Đại Tập 39 · Bộ Hoa Nghiêm IV · Số 279 (Q.46–80) & Số 280–285

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (tt) Quyển 50, Phẩm 37: Như Lai Xuất Hiện (Phần 1)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 50

Phẩm 37: NHƯ LAI XUẤT HIỆN (Phần 1)

Bấy giờ, Đức Thế Tôn từ trong tướng bạch hào giữa chặng mày, phóng ra ánh sáng lớn tên là Như Lai xuất hiện, có vô lượng trăm ngàn ức triệu vô số ánh sáng làm quyến thuộc. Ánh sáng đó chiếu khắp tất cả thế giới trong cõi pháp, tận cùng hư không, rồi vòng quanh bên phải mười vòng, hiển hiện vô lượng tự tại của Như Lai, giác ngộ vô số chúng Bồ-tát, làm chấn động tất cả mười phương thế giới, trừ diệt tất cả khổ đường ác, làm lu mờ tất cả cung điện ma, hiển thị tất cả chư Phật Như Lai ngồi nơi tòa Bồ-đề thành Đẳng chánh giác, cùng tất cả đạo tràng chúng hội. Ánh sáng đó làm những sự việc như vậy rồi trở lại vòng quanh bên phải chúng Bồ-tát nhập vào đỉnh đầu của Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức.

Lúc đó, tất cả đại chúng trong đạo tràng này, thân tâm hết mực hoan hỷ suy nghĩ: “Thật là hy hữu, kỳ diệu! Hôm nay Đức Như Lai phóng ra ánh sáng lớn tất sẽ diễn nói pháp lớn sâu xa”.

Bấy giờ, Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức, ở trên tòa hoa sen trịch y bày vai phải, quỳ gối bên phải, chắp tay nhất tâm hướng lên Phật nói kệ rằng:

Chánh giác công đức đại trí hiện

Đạt khắp cảnh giới đến bờ giác

Đồng với chư Như Lai ba đời

Vì thế nay tôi cung kính lễ.

Đã lên bờ cảnh giới vô tướng

Mà hiện thân tướng diệu trang nghiêm

Phóng ra ngàn ánh sáng lìa cấu

Phá dẹp quân ma đều hết sạch.

Tất cả thế giới trong mười phương

Nơi đâu cũng đều chấn động hết

Chưa từng làm chúng sinh kinh sợ

Thần lực Đức Thiện Thệ như vậy.

Tánh cõi pháp hư không bình đẳng

Đã được như vậy mà an trụ

Tất cả chúng sinh vô số lượng

Đều khiến dứt ác trừ những lỗi.

Khổ hạnh siêng năng vô số kiếp

Thành tựu đạo Bồ-đề tối thượng

Ở các cảnh giới trí vô ngại

Cùng tất cả Phật đồng thể tánh.

Đạo sư phóng ánh sáng lớn này

Chấn động mười phương các thế giới

Đã hiện vô lượng sức thần thông

Rồi lại trở vào nhập thân tôi.

Trong pháp quyết định khéo học được

Vô lượng Bồ-tát đều đến nhóm

Khiến tôi phát khởi tâm hỏi pháp

Thế nên nay tôi thỉnh Pháp vương.

Hiện chúng hội này đều thanh tịnh

Khéo độ thoát được các thế gian

Trí tuệ vô biên không nhiễm chấp

Những bậc Hiền thánh đều tựu về.

Lợi ích thế gian Đấng Đạo sư

Trí tuệ tinh tấn đều vô lượng

Nay đem ánh sáng chiếu đại chúng

Khiến tôi thỉnh hỏi pháp vô thượng

Ai ở cảnh giới của Như Lai

Có thể chân thật khai diễn đủ?

Ai là Pháp trưởng tử của Phật?

Thế Tôn Đạo Sư xin hiển thị.

Bấy giờ, Đức Như Lai liền ở trong miệng phóng ra ánh sáng lớn tên là Vô ngại vô úy, có trăm ngàn ức vô số ánh sáng làm quyến thuộc, chiếu khắp tất cả thế giới khắp cõi pháp, cùng tận hư không trong mười phương, vòng quanh bên phải mười vòng, hiển hiện các thứ tự tại của Như Lai, khai ngộ vô lượng những chúng Bồ-tát, làm chấn động tất cả mười phương thế giới, diệt trừ tất cả những khổ nơi đường ác, làm lu mờ tất cả những cung điện ma, hiển thị tất cả chư Phật Như Lai ngồi nơi tòa Bồ-đề thành Đẳng chánh giác, đến tất cả chúng hội đạo tràng, làm những sự việc như vậy rồi trở lại vòng quanh bên phải chúng hội Bồ-tát, nhập vào miệng của Đại Bồ-tát Phổ Hiền. Ánh sáng ấy nhập xong, thì thân và tòa Sư tử của Bồ-tát Phổ Hiền lớn hơn lúc trước và hơn thân tòa của chư Bồ-tát gấp trăm lần, chỉ trừ tòa Sư tử của Như Lai.

Bấy giờ, Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức hỏi Đại Bồ-tát Phổ Hiền:

–Thưa Phật tử! Đức Thế Tôn đã thị hiện thần biến rộng lớn làm cho chúng Bồ-tát đều sinh hoan hỷ chẳng thể nghĩ bàn, thế gian chẳng biết được. Đó là điềm gì?

Phổ Hiền Đại Bồ-tát nói:

–Phật tử! Thuở xưa, tôi thấy chư Như Lai Ứng Đẳng Chánh Giác thị hiện thần biến rộng lớn như vậy, liền nói pháp môn Như Lai xuất hiện. Cứ theo tôi suy gẫm thì nay Đức Như Lai hiện tướng này tất sẽ giảng nói pháp môn đó.

Lúc Bồ-tát Phổ Hiền nói lời trên xong, tất cả đại địa thảy đều chấn động, xuất sinh vô lượng ánh sáng vấn pháp.

Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức hỏi Bồ-tát Phổ Hiền:

–Thưa Phật tử! Đại Bồ-tát phải làm thế nào để biết pháp xuất hiện của chư Phật Như Lai? Xin Phật tử nói cho. Vô lượng trăm ngàn ức triệu Bồ-tát nơi chúng hội này đều tu nghiệp thanh tịnh đã lâu, niệm tuệ thành tựu, đã đến bờ rốt ráo đại trang nghiêm, đủ tất cả hạnh oai nghi của Phật, chánh niệm của chư Phật chưa từng quên mất, thương yêu quán sát tất cả chúng sinh, quyết định biết rõ cảnh giới thần thông của chư Đại Bồ-tát, đã được thần lực của chư Phật gia hộ, hay thọ tất cả diệu pháp của Như Lai, đủ vô lượng công đức

như vậy đều đến nhóm họp tại đây.

Phật tử! Đại sĩ đã từng ở chỗ vô lượng trăm ngàn ức triệu chư Phật, thừa sự cúng dường, thành tựu hạnh diệu tối thượng của Bồ-tát, nơi môn Tam-muội đều được tự tại, vào chỗ bí mật của tất cả chư Phật, biết các Phật pháp, dứt những nghi hoặc, được thần lực của Phật gia hộ, biết căn khí của chúng sinh tùy theo sở thích của họ giảng nói pháp giải thoát chân thật, tùy thuận trí Phật, diễn nói Phật pháp đến bờ giải thoát, có vô lượng công đức như vậy.

Lành thay, Phật tử! Xin nói pháp xuất hiện của Như Lai Đẳng Chánh Giác, về thân tướng, ngôn ngữ âm thanh, tâm ý, cảnh giới, hạnh đã làm, thành đạo, chuyển pháp luân, cho đến thị hiện nhập Đại Niết-bàn, thấy nghe thân cận, thiện căn đã sinh, những sự như vậy, xin Phật tử giảng nói cho!

Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức muốn nêu rõ nghĩa này bèn hướng về Bồ-tát Phổ Hiền, nói kệ rằng:

Lành thay, đại trí tuệ vô ngại

Khéo tỏ cảnh bình đẳng vô biên

Nguyện nói công hạnh của chư Phật

Đại chúng được nghe đều mừng rỡ.

Thế nào Bồ-tát tùy thuận nhập?

Chư Phật Như Lai hiện ra đời

Cảnh giới thân, ngữ, ý thế nào?

Và chỗ thật hành xin đều nói.

Thế nào chư Phật thành Chánh giác?

Thế nào Như Lai chuyển pháp luân?

Thế nào Thiện Thệ nhập Niết-bàn?

Đại chúng được nghe tâm hoan hỷ.

Nếu có thấy Phật đại Pháp vương

Thân cận thêm lớn các thiện căn

Xin nói những tạng công đức kia

Chúng sinh thấy rồi được những gì?

Nếu ai được nghe tên Như Lai

Hoặc hiện tại thế hoặc Niết-bàn

Đối tạng phước kia tin sâu rộng

Có những lợi gì xin giảng nói.

Chúng Bồ-tát đây đều chắp tay

Chiêm ngưỡng Như Lai và chúng ta

Cảnh giới của biển công đức lớn

Bậc tịnh chúng sinh xin vì nói.

Xin dùng nhân duyên và ví dụ

Diễn nói pháp diệu nghĩa tương ưng

Chúng sinh nghe rồi phát đại tâm

Hết nghi trí sạch như hư không

Như trong khắp tất cả cõi nước

Chư Phật đã hiện thân trang nghiêm

Nguyện dùng âm diệu và nhân dụ

Chỉ đạo giác ngộ cũng như kia.

Ngàn vạn cõi Phật trong mười phương

Ngàn vạn ức triệu vô lượng kiếp

Như chúng Bồ-tát họp ở đây

Nơi kia tất cả đều khó thấy.

Chư Bồ-tát này đều cung kính

Nơi nghĩa vi diệu sinh khát ngưỡng

Nguyện dùng tâm tịnh khai diễn đủ

Pháp rộng lớn Như Lai xuất hiện.

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Phổ Hiền bảo Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức và đại chúng chư Bồ-tát:

–Chư Phật tử! Điều này thật chẳng thể nghĩ bàn. Nghĩa là Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác, do vô lượng pháp mà được xuất hiện. Vì sao? Vì chẳng phải do một duyên, chẳng phải do một sự Như Lai xuất hiện được thành tựu, mà do mười vô lượng trăm ngàn vô số sự mới được thành tựu. Những gì là mười? Đó là do tâm Bồ-đề ở quá khứ thọ nhận vô lượng tất cả chúng sinh làm thành; do chí nguyện thù thắng thanh tịnh ở quá khứ vô lượng làm thành; do đại Từ đại Bi cứu hộ tất cả chúng sinh ở quá khứ vô lượng làm thành; do hạnh nguyện tương tục ở quá khứ vô lượng làm thành; do tu các phước trí tâm không nhàm chán ở quá khứ vô lượng làm thành; do

cúng dường chư Phật, giáo hóa chúng sinh ở quá khứ vô lượng làm thành; do phương tiện trí tuệ của đạo thanh tịnh ở quá khứ vô lượng làm thành; do tạng công đức thanh tịnh ở quá khứ vô lượng làm thành; do trí đạo trang nghiêm ở quá khứ vô lượng làm thành; do thông đạt pháp nghĩa ở quá khứ vô lượng làm thành.

Vô lượng, vô số pháp môn viên mãn như vậy làm thành Như Lai.

Chư Phật tử! Ví như đại thiên thế giới này, chẳng phải do một duyên, chẳng phải do một sự mà được thành tựu mà phải do vô lượng duyên, vô lượng sự mới được thành. Đó là nổi giăng mây lớn, tuôn xối mưa lớn, bốn thứ phong luân nối tiếp làm chỗ nương. Những gì là bốn thứ? Một tên là năng trì, vì có thể giữ đại thủy; hai tên là năng tiêu, vì có thể tiêu đại thủy; ba tên là kiến lập, vì kiến lập tất cả xứ sở; bốn tên là trang nghiêm, vì trang nghiêm phân bố đều khéo léo.

Như thế đều do cộng nghiệp của chúng sinh và thiện căn của chư Bồ-tát phát khởi, làm cho tất cả chúng sinh trong đó đều tùy chỗ thích nghi mà được thọ dụng; do vô lượng nhân duyên như vậy mới thành đại thiên thế giới. Pháp tánh như vậy không có ai sinh ra, không có ai làm ra, không có ai biết, không có ai hoàn thành, nhưng đại thiên thế giới vẫn được thành tựu.

Cũng vậy, Như Lai xuất hiện chẳng phải do một duyên, chẳng phải do một sự mà được thành tựu, phải do vô lượng duyên, vô lượng sự mới thành tựu được.

Đó là từng ở chỗ Phật quá khứ lắng nghe thọ trì mây pháp lớn, mưa pháp lớn. Do đấy có thể khởi bốn thứ đại trí phong luân của Như Lai. Những gì là bốn?

1.Đại trí phong luân Đà-la-ni niệm trì chẳng quên, vì có thể giữ mây, mưa pháp lớn của tất cả Như Lai.

2.Đại trí phong luân xuất sinh chỉ quán, vì có thể tiêu diệt tất cả phiền não.

3.Đại trí phong luân hồi hướng thiện xảo, vì hay thành tựu tất cả thiện căn.

4.Đại trí phong luân xuất sinh trang nghiêm Ly cấu sai biệt, vì khiến tất cả chúng sinh được hóa độ trong quá khứ, thiện căn của họ thanh tịnh, vì thành tựu sức thiện căn vô lậu của Như Lai.

Đức Như Lai thành Đẳng Chánh Giác như vậy, pháp tánh không sinh không tạo tác như vậy mà được thành tựu.

Đó là tướng xuất hiện thứ nhất của Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, Chư Phật tử! Ví như đại thiên thế giới lúc sắp thành, mây lớn tuôn mưa gọi là hồng chú. Tất cả phương xứ chẳng thể thọ, cũng chẳng có chỗ để trì, chỉ trừ đại thiên thế giới lúc sắp thành.

Cũng vậy, Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác nổi mây pháp lớn, tuôn mưa pháp lớn, gọi là thành tựu Như Lai xuất hiện, tất cả hàng Nhị thừa tâm chí thấp hẹp không thọ được, không trì được, chỉ trừ sức tâm tương tục của chư Đại Bồ-tát.

Đây là tướng xuất hiện thứ hai của Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác, Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như chúng sinh vì do nghiệp lực, mây lớn tuôn mưa, không từ đâu đến, không đi về đâu.

Cũng vậy, Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác, do sức thiện căn của chư Bồ-tát, nổi mây pháp lớn, tuôn mưa pháp lớn, cũng không từ đâu đến, chẳng đi về đâu.

Đây là tướng xuất hiện thứ ba của Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác, Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như mây lớn tuôn mưa lớn. Trong đại thiên thế giới, tất cả chúng sinh không biết được số lượng. Nếu muốn tính đếm, chỉ khiến phát cuồng. Duy có Ma-hê-thủ-la, chủ của đại thiên thế giới, do sức của thiện căn đã tu từ quá khứ, nên cho đến một giọt cũng đều biết rõ cả.

Cũng vậy, Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác nổi mây pháp lớn, tuôn mưa pháp lớn, tất cả chúng sinh, Thanh văn, Duyên giác đều không biết được.

Nếu muốn nghĩ lường tâm ắt cuồng loạn. Chỉ trừ Đại Bồ-tát, chủ của tất cả thế gian, do sức của tuệ giác đã tu từ quá khứ, nên cho đến một bài văn một câu nhập vào tâm chúng sinh, cũng đều biết rõ cả.

Đây là tướng xuất hiện thứ tư của Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác, Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như lúc mây lớn tuôn mưa, có mây lớn mưa lớn tên là năng diệt, có thể diệt được hỏa tai. Có mây lớn mưa lớn tên là Năng khởi, có thể khởi đại thủy. Có mây lớn mưa lớn tên là Năng chỉ, có thể ngăn đại thủy. Có mây lớn mưa lớn tên là Năng thành, có thể thành tất cả các báu ma-ni. Có mây lớn mưa lớn tên Phân biệt, có thể phân biệt tam thiên đại thiên thế giới.

Cũng vậy, Đức Như Lai xuất hiện nổi mây pháp lớn, tuôn mưa pháp lớn. Có mưa pháp lớn tên là Năng diệt, có thể diệt trừ tất cả phiền não của chúng sinh. Có mưa pháp lớn tên là Năng khởi, có thể khởi tất cả thiện căn của chúng sinh. Có mưa pháp lớn tên là Năng chỉ, có thể ngăn Kiến hoặc của tất cả chúng sinh. Có mưa pháp lớn tên là Năng thành, có thể thành tựu tất cả pháp bảo trí tuệ. Có mưa pháp lớn tên là Phân biệt, phân biệt tất cả sở thích nơi tâm của chúng sinh.

Đây là tướng xuất hiện thứ năm của Đức Như Lai, Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như mây lớn mưa nước đồng một vị mà tùy những chỗ mưa có vô lượng sai biệt.

Cũng vậy, Đức Như Lai xuất hiện mưa nước pháp một vị đại bi mà tùy chỗ thuyết pháp ứng hợp có vô lượng sai biệt.

Đây là tướng xuất hiện thứ sáu của Đức Như Lai, Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như đại thiên thế giới, lúc mới bắt đầu thành, trước hết làm thành cung điện của trời cõi Sắc, kế đến làm thành cung điện của trời cõi Dục, kế đến làm thành chỗ ở của loài người và những loài khác.

Cũng vậy, Đức Như Lai xuất hiện, trước hết khởi những hạnh trí tuệ của Bồ-tát, kế khởi những hạnh trí tuệ của Duyên giác, kế khởi những hạnh trí tuệ thiện căn của Thanh văn, kế khởi những hạnh trí tuệ thiện căn hữu vi của các chúng sinh khác.

Như mây lớn mưa nước một vị, vì theo thiện căn của chúng sinh sai khác nên khởi các loại cung điện chẳng đồng.

Như mưa pháp một vị đại Bi của Như Lai tùy căn khí của chúng sinh mà có sai khác.

Đây là tướng xuất hiện thứ bảy của Đức Như Lai, Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như lúc thế giới ban đầu sắp thành, có cơn nước lớn khởi đầy khắp đại thiên thế giới, sinh hoa sen lớn tên là Như Lai xuất hiện công đức bảo trang nghiêm, che khắp trên mặt nước, ánh sáng chiếu tất cả mười phương thế giới. Lúc đó, Ma-hê-thủ-la và chư thiên trời Tịnh cư thấy hoa sen ấy, liền biết chắc là trong kiếp này có bao nhiêu Đức Phật như vậy xuất thế.

Bấy giờ, ở đấy có phong luân nổi lên tên là Thiện tịnh ánh sáng, có thể làm thành cung điện của chư Thiên cõi Sắc. Lại có phong luân tên là Tịnh quang trang nghiêm có thể làm thành cung điện của chư Thiên cõi Dục. Lại có phong luân tên là Kiên mật vô năng hoại có thể làm thành những núi Luân vi lớn, nhỏ cùng núi Kim cang. Lại có phong luân tên là Thắng cao, có thể làm thành núi Tu-di. Lại có phong luân tên là Bất động, có thể làm thành mười núi lớn. Đó là núi Khư-đà-la, núi Tiên nhân, núi Phục ma, núi Đại phục ma, núi Trì song, núi Ni-dân-đà-la, núi Mục-chân-lân-đà, núi Ma-ha Mục-chân-lân-đà, núi Hương và núi Tuyết. Có phong luân tên là An trụ, nơi có thể làm thành đại địa. Có phong luân khởi tên là Trang nghiêm có thể làm thành cung điện của Đại thiên, cung Rồng, cung Càn-thát-bà. Có phong luân khởi tên là Vô tận tạng có thể làm thành tất cả biển lớn trong đại thiên thế giới. Có phong luân khởi tên là Phổ quang minh tạng, có thể làm thành những châu báu ma-ni trong đại thiên thế giới. Có phong luân khởi tên là Kiên cố căn, có thể làm thành tất cả cây Như ý.

Mây lớn mưa nước đồng một vị không có sai khác. Do chúng sinh thiện căn chẳng đồng nên phong luân chẳng đồng. Vì phong luân sai khác nên thế giới sai khác.

Cũng vậy, Như Lai xuất hiện đầy đủ tất cả công đức thiện căn, phóng ra ánh sáng đại trí vô thượng tên là Trí bất tư nghì chẳng dứt dòng giống Như Lai, chiếu khắp tất cả thế giới nơi mười phương, ban quán đỉnh ký của tất cả Như Lai cho chư Bồ-tát sẽ thành Chánh giác xuất hiện ra đời.

Chư Phật tử! Như Lai xuất hiện lại có ánh sáng đại trí vô

thượng tên là Thanh tịnh ly cấu có thể thành trí Phật vô lậu vô tận.

Lại có ánh sáng đại trí vô thượng tên là Phổ chiếu có thể thành Trí bất tư nghì vào khắp cõi pháp của Như Lai.

Lại có ánh sáng đại trí vô thượng tên là Trì Phật chủng tánh có thể làm thành diệu lực chẳng khuynh động của Như Lai.

Lại có ánh sáng đại trí vô thượng tên là Huýnh xuất vô năng hoại, có thể thành Trí vô úy vô hoại của Như Lai.

Lại có ánh sáng đại trí vô thượng tên là Nhất thiết thần thông, có thể thành những pháp bất cộng, trí Nhất thiết trí của Như Lai.

Lại có ánh sáng đại trí vô thượng tên là Xuất sinh biến hóa, có thể thành Trí chẳng hư mất của Như Lai khiến người thấy nghe, thân cận sinh thiện căn.

Lại có ánh sáng đại trí vô thượng tên là Phổ tùy thuận có thể thành thân trí tuệ phước đức vô tận của Như Lai, vì tất cả chúng sinh mà làm lợi ích.

Lại có ánh sáng đại trí vô thượng tên là Bất khả cứu cánh, có thể thành Diệu trí sâu xa của Như Lai, tùy chỗ khai ngộ làm cho hạt giống Tam bảo vĩnh viễn chẳng đoạn tuyệt.

Lại có ánh sáng đại trí vô thượng tên là Chủng chủng trang nghiêm, có thể thành Thân tướng tốt trang nghiêm của Như Lai, khiến tất cả chúng sinh đều hoan hỷ.

Lại có ánh sáng đại trí vô thượng tên là Bất khả hoại, có thể thành thọ mạng thù thắng vô tận của Như Lai đồng với cõi hư không, cõi pháp.

Chư Phật tử! Nước đại Bi của Như Lai một vị không có phân biệt, vì sở thích của các chúng sinh chẳng đồng, căn tánh đều khác nên khởi nhiều thứ phong luân đại trí sai khác, khiến các Bồ-tát thành tựu pháp Như Lai xuất hiện.

Tất cả Như Lai đồng một thể tánh, trong phong luân đại trí xuất sinh các thứ ánh sáng trí tuệ.

Chư Phật tử! Quý vị phải biết, Đức Như Lai ở nơi một vị giải thoát, xuất sinh vô lượng vô số các thứ công đức. Chúng sinh nghĩ rằng đây là do thần lực của Như Lai tạo ra.

Chư Phật tử! Đây chẳng phải là do thần lực của Như Lai tạo ra.

Chư Phật tử! Cho đến một Bồ-tát ở nơi chỗ Phật chẳng từng gieo căn lành mà có thể được ít phần trí tuệ của Như Lai, điều đó không có. Chỉ do sức oai đức của chư Phật khiến các chúng sinh đủ công đức của Phật, nhưng Phật, Như Lai không có phân biệt, không thành, không hoại, không có tác giả, cũng không có pháp tạo tác.

Đây là tướng xuất hiện thứ tám của Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Như nương vào hư không khởi bốn phong luân có thể giữ lấy thủy luân: Một tên là An trụ, hai tên là Thường trụ, ba tên là Cứu cánh, bốn tên là Kiên cố.

Bốn phong luân này có thể giữ lấy thủy luân. Thủy luân có thể giữ lấy đại địa cho khỏi tan hoại.

Vì thế nên nói địa luân nương nơi thủy luân, thủy luân nương nơi phong luân, phong luân nương nơi hư không, hư không thì không chỗ nương. Dù không chỗ nương mà hư không có thể làm cho đại thiên thế giới được an trụ.

Cũng vậy, Như Lai xuất hiện nương nơi ánh sáng của trí tuệ vô ngại phát khởi bốn thứ phong luân đại trí của Phật, có thể giữ lấy thiện căn của tất cả chúng sinh.

1.Phong luân đại trí thâu tóm khắp chúng sinh đều làm hoan hỷ.

2.Phong luân đại trí kiến lập chánh pháp khiến các chúng sinh đều sinh ưa thích.

3.Phong luân đại trí giữ gìn thiện căn của tất cả chúng sinh.

4.Phong luân đại trí có đủ tất cả phương tiện thông đạt cảnh giới vô lậu.

Chư Phật Thế Tôn đại Từ cứu độ tất cả chúng sinh, đại Bi độ thoát tất cả chúng sinh, đại Từ đại Bi lợi ích khắp cả. Nhưng đại Từ đại Bi nương nơi đại phương tiện thiện xảo. Phương tiện thiện xảo nương nơi Như Lai xuất hiện. Như Lai xuất hiện nương nơi ánh sáng trí tuệ vô ngại. Ánh sáng trí tuệ vô ngại không chỗ nương tựa.

Đây là tướng xuất hiện thứ chín của Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác, Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như đại thiên thế giới đã thành tựu rồi,

đem lợi ích cho vô lượng chúng sinh. Đó là loài thủy tộc được lợi ích nơi nước; loài chúng sinh trên đất được lợi ích nơi đất liền; loài chúng sinh ở cung điện được lợi ích nơi cung điện; chúng sinh trong hư không được lợi ích nơi hư không.

Cũng vậy, Như Lai xuất hiện đem lại nhiều thứ lợi ích cho vô lượng chúng sinh. Đó là người thấy Phật sinh hoan hỷ thì được lợi ích nơi sự hoan hỷ. Kẻ an trụ tịnh giới thì được lợi ích nơi tịnh giới. Kẻ trụ nơi các thiền định và môn vô lượng thì được lợi ích nơi đại thần thông của bậc Thánh xuất thế. Kẻ trụ nơi pháp môn ánh sáng thì được lợi ích nhân quả chẳng hoại. Kẻ trụ nơi ánh sáng vô sở hữu thì được lợi ích nơi tất cả pháp chẳng hoại. Vì thế nên nói Đức Như Lai xuất hiện đem lại lợi ích cho tất cả vô lượng chúng sinh.

Đây là tướng xuất hiện thứ mười của Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác, Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát biết Như Lai xuất hiện thì biết vô lượng vì biết thành tựu vô lượng hạnh; biết rộng lớn vì biết cùng khắp mười phương; biết không đến đi vì biết lìa sinh, trụ, diệt; biết không hành, không chỗ hành vì biết lìa tâm ý thức; biết không thân vì biết như hư không; biết bình đẳng vì biết tất cả chúng sinh đều vô ngã; biết vô tận vì biết khắp tất cả cõi vô tận; biết không thoái chuyển vì biết tận cùng đời vị lai không đoạn tuyệt; biết không hoại vì biết trí Như Lai không có đối đãi; biết vô nhị vì biết quán sát bình đẳng hữu vi và vô vi; biết tất cả chúng sinh đều được lợi ích vì bản nguyện hồi hướng tự tại đầy đủ.

Lúc ấy, Đại Bồ-tát Phổ Hiền muốn nêu lại nghĩa này nên nói kệ rằng:

Đấng Mười Lực Đại Hùng Vô thượng

Ví như hư không không gì bằng

Cảnh giới rộng lớn chẳng lường được

Công đức bậc nhất vượt thế gian.

Mười Lực công đức vô biên lượng

Tâm ý lường xét chẳng đến được

Một pháp môn của Đức Thế Tôn

Chúng sinh ức kiếp chẳng thể biết.

Mười phương cõi nước nghiền làm trần

Hoặc có tính đếm biết số đó

Mảy lông công đức của Như Lai

Ngàn muôn ức kiếp không nói hết.

Như người cầm thước đo hư không

Lại có người theo tính số thước

Ngằn mé hư không chẳng nắm được

Cảnh giới Như Lai cũng như vậy.

Hoặc có người trong khoảng sát-na

Biết được tâm chúng sinh ba đời

Dù nhiều kiếp bằng số chúng sinh

Chẳng biết tánh nhất niệm của Phật.

Ví như cõi pháp khắp tất cả,

Chẳng thể thấy, lấy làm tất cả,

Cảnh giới mười Lực cũng như vậy

Khắp tất cả, chẳng phải tất cả.

Chân như lìa vọng hằng tịch tĩnh

Không sinh không diệt khắp tất cả,

Cảnh giới của Phật cũng như vậy

Thể tánh bình đẳng chẳng tăng giảm.

Như thật tế mà chẳng phải thật

Khắp tại ba đời cũng chẳng khắp

Cảnh giới Như Lai cũng như vậy

Khắp tại ba cõi đều vô ngại.

Pháp tánh không tạo không biến đổi

Dường như hư không vốn thanh tịnh

Chư Phật tánh tịnh cũng như vậy

Bản tánh phi tánh lìa có không.

Pháp tánh chẳng ở nơi ngôn luận

Rời hẳn ngôn thuyết hằng tịch diệt

Cảnh giới mười Lực tánh cũng vậy

Tất cả văn từ chẳng biện được,

Biết rõ tánh các pháp tịch diệt

Như chim bay không chẳng có dấu

Do bản nguyện lực hiện sắc thân

Khiến thấy đại thần biến Như Lai.

Có ai muốn biết cảnh giới Phật

Phải tịnh ý mình như hư không

Xa lìa vọng tưởng rời chấp giữ

Chỗ tâm hướng đến đều vô ngại.

Vì thế Phật tử phải khéo nghe

Tôi dùng chút dụ rõ cảnh Phật

Mười Lực công đức chẳng lường được

Vì ngộ chúng sinh nay lược nói.

Đạo sư đã hiện các cảnh giới

Nghiệp thân, nghiệp ngữ và nghiệp tâm

Chuyển pháp diệu luân nhập Niết-bàn

Tất cả căn lành tôi nói đây.

Ví như thế giới mới an lập

Chẳng phải một duyên mà thành được

Vô lượng phương tiện nhiều nhân duyên

Làm thành đại thiên thế giới này,

Như Lai xuất hiện cũng như vậy

Vô lượng công đức mới được thành

Tâm niệm như vi trần còn biết

Nhân khởi mười Lực chẳng lường được.

Ví như kiếp sơ mây tuôn mưa

Mà khởi bốn thứ đại phong luân

Căn lành chúng sinh sức Bồ-tát

Thành đại thiên này đều an trụ.

Mây pháp mười Lực cũng như vậy

Khởi trí phong luân ý thanh tịnh

Xưa các chúng sinh đã hồi hướng

Dẫn dắt khiến thành quả vô thượng.

Như có mưa to hiệu Hồng chú

Không có nơi nào dung thọ được

Chỉ trừ thế giới lúc sắp thành

Hư không thanh tịnh sức gió lớn.

Như Lai xuất hiện cũng như vậy

Khắp mưa mưa pháp đầy pháp giới

Những kẻ tâm kém không thọ được

Chỉ trừ tâm thanh tịnh rộng lớn.

Ví như trên không tuôn mưa lớn

Không từ đâu đến không đi đâu

Tác giả, thọ giả cũng đều không

Như vậy tự nhiên thấm ướt khắp,

Mười Lực mưa pháp cũng như vậy

Không đi, không đến, không tạo tác

Bản hạnh làm nhân sức Bồ-tát

Tất cả đại tâm đều nghe lãnh.

Ví như mây to tuôn mưa lớn

Không ai đếm được số giọt mưa

Chỉ trừ trời Ma-hê-thủ-la

Đủ sức công đức đều biết rõ.

Thiện Thệ mưa pháp cũng như vậy

Tất cả chúng sinh không lường được

Chỉ trừ Đấng Tự Tại thế gian

Như thấy vật báu trong bàn tay.

Ví như mây to tuôn mưa lớn

Hay diệt, hay khởi, cũng hay dứt,

Tất cả châu báu đều hay thành

Đại thiên mọi vật đều sai khác.

Mười Lực mưa pháp cũng như vậy

Diệt ác, khởi lành, dứt kiến chấp

Báu trí Nhất thiết đều khiến thành

Chúng sinh sở thích đều sai khác

Ví như trên không mưa một vị

Tùy chỗ được mưa đều chẳng đồng

Tánh của mưa kia đâu phân biệt

Nhưng tùy vật khác, tất như vậy.

Như Lai mưa pháp chẳng một khác

Bình đẳng tịch tĩnh lìa phân biệt

Nhưng tùy chỗ hóa nhiều loại khác

Tự nhiên như vậy không ngằn mé.

Ví như thế giới lúc mới thành

Trước thành cung điện trời cõi Sắc

Tiếp cung cõi Dục, kế đến người

Cung Càn-thát-bà thành sau rốt.

Như Lai xuất hiện cũng như vậy

Trước khởi vô biên hạnh Bồ-tát

Kế độ Duyên giác ưa tịch diệt

Tiếp chúng Thanh văn, đến chúng sinh

Chư Thiên mới thấy điểm hoa sen

Vui mừng biết Phật sẽ xuất thế,

Do nước, sức gió khởi thế gian

Cung điện núi sông đều thành lập.

Như Lai căn lành xưa chói sáng

Khéo thọ ký cho chư Bồ-tát

Phong luân Đại trí đều thanh tịnh

Có thể khai thị các Phật pháp.

Ví như rừng cây nương đất mọc

Đất nương nơi nước chẳng tan hoại

Nước nương vào gió, gió nương không

Mà hư không kia không nương tựa.

Tất cả Phật pháp nương Từ bi

Từ bi lại nương phương tiện lập

Phương tiện nương trí, trí nương tuệ

Thân tuệ vô ngại không chỗ nương.

Ví như thế giới đã thành lập

Tất cả chúng sinh được lợi ích

Loài ở đất, ở nước, hư không

Hai chân, bốn chân đều được lợi.

Pháp vương xuất hiện cũng như vậy

Tất cả chúng sinh đều được nhờ

Nếu có thấy nghe và thân cận

Đều khiến trừ diệt những hoặc não.

Như Lai xuất hiện pháp vô biên

Thế gian mê lầm chẳng biết được

Vì muốn khai ngộ những hàm thức

Trong không ví dụ mà nói dụ.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát phải như thế nào để có thể thấy thân của Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác?

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát phải ở vô lượng xứ mà thấy thân Như Lai. Vì sao? Vì chư Đại Bồ-tát chẳng nên thấy thân Như Lai ở một pháp, một sự, một thân, một cõi nước, một chúng sinh. Phải thấy thân Như Lai khắp tất cả nơi.

Ví như hư không đến khắp tất cả chỗ sắc phi sắc, chẳng phải đến chẳng phải chẳng đến. Vì hư không chẳng có thân.

Cũng vậy, thân Như Lai hiện bày khắp tất cả chỗ, khắp tất cả chúng sinh, khắp tất cả pháp, khắp tất cả cõi nước, chẳng phải đến chẳng phải chẳng đến.

Vì thân Như Lai là không có thân. Vì chúng sinh mà thị hiện thân Phật.

Đây là tướng thứ nhất của thân Như Lai. Chư Đại Bồ-tát phải thấy như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như hư không rộng rãi chẳng phải sắc mà hay hiển hiện tất cả sắc, nhưng hư không kia không có phân biệt cũng không có hý luận.

Thân của Như Lai cũng vậy. Vì do Trí quang minh chiếu sáng khắp làm cho các nghiệp thiện căn của tất cả chúng sinh, thế gian, xuất thế gian đều được thành tựu.

Nhưng thân Như Lai không có phân biệt, cũng không hý luận. Vì từ xưa đến nay, tất cả chấp trước, tất cả hý luận đều đã dứt hẳn.

Đây là tướng thứ hai của thân Như Lai. Chư Đại Bồ-tát phải thấy như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như mặt trời mọc lên, vô lượng chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề được lợi ích. Đó là phá tối làm sáng, biến ướt thành khô, sinh trưởng cỏ cây, tạo mọi thành tựu đầy đủ cho lúa mạ, chói suốt hư không, hoa sen rộ nở, người đi thấy đường, kẻ ở nhà xong công việc. Vì mặt trời phóng ra vô lượng quang minh chiếu khắp.

Mặt trời trí của Như Lai cũng như vậy, dùng vô lượng sự việc tạo lợi ích cho khắp chúng sinh. Đó là diệt ác sinh lành, phá ngu làm trí, đại Từ cứu giúp, đại Bi độ thoát, làm cho họ tăng trưởng căn, lực, giác phần, khiến sinh tâm tin sâu xa, lìa bỏ tâm ô trược, khiến kẻ thấy nghe chẳng hoại nhân quả, khiến được mắt trời thấy chỗ thọ sinh sau khi chết, khiến tâm vô ngại chẳng hoại căn lành, khiến trí tỏ sáng nở hoa giác ngộ, khiến họ phát tâm thành tựu bản hạnh. Vì sao? Vì thân mặt trời trí tuệ rộng lớn của Như Lai phóng ra vô lượng ánh sáng chiếu sáng khắp nơi.

Đây là tướng thứ ba của thân Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải thấy như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như mặt trời mọc lên, trước hết chiếu những núi lớn như núi Tu-di kế chiếu núi Hắc, kế chiếu vùng đất cao, sau rốt chiếu khắp đại địa. Mặt trời chẳng nghĩ ta trước chiếu đây rồi sau sẽ chiếu nơi kia. Chỉ do núi và mặt đất có cao và thấp nên sự tỏa chiếu có trước và sau.

Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác cũng như vậy, thành tựu trí luận vô biên pháp giới, thường phóng ra ánh sáng trí tuệ vô ngại, trước chiếu chư Đại Bồ-tát, kế chiếu Duyên giác, kế chiếu Thanh văn, kế chiếu chúng sinh và thiện căn quyết định, tùy theo tâm lượng của họ mà thị hiện trí rộng lớn, sau rốt chiếu khắp tất cả chúng sinh, cho đến kẻ tà định cũng chiếu đến làm nhân duyên lợi ích nơi đời vị lai khiến họ được thành thục. Nhưng ánh sáng mặt trời trí của Như Lai chẳng nghĩ trước hết ta phải chiếu Bồ-tát đại hạnh, cho đến sau rốt sẽ chiếu chúng sinh tà định. Chỉ phóng ra ánh sáng trí bình đẳng chiếu khắp, không ngại, không chướng, không phân biệt.

Chư Phật tử! Ví như mặt trời, mặt trăng tùy thời xuất hiện, núi lớn, hang tối chiếu khắp không riêng tư, trí tuệ của Như Lai cũng lại như vậy, chiếu khắp tất cả không có phân biệt, tùy theo ý muốn bất đồng của chúng sinh mà ánh sáng trí tuệ có nhiều thứ khác nhau.

Đây là tướng thứ tư của thân Như Lai, Đại Bồ-tát phải thấy như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như mặt trời mọc lên, những chúng

sinh mù lòa vì không có nhãn căn nên trọn không thấy. Dù không thấy, nhưng vẫn được ánh sáng mặt trời làm lợi ích. Vì sao? Vì do mặt trời mà biết thời tiết ngày đêm, thọ dụng các thứ y phục, ẩm thực, khiến thân mạnh khỏe khỏi tật bệnh.

Mặt trời trí của Như Lai cũng như vậy, những kẻ không tin, không hiểu, phá giới, phá kiến, sinh sống theo tà mạng, những người đui mù bẩm sinh vì có mắt không tin nên chẳng thấy mặt trời trí tuệ của chư Phật. Dù không thấy, nhưng vẫn được sự lợi ích nơi mặt trời trí tuệ của Phật. Vì sao? Vì do oai lực của Phật làm cho những chúng sinh có các sự khổ nơi thân và những phiền não, nhân của khổ vị lai đều được tiêu diệt.

Chư Phật tử! Đức Như Lai có ánh sáng tên là Tích tập tất cả công đức; có ánh sáng tên là Chiếu khắp tất cả; có ánh sáng tên là Thanh tịnh tự tại chiếu sáng; có ánh sáng tên là Phát ra âm thanh to lớn vi diệu; có ánh sáng tên là Hiểu khắp tất cả phép ngữ ngôn khiến người khác sinh hoan hỷ; có ánh sáng tên là Thị hiện cảnh giới tự tại dứt hẳn tất cả nghi ngờ; có ánh sáng tên là Trí vô trụ tự tại chiếu khắp; có ánh sáng tên là Trí tự tại dứt hẳn tất cả hý luận; có ánh sáng tên là Tùy sở nghi xuất diệu âm; có ánh sáng tên là Xuất âm thanh tự tại thanh tịnh trang nghiêm cõi nước tạo mọi thành tựu đầy đủ cho chúng sinh.

Chư Phật tử! Mỗi mỗi lỗ chân lông của Đức Như Lai phóng ra ngàn thứ ánh sáng như vậy. Năm trăm ánh sáng chiếu khắp các cõi nơi phương Dưới, năm trăm ánh sáng chiếu khắp các cõi nơi phương trên, các chúng Bồ-tát ở chỗ chư Phật trong tất cả cõi ấy thấy ánh sáng này đồng thời đều được cảnh giới của Như Lai mười đầu, mười mắt, mười tai, mười mũi, mười lưỡi, mười thân, mười tay, mười chân, mười địa, mười trí đều thanh tịnh. Chư Bồ-tát đó trước đã thành tựu những xứ, những địa, khi thấy ánh sáng này thì lại thanh tịnh hơn, tất cả thiện căn thảy đều thành thục, hướng đến trí Nhất thiết. Hạng trụ ở Nhị thừa thì diệt tất cả phiền não cấu uế. Ngoài ra một phần chúng sinh ngu si tăm tối, nhờ ánh sáng này, thân đã an lạc nên tâm họ cũng thanh tịnh, nhu hòa, được điều phục, có thể tu niệm trí. Các chúng sinh nơi đường ác như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh đều được an

lạc thoát khỏi những khổ, khi mạng chung đều được sinh lên cõi trời hoặc nhân gian.

Chư Phật tử! Những chúng sinh đó chẳng biết do nhân duyên gì, do thần lực nào mà sinh về đây. Hàng ngu si tăm tối kia nghĩ cho ta là Phạm thiên, ta là Phạm hóa. Bấy giờ, Đức Như Lai trụ trong Tam-muội Phổ tự tại, phát ra sáu mươi thứ diệu âm bảo họ các ngươi chẳng phải là Phạm thiên, Phạm hóa, cũng chẳng phải là do Đế Thích, Hộ thế tạo ra, mà đều do thần lực của Như Lai. Những chúng sinh đó nghe lời trên đây rồi, nhờ thần lực của Phật nên đều biết được đời trước của mình và đều rất hoan hỷ. Vì tâm hoan hỷ nên tự nhiên hiện ra mây hoa ưu đàm, mây hương, mây âm nhạc, mây y phục, mây lọng, mây cờ, mây phướn, mây hương bột, mây châu báu, mây cờ Sư tử lầu gác bán nguyệt, mây ca ngâm khen ngợi, mây những đồ trang nghiêm, đều cúng dường Đức Như Lai với tâm tôn trọng. Vì sao? Vì những chúng sinh đó đạt được mắt thanh tịnh, Đức Như Lai thọ ký Vô thượng Bồ-đề cho họ.

Chư Phật tử! Mặt trời trí của Như Lai đem lại lợi ích cho hàng chúng sinh ngu si tăm tối như vậy, làm cho họ được thiện căn thành thục đầy đủ. Đây là tướng thứ năm của thân Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như mặt trăng có bốn pháp thù thắng chưa từng có:

1.Làm lu mờ ánh sáng của tất cả tinh tú.

2.Theo thời gian mà hiện tròn khuyết.

3.Ở nơi nước trong lặng tại khắp đại địa đều hiện bóng cả.

4.Tất cả người thấy mặt trăng đều ở trước mắt họ, nhưng mặt trăng không hề phân biệt, không hý luận.

Chư Phật tử! Thân của Như Lai cũng như vậy, có bốn pháp kỳ diệu chưa từng có:

1.Che mờ tất cả hàng Thanh văn, Duyên giác, những chúng Hữu học, Vô học.

2.Tùy theo chỗ thích ứng mà thị hiện thọ mạng dài ngắn chẳng đồng, nhưng thân Như Lai không tăng không giảm.

3.Chúng sinh tâm thanh tịnh nơi tất cả thế giới đều hiện bóng trong tạng Bồ-đề.

4.Tất cả chúng sinh, ai chiêm ngưỡng Đức Như Lai đều cho Đức Như Lai chỉ hiện trước mình, Như Lai tùy theo sở thích của họ mà thuyết pháp, tùy theo phần vị của họ mà khiến được giải thoát, tùy theo chỗ đáng hóa độ đều khiến thấy thân Phật, nhưng thân Như Lai vẫn không phân biệt, không hý luận còn những điều lợi ích đã làm đều được rốt ráo. Đây là tướng thứ sáu của thân Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như Đại phạm Thiên vương ở trong đại thiên thế giới, dùng chút phương tiện hiện thân khắp cõi ấy, tất cả chúng sinh đều thấy Đại phạm vương hiện ở trước mình, nhưng Đại phạm vương này chẳng phân thân, cũng không có các thứ thân.

Cũng vậy, chư Phật Như Lai không có phân biệt, không hý luận, cũng chẳng phân thân, không có các thứ thân. Nhưng tùy sở thích của tất cả chúng sinh mà thị hiện thân, cũng chẳng nghĩ là hiện bao nhiêu thân. Đây là tướng thứ bảy của thân Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải thấy như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như Y vương khéo biết các thứ thuốc và những chú luận, đều dùng được tất cả những thứ thuốc có ở cõi Diêm-phù-đề.

Lại do năng lực của những thiện căn đời trước và sức của đại minh chú làm phương tiện, nên chúng sinh được thấy Y vương đều được lành bệnh. Y vương này biết mạng sắp hết, nghĩ: “Sau khi ta mất, tất cả chúng sinh không nơi nương tựa. Nay ta phải nên vì họ mà hiện bày phương tiện.” Lúc đó, y vương chế thuốc thoa thân mình, dùng sức của minh chú gia trì, nên dù đã chết mà thân chẳng rã, chẳng héo, chẳng khô, cử chỉ nhìn nghe không khác lúc còn sống, phàm có chữa trị đều được lành bệnh.

Cũng vậy, Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác, bậc Y vương vô thượng trải qua vô lượng trăm ngàn ức triệu kiếp tu luyện thuốc pháp đã được thành tựu, tu học tất cả phương tiện thiện xảo, sức của đại minh chú đều được viên mãn đạt đến bờ giác, khéo trừ diệt được tất

cả bệnh phiền não của hết thảy chúng sinh và trụ thọ mạng trải qua vô lượng kiếp, thân Phật thanh tịnh, không lo nghĩ, không lay động, tất cả Phật sự không hề ngừng nghỉ. Chúng sinh nào được thấy, các bệnh phiền não đều được tiêu diệt.

Đây là tướng thứ tám của thân Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải thấy như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như biển cả có châu báu đại ma-ni tên là Tạng Tỳ-lô-giá-na tích tập tất cả ánh sáng. Nếu có chúng sinh nào chạm xúc với ánh sáng của châu báu này thì đồng một màu với châu báu. Nếu ai được thấy châu báu này thì mắt được thanh tịnh. Tùy theo ánh sáng ấy chiếu đến chỗ nào thì mưa báu ma-ni tên là An lạc, làm cho chúng sinh khỏi khổ và được vừa ý.

Chư Phật tử! Thân của chư Như Lai cũng lại như vậy, là khối châu báu lớn, là tạng đại trí tuệ của tất cả công đức. Nếu có chúng sinh nào chạm xúc nơi ánh sáng trí tuệ báu của thân Phật thì đồng màu với thân Phật. Nếu ai được thấy thân Phật thì được mắt pháp thanh tịnh. Tùy theo chỗ ánh sáng của thân Phật chiếu đến đều làm cho các chúng sinh thoát khỏi bần cùng, khổ não, cho đến đầy đủ niềm vui giác ngộ của Phật.

Chư Phật tử! Thân pháp của Như Lai không phân biệt, cũng không hý luận, mà có thể vì khắp tất cả chúng sinh làm Phật sự lớn. Đây là tướng thứ chín của thân Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải thấy như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như biển cả có châu báu ma-ni Như ý tên là Tạng Trang nghiêm tất cả thế gian, thành tựu đầy đủ trăm vạn công đức, tùy theo chỗ ma-ni này hiện hữu đều làm cho tai họa của các chúng sinh được tiêu trừ, sở nguyện đầy đủ, nhưng chẳng phải chúng sinh ít phước có thể thấy được.

Cũng vậy, thân châu báu như ý của Như Lai tên là Có thể làm cho tất cả chúng sinh đều được hoan hỷ. Nếu ai thấy thân tướng của Như Lai, nghe danh hiệu của Như Lai, khen công đức của Như Lai đều làm cho họ thoát hẳn khổ hoạn nơi sinh tử. Giả sử tất cả thế giới, tất cả chúng sinh đồng thời chuyên tâm muốn thấy Đức Như Lai, đều khiến cho được thấy, sở nguyện được đầy đủ.

Chư Phật tử! Chẳng phải chúng sinh ít phước đức mà thấy được thân Như Lai, chỉ trừ thần lực tự tại của Phật gia hộ cho những kẻ đáng được điều phục. Nếu có chúng sinh nhân thấy thân Phật bèn gieo căn lành cho đến thành thục, vì thành thục nên mới khiến thấy thân Như Lai. Đây là tướng thứ mười của thân Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải thấy như vậy. Do vì tâm của Như Lai là vô lượng hiện bày khắp mười phương. Vì nẻo hành hóa vô ngại như hư không, vì vào khắp cõi pháp giới, vì trụ nơi chân thật tế, vì không sinh không diệt, vì trụ nơi ba đời bình đẳng, vì lìa hẳn tất cả mọi phân biệt, vì an trụ nơi thệ nguyện tột cùng đời vị lai, vì làm nghiêm tịnh tất cả thế giới, vì trang nghiêm mỗi mỗi thân Phật.

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Phổ Hiền muốn nêu lại nghĩa này nên nói kệ rằng:

Ví như hư không khắp mười phương

Hoặc sắc phi sắc, hữu phi hữu

Thân, cõi nước, chúng sinh ba đời

Ở khắp như vậy không ngằn mé

Cũng thế, chân thân của chư Phật

Đều khắp tất cả các cõi pháp

Chẳng thể thấy được, chẳng giữ được

Vì độ chúng sinh mà hiện thân.

Ví như hư không chẳng lấy được

Khiến các chúng sinh tạo những nghiệp

Hư không chẳng nghĩ ta làm gì

Ta làm thế nào, làm vì ai

Nghiệp thân của Phật cũng như vậy

Khiến khắp chúng sinh tu pháp lành

Như Lai chưa từng có phân biệt

Rằng ta đã làm những việc kia.

Ví như mặt trời mọc thế gian

Ánh sáng phá tan hết tối tăm

Núi, cây, ao sen, đất, các vật

Tất cả mọi loài đều lợi ích.

Chư Phật xuất hiện cũng như vậy

Sinh trưởng hạnh lành cho trời người

Trừ hẳn si tối được trí sáng

Hằng thọ tôn vinh tất cả vui.

Ví như mặt trời lúc xuất hiện

Trước chiếu núi cao kế các núi

Sau chiếu vùng cao và đại địa

Mà mặt trời vẫn không phân biệt,

Ánh sáng Thiện Thệ cũng như vậy

Trước chiếu Bồ-tát, kế Duyên giác

Sau chiếu Thanh văn và chúng sinh

Mà Phật bản lai không động niệm.

Như người mù chẳng thấy mặt trời

Ánh mặt trời cũng ích cho họ

Khiến biết thời tiết thọ uống ăn

Lìa hẳn tai hoạn thân an ổn.

Chúng sinh không tin chẳng thấy Phật

Phật cũng vì họ tạo lợi ích

Nghe danh cho đến chạm ánh sáng

Nhân đấy cho đến được Bồ-đề

Ví như trăng sáng tại hư không

Làm mờ tinh tú, hiện tròn khuyết

Đều hiện rõ hình nơi nước trong

Ai cũng xem thấy ở trước mình.

Trăng sáng Như Lai cũng như vậy

Che mờ Nhị thừa, chỉ dài, ngắn

Hiện khắp nhân thiên, nước tâm trong

Ai ai cũng nói Phật trước mình.

Ví như Phạm vương ở cung mình

Hiện khắp nơi trong cõi đại thiên

Tất cả trời người đều được thấy

Thật chẳng phân thân đến nơi kia.

Chư Phật hiện thân cũng như vậy

Tất cả mười phương đều khắp cả

Thân Phật vô số chẳng kể được

Cũng chẳng phân thân chẳng phân biệt.

Như có Y vương giỏi phương thuật

Nếu ai được thấy bệnh đều lành

Y vương dù chết, thuốc thoa thân

Khiến thân làm việc như lúc sống.

Vô thượng Y vương cũng như vậy

Đầy đủ phương tiện trí Nhất thiết

Do diệu hạnh xưa hiện thân Phật

Chúng sinh được thấy phiền não diệt.

Ví như trong biển có bảo vương

Phát khắp vô lượng những ánh sáng

Chúng sinh chạm đến đồng một màu

Nếu ai được thấy, mắt thanh tịnh.

Y vương vô thượng cũng như vậy

Chạm ánh sáng Phật tất đồng màu

Nếu ai được thấy thành năm mắt

Phá những mê tối trụ Phật địa.

Ví như châu ma-ni Như ý

Tùy theo chỗ cầu đều đầy đủ

Chúng sinh kém phước chẳng được thấy

Chẳng phải bảo vương có phân biệt.

Châu báu Thiện Thệ cũng như vậy

Người cầu đều toại theo sở thích

Chúng sinh không tin, chẳng thấy Phật

Chẳng phải Thiện Thệ quên bỏ họ.

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (tt) Quyển 51, Phẩm 37: Như Lai Xuất Hiện (Phần 2)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 51

Phẩm 37: NHƯ LAI XUẤT HIỆN ( PHẦN 2)

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát phải biết như thế nào về âm thanh của Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác?

Đại Bồ-tát phải biết âm thanh của Đức Như Lai là đạt đến khắp tất cả vô lượng âm thanh.

Phải biết âm thanh của Đức Như Lai tùy sở thích nơi tâm của chúng sinh đều làm cho họ hoan hỷ, vì thuyết pháp rõ ràng.

Phải biết âm thanh của Đức Như Lai, tùy sự tin hiểu của chúng sinh đều làm cho họ hoan hỷ, vì tâm được mát mẻ.

Phải biết âm thanh của Đức Như Lai giáo hóa chẳng lỗi thời, vì người đáng được nghe đều được nghe.

Phải biết âm thanh của Đức Như Lai không sinh diệt, vì như tiếng vang ứng theo tiếng gọi.

Phải biết âm thanh của Đức Như Lai không chủ, vì do tu tập tất cả công hạnh phát khởi.

Phải biết âm thanh của Đức Như Lai rất sâu, vì khó lường được.

Phải biết âm thanh của Đức Như Lai không tà vạy, vì do pháp giới phát sinh.

Phải biết âm thanh của Đức Như Lai không đoạn tuyệt, vì vào khắp pháp giới.

Phải biết âm thanh của Đức Như Lai không biến đổi, vì đã đến nơi rốt ráo.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát phải biết âm thanh của Đức Như Lai

chẳng phải lượng, chẳng phải vô lượng, chẳng phải chủ, chẳng phải không chủ, chẳng phải chỉ dạy, chẳng phải không chỉ dạy.

Ví như thế giới lúc sắp hoại, không chủ, không tác động, tự nhiên phát ra bốn thứ âm thanh:

1.Nói: “Mọi người nên biết cõi Sơ thiền an lạc, rời những lỗi dục nhiễm, vượt khỏi cõi Dục”. Chúng sinh nghe rồi tự nhiên thành tựu được Sơ thiền, bỏ thân cõi Dục, sinh lên cõi Phạm thiên.

2.Nói: “Mọi người nên biết cõi Nhị thiền an lạc, không giác không quán vượt hơn Phạm thiên”. Chúng sinh nghe xong tự nhiên thành tựu được Nhị thiền, bỏ thân Phạm thiên sinh lên cõi trời Quang âm.

3.Nói: “Mọi người nên biết cõi Tam thiền an lạc, không lỗi lầm, vượt hơn cõi trời Quang âm”. Chúng sinh nghe xong tự nhiên thành tựu được Tam thiền, bỏ thân Quang Âm Thiên sinh lên cõi trời Biến Tịnh.

4.Nói: “Mọi người nên biết cõi Tứ thiền tịch tĩnh hơn cõi trời Biến tịnh”. Chúng sinh nghe xong tự nhiên thành tựu được Tứ thiền, bỏ thân Biến tịnh thiên sinh lên cõi trời Quảng quả.

Bốn âm thanh trên đây không chủ không tác động, chỉ do sức nơi nghiệp thiện của chúng sinh mà phát sinh.

Cũng vậy, âm thanh của Đức Như Lai, không chủ, không tác động, không có phân biệt, chẳng phải nhập, chẳng phải xuất, chỉ từ pháp lực nơi công đức của Như Lai phát sinh bốn thứ âm thanh rộng lớn:

1.Nói: “Đại chúng nên biết! Tất cả hành thảy đều là khổ. Đó là địa ngục là khổ, súc sinh là khổ, ngạ quỷ là khổ, không phước đức là khổ, chấp ngã ngã sở là khổ, tạo những hạnh ác là khổ. Muốn sinh nơi cõi trời hay nhân gian phải gieo trồng căn lành, sinh trong nhân thiên, nên rời khỏi các chỗ nạn”. Chúng sinh nghe xong lìa bỏ điên đảo tu những hạnh lành, rời khỏi những chỗ tai nạn, sinh trong nhân thiên.

2.Nói: “Đại chúng nên biết! Tất cả các hành là những khổ thiêu đốt như hòn sắt nóng. Các hành vô thường là pháp diệt mất. Niết-bàn tịch tĩnh, vô vi an lạc, lìa xa thiêu đốt, trừ sạch phiền não”.

Chúng sinh nghe xong siêng tu pháp lành, nơi Thanh văn thừa được pháp nhẫn tùy thuận âm thanh.

3.Nói: “Đại chúng nên biết! Thừa Thanh văn do lời người khác mà được tỏ ngộ, trí tuệ còn kém. Lại có thừa Độc giác tỏ ngộ chẳng do thầy, đại chúng nên học”. Những người thích thắng đạo nghe lời này xong liền bỏ thừa Thanh văn tu học thừa Độc giác.

4.Nói: “Đại chúng nên biết! Hơn hàng Nhị thừa còn có thắng đạo gọi là Đại thừa, là chỗ tu hành của Bồ-tát thuận sáu môn Ba-la-mật, chẳng dứt hạnh Bồ-tát, chẳng bỏ tâm Bồ-đề, ở trong vô lượng sinh tử mà chẳng mệt mỏi, nhàm chán, hơn hàng Nhị thừa, gọi là Đại thừa, là thừa Đệ nhất, là Thừa thắng, là thừa Tối thắng, là Thượng thừa, là thừa Vô thượng, là thừa tạo lợi ích cho tất cả chúng sinh”. Nếu có chúng sinh nào tâm tin hiểu rộng lớn, căn tánh mạnh mẽ, nhanh nhẹn, đời trước đã gieo trồng căn lành, được thần lực của Đức Như Lai gia hộ, có chí nguyện thù thắng, mong cầu quả Phật, nghe lời này xong liền phát tâm Bồ-đề.

Chư Phật tử! Âm thanh của Đức Như Lai, chẳng từ thân phát ra, chẳng từ tâm phát ra mà có thể tạo lợi ích cho vô lượng chúng sinh.

Đây là tướng thứ nhất của âm thanh Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như tiếng vang, do hang núi và âm thanh mà phát ra không có hình trạng, chẳng trông thấy được, cũng không phân biệt nhưng có thể thuận theo tất cả ngôn ngữ. Âm thanh của Đức Như Lai cũng vậy, không có hình trạng, chẳng thấy được, chẳng phải là có phương sở, chẳng phải là không phương sở, chỉ tùy nơi duyên ưa thích và hiểu biết của chúng sinh mà phát ra. Tánh của âm thanh này rốt ráo, không nói không nêu, chẳng thuyết giảng được.

Đây là tướng thứ hai của âm thanh Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như chư Thiên có trống pháp lớn tên là giác ngộ. Lúc chư Thiên tử phóng dật, thì trống pháp nơi hư không phát ra tiếng bảo chư Thiên tử đó: “Chư Thiên tử nên biết! Tất cả dục lạc thảy đều vô thường, hư vọng, điên đảo, giây lát đã biến hoại,

chỉ kẻ cuồng ngu mới tham luyến. Chư Thiên tử chớ phóng dật, nếu phóng dật sau sẽ bị đọa nơi cõi ác, ăn năn đã muộn”. Chư Thiên tử nghe âm thanh này tâm rất kinh hãi, liền bỏ những dục lạc trong Thiên cung, cùng nhau đến chỗ Thiên vương cầu pháp tu hành.

Tiếng của trống trời không chủ, không tác động, không khởi, không diệt mà có thể tạo lợi ích cho vô lượng chúng sinh.

Phải biết Đức Như Lai cũng như vậy, vì muốn giác ngộ chúng sinh phóng dật mà phát ra vô lượng tiếng diệu pháp. Đó là tiếng không chấp trước, tiếng chẳng phóng dật, tiếng vô thường, tiếng khổ, tiếng vô ngã, tiếng bất tịnh, tiếng tịch diệt, tiếng Niết-bàn, tiếng trí tự nhiên vô lượng, tiếng hạnh Bồ-tát không thể hoại, tiếng trí địa vô công dụng của Như Lai đạt đến tất cả nơi chốn. Dùng âm thanh này hiện bày khắp trong pháp giới để khai ngộ.

Vô số chúng sinh được nghe âm thanh ấy đều rất hoan hỷ siêng tu pháp lành, đều ở nơi thừa của mình mà cầu xuất ly. Đó là hoặc tu thừa Thanh văn, hoặc tu thừa Độc giác, hoặc tu vô thượng Đại thừa của Bồ-tát. Nhưng âm thanh của Như Lai vẫn không trụ nơi phương sở, không có ngôn thuyết.

Đây là tướng thứ ba của âm thanh Như Lai, chư Đại Bồ-tát Phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như Thiên vương Tự tại có Thiên thể nữ tên là Thiện Khẩu. Ở trong miệng Thiên nữ này phát ra một âm thanh hay hòa cùng với trăm ngàn thứ nhạc, trong mỗi mỗi thứ nhạc lại có trăm ngàn âm thanh sai khác.

Chư Phật tử! Thiên nữ Thiện Khẩu đó, từ nơi miệng phát ra một âm thanh mà thành tựu vô lượng âm thanh như vậy.

Phải biết Đức Như Lai cũng thế, từ trong một âm thanh phát ra vô lượng âm thanh, tùy theo sở thích nơi tâm sai khác của chúng sinh thảy đều đến khắp, đều làm cho được hiểu.

Đây là tướng thứ tư của âm thanh Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như Đại phạm Thiên vương trụ nơi Phạm cung xuất ra Phạm âm thanh, tất cả Phạm chúng đều được nghe, mà âm đó chẳng ra ngoài Phạm chúng. Chư Phạm chúng đều

tự nghĩ là Đại phạm Thiên vương riêng nói với mình.

Diệu âm của Đức Như Lai cũng lại như vậy, chúng hội trong đạo tràng đều được nghe, mà âm thanh đó chẳng ra ngoài chúng hội. Vì sao? Vì người căn chưa thành thục thì chẳng nên nghe. Những người được nghe, đều tự nghĩ là Đức Như Lai Thế Tôn riêng nói cho mình.

Chư Phật tử! Âm thanh của Đức Như Lai không xuất không trụ, mà có thể thành tựu tất cả Phật sự. Đây là tướng thứ năm của âm thanh Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như nước đồng một vị, tùy đồ đựng khác nhau nên nước cũng sai khác. Nước không lo nghĩ, cũng không phân biệt.

Cũng vậy, ngôn ngữ âm thanh của Đức Như Lai chỉ có một vị giải thoát. Tùy theo tâm sai khác của chúng sinh nên có vô lượng sai khác, nhưng vẫn không suy tư, cũng không phân biệt. Đây là tướng thứ sáu của âm thanh Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như Long vương A-na-bà-đạt-đa nổi mây dầy nhiều tuôn mưa khắp cõi Diêm-phù-đề. Cây trái lúa mạ đều được sinh trưởng, sông rạch ao suối đều tràn đầy. Nước mưa này chẳng từ thân tâm Long vương chảy ra, mà có thể làm lợi ích khắp tất cả chúng sinh.

Cũng vậy, Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác nổi mây đại Bi khắp mười phương cõi, mưa khắp nước pháp cam lồ vô thượng, khiến cho các chúng sinh đều hoan hỷ, thêm lớn pháp lành, viên mãn các thừa.

Âm thanh của Như Lai chẳng từ ngoài lại, chẳng từ trong ra, mà có thể tạo lợi ích cho tất cả chúng sinh. Đây là tướng thứ bảy của âm thanh Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như Long vương Ma-na-tư muốn làm mưa nhưng chưa tiện mưa liền. Trước kéo mây lớn trùm khắp hư không, dừng lại bảy ngày, chờ các chúng sinh làm việc xong. Vì sao? Vì đại Long vương đó có tâm Từ bi, chẳng muốn não loạn chúng

sinh. Qua bảy ngày, Long vương mới mưa nhỏ, thấm ướt cả đại địa.

Cũng vậy, Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác sắp ban mưa pháp nhưng chưa tiện ban liền, trước nổi mây pháp tạo mọi thành tựu đầy đủ cho chúng sinh, vì muốn tâm họ chẳng kinh sợ. Chờ lúc họ đã thành tựu đầy đủ rồi mới ban mưa pháp cam lồ, diễn nói pháp lành sâu xa vi diệu, lần lần làm cho họ đầy đủ pháp vị vô thượng nơi trí Nhất thiết của Như Lai. Đây là tướng thứ tám của âm thanh Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như trong biển có đại Long vương tên là Đại Trang Nghiêm, lúc ở trong biển lớn tuôn mưa, hoặc mưa mười thứ trang nghiêm, hoặc trăm, hoặc ngàn, hoặc trăm ngàn thứ trang nghiêm, nước vẫn không sai khác, chỉ do sức chẳng thể nghĩ bàn của Long vương khiến có những thứ trang nghiêm như thế cho đến có trăm ngàn vô lượng thứ sai khác.

Cũng vậy, Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác lúc vì chúng sinh thuyết pháp, hoặc dùng mười thứ âm thanh sai biệt để thuyết, hoặc dùng trăm, dùng ngàn, hoặc trăm ngàn, hoặc dùng tám vạn bốn ngàn âm thanh để nói về tám vạn bốn ngàn hạnh. Cho đến hoặc dùng vô lượng trăm ngàn ức triệu âm thanh thuyết pháp sai khác, làm cho người nghe đều sinh tâm vui mừng. Âm thanh của Như Lai vẫn không phân biệt, chỉ do chư Phật nơi pháp giới sâu xa viên mãn thanh tịnh, có thể tùy theo chỗ thích ứng của căn khí chúng sinh mà phát ra nhiều thứ ngôn âm, đều làm cho họ hoan hỷ cả.

Đây là tướng thứ chín của âm thanh Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như Long vương Ta-kiệt-la muốn hiện bày sức đại tự tại của Long vương, làm lợi ích cho chúng sinh, đều khiến vui mừng, nên từ bốn châu thiên hạ cho đến cõi trời Tha hóa tự tại đều nổi lưới mây lớn giăng khắp mọi nơi, mây lớn có vô lượng sắc tướng sai khác: hoặc màu sáng chói như vàng Diêm-phù-đàn, hoặc như màu sắc sáng chói của Tỳ-lưu-ly, hoặc màu sắc sáng chói như bạch ngân, như pha lê, như xà cừ, như mã não, như thắng tạng, như xích trân châu, như vô lượng hương y vô cấu, như nước trong

sạch, như các thứ đồ trang nghiêm. Lưới mây như thế giăng khắp nơi rồi phát ra nhiều thứ ánh chớp đủ màu. Đó là mây màu vàng Diêm-phù-đàn phát ra ánh chớp màu lưu ly, mây màu lưu ly phát ra ánh chớp màu vàng, mây màu bạc phát ra ánh chớp màu pha lê, mây màu pha lê phát ra ánh chớp màu bạch ngân, mây màu xà cừ phát ra ánh chớp màu mã não, mây màu mã não phát ra ánh chớp màu xà cừ, mây màu báu thắng tạng phát ra ánh chớp màu xích trân châu, mây màu xích trân châu phát ra ánh chớp màu báu thắng tạng, mây màu vô lượng hương phát ra ánh chớp màu y vô cấu, mây màu y vô cấu phát ra ánh chớp màu vô lượng hương, mây màu nước trong phát ra ánh chớp màu các thứ đồ trang nghiêm, mây màu các thứ đồ trang nghiêm phát ra ánh chớp màu nước trong, cho đến mây nhiều màu phát ra ánh chớp một màu, mây một màu phát ra ánh chớp nhiều màu.

Lại ở trong mây đó phát ra các thứ tiếng sấm, tùy theo tâm của chúng sinh đều làm cho họ hoan hỷ. Đó là tiếng sấm như ca ngâm của Thiên nữ, hoặc như tiếng thiên nhạc, hoặc như tiếng ca ngâm của Long nữ, hoặc như tiếng ca ngâm của Càn-thát-bà nữ, hoặc như tiếng ca ngâm của Khẩn-na-la nữ, hoặc như tiếng đại địa chấn động, hoặc như tiếng hải triều, hoặc như tiếng sấm gầm thét của vua thú sư tử, hoặc như tiếng chim hót lảnh lót và vô lượng thứ tiếng khác. Đã nổi sấm, tiếp theo nổi gió mát làm cho tâm chúng sinh hoan hỷ, sau mới tuôn nhiều thứ mưa, làm lợi ích an lạc cho vô lượng chúng sinh. Từ cõi trời Tha hóa đến đại địa, ở tất cả chỗ nơi mưa đều chẳng đồng nhau. Nghĩa là ở trong biển cả thì mưa nước trong mát tên là Vô đoạn tuyệt; ở cõi trời Tha hóa thì mưa các thứ nhạc khí như tiêu, sáo… tên là Mỹ diệu; ở cõi trời Hóa lạc thì mưa châu báu ma-ni lớn tên là Phóng đại quang minh; ở cõi trời Đâu-suất thì mưa đồ đại trang nghiêm tên là Thùy kế; ở cõi trời Dạ-ma thì mưa hoa đẹp lớn tên là Chủng chủng trang nghiêm cụ; ở cõi trời Tam thập tam (Đạo-lợi) thì mưa những diệu hương tên là Duyệt ý; ở cõi trời Tứ Thiên vương thì mưa y báu trời tên là Phú cái; ở cung Long vương thì mưa xích trân châu tên là Dũng xuất quang minh; ở cung A-tu-la thì mưa những vũ khí tên là Hàng phục oán địch; ở châu Bắc Uất-đơn-việt

thì mưa các thứ báu hoa tên là Khai phu. Ba châu kia cũng mưa như vậy, tùy theo mỗi xứ mà mưa chẳng đồng.

Dù Long vương ấy tâm bình đẳng không có đây kia, chỉ do thiện căn của chúng sinh có khác mà mưa có sai biệt.

Cũng vậy, Đức Như Lai Ứng Đẳng Chánh Giác Pháp Vương Vô thượng muốn đem chánh pháp giáo hóa chúng sinh, trước giăng mây thân che khắp cõi pháp, tùy theo sở thích của chúng sinh mà hiện thân chẳng đồng. Đó là hoặc vì chúng sinh mà hiện mây thân sinh, hoặc hiện mây thân hóa, hoặc hiện mây thân lực trì, hoặc hiện mây thân sắc, hoặc hiện mây thân tướng tốt, hoặc hiện mây thân phước đức, hoặc hiện mây thân trí tuệ, hoặc hiện mây thân đủ năng lực chẳng thể hủy hoại, hoặc hiện mây thân vô úy, hoặc vì chúng sinh mà hiện mây thân pháp giới.

Đức Như Lai dùng vô lượng mây thân như vậy hiện khắp mười phương tất cả thế giới, tùy sở thích sai khác của chúng sinh mà thị hiện các thứ ánh chớp sáng tỏ. Đó là hoặc vì chúng sinh mà hiện ánh chớp sáng tên là Đến khắp mọi nơi, hoặc hiện ánh chớp sáng tên là ánh sáng Vô biên, hoặc hiện ánh chớp sáng tên là Vào pháp bí mật của Phật, hoặc hiện ánh chớp sáng tên là ánh sáng Ảnh hiện, hoặc vì chúng sinh hiện ánh chớp sáng tên là ánh sáng Chiếu diệu, hoặc hiện ánh chớp sáng tên là Nhập môn Đà-la-ni vô tận, hoặc hiện ánh chớp sáng tên là Chánh niệm bất loạn, hoặc hiện ánh chớp sáng tên là Cứu cánh bất hoại, hoặc hiện ánh chớp sáng tên là Thuận nhập chư thú, hoặc vì chúng sinh hiện ánh chớp sáng tên là Mãn tất cả nguyện đều làm cho hoan hỷ.

Đức Như Lai hiện vô lượng ánh chớp sáng tỏ như vậy rồi, lại tùy sở thích nơi tâm của chúng sinh, phát ra vô lượng tiếng sấm Tam-muội. Đó là những tiếng sấm Tam-muội Trí khéo giác ngộ, tiếng sấm Tam-muội Biển lìa cấu sáng rực, tiếng sấm Tam-muội Hết thảy pháp tự tại, tiếng sấm Tam-muội Luân kim cang, tiếng sấm Tam-muội cờ núi Tu-di, tiếng sấm Tam-muội Hải ấn, tiếng sấm Tam-muội Đèn mặt trời, tiếng sấm Tam-muội Tạng vô tận, tiếng sấm Tam-muội lực giải thoát không hoại.

Trong thân Như Lai phát ra vô lượng tiếng sấm Tam-muội sai

biệt như vậy rồi, tựa sắp sửa ban mưa pháp, nên trước hiện điềm lành khai ngộ cho chúng sinh. Đó là từ nơi tâm đại Từ bi vô chướng ngại hiện ra Phong luân đại trí của Như Lai tên là Có thể làm cho tất cả chúng sinh được vui thích hoan hỷ chẳng thể nghĩ bàn. Tướng tốt lành này đã hiện thì tất cả Bồ-tát và chúng sinh, thân cùng tâm đều được mát mẻ. Sau đó, từ mây đại Pháp thân, mây đại Từ bi, mây đại bất tư nghì của Như Lai, ban mưa pháp lớn chẳng thể nghĩ bàn, làm cho tất cả chúng sinh thân tâm đều thanh tịnh. Đó là Bồ-tát ngồi nơi đạo tràng Bồ-đề tuôn mưa pháp lớn tên là Pháp giới không sai biệt; là thân tối hậu của Bồ-tát tuôn mưa pháp lớn tên Bồ-tát hiện bày diệu dụng nơi giáo pháp bí mật của Như Lai; là Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ tuôn mưa pháp lớn tên là Sinh sáng thanh tịnh tỏa chiếu khắp; là Bồ-tát quán đỉnh tuôn mưa đại pháp lớn tên là Được trang nghiêm với đồ trang nghiêm của Như Lai; là Bồ-tát được nhẫn tuôn mưa pháp lớn tên là Hoa trí tuệ công đức báu nở rộ hạnh đại Bi bất tuyệt của Bồ-tát, là Bồ-tát Thập trụ, Thập hạnh, Thập hồi hướng tuôn mưa pháp lớn tên là Vào môn hiện tiền biến hóa rất sâu xa mà thật hành hạnh Bồ-tát không ngừng nghỉ, không mệt mỏi nhàm chán; là Bồ-tát Mới phát tâm tuôn mưa pháp lớn tên là Xuất sinh hạnh đại Từ bi cứu hộ chúng sinh của Như Lai; là chúng sinh cầu thừa Độc giác tuôn mưa pháp lớn tên là Biết rõ pháp duyên khởi xa lìa nhị biên được quả giải thoát bất hoại; là chúng sinh cầu thừa Thanh văn tuôn mưa pháp lớn tên là Dùng kiếm đại trí tuệ chặt đứt tất cả oán tặc phiền não; là chúng sinh chứa nhóm thiện căn quyết định hay chẳng quyết định tuôn mưa pháp lớn tên là có thể khiến thành tựu các pháp môn, tâm rất hoan hỷ.

Chư Phật Như Lai tùy tâm của chúng sinh tuôn mưa pháp lớn rộng lớn như vậy đầy khắp tất cả vô biên thế giới.

Chư Phật tử! Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác, tâm của Như Lai bình đẳng, đối với pháp không tiếc lẫn, chỉ vì chúng sinh căn dục chẳng đồng nên tuôn mưa pháp, thị hiện có sai khác.

Đây là tướng thứ mười của âm thanh Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Phải biết âm thanh của Đức Như Lai có

mười thứ vô lượng. Đó là như hư không giới vô lượng, vì đến tất cả chỗ; như pháp giới vô lượng, vì không chỗ nào là chẳng hiện khắp; như chúng sinh giới vô lượng, vì khiến tất cả tâm hoan hỷ; như các nghiệp vô lượng, vì nói quả báo của nghiệp; như phiền não vô lượng, vì đều làm cho trừ diệt; như ngôn ngữ âm thanh của chúng sinh vô lượng, vì tùy theo sự hiểu biết mà làm cho họ đều được nghe; như ưa muốn và hiểu biết của chúng sinh vô lượng, vì quán sát cứu độ khắp; như ba đời vô lượng, vì không ngằn mé; như trí tuệ vô lượng, vì phân biệt tất cả; như cảnh giới của Phật vô lượng, vì nhập cõi pháp của Phật.

Chư Phật tử! Âm thanh của Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác thành tựu vô số, vô lượng như thế, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Phổ Hiền muốn nêu rõ lại nghĩa này nên nói kệ rằng:

Đại thiên thế giới lúc sắp hoại

Do phước chúng sinh có tiếng bảo

Bốn thiền tịch tĩnh không có khổ

Khiến ai được nghe đều lìa dục.

Mười Lực Thế Tôn cũng như vậy

Phát ra âm thanh diệu khắp pháp giới

Vì nói các hành khổ, vô thường

Khiến họ thoát hẳn biển sinh tử.

Như trong hang lớn chốn núi sâu

Tùy có âm thanh đều vang dội,

Dù hay theo dõi ngôn ngữ kia

Mà vang rốt ráo không phân biệt.

Mười Lực ngôn âm cũng như vậy

Tùy căn thành thục vì thị hiện

Khiến họ điều phục sinh hoan hỷ

Chẳng nghĩ ta nay hay thuyết pháp.

Như trời có trống tên Năng giác

Thường ở hư không vang pháp âm

Ngăn dạy Thiên tử ưa phóng dật

Khiến họ nghe xong lìa tham đắm.

Trống pháp mười Lực cũng như vậy

Phát ra các thứ âm thanh diệu

Giác ngộ tất cả các chúng sinh

Khiến họ đều chứng quả Bồ-đề.

Thiên vương Tự tại có nữ báu

Trong miệng khéo tấu các âm nhạc

Một tiếng hay phát trăm ngàn tiếng

Trong mỗi tiếng lại có trăm ngàn.

Âm thanh Thiện Thệ cũng như vậy

Một tiếng mà phát tất cả tiếng

Ý muốn chúng sinh có sai khác

Đều khiến nghe xong dứt phiền não.

Ví như Phạm vương phát một tiếng

Hay khiến Phạm chúng đều hoan hỷ

Tiếng đến Phạm chúng chẳng ra ngoài

Mỗi người đều nói riêng mình nghe.

Mười Lực Thế Tôn cũng như vậy

Diễn một ngôn âm đầy pháp giới

Chỉ nhuần chúng hội chẳng rời xa

Do người chưa tin, chưa thọ được,

Ví như nước kia đồng một tánh

Vị tám công đức không sai khác

Do vì đồ chứa đều chẳng đồng

Vì thế khiến nước có sai khác.

Âm trí Nhất thiết cũng như vậy

Pháp tánh một vị không phân biệt

Tùy các chúng sinh hạnh chẳng đồng

Nên khiến người nghe đều sai khác.

Như đại Long vương Vô Nhiệt Não

Tuôn mưa thấm khắp đất Diêm-phù

Khiến cho cỏ cây đều sinh trưởng

Như nước chẳng từ thân rồng ra.

Diệu âm chư Phật cũng như vậy

Ban khắp pháp giới đều đầy thấm

Hay khiến sinh thiện diệt các ác

Chẳng từ trong ngoài, mà có được.

Như đại Long vương Ma-na-tư

Nổi mây bảy ngàn chưa vội mưa

Chờ các chúng sinh làm việc xong

Rồi sau mới mưa thành lợi ích.

Mười Lực diễn nghĩa cũng như vậy

Trước dạy chúng sinh khiến thành thục

Rồi sau vì nói pháp thâm diệu

Khiến họ được nghe chẳng sợ hãi.

Rồng Đại Trang Nghiêm ở trong biển

Rưới mưa mười thứ đồ trang nghiêm

Hoặc trăm, hoặc ngàn, trăm ngàn thứ

Dù nước một vị, trang nghiêm khác.

Biện tài rốt ráo cũng như vậy

Nói mười, hai mươi các pháp môn

Hoặc trăm, hoặc ngàn đến vô lượng

Chẳng sinh tâm niệm có sai khác.

Long vương Ta-kiệt-la tối thắng

Nổi mây trùm khắp bốn châu thiên hạ

Ở tất cả xứ mưa đều khác

Nhưng tâm Long vương không hai niệm.

Chư Phật Pháp vương cũng như vậy

Mây thân đại Bi khắp mười phương

Vì người tu hành ban pháp khác

Nhưng với tất cả không phân biệt.

Đại Bồ-tát Phổ Hiền lại bảo đại chúng Bồ-tát:

–Chư Phật tử! Đại Bồ-tát phải biết tâm của Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác như thế nào?

Tâm, ý, thức của Đức Như Lai đều chẳng thể nắm bắt được. Chỉ nên dùng trí vô lượng mà biết tâm Như Lai.

Như hư không là chỗ nương tựa của tất cả vật, mà hư không không chỗ nương tựa, Trí tuệ Như Lai cũng như vậy, là chỗ nương

của tất cả trí thế gian và trí xuất thế gian nhưng Trí của Như Lai thì không chỗ nương tựa.

Đây là tướng thứ nhất của tâm Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như pháp giới thường xuất sinh pháp giải thoát của tất cả hàng Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, nhưng pháp giới không tăng không giảm.

Trí tuệ của Như Lai cũng như vậy, hằng xuất sinh tất cả thứ trí tuệ thế gian và xuất thế gian, mà trí tuệ của Như Lai không tăng không giảm.

Đây là tướng thứ hai của tâm Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như biển cả, nước của nó chảy ngầm khắp dưới đất của bốn châu thiên hạ và tám mươi ức châu nhỏ, có ai đào đất đều được nước cả. Nhưng biển cả vẫn không phân biệt là mình phát ra nước chảy ngầm khắp nơi.

Nước biển trí Phật cũng như vậy, chảy vào trong tâm của tất cả chúng sinh. Nếu có chúng sinh quán sát cảnh giới, tu tập pháp môn, thì được trí tuệ thanh tịnh thông suốt. Nhưng trí của Như Lai bình đẳng không hai, không phân biệt. Chỉ tùy theo tâm hành sai khác của chúng sinh mà trí tuệ của họ có riêng khác chẳng đồng.

Đây là tướng thứ ba của tâm Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như biển cả có bốn châu báu đủ vô lượng tính chất, có thể sinh ra tất cả châu báu trong biển. Nếu trong biển cả không có châu báu này, thì dù cho đến một châu báu nhỏ cũng không có được.

Đây là bốn loại châu báu: Một tên là Tích tập các báu, hai tên là Tạng vô tận, ba tên là Xa lìa sáng rõ, bốn tên là Đầy đủ trang nghiêm.

Bốn châu báu này, tất cả phàm phu, chư Rồng, Thần đều chẳng thấy được. Vì Long vương Ta-kiệt-la cho các châu báu này xinh đẹp vuông vức nên cất nơi chỗ sâu kín trong cung.

Biển trí tuệ lớn của Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác cũng như

vậy, trong đó có bốn châu báu đại trí đầy đủ vô lượng phước trí, công đức. Do đấy có thể sinh ra tất cả châu báu trí tuệ của chúng sinh, của Thanh văn, Độc giác, bậc Hữu học, Vô học và chư Bồ-tát.

Đây là bốn châu báu đại trí: Một tên là châu báu Đại trí tuệ phương tiện thiện xảo không nhiễm chấp; hai là châu báu Đại trí tuệ khéo phân biệt pháp hữu vi, vô vi; ba là châu báu Đại trí tuệ phân biệt nói vô lượng pháp mà chẳng hoại pháp tánh; bốn là châu báu Đại trí tuệ biết thời phi thời chưa từng lầm lẫn.

Nếu trong biển đại trí tuệ của Đức Như Lai không có bốn châu báu đại trí tuệ này mà có một chúng sinh vào được pháp Đại thừa, thì đó là đều không bao giờ có.

Những chúng sinh phước mỏng chẳng thể thấy được bốn châu báu đại trí này. Vì sao? Vì các báu ấy để nơi tạng thâm mật của Đức Như Lai.

Bốn châu báu đại trí này bình đẳng, chánh trực, tinh khiết đẹp đẽ hết mực, có thể tạo lợi ích cho những chúng Bồ-tát, làm cho họ được ánh sáng trí tuệ.

Đây là tướng thứ tư của tâm Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như biển cả có bốn châu báu lớn sáng chói rực rỡ bày ở đáy biển, tánh của chúng rất nóng, thường hay hút vô lượng dòng nước lớn của trăm sông chảy vào biển, vì thế nên biển cả không có tăng giảm.

Đây là bốn châu báu lớn: Một tên là Nhật tạng, hai tên là Ly nhuận, ba tên là Hỏa diệm quang, bốn tên là Tận vô dư.

Nếu trong biển cả không có bốn châu báu lớn này thì nước sẽ ngập tràn từ bốn châu thiên hạ lên đến cõi Hữu Đỉnh.

Chư Phật tử! Ánh sáng của châu báu lớn Nhật tạng này chiếu chạm vào nước biển thì đều biến thành sữa. Ánh sáng của châu báu lớn Ly nhuận chiếu nhằm vào sữa này thời liền biến thành váng sữa. Ánh sáng của châu báu lớn Hỏa diệm quang chiếu nhằm vào váng sữa này thì biến thành bơ. Ánh sáng của châu báu lớn Tận vô dư chiếu nhằm vào bơ này thì biến thành đề hồ, gặp lửa cháy mạnh chảy hết không còn.

Chư Phật tử! Cũng vậy, biển đại trí tuệ của Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác có bốn châu báu đại trí tuệ, đầy đủ vô lượng oai đức ánh sáng. Ánh sáng báu của trí này chạm đến chư Bồ-tát, cho đến khiến đạt được đại trí của Như Lai.

Đây là bốn châu báu đại trí: Một là châu báu Đại trí tuệ diệt trừ tất cả lượn sóng tán thiện.

Hai là châu báu Đại trí tuệ trừ bỏ tất cả pháp ái. Ba là châu báu Đại trí tuệ, ánh sáng chiếu khắp. Bốn là châu báu Đại trí tuệ cùng với Như Lai bình đẳng vô biên không công dụng.

Lúc chư Bồ-tát tu tập tất cả pháp trợ đạo, phát khởi vô lượng lớp sóng tán thiện, hết thảy hàng Thiên, Nhân, A-tu-la trong thế gian đều chẳng thể hoại được. Đức Như Lai cùng ánh sáng của châu báu Đại trí tuệ diệt tan tất cả các lớp sóng tán thiện, chiếu đến Bồ-tát này, khiến bỏ tất cả sóng tán thiện, chuyên tâm một cảnh trụ nơi chánh định. Lại dùng ánh sáng của châu báu đại trí trừ tất cả pháp ái chiếu đến Bồ-tát này khiến trừ bỏ tâm tham đắm nơi Tam-muội, phát khởi thần thông rộng lớn.

Lại dùng ánh sáng trí tuệ chiếu khắp đến ánh sáng của châu báu đại trí tuệ chạm tới Bồ-tát này, khiến bỏ thần thông rộng lớn đã phát khởi, mà trụ nơi hành công dụng sáng tỏ. Lại dùng ánh sáng của châu báu đại trí tuệ cùng với Như Lai bình đẳng vô biên không công dụng chiếu đến Bồ-tát này, khiến bỏ hạnh công dụng sáng tỏ đã phát khởi, cho đến được bậc Như Lai bình đẳng, dứt sạch tất cả công dụng không còn sót. Nếu không có ánh sáng nơi bốn châu báu đại trí tuệ của Đức Như Lai chiếu đến, thì cho dù chỉ có một Bồ-tát được bậc Như Lai, cũng không có điều đó.

Đây là tướng thứ năm của tâm Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Như từ mặt nước lên đến cõi Trời Phi Tưởng Phi Phi Tưởng, trong đó có các trú xứ của chúng sinh Đại Thiên cõi nước, cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc, đều nương vào hư không mà khởi, mà trụ. Vì sao? Vì hư không hiện hữu cùng khắp. Tuy hư không đó dung nạp khắp ba cõi mà không phân biệt.

Trí tuệ của Như Lai cũng như vậy, hoặc trí Thanh văn, hoặc trí Độc giác, hoặc trí Bồ-tát, hoặc trí hành hữu vi, hoặc trí hành vô vi, tất cả đều nương nơi trí Như Lai trí mà khởi mà trụ. Vì sao? Vì trí tuệ của Như Lai hiện bày cùng khắp hết thảy, dù dung nạp khắp tất cả vô lượng trí tuệ nhưng vẫn không phân biệt.

Đây là tướng thứ sáu của tâm Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Như nơi đỉnh núi Tuyết có cây Dược vương tên là Vô tận căn. Rễ cây này cắm đến tận mặt nước nơi địa kim cang sâu mười sáu vạn tám ngàn do-tuần. Lúc cây Dược vương này mọc rễ thì làm cho tất cả cây ở cõi Diêm-phù-đề mọc rễ, lúc thân cây Dược vương mọc lên thì làm cho tất cả thân cây ở cõi Diêm-phù-đề mọc lên, nhánh lá hoa trái cũng như vậy. Cây Dược vương ấy, gốc rễ sinh cây, cây sinh gốc rễ. Gốc rễ không cùng tận nên gọi là Vô tận căn.

Cây Dược vương này có thể làm sinh trưởng lợi ích ở tất cả xứ, chỉ trừ hai nơi không thể làm cho sinh trưởng lợi ích, đó là địa ngục và trong Thủy luân, nhưng cũng không chán bỏ hai nơi đó.

Cây đại Dược vương trí tuệ của Như Lai cũng như vậy, do quá khứ phát tâm thành tựu tất cả trí tuệ pháp lành, trùm khắp tất cả cõi chúng sinh, trừ diệt tất cả những khổ nơi đường ác. Bi nguyện rộng lớn làm gốc rễ, sinh trong chủng tánh trí tuệ chân thật của tất cả Như Lai. Phương tiện thiện xảo kiên cố bất động dùng làm thân cây. Trí khắp pháp giới, các Ba-la-mật dùng làm nhánh cây. Thiền định, giải thoát, các đại Tam-muội dùng làm lá cây. Tổng trì, biện tài, Bồ-đề phần pháp dùng làm hoa. Giải thoát của chư Phật rốt ráo không biến đổi dùng làm quả.

Cây đại Dược vương trí tuệ của Đức Như Lai vì sao lại được gọi là Vô tận căn? Vì rốt ráo không ngừng nghỉ, vì chẳng dứt hạnh Bồ-tát, hạnh Bồ-tát tức là tánh Như Lai, tánh Như Lai tức là hạnh Bồ-tát nên được gọi là Vô tận căn.

Chư Phật tử! Lúc cây đại Dược vương trí tuệ của Như Lai mọc rễ thì làm cho tất cả Bồ-tát sinh rễ đại Từ bi chẳng bỏ chúng sinh.

Lúc thân cây đại trí tuệ này sinh thì làm cho tất cả Bồ-tát tăng

trưởng thân cây thâm tâm tinh tấn kiên cố.

Lúc nhánh của đại trí tuệ này sinh thì làm cho tất cả Bồ-tát tăng trưởng tất cả nhánh Ba-la-mật.

Lúc lá của đại trí tuệ này sinh thì làm cho tất cả Bồ-tát sinh trưởng lá tịnh giới, công đức đầu đà thiểu dục, tri túc.

Lúc hoa đại trí tuệ này sinh thì làm tất cả Bồ-tát đầy đủ hoa thiện căn tướng tốt trang nghiêm.

Lúc quả đại trí tuệ này sinh thì làm cho tất cả Bồ-tát được quả Vô sinh nhẫn cho đến quả quán đỉnh nhẫn của chư Phật.

Cây đại Dược vương trí tuệ của Như Lai chỉ ở hai chỗ không thể làm sinh trưởng lợi ích. Đó là hàng Nhị thừa sa vào hố sâu rộng lớn vô vi và những chúng sinh thiện căn hư hoại chìm trong nước đại tà kiến, tham ái, nhưng vẫn không hề chán bỏ họ.

Chư Phật tử! Trí tuệ của Đức Như Lai không tăng giảm, vì gốc rễ khéo an trụ, nơi sinh trưởng không ngừng.

Đây là tướng thứ bảy của tâm Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như đại thiên thế giới, lúc kiếp hỏa khởi, đốt cháy tất cả cây cỏ, lùm rừng, cho đến núi Thiết vi, núi Đại thiết vi đều cháy không còn gì. Giả sử có người cầm cỏ khô ném vào trong lửa đó theo ý các vị thì thế nào, cỏ không cháy chăng?

Đáp:

–Không thể có điều ấy!

Chư Phật tử! Giả sử cho là cỏ đó không cháy thì còn có thể hiểu, nhưng trí tuệ của Đức Như Lai phân biệt biết hết ba đời của tất cả chúng sinh, tất cả cõi nước, tất cả số kiếp, tất cả các pháp mà có người nói là không biết thì không có việc đó. Vì sao? Vì trí tuệ của Như Lai bình đẳng thấu rõ tất cả.

Đây là tướng thứ tám của tâm Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Ví như phong tai lúc hủy hoại thế giới, có gió lớn nổi lên tên là Tán hoại, có thể phá hủy đại thiên thế giới, núi Thiết vi đều nát thành bụi. Lại có gió lớn tên là Năng chướng bao

che xung quanh đại thiên thế giới, ngăn gió Tán hoại không cho thổi đến những thế giới khác. Nếu không có gió Năng chướng này thì mười phương thế giới sẽ tan hoại cả.

Cũng vậy, Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác có gió đại trí tên là Năng diệt, có thể diệt trừ tập khí phiền não của tất cả chư Bồ-tát. Có gió đại trí tên là Xảo trì, khéo giữ gìn chư Bồ-tát căn khí chưa thành thục chẳng cho gió đại trí Năng diệt dứt trừ tất cả tập khí phiền não. Nếu không có gió đại trí Xảo trì của Như Lai, thời vô lượng Bồ-tát sẽ rơi vào bậc Thanh văn, Bích-chi-phật. Do trí Xảo trì này làm cho chư Bồ-tát vượt khỏi bậc Nhị thừa, an trụ nơi bậc rốt ráo của Như Lai.

Đây là tướng thứ chín của tâm Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Lại nữa, chư Phật tử! Trí tuệ của Đức Như Lai không chỗ nào là chẳng đến. Vì sao? Vì không có một chúng sinh nào mà chẳng có đủ trí tuệ của Như Lai, chỉ do vọng tưởng điên đảo chấp trước nên không chứng được. Nếu rời vọng tưởng thì trí Nhất thiết, trí tự nhiên, trí vô ngại liền hiện tiền.

Ví như có quyển sách lớn bằng đại thiên thế giới biên chép hết cả sự việc trong đại thiên thế giới. Đó là biên chép hết những sự việc trong núi Đại thiết vi ngang bằng núi Đại thiết vi, biên chép những sự việc trong đại địa ngang bằng đại địa, biên chép những sự việc trong trung thiên thế giới ngang bằng trung thiên thế giới, biên chép những sự việc trong tiểu thiên thế giới ngang bằng tiểu thiên thế giới. Như vậy cho đến biên chép những sự việc trong bốn châu thiên hạ, trong biển lớn, trong núi Tu-di, trong cung điện của Địa cư thiên, của Không cư thiên, của Sắc giới, của Vô sắc giới, biên chép mỗi thứ đều ngang bằng như nơi quyển sách lớn này. Quyển sách lớn ấy dù lượng bằng đại thiên thế giới mà chỉ trụ ở trong một vi trần. Như một vi trần, tất cả vi trần cũng đều như vậy.

Bấy giờ, có một người trí tuệ sáng suốt, thành tựu đầy đủ Thiên nhãn thanh tịnh, thấy quyển sách này ở trong vi trần không chút lợi ích cho các chúng sinh, bèn nghĩ ta nên dùng sức tinh tấn phá vỡ vi trần đó để đem quyển sách lớn ra, làm cho các chúng sinh được lợi

ích. Nghĩ xong, người này liền dùng phương tiện phá vỡ vi trần đem quyển sách lớn ra, làm cho các chúng sinh đều được lợi ích. Như nơi một vi trần, tất cả vi trần cũng đều như vậy.

Cũng vậy, trí tuệ của Đức Như Lai vô lượng vô ngại, có thể tạo lợi ích cho khắp tất cả chúng sinh, đầy đủ ở trong thân chúng sinh. Chỉ vì hàng phàm phu vọng tưởng chấp trước nên chẳng biết chẳng hay, chẳng được lợi ích.

Bấy giờ, Đức Như Lai do trí nhãn thanh tịnh vô ngại xem tất cả chúng sinh khắp pháp giới mà nói: “Lạ thay, lạ thay! Tại sao các chúng sinh này có đủ trí tuệ của Như Lai, mà ngu si mê lầm chẳng hay chẳng thấy. Ta nên đem Thánh đạo dạy cho họ lìa hẳn mọi vọng tưởng chấp trước. Ngay trong thân, họ thấy được trí tuệ của Như Lai rộng lớn, như Phật không khác”. Nói xong, Đức Như Lai liền đem Thánh đạo đã tu tập dạy chúng sinh khiến họ lìa vọng tưởng. Lìa vọng tưởng rồi, chứng được trí tuệ vô lượng của Như Lai, đem lại lợi ích an lạc cho tất cả chúng sinh.

Đây là tướng thứ mười của tâm Như Lai, chư Đại Bồ-tát phải biết như vậy.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát phải dùng vô lượng tướng rộng lớn vô ngại chẳng thể nghĩ bàn như vậy để biết tâm của Đức Như Lai Đẳng Chánh Giác.

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Phổ Hiền muốn nêu rõ lại nghĩa này nên nói kệ rằng:

Muốn biết tâm chư Phật

Nên quán trí tuệ Phật

Trí Phật không chỗ nương

Như không không chỗ nương.

Chúng sinh mọi điều vui

Và những trí phương tiện

Đều nương trí tuệ Phật

Trí Phật không chỗ nương tựa.

Thanh văn và Độc giác

Cùng chư Phật giải thoát

Đều nương nơi pháp giới

Pháp giới không tăng giảm.

Trí Phật cũng như vậy

Xuất sinh trí Nhất thiết

Không tăng cũng không giảm

Không sinh cũng không diệt.

Như nước thường chảy ngầm

Ai đào đều được nước

Nước không niệm, vô tận

Sức chứa khắp mười phương.

Trí Phật cũng như vậy

Ở khắp tâm chúng sinh

Nếu ai siêng tu hành

Mau được Trí quang minh.

Như rồng có bốn ngọc

Xuất sinh tất cả báu

Cất châu chỗ sâu kín

Kẻ phàm chẳng thấy được.

Bốn trí Phật cũng vậy

Xuất sinh tất cả trí

Người khác không thấy được

Chỉ trừ Đại Bồ-tát.

Như biển có bốn báu

Hay rút tất cả nước

Khiến biển chẳng tràn đầy

Cũng lại không thêm bớt.

Trí Như Lai cũng vậy

Dứt sóng trừ pháp ái

Rộng lớn không bờ bến

Hay sinh Phật Bồ-tát.

Hạ phương đến Hữu đảnh

Cõi Dục, Sắc, Vô sắc

Tất cả nương hư không

Hư không chẳng phân biệt.

Thanh văn và Độc giác

Trí tuệ của Bồ-tát

Đều nương nơi trí

Phật Trí Phật không phân biệt.

Núi Tuyết có Dược vương

Tên là Vô Tận Căn

Hay sinh tất cả cây

Gốc, thân, nhánh, hoa, trái.

Trí Phật cũng như vậy

Sinh trong giống Như Lai

Đã được Bồ-đề rồi

Lại sinh hạnh Bồ-tát

Như người cầm cỏ khô

Để vào trong kiếp hỏa

Kim cang còn cháy đỏ

Cỏ khô tất phải cháy.

Dù cỏ khô chẳng cháy

Kiếp và cõi ba đời

Cùng chúng sinh trong đó

Trí Phật biết tất cả.

Có gió tên Tán hoại

Có thể phá đại thiên

Nếu không gió khác ngăn

Sẽ hoại vô lượng cõi.

Gió đại trí cũng vậy

Diệt phiền não Bồ-tát

Lại có gió Thiện xảo

Khiến trụ Bậc Như Lai.

Như có quyển sách lớn

Lượng bằng cõi đại thiên

Ở trong một vi trần

Tất cả trần cũng vậy.

Có một người thông tuệ

Nhãn tịnh đều thấy rõ

Phá trần đem sách ra

Lợi ích khắp chúng sinh.

Trí Phật cũng như vậy

Ở khắp tâm chúng sinh

Bị vọng tưởng buộc ràng

Chẳng hay cũng chẳng biết.

Chư Phật đại Từ bi

Khiến họ trừ vọng tưởng

Trí Phật bèn xuất hiện

Lợi ích chư Bồ-tát.