nguyện Phổ Hiền, đã an trụ tất cả hạnh Phổ Hiền, thường thực hành tất cả pháp thiện,

thường nhập tất cả Tam-muội, thường trụ nơi tất cả vô biên kiếp, thường biết tất cả pháp ba đời, thường đến tất cả vô biên cõi, thường dứt tất cả điều ác của chúng sinh, thường làm thêm lớn tất cả điều thiện của chúng sinh, thường tuyệt dòng sinh tử của chúng sinh, thì ta làm sao biết hết được, nói hết được hạnh công đức đó.

Bấy giờ, ở phương Đông có Bồ-tát tên là Chánh Thú, từ hư không hiện ra đến thế giới Ta-bà tại đỉnh núi Luân vi, dùng chân ấn xuống khiến đất thế giới Ta-bà chấn động đủ sáu cách, tất cả đều được trang nghiêm bằng các thứ báu.

Bồ-tát Chánh Thú phóng ra ánh sáng từ nơi thân tỏa chiếu khắp che mờ tất cả mặt trời, mặt trăng, sao, ánh chớp, mọi thứ ánh sáng của tám bộ chúng Thiên, Long, Đế thích, Phạm vương Hộ thế thảy đều vắng bặt.

Ánh sáng của Bồ-tát chiếu khắp đến tất cả địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ, Diêm-la vương, làm cho các chúng sinh nơi cõi ác hết khổ, chẳng khởi phiền não, đều rời lo buồn.

Lại khắp tất cả cõi Phật mưa xuống tất cả hoa, hương, chuỗi báu, y phục, cờ phướn, lọng báu, những đồ trang nghiêm để cúng dường chư Phật.

Lại tùy sở thích của các chúng sinh mà hiện thân khắp trong tất cả cung điện, ai thấy cũng đều hoan hỷ.

Sau đó, Bồ-tát Chánh Thú mới đến chỗ của Bồ-tát Quán Tự Tại.

Bồ-tát Quán Tự Tại bảo Đồng tử Thiện Tài:

–Ông thấy Bồ-tát Chánh Thú đến pháp hội này chăng?

Ông nên đến hỏi: Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, làm thế nào tu đạo Bồ-tát?

Đồng tử Thiện Tài tuân lời liền đến đảnh lễ nơi chân Bồ-tát Chánh Thú, chắp tay đứng thưa:

–Bạch Thánh giả! Tôi đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng chưa biết Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, làm thế nào tu đạo Bồ-tát?

Tôi nghe Thánh giả khéo dạy bảo, xin chỉ dạy cho tôi.

Bồ-tát Chánh Thú nói:

–Này thiện nam! Ta được môn giải thoát tên là “Phổ môn tốc tật hành.”

Thiện Tài thưa:

–Bạch Thánh giả! Từ nơi Đức Phật nào Thánh giả đạt

được pháp môn này? Cõi của Thánh giả cách đây

bao xa? Từ đó đến đây bao lâu?

Bồ-tát Chánh Thú nói:

–Này thiện nam! Việc này khó biết. Tất cả hàng Trời, Người, A-tu-la, Sa-môn, Bà-la-môn trong thế gian không thể rõ được. Chỉ trừ chư Bồ-tát dũng mãnh tinh tấn không thoái, không khiếp, đã được tất cả thiện hữu thâu nhận, chư Phật hộ niệm, thiện căn đầy đủ, chí nguyện thanh tịnh đạt được căn trí của Bồ-tát, có mắt trí tuệ, mới có thể nghe, có thể thọ trì, có thể hiểu, có thể nói. Thiện Tài thưa:

–Bạch Thánh giả! Tôi nương nơi thần lực của Phật, của Thiện tri thức, có thể tin, có thể thọ nhận. Xin Bồ-tát giảng nói cho. Bồ-tát nói:

–Này thiện nam! Ta từ chỗ Đức Phật Phổ Thắng Sinh ở thế giới Diệu tạng phương Đông mà đến cõi này. Ta được pháp môn ấy ở tại Đức Phật Phổ Thắng Sinh. Từ cõi ấy đến đây trải qua số kiếp nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật. Trong khoảng mỗi niệm đi được số bước nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật. Mỗi bước qua khỏi số cõi Phật nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật. Mỗi cõi Phật, ta đều vào khắp, đến chỗ Phật ngự, dùng vật các dụng vi diệu để cúng dường. Những vật cúng dường này đều do tâm vô thượng làm thành, pháp vô tác ấn chứng, được chư Như Lai chấp thuận, chư Bồ-tát khen ngợi.

Này thiện nam! Ta lại thấy khắp tất cả chúng sinh trong những thế giới ấy, biết tâm ý của họ, biết căn cơ của họ, theo chỗ hiểu của họ mà hiện thân thuyết pháp. Hoặc phóng ra ánh sáng, hoặc ban cho của báu, dùng nhiều loại phương tiện để giáo hóa điều phục không ngừng nghỉ. Như ở phương Đông, chín phương kia cũng như vậy.

Này thiện nam! Ta chỉ được mỗi môn giải thoát “Phổ tật hành”

này của Bồ-tát, có thể mau chóng đến tất cả xứ. Còn như chư Đại Bồ-tát, khắp mười phương không chỗ nào là chẳng đến, cảnh giới của trí tuệ đồng nhau không khác, khéo hiện bày thân mình khắp pháp giới, tới tất cả đường, vào tất cả cõi, biết tất cả pháp, đến tất cả thế giới, bình đẳng diễn thuyết tất cả pháp môn, đồng thời chiếu sáng tất cả chúng sinh, đối với chư Phật chẳng sinh phân biệt, đối với tất cả nơi chốn không bị chướng ngại, thì ta làm sao biết hết được, nói hết được hạnh công đức đó.

Này thiện nam! Phương Nam của xứ này có thành tên là Đọa-la-bát-để, trong thành có vị thần tên là Đại Thiên. Ông đến đó hỏi: Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, làm thế nào tu đạo Bồ-tát?

Đồng tử Thiện Tài bèn đảnh lễ nơi chân Bồ-tát Chánh Thú, đi quanh vô số vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi từ tạ ra đi.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài nhập hạnh rộng lớn của Bồ-tát, cầu cảnh giới trí tuệ của Bồ-tát, thấy sự thần thông của Bồ-tát, niệm công đức thù thắng của Bồ-tát, sinh đại hoan hỷ của Bồ-tát, khởi tinh tấn vững chắc của Bồ-tát, vào nẻo giải thoát tự tại chẳng thể nghĩ bàn của Bồ-tát, hành địa công đức của Bồ-tát, quán Tam-muội của Bồ-tát, trụ địa Tổng trì của Bồ-tát, lãnh hội đại nguyện của Bồ-tát, được biện tài của Bồ-tát, thành tựu địa lực của Bồ-tát.

Thiện Tài đi dần đến thành Đọa-la-bát-để, hỏi chỗ ở của Đại Thiên. Mọi người bảo là vị ấy hiện thân to lớn nói pháp cho mọi người trong thành này.

Lúc ấy, Thiện Tài đến chỗ Đại Thiên, đảnh lễ dưới chân, đứng trước chắp tay, thưa:

–Bạch Thánh giả! Tôi đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng chưa biết Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, làm thế nào tu đạo Bồ-tát?

Tôi nghe Thánh giả khéo dạy bảo, xin chỉ dạy cho tôi.

Khi đó, Đại Thiên đưa bốn tay vốc lấy nước nơi bốn biển lớn rửa mặt mình, cầm hoa vàng rải trên mình Thiện Tài bảo:

–Này thiện nam! Tất cả Bồ-tát đều khó được thấy, khó được nghe, ít hiện ra thế gian, là bậc nhất trong các chúng sinh, là hoa sen trắng trong loài người, làm chỗ quay về của chúng sinh, là người cứu

giúp của chúng sinh, làm chỗ an ổn của các thế gian, làm ánh sáng lớn của các thế gian, chỉ đường chánh an ổn cho kẻ mê lầm, làm đại Đạo sư dẫn các chúng sinh vào cửa Phật pháp, làm đại pháp tướng giỏi bảo vệ thành trí Nhất thiết.

Bồ-tát như vậy rất khó gặp gỡ được. Chỉ có người thân, khẩu, ý không lỗi lầm mới thấy được hình tượng chư Bồ-tát và nghe biện tài của các vị đó thuyết pháp nơi tất cả thời gian thường hiện ra trước.

Này thiện nam! Ta đã thành tựu môn giải thoát thoát của Bồ-tát tên là Vân Võng. Thiện Tài thưa:

–Bạch Thánh giả! Cảnh giới của môn “Giải thoát Vân Võng” như thế nào?

Bấy giờ, Đại Thiên ở trước Đồng tử Thiện Tài, thị hiện vô số các khối vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xa cừ, mã não, báu hỏa diệm, báu Tạng ly cấu, báu ánh sáng lớn, báu hiện khắp mười phương, mão báu, ấn báu, chuỗi báu, ngọc đương báu, xuyến báu, vòng báu, lưới châu ngọc, các loại ma-ni báu, các thứ trang nghiêm, ma-ni như ý, tất cả đều như núi lớn.

Đại Thiên lại thị hiện tất cả hoa, tất cả tràng hoa, tất cả hương, tất cả hương đốt, tất cả hương xoa, tất cả y phục, tất cả cờ phướn, tất cả âm nhạc, tất cả đồ vui nơi năm dục, mỗi mỗi đều chứa cao như núi. Lại hiện ra vô số trăm ngàn vạn ức chúng đồng nữ.

Đại Thiên bảo Đồng tử Thiện Tài:

–Này thiện nam! Nên đem những vật này cúng dường Đức Như Lai, tu các phước đức và thí cho tất cả chúng sinh để thâu giữ họ, cho họ tu học Thí ba-la-mật, có thể xả bỏ được thứ khó xả bỏ.

Này thiện nam! Như ta vì ông nên thị hiện những vật này, chỉ dạy ông làm việc bố thí, ta vì chúng sinh khác cũng như vậy, đều khiến dùng thiện căn này để huân tập, cung kính cúng dường Tam bảo và Thiện tri thức, thêm lớn pháp lành, phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Này thiện nam! Nếu có chúng sinh tham chấp năm dục, tự phóng dật, thì ta vì họ mà thị hiện cảnh giới bất tịnh.

Nếu có chúng sinh sân hận, kiêu mạn, nhiều tranh chấp, thì ta

vì họ mà thị hiện thân hình rất đáng sợ như La-sát uống huyết ăn thịt khiến họ xem thấy phải kinh hãi, tâm ý hòa dịu rời bỏ thù oán.

Nếu có chúng sinh hôn trầm, lười biếng, thì ta vì họ mà thị hiện những nạn vua, giặc, nước, lửa và các bệnh tật, làm cho họ kinh sợ, biết lo khổ để tự cố gắng tinh tấn.

Ta dùng những phương tiện như vậy, khiến chúng sinh bỏ những hạnh bất thiện, tu tập pháp lành, trừ tất cả chướng ngại của Ba-la-mật để đầy đủ Ba-la-mật, khiến họ vượt khỏi tất cả đường hiểm chướng ngại, đạt đến chỗ vô ngại.

Này thiện nam! Ta chỉ biết mỗi môn giải thoát Vân Võng này. Còn như chư Đại Bồ-tát giống như Đế Thích đã có thể dẹp trừ tất cả quân A-tu-la phiền não, cũng như nước lớn có thể tiêu diệt hết lửa phiền não của tất cả chúng sinh, cũng như lửa dữ có thể làm khô cạn nước ái dục của tất cả chúng sinh, cũng như gió lớn có thể thổi ngã cờ kiến thủ của tất cả chúng sinh, giống như kim cang có thể phá vỡ núi ngã kiến của tất cả chúng sinh, thì ta làm sao biết hết được, nói được hạnh công đức đó.

Này thiện nam! Ở trong Bồ-đề tràng, thuộc nước Ma-kiệt-đà tại cõi Diêm-phù-đề này, có Thần chủ về đất tên là An Trụ. Ông đến đó hỏi: Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, làm thế nào tu đạo Bồ-tát?

Đồng tử Thiện Tài bèn đảnh lễ nơi chân thần Đại Thiên, đi quanh vô số vòng, cung kính chiêm ngưỡng, rồi từ tạ ra đi.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài lần lượt du hành đến nước Ma-kiệt-đà vào Bồ-đề Tràng, chỗ của thần An Trụ có tới trăm vạn Địa thần cùng ở trong đó.

Chư Thần bảo nhau:

–Đồng tử đến kia chính là Phật tạng, chắc chắn sẽ vì khắp tất cả chúng sinh làm chỗ nương tựa, tất sẽ phá vỡ hết lớp vỏ vô minh của tất cả chúng sinh. Người này đã sinh trong dòng Pháp vương, sẽ dùng lụa pháp vô ngại lìa cấu để quấn đầu, sẽ mở kho trí tuệ châu báu lớn, sẽ xô dẹp tất cả tà luận dị đạo.

Lúc đó, thần An Trụ và trăm vạn Địa thần phóng ra ánh sáng lớn chiếu khắp cõi đại thiên, làm cho khắp đại địa đồng thời chấn

động, nơi nơi trang nghiêm với những vật báu chói sáng lẫn nhau, tất cả cây lá đồng thời sinh trưởng, tất cả cây hoa đồng thời đua nở, tất cả cây trái đồng thời chín đỏ, tất cả dòng nước đều chảy vào nhau, tất cả ao đầm đều đầy ắp những nước.

Trời mưa nước thơm rưới khắp mặt đất, gió thổi rải hoa khắp nơi, vô số âm nhạc đồng thời trổi lên, các thứ vật dụng trang nghiêm đều vang ra âm thanh vi diệu.

Những Ngưu vương, Tượng vương, Sư tử vương đều vui mừng, nhảy nhĩt gầm rống, như núi to chạm vào nhau phát ra tiếng. Trăm ngàn tạng báu tự nhiên hiện lên.

Địa thần An Trụ bảo Đồng tử Thiện Tài:

–Lành thay đồng tử! Tại chỗ này ông đã từng gieo trồng thiện căn, ta nay vì ông mà hiện ra. Ông muốn thấy chăng?

Thiện Tài liền đảnh lễ nơi chân Địa thần, đi quanh vô số vòng, chắp tay đứng thưa:

–Bạch Thánh giả! Tôi muốn được thấy.

Địa thần bèn lấy chân ấn đất, trăm ngàn ức vô số kho báu tự nhiên trồi lên. Rồi bảo:

–Này thiện nam! Những kho báu này sẽ theo ông luôn. Đây là quả báo do thiện căn từ thuở xưa của ông. Đây là phước lực của ông. Ông nên tùy ý thọ dụng tự tại.

Này thiện nam! Ta được môn giải thoát của Bồ-tát tên là Bất khả hoại trí tuệ tạng. Ta thường dùng pháp này để thành tựu cho một số chúng sinh.

Này thiện nam! Ta nhớ từ thời Phật Nhiên Đăng đến nay, ta thường theo Bồ-tát cung kính gìn giữ, quán sát tâm hành, cảnh giới trí tuệ, tất cả thệ nguyện, những hạnh thanh tịnh, tất cả Tam-muội, thần thông rộng lớn, lực đại tự tại, những pháp bất hoại, đến khắp tất cả cõi Phật, được khắp tất cả Như Lai thọ ký, chuyển pháp luân của tất cả chư Phật, diễn rộng tất cả môn Tu-đa-la, đại pháp ánh sáng soi sáng khắp nơi, giáo hóa điều phục tất cả chúng sinh, thị hiện thần biến của tất cả chư Phật của Bồ-tát.

Tất cả những công đức như trên của Bồ-tát ta đều có thể lãnh thọ, đều có thể ghi nhớ.

Này thiện nam! Vào thuở xa xưa, cách đây vô số kiếp nhiều như số vi trần của núi Tu-di, có một kiếp tên Trang nghiêm, thế giới tên là Nguyệt tràng, Phật hiệu Diệu Nhãn. Ở chỗ Đức Phật đó, ta đạt được pháp môn này.

Này thiện nam! Ta đối với pháp môn ấy, hoặc nhập, hoặc xuất, tu tập tăng trưởng, thường thấy chư Phật chưa từng rời bỏ.

Từ lúc mới chứng đắc pháp môn ấy, cho đến Hiền kiếp này, nơi khoảng trung gian, ta gặp chư Như Lai Đẳng Chánh Giác nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật, Ta đều phụng sự cung kính cúng dường, Ta cũng thấy chư Phật ngồi nơi tòa Bồ-đề hiện bày đại thần lực, cũng thấy những công đức thiện căn của chư Phật.

Này thiện nam! Ta chỉ biết mỗi pháp môn “Bất khả hoại trí tuệ tạng” này. Còn như chư Đại Bồ-tát thường theo chư Phật, có thể thọ trì tất cả lời dạy của chư Phật, vào trí tuệ sâu xa của chư Phật, mỗi niệm hiện bày đầy khắp tất cả pháp giới, đồng thân Như Lai, sinh tâm chư Phật, đủ pháp của chư Phật, làm những Phật sự, thì ta làm sao biết hết được, nói được các hạnh công đức đó.

Này thiện nam! Trong thành Ca-tỳ-la có Thần chủ về đêm tên là Bà-san-bà-diễn-để. Ông đến đó hỏi:

Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát?

Đồng tử Thiện Tài bèn đảnh lễ nơi chân Địa thần, đi quanh vô số vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi từ tạ ra đi.

Bấy giờ, Thiện Tài nhất tâm tư duy về lời dạy của Địa thần An Trụ, ghi nhớ môn giải thoát Tạng trí chẳng thể hư hoại, tu Tam-muội đó, học phép tắc đó, quán sát thần thông tự tại đó, nhập chỗ vi diệu đó, được trí tuệ đó, đạt bình đẳng đó, biết vô biên đó lường chốn sâu xa đó và Thiện Tài đi dần đến thành Ca-tỳ-la vào cửa đông, Thiện Tài đứng chờ chẳng bao lâu thì trời tối, tâm niệm tùy thuận lời dạy của chư Bồ-tát, khát ngưỡng muốn được thấy Thần chủ về đêm, đối với Thiện tri thức tưởng như Phật.

Đồng tử Thiện Tài lại nghĩ: Nhờ Thiện tri thức mà được mắt thấy khắp, thấy rõ cảnh giới nơi mười phương. Nhờ Thiện tri thức mà được sự hiểu biết rộng lớn, thấu rõ tất cả cảnh nơi đối tượng duyên. Nhờ Thiện tri thức mà được mắt Tam-muội quán sát tất cả pháp

môn. Nhờ Thiện tri thức mà được mắt trí tuệ soi sáng biển cõi nơi mười phương.

Lúc suy nghĩ như vậy, Thiện Tài thấy trên hư không, Thần chủ về đêm ngồi nơi tòa Sư tử tạng hoa sen thơm trong lầu gác báu, thân màu chân kim, mắt và tóc xanh biếc, dáng mạo đoan nghiêm, người thấy hoan hỷ, những chuỗi ngọc báu dùng làm đồ trang sức, thân mặc y phục đỏ, đầu đội mão Phạm thiên, tất cả tinh tú hiện rõ trên thân.

Nơi mỗi mỗi lỗ chân lông trên thân của Thần chủ về đêm đều hiện rõ sự hóa độ vô lượng vô số chúng sinh ở đường ác, khiến họ thoát khỏi những cảnh tượng hiểm nạn.

Những chúng sinh này, hoặc sinh nơi nhân gian, hoặc sinh lên cõi trời, hoặc hướng đến Nhị thừa Bồ-đề, hoặc tu hành đạo trí Nhất thiết. Lại, trong mỗi mỗi lỗ chân lông thị hiện đủ những thứ phương tiện giáo hóa: Hoặc hiện thân, hoặc thuyết pháp, hoặc thị hiện đạo Thanh văn, Độc giác, hạnh Bồ-tát, Bồ-tát dũng mãnh, Bồ-tát Tam-muội, Bồ-tát tự tại, Bồ-tát trụ xứ, Bồ-tát quán sát, Bồ-tát hành pháp Sư tử tần thân, Bồ-tát giải thoát tự tại.

Thị hiện những phương tiện như vậy để tạo mọi thành tựu đầy đủ cho vô số chúng sinh.

Thiện Tài thấy và nghe những sự trên đây, tâm rất vui mừng, đảnh lễ nơi chân Thần chủ về đêm, đi quanh vô số vòng, chắp tay cung kính, thưa:

–Bạch Thánh giả! Tôi đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Tâm tôi luôn trông mong nương nơi Thiện tri thức để được pháp tạng công đức của Như Lai. Xin Thánh giả chỉ dạy cho tôi đạo trí Nhất thiết, tôi nguyện dốc sức hành trì để đạt đến bậc Thập lực.

Thần chủ về đêm bảo Đồng tử Thiện Tài:

–Lành thay! Lành thay! Này thiện nam! Ông có tâm sâu xa tôn kính Thiện tri thức, thích nghe lời dạy và tu hành theo. Do tu hành nên quyết định sẽ được đạo quả Vô thượng Bồ-đề.

Này thiện nam! Ta được môn giải thoát Pháp ánh sáng phá trừ tất cả si ám nơi chúng sinh của Bồ-tát.

Này thiện nam! Ta đối với các chúng sinh tuệ ác, khởi tâm đại Từ, đối với chúng sinh tạo nghiệp bất thiện, khởi tâm đại Bi, đối với các chúng sinh làm lành, khởi tâm đại hỷ, đối với chúng sinh đủ hai hành thiện ác, khởi tâm bất nhị, đối với chúng sinh tạp nhiễm, khởi tâm làm cho họ thanh tịnh, đối với chúng sinh tà đạo, khởi tâm làm cho họ sinh chánh hạnh, đối với chúng sinh hiểu biết kém cỏi, khởi tâm làm cho họ hiểu rộng, đối với chúng sinh mến thích sinh tử, khởi tâm làm cho họ bỏ nẻo luân chuyển, đối với chúng sinh an trụ Nhị thừa, khởi tâm làm cho họ trụ vào trí Nhất thiết.

Này thiện nam! Vì ta được môn giải thoát này nên thường tương ưng với những tâm như vậy.

Này thiện nam! Vào đêm tối yên lặng, lúc các quỷ thần, các đám trộm cướp, các chúng sinh xấu ác du hành, lúc mây kín sương dầy gió độc mưa lớn, nhật nguyệt tinh tú đều tối tăm, lúc chẳng còn thấy rõ hình sắc, thì ta thấy có các chúng sinh hoặc vào biển, hoặc đi trong đất liền, nơi núi rừng, nơi đồng hoang, nơi những chỗ hiểm nạn, hoặc gặp phải giặc cướp, hoặc thiếu lương thực, hoặc lạc đường, kinh hãi lo buồn không thể thoát khỏi, ta liền dùng nhiều phương tiện để cứu giúp họ:

Vì các chúng sinh bị nạn nơi biển cả mà hiện làm lái thuyền, làm Ngư vương, Mã vương, Quy vương, Tượng vương, A-tu-la vương, Hải thần, vì họ mà ngăn mưa gió, dứt sóng dồi, dắt đường chỉ bờ cho họ khiến hết lo sợ, được an ổn, đem thiện căn này hồi hướng cho tất cả chúng sinh đều được khỏi khổ.

Vì các chúng sinh đi trong đất liền, đêm tối bị nạn mà hiện mặt trời, mặt trăng, tinh tú, ráng ban mai, chớp sáng, đủ các loại ánh sáng, cho đến hiện làm chúng nhân, nhà cửa, cho họ được khỏi nạn, dứt sợ hãi. Nguyện đem thiện căn này hồi hướng cho tất cả chúng sinh thoát khỏi phiền não tăm tối. Những chúng sinh tiếc thân mạng, chuộng danh tiếng, ham của báu, trọng quyền tước, đắm nam nữ, luyến thê thiếp, mà chưa hợp theo sở cầu, sinh nhiều lo sợ, thì ta đều cứu giúp cho họ khỏi khổ.

Vì người đi trên núi hiểm bị nạn, thì ta làm thiện thần hiện hình thân cận, hoặc hiện làm chim đẹp kêu hót cho họ được vui, hoặc

hiện làm linh dược phát sáng khiến họ thấy rõ cây trái, chỉ cho họ suối giếng, chỉ cho họ đường cái, đất bằng phẳng để họ thoát khỏi ách nạn.

Vì người bị nạn nơi đồng hoang, rừng rậm, đường hiểm, bị vướng mắc trong bụi cây gai gốc, mây mù che khuất tâm ý kinh sợ thì ta chỉ rõ đường chính khiến họ xuất ly thoát mọi khổ nạn. Lại khởi niệm: Nguyện cho tất cả chúng sinh đốn chặt rừng rậm kiến chấp, lưới tham ái, ra khỏi đồng hoang sinh tử, diệt tối phiền não, vào đường bằng phẳng trí Nhất thiết, đến chốn vô úy, rốt ráo an lạc.

Này thiện nam! Nếu có chúng sinh ưa đắm cõi nước mà buồn khổ thì ta dùng phương tiện khiến cho nhàm chán rời bỏ, ta nguyện cho tất cả chúng sinh chẳng tham đắm các uẩn, trụ nơi trí Nhất thiết của chư Phật.

Này thiện nam! Nếu có chúng sinh ham thích về xóm làng tham mê nhà cửa nhưng thường ở chỗ tối tăm khổ sở, thì ta vì họ thuyết giảng các pháp khiến họ sinh tâm nhàm chán xa lìa, để được đầy đủ pháp lành, an trụ chánh pháp. Ta nguyện cho tất cả chúng sinh đều chẳng tham ưa làng xóm sáu trần, mau được thoát khỏi cảnh giới sinh tử, an trụ rốt ráo nơi thành trí Nhất thiết.

Này thiện nam! Nếu có chúng sinh đi trong đêm tối lầm lạc về phương hướng, nơi đường quang đãng tưởng là đường hiểm, nơi đường hiểm tưởng là bằng phẳng, cho cao là thấp, cho thấp là cao, tâm ý mê loạn, vô cùng khổ não, thì Ta dùng phương tiện soi sáng cho họ. Nếu người muốn ra khỏi, thì ta chỉ cửa nẻo, người muốn đi tới thì ta chỉ đường sá, người muốn qua sông thì ta chỉ cầu đò, người muốn vào chỗ sông biển thì ta cho thuyền bè, người thích xem phương hướng thì ta chỉ cho họ chỗ an nguy, người muốn nghỉ ngơi thì ta chỉ cho họ thành ấp, cội cây.

Ta nghĩ: Như ở tại đây, ta chiếu sáng trừ đêm tối, làm cho những sự việc nơi thế gian đều được thứ tự hiển bày. Ta nguyện dùng ánh sáng của trí tuệ soi rõ khắp những chỗ vô minh tối tăm, mãi mãi chuyển theo sinh tử của tất cả chúng sinh.

Những chúng sinh không có mắt Trí bị che đậy do tâm tưởng kiến chấp điên đảo: Vô thường tưởng là thường, vô lạc tưởng là

lạc, vô ngã tưởng là ngã, bất tịnh tưởng là tịnh, chấp chặt những ngã, nhân, chúng sinh, uẩn, xứ, giới, mê lầm về nhân quả, chẳng biết thiện ác, sát hại chúng sinh cho đến tà kiến, chẳng hiếu với cha mẹ, chẳng kính Sa-môn, Bà-la-môn, chẳng biết người ác người lành, ham việc ác, trụ pháp tà, hủy báng Như Lai, hủy hoại chánh pháp, sỉ nhục làm tổn hại chư Bồ-tát, khinh đạo Đại thừa, dứt tâm Bồ-đề, đối với người có ân trở lại làm hại, đối với kẻ vô ân luôn mang oán kết, khinh rẻ Hiền Thánh, gần gũi bạn ác, trộm vật của chùa tháp, tạo tội ngũ nghịch, chẳng bao lâu sẽ bị đọa vào ba đường ác. Ta nguyện mau dùng ánh sáng của đại trí phá tan vô minh tăm tối của những chúng sinh đó, khiến họ mau phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Họ đã phát tâm, Ta liền chỉ rõ về hạnh Phổ Hiền, mở đường mười lực, chỉ bày cảnh giới của Như Lai Pháp vương, cũng hiển thị thành trì trí Nhất thiết của chư Phật, việc làm của chư Phật, sự tự tại của chư Phật, sự thành tựu của chư Phật, Tổng trì của chư Phật, tất cả chư Phật chung đồng một thân, tất cả chư Phật bình đẳng một chỗ, đều làm cho họ được an trụ.

Này thiện nam! Tất cả chúng sinh hoặc bị bệnh ràng buộc, hoặc bị già yếu xâm lấn, hoặc khổ vì nghèo cùng, hoặc gặp hoạn nạn, hoặc phạm pháp vua đến phải bị gia hình, không chỗ nương tựa, ta đều cứu giúp khiến họ được an ổn.

Ta lại nghĩ: Nguyện dùng chánh pháp thâu tóm khắp chúng sinh cho họ giải thoát tất cả phiền não, sinh già bệnh chết, ưu bi khổ não, thường được gần Thiện tri thức, thực hành pháp thí, siêng tu hạnh lành, mau được Pháp thân thanh tịnh của Như Lai, an trụ chốn rốt ráo không biến đổi.

Này thiện nam! Tất cả chúng sinh vào rừng kiến chấp, trụ nơi đạo tà, đối với các cảnh giới, khởi phân biệt tà, nghiệp thân, khẩu, ý thường tạo mọi sự bất thiện, làm đủ những thứ hạnh tà, đối với chẳng phải chánh giác tưởng là chánh giác, đối với chánh giác tưởng là chẳng phải chánh giác, bị ác tri thức thâu nhận, do khởi ác kiến, sắp bị đọa vào cõi ác, ta dùng nhiều môn phương tiện để cứu giúp họ, làm cho họ an trụ chánh kiến, sinh trong cõi trời người.

Lại tự nghĩ: Như ta cứu những chúng sinh sắp bị đọa vào đường ác, ta nguyện cứu độ tất cả chúng sinh, đều làm cho họ giải thoát khỏi tất cả khổ, an trụ Ba-la-mật, nơi Thánh đạo xuất thế. Ta nguyện được chẳng thoái chuyển nơi Nhất thiết trí, đủ hạnh nguyện Phổ hiền, gần gũi trí Nhất thiết, chẳng rời bỏ hạnh Bồ-tát, thường siêng giáo hóa tất cả chúng sinh.

Bấy giờ, Thần chủ về đêm Bà-san-bà-diễn-để muốn nêu lại nghĩa giải thoát này, nên nương theo thần lực của Phật, quán sát mười phương, vì Đồng tử Thiện Tài, nói kệ rằng:

Môn giải thoát của ta

Sinh ánh sáng pháp tịnh

Phá trừ tối ngu si

Chờ thời mà diễn nói.

Ta từ vô biên kiếp

Siêng tu hạnh đại từ

Che chở khắp thế gian

Phật tử nên tu học.

Biển đại bi tịch tĩnh

Xuất sinh Phật ba đời

Hay diệt khổ chúng sinh

Ông nên nhập môn này.

Hay sinh vui thế gian

Cũng sinh vui xuất thế

Khiến tâm ta hoan hỷ

Ông nên nhập môn này.

Đã bỏ họa hữu vi

Cũng xa quả Thanh văn

Tịnh tu lực chư Phật

Ông nên nhập môn này.

Mắt ta rất thanh tịnh

Thấy khắp mười phương cõi

Cũng thấy Phật trong đó

Ngồi nơi cây Bồ-đề.

Thân tướng tốt trang nghiêm

Vô lượng chúng vây quanh

Trong mỗi lỗ chân lông

Phóng ra nhiều tia sáng

Thấy những loài chúng sinh

Chết đây mà sinh kia

Luân hồi trong năm nẻo

Thường thọ vô lượng khổ.

Tai ta rất thanh tịnh

Nghe thấu khắp mọi nơi

Tất cả biển ngữ ngôn

Đều nghe mà ghi nhớ.

Chư Phật chuyển pháp luân

Tiếng Phật diệu tột bậc

Có bao nhiêu văn tự

Đều có thể ghi nhớ.

Mũi ta rất thanh tịnh

Đối pháp không chướng ngại

Tất cả đều tự tại

Ông nên nhập môn này.

Lưỡi ta rất rộng dài

Sạch tốt hay nói năng

Tùy nghi diễn nói pháp diệu

Ông nên nhập môn này.

Thân ta rất thanh tịnh

Ba cõi đồng như như

Tùy tâm các chúng sinh

Tất cả đều thị hiện

Tâm ta tịnh, vô ngại

Như không, chứa muôn vật

Khắp nhớ tất cả Phật

Mà cũng chẳng phân biệt

Thấu rõ vô lượng cõi

Hết thảy các biển tâm

Các căn cùng dục lạc

Mà cũng chẳng phân biệt

Ta dùng đại thần thông

Chấn động vô lượng cõi

Thân mình đến khắp nơi

Điều phục kẻ khó độ

Phước ta rất rộng lớn

Như hư không vô tận

Cúng dường chư Như Lai

Lợi ích tất cả chúng.

Trí ta rộng thanh tịnh

Biết rõ biển các pháp

Trừ diệt Hoặc chúng sinh

Ông nên nhập môn này.

Ta biết Phật ba đời

Và biết tất cả pháp

Cũng biết phương tiện kia

Môn này khắp vô thượng

Thấy trong mỗi vi trần

Tất cả cõi ba đời

Cũng thấy chư Phật kia

Đây là lực phổ môn

Trong mười phương các cõi

Đều thấy Lô-xá-na

Ngồi nơi cây Bồ-đề

Thành đạo diễn nói pháp diệu.

Đồng tử Thiện Tài thưa:

–Thánh giả phát tâm Vô thượng Bồ-đề được bao lâu? Được môn giải thoát này hồi nào mà có thể đem lại lợi ích cho vô số chúng sinh như vậy?

Thần chủ về đêm nói:

–Này thiện nam! Thuở xưa trải qua số kiếp nhiều như số vi trần của núi Tu-di, có một kiếp tên là Tịch tĩnh quang, thế giới tên là Xuất sinh báu diệu, có năm ức đức Phật xuất hiện trong kiếp đó.

Thế giới Xuất sinh báu diệu có bốn châu thiên hạ tên Bảo

nguyệt đăng quang, có thành tên Liên hoa quang, vua hiệu là Thiện Pháp Độ dùng pháp trị dân, làm chủ bốn châu thiên hạ, thành tựu bảy báu. Vua có phu nhân tên là Pháp Tuệ Nguyệt. Hôm đó, vào đêm, phu nhân đã an giấc. Khi ấy, ở khu rừng lớn phía Đông thành tên là Tịch trụ, nơi cây Bồ-đề lớn tên là Nhất thiết quang ma-ni vương trang nghiêm thân, thường xuất sinh ánh sáng thần lực của tất cả Phật, có Đức Phật thành Đẳng chánh giác nơi cội cây Bồ-đề này hiệu là Nhất Thiết Pháp Lôi Âm Vương, phóng ra ánh sáng rộng lớn với vô lượng màu sắc chiếu khắp thế giới Xuất sinh báu diệu.

Nơi thành Liên hoa quang có Thần chủ về đêm tên Tịnh Nguyệt đến cung của phu nhân, động nơi chuỗi ngọc để đánh thức phu nhân Pháp Tuệ Nguyệt và bảo:

–Này phu nhân! Nơi rừng Tịch trụ, Đức Như Lai Nhất Thiết Pháp Lôi Âm Vương đã thành tựu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Vị Thần lại vì phu nhân giảng nói về công đức thần lực tự tại của chư Phật, hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền, khiến cho phu nhân phát tâm Vô thượng Bồ-đề đến cúng dường Phật và chư Bồ-tát cùng chúng Thanh văn.

Này thiện nam! Phu nhân Pháp Tuệ Nguyệt thuở ấy, chính là tiền thân của ta.

Ta ở chỗ Phật đó, phát tâm Bồ-đề gieo trồng căn lành, trải qua số kiếp nhiều như số vi trần của núi Tu-di, chẳng sinh trong đường ác địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, cũng chẳng sinh nơi các nhà hạ tiện, các căn luôn đầy đủ, không có các khổ. Ở trong cõi trời người ta được phước đức thù thắng, chẳng sinh vào đời ác, thường chẳng rời Phật và chư Bồ-tát, đại Thiện tri thức để gieo trồng căn lành. Trải qua số kiếp nhiều như số vi trần của tám mươi núi Tu-di, thường được an lạc, nhưng chưa đầy đủ các căn của Bồ-tát. Lại trải qua vạn kiếp trước Hiền kiếp, có một kiếp tên Vô ưu biến chiếu, thế giới tên là Ly cấu diệu quang, tịnh uế xen lẫn, có năm trăm Đức Phật xuất hiện trong kiếp này.

Đức Phật thứ nhất hiệu là Tu-di Tràng Tịch tĩnh Diệu Nhãn

Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác.

Lúc đó, ta là con gái của Trưởng giả Danh Xưng, tên là Quang Minh Diệu Tuệ, dung nhan đoan chánh.

Thần chủ về đêm Tịnh Nguyệt do nguyện lực nên sinh trong vương thành Diệu trang, nơi một trong bốn châu thiên hạ thuộc thế giới Ly cấu, làm Thần chủ về đêm tên là Thanh Tịnh Nhãn.

Một hôm, đêm đã về khuya, ta nằm ngủ bên cha mẹ, Thần chủ về đêm Thanh Tịnh Nhãn đã đến tạo chấn động nơi nhà ta, phóng ra ánh sáng lớn, hiện thân ca ngợi công đức của Phật và cho hay là Như Lai Diệu Nhãn ngồi nơi tòa Bồ-đề mới thành Chánh giác, khuyên ta cùng cha mẹ và quyến thuộc mau đến gặp Phật. Rồi Thần tự đi trước dẫn đến chỗ Phật cúng dường.

Ta vừa thấy Phật, liền được Tam-muội tên là Xuất sinh kiến Phật điều phục chúng sinh tam thế Trí quang minh luân. Do được Tam-muội này, nên có thể nhớ về số kiếp nhiều như số vi trần của núi Tu-di, cũng thấy chư Phật xuất hiện trong những kiếp đó. Ta ở chỗ chư Phật nghe pháp diệu.

Do nghe pháp nên được môn giải thoát ánh sáng phá trừ mọi sự tối tăm của tất cả chúng sinh này.

Được môn giải thoát ấy, ta liền thấy thân mình đến khắp thế giới nhiều như số vi trần của một cõi Phật, cũng thấy tất cả chư Phật trong những thế giới đó.

Ta lại thấy thân mình ở chỗ chư Phật, cũng thấy tất cả chúng sinh trong những thế giới đó, hiểu âm thanh của họ, biết căn tánh của họ, biết họ thuở quá khứ đã từng được thiện hữu thâu nhận, tùy theo sở thích của họ mà hiện thân làm cho họ hoan hỷ.

Bấy giờ, Ta ở nơi đó được giải thoát, niệm niệm được tăng trưởng, tâm này không gián đoạn.

Ta lại thấy thân mình đến khắp thế giới nhiều như số vi trần của trăm cõi Phật, tâm giải thoát kia cũng vẫn liên tục.

Ta lại thấy thân mình đến khắp thế giới nhiều như số vi trần của ngàn cõi Phật, tâm ấy vẫn không gián đoạn. Lại thấy thân mình đến khắp thế giới nhiều như số vi trần của trăm ngàn cõi Phật, mỗi niệm mỗi niệm như thế đến số thế giới nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật, cũng thấy tất cả Như Lai trong những thế giới đó, cũng

thấy chính mình nghe chư Phật thuyết pháp, ghi nhớ thọ trì, quán sát lãnh hội. Cũng biết những biển Bản sự, biển đại nguyện của chư Phật đó.

Chư Như Lai đó làm nghiêm tịnh cõi Phật, ta cũng làm nghiêm tịnh.

Ta cũng thấy tất cả chúng sinh trong những thế giới ấy, tùy căn trí thích hợp của họ mà hiện thân giáo hóa điều phục. Trong thời gian đó, môn giải thoát này niệm niệm luôn tăng trưởng, như vậy cho đến sung mãn cả pháp giới.

Này thiện nam! Ta chỉ biết mỗi môn giải thoát ánh sáng phá trừ mọi sự si ám của tất cả chúng sinh. Còn như Đại Bồ-tát thành tựu hạnh nguyện vô biên của Phổ hiền, vào khắp tất cả biển pháp giới, được Tam-muội Tự tại kim cang trí tràng của Bồ-tát, xuất sinh đại nguyện, trụ trì nơi Phật chủng, ở trong mỗi niệm thành tựu đầy đủ biển của tất cả công đức lớn, làm nghiêm tịnh tất cả thế giới rộng lớn, dùng trí tự tại giáo hóa tạo mọi thành tựu đầy đủ cho tất cả chúng sinh, dùng mặt trời trí tuệ diệt trừ tất cả sự tăm tối của thế gian, dùng trí dũng mãnh thức tỉnh cơn mê ngủ của tất cả chúng sinh, dùng trăng trí tuệ soi rõ sự nghi hoặc của tất cả chúng sinh, dùng âm thanh thanh tịnh dứt trừ tất cả sự chấp trước nơi các cõi của chúng sinh, thị hiện tất cả thần lực tự tại trong mỗi vi trần nơi tất cả pháp giới, mắt trí thanh tịnh thấy khắp ba đời, thì ta làm sao biết hết được diệu hạnh đó, nói hết được công đức đó, vào được cảnh giới đó, thị hiện được sự tự tại đó.

Này thiện nam! Trong đạo tràng Bồ-đề ở nước Ma-kiệt-đề này có Thần chủ về đêm tên là Phổ Đức Tịnh Quang. Ta vốn từ vị Thần đó phát tâm Vô thượng Bồ-đề, vì ấy thường dùng pháp diệu để khai ngộ cho ta. Ông đến đó hỏi: Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát?

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài hướng về Thần chủ về đêm Bà-san-bà-diễn-để nói kệ:

Thấy Thần thân thanh tịnh

Tưởng tốt hơn thế gian

Như Văn-thù-sư-lợi

Cũng như Bảo sơn vương.

Pháp thân Thần thanh tịnh

Ba đời đều bình đẳng

Vào tất cả thế giới

Thành hoại không chướng ngại

Tôi xem tất cả cõi

Đều thấy hình tượng Thần

Trong mỗi lỗ chân lông

Sao trăng đều phân bố.

Tâm Thần rất rộng lớn

Như hư không mười phương

Chư Phật đều vào trong

Thanh tịnh không phân biệt.

Trong mỗi mỗi chân lông

Đều phóng vô số quang

Chỗ chư Phật nơi mười phương

Khắp rưới thứ trang nghiêm.

Trong mỗi mỗi chân lông

Đều hiện vô số thân

Khắp cõi nước mười phương

Phương tiện độ chúng sinh

Trong mỗi mỗi chân lông

Thị hiện vô lượng cõi

Tùy sở thích chúng sinh

Cho họ được thanh tịnh.

Nếu có các chúng sinh

Nghe danh và thấy thân

Đều được công đức lợi

Thành tựu đạo Bồ-đề

Nhiều kiếp ở cõi ác

Mới được thấy nghe Thần

Cũng nên hoan hỷ nhận

Vì để diệt phiền não

Kiếp vi trần ngàn cõi

Khen Thần chút công đức

Kiếp số có cùng tận

Đức ấy không cùng tận.

Đồng tử Thiện Tài nói kệ xong, đảnh lễ nơi chân Thần chủ về đêm, đi quanh vô lượng vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi từ tạ ra đi.