Đại Tập 39 · Bộ Hoa Nghiêm IV · Số 279 (Q.46–80) & Số 280–285

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (tt) Quyển 54, Phẩm 38: Ly Thế Gian (Phần 2)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 54

Phẩm 38: LY THẾ GIAN (Phần 2)

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp rất an vui:

Chư Bồ-tát phát tâm như vầy: “Tột cùng đời vị lai có bao nhiêu chư Phật xuất thế ta đều sẽ được theo gần phụng sự làm cho Phật hoan hỷ”. Suy nghĩ như vậy tâm rất an vui.

Lại nghĩ: “Chư Phật đó xuất thế, ta đều đem vật cúng dường vô thượng mà cung kính dâng lên chư Phật”. Suy nghĩ như vậy tâm rất an vui.

Lại nghĩ: “Ta ở chỗ chư Phật, lúc cúng dường, chư Như Lai đó tất dạy chánh pháp cho ta, ta đều dùng thâm tâm cung kính nghe nhận, tu hành đúng theo lời Phật dạy, đối với địa Bồ-tát tất được đã sinh, nay sinh, sẽ sinh”. Suy nghĩ như vậy tâm rất an vui.

Lại nghĩ: “Ta sẽ ở vô số kiếp thật hành hạnh Bồ-tát, thường cùng tất cả chư Phật, Bồ-tát ở chung”. Suy nghĩ như vậy tâm rất an vui.

Lại nghĩ: “Ta thuở xưa chưa phát tâm Vô thượng Bồ-đề có những sợ hãi: sợ chẳng đủ nuôi sống, sợ tiếng xấu, sợ chết, sợ đọa cõi ác, sợ oai đức của đại chúng. Từ khi một phen phát tâm thì đều xa lìa chẳng còn kinh sợ. Tất cả chúng ma và các ngoại đạo không thể phá hoại được”. Suy nghĩ như vậy tâm rất an vui.

Lại nghĩ: “Ta sẽ làm cho tất cả chúng sinh thành Vô thượng Bồ-đề. Thành Bồ-đề rồi, ta sẽ ở nơi Đức Phật đó tu hạnh Bồ-tát, trọn đời dùng tâm tin lớn sắm sửa những đồ đáng cúng dường chư Phật để dâng cúng. Sau khi chư Phật nhập diệt, ta đều dựng vô lượng tháp để

cúng dường xá-lợi và thọ trì giữ gìn pháp của Phật để lại”. Suy nghĩ như vậy tâm rất an vui.

Lại nghĩ: “Mười phương có bao nhiêu thế giới, ta phải đều dùng đồ vô thượng trang nghiêm để trang nghiêm, đều làm cho đầy đủ các thứ kỳ diệu thanh tịnh bình đẳng. Lại dùng những sức đại thần thông trụ trì, ánh sáng chấn động chói sáng cùng khắp tất cả”. Suy nghĩ như vậy tâm rất an vui.

Lại nghĩ: “Ta phải dứt nghi hoặc cho tất cả chúng sinh, làm sạch tất cả dục lạc của tất cả chúng sinh, mở tâm ý cho tất cả chúng sinh, diệt phiền não cho tất cả chúng sinh, đóng cửa đường ác cho tất cả chúng sinh, mở cửa nẻo thiện cho tất cả chúng sinh, phá trừ các thứ hắc ám cho tất cả chúng sinh, ban ánh sáng cho tất cả chúng sinh, khiến tất cả chúng sinh rời những nghiệp ma, khiến tất cả chúng sinh đến chỗ an ổn”. Suy nghĩ như vậy tâm rất an vui.

Lại nghĩ: “Chư Phật Như Lai như hoa ưu đàm khó gặp được, trong vô lượng kiếp chẳng được thấy một lần, ta sẽ ở đời vị lai muốn thấy Như Lai thì được thấy. Chư Phật Như Lai thường chẳng bỏ ta, hằng ở chỗ ta cho ta được thấy, thuyết pháp cho ta không dứt mất, đã nghe pháp rồi, tâm ý thanh tịnh, xa rời dua nịnh, chất trực, không hư ngụy, trong mỗi mỗi niệm thường thấy chư Phật”. Suy nghĩ như vậy tâm rất an vui.

Đại Bồ-tát lại nghĩ: “Ta thuở vị lai sẽ được thành Phật, do thần lực của Phật, nơi tất cả thế giới vì tất cả chúng sinh đều riêng thị hiện thành Đẳng chánh giác, thanh tịnh vô úy, gầm tiếng đại Sư tử, do đại nguyện xưa, cùng khắp pháp giới, đánh trống pháp lớn, tuôn mưa pháp lớn, làm pháp thí lớn. Trong vô lượng kiếp thường diễn nói chánh pháp, đại Bi thâu giữ nghiệp thân, ngữ, ý không nhàm chán mỏi mệt”. Suy nghĩ như vậy tâm rất an vui.

Đây là mười pháp rất an vui của Đại Bồ-tát. Nếu chư Bồ-tát an trụ nơi pháp này thì được trí tuệ rất an vui vô thượng thành Đẳng chánh giác.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ thâm nhập Phật pháp:

1.Nhập tất cả thế giới đời quá khứ.

2.Nhập tất cả thế giới đời vị lai.

3.Nhập tất cả thế giới đời hiện tại, thế giới hành, thế giới ngôn thuyết, thế giới thanh tịnh.

4.Nhập các thứ tánh của tất cả thế giới.

5.Nhập các thứ nghiệp báo của tất cả chúng sinh.

6.Nhập các thứ hạnh của tất cả Bồ-tát.

7.Biết thứ lớp tất cả Phật quá khứ.

8.Biết thứ lớp tất cả Phật vị lai.

9.Biết cõi nước, chúng hội, thuyết pháp, điều phục của tất cả chư Phật hiện tại, ngang bằng pháp giới hư không trong mười phương.

10.Biết pháp thế gian, pháp Thanh văn, pháp Độc giác, pháp Bồ-tát, pháp Như Lai, dù biết các pháp đều không phân biệt mà thuyết giảng các pháp, vì đều nhập pháp giới mà không chỗ nhập, như việc thuyết pháp không hề chấp giữ.

Nếu chư Bồ-tát an trụ pháp này thì được nhập nơi tánh thâm diệu của đại trí tuệ Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp chỗ nương tựa, Bồ-tát nương các pháp này mà thật hành hạnh Bồ-tát:

1.Nương tựa nơi sự cúng dường tất cả chư Phật thật hành hạnh Bồ-tát.

2.Nương tựa nơi sự điều phục tất cả chúng sinh thật hành hạnh Bồ-tát.

3.Nương tựa nơi sự gần gũi tất cả thiện hữu thật hành hạnh Bồ-tát.

4.Nương tựa nơi sự chứa nhóm tất cả thiện căn thật hành hạnh Bồ-tát.

5.Nương tựa nơi sự làm nghiêm tịnh tất cả cõi Phật thật hành hạnh Bồ-tát.

6.Nương tựa nơi sự chẳng bỏ tất cả chúng sinh thật hành hạnh Bồ-tát.

7.Nương tựa nơi sự thâm nhập tất cả Ba-la-mật thật hành hạnh Bồ-tát.

8.Nương tựa nơi chỗ đầy đủ tất cả nguyện Bồ-tát thật hành hạnh Bồ-tát.

9.Nương tựa nơi tâm Vô thượng Bồ-đề thật hành hạnh Bồ-tát.

10.Nương tựa nơi tất cả Phật Bồ-đề thật hành hạnh Bồ-tát.

Bồ-tát nương tựa các pháp này để thật hành hạnh Bồ-tát.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp phát tâm vô úy:

1.Diệt tất cả chướng ngại của nghiệp phát tâm vô úy.

2.Sau khi Phật diệt độ, hộ trì chánh pháp, phát tâm vô úy.

3.Hàng phục tất cả ma, phát tâm vô úy.

4.Chẳng tiếc thân mạng, phát tâm vô úy.

5.Xô dẹp tất cả tà luận của ngoại đạo, phát tâm vô úy.

6.Khiến tất cả chúng sinh hoan hỷ, phát tâm vô úy.

7.Khiến tất cả chúng hội hoan hỷ, phát tâm vô úy.

8.Điều phục tất cả hàng Thiên, Long, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, phát tâm vô úy.

9.Rời bậc Nhị thừa, nhập pháp thâm diệu, phát tâm vô úy.

10.Trong vô số kiếp thật hành hạnh Bồ-tát, tâm không mệt mỏi nhàm chán, phát tâm vô úy.

Nếu chư Bồ-tát an trụ pháp này thì được tâm vô sở úy đại trí vô thượng của Như Lai.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát phát mười tâm không nghi, đối với tất cả Phật pháp, tâm không nghi hoặc:

Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Ta sẽ dùng bố thí giáo hóa tất cả chúng sinh, dùng Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, Trí tuệ, Từ, Bi, Hỷ, Xả, giáo hóa tất cả chúng sinh. Lúc phát tâm này quyết định không nghi.

Lại nghĩ: “Chư Phật vị lai xuất thế, ta sẽ thừa sự cúng dường tất cả”. Lúc phát tâm này quyết định không nghi.

Lại nghĩ: “Ta sẽ dùng các thứ lưới ánh sáng kỳ diệu, trang nghiêm cùng khắp tất cả thế giới”. Lúc phát tâm này quyết định không nghi.

Lại nghĩ: “Ta sẽ tột cùng đến kiếp vị lai, tu hạnh Bồ-tát, vô số, vô lượng, vô biên, vô đẳng, không thể kể, chẳng thể nêu, chẳng thể nghĩ, chẳng thể lường, chẳng thể nói, vô số, vô số, vượt sự tính toán, tất cả chúng sinh rốt ráo cõi pháp, cõi hư không, ta sẽ dùng pháp giáo hóa điều phục vô thượng mà thành thục thọ”. Lúc phát

tâm này quyết định không nghi.

Lại nghĩ: “Ta sẽ tu hành Bồ-tát, viên mãn đại nguyện, đủ trí Nhất thiết, an trụ trong đó”. Lúc phát tâm này quyết định không nghi.

Lại nghĩ: “Ta sẽ khắp vì tất cả thế gian mà thật hành hạnh Bồ-tát, làm ánh sáng thanh tịnh của tất cả pháp chiếu sáng tất cả Phật pháp”. Lúc phát tâm này quyết định không nghi.

Lại nghĩ: “Ta biết tất cả pháp đều là Phật pháp, tùy tâm chúng sinh vì họ diễn nói, đều khiến khai ngộ”. Lúc phát tâm này quyết định không nghi.

Lại nghĩ: “Ta sẽ đối với tất cả pháp được môn vô chướng ngại, vì biết tất cả chướng ngại là không thủ đắc. Tâm như vậy không có nghi hoặc, trụ tánh chân thật cho đến thành Vô thượng Bồ-đề”. Lúc phát tâm này quyết định không nghi.

Lại nghĩ: “Ta phải biết tất cả pháp đều là pháp xuất thế gian, xa lìa tất cả vọng tưởng điên đảo. Dùng một trang nghiêm để tự trang nghiêm, mà không chỗ trang nghiêm. Đối với pháp này tự biết rõ không do người khác nêu dạy”. Lúc phát tâm này quyết định không nghi.

Đại Bồ-tát lại nghĩ: “Ta sẽ đối với tất cả pháp, thành Tối chánh giác, vì lìa tất cả vọng tưởng điên đảo, vì được nhất niệm tương ưng trí, vì chẳng thể nắm bắt, hoặc một, hoặc khác, vì lìa tất cả số, vì rốt ráo vô vi, vì rời tất cả ngôn thuyết, vì trụ nơi vô số cảnh giới”. Lúc phát tâm này quyết định không nghi.

Nếu chư Bồ-tát an trụ pháp này thì đối với tất cả Phật pháp tâm không nghi ngờ.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp chẳng thể nghĩ bàn:

1.Tất cả thiện căn chẳng thể nghĩ bàn.

2.Tất cả thệ nguyện chẳng thể nghĩ bàn.

3.Biết tất cả pháp như huyễn chẳng thể nghĩ bàn.

4.Phát tâm Bồ-đề, tu hạnh Bồ-tát, thiện căn chẳng mất, không chỗ phân biệt, chẳng thể nghĩ bàn.

5.Dù thâm nhập tất cả pháp cũng chẳng diệt độ, vì tất cả nguyện chưa thành mãn chẳng thể nghĩ bàn.

6. Tu đạo Bồ-tát, thị hiện giáng thần, nhập thai, đản sinh, xuất gia, khổ hạnh, đến đạo tràng, hàng phục chúng ma, thành tối chánh giác, chuyển chánh pháp luân, nhập Đại Niết-bàn, thần biến tự tại không thôi nghỉ, chẳng bỏ bi nguyện cứu hộ chúng sinh, chẳng thể nghĩ bàn.

7.Dù hay thị hiện mười Lực thần biến tự tại của Như Lai mà chẳng bỏ tâm giáo hóa chúng sinh ngang tầm pháp giới, chẳng thể nghĩ bàn.

8.Biết tất cả pháp vô tướng là tướng, tướng là vô tướng, không phân biệt là phân biệt, phân biệt là không phân biệt, phi hữu là hữu, hữu là phi hữu, vô tác là tác, tác là vô tác, phi thuyết là thuyết, thuyết là phi thuyết, chẳng thể nghĩ bàn.

9.Biết tâm cùng Bồ-đề đồng, biết Bồ-đề cùng tâm đồng. Tâm và Bồ-đề cùng chúng sinh đồng. Cũng chẳng sinh tâm điên đảo, tưởng điên đảo, khiến điên đảo, chẳng thể nghĩ bàn.

10. Ở trong mỗi niệm nhập định diệt tận trừ sạch hết tất cả hữu lậu, mà chẳng chứng thật tế, cũng chẳng bỏ hết thiện căn hữu lậu. Tuy biết tất cả pháp vô lậu, mà biết rõ lậu tận cũng biết lậu diệt. Dù biết Phật pháp tức pháp thế gian, pháp thế gian tức Phật pháp, mà chẳng ở trong Phật pháp phân biệt pháp thế gian, chẳng ở trong pháp thế gian phân biệt Phật pháp. Tất cả pháp đều nhập pháp giới vì không chỗ nhập. Biết tất cả pháp đều không hai vì không biến đổi. Đây là mười pháp chẳng thể nghĩ bàn của Đại Bồ-tát.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong mười pháp chẳng thể nghĩ bàn này thì được pháp chẳng thể nghĩ bàn vô thượng của chư Phật.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười mật ngữ xảo diệu:

1.Mật ngữ xảo diệu ở trong tất cả kinh Phật.

2.Mật ngữ xảo diệu ở tất cả chỗ thọ sinh.

3.Mật ngữ xảo diệu ở tất cả thần thông biến hiện thành Đẳng chánh giác của Bồ-tát.

4.Mật ngữ xảo diệu ở nghiệp báo của tất cả chúng sinh.

5.Mật ngữ xảo diệu ở sự phát khởi nhiễm tịnh nơi tất cả chúng sinh.

6.Mật ngữ xảo diệu nơi môn rốt ráo không chướng ngại của tất cả pháp.

7.Mật ngữ xảo diệu nơi tất cả cõi hư không, mỗi nơi mỗi chỗ đều có thế giới hoặc thành hoặc hoại, trong đó không có chỗ trống.

8.Mật ngữ xảo diệu nơi tất cả pháp giới, tất cả mười phương cho tới chỗ vi tế, đều có Đức Như Lai thị hiện sơ sinh, cho đến thành Phật, nhập đại Niết-bàn đầy khắp pháp giới, đều phân biệt thấy.

9.Mật ngữ xảo diệu ở chỗ thấy tất cả chúng sinh bình đẳng, Niết-bàn vì không biến đổi mà chẳng bỏ đại nguyện, vì nguyện trí Nhất thiết chưa viên mãn làm cho viên mãn.

10.Mật ngữ xảo diệu ở chỗ dù biết tất cả pháp tỏ ngộ chẳng do người khác mà ngộ, nhưng chẳng rời bỏ các bậc Thiện tri thức, đối với Như Lai càng thêm tôn kính, cùng Thiện tri thức hòa hợp không hai, đối với những thiện căn thì tu tập gieo trồng, hồi hướng an trụ, đồng một việc làm, đồng một thể tánh, đồng một xuất ly, đồng một thành tựu.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong đây thì được mật ngữ vi diệu thiện xảo vô thượng của Như Lai.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười trí phân biệt thiện xảo:

1.Trí phân biện thiện xảo nhập tất cả cõi.

2.Trí phân biện thiện xảo nhập tất cả chốn của các chúng sinh.

3.Trí phân biện thiện xảo nhập tất cả tâm hành của các chúng sinh.

4.Trí phân biện thiện xảo nhập căn tánh của tất cả chúng sinh.

5.Trí phân biện thiện xảo nhập nghiệp báo của tất cả chúng sinh.

6.Trí phân biện thiện xảo nhập tất cả hạnh Thanh văn.

7.Trí phân biện thiện xảo nhập tất cả hạnh Độc giác.

8.Trí phân biện thiện xảo nhập tất cả hạnh Bồ-tát.

9.Trí phân biện thiện xảo nhập tất cả pháp thế gian.

10.Trí phân biện thiện xảo nhập tất cả Phật pháp.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong đấy thì được trí phân biệt các pháp thiện xảo vô thượng của tất cả chư Phật.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp nhập Tam-muội:

1.Nhập Tam-muội nơi tất cả thế giới.

2.Nhập Tam-muội nơi tất cả thân chúng sinh.

3.Nhập Tam-muội nơi tất cả pháp.

4.Nhập Tam-muội thấy tất cả Phật.

5.Nhập Tam-muội trụ tất cả kiếp.

6. Nhập Tam-muội từ Tam-muội khởi hiện thân chẳng nghĩ bàn.

7.Nhập Tam-muội nơi thân tất cả Phật.

8.Nhập Tam-muội giác ngộ tất cả chúng sinh bình đẳng.

9.Nhập Tam-muội trong một niệm hội nhập trí Tam-muội của tất cả Bồ-tát.

10.Nhập Tam-muội trong một niệm dùng trí vô ngại thành tựu tất cả hạnh nguyện của Bồ-tát chẳng ngừng nghỉ.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được pháp Tam-muội thiện xảo vô thượng của tất cả chư Phật.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp vào khắp:

1.Vào khắp chúng sinh.

2.Vào khắp cõi nước.

3.Vào khắp các loại hình tướng của thế gian.

4.Vào khắp cõi hỏa tai.

5.Vào khắp cõi thủy tai.

6.Vào khắp Phật.

7.Vào khắp mọi sự trang nghiêm.

8.Vào khắp thân công đức vô biên của Như Lai.

9.Vào khắp tất cả sự thuyết pháp.

10.Vào khắp những sự cúng dường tất cả Như Lai.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được pháp vào khắp đại trí vô thượng của Như Lai.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười môn giải thoát:

1.Môn giải thoát một thân cùng khắp tất cả thế giới.

2.Môn giải thoát thị hiện vô lượng những loại sắc tướng nơi tất cả thế giới.

3.Môn giải thoát đem tất cả thế giới vào một cõi Phật.

4.Môn giải thoát gia trì khắp tất cả cõi chúng sinh.

5.Môn giải thoát dùng thân trang nghiêm của tất cả Phật hiện

bày đầy đủ khắp tất cả thế giới.

6.Môn giải thoát trong thân mình thấy tất cả thế giới.

7.Môn giải thoát trong một niệm đến tất cả thế giới.

8.Môn giải thoát thị hiện tất cả Như Lai xuất thế.

9.Môn giải thoát một thân hiện đầy khắp tất cả pháp giới.

10.Môn giải thoát trong một niệm thị hiện tất cả diệu dụng nơi thần thông của Phật.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được môn giải thoát vô thượng của Như Lai.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp thần thông:

1.Trí thông phương tiện nghĩ nhớ đời trước.

2.Trí thông phương tiện thiên nhĩ vô ngại.

3.Trí thông phương tiện biết tâm hành chẳng nghĩ bàn của chúng sinh.

4.Trí thông phương tiện Thiên nhãn quán sát vô ngại.

5.Trí thông phương tiện tùy theo tâm của chúng sinh

hiện sức đại thần thông chẳng thể nghĩ bàn.

6.Trí thông phương tiện một thân hiện khắp vô lượng thế giới.

7.Trí thông phương tiện một niệm vào khắp vô số thế giới.

8.Trí thông phương tiện xuất sinh vô lượng đồ trang nghiêm để trang nghiêm thế giới chẳng nghĩ bàn.

9.Trí thông phương tiện thị hiện vô số thân biến hóa.

10.Trí thông phương tiện tùy theo tâm của chúng sinh chẳng nghĩ bàn ở vô số thế giới thị hiện thành Vô thượng Chánh giác.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được thần thông đại thiện xảo vô thượng của Như Lai, vì tất cả chúng sinh thị hiện nhiều sự việc khiến họ tu học.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ minh:

1.Trí minh thiện xảo biết nghiệp báo của tất cả chúng sinh.

2.Trí minh thiện xảo biết cảnh giới tịch diệt thanh tịnh không hý luận của tất cả chúng sinh.

3.Trí minh thiện xảo biết những cảnh nơi đối tượng duyên của tất cả chúng sinh chỉ là một tướng đều chẳng thể nắm bắt, tất cả pháp đều như kim cang.

4.Trí minh thiện xảo có thể dùng vô lượng âm thanh vi diệu vang khắp thế giới nơi mười phương.

5.Trí minh thiện xảo trừ dứt khắp tất cả tâm nhiễm chấp.

6.Trí minh thiện xảo có thể dùng phương tiện thọ sinh hay chẳng thọ sinh.

7.Trí minh thiện xảo bỏ rời tất cả cảnh giới thọ tưởng.

8.Trí minh thiện xảo biết tất cả pháp chẳng tướng chẳng vô tướng, một tánh vô tánh, không phân biệt mà có thể biết rõ các loại pháp, trong vô lượng kiếp phân biệt diễn thuyết, trụ nơi pháp giới, thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

9.Trí minh thiện xảo biết tất cả chúng sinh, sinh vốn không sinh vì hiểu thấu thọ sinh chẳng thể nắm bắt, nhưng biết nhân, biết duyên, biết sự, biết cảnh giới, biết hạnh, biết sinh, biết diệt, biết ngôn thuyết, biết mê lầm, biết lìa mê lầm, biết điên đảo, biết lìa điên đảo, biết tạp nhiễm, biết thanh tịnh, biết sinh tử, biết Niết-bàn, biết có thể thủ đắc, biết chẳng thể thủ đắc, biết chấp trước, biết không chấp trước, biết trụ, biết động, biết đi, biết về, biết khởi, biết chẳng khởi, biết hư mất, biết xuất ly, biết thành thục, biết các căn, biết điều phục, tùy theo chỗ thích hợp mà dùng nhiều cách giáo hóa chưa từng quên mất công hạnh Bồ-tát. Vì sao? Vì Bồ-tát chỉ vì tạo lợi ích cho chúng sinh nên phát tâm Vô thượng Bồ-đề không làm gì khác vì chúng sinh. Thế nên Bồ-tát thường giáo hóa chúng sinh thân không mỏi mệt, chẳng trái tất cả việc làm của thế gian.

10.Trí minh thiện xảo duyên khởi là đối với Phật không chấp chẳng sinh tâm chấp trước, đối với pháp không chấp chẳng sinh tâm chấp trước, đối với cõi không chấp chẳng sinh tâm chấp trước, đối với chúng sinh không chấp chẳng sinh tâm chấp trước, chẳng thấy có chúng sinh mà thật hành giáo hóa, điều phục, thuyết pháp, nhưng cũng chẳng bỏ đại Bi đại nguyện của Bồ-tát; thấy Phật, nghe Phật, tùy thuận tu hành, nương tựa nơi những thiện căn của Như Lai cung kính cúng dường không ngừng nghỉ.

Hay dùng thần lực làm chấn động mười phương vô lượng thế giới, vì tâm rộng lớn ngang bằng pháp giới. Biết những cách thuyết pháp, biết số chúng sinh, biết chúng sinh sai biệt, biết khổ sinh, biết

khổ diệt, biết tất cả hạnh đều như ảnh tượng, thật hành hạnh Bồ-tát, dứt hẳn tất cả nẻo thọ sinh căn bản. Chỉ vì cứu hộ tất cả chúng sinh nên thật hành hạnh Bồ-tát mà không chấp việc làm, tùy thuận chủng tánh của tất cả chư Phật mà phát tâm rộng lớn như Tu-di. Biết tất cả hư vọng điên đảo vào môn trí Nhất thiết chủng. Trí tuệ rộng lớn chẳng thể lay động được, sẽ thành Chánh giác. Ở biển sinh tử bình đẳng tế độ tất cả chúng sinh.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp giải thoát:

1.Giải thoát phiền não.

2.Giải thoát tà kiến.

3.Giải thoát những chấp giữ.

4.Giải thoát uẩn, xứ, giới.

5.Giải thoát vượt hàng Nhị thừa.

6.Giải thoát Vô sinh pháp nhẫn.

7.Giải thoát lìa chấp trước nơi tất cả thế gian, tất cả cõi, tất cả chúng sinh, tất cả pháp.

8.Giải thoát vô biên trụ.

9.Giải thoát sự phát khởi tất cả hạnh Bồ-tát, nhập bậc Phật không phân biệt.

10.Giải thoát ở trong một niệm đều có thể biết rõ tất cả ba đời.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp giải thoát này thì có thể làm Phật sự vô thượng, giáo hóa tạo mọi thành tựu đầy đủ cho tất cả chúng sinh.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười viên lâm (vườn rừng):

1.Sinh tử là viên lâm của Bồ-tát, vì không nhàm bỏ.

2.Giáo hóa chúng sinh là viên lâm của Bồ-tát, vì không mỏi mệt.

3.Trụ nơi tất cả kiếp là viên lâm của Bồ-tát, vì thâu tóm những hạnh lớn.

4.Thế giới thanh tịnh là viên lâm của Bồ-tát, vì là chỗ dừng ở của Bồ-tát.

5.Tất cả cung điện ma là viên lâm của Bồ-tát, vì hàng phục chúng ma.

6.Tư duy pháp đã được nghe là viên lâm của Bồ-tát, vì đúng như lý quán sát.

7.Sáu pháp Ba-la-mật, bốn Nhiếp pháp, ba mươi bảy pháp Bồ-đề phần là viên lâm của Bồ-tát, vì tiếp nối cảnh giới của đức Từ phụ.

8.Mười Lực, bốn Vô úy, mười tám pháp Bất cộng, cho đến tất cả Phật pháp là viên lâm của Bồ-tát, vì chẳng nghĩ nhớ những pháp khác.

9.Thị hiện tất cả thần thông oai lực tự tại của Bồ-tát là viên lâm của Bồ-tát, vì dùng đại thần lực chuyển chánh pháp luân, điều phục chúng sinh không ngừng nghỉ.

10.Một niệm ở tất cả xứ vì tất cả chúng sinh thị hiện thành Chánh giác là viên lâm của Bồ-tát, vì Pháp thân cùng tất cả thế giới hiện bày khắp hư không.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được hạnh đại an lạc lìa ưu não vô thượng của Như Lai.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ cung điện:

1.Tâm Bồ-đề là cung điện của Bồ-tát vì hằng không quên mất.

2.Phước đức trí tuệ của mười nghiệp thiện đạo là cung điện của Bồ-tát, vì giáo hóa chúng sinh cõi Dục.

3.Bốn Thiền định cõi Phạm là cung điện của Bồ-tát, vì giáo hóa chúng sinh cõi Sắc.

4.Sinh trời Tịnh cư là cung điện của Bồ-tát, vì tất cả phiền não chẳng nhiễm.

5.Sinh Vô sắc giới là cung điện của Bồ-tát, vì khiến tất cả chúng sinh lìa chỗ nạn.

6.Sinh thế giới tạp nhiễm là cung điện của Bồ-tát, vì khiến tất cả chúng sinh dứt trừ phiền não.

7.Thị hiện ở nội cung với thê tử quyến thuộc là cung điện của Bồ-tát, vì thành tựu chúng sinh đồng hạnh thuở xưa.

8.Thị hiện ở ngôi Luân vương, Tứ Thiên vương, Đế Thích, Phạm vương là cung điện của Bồ-tát, vì điều phục chúng sinh tâm tự tại.

9.Trụ nơi tất cả hành thần thông diệu dụng của Bồ-tát đều

được tự tại là cung điện của Bồ-tát, vì giỏi hiện bày diệu dụng nơi các thiền giải thoát Tam-muội trí tuệ.

10.Tất cả chư Phật thọ ký trí Nhất thiết quán đỉnh tự tại vô thượng là cung điện của Bồ-tát, vì trụ nơi mười Lực trang nghiêm làm việc tự tại của Pháp vương.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được pháp quán đỉnh, đối với tất cả thế gian đạt thần lực tự tại.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười điều vui thích:

1.Thích chánh niệm, vì tâm chẳng tán loạn.

2.Thích trí tuệ, vì phân biệt các pháp.

3.Thích qua đến tất cả chỗ Phật, vì nghe pháp không chán.

4.Thích chư Phật, vì đầy khắp mười phương không ngằn mé.

5.Thích Bồ-tát tự tại, vì tất cả chúng sinh dùng vô lượng môn mà hiện thân.

6.Thích các môn Tam-muội, vì nơi một môn Tam-muội nhập tất cả môn Tam-muội.

7.Thích Đà-la-ni, vì thọ trì pháp chẳng quên, rồi dạy lại chúng sinh.

8.Thích biện tài vô ngại, vì nơi một đoạn một câu phân biệt diễn thuyết trải qua vô số kiếp không cùng tận.

9.Thích thành Chánh giác, vì tất cả chúng sinh dùng vô lượng môn mà thị hiện thân thành Chánh giác.

10.Thích chuyển pháp luân, vì dẹp trừ tất cả pháp dị đạo.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được pháp lạc vô thượng của chư Phật Như Lai.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ trang nghiêm:

1.Trang nghiêm lực, vì chẳng thể hư hoại.

2.Trang nghiêm vô úy, vì có thể hàng phục.

3.Trang nghiêm nghĩa, vì nói vô số nghĩa không cùng tận.

4.Trang nghiêm pháp, vì quán sát diễn nói không quên mất tám vạn bốn ngàn pháp tụ.

5.Trang nghiêm nguyện vì không thoái chuyển đối với thệ nguyện rộng lớn của chư Bồ-tát đã phát.

6.Trang nghiêm hạnh, vì tu hạnh Phổ hiền mà xuất ly.

7.Trang nghiêm cõi, vì đem tất cả cõi làm một cõi.

8.Trang nghiêm mọi thứ âm thanh, vì tuôn mưa pháp cùng khắp tất cả thế giới của chư Phật.

9.Trang nghiêm lực trì, vì trong tất cả kiếp thật hành vô số hạnh chẳng đoạn tuyệt.

10.Trang nghiêm biến hóa, vì nơi thân một chúng sinh thị hiện thân bằng số tất cả chúng sinh, khiến tất cả chúng sinh đều thấy biết, cầu trí Nhất thiết không thoái chuyển.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được tất cả pháp trang nghiêm vô thượng của Như Lai.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát phát mười tâm không động:

1.Đối với tất cả sở hữu có thể xả bỏ hết mà tâm không động.

2.Tư duy quán sát tất cả Phật pháp mà tâm không động.

3.Ghi nhớ cúng dường tất cả chư Phật mà tâm không động.

4.Đối với tất cả chúng sinh thệ không làm hại mà tâm không động.

5.Thâu tóm khắp chúng sinh chẳng lựa oán thân mà tâm không động.

6.Cầu tất cả Phật pháp không ngừng nghỉ mà tâm không động.

7.Thật hành hạnh Bồ-tát trong vô số kiếp bằng số chúng sinh chẳng mệt mỏi cùng không thoái chuyển mà tâm không động.

8. Thành tựu niềm tin hữu căn, tin không uế trược, tin thanh tịnh, tin cực thanh tịnh, tin Ly cấu, tin minh triệt, tin cung kính cúng dường tất cả chư Phật, tin không thoái chuyển, tin không thể tận, tin không thể hủy hoại, tin đại hoan hỷ phấn khởi mà tâm không động.

9.Thành tựu đạo phương tiện xuất sinh trí Nhất thiết mà tâm không động.

10.Nghe tất cả hạnh pháp Bồ-tát thì tin thọ chẳng hủy báng mà tâm không động.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được tâm bất động trí Nhất thiết vô thượng.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp chẳng bỏ tâm rộng lớn sâu xa:

1.Chẳng bỏ tâm rộng lớn sâu xa thành tựu viên mãn tất cả Phật Bồ-đề.

2.Chẳng bỏ tâm rộng lớn sâu xa giáo hóa điều phục tất cả chúng sinh.

3.Chẳng bỏ tâm rộng lớn sâu xa chẳng dứt chủng tánh của Phật.

4.Chẳng bỏ tâm rộng lớn sâu xa gần gũi tất cả Thiện tri thức.

5.Chẳng bỏ tâm rộng lớn sâu xa cúng dường tất cả chư Phật.

6.Chẳng bỏ tâm rộng lớn sâu xa chuyên cầu tất cả pháp công đức Đại thừa.

7.Chẳng bỏ tâm rộng lớn sâu xa ở chỗ chư Phật tu phạm hạnh, hộ trì tịnh giới.

8.Chẳng bỏ tâm rộng lớn sâu xa thân cận tất cả Bồ-tát.

9.Chẳng bỏ tâm rộng lớn sâu xa cầu phương tiện hộ trì tất cả Phật pháp.

10.Chẳng bỏ tâm rộng lớn sâu xa thành mãn tất cả hạnh nguyện Bồ-tát, chứa nhóm tất cả Phật pháp.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì chẳng bỏ tất cả Phật pháp.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười trí tuệ quán sát:

1.Trí tuệ quán sát khéo phân biệt diễn nói tất cả pháp.

2.Trí tuệ quán sát biết rõ tất cả thiện căn ba đời.

3.Trí tuệ quán sát biết rõ tất cả hạnh Bồ-tát biến hóa tự tại.

4.Trí tuệ quán sát biết rõ nghĩa môn của tất cả pháp.

5.Trí tuệ quán sát biết rõ oai lực của tất cả chư Phật.

6.Trí tuệ quán sát biết rõ tất cả môn Đà-la-ni.

7.Trí tuệ quán sát giảng nói chánh pháp ở khắp tất cả thế giới.

8.Trí tuệ quán sát nhập tất cả pháp giới.

9.Trí tuệ quán sát biết tất cả mười phương chẳng thể nghĩ bàn.

10.Trí tuệ quán sát biết ánh sáng trí tuệ của tất cả Phật pháp không chướng ngại.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được trí tuệ quán sát vô thượng của Như Lai.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười cách thuyết pháp:

1.Nói tất cả pháp đều từ duyên khởi.

2.Nói tất cả pháp thảy đều như huyễn.

3.Nói tất cả pháp không chống trái.

4.Nói tất cả pháp không ngằn mé.

5.Nói tất cả pháp không tương tựa.

6.Nói tất cả pháp dường như kim cang.

7.Nói tất cả pháp thảy đều như như.

8.Nói tất cả pháp thảy đều tịch tĩnh.

9.Nói tất cả pháp thảy đều xuất ly.

10.Nói tất cả pháp đều trụ một nghĩa, bản tánh thành tựu.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì có thể khéo nói nêu tất cả pháp.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp thanh tịnh:

1.Thâm tâm thanh tịnh.

2.Đoạn nghi thanh tịnh.

3.Lìa kiến chấp thanh tịnh.

4.Cảnh giới thanh tịnh.

5.Cầu trí Nhất thiết thanh tịnh.

6.Vô úy thanh tịnh.

7.Trụ nơi trí tất cả Bồ-tát thanh tịnh.

8.Thọ của luật nghi tất cả Bồ-tát thanh tịnh.

9.Thành tựu đầy đủ Vô thượng Bồ-đề, ba mươi hai tướng trăm phước, pháp bạch tịnh, tất cả thiện căn thanh tịnh.

10.Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được pháp thanh tịnh vô thượng của tất cả Như Lai.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ ấn:

1.Đại Bồ-tát biết khổ khổ, hoại khổ, hành khổ, chuyên cầu Phật pháp chẳng sinh biếng nhác, thật hành hạnh Bồ-tát không mỏi mệt, chẳng kinh sợ, chẳng bỏ đại nguyện, cầu trí Nhất thiết kiên cố bất thoái, rốt ráo Vô thượng Bồ-đề.

2.Đại Bồ-tát bị chúng sinh ngu si cuồng loạn hoặc dùng lời ác độc thô tệ để hủy nhục, hoặc dùng dao gậy ngói đá để làm tổn hại, trọn không vì việc này mà bỏ tâm Bồ-tát, chỉ nhẫn nhục nhu hòa chuyên tu Phật pháp, trụ nơi đạo tối thắng, nhập ngôi ly sinh.

3.Đại Bồ-tát nghe Phật pháp sâu xa tương ưng với trí Nhất thiết, có thể dùng trí của mình tin sâu, lãnh thọ hiểu rõ, hướng vào.

4.Đại Bồ-tát lại nghĩ: Ta phát tâm sâu cầu trí Nhất thiết, ta sẽ thành Phật được Vô thượng Bồ-đề. Tất cả chúng sinh lưu chuyển nơi năm đường chịu vô lượng khổ, ta cũng làm cho họ phát tâm Bồ-đề tin sâu, hoan hỷ, siêng tu tinh tấn, kiên cố bất thoái.

5.Đại Bồ-tát biết trí Như Lai vô biên nên chẳng dùng hạn lượng để đo lường. Tất cả văn tự nơi thế gian nói ra đều có giới hạn, đều chẳng diễn đạt được trí tuệ của Như Lai.

6.Đại Bồ-tát đối với Vô thượng Bồ-đề được sự mong muốn tối thắng, sự mong muốn sâu xa, sự mong muốn rộng, sự mong muốn lớn, sự mong muốn nhiều, sự mong muốn không gì hơn, sự mong muốn vô thượng, sự mong muốn kiên cố, sự mong muốn mà chúng ma ngoại đạo và quyến thuộc của chúng không thể phá hoại được, sự mong muốn cầu trí Nhất thiết không thoái chuyển. Bồ-tát an trụ những sự mong muốn này, đối với Vô thượng Bồ-đề rốt ráo bất thoái.

7.Đại Bồ-tát thật hành hạnh Bồ-tát chẳng kể thân mạng, không gì hủy hoại được, vì phát tâm hướng đến trí Nhất thiết, vì trí Nhất thiết tánh thường hiện tiền, vì được tất cả ánh sáng của trí Phật, nên trọn chẳng bỏ rời Phật Bồ-đề, trọn chẳng bỏ rời Thiện tri thức.

8.Đại Bồ-tát nếu thấy thiện nam thiện nữ hướng đến Đại thừa, thời làm cho họ tăng trưởng tâm cầu Phật pháp, khiến họ an trụ tất cả thiện căn, khiến họ nhiếp tâm trí Nhất thiết, khiến họ bất thoái nơi Vô thượng Bồ-đề.

9.Đại Bồ-tát làm cho tất cả chúng sinh được tâm bình đẳng, khuyên bảo khiến siêng tu đạo trí Nhất thiết, dùng tâm đại Bi vì họ thuyết pháp, khiến họ trọn chẳng thoái chuyển nơi đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

10.Đại Bồ-tát cùng chư Phật ba đời đồng một thiện căn, chẳng dứt chủng tánh của tất cả chư Phật, rốt ráo đạt đến trí Nhất thiết trí.

Bồ-tát dùng mười ấn này mau thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, đầy đủ trí ấn nhất thiết pháp vô thượng của Như Lai.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ ánh sáng trí tuệ soi chiếu:

1.Ánh sáng trí tuệ soi chiếu quyết định sẽ thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

2.Ánh sáng trí tuệ soi chiếu thấy tất cả Phật.

3.Ánh sáng trí tuệ soi chiếu thấy tất cả chúng sinh chết đây sinh kia.

4.Ánh sáng trí tuệ soi chiếu hiểu tất cả pháp môn nơi Tu-đa-la.

5.Ánh sáng trí tuệ soi chiếu nương tựa Thiện tri thức phát tâm Bồ-đề, tích tập thiện căn.

6.Ánh sáng trí tuệ soi chiếu thị hiện tất cả chư Phật.

7.Ánh sáng trí tuệ soi chiếu giáo hóa tất cả chúng sinh đều khiến an trụ địa Như Lai.

8.Ánh sáng trí tuệ soi chiếu diễn nói pháp môn rộng lớn chẳng thể nghĩ bàn.

9.Ánh sáng trí tuệ soi chiếu khéo biết rõ tất cả oai lực thần thông của chư Phật.

10.Ánh sáng trí tuệ soi chiếu đầy đủ tất cả các Ba-la-mật.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được ánh sáng trí tuệ soi chiếu vô thượng của tất cả chư Phật.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát, có mười thứ trụ không gì hơn, tất cả chúng sinh, Thanh văn, Độc giác đều không sánh bằng:

1.Đại Bồ-tát dù quán thật tế mà không thủ chứng, vì tất cả nguyện chưa thành tựu viên mãn.

2.Đại Bồ-tát gieo tất cả thiện căn ngang bằng pháp giới, nhưng ở trong đó chẳng có một chút chấp lấy.

3.Đại Bồ-tát tu hạnh Bồ-tát biết đó như hóa, do tất cả pháp đều tịch diệt, mà chẳng nghi hoặc nơi Phật pháp.

4.Đại Bồ-tát dù rời những vọng tưởng thế gian, nhưng hay tác ý, trong vô số kiếp thật hành hạnh Bồ-tát, đầy đủ đại nguyện, trong khoảng giữa trọn chẳng sinh tâm mỏi mệt.

5.Đại Bồ-tát đối với tất cả pháp không chấp trước, vì tất cả pháp bản tánh tịch diệt nhưng chẳng chứng Niết-bàn, vì đạo trí Nhất thiết chưa thành mãn.

6.Đại Bồ-tát biết tất cả kiếp đều là phi kiếp, mà chân thật nói tất cả kiếp số.

7.Đại Bồ-tát biết tất cả pháp đều vô tác, mà chẳng bỏ thật hành đạo hạnh cầu tất cả Phật pháp.

8.Đại Bồ-tát biết ba cõi duy tâm, ba đời duy tâm, mà biết rõ tâm đó vô lượng, vô biên.

9.Đại Bồ-tát vì một chúng sinh, trong vô số kiếp thật hành hạnh Bồ-tát, muốn cho chúng sinh đó an trụ bậc Nhất thiết trí. Như vì một chúng sinh, vì tất cả chúng sinh cũng như vậy, mà chẳng nhàm chán mệt mỏi.

10.Đại Bồ-tát dù tu hành viên mãn mà chẳng chứng Bồ-đề. Vì sao? Vì Bồ-tát nghĩ: Ta tu hành vốn là vì chúng sinh, thế nên ta phải ở lâu nơi sinh tử, tạo phương tiện làm lợi ích cho họ, khiến họ đều an trụ Phật đạo Vô thượng.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được đại trí vô thượng, an trụ trong tất cả Phật pháp không gì bằng.

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (tt) Quyển 55, Phẩm 38: Ly Thế Gian (Phần 3)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 55

Phẩm 38: LY THẾ GIAN (Phần 3)

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát phát mười tâm chẳng thấp kém:

Đại Bồ-tát nghĩ: “Ta sẽ hàng phục tất cả Thiên ma và quyến thuộc của chúng”.

Lại nghĩ: “Ta sẽ phá trừ tất cả ngoại đạo và tà pháp của họ”.

Lại nghĩ: “Ta sẽ đối với tất cả chúng sinh, dùng lời khéo léo để khai thị dẫn dạy cho họ, khiến họ đều hoan hỷ”.

Lại nghĩ: “Ta sẽ thành tựu viên mãn tất cả hạnh Ba-la-mật khắp pháp giới”.

Lại nghĩ: “Ta sẽ tích tập tạng tất cả phước đức”.

Lại nghĩ: “Vô thượng Bồ-đề rộng lớn khó thành, ta sẽ tu hành đến viên mãn”.

Lại nghĩ: “Ta sẽ dùng sự giáo hóa vô thượng, sự điều phục vô thượng để giáo hóa điều phục tất cả chúng sinh”.

Lại nghĩ: “Tất cả thế giới chủng loại chẳng đồng, ta sẽ dùng vô thượng thân thành tựu đạo quả Đẳng chánh giác”.

Lại nghĩ: “Lúc ta tu hạnh Bồ-tát, nếu có chúng sinh đến xin ta những tay, chân, tai, mũi, máu, thịt, xương, tủy, vợ, con, voi, ngựa, cho đến ngôi vua, thì đối với tất cả những thứ như vậy, thảy đều có thể bỏ, chẳng sinh một niệm tâm lo lắng ăn năn, chỉ đem lợi ích cho tất cả chúng sinh chẳng cầu quả báo, lấy đại Bi làm đầu, đại Từ làm cứu cánh.

Lại nghĩ: “Tất cả chư Phật, tất cả Phật pháp, tất cả chúng sinh, tất cả cõi nước, tất cả thế giới, tất cả ba đời, tất cả cõi hư không, tất

cả cõi pháp, tất cả cõi ngữ ngôn nêu bày, tất cả cõi Niết-bàn tịch diệt, tất cả pháp như vậy có trong ba đời, ta dùng một niệm tương ưng với trí tuệ đều biết, đều hay, đều thấy, đều chứng, đều tu, đều đoạn. Nhưng ở trong đó không phân biệt, lìa phân biệt, không có các thứ sai biệt, không công đức, không cảnh giới, chẳng có chẳng không, chẳng một chẳng hai, do trí chẳng hai biết tất cả hai, do trí vô tướng biết tất cả tướng, do trí không phân biệt biết tất cả phân biệt, do trí không khác biết tất cả khác, do trí không sai biệt biết tất cả sai biệt, do trí không thế gian biết tất cả thế gian, do trí không đời biết tất cả đời, do trí không chúng sinh biết tất cả chúng sinh, do trí không chấp trước biết tất cả chấp trước, do trí không trụ xứ biết tất cả trụ xứ, do trí không tạp nhiễm biết tất cả tạp nhiễm, do trí vô tận biết tất cả tận, do trí cứu cánh pháp giới, đối với tất cả thế giới, thị hiện thân, do trí lìa ngôn ngữ âm thanh thị hiện vô số ngôn ngữ âm thanh, do trí một tự tánh nhập nơi không tự tánh, do trí một cảnh giới hiện các thứ cảnh giới, biết tất cả pháp không ngôn thuyết mà hiện bày ngôn thuyết đại tự tại, chứng bậc Nhất thiết trí, vì giáo hóa điều phục tất cả chúng sinh nên ở nơi tất cả thế gian thị hiện đại thần thông biến hóa”.

Đây là mười tâm không thấp kém mà Đại Bồ-tát đã phát. Nếu chư Bồ-tát an trụ tâm này thì được tất cả Phật pháp tối thượng không thấp kém.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát đối với Vô thượng Bồ-đề có mười tâm tăng thượng như núi:

1.Đại Bồ-tát thường tác ý siêng tu pháp trí Nhất thiết.

2.Hằng quán sát tất cả pháp bản tánh rỗng lặng không chỗ quả đắc.

3.Nguyện trong vô lượng kiếp thật hành hạnh Bồ-tát tu tất cả pháp bạch tịnh. Do trụ nơi tất cả pháp bạch tịnh nên thấy biết vô lượng trí tuệ của Như Lai.

4.Vì cầu tất cả Phật pháp nên tâm bình đẳng kính phụng chư Thiện tri thức, không trông cầu gì khác, không tâm trộm pháp, chỉ sinh tâm tôn trọng, chưa từng có ý sở hữu tất cả, tất cả sở hữu thảy đều bỏ được.

5.Nếu có chúng sinh nhục ma, hủy báng, đánh đập, cắt chém, làm thân hình Bồ-tát khổ đau cho đến chết, những sự trên đây Bồ-tát đều nhẫn chịu được, trọn không vì đó mà sinh tâm loạn động, tâm sân giận làm tổn hại, cũng chẳng thoái bỏ hoằng thệ đại Bi, trái lại càng thêm tăng trưởng không ngừng nghỉ. Vì sao? Vì Bồ-tát đối với tất cả pháp đều như thật xuất ly, thành tựu hạnh xả, vì chứng được tất cả Phật pháp, nhẫn nhục, nhu hòa đã tự tại.

6.Bồ-tát thành tựu đại công đức tăng thượng. Đó là công đức tăng thượng nơi cõi trời, công đức tăng thượng nơi cõi người, công đức tăng thượng sắc, công đức tăng thượng lực, công đức tăng thượng quyến thuộc, công đức tăng thượng mong muốn, công đức tăng thượng vương vị, công đức tăng thượng tự tại, công đức tăng thượng phước đức, công đức tăng thượng trí tuệ. Dù thành tựu những công đức như vậy, nhưng chẳng bao giờ sinh tâm nhiễm đắm. Đó là chẳng nhiễm đắm nơi mùi vị, chẳng nhiễm đắm nơi dục lạc, chẳng nhiễm đắm nơi giàu có, chẳng nhiễm đắm nơi quyến thuộc, chỉ rất mến thích pháp, đi theo pháp, đứng theo pháp, hướng theo pháp, rốt ráo theo pháp. Dùng pháp làm chỗ dựa, dùng pháp làm cứu hộ, dùng pháp làm nơi quy y, dùng pháp làm nhà. Gìn giữ pháp, mến ưa pháp, trong cầu pháp, suy gẫm pháp. Dù thọ đủ những pháp lạc mà thường xa lìa cảnh giới của chúng ma. Vì sao? Vì từ quá khứ Bồ-tát phát tâm như vầy: Ta sẽ làm cho tất cả chúng sinh thảy đều xa lìa cảnh giới của chúng ma mà an trụ nơi cảnh giới Phật.

7.Đại Bồ-tát vì đã cầu Vô thượng Bồ-đề, trong vô lượng vô số kiếp thật hành đạo Bồ-tát siêng năng tinh tấn, mà còn cho là mình nay mới phát tâm Vô thượng Bồ-đề thật hành hạnh Bồ-tát, cũng chẳng kinh sợ. Dù có thể khoảng một niệm liền thành Vô thượng Chánh giác, nhưng vì chúng sinh nên trong vô lượng kiếp, thật hành hạnh Bồ-tát không ngừng nghỉ.

8.Đại Bồ-tát biết tất cả chúng sinh tánh chẳng hòa chẳng lành, khó điều khó độ, chẳng biết ân chẳng báo ân. Thế nên Bồ-tát vì họ mà phát đại thệ nguyện, muốn cho họ đều được tâm ý tự tại, việc làm vô ngại, lìa bỏ niệm ác, chẳng sinh phiền não đối với người khác.

9.Đại Bồ-tát lại nghĩ: Chẳng phải ai khác khiến ta phát tâm Bồ-đề, cũng chẳng chờ người khác giúp ta tu hành. Ta tự phát tâm tích tập Phật pháp, thề tự cố gắng cùng tột kiếp vị lai thật hành đạo Bồ-tát, thành tựu Vô thượng Bồ-đề. Thế nên nay ta tu hạnh Bồ-tát phải thanh tịnh tự tâm cũng thanh tịnh tha tâm, phải biết cảnh giới của mình cũng biết cảnh giới của người. Ta phải bình đẳng với cảnh của chư Phật ba đời.

10.Đại Bồ-tát quán sát như vầy: Không có một pháp tu hạnh Bồ-tát, không có một pháp viên mãn hạnh Bồ-tát, không có một pháp giáo hóa điều phục tất cả chúng sinh, không có một pháp cung kính cúng dường tất cả chư Phật, không có một pháp ở nơi Vô thượng Bồ-đề đã thành, hiện thành, sẽ thành, không có một pháp đã nói, hiện nói, sẽ nói. Người nói và pháp đều chẳng thể nắm bắt được, nhưng cũng chẳng bỏ nguyện Vô thượng Bồ-đề. Vì sao? Vì Bồ-tát cầu tất cả pháp đều không chỗ thủ đắc, như vậy xuất sinh Vô thượng Bồ-đề. Thế nên đối với pháp, dù không chỗ thủ đắc cũng siêng tu tập tăng thượng nghiệp thiện, thanh tịnh đối trị, trí tuệ viên mãn niệm niệm tăng trưởng tất cả đầy đủ. Đối với việc này tâm Bồ-tát chẳng kinh sợ, chẳng nghĩ: Nếu tất cả pháp thảy đều tịch diệt thì ta có nghĩa gì mà cầu đạo Vô thượng Bồ-đề.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được tâm tăng thượng như núi chúa đại trí vô thượng của Như Lai.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười trí như biển nhập Vô thượng Bồ-đề:

1.Trí như biển nhập tất cả vô lượng cõi chúng sinh.

2.Trí như biển nhập tất cả thế giới nhưng chẳng sinh tâm phân biệt.

3.Trí như biển biết tất cả cõi hư không vô lượng, vô ngại, vào khắp lưới tất cả thế giới sai biệt ở mười phương.

4.Trí như biển khéo nhập pháp giới. Đó là nhập vô ngại, nhập chẳng đoạn, nhập chẳng thường, nhập vô lượng, nhập chẳng sinh, nhập chẳng diệt, nhập tất cả, vì đều biết rõ.

5. Trí như biển đối với tất cả thiện căn đã chứa nhóm, đang chứa nhóm, sẽ chứa nhóm, ở quá khứ, vị lai, hiện tại của chư Phật,

Bồ-tát, Pháp sư, Thanh văn, Độc giác và tất cả phàm phu cùng thiện căn của chư Phật đã thành, nay thành và sẽ thành Vô thượng Bồ-đề trong ba đời và thiện căn của chư Phật thuyết pháp điều phục tất cả chúng sinh, đã nói, nay nói, sẽ nói trong ba đời, Bồ-tát đều biết rõ tất cả, tin sâu tùy hỷ, nguyện tích tu tập không nhàm chán.

6.Trí như biển trong mỗi mỗi niệm nhập vô số kiếp quá khứ: Ở trong một kiếp hoặc có trăm ức Phật xuất thế, hoặc có ngàn ức Phật xuất thế, hoặc trăm ngàn ức Phật xuất thế, hoặc có vô số, hoặc vô lượng, hoặc vô biên, hoặc vô đẳng, hoặc không thể đếm, hoặc không thể nêu, hoặc không thể xét, hoặc không thể lường, hoặc không thể nói, hoặc không thể nói không thể nói hết, siêu quá toán số chư Phật Thế Tôn xuất hiện ở đời và đạo tràng, chúng hội Thanh văn, Bồ-tát, thuyết pháp điều phục tất cả chúng sinh, thọ mạng dài ngắn, pháp trụ lâu mau, tất cả như vậy, thảy đều thấy rõ. Như một kiếp, tất cả các kiếp cũng đều thấy rõ như vậy. Những kiếp không Phật, có những chúng sinh gieo căn lành nơi Vô thượng Bồ-đề cũng đều biết rõ. Nếu có chúng sinh thiện căn đã thành thục nơi đời vị lai sẽ được thấy Phật cũng đều biết rõ. Quán sát vô số kiếp ở đời quá khứ như vậy tâm không nhàm chán.

7.Trí như biển nhập đời vị lai quán sát phân biệt tất cả kiếp vô lượng, vô biên, biết kiếp nào có Phật, kiếp nào không Phật, kiếp nào có bao nhiêu Như Lai xuất thế. Mỗi Như Lai danh hiệu gì, ở thế giới nào, thế giới tên gì, độ bao nhiêu chúng sinh, thọ mạng bao thời gian. Quán sát như vậy cùng tột đời vị lai không cùng tận đều biết rõ tất cả mà không nhàm chán.

8.Trí như biển nhập đời hiện tại quán sát tư duy, trong mỗi mỗi niệm thấy khắp vô số thế giới có vô biên phẩm loại ở mười phương, đều có chư Phật đối với Vô thượng Bồ-đề đã thành, nay thành, sẽ thành, đi đến đạo tràng nơi cội Bồ-đề, ngồi trên cỏ cát tường hàng phục quân ma, thành Đẳng chánh giác. Rời cây Bồ-đề vào thành ấp, lên cung trời chuyển đại pháp luân, thị hiện thần thông, điều phục chúng sinh, cho đến phó chúc pháp Vô thượng Bồ-đề, xả thọ mạng nhập Niết-bàn, nhập Niết-bàn rồi, kết tập pháp tạng khiến còn ở lâu

tại thế gian, trang nghiêm tháp Phật với nhiều thứ cúng dường. Cũng thấy thế giới kia, tất cả chúng sinh gặp Phật, nghe pháp, thọ trì phúng tụng, nhớ nghĩ tư duy tăng trưởng tuệ giải. Quán sát như vậy cùng khắp mười phương, nhưng đối với Phật pháp không sai lầm. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát biết rõ chư Phật thảy đều như mộng, mà hay đến chỗ chư Phật cung kính cúng dường. Bấy giờ, Bồ-tát chẳng chấp tự thân, chẳng chấp nơi Phật, chẳng chấp thế giới, chẳng chấp chúng hội, chẳng chấp thuyết pháp, chẳng chấp số kiếp, nhưng vẫn thấy Phật, nghe pháp, quán sát thế giới vào các số kiếp không nhàm chán.

9.Trí như biển, nơi vô số kiếp, trong mỗi mỗi kiếp cúng dường cung kính vô số, vô lượng chư Phật, thị hiện tự thân mất đây sinh kia, đem tất cả phẩm vật cúng hơn hẳn các thức cúng dường ở ba cõi để cúng dường Phật, cúng dường Bồ-tát, Thanh văn, tất cả đại chúng. Sau khi mỗi Đức Như Lai nhập Niết-bàn, Bồ-tát đều dùng phẩm vật cúng vô thượng để cúng dường xá-lợi và rộng làm bố thí để chúng sinh được đầy đủ. Đại Bồ-tát dùng tâm chẳng nghĩ bàn, tâm chẳng cầu báo, tâm rốt ráo, tâm tạo lợi ích, ở trong vô số kiếp vì Vô thượng Bồ-đề mà cúng dường chư Phật, đem lợi ích cho chúng sinh, hộ trì chánh pháp khai thị diễn nói.

10.Trí như biển, ở chỗ của tất cả Phật, chỗ của tất cả Bồ-tát, chỗ của tất cả Pháp sư, nhất hướng chuyên cầu pháp của Bồ-tát đã thuyết, pháp của Bồ-tát đã học, pháp của Bồ-tát đã dạy, pháp tu hành của Bồ-tát, pháp thanh tịnh của Bồ-tát, pháp thành thục của Bồ-tát, pháp điều phục của Bồ-tát, pháp bình đẳng của Bồ-tát, pháp xuất ly của Bồ-tát, pháp Tổng trì của Bồ-tát. Được pháp này rồi, Bồ-tát thọ trì đọc tụng, phân biệt giải nói không nhàm chán, khiến vô lượng chúng sinh ở trong Phật pháp phát tâm tương ưng với trí Nhất thiết, nhập tướng chân thật, đối với Vô thượng Bồ-đề được không thoái chuyển. Bồ-tát làm như vậy trong vô số kiếp không nhàm chán.

Đây là mười trí như biển nhập Vô thượng Bồ-đề của Đại Bồ-tát. Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được biển đại trí tuệ vô thượng của tất cả chư Phật.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát đối với Vô thượng Bồ-đề có mười thứ như thật trụ:

1.Đại Bồ-tát đều có thể đi đến chỗ chư Phật ở vô số thế giới, chiêm ngưỡng đảnh lễ phụng sự cúng dường.

2.Ở chỗ của chư Phật bất tư nghì lắng nghe chánh pháp thọ trì nhớ nghĩ không để quên mất, phân biệt tư duy, khiến tuệ giác tăng trưởng. Việc làm như vậy tràn đầy mười phương.

3.Nơi cõi này mất, thị hiện sinh xứ khác, nhưng đối với Phật pháp không mê lầm.

4.Biết từ một pháp xuất sinh tất cả pháp nên có thể đều riêng phân biệt diễn nói, do những nghĩa của tất cả pháp rốt ráo đều là một nghĩa.

5.Biết nhàm chán xa lìa phiền não, biết chấm dứt phiền não, biết đề phòng phiền não, biết trừ đoạn phiền não, tu hạnh Bồ-tát, chẳng chứng thật tế, rốt ráo đến thật tế giải thoát, tạo phương tiện thiện xảo, học hỏi chỗ nên học, làm cho hạnh nguyện thuở xưa đều được thành mãn, thân chẳng mỏi mệt.

6.Biết tất cả chúng sinh, những tâm phân biệt của họ đều không xứ sở mà cũng nói có những phương xứ. Dù không phân biệt không tạo tác, nhưng vì muốn điều phục tất cả chúng sinh nên có tu hành, nên có chỗ tạo tác.

7.Biết tất cả pháp đều đồng một tánh, nghĩa là vô tánh, không có tánh đủ loại, không có tánh vô lượng, không có tánh có thể đếm, không có tánh có thể lường, không có sắc, không có tướng, hoặc một hoặc nhiều, đều chẳng thể nắm bắt được, để mà quyết định, biết rõ đây là Phật pháp, đây là pháp Bồ-tát, đây là pháp Độc giác, đây là pháp Thanh văn, đây là pháp phàm phu, đây là pháp thiện, đây là pháp bất thiện, đây là pháp thế gian, đây là pháp xuất thế gian, đây là pháp lỗi lầm, đây là pháp không lỗi lầm, đây là pháp hữu lậu, đây là pháp vô lậu, cho đến đây là pháp hữu vi, đây là pháp vô vi.

8.Đại Bồ-tát cầu Phật, chẳng thể nắm bắt được, cầu Bồ-tát chẳng thể nắm bắt được, cầu pháp chẳng thể nắm bắt được, cầu chúng sinh chẳng thể nắm bắt được, nhưng cũng chẳng bỏ việc điều phục chúng sinh, khiến ở nơi các pháp thành tựu nguyện chứng đắc

Chánh giác. Vì Đại Bồ-tát khéo quán sát biết sự phân biệt của tất cả chúng sinh, biết cảnh giới của tất cả chúng sinh, phương tiện hóa đạo khiến được Niết-bàn, vì muốn hoàn mãn nguyện giáo hóa chúng sinh nên nỗ lực tu hành hạnh Bồ-tát.

9.Đại Bồ-tát biết khéo thuyết pháp, thị hiện Niết-bàn. Vì độ chúng sinh nên bao nhiêu phương tiện đã có, tất cả đều là tâm tưởng kiến lập, chẳng phải là điên đảo cũng chẳng phải hư dối. Vì sao? Vì Bồ-tát biết rõ các pháp ba đời bình đẳng, như như bất động, thật tế vô trụ, chẳng thấy có một chúng sinh đã thọ hóa độ, đang thọ hóa độ, sẽ thọ hóa độ. Cũng tự biết rõ không việc tu hành, không có pháp nhỏ nào hoặc sinh hoặc diệt mà có thể nắm bắt được. Nhưng vẫn nương nơi tất cả pháp khiến sở nguyện chẳng luống không.

10.Đại Bồ-tát đối với vô lượng chư Phật chẳng thể nghĩ bàn, ở chỗ mỗi Đức Phật nghe vô số pháp, thọ ký, danh hiệu đều khác, kiếp số chẳng đồng, từ nơi một kiếp cho đến vô số kiếp thường nghe như vậy. Nghe rồi tu hành chẳng kinh, chẳng sợ, chẳng mê chẳng lầm, vì biết trí Phật chẳng thể nghĩ bàn, vì Đức Như Lai thọ ký không hai lời, vì sức thù thắng của hạnh nguyện tự thân, vì tùy nghi giáo hóa khiến thành Vô thượng Bồ-đề, viên mãn tất cả nguyện ngang đồng pháp giới. Đó là mười loại trụ như thật của Đại Bồ-tát đối với Vô thượng Bồ-đề.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được châu báu đại trí vô thượng của chư Phật.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát phát mười thứ tâm thệ nguyện Đại thừa như Kim cang:

1.Đại Bồ-tát nghĩ: Tất cả các pháp chẳng có ngằn mé, chẳng cùng tận. Ta sẽ dùng trí tận ba đời hiểu rõ khắp cả không sót. Đây là tâm thệ nguyện Đại thừa như Kim cang thứ nhất.

2.Lại nghĩ: Ở chỗ đầu một sợi lông có vô lượng, vô biên chúng sinh, huống là tất cả pháp giới. Ta sẽ dùng Niết-bàn vô thượng mà khiến họ diệt độ. Đây là tâm thệ nguyện Đại thừa như Kim cang thứ hai.

3.Lại nghĩ: Mười phương thế giới vô lượng, vô biên không có

giới hạn, không thể cùng tận. Ta sẽ dùng cõi Phật tối thượng trang nghiêm, để trang nghiêm tất cả thế giới như vậy, bao nhiêu sự trang nghiêm thảy đều chân thật. Đây là tâm thệ nguyện Đại thừa như Kim cang thứ ba.

4.Lại nghĩ: Tất cả chúng sinh vô lượng, vô biên không có giới hạn, không thể cùng tận. Ta sẽ đem tất cả thiện căn hồi hướng cho họ. Dùng ánh sáng trí tuệ vô thượng chiếu sáng họ. Đây là tâm thệ nguyện Đại thừa như Kim cang thứ tư.

5.Lại nghĩ: Tất cả chư Phật vô lượng, vô biên không có giới hạn, không thể cùng tận. Ta sẽ dùng những thiện căn đã gieo trồng hồi hướng cúng dường, đều khiến cùng khắp không chỗ kém thiếu, rồi sau ta sẽ thành Vô thượng Bồ-đề. Đây là tâm thệ nguyện Đại thừa như Kim cang thứ năm.

6.Đại Bồ-tát thấy chư Phật, nghe Phật thuyết pháp, tâm rất hoan hỷ, chẳng chấp tự thân, chẳng chấp thân Phật, hiểu thân Như Lai chẳng thật chẳng hư, chẳng có chẳng không, chẳng tánh chẳng không tánh, chẳng sắc chẳng không sắc, chẳng tướng chẳng không tướng, chẳng sinh chẳng diệt, thật vô sở hữu, cũng chẳng hoại sở hữu. Vì sao? Vì chẳng thể dùng tất cả tánh tướng để chấp lấy. Đây là tâm thệ nguyện Đại thừa như Kim cang thứ sáu.

7.Đại Bồ-tát hoặc bị chúng sinh quở trách mắng nhiếc đánh đập, hoặc chặt tay chân, hoặc xẻo tai mũi, hoặc móc mắt, hoặc cắt đầu, tất cả sự khổ nhục như vậy đều nhẫn thọ được. Trọn không vì đây mà sinh tâm sân hại. Trong vô số kiếp tu hạnh Bồ-tát thọ nhận chúng sinh hằng không phế bỏ. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát đã khéo quán sát tất cả các pháp không có hai tướng, tâm chẳng loạn động, có thể bỏ thân mình để chịu đựng sự khổ đó. Đây là tâm thệ nguyện Đại thừa như Kim cang thứ bảy.

8. Lại nghĩ: Kiếp đời vị lai vô lượng, vô biên không giới hạn, chẳng thể cùng tận. Ta sẽ ở một thế giới tận cùng kiếp đó tu hành Bồ-tát, giáo hóa chúng sinh. Như một thế giới, tận cùng pháp giới, hư không giới, tất cả thế giới cũng đều như vậy mà tâm không kinh sợ. Vì sao? Vì đạo Bồ-tát lẽ phải như vậy, vì tất cả chúng sinh mà tu hành như vậy. Đây là tâm thệ nguyện Đại thừa như Kim cang thứ tám.

9.Lại nghĩ: Vô thượng Bồ-đề do tâm làm gốc. Nếu tâm thanh tịnh thời có thể viên mãn tất cả thiện căn, đối với Phật Bồ-đề tất cả được tự tại, muốn thành Vô thượng Bồ-đề tùy ý liền thành. Nếu muốn dứt trừ tất cả duyên chấp giữ, trụ nơi đạo nhất hướng, ta cũng có thể làm được. Nhưng ta chẳng dứt, vì muốn Phật Bồ-đề rốt ráo. Ta cũng chẳng chứng Vô thượng Bồ-đề ngay, vì để hoàn thành bản nguyện: tận cùng tất cả thế giới hành đạo Bồ-tát, giáo hóa chúng sinh. Đây là tâm thệ nguyện Đại thừa như Kim cang thứ chín.

10.Đại Bồ-tát biết Phật chẳng thể nắm bắt được, Bồ-đề chẳng thể nắm bắt được, Bồ-tát chẳng thể nắm bắt được, tất cả pháp chẳng thể nắm bắt được, chúng sinh chẳng thể nắm bắt được, tâm chẳng thể nắm bắt được, hạnh chẳng thể nắm bắt được, quá khứ chẳng thể nắm bắt được, vị lai chẳng thể nắm bắt được, hiện tại chẳng thể nắm bắt được, tất cả thế giới chẳng thể nắm bắt được, hữu vi vô vi chẳng thể nắm bắt được. Bồ-tát như vậy là trụ nơi tịch tĩnh, trụ nơi thâm diệu, trụ nơi vắng lặng, trụ nơi không tránh, trụ nơi vô ngôn, trụ nơi vô nhị, trụ nơi vô đẳng, trụ nơi tự tánh, trụ nơi như lý, trụ nơi giải thoát, trụ nơi Niết-bàn, trụ nơi thật tế, mà cũng chẳng bỏ tất cả đại nguyện, chẳng bỏ tâm trí Nhất thiết, chẳng bỏ hạnh Bồ-tát, chẳng bỏ giáo hóa chúng sinh, chẳng bỏ các Ba-la-mật, chẳng bỏ điều phục chúng sinh, chẳng bỏ thừa sự chư Phật, chẳng bỏ diễn thuyết các pháp, chẳng bỏ làm trang nghiêm thế giới. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát phát đại nguyện, dù thấu rõ tất cả pháp tướng mà tâm đại Từ bi lại càng tăng trưởng, vô lượng công đức đều tu hành đủ, với các chúng sinh tâm không lìa bỏ. Vì sao? Vì tất cả pháp đều vô sở hữu, phàm phu ngu mê chẳng hay chẳng biết, ta sẽ làm cho họ đều được khai ngộ, đối với các pháp tánh, chiếu rõ phân minh. Vì sao? Vì tất cả chư Phật an trụ tịch diệt mà dùng tâm đại Bi đối với các thế gian thuyết pháp giáo hóa chưa từng ngừng nghỉ. Nay ta sao lại rời bỏ đại Bi! Lại, trước kia ta đã phát tâm thệ nguyện rộng lớn, phát tâm quyết định làm lợi ích cho tất cả chúng sinh, phát tâm chứa nhóm tất cả thiện căn, phát tâm an trụ nơi thiện xảo hồi hướng, phát tâm xuất sinh trí tuệ sâu xa, phát tâm cưu mang tất cả chúng sinh, phát tâm bình đẳng với tất cả chúng sinh, nói lời chân thật, lời chẳng hư dối,

nguyện ban cho tất cả chúng sinh đại pháp vô thượng, nguyện chẳng dứt chủng tánh của tất cả chư Phật. Nay tất cả chúng sinh chưa được giải thoát, chưa thành Chánh giác, chưa đủ Phật pháp, đại nguyện của ta chưa viên mãn thì tại sao ta lại muốn rời bỏ đại Bi! Đây là tâm thệ nguyện Đại thừa như Kim cang thứ mười.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được trí đại thần thông vô thượng tánh Kim cang của Như Lai.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp đại phát khởi:

1.Đại Bồ-tát nghĩ: Ta sẽ cúng dường cung kính tất cả chư Phật. Đây là đại phát khởi thứ nhất.

2.Lại nghĩ: Ta sẽ nuôi lớn tất cả thiện căn của Bồ-tát. Đây là đại phát khởi thứ hai.

3.Lại nghĩ: Sau khi Đức Như Lai nhập Niết-bàn, ta sẽ trang nghiêm Phật pháp. Dùng tất cả thứ hoa, tất cả tràng hoa, tất cả hương, tất cả hương xoa, tất cả hương bột, tất cả y, tất cả lọng, tất cả cờ, tất cả phướn để cúng dường tháp. Thọ trì, giữ gìn chánh pháp của Phật. Đây là đại phát khởi thứ ba.

4.Lại nghĩ: Ta sẽ giáo hóa điều phục tất cả chúng sinh khiến họ được Vô thượng Bồ-đề. Đây là đại phát khởi thứ tư.

5.Lại nghĩ: Ta sẽ dùng cõi Phật trang nghiêm vô thượng để trang nghiêm tất cả thế giới. Đây là đại phát khởi thứ năm.

6.Lại nghĩ: Ta sẽ phát tâm đại bi vì một chúng sinh ở tất cả thế giới, trong mỗi thế giới đều cùng tột kiếp đời vị lai, thật hành hạnh Bồ-tát. Như vì một chúng sinh, vì tất cả chúng sinh cũng như vậy, đều khiến họ được Vô thượng Bồ-đề, cho đến chẳng sinh một niệm mệt mỏi biếng lười. Đây là đại phát khởi thứ sáu.

7.Lại nghĩ: Chư Như Lai đó vô lượng, vô biên, ta sẽ ở chỗ một Đức Như Lai trải qua vô số kiếp cung kính cúng dường. Như ở nơi một Đức Như Lai, đối với tất cả Đức Như Lai cũng đều như vậy. Đây là đại phát khởi thứ bảy.

8.Lại nghĩ: Sau khi chư Như Lai đó diệt độ, mỗi Đức Như Lai có bao nhiêu xá-lợi, ta sẽ xây pháp báu cao rộng bằng vô số thế giới, tạo tượng Phật cũng như vậy. Trong vô số kiếp dùng tất cả cờ, phướn, lọng, hương, hoa, y phục báu để cúng dường. Chẳng sinh một

tâm niệm nhàm chán mệt mỏi là vì cúng dường chư Phật, vì thành tựu Phật pháp, vì giáo hóa chúng sinh, vì hộ trì chánh pháp, khai thị diễn nói. Đây là đại phát khởi thứ tám.

9.Lại nghĩ: Ta sẽ dùng thiện căn này thành tựu Vô thượng Bồ-đề được nhập địa của tất cả Như Lai, cùng với tất cả Như Lai thể tánh bình đẳng. Đây là đại phát khởi thứ chín.

10.Lại nghĩ: Khi ta đã thành Chánh giác, đối với tất cả thế giới trong vô số kiếp diễn nêu chánh pháp, thị hiện thần thông tự tại chẳng thể nghĩ bàn, thân, ngữ, ý chẳng mỏi mệt, chẳng rời chánh pháp. Vì do lực Phật hộ trì, vì tất cả chúng sinh mà siêng thật hành đại nguyện, vì đại Từ làm đầu, vì đại Bi rốt ráo, vì đại pháp vô tướng, vì trụ nơi chân thật ngữ, vì chứng tất cả pháp đều tịch diệt, vì biết tất cả chúng sinh đều chẳng thể nắm bắt được mà cũng chẳng trái những công hạnh đã làm, vì cùng Phật ba đời đồng một thể, vì cùng khắp cõi pháp cõi hư không, vì thông đạt chư pháp vô tướng, vì thành tựu bất sinh bất diệt, vì đầy đủ tất cả Phật pháp nên dùng sức của đại nguyện điều phục chúng sinh, làm Phật sự lớn không ngừng nghỉ. Đây là đại phát khởi thứ mười.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì chẳng dứt hạnh Bồ-tát, đầy đủ đại trí vô thượng của Như Lai.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười đại sự rốt ráo:

1.Đại sự rốt ráo cung kính cúng dường tất cả Như Lai.

2.Đại sự rốt ráo tùy nghĩ nhớ đến chúng sinh nào có thể cứu hộ.

3.Đại sự rốt ráo chuyên cầu tất cả Phật pháp.

4.Đại sự rốt ráo chứa nhóm tất cả thiện căn.

5.Đại sự rốt ráo tư duy tất cả Phật pháp.

6.Đại sự rốt ráo viên mãn tất cả đại nguyện.

7.Đại sự rốt ráo thành tựu tất cả hạnh Bồ-tát.

8.Đại sự rốt ráo phụng sự tất cả Thiện tri thức.

9.Đại sự rốt ráo đi đến tất cả thế giới, trú xứ của chư Phật.

10.Đại sự rốt ráo nghe và thọ trì chánh pháp của chư Phật.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được sự rốt ráo nơi đại trí tuệ Vô thượng Bồ-đề.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười đức tin bất hoại:

1.Tin bất hoại đối với tất cả chư Phật.

2.Tin bất hoại đối với tất cả Phật pháp.

3.Tin bất hoại đối với tất cả Thánh Tăng.

4.Tin bất hoại đối với tất cả Bồ-tát.

5.Tin bất hoại đối với tất cả Thiện tri thức.

6.Tin bất hoại đối với tất cả chúng sinh.

7.Tin bất hoại đối với đại nguyện của tất cả Bồ-tát.

8.Tin bất hoại đối với tất cả hạnh Bồ-tát.

9.Tin bất hoại đối với sự cung kính cúng dường tất cả chư Phật.

10.Tin bất hoại đối với phương tiện thiện xảo, giáo hóa điều phục tất cả chúng sinh của Bồ-tát.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được đức tin bất hoại đại trí tuệ vô thượng của chư Phật.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười điều được thọ ký:

1.Bên trong có sự hiểu biết sâu xa, được thọ ký.

2.Có thể tùy thuận phát khởi những thiện căn của Bồ-tát, được thọ ký.

3.Tu hạnh rộng lớn, được thọ ký.

4.Hiện tiền, được thọ ký.

5.Chẳng hiện tiền, được thọ ký.

6.Nhân tự tâm chứng Bồ-đề, được thọ ký.

7.Thành tựu nhẫn, được thọ ký.

8.Giáo hóa điều phục chúng sinh, được thọ ký.

9.Rốt ráo tất cả kiếp số, được thọ ký.

10.Tất cả hạnh Bồ-tát tự tại, được thọ ký.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này, thì ở chỗ chư Phật được thọ ký.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ thiện căn hồi hướng và do đó có thể dùng tất cả thiện căn để hồi hướng:

1.Do thiện căn của ta đồng với nguyện của Thiện tri thức nên thành tựu như vậy, chẳng thành tựu gì khác.

2.Do thiện căn của ta đồng với tâm của Thiện tri thức, nên thành tựu như vậy, chẳng thành tựu gì khác.

3.Do thiện căn của ta đồng với hạnh của Thiện tri thức, nên thành tựu như vậy, chẳng thành tựu gì khác.

4.Do thiện căn của ta đồng với thiện căn của Thiện tri thức, nên thành tựu như vậy, chẳng thành tựu gì khác.

5.Do thiện căn của ta đồng với sự bình đẳng của Thiện tri thức, nên thành tựu như vậy, chẳng thành tựu gì khác.

6.Do thiện căn của ta đồng với niệm của Thiện tri thức, nên thành tựu như vậy, chẳng thành tựu gì khác.

7.Do thiện căn của ta đồng với sự thanh tịnh của Thiện tri thức, nên thành tựu như vậy, chẳng thành tựu gì khác.

8.Do thiện căn của ta đồng với chỗ an trụ của Thiện tri thức, nên thành tựu như vậy, chẳng thành tựu gì khác.

9.Do thiện căn của ta đồng với sự viên mãn của Thiện tri thức, nên thành tựu như vậy, chẳng thành tựu gì khác.

10.Do thiện căn của ta đồng với sự bất hoại của Thiện tri thức, nên thành tựu như vậy, chẳng thành tựu gì khác.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được thiện căn hồi hướng vô thượng.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp được trí tuệ:

1.Được trí tuệ bố thí tự tại.

2.Được trí tuệ hiểu sâu tất cả Phật pháp.

3.Được trí tuệ nhập trí Như Lai.

4.Được trí tuệ có thể đoạn nghi trong tất cả vấn đáp.

5.Được trí tuệ nhập nghĩa của người trí.

6.Được trí tuệ có thể hiểu sâu ngôn ngữ âm thanh thiện xảo trong tất cả Phật pháp của tất cả chư Phật.

7.Được trí tuệ hiểu sâu ở chỗ chư Phật gieo ít căn lành, tất có thể đạt đầy đủ tất cả pháp bạch tịnh, được trí vô lượng của Như Lai.

8.Được trí tuệ thành tựu trụ bất tư nghì của Bồ-tát.

9.Được trí tuệ ở trong một niệm đều có thể đi đến vô số cõi Phật.

10.Được trí tuệ giác ngộ quả vị Bồ-đề của chư Phật, nhập tất cả pháp giới, nghe trì tất cả pháp của Phật nói, vào sâu những ngôn ngữ âm thanh trang nghiêm của tất cả Như Lai.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được hiện chứng trí vô thượng của tất cả chư Phật.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười pháp phát tâm rộng lớn vô lượng, vô biên:

1.Ở chỗ của tất cả chư Phật phát tâm rộng lớn vô lượng, vô biên.

2.Quán tất cả cõi chúng sinh phát tâm rộng lớn vô lượng, vô biên.

3.Quán sát tất cả cõi, tất cả đời, tất cả pháp giới, phát tâm rộng lớn vô lượng, vô biên.

4.Quán sát tất cả pháp đều như hư không, phát tâm rộng lớn vô lượng, vô biên.

5.Quán sát hạnh rộng lớn của Bồ-tát, phát tâmrộng lớn vô lượng, vô biên.

6.Chánh niệm về tất cả chư Phật ba đời, phát tâm rộng lớn vô lượng, vô biên.

7.Quán sát những quả báo của nghiệp chẳng nghĩ bàn, phát tâm rộng lớn vô lượng, vô biên.

8.Làm nghiêm tịnh tất cả cõi Phật phát tâm rộng lớn vô lượng, vô biên.

9.Vào khắp đại hội của tất cả chư Phật phát tâm rộng lớn vô lượng, vô biên.

10.Quán sát diệu âm của tất cả Như Lai, phát tâm rộng lớn vô lượng, vô biên.

Nếu chư Bồ-tát an trụ mười tâm rộng lớn này thì được biển trí tuệ rộng lớn vô lượng, vô biên nơi tất cả Phật pháp.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười phục tạng:

1.Biết tất cả pháp là tạng khởi hạnh công đức.

2.Biết tất cả pháp là tạng chánh tư duy.

3.Biết tất cả pháp là tạng Đà-la-ni chiếu sáng.

4.Biết tất cả pháp là tạng biện tài khai diễn.

5.Biết tất cả pháp là tạng báu vô số thiện giác chân thật.

6.Biết tất cả thần thông tự tại của Phật là tạng quán sát thị hiện.

7.Biết tất cả pháp là tạng thiện xảo xuất sinh bình đẳng.

8.Biết tất cả pháp là tạng thường thấy tất cả chư Phật.

9.Biết tất cả kiếp chẳng thể nghĩ bàn là tạng biết rõ sự tồn tại đều như huyễn.

10.Biết tất cả chư Phật, Bồ-tát là tạng phát sinh lòng tin thanh tịnh hoan hỷ.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được pháp tạng trí tuệ vô thượng của tất cả chư Phật, có thể điều phục hết tất cả chúng sinh.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười luật nghi:

1.Luật nghi chẳng hủy báng tất cả Phật pháp.

2.Luật nghi chẳng hoại tâm tin ưa tất cả chư Phật.

3.Luật nghi tôn trọng cung kính tất cả Bồ-tát.

4.Luật nghi chẳng bao giờ lìa bỏ tâm mến ưa tất cả Thiện tri thức.

5.Luật nghi chẳng khởi tâm nhớ nghĩ tất cả hàng Thanh văn, Độc giác.

6.Luật nghi xa lìa tất cả sự thoái chuyển đạo Bồ-tát.

7.Luật nghi chẳng khởi tất cả tâm tổn hại chúng sinh.

8.Luật nghi tu tất cả thiện căn đều khiến rốt ráo.

9.Luật nghi đều có thể hàng phục được tất cả ma.

10.Luật nghi đều làm viên mãn tất cả Ba-la-mật.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được luật nghi đại trí vô thượng.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười tự tại:

1.Mạng tự tại, vì trụ nơi thọ mạng trong vô số kiếp.

2.Tâm tự tại, vì trí tuệ có thể nhập vô số Tam-muội.

3.Đồ dùng tự tại, vì hay dùng vô lượng đồ trang nghiêm để trang nghiêm tất cả thế giới.

4.Nghiệp tự tại, vì tùy thời thọ báo.

5.Thọ sinh tự tại, vì thị hiện thọ sinh nơi tất cả thế giới.

6.Hiểu biết tự tại, vì thấy Phật đầy khắp tất cả thế giới.

7.Nguyện tự tại, vì trong các cõi tùy ý muốn tùy thời mà thành Chánh giác.

8.Thần lực tự tại, vì thị hiện tất cả đại thần thông.

9.Pháp tự tại, vì thị hiện vô biên pháp môn.

10.Trí tự tại, vì trong mỗi niệm thị hiện mười Lực, Vô úy thành Chánh giác của Như Lai.

Nếu chư Bồ-tát an trụ trong pháp này thì được viên mãn tất cả các môn Ba-la-mật, trí tuệ thần lực, Bồ-đề tự tại của chư Phật.